Қазақстандағы несие жүйесінің дамуы

Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І бөлім. Қазақстандағы несие жүйесінің дамуы
1.1. Қазақстан Республикаснындағы несие жүйесі. ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Қазақстан Республикаснындағы банктік емес мекемелер ... ... ... ... 9
1.3. Қазақстан Республикаснындағы банк жүйесінің қалыптасуы
және дамуы. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15

II бөлім. МЕМЛЕКЕТТІК НЕСИЕНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘНІ
2.1. Мемлекеттік несиенің мәні функциялары және түрлері ... ... ... ... ... ..21
2.2. Мелекеттік несиенің нысандары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
2.3. Халықаралық мемлекеттік несие ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28

ІІІ бөлім. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА МЕМЛЕКЕТТІК НЕСИЕНІ ҚОЛДАНУ
3.1. Қазақстан Республикасы мемлекеттік несиесін басқару ... ... ... ... ... .31
3.2. Қазақстан Республикасында мемлекеттік несиені қолдану ... ... ... ... 35
3.3. Еліміздің экономикасын дамытудағы
мемлекеттік несиенің маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..41

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...44

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 46
Кіріспе
Мемлекеттік несие біздің экономикамызда өте маңызды роль атқарады, ал бұл оның актуалдылығын көрсетеді. Ол обективті түрде экономикаға қажет, өйткені ол жалпы қоғамның даму қажеттіліктеріне негізделеді.
Курстық жұмыстың басты мақсаты оның маңыздылығын ашып көрсету, яғни мемлекеттік несиенің экономикалық категория ретіндегі қажеттігін, құрлымын, түрлері мен формаларының мәнін , атқаратын қызметтерін жетік білу.
Мемлекеттік несие қатысу жақтарының бірі мемлекет, ол заңды жеке тұлғалар несие беруші немесе несие алушы болып табылады.
Мемлекеттік несиенің қайта бөлу қызметі халықтың, заңды тұлғалардың, уақытша бос қаражаттарын шоғырландырумен байланысты.
Мемлекеттік несиенің реттеу қызметі мемлекет ақша ағымын реттейді, қарыз пайыз мөлшеріне әсер етеді, қарыз капитал нарығында қарыз алушы ретінде қатысып капиталға сұраным туғызып нетижесінде қарыз пайыз нормасы көтеріледі.
Негізінен еліміздің мемлекеттік несие жүйесі ақша айналымын реттейді, заңды және жеке тұлғаларға өзінің түрлі қызметтерін көрсетеді, осыған байланысты экономикалық қатынастар туындайды. Несиелік қатынастар екі жақты сипатқа ие және бірдей деңгейде шаруашылық субъектілері үшін де, сонымен қатар несиелік мекемелердің жүйесі үшінде қажет.
Ақшаны несие мекемелерінде сақтау ресурстардың құрылуын білдірсе, ал оларды экономиканың және тұтынушы қажеттілігіне үлестіріп беру несиелі ұсынуды көрсетеді.
Курстық жұмыстың негізгі міндеттеріне мыналар жатады:
- несиенің мәні және оның түрлері
- мемлекеттік несиенің мәні және оның түрлерін сипаттау;
- мемлекеттік несиенің нысандарына тоқталу;
- Қазақстан Республикасында мемлекеттік несиені басқаруды қарастыру;
- Еліміздің экономикасын дамытудағы мемлекеттік несиенің маңызын айқындау.
Курстық жұмыста Қазақстан Республикасының заң күші бар жарлықтары, заңдары, сонымен қатар отандық және басқада шетел экономистерінің еңбектері және баспасөз беттеріндегі мақалалар қолданылды.
Қолданылған әдебиеттер

1. Абрамова М. А. Финансы, денежное обращение М: Финансы и
статистика 1996 год
2. Адасбаев Е. Кіші кредиттер- үлкен істің бет ашары // Егемен Қазақстан
10 наурыз 1998жыл 3бет.
3. Әубәкіров Ә. Я. , Байжұмаев Б.Б. , Жақыпова Ф.Н., Табеев Т.П. Эко-
номикалық теория Алматы-1997.

1. Мемлекеттік және мемлекеттік кепілдікке берген борыш туралы Қазақстан Республикасының заңы 2 тамыз 1999 жыл
2. Дробозина В. П. Фнансы. Денежное обращение. Кредит. М: Финансы и статистика. 1997
3. Жуков Е. Денги. Кредит. Банки. М: Банки и биржи
4. Бекмурзаев Е Несие немен беріледі? //Егемен Қазақстан 26 ақпан 2002жыл 2 бет
5. Иконников А. Жизнь в кредит // Континент 2001-№1 16-21с
        
        Мазмұны:
Кіріспе………………………………………….……………………………..….3
І бөлім. Қазақстандағы несие жүйесінің дамуы
1.1. Қазақстан Республикаснындағы несие жүйесі.
...............................5
1.2. Қазақстан Республикаснындағы банктік емес
мекемелер................9
1.3. Қазақстан Республикаснындағы банк ... ... ... бөлім. МЕМЛЕКЕТТІК НЕСИЕНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘНІ
2.1. Мемлекеттік ... мәні ... ... ... ... ... ... бөлім. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА МЕМЛЕКЕТТІК НЕСИЕНІ ҚОЛДАНУ
3.1. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Еліміздің экономикасын дамытудағы
мемлекеттік несиенің
маңызы....................................................................
..41
Қорытынды…………………………………………………………………44
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.....…………………………………….46
Кіріспе
Мемлекеттік несие біздің экономикамызда өте ... роль ... ... оның ... ... Ол ... ... экономикаға қажет,
өйткені ол жалпы қоғамның даму ... ... ... ... мақсаты оның маңыздылығын ашып көрсету, яғни
мемлекеттік несиенің экономикалық категория ... ... ... мен ... ... , атқаратын қызметтерін жетік
білу.
Мемлекеттік несие қатысу жақтарының бірі мемлекет, ол заңды ... ... ... немесе несие алушы болып табылады.
Мемлекеттік несиенің қайта бөлу қызметі халықтың, ... ... бос ... ... ... ... реттеу қызметі мемлекет ақша ағымын реттейді,
қарыз пайыз ... әсер ... ... ... ... қарыз алушы
ретінде қатысып капиталға сұраным туғызып нетижесінде қарыз пайыз нормасы
көтеріледі.
Негізінен ... ... ... жүйесі ақша айналымын реттейді,
заңды және жеке тұлғаларға өзінің ... ... ... ... ... ... ... Несиелік қатынастар екі
жақты сипатқа ие және бірдей деңгейде шаруашылық ... үшін ... ... ... ... ... үшінде қажет.
Ақшаны несие мекемелерінде сақтау ресурстардың ... ... ... ... және тұтынушы қажеттілігіне үлестіріп беру несиелі
ұсынуды көрсетеді.
Курстық жұмыстың негізгі міндеттеріне мыналар ... ... мәні және оның ... мемлекеттік несиенің мәні және оның түрлерін сипаттау;
- мемлекеттік несиенің ... ... ... ... мемлекеттік несиені басқаруды қарастыру;
- Еліміздің экономикасын дамытудағы мемлекеттік ... ... ... Қазақстан Республикасының заң күші бар жарлықтары,
заңдары, сонымен қатар отандық және ... ... ... және баспасөз беттеріндегі мақалалар қолданылды.
І. ... ... ... ... ... Республикаснындағы несие жүйесі
Несиелік жүйе мемлекет ұйымдастыруын құралған несиелік ұйымдар мен
оларға сәйкес келетін несиелік ... ... Бұл ... ... ... ... жекеленген түрлерін жүзеге
асыратын банктік емес ... ... ... ... банк ... қарағанда кеңірек, яғни мұнда өзге де
несиелік мекемелер қамтылады. әр елдің өзіндік ... ... ... банк жүйесінің құрылымы қалыптасады. ҚР – дағы ... жүйе ... ... ...... жүйе, ал екіншісі – парабанктік жүйе
(банктік емес мекемелер).
Қазақстан Республикасының несиелік жүйесінің құрылымы мынадай сызбамен
берілген.
Жоғарыдағы ... ... ... ... ... ... ... оның иерархиялық құрылымы 1 – кестеде берілген.
ҚР – дағы несие ... ... ... (1 – ... | ... ... аты ... |Мекеменің ... | ... | ... ... |
| ... | ... Банк ... |1. ақша |
| ... | | ... |айналысын және|
| | | | | ... |
| | | | | ... есеп |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... |2. ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | |3. ... – |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | |4. ақша |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | |1. ... |Орталық ... |
| | | ... ... ... – есеп |
| | | ... |Филиалдары. ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | ... | | |
| | | |ған ... | | |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ғана |
| | | | | ... |
| |Парабанк | ... емес ... ... |
| ... | ... ... |несие-есеп |
| | | | ... ... және |
| | | | ... |қаржылық |
| | | | | ... ... | | ...... ... ... |
| | | ... ... |– есеп ... | | | |(Ақ ... ... |
| | | | ... ... ұсақ |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
Қазақстан Республикасындағы соңғы жылдардағы ... ... ... 2 – ... беріледі.
ҚР – дағы несие жүйесі туралы мәліметтер (2 – кесте).
|Несие жүйесінің элементтері |12. 2000|12. 2001|12. ... |06.2004 ... ... ... банктердің| | | | | ... |48 |44 |38 |35 |36 ... ... | | | | | ... |1 |2 |2 |2 |1 ... |1 |1 |- |- |- ... ... қатысуыменен,| | | | | ... ... |16 |16 |17 |16 |15 |
|- 100% / 50% - дан аса, | | | | | ... ... |9/7 |9/6 |9/6 |10/4 |10/5 ... ... | | | | | |
| |12 |11 |11 |10 |10 ... ... серіктестіктер |8 |19 |29 |37 |73 ... ... |42 |45 |52 |35 |72 ... ... компаниялар |- |2 |2 |2 |2 ... ... да ... |53 |41 |42 |46 |47 |
2 – ... ... ... банктеріміздің саны жылдан жылға
азаюда. 90 – ... ... ... саны 200 – ден ... ... ... реформалау нәтижесінде оларды саны 35-ке дейін (06.2003) ... жылы 72-ге ... ... ... ... ... мемлекеттік банктер
(мемлекеттің 100 % қатысуыменен құрылған) саны – 2. Қазақстаннның ... ... ... ... кеңейе түсуде, олардың саны -16, яғни
жалпы банктер санының жартысына жуығын алады. Ал банктік емес ... ... өсіп келе ... ... ... ... емес мекемелер
Парабанктік жүйе экономикамыздың нарықтық қатынастарға көшуі барысында
жаңадан қалыптасып, енді ғана біртіндеп ... келе ... жаңа ... емес ... ... ... ... банктерден
айырмашылығы – олар біріншіден, клиенттердің белгілі бір түріне ғана қызмет
етсе, екіншіден, ... ... ... ... ... ... ... экономикалық әдебиеттерде парабанктік жүйенің ішіндегі несиелік
мекемелерге ломбардтарды, несиелік серіктестіктерді, несиелік ... ... ... – бұл ... ... кепілге ала отырып, қысқа
мерзімге ссудалар беретін несиелік мекеме.
Тарихта ломбардтар өсімқорлық несие ... жеке ... ... ... ... ... мамандану саласы жылжитын мүлік, оның
ішінде ... ... мен асыл ... ... ... ... ... тұтыну несиесін беру болып табылады. ... ... ... ... (30 ... дейінгі мерзімге) кепілге салатын мүлік
құнының 50 – 80 % ... ... ... алып ссуда берумен қатар,
олар клиенттердің құндылықтарын ... ... ... негізде
кепілге салынған мүліктерді сатумен айналысады.
Несиелік операцияны ұйымдастырудың басты ерекшелігі – ... ... пен ... міндеттемелері болмайды. Ссуданы ... беру ... ... зат ... куәландыратын және ссуда ... ... ... ... ... алады. Онда қарыз алушының
реквизиттері және ... ... ... ... ... - өз ... несие – есеп айырысу қызметін
көрсету мақсатында құрылған несиелік мекеме.
Несиелік серіктестіктердің жарғылық капиталы пай қосу және ... ... ... ... ... ... қосқан үлестер меншіктен
шығып қалған жағдайда қайтарылмайды. ... ... ... ... ... ... ... және орта бизнес,
жеке тұлғалар кіреді. Несиелік серіктестіктің басты пассив операцияларына –
салымдарды тарту және ... ... ... ... ... комиссиондық, сауда-делдалдық операциялары жатады.
Несиелік серіктестіктің бір түріне ауыл шаруашылығы несиелік қоғамдары
жатады. Оның құрылтайшысы: Орталық банк, ... және ... ... ... жеке және ... тұлғалар бола алады. Олардың
басты қызметі – ауыл шаруашылығына несие – есеп айырысу қызметін көрсету;
шаруашылық ... мал, ... ... ... алу шығындарын және өзге
де жұмыстарды несиелеу. Ауыл шаруашылығы несиелік ... ... ... ... ... ауыл ... ... Негізгі операциялары: қысқа және орта мерзімге
ссудалар беру және салымдар қабылдау, делдалдық ... Ауыл ... ... ... басты ерекшелігі – ... ... ... ... ие ... атап ... табыс
салығынан босауы, сондай-ақ оған үлес қосушыларға да салықтық жеңілділіктер
болады.
Несиелік одақтар – бұл ... бір жеке ... ... ұсақ
несиелік мекемелерден ұйымдастырылатын несиелік кооперативтер.
Олар негізгі екі типте болуы мүмкін: 1) қысқа мерзімді ... ... ... ... немесе аумақтық белгілеріне қарай жеке тұлғалар
тобымен ұйымдастырылған; 2) ... ... ... ... ... ... ... жинақ серіктестіктері, өзара несие қоғамдары,
кооперативтер және т. б.
Несиелік одақтардың капиталдары олардың ... ... ... ... ... сондай-ақ займдарды шығару жолымен ... ... ... ... ... тарту және займдарды
шығару; өзінің мүшелеріне қамтамасыз етілген ссудалар беру, вексельдерді
есепке алу; ... және ... ... ... беру ... ... аудиторлық қызмет көрсету.
Өзара несие қорғамдары – шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... ұқсас келетін несиелік
мекемелер.
Бұл қоғамдар Ұлы қазан төңкерісіне дейінгі Ресейде, соның ... ... жеке ... мен ... ... ... ... Өзара несие қоғамдарының қатысушыларына заңды және жеке
тұлғалар жатады. Оның ... оған ... ... ... ... емес ... ... түрлері дамып отыр:
- ломбардтар;
- несиелік серіктестіктер;
- микрокредиттік ұйымдар;
- жинақтаушы зейнетақы қорлары;
- ... ... ... ... ... қазіргі кезде ломбардтық ... мен ... ... ... ... Ұлттық банктің 1997 жылғы 29 тамыздағы № 314 ... ... ... ... - банк ... табылмайтын, Ұлттық банктің берген
лицензиясы негізінде ... мен ... ... асыратын заңды
тұлға.
Ондай операцияларға мыналар жатады:
- ломбардтық ... тез іске ... ... қағаздар мен
жылжымалы мүліктерді кепілге алып, қысқа мерзімді несие беруді
сипаттайды;
- бағалы ... ... ... ... ... тобындағы
металдардан) жасалған монеталарды, сондай-ақ бағалы металдар және ... ... ... ... ... алу, кепілге қабылдау,
есепке алу, сақтау және сату;
- сейфтік қызметтер: ... ... ... ... ... байланысты, сол сияқты сейфтік жәшіктерді,
шкафтарды, бөлмелерді жалға беру қызметтерін көрсетеді;
- келісімшарт ... ... ... ... ... ... ... құқығын сақтай отырып, ол мүлікті жалға беру;
- заң талаптарына сәйкес кепілге алынған ... ... ... мен ... жеке және заңды
тұлғалар жатады. Мемлекет өзінің өкілетті ... ... оған ... ... кез ... ... ... формада (ашық акционерлік қоғамнан
басқа) құрылып, өз қызметін жүзеге асырады.
" Несиелік серіктестік туралы " ҚР Заңына сәйкес несиелік ... – оның ... бос ... қаражаттарын жұмылдыру жолымен
қаржылық көмек көрсету ... ... ... ... және жеке ... ... ... бірігуінің нәтижесінде
құрылған, банк болып табылмайтын және ҚР Ұлттық ... ... ... банк ... ... ... заңды тұлға.
Несиелік серіктестіктердің мынадай түрлері болады:
1. Несиелік – депозиттік серіктестігі – ... ... ... ... бар ... Ауыл несиелік серіктестігі - ... ... беру ... ... ... жинақтау жолымен ерікті түрде жеке ... ... ... ... ... құрылған, банктің
жекелеген операцияларының түрлерін жүзеге асыратын заңды тұлға.
3. Несиелік серіктестік – ... ... ... және ауыл ... ... ... ерекшеліктеріне сәйкес мынадай ұйымдық - құқықтық
формада құрыла ... ... ... ... ... ... ... серіктестік;
- акционерлік қоғам.
2003 жылы елімізде несиелік серіктестіктер туралы ... ... ... ... ... заң ... ... мұндай ұымдар әзірге
дами алмай отыр.
Микрокредиттік ұйымдар – бұл микронесие берумен айналысатын ... ... ... ... екі ... ... және жеке меншік
болып бөлінеді. қазіргі кезде 16 зейнетақы қоры ... оның ... ... – жеке ... ... ... банктік емес мекемелер түріне – ... ... Бұл ... ... ... – ұсақ салымшы-лардың
қаражаттарын тартатын мемлекеттік ... ... ... ... ... табылады. Бірақ ондай банктердің ролін атқаратын қазпошта
мекемесі жұмыс жасауда.
Пошта-жинақ мекемелері ... ... ... ... ... қаражаттарды қабылдау және беру қызметін жүзеге асырады. Соңғы
уақыттарды ... ... ... ... несие-есеп айырысу
қызметтері қанат жаюда. Сондай-ақ банктік заңды-лықтардың ... ... ... ... ... ... ... дами алмай
отыр.
Ипотекалық компаниялар Қазақстанда ипотекалық ... ... ... ... ... ... Мұндай компаниялар екінші деңгейдегі
банктер тарапынан ... ... ... ... ... бар және т. с. с.
1.3. ҚР – дағы банк жүйесінің қалыптасуы және дамуы
1990 жылы ... ... өз ... жариялағаннан бастап
нарықтық қатынастардың талаптарына сай келетін меншікті банк ... ... ... жылы ... айында қабылданған "қазКСРО – дағы ... ... ... ... ... заң Қазақстандағы ... ... ... кезеңдерін қамтиды.
Бұл банктік реформа Ұлттық банктің 1995 жылға арналған "Қазақстандағы
банктік жүйені реформалау" бағдарламасына сәйкес жүзеге асырылды.
Нарық ... өту ... және ... ... ... тұрақтылыққа қол жзеткізуде ҚР банк жүйесі маңызды рөл
атқарды.
Қазіргі уақытта қалыптасқа екі ... ... ... ... ... ... ... олардың көрсетіп отырғанындай, кемшіліктердің
басым бөлігі банктерқызметін реттейтін нормативтік базаны жасаудағы артта
қалушылық және оның іске ... іс ... ... ... кемшіліктерімен сипатталады.
Қазіргі таңда Қазақстан Республикасындағы жұмыс жасап отырған банктік
жүйенің қалыптасуын үш ... ... ... 1988 – 1991 жж. КСРО – ның ...... салалық
мамандандырылған банктер қызметінің бір бөлігін республикалардағы ... ... ... беру ... ... ... алғашқы
коммерциялық банктер құру; КСРО Мемлекеттік банкіне ... ... ... ... ... ... ... жасау кезеңі.
ІІ кезең. 1992 жылдың аяғы 1993 жылдары – ... ... бола ... ... ... ... банктің бірқатар қызметтерін орындауға біртіндеп
кірісуі, коммерциялық банктердің экстенсивті ( ... ... ... дамуы, ұлттық нормативтік базаның қалыптасуының бастапқы кезеңі.
ІІІ кезең. 1993 жылдың қараша айынан осы уақытқа ... яғни ... ... ... ... ... банкінің ақша-несие аясының
қызмет етуіне толық жауапкершілік алу, бюджет және банктермен ... ... ... ... банктердің қызметін реттеу
жүйесін нығайту кезеңін білдіреді.
Сонымен, Қазақстанда банк секторын реформалау ... іске ... ... банк (Эксимбанк), Мемлекеттік даму банкі және
Тұрғын үй құрылыс банкі құрылды. Мамандандырылған банктер ... ... ... ... ... ... ... де болды.
Мемлекеттік даму банкі – бұл банк ... ... ... инвестициялық жобаларды ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... – несие институты болып табылады.
Экспортты – импорттық банк (Эксимбанк) – бұл ... үшін ... даму және ... ... ... қаржыландыру үшін, экспорттық
несиелер мен инвестицияларға сақтандыру және ... беру үшін ... ... шыққан банк.
Тұрғын үй құрылыс банкі – бұл тұрғын үй құрылысын ... ... ... ... үшін тұрғын үй жинақ шоттарын
қалыптастыру, ипотекалық несиелеу жүйесні құру мақсатында құрылған банк.
Медетші банк ... – бұл ... ... ... ... үшін госпиталь ретінде құрылған банк. Бұл банкті құру туралы
жарғыға сәйкес, ол небәрі 4 жыл ... ... ... уақытша құрылды.
Ұлттық банктің 1995 жылғы реформалау нәтижесінде қолданған ... және ... ... қол ... Ең ... ақша-
несие реттеу әдістері мен құралдары әрі қарай дами түсті.
Банктерді қайта қаржыландыру ... ... ... 1995 ... ... ... директивті несиелерді беру ... ... ... ... несиелер көлемі мен мерзімі
қысқарып, экономиканы ... ... ... ... екінші деңгейдегі
банктерге ауысты. Ұлттық банк орталық ... тән ... ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктерге
несие беру, үкіметке несие беру және ақша-несие және валюталық реттеумен
айналысуға ... ... ... ... ... банктің екінші деңгейдегі
банктерге берілетін несиелері несиелік ресурстар аукционы арқылы 3 ... ... ... ал ... ... операциялардың ауыртпалығы
мемлекеттік бағалы қағаздардың қайталама нарығына өте бастады. ... ... ... дами ... 1995 жылы ... ... ... несиелеу жүйесі енгізілді. Базалық ақшалардың өсу қарқынына шек
қою мақсатында Ұлттық банк айналысқа өзінің қысқа мерзімді ... ... ақша ... ... ... жылы Ұлттық банк қайта қаржыландыру мөлшерлемесінің нақты мәнін
қалпына келтірді. Инфляция қарқынын төмендету арқылы оның ... ... 1995 ж. ... ... ... 8,9 % - дан, ... ... – 2,4 %-ға ... ... ... ... ... 210 %-дан 45%-ға дейін
төмендеген. Айта ... тағы да ... ... ... ... ... Ұлттық банктің 1996-1998 жылдарға арналған Қазақстан
Республикасының банк жүйесін реформалау бағдарламасына ... ... ... жүргізу бағдарламасының басты мақсаты – ҚР ... ішкі және ... ... әрі ... ... ... ... үшін екінші деңгейдегі банктердің жүйесін нығайту.
Көздеген мақсатқа жетуде Ұлттық банк мынадай міндеттерді шешуге күш
жұмсайды:
- ақша-несиелік реттеу ... мен ... ... ... қаржы нарығына Ұлттық банктің араласуы ... ... ... ... ... ... валюталық реттеуді дамыту және алтын валюта резервін басқару;
- банктік қадағалау жүйесін және банк қызметін реттеу ... ... ... банк ... ... ... және ... құқықтық
қамтамасыз етілуін жетілдіру және т. б.
Макроэкономикалық тұрақтылыққа қол жеткізу үшін Қазақстан Ұлттық банкі
ақша-несие саясатының біршама ... ... ... ... ... қаржыландыру несиелерін беру көлемін реттеу, ... ... ... ... ... ... белгілеу,
валюталық нарықта интервенция жүргізу және мемлекеттің бағалы қағаздарымен,
сондай-ақ Ұлттық банктің бағалы қағаздарымен операцияларды ... ... ... ... ... несиелердің
уақытында қайтарылмағаны, яғни олардың 24 % - дан ... ғана ... ... салдарынан Ұлттық банк сондай несиелерді беруді тоқтатуға
мәжбүр болды. Осындай ... ... ... банк ... ... ... тек қана банктердің қысқа ... ... үшін ... аукциондар, банкаралық нарық,
ломбардтық несиелеу, ″репо″ операциялары, ... ... ... ... ... ... банк пен қаржы министрлігінің арасындағы бюджетті несиелеуге
байланысты жаңа қатынастың қалыптасуына сәйкес, 1998 ... ... ... ... ... өз күшімен несиелеуге міндеттеме алғандықтан,
Ұлттық банк оған тікелей несие беруін тоқтатты. Оған ... ... 80 %-ға жуық ... ... банк ... есебінен жабылып
келгендігін айта кету керек. Мұны да осы реформаның бірден-бір нәтижесі деп
санауға толық болады.
Банктік ... ... ... басты мақсаты – банктік
қадағалау әдістері мен ... ... ... ... табылды. Осыған сәйкес, Ұлттық банк екінші деңгейдегі банктерге
капиталдану талабын қойды. ... ...... ... ... ... тәрбиелеу және біршама тұрақты банктерді анықтау болып
табылады. Осындай талаптың негізінде Ұлттық банк капиталы ... ... ... ... ... ... ... Реформа
нәтижесінде көптеген банктер таратылды немесе бірігу процесін басынан
кешті. ... ... ең ... ... ... ... ... олардың барлығы дерлік бастапқыда бюджет қаражаты есебінен
құрылғандықтан да, олар үшін ... ... ... ... ... ... кейбіреуі өзара бірігіп жасауға ... ... ... даму ... ... Тұрғын үй құрылыс банкі
Центркредитбанкпен қосылып, ал Медетші банк – ... қор ... ... ... ... ... банк ... банк жүйесіне
жүргізген кейінгі реформалар себеп болды.
Ұлттық банктің 1995 жылы ... банк ... ... есебін
реформалау 1996 – 1998 жж. әрі қарай жалғасып, ... ... ... стандартқа сәйкес жасалған жаңа шоттар ... ... ... ... толығымен енгізілді.
Сонымен қатар, бұл банктік реформаның басты нәтижесі – бұл ... ... ... қалу ... ... ... ... қоры құрылды. Бұл қорды құру уақыты 1997 жылдан кешікпеуге ... ... ... ... ... қор 1999 жылдың аяғында құрылып,
өз қызметін 2000 жылдың қаңтарынан ... ... ... ... ... ... мәні, функциялары және түрлері
Мемлекеттік несие – бұл несие беруші, сонымен бірге кредитор және жеке
тұлғалардың арасындағы ... ... ... ... ... несие мемлекеттің қызметі қаражаттарды несие
беру ретінде иемденеді.
Мемлекеттің заңды және жеке тұлғаларға, ... беру ... ... ... төмен. Мемлекет, заңды және жеке ... ... ... ... өтеу ... басқада міндеттемелерді
орындауға мемлекет жауапкершілік алатын болса, ол мемлекеттік ... ... ... ақша ... әсер ететін несие қатынастарының
алғашқы екі түріне қарағанда несие беруші міндеттемелерді ... ... ... ... алып ... Егер ... өз ... және
толығымен өз міндеттемелері бойынша өтелетін болса, онда кепілдік бұл жерде
ешқандай қосымша шығындарды көтермейді. Практикада айтарлықтай берік ... ... ... ... ... ... кепілдік көп
жағдайда оншалықты берік емес несие алушыларға беріледі.
Экономикалық категория ретінде мемлекеттік несие ... ... екі ... ... ...... ... және олардың
ерекшеліктерін біріктіреді. Қаржы жүйесінің звеносы ретінде мемлекеттік
несие, ... ... ақша ... ... және ... ... етеді, яғни бюджеттік және бюджеттен тыс ... мен ... үшін ... ... бір түрі ретінде мемлекеттік ... ... ... ... ... ерекшеліктері бар. Біздің мемлекеттің
тарапында займдарды орналастыру ... ... бөлу ... алысырақ
болса да, ол салықтарға қарағанда еркін бөлу ... ... ... тек бір ... ... ... төлеушіден бюджетке немесе бюджеттен
тыс қорларға онда мемлекеттік несиенің ... ... оның ... ... ... ... бір ... кейін салынған сома енгізілген
пайызбен қайтарылады.
Мемлекеттік несиенің басқа түрлерінен айырмашылығы бар. ... ... ... көп ... ... ... нақты бір
құндылықтар, қоймадағы тауарлар, аяқталмаған құрылыс қойылатын болса,
мемлекетпен ... ... ... болып, оның меншігіндегі
мүмкіндіктің ... ... ... ... ... ... ... бір табыстары есептеледі.
Қаржы категориясы ретінде мемлекеттік ... ... үш ... ... реттеу және бақылау.
Мемлекттік несиенің бөлу функциясы арқылы орталықтанған мемлекеттік
ақша қорларының құрылуы және ... ... ... және ... ... жүзеге асады. Өзін қарыз алушы ретінде көрсете
отырып мемлекет өз ... ... үшін ... қаражаттарды
қамтамассыз етеді. Өнеркәсібі ... ... ... ... ... ... ... негізгі қаржыландыру көзі
болып табылады. Қазіргі заман жағдайында мемлекеттік заемдардан ... ... ... ... ... ... ... түрі
болып табылады. Соңғысы салық түсімдерінің көбеюімен салыстырғанда шығындар
айтарлықтай тез өсуімен ... ... ... ... оң әсер ... оның ... ... ауыртпалық уақыты ішінде
біркелкі бөлінуі түсіндіріледі.
Мемлекеттік заем арқылы шығындарды қаржыландыру ... ... ... ... ... ... несиелерді өтеу кезінде салықтар
тек оларды төлеуден ғана емес, сонымен бірге олардың ... ... ... де алынады. Салықтар мемлекеттік ... ... ету ... ... ... ... көзі ... бірақ одан басқа да қаржыландыру көздері бар. Ол ... көзі ... ... бағытымен байланысты.
Жинақталған капиталдың өндірістік салымы жағдайында құрылып жатқан ... ... ... ... алып ... ... есебінен өтеледі.
Салықтық ауыртпалықтың бұл жағдайда ешқандай күшеюі жүзеге аспайды.
Мемлекеттік заем арқылы жиналған капиталдың өндірістік емес мақсатта
пайдаланылуы, ... ... ... ... ... қаржыландыру
кезінде, оларды өтеудің жалғыз жолы болып салықтар немесе жаңа заемдар
есептеледі. Мемлекеттік ... ... ... өтеу үшін ... ... ... ... мемлекеттік қарызды қайта
қаржыландыру деп аталады. Мемлекеттің заем ... ... ... ауырлығының күшеюі, заем берушіге төленетін немесе ол бойынша
пайыздар мен олардың мерзіміне ... ... ... ... ... ... жоғары болса, салықтың сонша көп бөлігін мемлекет
оларды өтеуге жіберуі тиіс.
Несие қатынастарына ... ... ... ... ... ... ... жағдайына, ақша мен капитал нарығындағы пайыздық ставканың
деңгейіне, өндіріске әсер етіп ... ... ... бір ... мемлекеттік несиені саналы пайдалана отырып, мемлекет өзінің
қандайда бір ... ... ... ... ... ... арасында заемдарды орналастыра отырып мемлекет ақша айналымын
реттеп ... Жеке ... ... бір ... жинай отырып, ол
төлем қабілеттілік сұранысты төмендетіп отырады. ... ... ... ... ... ... мысалы инвестициялар, онда ол
айналымдағы ақша массасының абсолютті қысқаруына әкеліп соғады.
Еңбек ақыны ... ... ... қаржыландыру жағдайында,
мысалы, оқытушылар мен ... ақша ... ... айналымда
өзгеріссіз қала береді.
Орталық банкпен жүргізілетін мемлекеттік құнды қағаздарды сату және
сатып алу бойынша ... ... ... кепілдеу арқылы берілетін
несиелер, елдегі коммерциялық банктердің өтімділігін ... ... ... ... ... ... нысандары
Мемлекеттік несиенің негізгі нысаны мемлекеттік ... ... ол ... және басқа мемлекеттік бағалы қағаздар шығару
және өткізу жолымен жалпы қоғамдық ... ... үшін ... ... тұлғалардың ақшасы тартылатындығымен сипатталады.
Қаржы нарығында ... ... ... ... ... заем
қаражаттарына сұранысты көбейтеді және сол арқылы ... ... ... әсер етіп ... Мемлекеттің сұранысы қанша жоғары болса, ссудалық
пайыздың деңгейі басқада ... ... ... жоғары болады. Әсіресе
іскер адамдарға деген несие ... ... Заем ... қымбат
болуы іскер адамдарды ... ... ... ... қысқартуға
мәжбүрлейді, сонымен бірге ол мемлекеттік құнды қағаздарды сатып алу
түріндегі ... ... ... бір шектерге дейін бұл процесс
өндіріске айтарлықтай кері әсерін ... ... ... ... болған жағдайда, негативті әсерлер олардың ... ... ... тең ... ... ... ... ғана мемлекеттің белсенділігі
қаржылық нарықта ссудалық ... ... ... ал ... ... ... өндірістік емес мақсатқа жұмсалмай қалса, экономикалық
өсудің баяулығы байқалады.
Өндіріске оң әсерін тигізуді мемлекет кредитор және ... ... ... ... алынған несие арқылы ұлттық өндіріс ... ... ... Өнеркәсібі дамыған елдерде банктер берілетін
несиелерге мемлекеттің гарант беру ... ... ... ... ... ... ... бизнесті көтеру жүйесі кең ... ... ... ... көмек жасау дегеніміз, бұл жағдайда
мемлекеттің шағын іскерлерге берілген несие бойынша, егерде олар ... банк ... ... өз ... алуы болып есептеледі.
Өнеркәсібі дамыған көптеген елдерде, ұлттық тауарларды экспорттаушыларға
төлемсіздік тәуекелді төменгі ставкалар ... ... ... ... ... компаниялар қызмет етеді. Өндірісті дамытуды
ынталандыру кезінде территориялық бюджеттен немесе бюджеттен тыс ... ... ... роль ... Олардың көмегімен қандай да бір
аудандардың немесе белгілі бір ... ... ... жедел дамуы қамтамассыз етіледі.
Мемлекеттік несиенің бақылау функциясы органикалы түрде қаржылардың
бақылау функциясына кіріседі және өзінің ... ... ... ... мен ... ... ... отырып, жүзеге
асырылуы тек оны көрсеткенде ғана ... ... ... ... ... ... қағаз болып табылады. Оған облигация, акция және
бағалы қағаздар қатарына жатқызылған басқа да ... ... ... ... ... орны, орналастыру тәсілдері, займ валютасы, элементі,
табыстылық түрі бойынша бөлінеді. Өтеу ... ... ... ... орта ... ұзақ ... ... бөлінеді. Орналастыру орны
бойынша займдар ішкі және сыртқы болып ... Ішкі ... ... ... мен ... ... ала- ... Орналастыру
тәсілдері бойынша займдар еркін айналатын, жазылу бойынша орналасатын ... ... ... ... займдар негізінен ақшадай формада
шығарылады, бірақ қажет болған жағдайда ол натуралдық формада да ... ... ... ... Одағы кезінде 1922-1923жж кең өріс алған.
Олардың шығарылуы сол кездегі ақшаның құнсыздануына байланысты ... ... ... ... ... ... да ... бастады, яғни займдардың
алтынмен есептелуі. Алтын займдардың құны, олар бойынша ... ... ... ... ... ... ... натуралдық займдпрдың өтелуі
не натурамен, не ... қант пен ... ... ... ... асып
отырған. Олар 1жылдың ішінде өтеліп отырған.
Эмитентке байланысты үкімет ... және ... ... ... бөлінеді. Табыстың түрі бойынша займдар пайыздық,
яғни займ ұстаушылар жыл сайын тең үлесте бекітілген ставка ... ... алып ... ... ... ... яғни табыс облигацияларды
өтеу тиражы кезінде төленетін болып бөлінеді.
Мемлекеттің ... ... ... ... ... мемлекеттік банктердегі халықтың салымдары бойынша
қалдықтардың бір бөлігін ... қосу да ... ... ... ... ... ... нысаны – елдің орталық эмиссия банкісінің
қаражаттарын тарту. ... бұл ... ... ... басқа
нысандарын пайдалану мүмкіндігі болмаған жағдайда иек артады.
КСРО-ның практикасында ... ... ... ... ... жабу үшін ... ссуда қорынан қарыз алу нысанының кең
таралғаны белгілі. Қаржыландырудың ... ... ... практикада
басқарудың тоталитарлық режимі орын алған мемлекеттерге тән. Ол ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметі 1998 жылдан бастап жалпымемлекеттік ссуда
қорының қаражаттарынан тікелей қарыз алуды тоқтатты.
2.3 Халықаралық мемлекеттік несие
Өзінің ... ... ... шетелдік несиелерді де ... ... ... ... өсуі ... мемлекеттік
несиенің тез дамуына жеткізіп, соның негізінде сыртқы берешектердің шапшаң
өсуіне ... ... ... Мемлекеттер өзіне қажет қаржы ресурстарын
жұмылдыру үшін ұлттық шекарадан тысқару жерлердегі басы бос ... ... ... белсенді пайдалануда. Компаниялар, банктер сондай-ақ
әртүрлі елдердің мемлекеттік органдары несие мәмілелерінің қатысушылары
болып ... ... ... ... ... ... несие сферасында мына халықаралық валюта- ... ... ... ... ... құру мен дамудың европалық банкі және
басқалары барған сайын маңызды орын алуда.
Халықаралық несие – бұл бір ... ... ... сонымен бірге
заңды және жеке тұлғалары, басқа мемлекеттің үкіметіне, банктеріне, заңды
және жеке тұлғаларына беретін займдары болып ... ... ... халықаралық саудаға және валюталық қатынасқа валюталық ... ... ... ... және ... ... мүше ... валюталық шектеулерді ығыстыру, оларға төлем баланстарын реттеу
үшін қаражат беру арқылы әсер етіп отырады.
Дүниежүзілік банк және оның ... ... ... ... көмек көрсету және елдің экономикалық потенциялын ... ... ... ... әсер етіп ... Халықаралық
мемлекеттік несие днгеніміз- тауарлы және ... ... ... бір
төлемге пайызға қайтарымдық шарты бойынша берілетін, ... ... ... ... ... ... ... субъектілері болып әрбір ел мемлекеттік өкіметті
органының атымен шыға алады. Халықаралық ... өз мәні ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады.
Мысалы, дамушы елдерге экономикалық көмек ... ... ... ... ... заңдадың жиынтығымен анықталады.
Халықаралық несиенің дамуының алғы ... ... ... халықаралық еңбек бөлінісінің
тереңдеуі
2) өндірістің ... ... ... ... ... ... күшімен бірдей қамтамассыз
етілмеуі
4) жекелеген елдердің экономикалық дамуының бірдей еместігін жеңудің
қажеттігі
5) дамушы елдерге экономикалық көмек көрсетудің қажеттігінен
6) ... ... ... ... ... экономикалық
ынтымақтастығының болуында
Халықаралық несиеде ұсынатын мемлекеттік несие ресурстарының құрамы:
1) жинақ қорына қатысты мемлекеттік бюджет қаражаты
2) ұжымдық қарыз қорлары
3) ... ... ... ... ... ... формада ұлттық валюта түрінде және еркін
ауыстырылатын валюта түрінде ... ... ... ... дамуды тездетуге, сыртқы сауданың ... ... ... ... әсер ... ... ... несиеде
жақтың арасындағы келісім көп жағдайда несие линиясы ретінде рәсімделеді
- кредитордың несие алушыға несие беру ... ... ... линиялары шегінде жеке несие келісімдері жасалады. Осы келісімдердің
негізінде ссудалар сериямен беріледі. Несие линиясын ашу ... ... ... ... ... да, несие берушіге де сенімді болуды
қамтамассыз етеді.
Халықаралық несиенің негізгі формасына сыртқы ... ... ... сыртқы сауда мәмілелерін жүзеге асыру үшін қолданылады немесе
экспорт пен импортқа ... ... ... үшін қолданылады. Сыртқы
сауданы несиелеу кезінде ... ... ... және өтеу
мемлекеттердің тиісті бюджеттері мен ... ... ... ... ... үкіметтерімен және көпжақты ұйымдармен
экономикалық дамуды қамтамассыз ету мақсатында берілетін ресми даму көмегі
ерекшеленеді. Мүндай көмектің ... ... ... берілуі
коммерциялық емес сипатта болады
ІІІ. Қазақстан Республикасында мемлекеттік несиені қолдану.
3.1 Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... және кең ... қарастырылуы
мүмкін.
Мемлекеттік несиені басқарудың кең мағынасында ... ... және ... ... қызметімен байланысты қаржылық
саясаттың бір бағытының қалыптасуы деп түсінеміз. Бұл басқару мемлекеттің
басқару мен үкімет органдарының қолында ... Тек ... ғана ... ... ... ... ... және оларды қаржыландыру үшін
қажетті жалпы займдарды анықтап отырады.
Мемлекеттік және жергілікті ... ... ... ... ... ... қазіргі замандағы кәсіпкерлік дамыған ... ... ... ... экспансиясы нәтижесінде басқа
заемщиктер қаржылық нарықтан шыға бастайды, ... ... ... ... сақтала береді. Мемлекеттік қарызға қызмет ету ... ... ... түсімнің үлкен үлесін жұмсайды. Сондықтан бюджеттік
дефицит пен мемлекеттік қарыздың қысқаруы АҚШ-тың басқару ... ... ... ... ... ... бірі ... қарастырылады.
Мемлекеттік несиені басқарудың қысқа мағынасында, ... ... ... және орналастыруды дайындаумен байланысты,
мемлекеттік құнды қағаздарды нарықтық реттеумен мемлекеттік қарызға қызмет
ету өтеуімен ... мен ... ... байланысты іс-әрекеттердің
жиынтығын түсінеміз. Мемлекеттік несиені басқару процесінде ... ... ... ... ... ... құнының минимизациясы;
2. Нарықты мемлекеттің займ міндеттемелері мен толтыруды
және олардың курсының бірден өзгеруін жібермеу;
3. Жиналған қаржыларды ... ... және ... ... қолданылуына бақылау жасау;
4. Белгілі бір қаржы саясаты міндеттерінің максималды
шешілуі.
Мемлекеттік несие категориясының спнцификасы оларды оперативті ... ... ... Қазақстан Республикасында ол қаржы
министірлігінен ... ... ... кім ... ... ... банк ... тығыз
байланыста қызмет атқарады. Үкіметтің банкирі ретінде орталық банк оның әрі
кассирі, әрі ... ... әрі ... ... ... ... банк мемлекеттік бюджеттің кассалық орындалуын қамтамассыз етеді.
Салықпен заемдардан түсетін үкіметтің табысы орталық ... ... ... шотында есептеліп, үкіметтің барлық шығыны срл
шоттан шығарылады.
Орталық банк ... ... ... ... және ... өтеу ... ... нарықтық жағдайларға
байланысты мемлекеттік бағалы қағаздарды эмиссиялау және оның табысты
уақытын ... ... ... ... ... ... ... айтқанда, орталық банктің атқаратын қызметтері бірімен – бірі
тығыз байланысты. Мемлекет пен басқа ... ... ... ... ... айналым құралдарын шығарып, үкіметтік міндеттеме шығару және оны
өтеуде қарыз процентінің деңгейіне әсер етеді. Бұл орталық банктің банктік
жүйедегі ... ... ... ... ... ... өзінің басты қызметі
– ақша несиелік реттеу қызметін ... ... алғы ... ... ... ... құрылымы мен қызметін ұйымдастырудың басқа да
мәселелері «Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі ... Заңы ... ... ... ... туралы» ережесі негізінде
анықталады.
Ұлттық ... ең ... ... органы Ұлттық банк төрағасымен
басқарылатын басқарма болып табылады. ... 9 ... ... ...... банк ... оның 4 орынбасары, Парламент пен
Президенттің бір – бір өкілі және ... ... ... екі
өкілі кіреді. Басқарма мүшелері ҚР ... ... ... сұрақтарды шешеді:
➢ Мемлекеттік ақша – несиелік саясатын жасайды;
➢ Ұлттық банкі ... ... ... ... нормативтік
актілерді бекітеді;
➢ Парламент бекіткен тұжырым негізінде ... ... ... құнын және әшекейлік пішінін бекітеді;
➢ Ұлттық банкінің банктермен және ҚР – ның бюджетімен ... ... ... ... ҚР ... ... ... бағамымен анықтау ... ... ... сақтауға алатын сыртқы ... ... ... ... жұмысы туралы есеп береді, жылдық жиынтық
балансты қарастырады;
➢ Ұлттық банк туралы ережені, Ұлттық банк құрылымын ... ... банк ... ... тағайындайды;
➢ Банктер және олардың филиалдары үшін экономикалық нормативтерін
бекітеді.
Басқарма шешімдерін басқарма қаулылары ... ... ... Қазақстан Республикасында мемлекеттік несиені қолдану.
Қазақстан Республикасы өзінің егемендігін ... ... жеке ... ... ... 1992ж Республика өкіметімен мемлекеттік ішкі
займ шығарылып ... ... ... ... Сол ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік ішкі ұтыс займы 20 ... ... ... 2012 ... ... ... ... ұтыстар жыл
сайын 4 рет 25;50;100; және 500мың теңге көлемінде ... Займ ... ... 1982 жылғы одақтағы займ бойынша міндеттемелерде
облигацияларды бонға ауыстыру арқылы ... ... жылы ... және ... емес ... және жеке ... Қазақстан Республикасында мемлекеттік ішкі займының Ұлттық жинақ
облигациялары таратыла бастады. Ол номиналы 1000 ... ... ... ... тең ... ... ... болып табылады. Ұлттық жинақ
облигациялароына ... ... ... ... олар тоқсан сайын
төленіп тұрады.
1999 жылдан бастап атаулы құны 100 АҚШ ... ... ... бес жыл арнайы валюталық мемлекеттік облигацияларды АВМЕКАМ
жинақтаушы зейнетақы активтерін қорғау мақсатында ... ... ... ... министірлігі шығарды. Бұл облигациялар иелеріне
өтеу кезінде олардың атаулы құнын алуға және ... 6,14 ... ... алуға құқық береді.
Сонымен бірге Қаржы министірлігі бюджет тапшылығын қаржыландыру үшін
пайдаланатын құралдардың түрлерін кеңейту ... ... ... ... ... ... мерзімдері үш, алты, тоғыз, он екі ай ... ... ... ... ... ... ... Ол құжаттық емес нысанда және нақты 100 АҚШ долларына аукциондық
әдіспен анықталған дисконтталған баға ... ... ... ... ... Республикасы резиденттері де ,
резиденттері емес те болып ... ... және жеке ... бола ... сатып алынған қазынашылық валюталық міндеттемелер үшін ақы
төлеуі мен ... ... ... ... ... ... ... төлеу күні мен өтеу күнінің қарсаңындағы әр ... ... ... ... ... тағайындаған Ұлттық банктің
ресми бағамы бойынша теңгемен жүргізіледі.
Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... керек. Несиемен ... ... жата ... ... 1993- 1994 ... ... инвестицияға кірмегенін айтқан жөн. Олар бюджет ... ... ... да ... ... ету үшін ... және мемлекеттік кепілдік берген қарыз алу мен борыш
туралы ... ... ... ... ... ... ... атауға болады: Мемлекеттік қарыз алу және ... ... ... алу.
Қазақстан Республикасында мемлекеттік қарыз ... ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкі және
Қазақстан Республикасының жергілікті атқаруы ... ... ... ... алуы республикалық бюджеттің тапшылығын қаржыландыру
мақсатында, Ұлттық Банктің қары алуы ... ... ... ... және Ұлттық Банктің алтын валюта ... ... ... ... ... жүргізіліп отырған ақша
кредит саясатымен айқындалатын басқада мақсаттарында да ... ... ... ... ... мемлекеттік қарыз алуы аймақтық
инвестициялық ... ... ... ... тапшылығын жабудың мақсатында жүзеге асырылады.
Мемлекеттік заемдардың мынандай түрлерімен нысандары болады:
1. Заем алушыға қатысы бойынша ... ... ... ... Үкіметінің заемдары;
b. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкнің заемдары;
c. Қазақстан Республикасы жергілікті атқарушы ... ... ... ... капиталының нарығы бойынша мемлекеттік заемдар:
a. Сыртқы мемлекеттік заемдар;
b. Ішкі мемлекеттік ... ... ... ... алу ... ... ... заемдар:
a. Мемлекеттік бағалы қағаздар эмиссиясы;
b. Заем туралы ... ... ... ... ... мерзімі бойынша мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздар:
a. Айналыс мерзімі 1 ... ... ... мерзімді;
b. Айналыс мерзімі 1 жылдан 10жылға дейін, орта мерзімді;
c. Айналс мерзімі 10 жылдан ... ұзақ ... ... бөлінеді.
Мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздар құжаттық және құжатсыз нысанда
наминалды және дисконтталған құны ... ... ... ... ... ... мүмкін.
ҚазақстанРеспубликасының Үкіметінің заем туралы келіс сөздер жүргізу,
шарттарға қол қою тәртібін, оның атынан эмиссияланатын ... ... ... орналастыру, айналысқа түсіру, өтеу ... ... ... ... ... ... Үкіметі
белгілейді.
Қазақстан Республикасының Үкіметінің атынан заемдарды тартуды заем
туралы әр- бір жеке шарт немесе мемлекеттік эмиссиялық ... ... ... ... ... ... ... министірлігі жүзеге асырыды.
Қазақстан Республикасының Үкіметінің ... ... ... ... ... болып табылады, ол осындай мемлекеттік бағалы
қағаздарының әр- бір ... ... ... және ... Банктің заемдарын тарту тәртібі ... ... ... ... ... ... атқарушы органның нақты заемды тартуы жергілікті атқарушы
органның заем туралы шарттарына әділет ... ... ... ... сараптама және заем талаптарынга қаржы министрлігі жүзеге
асыратын қаржылық ... ... ... ... ... мен Қаржы министрлігі сараптамасының нәтижелері оң
болған жағдайда, келіс ... ... ... ... ... қол
қоюды, мемлекеттік бағалы қағаздар эмиссиясын дайындауды және жүргізуді
қоса алғанда Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... орган жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының Үкіметінің мемлекеттік қарыз алуы ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы заңында
белгіленген үкіметтік борыштың лимитімен және ... ... ... ... қаражаттың көлемімен шектеледі.
Ұлттық Банктің халықаралық қаржы ұйымдарынан бағдарламалық заемдар
тарататын жағдайларды қоспағанда, оның таза ... ... ... ... ... ... ... атқарушы органның мемлекеттік қарыз алуы ... ... ... ... алу және борышын өтеуге және оған
қызмет көрсетуге жұмсалатын жергілікті ... ... ... ... ... ... ... жылына арналған лимиті сол
жылға арналған жергілікті бюджет кірісінің 10 пайызынан ... ... ... ... ... ... ... қаржы жылына арналған
жергілікті бюджет кірісінің 25 пайызынан аспауы тиіс. Жергілікті атқарушы
органның борышын өтеуге және оған ... ... ... ... көлемі
тиісті жылға арналған жергілікті бюджет кірісінің 10 пайызынан аспауы ... ... ... ... қаражат республикалық бюджеттің
тапшылығын жабуға жұмсалады және ... ... ... ... ... тәртібімен пайдаланылады.
Ұлттық Банктің заемдары бойынша алынған ... ... ... ... ... мақсатына және Үлттық Банк туралы
заңдарда белгіленген ... ... ... ... ... ... ... атқарушы органның заемдары бойынша алынған қаражат
аймақтық инвестициялық бағдарламаларды қаржыландыруға жұмсалады және тиісті
жылға ... ... ... ... тәртібімен пайдаланылады.
Жергілікті атқарушы органдардың заемдары ... ... ... ... ... ... тәртіппен жүзеге
асырылады.
3.3 Еліміздің экономикасын дамытудағы мемлекеттік несиенің ...... жүйе ... экономика жағдайында маңызды ролге
ие болып отыр. Несиелік жүйе еліміздің экономикасына, өндірістің ... ... және ... әсер ... ал ... ... ақшалай
жинақтарының масштабын кеңейтеді, ақша құралдарының 1 саладан 2- ші салаға
құйылуын қамтамасыз ... ... ақ ... ... ... / ... беттерінде жарияланған ақпараттарға сәйкес ағымдағы жылдың
соңғы айларындағы банк жүйесіндегі ... ... 393 ... ... ... ... банктердің несиелік салымдары 387 млрд.
тенгені немесе 2,5 млрд. долларға тең. Бұл ... екі ... ... ... ... ... жеке тұлғалардың депозиттері 150
млрд. тенгені яғни 1 млрд. долларды құрайды. Осыған орай негізгі ... ... ... ... ... ... ... саясаты
сақталуда. Сонымен қатар мемлекеттік несиенің шағын кәсіпкерлікті
дамытудағы маңызыда өте зор. ... осы ... ... ... болсақ,
елордадағы екінші деңгейдегі банк мекемелерінің қолдауы арқасында шағын
кәсіпкерлікті дамытуға ... жол ... ... ... ... ... 1992 жылдың 15- ші ... ... ... елдің бүгінгі таңда арнайы қарыз алу мүмкіндік квотасы
365,7 млрд. СДР- ге ... (СДР- бұл ... ... есеп ... ... ... валюта қоры арасында жоғарғы сенімге ие болудың нәтижесінде
мынандай мемлекеттік несие келісімдеріне қол ... ... ... ... дамыту және жүйені
қайта құру мақсатында 123,75 млн. СДР ;
- Кеңейтілген несиелендіру ... ... ... ... ... ... қолдау туралы келісім.
2000 жылдың мамырында осы келісімдер бойынша алынған мемлекеттік несие
295,8 млн. СДР ... 390,5 млн. АҚШ ... ... ... 1993 ... ... ... бойынша Еуропаның қайта
құру және даму ... мүше ... және оның ... ... ... орта және ... кәсіпкерлікті дамыту үшін бұл ұйымнан 122,64
млн. АҚШ доллары көлемінде несие алу ... ... ... ... даму ... ... ... арасында 1994 жылы
арнайы көмек көрсету үшін 40 млн. АҚШ ... займ ... ... Жасалған шаралардың барлығы еліміздің экономикасын дамытуға
бағытталды.
Қазір ... ... ... беделді ұйымдармен қарым-
қатынасымыз негізінен технологиясын игеруге, жарақталуға, ... ... алу ... ... ... өзі ... ... қор
жағынан нығайғанын айғақтайтын айқын мысал болып табылады.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... және қымбат формалары болып отыр: сонымен қатар,
қазіргі кезде Қазақстанда төлем мерзімін кейінге қалдырып ... ... ... ... ... ... ... игеруге, мысалы: тұрмыстық техника;
- Қандай да бір жеке қажеттіліктер үшін ақша ... ... ... ... ... сапарына;
- Жеке істі ашуға;
Бұларға қойылатын талаптар: жылдың процент ставкалары валютамен 18- 24%
және міндетті ... ... ... банк әйел ... ... мақсатымен 4,5 млн. Доллар көлемінде
ақша бөлді. Ол өндірістің мынандай салаларын ... ... ... ауыл шаруашылық өнімдерін қайта өндеу жобасы бойынша жобаларды
несиелеу;
- тері, тері бұйымдарын және аяқ киім өндіріс ... ... ... және ... ... өндірісі жобасы;
- машиналармен құрал жабдықтарды өндіру жобасы;
- резина және пластмасса өнімдерін өндіру ... ... және ... ... ... ... ... біздің еліміздің экономикасын дамытуда мемлекеттік несиенің
алатын орны мен қазметі өте зор.
Мемлекеттік ... ... ... жүйесі. Мұнда мемлекет заем
беруші, ал ... пен жеке ... ... ... ... көзі тек ... үкімет қана емес, жергілікті өкімет органдары да
шығаратын мемлекеттік заем ... ... ... Республикасының дамып көркеюі үшін, ... ... ... ... ... үшін ... несиені қолдану
әдістерін, оның формалары мен түрлерін экономикадағы ... ... ... игеру қажет. Өйткені бұлда экономиканы дамытудың кепілі, ал
экономика дамыса елдің әлеуметтік жағдайы жақсаратыны дауыссыз.
Мемлекеттік ... ... ... ... қаражаттардың
қайтарымдылығында, мезгілділігінде және ақылдылығында.
Мемлекеттік несие яғни ... ... ақша ... ... ... ... қаржы ресурстарына айнала отырып түседі.
Мемлекеттік қарыздарды өтеудің және олар бойынша ... ... ... ... ... ... егемендік ағаннан бергі 10 жылдың ішінде халықаралық беделді
ұйымдармен несиелік қарым- қатынастарға түсіп, көптеген елдердің ... ... ... келе ... ... ... ... мәні
мен атқаратын қызметтерінің маңызы үлкен, өйткені ол мемлекетпен ... ... ... және тағы ... көптеген салаларда айрықша
орынға ие болды.
Бірақ мемлекеттік несие кез ... ... ... ... ... ... яғни құнның қозғалысын көрсетеді.
Мемлекеттік несие қоғамдық ұдайы өндірістің ... ... ... ... мен ... орталықтануын күшейтіп, бос ақша
қаржыларын елдің экономикасына қолдануға септігін ... ... ... одан әрі ... экономиканы өркендетуде, оның
мүмкіндіктерін қолдану қажет.
Қолданылған әдебиеттер
1. Абрамова М. А. ... ... ... М: ... и
статистика 1996 год
2. Адасбаев Е. Кіші кредиттер- үлкен істің бет ашары // Егемен Қазақстан
10 наурыз 1998жыл 3бет.
3. Әубәкіров Ә. Я. , ... Б.Б. , ... Ф.Н., ... Т.П. ... ... ... ... және мемлекеттік кепілдікке берген борыш туралы
Қазақстан Республикасының заңы 2 тамыз 1999 ... ... В. П. ... ... ... Кредит. М: Финансы и
статистика. 1997
3. Жуков Е. Денги. ... ... М: ... и ... ... Е Несие немен беріледі? //Егемен Қазақстан 26 ақпан
2002жыл 2 бет
5. Иконников А. Жизнь в кредит // ... ... ... – ның ... ... ... ... банктер
Эмиссиялық емес банктер
Банктік емес мекемелер
Пошта-жинақ жүйесі
Қазақстан Ұлттық банкі
ҚҰБ – ның ... ... – ныѕ ... (14) басқармалары
Екінші деңгейдегі банктер
Ломбардтар
Несиелік серіктестіктер
Сақтандыру қоғамдары
Инвестициялық компаниялар
Ипотекалық компаниялар
Казпошта

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Шағын және орта бизнеске несие беру65 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазіргі Қазақстандағы этносаралық қарым-қатынастар және ақпараттық қауіпсіздік мәселесі91 бет
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет
Қазақстанда жер ресурстарын тиімді пайдалану стратегиясы85 бет
Қазақстандағы шағын және орта бизнеске несие беруді талдау60 бет
Қазақстанның табиғат жағдайы56 бет
Қола дәуірінің тарихнамасы51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь