Жаңару бағытындағы жалпы білім беретін орта мектепте дарынды балалармен жұмыс жүйесі


Жаңару бағытындағы жалпы білім беретін орта мектепте дарынды балалармен жұмыс жүйесі
1 бөлім: Мектеп концепциясы дарынды балалармен жүргізілетін жұмыстың педагогикалық жүйесін айқындайтын
негізгі құжат.
2.1Социумдағы және мектеп . социум құрылымындағы дарындылықтың орны.
Негізгі бөлігі. Дарынды балалармен жұмысқа қатысты мектептегі
1.2. Мектепті инновациялық деңгейге шығаратын принциптер.
1.3 Жас кезеңдеріне сай дарындылықты табу жолдары.
1.4 ОТП жағдайында балалар дарындылығын дамыту
1.5 Б а ғ д а р л а м а с ы
1,6 Дарындылық деңгейін табу және анықтау механизімдері
1,7 Психологиялық диагностика
Ойлау тесттері
Қ о р ы т ы н д ы
Кіріспе: Демократиялық мемлекет болып қалыптасу кезеңінде Республика азаматтарының құқығы мен бостандықтарынын белгілеуде дарынды балалар проблемасының өткір көрінуі мүлде кездейсоқ емес. Зерттеулер көрсеткендей, халықтың кез – келген тобына еркіндік берілсе, онда ойлау, шешім қабылдау, қорлар мен қызмет бөлісу сияқты атқарылатын реттеуші қызметті ой, мақсаттарының ішкі өзегі етіп таңдайды. Ал бұл өзекті қалыптастыруда аса дарынды адамдардың маңызды роль атқаратындығы даусыз. Міне сондықтан да бұл проблема шешімінің елдің болашағы, қоғамның дамуы, оның шығармашылық потенциялының іске асырылуы жататындығынан көреміз. Сонымен, дарындылықпен жұмыс мәні – адам мүмкіндігін толық пайдалану мен елдің интеллектуалды күш – қуатының стратегиясының қорын жасау болып табылады.
Дарынды бала дегеніміз – болашақта жаңа технологияларды ойлап табатын, ізгі саясаткер, сенімді дәрігер, шебер музыкант, қайталанбас суретші, ол еркін, жауапты, жоғары адамгершілік иесі, бұл ұлттық құндылық. Және ол бұлармен қатар нәзік жаралған жан. Қоршаған ортасын жиі түсінбейтін, соңынан күншілдікпен қастандық ере жүретін, олардың әсерінен көбіне жойылып кететін, немесе ақылшы ұстазының оның көтеріңкі және еркін ойын дұрыс бағыттай алмау кінәсінен болады. Дарындылық жалпы адамзаттық мәдениетке және өзіндік құндылық болып қарастырылады. Және адам табиғатындағы өте сирек, ерекше құбылыс. Мұнымен өзара тығыз байланысты көптеген сұрақтарға жауапты ерекше қабілеті бар адамдармен – жұмыс жасауда туындалатынын ескерген жөн.
1. Балалар дарындылығын қалай айрып тануға болады?
2. Шындыққа айналған дарындылықпен қалай жұмыс жасалады?
3. Дарындылықтың барынша толық дамуына мүмкіндік қалай туғызылады?
4. Дарындылықты «жұлдыздар ауруы» эгоцентризм мен агрессиядан қалай қорғаймыз.
Жалпы білім беретін көпшілік мектептер өте қабілетті балаларды тежейді делінетін қалыптасқан пікірлерге керісінше, бұл жұмысты жүргізудегі мақсат – психиканың тұтас және жүйелі құбылысы болып саналатын дарындылықты ашуға қолайлы жағдайлар болып есептелінеді.
Біздің зерттеулеріміз, ізденістеріміз, жаңалықтарымыз – бұл қандай жағдайлардың әсерінен туындайды.
1 бөлім: Мектеп концепциясы дарынды балалармен жүргізілетін жұмыстың педагогикалық жүйесін айқындайтын
негізгі құжат.
Мектеп концепциясы – бұл педагогикалық ұжымның әрбір мүшелерінің әрекетін нақты басқаратын, әрі әрбір жылға жоспарын белгілейтін жұмыс құжаты.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 20 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
бот арқылы тегін алу ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Жаңару бағытындағы жалпы білім беретін орта мектепте дарынды балалармен
жұмыс жүйесі

Кіріспе: Демократиялық мемлекет болып қалыптасу кезеңінде Республика
азаматтарының құқығы мен бостандықтарынын белгілеуде дарынды балалар
проблемасының өткір көрінуі мүлде кездейсоқ емес. Зерттеулер көрсеткендей,
халықтың кез – келген тобына еркіндік берілсе, онда ойлау, шешім қабылдау,
қорлар мен қызмет бөлісу сияқты атқарылатын реттеуші қызметті ой,
мақсаттарының ішкі өзегі етіп таңдайды. Ал бұл өзекті қалыптастыруда аса
дарынды адамдардың маңызды роль атқаратындығы даусыз. Міне сондықтан да бұл
проблема шешімінің елдің болашағы, қоғамның дамуы, оның шығармашылық
потенциялының іске асырылуы жататындығынан көреміз. Сонымен, дарындылықпен
жұмыс мәні – адам мүмкіндігін толық пайдалану мен елдің интеллектуалды күш
– қуатының стратегиясының қорын жасау болып табылады.

Дарынды бала дегеніміз – болашақта жаңа технологияларды ойлап
табатын, ізгі саясаткер, сенімді дәрігер, шебер музыкант, қайталанбас
суретші, ол еркін, жауапты, жоғары адамгершілік иесі, бұл ұлттық құндылық.
Және ол бұлармен қатар нәзік жаралған жан. Қоршаған ортасын жиі
түсінбейтін, соңынан күншілдікпен қастандық ере жүретін, олардың әсерінен
көбіне жойылып кететін, немесе ақылшы ұстазының оның көтеріңкі және еркін
ойын дұрыс бағыттай алмау кінәсінен болады. Дарындылық жалпы адамзаттық
мәдениетке және өзіндік құндылық болып қарастырылады. Және адам
табиғатындағы өте сирек, ерекше құбылыс. Мұнымен өзара тығыз байланысты
көптеген сұрақтарға жауапты ерекше қабілеті бар адамдармен – жұмыс жасауда
туындалатынын ескерген жөн.
1. Балалар дарындылығын қалай айрып тануға болады?
2. Шындыққа айналған дарындылықпен қалай жұмыс жасалады?
3. Дарындылықтың барынша толық дамуына мүмкіндік қалай туғызылады?
4. Дарындылықты жұлдыздар ауруы эгоцентризм мен агрессиядан қалай
қорғаймыз.
Жалпы білім беретін көпшілік мектептер өте қабілетті балаларды тежейді
делінетін қалыптасқан пікірлерге керісінше, бұл жұмысты жүргізудегі
мақсат – психиканың тұтас және жүйелі құбылысы болып саналатын
дарындылықты ашуға қолайлы жағдайлар болып есептелінеді.
Біздің зерттеулеріміз, ізденістеріміз, жаңалықтарымыз – бұл қандай
жағдайлардың әсерінен туындайды.
1 бөлім: Мектеп концепциясы дарынды балалармен жүргізілетін жұмыстың
педагогикалық жүйесін айқындайтын
негізгі құжат.
Мектеп концепциясы – бұл педагогикалық ұжымның әрбір мүшелерінің
әрекетін нақты басқаратын, әрі әрбір жылға жоспарын белгілейтін жұмыс
құжаты.

2.1Социумдағы және мектеп – социум құрылымындағы дарындылықтың орны.
Ш.Амонашвилидің айтуы бойынша мектеп өзінің негізгі мақсатын
айқындауда, қандай адамға білім беруге және тәрбиелеуге ұмтылады, деген
сұраққа алдымен жауап ойластыруы қажет дейді.
Өзіміздің стратегиялық маңызымыз іспетті жеке тұлға қалыптастырудың мұндай
моделін жасауға және мұнда болашақ ұрпақтың әлеуметтік бейнесін
сипаттамасын айқындайтын: коммуникативтік, әлеуметтік психологиялық
тұрақтылық сияқты басым сапа анықталып, пайдаланылды. Жеке тұлғаның
базистік қасиеттеріне: интеллект, мәдениеттілік, шығармашылық әлеуметінің
жоғарылығын жатқызуға болады және олардың табыстан – табысқа жететін, іскер
адам екендігін, әлеуметтік бейімділген, материалдық тәуелсіз, әзілге бай
жан иесі екендігін атауға болады.
Өйткені іскерлік әлемде тек қана жағдайды дұрыс бағдарлай алатын,
тиімді шешім қабылдай білетін, бір сөзбен айтқанда өз ісіне әділ
бәсекелестік ережесіне сай құрған адам ғана дұрыс өмір сүре алады. Мектеп
бітірушінің жеке тұлғалық моделінің сапалық құрамы белгілі дәрежеде
дарындылықты айта келгенде танымдылық, жігерлі - эмоциялық, жекелік
тәрізді 3 сфераны біріктіретін психикалық білім беру жүйесі түрінде атап
көрсетеді. Мектеп бітірушінің жеке тұлғалық моделі мақсатын айқындауда
бәрінен бұрын жетістікке жету жолы ретінде бала мектеп қабырғасында жүріп
білім, білік, дағдыны меңгеріп қана қоймай, керісінше өмірге әлеуметтік –
психологиялық бейімделу талдалынып ескеріледі. Мұндай оқу орнының статусы
оның Концепциясында көп құрылымды мектеп, жаңару бағытындағы мектеп түрінде
берілген.
Комплекс – болу себебі оқыту мен тәрбиелеу төменгі мектеп алды
даярлықтан бастау алады. Көп құрылымдылығы – бір үлкен мектеп аясында
бірнеше кіші мектеп орталықтар, өзіндік концентуалды ерекшеліктері бар
біріңғай даму бағдарламасы бойынша жұмыс жасайды.
Социум – қоғамның әлеуметтік әркелкі топтары үшін қызмет жасайтын
социум типі негізінде құрылым, қызмет етеді.
Инновациялығы – мектептің мүлде жоғары жетілуге ұйымшылдығы мен
айқындалады. Міне осындай мектеп қана дарынды балаларды интеллектуалды және
әлеуметтік дамуының өзара сәйкессіздігінен, әлеуметтік тежелушіліктен
сақтандырып, олардың қажеттіліктерін қанағаттандырудың барлық шараларын
қарастырады. Сонымен қатар соңғы ғылыми деректерге сүйенсек дарындылықты
біз қарастырған бір ғана психологиялық білім беру тұрғысынан алмай,
керісінше социум тұрғысынан, әлеуметтік шындық тұрғысынан зерделейді.
Психологтар осы көзқарас тұғысынан алып қарап, дарындылықты маңызды
әлеуметтік қауыммен аймағында өте жоғарғы нәтижеге жетуге бейімділік деп
санайды.
Осыдан келііп негізгі міндет – мектепте дарынды балалар үшін нақты
өмірге жақын кеңістік құру мәселесі көрініс табады. Мектеп социумда барлық
оқушылардың, сондай – ақ дарынды балалардың да өмірге бейімделуі үшін
табиғи жағдай жасалады. Ал оқушының жеке дамуы деп дамушы жеке тұлғаның
қоршаған орта мен өзара әрекеттестік принципі алынады. Қорыта айтқанда
Концепциядағы ұжым қызметіндегі жетекші мінездемелердің бірі балалар
дарындылығына қатысты алынып, балалар дарындылығын ашу, сақтау және дамыту
әрбір тұлғаның жан – жақты дамуына қажетті жағдайлар жасау, сондай – ақ
интеллектісін адамгершілік қасиетін рухани және денсаулығын нығайту болып
табылады.
1.2. Мектепті инновациялық деңгейге шығаратын принциптер.
Негізгі бөлігі. Дарынды балалармен жұмысқа қатысты мектептегі жаңакру
принциптері қарастырылған. Концепция қабылдау арқылы ондағы оқу мазмұны мен
құрылымын жетілдіру сипаты бойынша дәстүрлі үлгідегі лецей, гимназия
сияқты мектеп тиаплогиялық классификациясы
модельдерінің бірін қабылдамай – ақ инновациялық типтегі орта мектепке
айналуға болады. Бұл принциптер : жеке тұлғаны әлеуметтендіру, ыңғайына
қарай мазмұндағы әрекетшілдік, жүйелілік, өзара әрекеттестік психоэлевация
және жеке қасиеттермен ерекшеленушілік. Жоғарыдағы аталған принциптер
дарынды балаларға арналған арнайы мектептердегі қалыптасқан оқытудың психо
– педагогикалық тәсілдеріне қарама – қайшы келеді, керегінше оны анықтап,
нақтылайды. Зерттеулердің деректеріне сүйенер болсақ, даралай бағдарлы
оқытудың бұл принциптері білім берудегі іскерлікпен жетістікке жетудің
қажетті жолы – психоэлевация болып табылады. Мектепті инновацялық деп
анықтап тану барлық инновациялық мектептерге тән өзіндік 2 қасиетпен
дәлелденеді: олар оның барлық компоненттерінің байланыста құрылуында, яғни
тұтас жүйені түзетуінде болса, екіншіден оқушы - мұғалім байланысындағы
өзара қарым – қатынастың сипаты өзгеріп оның негізінде ынтымақтастық пен
әріптестік алынуында
1.3. Дарынды балалармен жұмыстың формасын және әдістерінің мазмұнын
таңдау.
Ғылым білім беру мазмұнының проблемасында дамыта оқытуды күшті амал
категориясында ертеден көтерді, өйтпегенде Концепция авторлары білім
беруді дамытуға болжам жасауда егер сол ақиқатты айқындамағанда, онда білім
беруді сан алуан жеке – жеке мәлметтермен арнайы операцияларды орындаушы
саласында ғана пайдаланып, білімнің қоғам және адамзаттық функциясын
атқаруына тосқауыл қойып негізгі кедергі болар еді, олай болғанда білім
беру мазмұнында жаңа бірлестіктерді анықтауды талап етеді. Сонымен дарынды
балалармен жұмыста осындай қажеттілік пайда болды. Дүние жүзілік практикада
мәлім болғандай білім беру мазмұны проблемаларының бірнеше шешімі
пайдаланылады. Оларды атар болсақ
• Оқу пәндерінің интеграциясы
• Білім беру мазмұнын модульдік формаға ауыстыру
• Білім беруді гуманитаризациялау
• Білім беру мазмұнына әрекет жайлы ұсыныстар ендіру
Берілген бірліктер мазмұны дарынды балаларға білім беру мазмұнына қайтып
келмйді, керішінше оның ерекшелігін көрсетеді:
• Интеграциялы курстар және кіріктірілген пәндер
• Материалды таблца, схема модуль түрінде бейнелеудің тиімді нұсқалары
• Қызмет мазмұнын іздеу(мазмұнды сипатын қызметті түрде ұйымдастыру)
Мазмұнның әдістер және формаларымен байланысы психодидактиканың әрқашан
маңызды проблемаларының бірі болып саналады және әрбір тарихи кезеңде
әртүрлі жолмен шешілді. Ақыл – ой әрекетін қалыптастыру тәсілі – 60
жылдары В.В Давыдов және оның жақтастарының еңбектерінің шығыуы дамыта
оқыту проблемасын мазмұндық деңгейде шеше бастады. Ю.К. Бабанский сөзінен
саналуан тәуелді әдістер формасынан... оқу материалы мазмұны негізгі
және анықтаушы роль атқарады. Мақсат және мазмұн әдісті жасайды, ал бірақ
керісінше емес.
2. Бөлім. Дарындылықты ОТП басқыштан басқышқа, мектептен – мектепке
шығарып салу. Әрбір оқушының мектеп алды даярлық тобынан бастап жалпы
білім мектептерін бітіргенге дейінгі аралықта өзінің табиғи болмысын
дамытып және жүзеге асыруға құқылы. Біздің мектептің құрылымы төмендегі
динамикада қарастырылған:

Мектепке дейінгі білім 0 класс 5 – 6 жас

Бастауыш мектеп 1 басқыш 1 –4 кл 7 –9 жас

Негізгі мектеп 2 басқыш 5 – 9 кл 10 –15 жас

Бағдарлы мектеп 3 басқыш 10 –11 кл 16 –18 жас

Жас кезеңдеріне сай дарындылықты табу жолдары.

Дарындылықтың біліну және диагностикалануы өте қиын бола тұра,
дарындылықты табу міндетін шешу ең алды мен оның психологиялық қызметі
арқылы жүзеге асады.

Біріншіден, себебі дарындылықты сипаттайтын нақты критерилердің
болмауында және белгілі дәрежеде шарттылығында, өйтпесе үлгермеу себебі
шыға қалған оқушылардың кейіннен данышпан тұлғаларға айналғанын тарих
осыншама қатені көрсетпес еді.
Екіншіден, психология ғылымы креатавтілікті мүлде болмауы және соның
ішінде дарындылықты өлшеудің қандайда бір нақты методикасын ұсына алмауда.
Сондықтанда пайдаланып жүрген методика балалардың түрлі оқу және өмір
жағдайларындағы мінез- құлқына қатар бақылау жасауды қажет етеді .Әйтсе де
мектепте жүйелі түрде балалардың пәндік қабілеттерін
табуға диагностикалық зерттеулер мен даму динамикасын қадағалау жұмыстары
жүргізіледі. Жылда бірінші класқа, кіші дарын орталығының кластарына,
бағдарлы кластарға, акадамик Л. В. Занков жүйесіндегі кластарға, түрлі
студиялар мен мастерскойларға балалар диагностикалау арқылы қабылданады.
Қабылдау құрамында балалардың белгілі әрекет аймағындағы қабілеттерінің
даму деңгейлерін тестілеу және тиісті бағытына пікірлесу ендірілген.
Психологтар кіші дарын орталығынан, Л. В. Занков жүйесіндегі кластардан,
бағдарлы кластардан балаларды шығарып салудың психологиялық жүйесін жасап,
онда:
• Шығармашылық белсенділігін дамыту диагностикасы.
• Тынымсыздық деңгейін оқып білу.
• әрекет өнімділігі
• таным процесінің дамуы.
• Ақыл-ой (тереңдігі, икемділігі, тұрақтылығы)
Сапасын қалыптастыру қарастырылған. Міне, үшжылдық бақылау қорытындысы
оқушыларда тынымсыздықтың жоғары деңгейінің едәуір төмендегенін және
қилымта деңгейінің өскендігін көрсетеді, 7- класта бірінші көрсеткіш 24
проценттен 2 процентке төмендесе, екіншісі 23 проценттен 72 процентке
жоғарылаған. 4-класты бітірушілердің шығармашылық белсенділік деңгейі
орташа 13 процентке өскен, ал өздік жұмыстар өнімділігі 5-деңгейде
оқушыларда 50 процентке жеткен.
Қазіргі кезеңде ғылыми зерттеулердің мақсатты бағдарламаларына
сәйкес, бітіруші класс оқушылары үшін құнды бағыттар табу жайлы әдістер
жасалуда. Бұл мәліметтер бітірушінің динамикалық моделін жасауға негшіз
етіп алынады да барлық отп оқыту және тәрбиелеуге дароалай бағдарлы
келуді күшейту жоспарға сәйкестендіріледі.
2.2. Мектепішілік әртүрлі мектептердің оқу процесіндегі кейбір
ерекшеліктер.
Оқу процесіндегі ерекшеліктер ретінде мазмұн, әдіс және
технологиялардың практикада жүзеге асырылуы ескеріледі.Білім беру
мазмұнынтаңдап алуда мектеп концепциясыында көзделген тиісті ережені
басшылыққа алады.
Мазмұндығы – басты талап оқушыны жеке тұлға түрінде қалаптастыруға
бағытталуы тиіс және ол мектептің стратегиялық мақсаты түрінде модельде
көрініс табады, осымен бірге балалар қабілетімен құштарлығын мақстына
бағытына дамыту ұйымдастырылады. Бұл мақсатты орындау үшін оқу жоспарының
резерві толық жұмсалынады, сонымен қатар ақылы негізде қосымша білім
беріледі. Оқу жоспарларының жылжымалы бөлігін қатаң орындау арқылы оның
негізгі бөлігі қалыптасады және ақылы негізінде білім беруде мектеп
құрамындағы кіші мақсат ерекшелігімен ата - аналар және оқушылардың
сұраныстары ескеріледі.
Мысалы, Білімдарлар мектебінде инвариантпен қатар психология,
шешендік өнер, этика, журналистика негіздері пәндері, ал Балдырғандар
мектебінде қосымша физика, МХК, информатика, екінші шет тілі оқытылады.
Қосымша білім беру каналы бағытына бағдарлы кластар ерекшеліктеріне
сай тіл мәдениеті, шет ел тілдері, математикалық логика, информатика,
бизнес - математика оқытылады, ал бағдарлы мектепте бағдарлы немесе
бизнестік кластардың әр қайсысына өзіндік оқу жоспары болады. Оқытудың
формасы мен әдістері оның мазмұнына байланыстырып таңдалынады, бірақта
дарынды балалармен жұмыс принципті ерекшеліктерімен қолдануды талап
етеді. Педагогикалық
басылым беттерінің бірінде дарындылық – бұл басқалардан жақсырақ білім
алу қабілетті емес, білім алудың басқаша жүргізілуінде. Міне бұл ереже
әр текті балалар құрамымен және оқу материалын қабылдау мүмкіндігінің
әртүрлілігі, сонымен қатар жеке тұлғаны дамыту алғы шарттарының түрліше
болуы негізінде ескеріліп, ОТП ұйымдастырудағы біздің әрекетімізді ашып
көрсетеді. Қорытындысында күрделіліктің болу себебі әрине ОТП – ның әрбір
мектептегі қалаптасу жайы мектептің ерекшелігімен оның мақсатты
бағдарламасынан шығантындығында. Сондықтанда мысалы, мектеп алды
даярлықты ендіріміздегі басты мәселе балалардың жалпы дамуы туралы
қамқорлықтан келіп шығады. Ал бастауыш мектептің негізіне дамыта оқытудың
балама жүйелері қарастырылады. Әрқашан оқуышыларды жалпы дамыту мәселесі
бастауыштағы оқыту басты міндетін қояды да оқушылардың ақыл – ойы, ерік –
жігері, сезімін дамытушы және білім, білік дағдыларды қалыптастырудың
сенімді негізі ретінде қарастырылады. Кез - келген баланың эмоционалды
компорттық қажеттілігі өте жоғары.
Балалар айналасанда мейірімді және жылы шырай туғызу маңызды, әрі өзін
- өзі түсінуге, табысқа жетуге жәрдемдеседі. Міне, мұның бәрі бала
қабілетін дамытыудың қажетті шаралары болып саналады.
Балдырғандар мектебінің мақсаты - әрбір жеке тұлғаның потенционалдық
мүмкіндігін ашуы үшін комфорттық психо – педагогикалық жағдай туғызады.
Бұл жерде оқыту мына принциптерге құрылады:
• Дифференцациялау және жекелеу
• Оқушыға эмпатия
• Шығармашылық және
• Ынта ықылас
• Ынтымақтастық және жігерлендіретін басқару
Негізге алынатын технологиялар:
• Бала алдындағы әрекет түрлерінің ойындық моделдерін жасау
• Оқу жүктемелерінің психосақтандырылуы
Оқыту мазмұнында бірнеше тілдердің оқытымдығына басым бағыт беріледі,
өйткені тілдік дайындық – бұл гуманитарлықта және жаратылыстану –
математикалықта білім берудегі өткір өзек. Балдырғандар мектебінде 1
кластан – 1 шет тілі, ал 5 кластан 2 шет тілі оқытылады.
2.3. Дарынды балалардың білім алулары үшін байытылған орта жасау.
Бірыңғай дарынды балалардан құралған арнайы оқу орындары мемлекеттің
элиталарды дайындау міндетін шешуге сомдалған қабілетті, егерде олар
парник мектебіне айналу қаупін жеңіп және балалардың табиғи жаратылысына
жақын жағдайлар жасаса.
Социум типінде құрылуына қарамастан біздің мектептің алдында да
ашықтық проблемасы тұрды. Байтылған орта ұжымының ішіне біз: оқу
процесі, сабақтан тыс қызмет, мектептен тыс сияқты мектептің өмір
әрекетінің барлық формаларының мазмұнын қосамыз, алайда қайда дарынды
балалар болса, ол орта дәстүрлі емес жұмыс түрлерімен байтылған болуы тиіс.
Үш жылғы ізденістермен тексерулер біздегі кіші мектептер
ұжымындағы айрықша дәстүрлерді белгіледі. Бұл дәстүрлердің негізгі өзегі
үлкен мектеп құрамындағы мектептер порлеллель кластар, кластағы оқушылар
арасындағы бәсекелестік жарыстар болып табылады. Осыдан келіп байқаулар,
конкурстар пәндік олимпиадалар, пән күндері шешетін өміріндегі тұрақты
құбылыстар қатарынан орын алды. Ең негізгісі жалпыға мәлім (дәстүрлі)
кластан тыс жұмыстардың өте сирек кездесетін жаңа мазмұнымен
толықтырылуында.
Сонымен, гимназистер, білімқорлар, жоғарғы кластағыларға
арналған мерекелер үлкен салтанаттарға айналды. Балалар жай ғана қатысып
қоймай, бұл мерекелер аясындағы форумдар мен конкурстарға тікелей
атсалысады.
Балдырған мектебінде де тақырыптық мерекелер қызықты өтеді,
өйткені оны балалардың өздері дайындайды. Бастауыш кластарда бұл мереке
бантик күні, үздік баға, үздік жанұя болып аталса, ал жоғарғы кластар жарты
жылдықпен оқу жылының соңында эмтихан статусы дәрежесіндегі өтілетін
өздерінің шығармашылық кештеріне шақырады. Оған адамгершіліктің және
шабытпен дайындық жасайды, мұндай эмтихандар көптеген қонақтардың – ата –
аналардың ғалымдар, жұртшылықтың қатысуымен салтанатты өтеді.
Балалар Оқушылық – 181 деп атайтын аз тұрғынды мектептің қабырға газетін
қайнаған мектеп өмірі тынысымен ондағы жаңалықтардан жүйелі хабардар етеді.
Мұнда балалар әзілдері мен анекдоттарынан бастап мектепті дамытудың үлкен
проблемаларына дейінгі мәселелер түгелдей қамтылған. Мұндай мектептер бір
мектеп қабырғасының аздық етері табиғи нәрсе. Сондықтанда қызығушылық
тудырған басқа оқу орындарымен тұрақты әрекеттегі байланыс орнату
қажеттілігі туындады. Бұл тілектердің орындалуы аз – көп күттірген жоқ.
Кәсіптік мектептерде жоғарғы оқу орындары мен байланыс ертеден жолға
қойылып, соңғы жылдары ол тек университет ғалымдары жүргізетін арнайы
курстармен, факультативтармен нығайтылған, базалық кластар ашылған.
3.5.Дарынды балалармен жұмысқа мұғалімдерді дайындау .
1999. жылдың ақпан айында өткен Дарынды балалар: проблемалары және
болашағы республикалық семинар кеңесінің ұсыныстарында дарынды
балаларға білім беру мен тәрбиелеудегі тікелей – педагогтық кәсіби
шеберлігіне: тәрбиеленушінің жеке бас ерекшеліктерін
диагностикалауды меңгеруіне, дамуына, жеке – бағдарлы саралай және
даралай оқыту технологияларының қаруландыруына байланыстылығына
амал көрсетілді. Аталған жұмыстар тізбесі дарынды балалармен жұмыс
жасау үшін қажетті мұғалімнің нағыз кәсіби деңгей көрсетуде
мүмкіндік береді. Жалпы білім беретін мектептерде дарынды
балалармен жұмыс туралы айтқанда, сөз ең алдымен дарындылықтың
потенциалы жайлы болады. Дарындылықтық өз өте сирек, еркше құбылыс
десек, онда бұл жұмысты тек қана арнайы дайындықтан өткен
мұғалімдерге ғана сеніп тапсырылады, өйткені олар дарынды балалар
тобымен іс - әрекеттеуді және жаңаша қарым –қатынас жасаумен
жемісті әрекеттестікті меңгерген.
3.1. Мектептегі ерекше құрылымның әдістемелік қызметі.Мектептегі
әдістемелік қызметтің жүйесі потенциалды дарындылармен жұмыс методикасын
меңгеруде мұғалімдер үшін комитер көрсетуді көздейді қарастырады, әр бала
қабілетін еркін дәл тауып, олардың үздіксіз дамыту жолдарын ойландырады.
Ол үшін дамыта оқыту теориясымен қарулану жеткілікті және инновациялық
технологияларды меңгеру қажет,тек меңгеріп қана қоймай оқу процесінде
саналылықпен пайдалана алу қажет. Зерттеулердің бүкіл кезеңінде мектеп
әдістемелік қызметті ұйымдастырудың бірнеше формаларын тексеруден
өткізді: психо – педагогикалық білімді жан - жақты насихаттау арқылы
оқу талдамалары көмегімен ұжымды жаңа ізденістеріне бастады, олар: пәндік
және оқу циклдерінің әдістемелік бірлестіктері. Қорыта келгенде
лабароториялық формасына тоқталдық

1.
ОТП жағдайында балалар дарындылығын дамыту
Б а ғ д а р л а м а с ы
М а қ с а т ы:

1. Мектеп алды даярлық тобынан орта білім алғанға дейінгі аралықта
балалар дарындылығының дамуын диагностика көмегімен айқындап білу
және уақытылы қадғалау.
2. ОТП қажетті жағдайлармен қамтамасыз ету және балалардың жалпыжәне
арнайы қабілетерін кешенді дамыту үшн алғышарттар жасау.
3. ОТП дарындылар мәдениетін қалыптастыру кезінде эгоизм-өзімшілдік,
эгоцентризм-дарашылдың алып келетін барлық келеңсізқұбылыстарды жеңу
және қоғамдық ортадағы дарынды балалардың бейімділігін шыңға шығару
мүмкіндігін болдырмау.
4. психо- педагокикалық қызмет құралдарына сүйене отырып мектепте дарынды
жұмысқа оқушылармен класс жетекшілерді даярлауды қалыптастыру.
Соңғы нәтиже- бұл бітірушінің жеке тұға болып қалыптасуы, саяси тұрақтылық
пен экономикалық өркендеу жолындағы өзі өмір сүріп отырған қоғам мен елді
дамыту бағдарламаларына қатысуға қабілетті, бұл Президенттің 2030 -
бағдарламасындағы негізгі айқындауларды жүзеге асырушы тұлға, бұл
интеллктуалды және шығармашылық потенциалы жоғары тұлға. Бұл мақсатқа
жетудің мүмкіндік жолы біреу ғана: ол тұтастық теориясына сүйенуі тиіс және
ОТП ұйымдастыруда жүйелілік принціпін басшылыққа алады. Осылайша жүйелілік
теориясы мақсатқа жетудің 2 аспектісіне болжам жасайды: аспент-состаяница-
хал-жай аспектісі, және аспект двитепца – қозғалыс аспектісі, мына дарынды
балалармен жұмыстың біздегі мақсатына бағдарламасы 5 жылға жоспарланған.
Дарындылық деңгейін табу және анықтау механизімдері
Дарындылық деңгейін табу және анықтау механизімдерін жасауда мектеп
Рендулейдің дарындылықты анықталуын пайдалануына болады.
Дарындылық - орта деңгейден жоғары интеллектуалдық қабілеттер,
шығармашылық қатынас және табандылық сияқты үш сипаттамалық байланысының
нәтижесі болып табылады.
Мектепте дарындылық деңгейін табу және анықтауды 3 бағытта жүргізуді
ұсынады:
• интеллектуалдық дарындылық
• шығармашылық
• лидерлік
1 – класқа, болмаса сараланған кластарға балалар педагогикалық және
психологиялық диагностика негізінде қабылданады.
Педагогикалық диагностика:
А) балалардың әуестігі мен қызығушылығын білу мақсатында ата-аналармен
әңгімелесу, оқытудың басынан әрекеттің табыстылығын анықтау
Б) (Маслоу және Д.Люнс бойынша) оқушылардың үздік жетістіктерге жетуіне
мүмкіндік беретін факторларды дамыту үшін жағдайлар жасау.
• Нақтыны ұғынуға, абстрактылық және күрделі ой қорытуға лингвистикалық
және математикалық жеңілдік қабілеттері
• Интеллектуалды белсенділікке және қызығушылыққа, барлық құндылықтарды
қабылдауға мүмкіндік
... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Дарынды оқушылардың креативті қабілетін қалыптастыру
Мектепте дарынды балаларға білім беруді ұйымдастыру
Дарынды балалармен жұмыстарды ұйымдастыруда педагог-психологтың қызметі
Дарынды балалардың шығармашылық қабілеттерін анықтау
Елiмiзде бiлiм беру саласында болып жатқан жетiстiктер мен жаңалықтар
Мектеп жасындағы дарынды балалар психологиясы
Вундеркинд оқушыларды анықтау және дамыту ерекшеліктері
Оқушылардың бос уақытын ұйымдастырудың жолдары
Жеке оқушымен жұмыс Озық тәжірибелермен танысу, тиімділігін анықтау
Бейінді оқыту - оқушының жеке тұлғасын дамыту құралы
Пәндер