Демография


1 Демография
2 Негізгі демографиялық көрсеткіштерді
3 Әйелдердің бала туу кѳрсеткіші
4 Сәбилер өлімі
Демография (demos - халық , grafo — жазамын) деген екі грек сөздерінен құралған — халық туралы және онын қоғамдық дамуы туралы ғылым. Халық туралы мәліметтердің маңызы өте зор. Біріншіден, қоғамның әлеуметтік-экономикалық дамуын жоспарлау, емдеу, санитарлық, т.б. медициналық мекемелердің жұмысын тиімді ұйымдастыруға және сауықтыру шараларын жүргізуге, дәрігерлер мен орта білімді мамандарды дайындау мақсатында пайдаланылады. Екіншіден, демографиялық көрсеткіштер халық денсаулығын сипаттайтын көрсеткіштерге жатады. Үшіншіден, емдеу-профилактикалық мекемелердің жұмысын талдауда пайдаланылады.
Демографияның екі бөлімі бар:
1 бөлім - бір уақытқа сәйкес халық санын білу, оны "статика" дейді, яғни халық санының бір тұрақты қалпында жыныс, жас әлеуметтік, топтық, кәсіби және қызметі, үйелмендік жағдайын сипаттау. Сонымен қатар ұлты, ана тілі, мәдениеттілік деңгейі, сауаттылығы, білімі, тұрған жері (қала, ауыл), географиялык орналасуы және тығыздығы анықталады.
2 бөлім - халық санынын өзгерушілігін зерттеу, оны халық динамикасы дейді, оның екі түрі бар:
а) Халыктын механикалык қозғалысы: көшіп-қонуы, орын ауыстыруы, яғни миграциялық қозғалыс. Бұның бірнеше түрі бар: ішкі миграция - халықтың бір елдің шеңберінде орын ауысуы: сыртқы миграция - халықтың бір елден басқа елге ауысуы, яғни халықаралық миграция; маятниктік миграция — күнделікті қайталанып туратын қозғалу (күнде жұмысқа барып келу т.б.).
б) Халықтын табиғи өзгеруі - туу және олу процесстері, өмір ұзақтығы, табиғи өсу немесе азаю көрсеткіштері.
Негізгі демографиялық көрсеткіштерді әдетте 1000 адамға шағып есептейді.
1. Туу көрсеткіші бір жыл ішінде нақтылы жерде 1000 адамға шаққанда туулық жиілігін көрсетеді:

Туу көрсеткіші: = Бір жылдың ішінде туғанлардың саны * 1000
Бір жылдағы халықтың орташа саны.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 5 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Демография (demos - халық , grafo — жазамын) деген екі грек сөздерінен
құралған — халық туралы және онын қоғамдық дамуы туралы ғылым. Халық туралы
мәліметтердің маңызы өте зор. Біріншіден, қоғамның әлеуметтік-экономикалық
дамуын жоспарлау, емдеу, санитарлық, т.б. медициналық мекемелердің жұмысын
тиімді ұйымдастыруға және сауықтыру шараларын жүргізуге, дәрігерлер мен
орта білімді мамандарды дайындау мақсатында пайдаланылады. Екіншіден,
демографиялық көрсеткіштер халық денсаулығын сипаттайтын көрсеткіштерге
жатады. Үшіншіден, емдеу-профилактикалық мекемелердің жұмысын талдауда
пайдаланылады.
Демографияның екі бөлімі бар:
1 бөлім - бір уақытқа сәйкес халық санын білу, оны "статика" дейді,
яғни халық санының бір тұрақты қалпында жыныс, жас әлеуметтік, топтық,
кәсіби және қызметі, үйелмендік жағдайын сипаттау. Сонымен қатар ұлты, ана
тілі, мәдениеттілік деңгейі, сауаттылығы, білімі, тұрған жері (қала, ауыл),
географиялык орналасуы және тығыздығы анықталады.
2 бөлім - халық санынын өзгерушілігін зерттеу, оны халық динамикасы
дейді, оның екі түрі бар:
а) Халыктын механикалык қозғалысы: көшіп-қонуы, орын ауыстыруы, яғни
миграциялық қозғалыс. Бұның бірнеше түрі бар: ішкі миграция - халықтың бір
елдің шеңберінде орын ауысуы: сыртқы миграция - халықтың бір елден басқа
елге ауысуы, яғни халықаралық миграция; маятниктік миграция — күнделікті
қайталанып туратын қозғалу (күнде жұмысқа барып келу т.б.).
б) Халықтын табиғи өзгеруі - туу және олу процесстері, өмір ұзақтығы,
табиғи өсу немесе азаю көрсеткіштері.
Негізгі демографиялық көрсеткіштерді әдетте 1000 адамға шағып
есептейді.
1. Туу көрсеткіші бір жыл ішінде нақтылы жерде 1000 адамға шаққанда
туулық жиілігін көрсетеді:

Туу көрсеткіші: = Бір жылдың ішінде туғанлардың саны * 1000
Бір жылдағы халықтың орташа саны.

2. Ѳлім көрсеткіші: = Бір жылдың ішінде өлгендердің саны * 1000
Бір жылдағы халықтың орташа
саны.

3. Табиғи ѳсу кѳрсеткіші: = (Туғандар-өлгендер саны) * 1000
Бір жылдағы халықтың
орташа саны.
Кѳбінесе бұл кѳрсеткішті есептегенде жылдық туулық және сол жылдағы
өлім көрсеткішінің айырмасын алады. Сондықтан бұл көрсеткішті алғанда
туулық және алім көрсеткішінің денгейін есепке алу керек.
Демографиялық көрсеткшггерді талдағанда арнайы көрсеткішгерді (әр топқа
жасына сәйкес есептелген) табады. Оларды есептеу әдісі жоғарыда
көрсетілгенден болады.
4. Әйелдердің бала туу кѳрсеткіші = Бір жылда туғандар саны * 1000
15-49
жастағы ейелдердін орташа саны.
5. Жасына сәйкес әйелдердің бала туу көрсеткіші =
Бір жылда әйелдердің жасына сай туылған балалар саны
Сол жастағы әйелдердің орташа саны .
6. Некелі әйелдердің бала туу көрсеткіші =
Некелі әйелдердің бір және туған балаларының саны * 1 000
Некелі әйелдердің орташа саны.
7. Жасқа сәйкес өлім көрсеткіші (сәбилер өлімінен басқа) белгілі
жастағылардың ішінде өлгендер санын барлық сол жастағылардың санына бөліп,
1000-ға көбейтеді.
Мысалы:
60-65 жасқа сейкес өлімшілдік =
60-65 жастағылардың ішінде өлгендер саны * 1000
Барлық 60-65 жастағылар саны
Денсаулық сақтау мекемелерінде өлім себептеріне көп көңіл бөлінеді,
сондықтан әр аурудың туріне ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Демография ғылымының пәні мен әдістері
Демография ғылымының дамуы мен құрылымы
Қазіргі таңдағы демографилық ахуал
Демография пәніне кіріспе
Халықтың демографиялық толығуы мен өсуі. аурушаңдық денсаулықтың сипаттамасы ретінде
Қазіргі кезеңнің әлеуметтік экологиялық мәселелері адам санының өсуі адам демографиясының әлеуметтік-географиялық ерекшеліктері
Демографиямыздың талғары
Демографиялық саясат жайында
Қазақстан халқының демографиялық өсу көрсеткіштері
Мальтустың саяси экономиясы және қазіргі мальтузианистер
Пәндер