Қаржының Қазақстан Республикасындағы ролі

Мазмұны

Кіріспе

ҚАРЖЫНЫҢ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ АЛАТЫН РӨЛІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1. Қаржының мәні, функциялары және рөлі
1.1 Қаржы ұғымы, оның мәні мен қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Қаржы.ақша қатынастарының жиынтығы, олардың ажырағысыз бөлігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.3 Қазақстанда қаржы нарығының қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ..11

2. Қазақстанның қаржы секторы
2.1 Қазақстанның қаржы жүйесінің даму бағыттары ... ... ... ... ... ... ..27
2.2 Қазақстан Республикасындағы қаржы жүйесінің сызбасы ... ... ...30
2.2 Қазақстанның нарықтық экономикасына қаржы менеджментінің қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33

Қорытынды

Қазақстан Республикасында қаржы нарығының тұрақты дамуы.Қазақстанның бәсекеге қабілеттігін дамытуда ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35
Кіріспе:
Нарықтық қатынастардың құрылымында да мемлекет тарапынынан оларды реттеу механизмінде қаржы зор рөл атқарады. Қаржы нарықтық қатынастардың құрамды бөлігі және мемлекеттік саясатты жүзеге асырудың құралы. Бұл орайда қаржының әлеуметтік-экономикалық мәнін түсіне білудің, оның іс-әрекер етуінің ерекшеліктерін терең ұғынудың, Қазақстан экономикасын ойдағыдай дамыту мақсатымен қаржы ресурстарын неғұрлым толық және ұтымды пайдаланудың әдістері мен амалдарын көре білудің маңызы зор.
Қазақстанда ел экономикасының нақты секторының қарқыны жыл өткен сайын бәсеңдей түссе де, қаржы саласы керісінше 6 жыл бойына дамуын үдетіп келеді. Бүгінде бұл саланың майын ішкен мамандарды алаңдатып отырған жайт өсу қарқыны артқан сайын болмай қоймайтын проблемалар алдыдан шығады. Мұны дер кезінде шешпесе, онда нарықтың дамуын тежейді.
Жыл көрсеткіштеріне үңілсек, мынаны аңғарамыз: қаржы секторының дамуының сандық нәтижелері өткен жылдардағыдай жоғары болатындығы күмәнсіз. Нарықтың қазіргі жағдайы қаржы секторының өсімі әлі күнге дейін экономиканың дамуы өрісінен әлде қайда жоғары күйінде. Мұның дәлелдер жетерлік. Банктердегі депозиттердің 2005 жылдың 10-шы айында 1,3 есе өскендігі экономикаға салынып жатқан несиелердің 1,5 есе артқандығы осының айғағы. Дегенмен Қазақстанда қаржы саласында әтеген-ай деген де нәтиже бар. Айналымдағы мемлекеттік бағалы қағаздардың үлес салмағы азайып кетті. Мұны қаржы саласының мамандары оңай түсіндіреді. Ұлттық банк бюджеттің берекесін кетірмеу үшін амалсыздан шұғыл шаралар қолдануға мәжбүр.
Біздегі көңіл сүйсінерлік нәтижелер қаржы қызметін көрсету саласына қатысты. Қаржының Қазақстан экономикасының дамуындағы ролін айтатын болсақ – мақтаныш етерлік жағдайлар жетіп артылады. Банк жүйесінің активтері 2005 –ші жылдың 10-шы айында 1,4 есе артты, бұл орайдағы жылдық көрсеткіш төрт трилиондық межеге жетпекші. Екінші жыл қатарынан сақтандыру рыногының нәтижесі де көңілге үміт себезгілейді. 1,5 есе артқандығы осыған дәлел бола алады. Жинақтаушы зейнетақы жүйесіде қарқынды өсіп келеді. Сандық көрсеткіштердің өсімі тұрақты сипат алғандағы үлкен мінбелерден үнемі айтылады. Қаржыгерлердің 5-ші конгресінде де бұл мәселе егжей-тегжейлі сөз болды.
Еуропалық қайта құру және даму банкінің басшысы Жан Лемьердің де бұған қарсы айтар уәжі жоқ. Қазақстанның қарышты қадамын толық мойындайды, көрсеткіштердің елеулі екендігіне де ден қояды, дегенмен, мұның бірқатар проблемаларды қоса-қабат алып жүретіндігін де жоққа шығармайды. Оның ойынша: «Табысқа жету аздық етеді, маңыздысы- осы табысты әрмен қарай басқара білу керек». Бұл ретте ол алдымен Қазақстанның банкілерінің халықаралық рынокқа, әсіресе, бұрынғы ТМД елдеріне ұмтылуының кең ойластырылып барып жүргізілуі керектігін ескертеді. Егер халықаралық стандарттарға сәйкес шаралар жүзеге асып жатса, онда үркудің жолы бола қоймас еді. Бұған қол жеткізілсе, болуы мүмкін дағдарыстарды айналып өтуге негіз бар. Негізі – Қазақстан елінің қаржы жүйесіне халықаралық рыноктың сенімі артуға тиіс. Бұл үшін корпоративтік басқарудың кешенді жүйесін құру, басқа да маңызды компоненттерге көңіл бөлу талап етеледі. Қысқасы, Қазақстанның қаржы секторының түйінді мәселелеріне осы бастан назар аударған жөн. Әйтпесе, уақыттан ұтылу өз алдына, өзекті мәселелер бой бермей кетеді. Капиталды артырудың қажеттілігі, неғұрлым мөлдірлікті қамтамасыз ету мәселесі, корпоративтік басқаруға қатысты өзекті жайттар, банктердің сырттан қаржы алуына, сыртқы рыноктағы бизнестің дамуына орай туындап отырған тәуекелдіктің мән-жайы, өзара сақтандыруды дамытуға күш салыну керектігі мінбелерден аз айтылмайды. Мәселе – осылардың нақты сипат алуында. Жалпы Қазақстан экономкасының дамуына қаржының алар орны ерекше.
        
        Қазақстан Республикасы білім және ғылым министірлігі
“ Экономика және құқық ” факультеті
“Экономика” ... ... ... Қазақстан Республикасындағы ролі»
Орындаған:____________
Қабылдаған: ___________
Мазмұны
Кіріспе
ҚАРЖЫНЫҢ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ АЛАТЫН
РӨЛІ........................................................................
.....................................................3
1. Қаржының мәні, функциялары және рөлі
1.1 Қаржы ұғымы, оның мәні ... ... ... ... олардың ... ... ... ... Қазақстанның қаржы секторы
1. ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің сызбасы...........30
2.2 Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... тұрақты дамуы-Қазақстанның
бәсекеге қабілеттігін дамытуда......................................35
Кіріспе:
Нарықтық қатынастардың құрылымында да ... ... ... ... ... зор рөл ... ... нарықтық қатынастардың
құрамды бөлігі және мемлекеттік саясатты жүзеге асырудың құралы. Бұл орайда
қаржының ... ... ... ... оның ... ерекшеліктерін терең ұғынудың, Қазақстан экономикасын ойдағыдай
дамыту мақсатымен қаржы ресурстарын неғұрлым толық және ұтымды ... мен ... көре ... ... зор.
Қазақстанда ел экономикасының нақты секторының қарқыны жыл өткен сайын
бәсеңдей ... де, ... ... ... 6 жыл ... дамуын үдетіп
келеді. Бүгінде бұл саланың майын ішкен мамандарды алаңдатып отырған жайт
өсу қарқыны артқан сайын ... ... ... ... ... ... ... шешпесе, онда нарықтың дамуын тежейді.
Жыл көрсеткіштеріне үңілсек, мынаны аңғарамыз: қаржы секторының дамуының
сандық нәтижелері өткен жылдардағыдай ... ... ... ... ... ... ... өсімі әлі күнге дейін экономиканың дамуы
өрісінен әлде қайда ... ... ... ... ... ... 2005 ... 10-шы айында 1,3 есе ... ... ... несиелердің 1,5 есе артқандығы осының айғағы. Дегенмен
Қазақстанда қаржы саласында ... ... де ... бар. Айналымдағы
мемлекеттік бағалы қағаздардың үлес салмағы азайып кетті. Мұны ... ... оңай ... ... банк ... ... үшін ... шұғыл шаралар қолдануға мәжбүр.
Біздегі көңіл сүйсінерлік нәтижелер қаржы қызметін көрсету ... ... ... ... дамуындағы ролін айтатын болсақ
– мақтаныш етерлік жағдайлар ... ... Банк ... активтері
2005 –ші жылдың 10-шы айында 1,4 есе артты, бұл орайдағы жылдық көрсеткіш
төрт трилиондық ... ... ... жыл қатарынан сақтандыру рыногының
нәтижесі де көңілге үміт себезгілейді. 1,5 есе артқандығы осыған дәлел ... ... ... ... қарқынды өсіп келеді. Сандық
көрсеткіштердің өсімі тұрақты сипат ... ... ... ... Қаржыгерлердің 5-ші конгресінде де бұл мәселе егжей-тегжейлі сөз
болды.
Еуропалық қайта құру және даму ... ... Жан ... ... ... айтар уәжі жоқ. Қазақстанның қарышты қадамын толық мойындайды,
көрсеткіштердің елеулі екендігіне де ден ... ... ... ... қоса-қабат алып жүретіндігін де жоққа шығармайды. Оның
ойынша: «Табысқа жету ... ... ... осы ... ... ... білу керек». Бұл ретте ол алдымен ... ... ... ... ... ТМД ... ... кең
ойластырылып барып жүргізілуі керектігін ескертеді. Егер ... ... ... жүзеге асып жатса, онда үркудің жолы бола
қоймас еді. Бұған қол ... ... ... ... ... өтуге
негіз бар. Негізі – Қазақстан елінің қаржы жүйесіне халықаралық ... ... ... Бұл үшін ... басқарудың кешенді жүйесін құру,
басқа да маңызды компоненттерге көңіл бөлу ... ... ... ... ... ... мәселелеріне осы бастан назар
аударған жөн. Әйтпесе, уақыттан ұтылу өз ... ... ... ... ... ... артырудың қажеттілігі, неғұрлым мөлдірлікті
қамтамасыз ету мәселесі, корпоративтік басқаруға қатысты ... ... ... қаржы алуына, сыртқы рыноктағы бизнестің дамуына орай
туындап отырған тәуекелдіктің мән-жайы, ... ... ... күш
салыну керектігі мінбелерден аз айтылмайды. Мәселе – осылардың нақты сипат
алуында. Жалпы Қазақстан экономкасының ... ... алар орны ... Қаржы ұғымы, оның мәні мен қажеттілігі.
Қаржы қоғамда нақты өмір сүретін, объективті сипатымен ... ... бар ... ... ... ... ... мен қорларды жасау және пайдалану процесіндегі ... ... ... ... ... аса ... ... бірі болып табылады. Ол ... ... ... – ақша ... көшу ... ... болып, дамыды және
мемлекеттік және оның ... ... ... тығыз
байланысты болды.
Қаржының мәні, оның даму заңдылықтары, тауар-ақша қатынастарының қамту
сферасы мен қоғамдық ұдайы өндіріс процесіндегі ролі ... ... мен, ... ... және ... ... ... формациялар қаржысының ... мына ... ... ... ... формацияға қоғамның өзіне меншікті таптық құрылымы
сай келеді. Сонымен бірге қаржы ұлттық табысты мемлекеттің пайдасына қайта
бөлуді ұйымдастыра ... оны ... ... ... ... келген қоғамдық-экономикалық формацияларда қаржы билеуші таптың
мүдделерін қорғайтын мемлекеттің мақсаттары мен міндеттеріне бағынады;
-өндірістің жаңа әдісі шаруашылық ... жаңа ... ... құл иеленуші және феодалдық формацияларға натуралдық ... ... ... ... қалыптасуы да көбінесе натуралдық сипатта
болды. апиталистік шаруашылық тауар-ақша шаруашылығы ... ... ... ... да ақша нысанында қалыптасады;
-егер мемлекет басқару ... ... ... ... ... ... мен таптық құрылыстың міндеттеріне қызмет
ететін болса, онда бұл міндеттерге қаржы да қызмет ... ... ... ... ... орын ... және ... ерекшеліктерімен, сонымен бірге ұдайы өндірістегі өзгешелік рөлімен
айшықталады. ... ... бөлу ... ... істейтін басқа
экономикалық категориялардан –кредиттен, жалақыдан және бағадан айтарлықтай
айырмашылығы бар.
Қаржы ғылыми ұғым ... ... ... сан ... ... пайда
болатын қызметтермен ассоциацияланады және міндетті түрде ... ... ... ... -ақша қатынастарының жиынтығы, олардың ажырағысыз бөлігі, ол
әрқашан экономикалық жүйе шеңберіндегі ... ... ... ... ... ... ақша қатынастарын емес, тек ... ... ... сондықтан оның рөлі мен маңызы экономикалық
қатынастарда ақша ... ... орын ... байланысты.
Жалпы қоғамдық өнім мен ұлттық табысты жасау, бөлу және қайта бөлу
процесінде ... ... ... ... түпкілікті пайдалануға
жіберілетін материалдық ресурстар ... ... ... ... ... ... белгілерінің бірі – оның тұлғалануының ақша нысаны
және ақшаның нақтылы қозғалысымен ... ... ... ... ... ... ... өзі жайында әрқашан ... ... ... ... ... —ақша қатынастарының жиынтығы, олардың ажырағысыз бөлігі.
Қаржы- әрқашан экономикалық жүйе шеңберіндегі қоғамдық ұдайы өндірістік
түрлі субъектілері арасындағы бүкіл ақша ... ... тек ... катынастарын білдіреді, сондықтан оның рөлі мен маңызы экономикалық
қатынастарда ақша қатынастарының қандай орын ... ... ... өнім мен ... табысты жасау, бөлу және қайта бөлу
процесінде қалыптаса ... ... ... ... ... материалдық ресурстар бөлігінің ақшалай қаражаты болып
табылады. Қаражаттың ... ... бірі - оның ... ақша ... ақшаның нақтылы қозғалысымен қаржы қатынастарының бейнеленуі. Демек,
қаржы қатынастарының пайда болуы өзі ... ... ... ... жақсартып отырады.
Алайда қаржы ақша қатынастарының бүкіл сферасын қамтиды деп санау ... еді. Ақша ... ... тек олар ... ... ... ... сондай-ақ шаруашылық жүргізуші субъектілердің,
жасалатын ақша қорлары - бұл ... ... ... ... ... ... алғанда қаржыдан тұрады. Қаржы тек ақша қорларының, ... ... мен ... қозғалысымен байланысты болатын ақша
қатынастарын ғана қамтиды. Басқа ақша қатынастары қаржы шеңберінен ... ... ... ... ... шығындардың барлық
түрлерін ақшалай есепке алу мен ... ... ... ... ... ... өзіндік құнды калъ-куляциялау және өнімнің ... ... ... ... алу мен ... ақша айналысын реттеу және
басқалары кірмейді. Сауда жүйесі арқылы тауарларды сатып алу және сату
(тіпті мемлекет ... ... ... ... ... жағдайда да) кезінде
пайда болатын ақша қатынастарын да ... ... ... Себебі
мемлекет бұл жерде ақша қатынастарын ... ... ... Ақша ... бірігіп кеткен субъектілердің тездігі (олардың
құқықтары мен міндеттеріндегі тепе-теңдік) бұл әдіске тән ... ... ... ... ... ... ақша ... өзіндік
қаржылық емес өзгешелігі болады. Кез келген ақша ... ... ... ... ақшадан мазмұны жағынан да, функциялары жағынан да айырмашылығы
бар. ... өз ... ... өндірушілердің еңбек
шығындары өлшенетін жалпыға ортақ балама, ал қаржы — жалпы ішкі өнім ... ... ... және қайта бөлудің экономикалық тетігі, ақша
қорларын жасау мен пайдалануға бақылау жасаудың құралы. Ол өндіруге, ... ... ... ... және ... сипатта болады.
Ұдайы өндіріс процесінің түрлі ... жеке ... ... дәрежесі бірдей емес.
Ақшаның нақтылы қозғалысы ұдайы өндіріс процесінің ... және ...... және ... ... ... ақша ... қаржының қозғалысы тауарлардың
қозғалысынан оқшауланады және оның шектелуімен (бір ... ... ... ... қаржының әр бөлігінің мақсатты оқшаулануымен
(бір иеленушінің шеңберінде) сипатталады. ... ... ... ... ... ... нысанына айырбасталады. Бұл жерде қаржының өзінің
шеттетілуі болмайды. Сөйтіп, ұдайы өндірістің екінші стадиясында ... ... бір ... ... орны ... ал ... ... екі жақты қозғалысы болады, оның бірі ақша ... ... ... ... ... ... етуінің жиынтық қоғамдық өнімді бөлу стадиясында
асқан дәрежеде көрінетіндігі қаржы үшін ... ... ... саналады.
Сонымен қаржы мен қаржы катынастарының қатынасы болып, іс-әрекет ететін
орны ақшаның нақтылы ќозғалысы болатын ... ... ... бөлу
стадиясы болып табылады. Мұнда жалпы қоғамдық өнімнің құны және оның
маңызды ... ... ... ... ... ... ... мақсатты
арналым мен субъектілер бойынша бөлінеді. Бұл процестің нәтижесінде құн оны
құрайтын микроэлементтерге - с, V, және ... ... ... ... ... мәні өз ... ... функцияның көмегі арқылы
көрінеді. Тап осы функция арқылы қаржының қоғамдық айналымы — шаруашылық
жүргізудің әрбір субъектісін оған ... ... ... ақша ... ... қаржы ресурстарымен қамтамасыз ету жүзеге
асырылады.
Жалпы ... ... құны ... ақша ... сонымен бірге ақша
нысанында саналанатын ұлттық байлықтың бір ... ... ... ... ... болып табылады.
Қарамағында мақсатты арналымның қорлары қалыптасатын ұдайы ... ... ... табылатын саяси және жеке тұлғалар (мемлекет,
кәсіпорындар, бірлестіктер, мекемелер, ... ... ... болып келеді.
Қаржының көмегімен бөлгіштік процесс қоғамдық өмірдің барлық
сфераларында — ... ... ... және ... ... Бөлудің қаржылық өндістері экономиканы басқарудың түрлі деңгейлерін:
жалпы ұлттық, аумақтық, жергілікті деңгейлерді қамтиды. Қаржылық бөлініске
бөлінудің әр ... ... — ішкі ... ішкі салалық, салааралық,
аумақ аралық бөліністі тудыратын көпсатылық қаржы.
Бөлу функциясы ќаржы ќұралдарын қоғамдық ... өнім мен оның аса ...... табысты, сондай-ақ ұлттық байлықтың бір бөлігін (мысалы,
айналым қаражаттарын, мемлекеттік ... сату ... ... бөлу және ... бөлу ... ... ... көрінеді. Бұл
функцияны қаржы өнімді өздігінше бөле береді деген мағынада емес, қаржы тек
жасалған өнімді бөлуді ғана ортақтастырып, жүзеге асырады деп ... ... деп ... ... ... ... ... бөлу ақша
қорларын бөлу арқылы жасалады.
Қаржының ... рөлі мына ... ... ... айналымын тездете' отырып, кәсіпорындардың, фирмалардың
өндірістік қызметі тиімділігінің есуіне жағдай жасайды;
кірістер мен ... ... ... ... ... ... ... коммерциялық есебін нығайтып, дамытады;
қаржы ақша ќорларын бөлу және қайта бөлу ... ... ... ара
салмағын қамтамасыз етеді;
қаржы ұлттық табыстарға қорлану және ... ... ... арттырудың экономикалық негізін жасайды;
қаржы ұлттық ... ... сан ... нысандары-ның және
шаруашылық жүргізу нысандарының дамуына мїмкіндік туғызады.
Сонымен бірге ... ... ... шаруашылықтың ара салмағын қамтамасыз
етуде белсенді рол атқарады: олардың көмегімен экономикалық және әлеуметтік
дамудың индикативтік жоспарының басты элемегатерінің өзара ... ... ... ... ... ... ... ұдайы өндіріске
қаржының ынталандырғыш ролін ... ... ... ... ... ... отырып анықтауға жағдай жасайды.
Қаржы көмегімен жететін нәтижелерді бағалауға жалпы ... ... 3 ... атқаруға мүмкіндік жасайды:
айнымалы ұдайы өндірістік қажеттіліктерін қажеттігі қаржы
көздерімен қамтамасыз ету тұрғысынан;
қаржыны қоғамдық өндірістік құндық құрылымын реттеу
үшін ... ... ... - ... ... ынталан-
дырмасы ретінде пайдалану тұрғысынан.
1.3 Қазақстанда қаржы нарығының қалыптасуы
Қазақстанның қаржы жүйесін реформалауда ... ... ... және ... ... ... мен ... жөніндегі
агенттіктің құрылуы қаржы секторының қызметін ... ... ... ... ... ... 2004 ... бергі
кезеңде қаржы рыногын және қаржы ... ... ... мен
қадағалау жүйесін одан әрі жетілдіру бойынша біраз жұмыстар атқарды. Атап
айтсақ банк ... банк ... ... және ... одан ... мақсатында Агенттіктің Шоғырландырылған қадағалау тұжырымдамасы
бекітілді. Банктердің шетелдік ... ... ... ... азайту мақсатында Қазақстан Республикасының рейтингінен төмен
рейтингі бар елдерде жүргізілетін активті ... ... ... ... жеткіліктілігіне қойылатын талаптар өсті.
Кредиттік тәуекелдерді ... ... ... кредиттік бюролар және кредиттік тарихты ... ... ... Заңы ... ... ... ... , жинақтаушы, оның ішінде аннуиттік сақтандыруды ... ... ... ... Салық кодексіне өзгерістер
мен толықтырулар енгізілді. Рынок көлемін ұлғайту және шетелге қайта
сақтандыру ... ... ... ... ... кезең-кезеңмен
капиталдандырудың үш жылдық жоспары қабылданды.
Қазақстан аумағында заңсыз сақтандыру қызметінің алдын алу және ... ... ... және ... қорғау органдарының бірлескен іс-
шаралар жоспары бекітілді.
Осындай жұмыстардың бір парасы бағалы қағаздар рыногына қатысты болды.
Атап айтқанда, ... ету ... ... беру және ... ... сияқты қаржыландырудың құрылымдық нысандарын
дамыту мақсатында « Секьюритизация туралы» Қазақстан Республикасының ... ... ... және ... тәуекелдерді ескере отырып ,
төлем қабілеттілігін және қаржылық тұрақтылықты ... ету ... ... ... ... ... ... жеткіліктілік
нормативі қайта қаралды.
Қазақстанда ұжымдық инвестициялау нышандарының дамуын жетілдіру және
ынталандыру және жеке инвесторлардың ... ... ... ... ... ... «Инвестициялық қорлар туралы» Қазақстан
Республикасының Заңы қабылданды.
Бағалы қағаздар ... ... ... белгілеу,
корпоративтік басқаруды жақсартуға арналған ынталандыру шараларын құру және
тәуекелге барынша бейім қаржы рыногының ... ... ... үшін ... ... ... қағаздар рыногын
дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған бағдарламасы бекітілді.
Қабылданған тәуекелдерді ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан қаржыгерлерінің
IV- конгресінде Елбасы алға қойған жеті міндеттің бірі ... ... ... ... құру ... ... ... газетінің 2005 жылғы 27-тамызда ... ... ... ... ... және ... ... реттеу мен қадағалау
жөніндегі агенттіктің төреағасы Болат Жәмішевпен сұхбаттан» ... ... ... ... ... қаржы орталаға ретінде дамыту ... ... ... белсенді түрде қатысуда, Жұмыс тобының
құрамына ... ... ... ... ... ... ... өкілдері кірді.
Ведомствоаралық жұмыс тобының жұмысы шеңберінде, Сингапур, Дублин
(Ирландия), Дубай (БАӘ), ... ... ... ... ... ... құру және ... тәжірибесі зерттелді. Жоғарыда аталған
жұмыс тобының жұмыс қорытындысы бойынша республика Үкіметі мақұлдаған және
құрудың үлгі ... ... ... ... халықаралық қаржы
орталығын құру тұжырымдамасы әзірленді.
Қапзіргі уақытта Алматы қаласын қаржы орталғы ретінде дамыту жөніндегі
іс-шаралар жоспары ... ... ... шоғырландырылған қадағалауды жетілдірудің жолдарын
қарастырды. Оның басты ерекшеліктері-Қазақстан ... ... ... қадағалау мәселелері бойынша кейбір заң ... мен ... ... ... заң ... ... және іске
асыру банк қызметін лицензиялау рәсімін ырықтандыру мақсатында, сондай-ақ
шоғырландырған қадағалау рәсімі бөлігінде ... ... ... ... ... талаптарын жетілдіру және оларды
халықаралақ стандарттарға сәйкес келтіру үшін қажет.
Аталмыш заң ... ... ... ... негізде
инвестициялық қызметіне және қаржы ... ... ... ... ... оның ... сақтандыру заңнамаларымен, бағалы қағаздар рыногы туралы
заңнамамен және қаржы ұйымдарына бақылауды немесе ... ... ... (ірі ... ... ... ... бақылау құқығы)
айқындау барысында зейнетақымен қамтамасыз ету ... ... ... ... және ... ... байланысты қаржы ұйымдарының тәуекелдеріне толығырақ баға беруді
және ... ... ... ... ... ... мен ... қамтамасыз
етуге, қаржы ұйымдарының, бірінші кезекте ... ... ... ... мәлімет алуға және қаржы ұйымдары мен қаржы
топтарының бар тәуекелдерін жою үшін ... ... ... ... ... жасайтын мәмілелеріне
қадағалауды жетілдіруге ;
-шетелдік банктердің қазақстандық қаржы рыногына кіруі ... оның ... ... ... ... ... ... және қызметкерлердің пайыздық ара ... ... ... алып ... ... ... ... қамтамасыз етуге
мүмкіндік береді.
Елімізде тұтастай алғанда қаржы жүйесінің дамуы өте жақы. Бірақ бағалы
қағаздар рыногы оның ең ... ... ... рыногының дамуына
мүмкіндік беретіндей заңнамалық база жасалған. ... ... ... ... ... кедергілер бар. Атап айсақ қазақстандық қор
рыногының ерекшелігі онда банктер мен жинақтаушы ... ... ... ... ... басым болуы және қайталама
рыноктың төмен өтімділігі болып табылады.
Рыноктың төмен ... ... ... көп. ... ... ... ... инвесторлардың мүддесінің басым
түсуімен түсіндіріледі. Егер облигациялар рыногы жөнінде айтар болсақ, бұл
сегмент жақсы ... ... ... бұл тек қана ... ... ... ... рыноктың көлемі жағынан қарайтын болсақ
2005 жылғы 1 ... ... ... «А» және «В» ... ... ... ұйымдастырушылардың ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес
бағалы қағаздар жөніндегі жалпы капиталдандырылуы ... млн. ... бұл ... 2004 ... 1 ... көрсеткішпен салыстырғанда
68,64 % - ға ұлғайды. Бұл ... ... ... ... 47,42 % -ға артқан.
Мемлекеттік емес бағалы қағаздар бойынша жалпы ішкі ... ... ... пайыздық көрсетуде 2005 жылғы 1 ... ... – 9,42% ... ... -12,6 %-ды ... емес бағалы қағаздар бойынша Қазақстандық қор биржасында
жасалатын мәмілелер көлемінің жалпы ішкі өнімге қатынасы 7,14% болды.
Қазақстанның ішкі ... ... ... орналастырудың
айтарлықтай көлеміне қарамастан, қайталама рынок өтімсіздік ... ... ... ... ... қорлары сияқты институттық –
инвесторлардың ... ... ... себеп болып отыр, олардың ... ... ... ... жасамай, қарыз құралдарын
өтелгенге дейін ұстауға негізделген. Зейнетақы қорлары активтерінің ЖІӨ ... ... ... ... ... шамалас және Испания мен
Германияның көрсеткішінен көп ... ... ... ... экономикасының
ауқымы бұл елдердің экономикасынан көп төмен.
Қазір жинақтаушы зейнетақы қорлары зейнетақы қаражатын салымшылардың
шоттарына ... ... ... ... ... ... қоймайды.Тек
біраз уақыт өткеннен кейін ғана ... ... ... ... тепе-теңдікте ие болады, сол кезде барып зейнетақы қорларының
саясаты өзгеретін шығар. Өйткені олар ... ... ... мүдделі
болады.
Осылайша қазіргі уақытта Қазақстанда бағалы қағаздардың қайталама
рыногының дамымағандығы туралы ... ... ... ... ... ... инвесторлар үшін өтімділікті қамтамасыз етеді,
сөйтіп бастапқы рынокты нығайтады.
Салыстыру үшін айтсақ, АҚШ рыногында қайталама ... ... ... ... ... ... ... барлық мәмілелердің 99%
құрайды.
Қазақстан бүкіләлемдік сауда ұйымының табалдырығында тұр. Соған орай
Қазақстанның қаржы саласы халықаралық ... ... ... ... ... ... ... өз дамуында тұрақтылықты ... ... ... және ... ... ... ... жетістіктерге қол жеткізді.
«Бұған әрі елдегі инфляцияның төмендігі мен ішкі ... ... ... ... әсер ... Оның үстіне Елдегі жеке тұлғалар
арасында несие берудің ұтымды ... мен ... ... қауырт
өсуі қазақстандық қаржы институтарының дамуына ... ... ... ... ... үлес ... тәуекелділік және қаржы-несие сақтандыру
ісіндегі кейбір түйінді мәселелерді шешудің қажеттігі және бағалы ... ... да сөз ... Қазақстандық қаржы рыногының тұрақтылығында
елдегі саяси тұрақтылық пен мемлекет басшылығы ... ... ... ... зор ... ... ... Міне, осындай
артықшылықтар Қазақстанның Бүкіләлемдік ... ... ... ... ... Себебі, қаржы рыногы елдегі ... ... ... Бүкіләлемдік банк Қазақстанды инвестиция үшін мейлінше тартымды
әлемдегі жиырма мемлекеттік ... ... ... ... ... ең басты кәсіпкер болып саналады. Сондықтан ... ... ... ... ... және оңды пайдалану мәселесіне келіп
тіреледі. Алматы қаласының өңірлік ... ... ... ... қағаздар рыногын одан әрі дамытуға, оның халықаралық капиталмен
интеграцияландыру ісін қалыптастыруға, Қазақстан ... ... ... ... ... ... қаржы рыногына шығуына
ықпал жасайтын болды.
Қазақстан ... ... ... ... ... қағидалы жаңа, мемлекет тарапынан реттелініп отыратын нарықтық
экономикаға көшуі елімізде оған ... ... ... институттармен
бірге қаржы рыногының құрылуын талап етті, Қазақстанда қаржы рыногы бұрын-
соңды болған емес.
Қаржы рыногы- бұл, ең ... ... ... ... ... ... сату мен қайта сату жөніндегі операцияларды жүзеге асыру
жолымен кәсіпорындардың, фирмалық, банктердің, ... ... ... ... ... және халықтың уақытша бос
ақшасын жұмылдыруды, бөлуді және қайта бөлуді қамтамасыз ететін ... ... Ол ... ... ... ... бөлігі
болып табылады және тауар, ақша, кредит, сақтық, валюта және ... ... ... ... ... үй, жер, ... және ... етене байланысты.
Қаржылық қатынас Қазақстанның экономикасының дамуының негізі болып
табылады. Қаржы ресурстарының айнымалы мен ... ... ... рыногын
анықтап беретін өзіндік аймақты қалыптастырады. Нарықтық экономика
жағдайында ... ... ... ... ... ... ... құрамдас бөлігі болып табылады. «Қаржы» ұғымы қалыптасқан әлемдік
тәжірибе мен әрбір ... ... ... ... сай әр түрлі түсіндіріледі.
Қаржы рыногы - ақша, депозит, ... ... қор, ... ... ... ... ұйымдастырылған сауда жүйесін
білдіреді. Мұнда ақша қаражаттарының ағымын ... ... ... бағыттап отыратын қаржы институттары негізгі роль атқарады. Онда
төлем құралдары мен бағалы қағаздар тауар ретінде ... ... ... ... нарық секілді қаржы ресурстарының сатушылары мен сатып алушылары
арасындағы тікелей байланысты орнатуға арналған.
Қаржы –бұл капиталға ... ... пен ... ... ... көмегімен несие берушілер мен қарыз ... ... ... бөлу ... жүйесі. Тәжірибеде ол ақша
қаражаттары ағымын меншік иелерінен қарыз алушыларға және ... ... ...... ... ... ... Қаржы
нарығының негізгі функциялары мыналар:
реттеушілік – оның көмегімен мемлекеттік ... ... ... реттеу ұйымдарының тарапынан нарықты реттеу жүзеге асырылады;
ақпараттық – ... ... ... барлығына ақпараттарға
толық және теңдей қол жеткізуді қамтамасыз етеді;
бөлу – қаржы ... ... ақша ... құйылымын
экономиканың бір саласынан екіншісіне, нарықтың бір ... бір ... ... өтуін қамтамасыз ете отырып, қаржы
ресурстарының ... әсер ...... ... жүзеге асырылатын операциялар
мәмілеге қатысушылардың ... ... бір ... ... ... - ... құралдардың бағасы нарықта еркін
бәсекелестік жағдайындағы сұраныс пен ұсыныстың әсерімен қалыптасады.
Қаржы ... ... ... уақытша бос ақша ресурстарының әр
түрлі инвестицияларға айналуы ақша ... әр ... ... процесі қаржы нарғының қызметімен тікелей байланысты. Егер қаржы
ресурстарын шоғырландыру мен орналастыру процесінде ... ... рөлі ... ... ... алушыларға қаражаттардың мүмкіндігінше
тиімді өтуін қамтамасыз ету болып ... онда ... ... ... ... ... арасындағы қаржылық активтер менміндеттемелердің
саудасын ұйымдастыру қаржы рыногының ... ... ... ... ... мен сатып алушылардың экономикалық субъекті
ретіндегі үш тобы бар:
үй ... ... ... ... қатыссыз барлық шаруашылық жүргізуші субъектілер;
мемлекеттік басқару органдары.
Олардың кез ... ... ... ... өз ... баланысталған,
оның дефиценті мен профициті жағдайында болуы мүмкін. Шаруашылық ... мен ... ... ... ... алу ... ... бос қаражаттарын өзіне тиімді шартпен орналастыру мүмкіндігі
пайда болды. Қаржы түпкі мәні бойынша ... ... мен ... ... ... ... мүдделерін тиімді ескеріп,
жүзеге асыруға арналған
Нарықтық экономика өндірістің әлдеқайда ... ... ... көптеген әлем елдерінің даму тәжірибесімен ... ... үшін ... жүргізудің жаңа әдістері қаржы нарығының
әлеуетті ... ең ... ... ... өсуін қамтамасыз
ететін мүмкіндіктерді пайдалануды талап ... ... ... ... Бұл ... қаржының ғылыми-техникалық прогрестің базасында
дамитын, жалпы қоғам ... ... ... қол ... және
экономикалық тиімді өсуі үшін барлық экономиканың салаларын ресурстармен
қамтамасыз ететін жеке ... мен ... ... мән ... ... ... озық ... көз қарасымыз бойынша, қаржы рыногы елдің барлық ақша
ресурстарының, ... ... әр ... ... ... тарапынан
осы ресурсқа деген сұраныс пен ұсыныстың ықпалымен ... ... ... ақша ... ... білдіреді. Алайда, ақша ресурстары мен
шаруашылық жүргізуші субъектілері арасында тікелей қатынас орнағанда ғана
пайда ... ... ... ... – бұл ең алдымен, әр түрлі экономика
субъектілерінің арасындағы бос ақша капиталы мен ... ... ... ... бөлу және ... ... бойынша пайда болатын ақшалай
қатынастар.
Жоғарыда ... ... ... каржы рыногының функциясын
анықтайтын алғы шарттарға мына факторларды жатқызуға ... ... ... ... ... ... барынша азайту;
монополияны шектеу және бәсекелестікті дамыту мақсатында ... ... ... ... ... толық дербестігін қамтамасыз
ету;
бюджет тапшылығын қаржыладыру үшін елдегі Орталық банктің ссудалық қорын
пайдалануды тоқтатып, бұл ... ... ... яғни
облигациялар және басқа да міндеттемелерді айналысқа ... ... ... ... инвестициялануы мүмкін шаруашылық жүргізуші субъектілер
мен халықтың ақшалай табыстарын тұрақты өсуі.
Әрбір елге мазмұны мен ерекшелігін ... ... ... ... құрылысы тән. Қаржының қүрылымына қатысты ғалым-экономистердін
пікірлері әр түрлі. Сондықтан да оның ... ... ... ... ... соң Қазақстанға тән қаржының құрылымы анықталады.
Г.С. Сейтқасымовтың жетекшілігімен ... ... ... ... ... бойынша қаржының қүрылымы өзара байланысты
жөне бірін-бірі толықтыратын, дербес қызмет етуші нарықтардан тұрады.
1. Қолма-қол ақша ... мен ... ... ... ... ... және т.б.) ... орындайтын нарық. Белгілі болғандай, ақша ... ... ... егер ... ... бір ... ... жағымды роль
ойнауы мүмкін. Меселен, егер ЖІӨ жыл ... 5%-ға ... ... ақша ... ... болса, онда бұл өскен ЖІӨнің сатылуын
женілдетіп, экономикада жағымды процесті тудырады. Егер жыл ... ... ... ... ... ... ... артса немесе одан да көп болса, онда ... ... ... ... ... ... Ссудалық капитал нарығы, яғни ... және ұзақ ... ... ... ... ... қысқа мерзімді арзан несие болған
емес. Елде қызмет ететін коммерциялык банктер оны тек ... ету әрі ... ... ғана ... Негізгі қорларды
құруға жене жаңғыртуға қажетті ұзақ мерзімді несиені тек өзгермелі ... ... ... мөлшері бойынша
алуға болады.
3. Казақстанда көптеген жылдар бойы бағалы қағаздар нарығы мүлдем болған
жоқ. 90-шы жылдардын бас ... ... оның ... ... бір ... етеді, өйткені ол меншік қатынастарын қайта құрумен (ең алдымен,
мемлекеттік ... ... және ... ... ... ... барлық сипатының өзгеруімен тікелей байланысты.
Бүгінгі таңда мемлекет ... ... ... толтыру үшін эмиссиялық
ақшалай белгілерге емес, мемлекеттік і ... ... ... қазынашылық қысқа мерзімді міндеттемелерді шығаруға жиі ... ... ... ... екі ... ... ... болады:
әр түрлі көздердегі ақша қаражаттарды тартудың көлемі тұрғысынан жөне бос
ақша ... ... да бір ... жұмсау. ]
Бос ақша қаражаты көптеген салаларды инвестициялау үшін ... ... ... ... ... ... (өнеркәсіп, құрылыс
салу, сауда, байланыс), жылжымайтын мүлікте, антиквариатта, бағалы
металдарда, егер ... ... ... ... - ... зейнетақы
мен сақтандыру қорларында, әр түрлі бағалы қағаздарда, банк депозитіне
салынатын ақшаға. ... ... ... нарығы — бұл еркін капиталдың
көптеген қосымша салаларының бірі, сондықтан да ол осы капиталды өз жағына
шығару (тарту) үшін ... ... ... тура ... ... ... ... етуін талдау оның
белгілі бір сегментін, өз ережесі бойынша жеке қызмет етушілерді айыруды,
бөлуді үйғарады.
Талдаудың мақсаттарына және ... да бір ... ... ... ... ... ... қаржы нарықтарын жіктейтін
әр түрлі тәсілдер болады.
Ковалевтың түсіндірмесіне ... ... ... ... ... ... — бүл валюталық, құндылығы бар
объектілер тауар болып табылатын нарық:
шетелдік валюта (ақшалай белгілер — банкноттар, ... ... ... ... болып табылатын немесе алынатын, бірақ айырбастауға
жататын ... ... ... ақша бірліктеріндегі, халықаралық
немесе есептік ақша бірліктеріндегі шоттардағы құрал);
бағалы қағаздар (чектер, вексельдер, акциялар, облигациялар) және ... ... ... ... ... ... ... палла-
дия, иридия, родия, рутения, осмия) және табиғи асыл
тастар ... ... ... ... ... ... ... экспорттаушылар мен импорттаушылар, қаржы
және инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... нарығы — бүл елдің алтын қорын толтыру және ... ... ... ... және ... ... үшін ... сату-сатып алумен байланысты экономикалық қатынастар
саласы.
Қазақстандағы капитал нарығы өз кезегінде ссудалық капитал ... ... ... ... ... деп ... ... бөліну осы нарықта
сатылатын тауарларды (қаржы ... ... ... ... ... ... эмитенттері арасында қатынастардың сипатын білдіреді.
Егер қаржы кұралы ретінде үлестік бағалы қағаздар алға шығатын болса, ... ... ... қатынастарының сипатында болады, ал қалған жағдайларда
бүл несиелік қатынас күйінде қалады.
Ссудалық капитал нарығында ... ... және ... ... ұзақ ... қаржы құралдары айналыста болады. Ол
ұзақ, мерзімді банк ссудасының ңарығын және ... ... ... (ол да ұзақ ... ... ... нарығында бағалы қағаздардың өзі және оларды ауыстырушылар
(сертификаттар, ... және т.б.) ... ... ... ... қағаздар нарығынын қатысушылары болып табылатын элементтер — ... ақша ... ... ... бағалы қағаздарды шығаратын
тұлғалар, инвесторлар — табысты алу, мүліктік және ... емес ... ... үшін ... ... ... алушы түлғалар; делдалдар — ... ... алға ... ... қол ... қамтамасыз ететін
кьізмет көрсетуші түлғалар.
Әлемдегі экономистердің көбісі қаржы нарығының қүрылымына сақтандыру
нарығын, зейнетақы және ... ... ... ... мен ... шоттарынын нарықтары, ипотека нарықтары
бұлар қаржы құралдары мен институттары келісім-шарт негізінде әрекет ... ... бар ... ... Олардын маңызды міндетті түрде
артады; АҚШ-та ... ... ... көлемі коммерииялық банктерді,
жинақ институттарын, несие одақтарын бәрін қосқанда олардың ... бір ... есе ... елдерге тән капитал нарығынын құрамында ипотека нарықтарын бөліп
алудың қажеттілігі бірқатар ... ... ... отыр.
Біріншіден, ипотека несиесі әрдайым жер учаскелсрі немесе үй-ғимараттары
(пәтер, жеке салынған үй және т.б.) ... ... ... қамтамасыз
етіледі. Егер қарыз алушы өзінің борыштық міндеттемесін орындамайтын болса,
онда мүліктік қүқық (мүлікке ие болу ... ... ... ... ... ... ... параметрлері (әр қилы
номиналдар, өтеу мерзімдері және т.б.) жоқ, сол себепті де ... оның өтуі ... ... ... Бұл ... ... факты
растайды: ипотекалық қайталама ... ... ұзақ ... капитал
нарығының орналастырылған бағалы қағаздардың қайталамалы ... көп ... ... ... ... ... ... ұзақ
мерзімді капитал нарықтарынан ипотекалык нарықтың айырмашылығы — ... ... оны ... реттеп отырады.
Дамыған елдердің тәжірибесінде қаржы кұралдарынын айналыс мерзімі бір
жылға толмайтын болса, онда бұл ақша ... ... деп ... ... және орта мерзімді құралдар ... ... ... Әр қилы
елдерде қаржы құралдарын қысқа, орта және ұзақ мезімдерге бөлу әр түрлі
болады. Қазақстанда ... ... ... ... құрал-ары ақша нарығының
құралдарына қатысты, ал орта жөне ... ... - ... ... Осылайша, қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді қаржы құралдарынын,
арасына ақша нарығы мен ... ... ... сияқты нақты шекара
жүргізуге болмайды. Сонымен ... ... ... ... ... бар. Ақша ... ... ең алдымен бизнес салалары мен
мемлекеттік ұйымдардың өтімді ... ... ету үшін ... ... капитал нарығынын құралдары жинақ және инвестициялау
процестерімен ... Ақша ... ... үлгілеріне вексельдерді,
банк акцепттерін, чектерді, банкноттарды, ... ... және ... болады. Капитал нарығының құралдарына, мәселен, облигациялар,
акциялар, орта және үзақ мерзімді несиелер ... ... ... ... ... есеп ... ... тәртібіне сәйкес қаржы нарығының қүрылымын былайша көрсетуге
болады:
Ақша нарығы. Ақша ... ... ... ... ... маңызы мен мәні алдыңғы ... ... ... ... бері әр ... формадағы ақшалар операциялар нарығында жүзеге
асқан барлық ауыспалы айналымға кьізмет етіп келеді және ол кез ... ... ... ... болып табылады.
Депозит нарығы. Халықтың табысы екі негізгі бөліктен: тұтынуға арналған
табыс пен жинақтауға арналған табыстан ... ... бос ақша ... ақша) әр түрлі салым негізінде банкке және қаржы-несие мекемелеріне
{тартылған ... ... ... ... ... ... ... пайдаланғаны үшін иелеріне тиісті
ақшалай сыйақы-пайыздар төлейді.
Несие нарығы. Депозиттер түрінде банкке түсетін қаражаттың бір бөлігі одан
ары ... ... ... ... банктер уакытша бос ... ... ... әр түрлі мақсаттары үшін заңды және ... ... ... ... ... ... несиелер ретінде
айналыста болады. Карыз алушылар бұл несиелерді пайдаланғаны үшін ... ... ... ... Қазақстан нарығында операциялардын бір бөлігі ұлттық
валютада, ал оның басқа бір ... ... ... ... ... ... ... құралдарының айналысы екі валюта түрінде жүзеге асады.
Валюта айырбастауда бойынша операцияның атқарар рөлі ... ... ... ... да ... ... ... бағалы қағаздар
тұтастай қаржы нарығына жағымды ... ... ... ... ... ... бөлудін жұмылдырылған қаражаты болып табылады. Мысалы,
егер депозитке банк серти-фикаты рәсімделетін болса, ол одан ары айналысқа
түседі. ... ... ... үшін несие алу міндетті емес. Оның
үстіне, бұл несиені басқа түлғаға жаңа ... ... ... қана
бере аласың. Бұл арада борыштық міндеттемелердің біріне жататын әрі нарықта
бос айналысқа түсіп, өз ... ... ... ... ... ... ... тәуекелдіктерін сактандыру үшін сатылатын немесе сатып
алынатын бағалы кағаздардың бағасын уақыт оздырмай ... ... бос ... ... ... ал ... беру (тапсыру) кейінірек
жүзеге асырылады, яғни, базалық ... ... ... жоғарылағанда
немесе қүлдырағанда сақтандырылады. Осылайша, бағалы қағаз ... ... ... ... ... ... және зейнетақы қызметтерінің нарықтары. Бүгінгі танда зейнетақы
қорлары мен сақтаңдыру компаниялары Қазақстандағы нарықта өз ... ... ... ... делдалдары болып табылады. Оларда қалыптасқан
қатынастар жиынтығы олардын қаржыға қатысы жөніндегі күмән аз ... ... ... ... ... кез келген
кәсіпорынның қаржылық стратегияларының ... ... ... ... ... ... ... түрлер болады: әрбір субъекті өзіне
жоғалған материалдық қаражат-тардың, ресурстардың орнын толтыратын ... ... ... жасап, өз тәуекелділіктерін сақтаңдырады, яғни
тәуекелден сақтанады. Сақтандыру — бұл қайта бөлісу катынасы. Ол ... ... ... ел ... ... ... аумағын толық
қамтымаса да, бұлардың бір бөлігіне материалдық, не болмаса ... ... ... кездейсоқ залалға қарсы түру үшін ... ... Бүл ... зиян шеге ... ... ... сақтандырылған субъектілердің
ынтымақтастығымен залалдың орнын толтыруға мүмкіндік ... 1998 ... ... ... қамсыздандыру жүйесі "жүмыс істейтін буын
жүмыс ... ... ... етеді, ал алдыңғы ұрпақ еңбекке
жарамсыз болғанда оның орнын өз кезегінде жаңа ... ... ... ... ... ... қағидасына негізделген болатын.
Әлеуметтік қамсыздандырудың жаңа жүйесі ... ... ... Бүл ... ... ... ... салым акцасының сомасына
қарай болады. Зейнетақы және сақтандыру қорлары ... ... ... ... ... болып табылады, яғни ақша ұдайы өндіpic
npoueciнe белсенді түрде тартылады. Осылайша, ... ... ... қорлары арқылы шоғрландырылған халықтың қаражаты тупкі есебінде
ұдайы ендіріс процессе тартылады. Сондықтан да ... және ... бip ... ... кызметті сату-сатып алу нарығымен көзге
түссе, екіншіден — ол толық негзде қаржы нарығының құрылымына кipyi ... ... ... ... ... ... ... жұмыс icтey
шартын анықтап береді, яғни:
ретке келтірілген таyap нарығынын болуы (кез ... ... ... ... мен ... деген сұраныс пен ұсыныстың
баланстылыгы;
ақша айналысын реттеу, елдің ұлттық банк тарапынан ... ақша ... ақша ... ... ... ... ... толык белсендендіру және коммерциялау.
Қаржы институттарының бекітуінде осы ұйымдардың Қазақстан нарығындағы
рейтингілерін анықтау маңызды орын алады. ... ... ... жоғары ететін факторлардың 6ipiнe клиенттердің көптеп тарта
білyi, яғни осы ин-ституттардын жиынтық ... ... ... ... ... ... даму бағыттары.
Республиканың қаржы секторы экономиканың неғұрлым серпінді дамып
жатқан салаларының бірі болып табылады. Елде ... ... ... және тереңдеуімен экономика салаларымен субъектілерінің ұсынысымен
сұранысына сәйкес капитал ағынының тиімді қайта бөлінуін қамтамасыз ететін
негізгі ... ... ... қаржы рыногының маңыздылығымен қызмет аясы
кеңейе түсуде.
Қаржылық қызмет көрсетулердің ... ... ... ... ... ету ... ... Қазақстан Республикасының
қаржы секторын дамыту тұжырымдамасын, сондай-ақ ілгеріде айтып өткен бағалы
қағаздар рыногын, ... ... ... сақтандыру рыногын дамыту
жөніндегі бағдарламаларды іске асыру ... ... ... ... ... және оның ... ... ерекшеліктерін
ескере отырып Еуродақ дерективаларын, банкті қадағалау жөніндегі ... ... ... ... ... ... қауымдастығының, Бағалы қағаздар ... ... ... ... органдары халықаралық ... ... ... ... одан әрі жалғастыруда басты
бағыттардың бірі болып табылады.
Бәсекелестікті арттыру мақсатында, оның ... ... ... ... ... ... ... бәсекелестікті
күшейту және бағалы қағаздардың қайталама рыногын жандандару мақсатында
мемлекеттік емес бағалы қағаздардың тізімін ... ... ... ... ... қаржы жүйесінің жұмысын еліміздің
тұрақты экономикалық өсуі ... ... сай ... тиіс.
Қазіргі уақытта банктік қызмет рыногында, әсіресе, жылжымайтын мүлікке
байланысты кредиттеу саласында ... ... ... бұл ... ... ... деп жорамалдауға болады. Осыған байланысты
банктердің коммерциялық ... ... ... ... ... ... коммерциялық тұрғын үй және бизнестік құрылыс
мкақсаттары үшін ... ... ... ... бәсеңдету мақсатында
ипотекалық займдарға, оның ішінде ипотекалық, коммерциялық займдар мен
коммерциялық құрылысқа берілетін ... ... ... ... ... ... жоспарланып отыр. Сонымен бірге
банктердің кредиттік тәуекелін төмендеті мақсатында, ... ... ... ... ... ипотекалық займдарды бөлек ... ... Ол ... ... үй ... және коммерциялық
жылжымайтын мүлік құрылысы мақсатында берілетін займдар ... ... ... бағалауға қосымша критерийлер белгіленуін көздейді.
Бұған қоса халықаралық тәжірибені оның ішінде Еуроодақ ... ... ... қаржы рыногында брокерлік – дилерлік компаниялар
базасында инвестициялық банкті дамыту көзделінеді.
Қаржы жүйесі ... ... жүйе ... табылады, оған кіретін
элементтердің (қосалқы жүйелердің) тығыз байланысымен және оның ... ... ... өмір сүре ... сипатталады: қаржы
бір жағынан, өндірістік қатынастардың бір ... ... және ... ... ... ... ... екінші жағынан, өзінің
функциялық өзіндік ерекшелігі бар өзара байланысты элеметтерден ... ... ... ... ... ... қаржыларда функциялық
қосалқы жүйелер ретінде мыналарды айтуға болады: салық, бюджет, ... ... ... ... ... ... ... қосалқы жүйелері (3-кестені қараңыз).Қаржы жүйесінің функциялық
белгісі ... ... ... а р ж ы ж ү й е с ... о с а л қ ы ж ү й е л е ... заң-
намалық қамтама-
сыз етілудің
Бюджет
Қаржылық
бақылаудың
Сыртқы ... ... ... ... ... етуші
қосалқы
Жүйелер
Қаржы жүйесін сыныптаудың функциялық критерийінен ... ... ... қатынастарындағы қатысушылардың) белгісі бойынша
сыныптау қолданылады, бұл қаржы ... ... мен ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысына,
халықтың (үй шаруашылығының) ... ... ... ... (4-
кестені қараңыз) (кесте мен мәліметтер
Буындардың сипаттамасының матасылған ... ... ... ... ... ... ... қорлары, басқарушы аппарат.
Жүйелеудің мұндай қасиеті қаржы жүйесіне интеграциялық сипат береді.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... қаржы жүйесі.
Жалпымемлекеттік ... ... (үй ... ... ... ... ... Мемле ... ... ... ... ... ... тен тыс ... ның ... ... ... ауыл шаруашылығы Тұрғын
үй-коммуналдық
калық ... ... ... ... ... жүк ... ... ... ... көрсе-
лық барлау ұйымдарының, сау-
тудің, жолаушылар көлігі-
да,дайындау, жабдықтау мемле-
нің, денсаулық сақтау,біл-
кеттік ұйымдарының қаржысы
ім беру,мәдениет,ғылым
және ғылыми ... ... ... ұйымдар,
Облыстардың,
банк-кредит, сақтық, ком-
қалалардың,
мерциялық және делдалдық
аудандардың
ұйымдардың, мемлекеттік
бюджеттері
емес (соның ішінде зейнет-
ақы)және ... ... ... ... қаржысы
Орталықтандырылған ... ... ... ... жеке ... орны мен рөлі ... ... (басты) элемент жүйенің басқа элементтерінің арасында ... ... ... жүйе ... мен ... өзара байланысындағы
оның рөлі айқындаушы болып табылады. (кесте мен ... ... ... ... ... оқу ... ... оқулықтың» Алматы: LEM,
2005. 41-50 ... ... Бұл ... ... ... ... ... мемлекеттің қаржысы.
Мемлекеттің қаржысы - қоғамдық өнімнің құнын ұлттық байлықтың бір
бөлігін бөлу және ... бөлу ... ... пен оның шаруашылық
субъектілерінің қарамағына қаржы ресурстарын қалыптастырумен ... ... ... ... ... ... ... байланысты ақша қатынастары. Мемлекеттің ... ... ... мемлекеттік бюджеттен тыс қорларды, мемлекеттік
кредитті ... ...... әлеуметтік-мәдени мұқтаждарды,
қорғаныс пен мемлекеттік басқарудың мұқтаждарын қаржыландыруға арналған
елдің орталықтандырылған қорын жасаумен және ... ... ... бөлу және ... бөлу ... ... заңи және жеке тұлғалармен
пайда болатын ақша қатынастарымен көрінетін экономикалық категория.
Мемлекеттік бюджеттен тыс ...... ... ... ... пайдаланылатын бірқатар қоғамдық қажеттіліктерді
қаржыландыру үшін тартылатын қаржы ... ... бөлу мен ... ... ...... ... органдарының қарамағына уақытша
бос ақша қаражаттарын жұмылдырумен байланысты мемлекеттің заңи және ... ... ... ... және ... ... ... пайдаланумен байланысты пайда болатын кредит қатынастарының
жиынтығы.
Сақтандыру – шаруашылық жүргізуші субъектілерге ... ... ... ... ... ... ... салдарына байланысты
отбасыларының кірістеріндегі ысыраптарды өтеуге арналған ақша жарналары
есебінен мақсатты сақтық қорларын құру ... оның ... ... ... ... ... ... өндіріс сферасының шаруашылық жүргізуші субъек-тілерінің
қаржысы қаржылардың негізін құрайды, материалдық өндірісте нақтылы өнім-
қоғамның ... ... ... көзі ... ол ... ... сферасы болып табылады.
Коммерциялық емес сфераның қаржысы. Коммерциялық емес қызмет белгілі
бір табыс алуды ... ... ... ( үй ... ... ... ... ерекше
бөлігі болып табылады. Халық өзінің ақша ... ... ... және меншіктің барлық нысандарының ... ... ... және ... емес сфералармен қарым-қатынас
жасайды. Бұл сан алуан қатынастар халыққа еңбекке ақы төлеумен, жинақтаушы
зейнетақы ... ақша ... ... материалдық және
материалдық емес игіліктерді алумен байланысты; басқа жағынан, халық өзінің
ақшалай ... ... ... ... және ... ... мемлекеттік және басқа мекемелер мен ... ... ... ... ... ... ... органдарында,
рыноктарда, халыққа қызмет көрсететін кәсіпорындар мен ұйымдарда (көлік,
байланыс, тұрмыстық сектор және т.б.) ... ... мен ... ... ... ... ақша ... қоспағанда, қаржы
қатынастары болып табыла
2.2 Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... кез келген мемлекеттің жұмысын басқару
жүйесіндегі ең бір ауыр және ... ... бірі ... ... ... көшкен елдерде бұл басқарудың принциптері және әдістер
XIX-XXғасырларда арнайы мамандандырылған ... ... ... ... ... атқа ие ... Жүз жылдан астам мерзімде
қаржылық менеджмент ілімі эвалюциялық дамудың жеткілікті ұзақ жолынан ... ... ... атқарымы және оның қаржы менеджері жұмысында білінуі туралы
қаржы әдебиеттерінде екі негізгі ... ... ... екі ... ... ... және ... үш атқарымды орындайды: табысты қалыптастыру; шағын жасау-
тарату; тиімді бақылау. Екі бағыттың ішіндегі дұрыс негізделгені – ... ... ... ... бұрын алдыменен табысты қалыптастыру
керек. Яғни, ресурстарды ... ... ақша ... ... ... ... атқарым қаржы менеджерінің жұмысында ... ақша ... ... ... ... ... ... айтқанда, толық және өз уақытында қаржы ... ... ... ... ... ... несие жүйесінің барлық бөлімдерінің аса
маңызды мақсаты ... ... ... ... толық түспеуі, яғни
өз уақытында сатылған тауарлардан түсімнің түспеуі, ... ... ... ... төлеуді, т.б. қиындатады. Бұл дегеніміз – қаржы
менеджерінің жіберген қателіктерін ... ... үшін ... ... ... шара ... ... қаржы менеджерінің басты
принциптерінің бірі болып есептелінеді.Екінші атқарым –шығын жасау ... ақша ... ... және ... ... ... Соныменнен
қаржы менеджерінің қолындағы қаржы магнитін уақытша бос ... ... ең ... және ... ... ... ... қаржы жүйесінің даму бағыттары мен негізгі ... ... ... ... ... ... ... мен ұсыныстар жасалынды:
1.Қазақстан Республикасының қаржы ... және ... ... мен ... ... басты міндеттерінің бірі: сақтандыруды қадағалау органдары
халықаралық қауымдастығының, Бағалы ... ... ... ... қадағалау органдары халықаралық ... ... ... ... одан әрі ... ... ... Бүкіләлемдік сауда ұйымының табалдырығында тұр. ... ... ... ... ... стандарттарға сай жұмыс істеуді жолға
қою қажет.
3. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... барынша бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына ену болса, онда
бәсекелестікті арттыру мақсатында, оның ... ... ... ... ... инвесторлар арасында бәсекелестікті күшейту қажет
және бағалы қағаздардың қайталама рыногын жандандару мақсатында ... ... ... ... ... ... Отандық қаржы рыногының және оның реттеу деңгейінің ... ... ... дерективаларын, банкті қадағалау жөніндегі Базель
комитетінің халықаралық стандарттарын жетілдіру қажет.
Барлық ұсынылып отырған шаралар қаржы жүйесінің ... ... ... өсуі ... талаптарға сай ұйымдастыруға жәрдемдесуі тиіс.
Қорытынды.
Сонымен, курстық жұмысты қорыта келгенде, Қазақстан Бүкіләлемдік
сауда ұйымының табалдырығында тұр. ... орай ... ... ... ... ... ... қойылған.
Еліміздің қаржы секторындағы шыққан биігінің мақтануға тұрарлық екенін
айтуға ... ... ... ... қаржы секторындағы
реформалардың табыстылығын өзіміз ғана емес, беделді ... ... ... ... Астанада өткен Қазақстан қаржыгерлерінің VI конгресінде -Ұлттық
банкке ішкі нарықтағы бағаны реттеуге қатысты барлық өкілеттілік ... ... ... ... емес пе?! ... те бағаның өсуіне жол бермеуге
бағытталған кешенді ... ... ... ... — деді ... ... ... мемлекет басшысының мәлімдеуінше «Қаржылық
секторды дамытудың тұжырымдамасында алға ... ... ... ... ... мақсатқа қол жеткізіліп, еркін бәсекелестік
жағдайында тиімді жұмыс ... ... ... ... істе ... ... ... емес. Мәселен, Отандық банк ... жеке ... тек қана 2003 ... бері ... 5,6 ... өсіп, 51,7
миллиард АҚШ долларына жеткен. 5,6 есеге! Әсіресе, ... ... ... ... тұр. ТМД ... ... ... алғы
шептеміз. Олардың активтері жалпы ішкі өнімнің 75,4 пайызын құрайды. Бұл ... ... ... ... ... шамалас көрсеткіш. Отандық қаржы
нарығындағы басқа да бірқатар көрсеткіш бойынша осы мемлекеттерге жақындап
келеміз. Ал ... ... ... есеп ... халықаралық
стандарттарына көшіп алған. Бұл жағынан біз керек ... ... ... ... ... ... «Қаржы секторы біздің жекеменшік сектор
мен мемлекет бірлесіп құрған мақтанышымыз әрі ... ... ... ... ... ... ... алса керек. Жалан ұран емес.
Алайда Нұрсұлтан ... өзі жиі ... ... ... жақсылыққа бастайтын жол емес. Өйтсек, ... ... ... ... ... сол елудің шаңында көре алмай қала
береміз. Президент ... ... әрі ... дамыта түсу үшін бірқатар
тапсырмалар берді. Атап өтетін болсам:
Біріншісі — отандық ... ... ... жаңа ... Тұжырымдама жобасы Өкіметте бірнеше рет ... да ... ... ... ... ... 3-жылдық емес, 5
немесе 10 жылдық, алыс көкжиекті қамтуы керек. «Ол дамудағы басымдықтар мен
міндеттер ... ... ... ... құжатымыз болады» деді мемлекет
басшысы.
Екіншісі — қаржы жүйесінің ... мен ... ... түсу ... қаупінің алдын алу. Нұрсұлтан Назарбаевтың пікірінше, несиелендіру
көлемінің шектен тыс қарқынмен артуы ел экономикасына көлеңке түсіруі ... ... 2005 жылы ... және ... банк ... ... ал биылғы тоғыз айда 47 пайызға өсіпті. Оның үстіне екінші
дәрежелі ... ... деп ... ... ... ... басым
бөлігі шеттен келген арзан қарыз екен. Елбасының дерегінше, тек өткен
жылдың өзінде ғана ... емес ... ... ... көлемі 62
пайызға шарықтап шыға келіпті, ал банктердің сыртқы нарыққа салған несиелік
бағалы қағаздары 3 есеге артқан. ... ... ... –Алматы қаласын қаржы орталығы ретінде дамыту. «Алматы қаласынын
инвестиция тарту мүмкіндігін арттыру, сондай-ақ ондағы туристік қызмет ... ... түсу ... ... жоспарын жасау керек.
Мемлекетіміздің қаржыгерлерін Алматының қаржы орталығы ретінде ... ... ат ... ... -деді Нұрсұлтан Назарбаев.
Төртіншісі - Қаржы секторын Дүниежүзілік Сауда ұйымына (ДСҰ) кіруге
әзірлеу. ДСҰ-ға кірдік ... сөз ... ... ... тіс ... ойыншылар
мен ірі қаржы құрылымдары ағылып келіп, бәсеке күрт қыза ... ... ... ... қаржы құрылымдары дайын болмаса, ... ... ... ... ... айтуынша, Қазақстандық банктер өз
істерінің, ашықтығын қамтамасыз ететін жұмыстарды жалғастыра түсуі ... ... ... ... ... ... ... пен кызмет сапасын жақсарта түсу де маңызды міндеттердің бірі
екенін естен шығаруға болмайды.
Қазақстан Республикасының экономика және бюджетті ... ... ... ... дамытудың 2007-2009 жылдарға арналған ... ... ... ... бір ... - қаржы
жүйесінің халықаралық стандарттарға сәйкес дамыту болып табылады. Құжатта,
сондай-ақ ... банк ... ... ... ... ... ... дамыту, сақтандыру жүйесін жетілдіру, тағы ... ... атап өту ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Қаржының экономикалық мәні және экономикалық өсудегі рөлі65 бет
Қазақстан Республикасының экономикасын мемлекеттік қаржылық реттеу жүйесінде салықтың рөлі мен орны24 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Агроөнеркәсіптік кешеннің бәсекеге қабілеттілігін арттыру71 бет
Банктегі қоғаммен байланыс бөлімі77 бет
Банктердің нарықтық экономикадағы ролі24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь