КәсIпкерлIк туралы жалпы түсIнIк және оның ұйымдық - құқықтық формалары

ЖОСПАР

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

I.бөлім. КӘСIПКЕРЛIК ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ТҮСIНIК ЖӘНЕ ОНЫҢ ҰЙЫМДЫҚ.ҚҰҚЫҚТЫҚ ФОРМАЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1.1 Кәсiпкерлiк: экономикалық мазмұны, белгiлерi, құрылымы ... ... ... ... ... ... ...5

1.2 Рыноктық экономикадағы кәсiпкерлiктiң маңызы және оны мемлекеттiк реттеу шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12

II.бөлім. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА КӘСIПКЕРЛIК ҚЫЗМЕТТIҢ ДАМУЫ ЖӘНЕ ОНЫ МЕМЛЕКЕТТIК РЕТТЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15

2.1 Қазақстан Республикасында кәсiпкерлiк қызметтiң құрылымы және даму мәселелерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15

2.2 Қазақстан Республикасында кәсiпкерлiктi мемлекеттiк реттеу саясаты ... ..18

2.3 Қазақстан экономикасында шағын және орта кәсiпкерлiк құрылымдарының алатын орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22
2.4 Шағын кәсіпкерлікті инновациялық қолдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36
КIРIСПЕ

Рыноктық экономиканың белсендi өкiлдерiнiң бiрi – кәсiпкерлер. “Кәсiпкер” ұғымын алғаш рет XVIII ғасырдың басында ағылшын экономикасi Ричард Кантильон енгiздi. Ғылыми әдебиеттерде кәсiпкерлiктi үш аспектiде қарастырады: экономикалық категория ретiнде, экономикалық ойлай типi ретiнде, шаруашылық жүргiзу тәсiлi ретiнде.
Экономикалық ғылымда негiзiнен өндiрiстiң төрт факторы қарастырылған: еңбек, капитал, жер және кәсiпкерлiк. Бұл жерде кәсiпкерлiк өндiрiстiң төртiншi факторы ретiнде ғана емес, еңбек, капитал, жер тәрiздi үш негiзгi өндiрiс факторларын бiрiктiрiп жүзеге асырудың үздiк әдiстерiн iздестiрiп, жұмылдыру процесi ретiнде де қарастырылады.
Рыноктық экономика негiзiнде ұлттық экономиканың тұрақты өсуiн қамтамасыз ету үшiн бәсекеқабiлетi жоғары өнiмдер шығаруға мүмкiншiлiк туғызатын, елiмiздi дамыған елдер қатарына бiр қадам болса да жақындататын басты құралдың бiрi – кәсiпкерлiк қызметтi дамытуымыз және оның маңызды салаларын мемлекеттiк реттеу мен қолдау бүгiнгi экономикамыздың басым саясаттарының бiрi болып отыр. Әсiресе бұл саяаттың негiзгi мақсаты кәсiпкерлiктi инновациялық тұрғыдан қолдау келешекте елiмiзге өз жемiсiн берерi анық. Себебi өмiр өзi көрсеткенiндей, шикiзат сатуға бейiмделген экономика құлдырауға бағытталған. Тек жоғары сапалы, ең соңғы ғылым жетiстiктерiне сай техника мен технологиялар ғана экономиканы көркейтiп, халықтың тұрмыс деңгейiн жақсартуға қабiлеттi.
Сондықтан мен курстық жұмысымның тақырыбын “Қазақстанда кәсіпкерліктің даму мәселелері” деп алдым.
Бұл тақырыпты орындаудағы мақсатым мен мiндеттерiм келесiдей болып табылады:
• Кәсiпкерлiктi – ерекше экономикалық құбылыс ретiнде қарастыру;
• Кәсiпкерлiк қызметтiң рыноктық экономика қызмет етуiнiң негiзi екендiгiн атап өту;
• Кәсiпкерлiк жалпы маңыздылығын, оның түрлерiн және жiктелуiн қарастыру;
• Кәсiпкерлiк қызметтi мемлекеттiк реттеу шараларының ерекшелiктерiне тоқталу;
• Елiмiздегi кәсiпкерлiк қызмет қалыптасуының ерекшелiктерiн және iске асу нәтижесiн қарастыру;
• Кәсiпкерлiк қызметтi дамытудағы мәселелердiң шешу жолдарын айқындау;
• Елiмiзде бүгiндегi кәсiпкерлiктi мемлекеттiк реттеу iс-шараларын талдау және олардың iске асуын қадағалау;
• Кәсiпкерлiк дамуының және рыноктық экономиканың негiзi болып табылатын шағын және орта бизнестiң ұлттық экономика дамуындағы маңыздылығын атап өту.
Бүгiнгi Республикамызда экономиканы рыноктық қатынаста қайта құру жолында оның негiзi болып табылатын кәсiпкерлiк қатынастарды дамытып, оны жандандыру және оларды мемлекеттiк қолдау мен реттеу күн тәртiбiндегi өзектi мәселелердiң бiрi.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. ҚР-ның Азаматтық кодексi. 2000 ж.
2. Н.А. Назарбаев. Қазақстан – 2030 Қазақстан халқына Жолдауы.
3. Курс предпринимательства: Учебник для вузов / В.Я.Горфинкель, В.А.Швандар, Е.М.Купряков – Москва: Финансы, 1997. – 439с.
4. Тургинбаева А.Н. / Менеджмент в малом бизнесе: - Алматы: 2003, - 152с.
5. Токсанова А.Н. Развитие малого предпринимательства: концептуальный подход с позиций менеджмента. – Алматы, - 1999г.
6. Н. Ә. Назарбаев. “Бәсеке қабiлеттi Қазақстан”, “Бәсекеқабiлеттi экономика” және “Бәсекеқабiлеттi халық” деген Қазақстан халқына Жолдауы. // Егемен Қазақстан, 19 наурыз, 2004 ж.
7. К.Б. Блеутаева «Кәсiпкерлiктiң жаңа формаларын ынталандырудағы мемлекеттiң ролi» //Аль-Пари, 2005, №3-4.
8. Ж.Ильясов “Этапы и проблемы в развитии малого бизнесе” // Вестник предпринимателя, № 9-10, - 2004г.
9. Т.С.Сарбасова “Состояние и проблемы малого бизнеса в РК” // Вестник КазНУ, №1, 2004 г.
10. С.Т.Купешова “Шағын инновациялық кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау” // Қаржы-Қаражат, 2005ж.
11. Л.И.Тогайбаева “Малый бизнес в обеспечение продуктивной занятости населения” // Вестник КазНУ. №3, - 2004г.
12. М.Ж.Арзаева “Шағын және орта бизнестi қаржылық-несиелiк реттеудiң объективтi қажеттiлiгi” // ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы. №3, - 2004ж.
13. Статистический ежегодник, 2005 г.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
............................................................................
.....................................…..3
I-бөлім. КӘСIПКЕРЛIК ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ТҮСIНIК ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... ... ... ... ... ... Рыноктық экономикадағы кәсiпкерлiктiң маңызы және оны мемлекеттiк реттеу
шаралары
.........................................................................
........................12
II-бөлім. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА КӘСIПКЕРЛIК ҚЫЗМЕТТIҢ ДАМУЫ ЖӘНЕ ОНЫ
МЕМЛЕКЕТТIК ... ... ... Республикасында кәсiпкерлiк қызметтiң құрылымы және даму
мәселелерi
............................................................................
..................……………15
2.2 Қазақстан ... ... ... ... ... Қазақстан экономикасында шағын және орта кәсiпкерлiк құрылымдарының
алатын орны ... ... ... ... ... ... ... белсендi өкiлдерiнiң бiрi – кәсiпкерлер.
“Кәсiпкер” ұғымын алғаш рет XVIII ... ... ... ... ... енгiздi. Ғылыми әдебиеттерде кәсiпкерлiктi үш аспектiде
қарастырады: экономикалық ... ... ... ... ... ... жүргiзу тәсiлi ретiнде.
Экономикалық ғылымда негiзiнен өндiрiстiң төрт факторы ... ... жер және ... Бұл жерде кәсiпкерлiк өндiрiстiң
төртiншi факторы ретiнде ғана емес, еңбек, капитал, жер ... үш ... ... ... ... ... үздiк әдiстерiн iздестiрiп,
жұмылдыру процесi ретiнде де қарастырылады.
Рыноктық экономика негiзiнде ... ... ... өсуiн
қамтамасыз ету үшiн бәсекеқабiлетi жоғары ... ... ... ... ... ... қатарына бiр қадам болса да ... ... бiрi – ... қызметтi дамытуымыз және оның маңызды
салаларын мемлекеттiк реттеу мен қолдау ... ... ... бiрi ... ... ... бұл саяаттың негiзгi мақсаты
кәсiпкерлiктi инновациялық тұрғыдан ... ... ... өз ... ... ... өмiр өзi ... шикiзат сатуға бейiмделген
экономика құлдырауға бағытталған. Тек жоғары сапалы, ең ... ... сай ... мен ... ғана экономиканы көркейтiп,
халықтың тұрмыс деңгейiн жақсартуға қабiлеттi.
Сондықтан мен курстық жұмысымның тақырыбын ... ... ... деп ... ... ... ... мен мiндеттерiм келесiдей болып
табылады:
• Кәсiпкерлiктi – ерекше ... ... ... қарастыру;
• Кәсiпкерлiк қызметтiң рыноктық экономика қызмет етуiнiң негiзi екендiгiн
атап өту;
• Кәсiпкерлiк ... ... оның ... және ... қарастыру;
• Кәсiпкерлiк қызметтi мемлекеттiк реттеу шараларының ерекшелiктерiне
тоқталу;
• Елiмiздегi кәсiпкерлiк қызмет қалыптасуының ... және iске ... ... ... ... дамытудағы мәселелердiң шешу жолдарын айқындау;
• Елiмiзде бүгiндегi кәсiпкерлiктi ... ... ... ... олардың iске асуын қадағалау;
• Кәсiпкерлiк дамуының және рыноктық ... ... ... табылатын
шағын және орта бизнестiң ұлттық экономика дамуындағы ... ... ... ... ... ... қайта құру
жолында оның негiзi болып табылатын кәсiпкерлiк қатынастарды дамытып, ... және ... ... қолдау мен реттеу күн ... ... ... ... ... ЖАЛПЫ ТҮСIНIК ЖӘНЕ ОНЫҢ ҰЙЫМДЫҚ -ҚҰҚЫҚТЫҚ
ФОРМАЛАРЫ
1. Кәсiпкерлiк: экономикалық мазмұны, белгiлерi, құрылымы
Буржуазиялық саяси эканомикада ... ... XVIII ... болды. Кәсiпкерлiк – инициативалы ... ... ... ... ... және ... да ... мүлiктер негiзiне пайда табу қызметтерi.
ҚР-ның Азаматтық кодексiнде кәсiпкерлiкке келесiдей ... ...... ... ... ... мен заңды
тұлғалардың, тауарларға (жұмысқа, қызметке) сұранымды қанағаттандыру ... ... ... ... жеке ... не ... кәсiпорынды
шаруашылық басқаруға құқығына (ммелекеттiк кәсiпкерлiк) негiзделген ынталы
қызмет. Кәсiпкерлiк қызмет кәсiпкердiң ... оның ... ... ... ... ... ... бұл ерекше экономикалық ... ... ... ... ... ... оның ... экономикалық құрылымы сияқты
ұзақ тарихы мен терең ... ... ... Орта ғасырларда “кәсiперлiк”
деген термин, одан да ... ... ... ... ... дегендi бiлдiредi. Кәсiпкерлiк ... ... кең ... XVIII ... ... ... бастады. Оны атақты
ғалымдар Р.Кантилонаның, А.Тюргоның, Ф.Кэненiң, А.Смиттiң, ... ... ... ... атасы белгiлi ағылшын
экономисi ... ... Ол ... деп ... жағдайында әрекет
жасаған адамды айтқан.
Әлеуметтiк-экономикалық құбылыс ретiнде кәсiпкерлiк көптеген қоғамдық
қатынастарды қамтиды. Мұның айталық, ... ... ... бар. ... ... ... тағдыры адам ... ... ... ... ... талдаудың
алғашқы қадамы олардың объектiлерi мен субъектiлерiн ... ... ... ... ... ... алдымен жекелеген индивидтер, адамдар жатады. Мұндай ... ... ... ... ... жалдамалы еңбектi қолдануға
негiзделедi. Соңғы ... ... ... ... ... қызметтi
бiр топ адамдар жүргiзуi мүмкiн, оларды байланыстырушы – мiндеттi шарттар
мен экономикалық ... ... ... түрi – ... ... ... ... кәсiпкерлiктiң субъектiсi - әртүрлi ассосациялар:
акционерлiк ... ... және т.б. ... ... ... немесе партнерлiк бiрлестiктер iрi көлемдегi
мәселелердi шеше ... ... ... ... бар ... ... ... – адамның белгiлi қызметi. Кәсiпкердiң соңғы
нәтижесi - өндiрiлген өнiм мен көрсетiлген қызмет. Бiрақ, ең ... ... ... ... ... ең ... және тиiмдiсiн iске
асырады. Мiне сондықтан да рыноктық экономикада кәсiпкерлердiң ... өз ... ... ... және өндiрiс шығындарын барынша
минималдау болып табылады. Ал кәсiпкердiң табысы көбiне оның өз iсiн қалай
ұйымдастырғанына ... ... ... өз iсiн ... және оны
жалғастырғанда үлкен тәуекелге барады. Ал тәуекелдiлiк ... ... өмiр ... отыратын заңды құбылыс.
Сонымен кәсiпкерлiк – рыноктағы бәсекеге төтеп беру үшiн ... ... жаңа ... ... ... жұмсаудың тың
салаларын iздеу, ескi ойлау шеңберiнен шығу болып ... ... ... ... ... – новаторлық, жаңашылдық,
ерекше мағынадағы новаторлық өндiрiс, ... және ... ... ... ... әр ... де белгiлi бағытта
ұйымдастырылады, нақты формалары бар. Кәсiпкерлiктiң ... ... ... ... ... ... бар. Оның iшiнде негiзгiсi –
шаруашылық субъектiлерiнiң еркiндiгi мен тәуелсiздiгi. Кәсiпкерлердiң еркiн
қызмет етуi ... ... ... ... ететiн тәртiп
қалыптастырады. Кәсiпкердiң тәуелсiздiгi оған ... ... осы ... өз ... қызмет пен тауар өндiру процесiн
ұйымдастыру және оларды рынокта кәсiпкердi қанағаттандыратындай ... ... көп ... табу кәсiпкерлiк жұмыстың қозғаушы факторы. Көп
жағдайларда тек осы ... ғана iс ... одан әрi ... тән тағы бiр ... ... ... тәуекелге бел бууы.
Iске кiрiскендн алғашында алда не болатыны белгiсiз, ... оны ... дәл айту ... ... ... бола отырып кәсiпкерлiк келесi салалар
бойынша бөлiнедi:
• кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... инновациялық болып бөлiнедi;
• кәсiпкердiң функционалды ... ... ... ... , ... және ... қызмет:
• шаруашылық түрлерiнiң ... ... ... бiр
профильдi , көп профильдi;
• шаруашылықтың салаларына бағытталуына ... ... ... ауыл шаруашылық, құрылыста және ... ... ... ... ... ... ... рухани және интеллектуалдық өндiрiс құрайтын iскерлiк
қызметтiң түрi ... Бұл ... ... ... ... ... өте салмақты, күрделi, сондықтан да ... ауыр ... ... - бұл, ... алғанда, өнеркәсiптiк және ... ... ... Ең кең ... ... ... ... тұтынушыларға қажеттi, ақшаға сатуға келетiн ... ... ... ... бар кез ... ... ... Өндiрiстiк бизнесмен - бұл кейiннен ... ... ... өнiм, ... жұмыс, ақпарат, ... ... ... ... және iске ... ... ... ... өнiм ... және ... ... бiрақ бұл бiрдi - екiлi жағдай ғана.
Көпшiлiк ... ... ... өз бизнесiне отбасы
мүшелерiн, туған ... ... ... ... қызметiн пайдаланады.
Коммерциялық бизнес: коммерциялық немесе саудалық ... бұл ... сату мен ... алуға ... ... ... ... мағынасында сауда ұғымын бiлдiредi,
ал ... - ... ... ... ... - ақша
операцияларымен айналысатын ... ... ... ... ... бизнеспен тiкелей ... ... ... ... ... ... ... тауарларға
айырбастау керек. Дәл осы ... ... ... ... анықтап қандайда болсын ... ... ... немесе керiсiнше шектеуге әсер ... ... ... бизнеске әлдеқайда жақын
тұрған ... ... ... ... ... оның
негiзiнде сатып алу сату ... ... ... ... валюта
бағалы қағаздар сияқты ерекше тауарлар айналымға ... , ... және ... ... ... жүзеге асыру ақшаның ... ... ... ... ... алу, ... ... алу, жалдамалы
жұмысшылардың жалақысын төлеу және ... ... ... ... тұрақты жұмсауды қажет етедi. Әрине, әр бiр бизнесмен өз
iсiн ... үшiн ... ... ақша ... ... ойлаймыз. Алайда, тәжiрибе көрсетiп ... ... ... ... ... оның ... ... жеткiлiктi
дәрежеде ұзақ уақыт кетедi, содықтан да ... ... ... ... ... ... ... бар қаржы
ресурстары жетiспеуi ... ... орай ол ... ... ... Дәл ... жағдай, iскер өз ... ... ... ... ... ... ұстап
отырса да, шетелдiк ... пен ... есеп ... ... ... ... ... да ұшырымды. Одан әрi
бизнесмен белгiлi бiр ... табу үшiн ... ... бос
жатқан ақшаны процент алу ... ... ... ... ... да ... қағаздарды сатып алады.
Делдалдық бизнес: жоғарыда ... ... ... жағы бiр түрлi ... ... ... Бұл ... ... ... - коммерциялық қаржы
несиелiк сияқты әр трлi ... ... ... Оның
негiзгi ерекшклiгi - ... ... ... заттай элементi
болмайды. Делдал өзi өнiм ... ... ... немесе
бағалы қағаздармен сауда жасамайды, несие берумен ... ролi мен ... - осы ... ... ... ... ... болу.
Бұл жерде бизнестiң дәнiн ... - ... ... ақпарат.
Бiр жағынан сатып алушы, тұтынушының жағында, ... ... ... ... ... ... ... оларды iскерлiк
бiтiмдiк ... ... ... бизннесi: сақтандыру эканомикалық ... бiр түрi ... ... тарихымыздың кеңестiк
кезеңiнде орын алды және оны ... ... ... ... ... ... зәру адамдарға жәрдем көрсету мақсатында
белгiлi бiр ... ... құру үшiн ... ... тапқан табысының белгiлi бiр бөлiгiн ерiксiз тәртiппен
алу арқылы ... ... ... ... ... ... негiзгi экономикалық агентi. Бiр ... ... ... ... табу ... ... мен ... шығаруға ресурстарды пайдаланатын ұйымдарды фирма деп атайды.
Меншiктiк формасына сәйкес фирмлардың немесе кәсiпкерлiктiң үш ... ... ... ... ... жеке ... ... немесе партнерлiк;
• Корпорация (акционерлiк қоғам).
Индивидуалдық кәсiпкерлiк деген бiр адам иелiк ... ... ... ... етушiсi сонымен бiрге менеджер қызметiн
атқарады. Оның ... мен ... шек ... ... басты кемшiлiгi – ... аз ... ... ... ... әрқайсысы барлық пайданы иемденедi,
өзгерiстердiң қандайын болмасын өзi ... ... ... ... ... болмайды. Сондықтан ол тек табыс салығын ... ... ... төлемейдi. Бизнестiң аса кең тараған бұл ... ... ... сферасына, фермаларға, заңгерлiк iс-әрекеттерге тән
болады.
Серiктестiк ( партнерлiк) ... екi және одан да көп адам ... ... түрi. Бұл да ... тұлға емес, сондықтан табыс салығын
ғана төлейдi және фирманың барлық қарыздарына шексiз ... ... ... ... ... қаражаттар және жаңа идеялар iске
тарту мүмкiндiгi болады. Кемшiлiктерi: шаруашылық дами ... ... ... қосымша капиталды iске тарту мүмкiндiгi
шектелген; фирма мүшелерiнiң ... ... ... ... жетiле
түсiнбеуi.
Корпорация деп бiр заңды болып бiрлесiп, кәсiпкерлiк ... ... ... адамдар жиынтығын атайды. Корпорация меншiгiне құқықтар акцияларға
сәйкес бөлшектерге бөлiнедi. Сондықтан корпорацияның иелерi акция ұстаушы,
ал ... өзi – ... ... деп ... ... ... салығы салынады.
Кәсiпкерлiк фирманың көлемiне сәйкес шағын, орта және iрi ... ... Осы ... экономикасы дамыған елдерде шағын кәсiпкерлiк
ұлттық шаруашылықтың ең iрi ... ... ... бизнесте барлық
жұмысбастылардың жартысынан көбi қызмет етедi.
Жалпы кәсiпкерлiктiң жiктелуiн келесi суреттен көре аламыз. (Сурет-1)
Сурет-1 – Кәсiпкерлiктiң жiктелуi
1.2 ... ... ... ... және оны мемлекеттiк
реттеу шаралары
Кәсiпкерлiк нарық қатынастарын ұдайы iске қосып отыратын ... ... ... ... ең ... рыноктың тауармен
толығуына және жаңа жұмыс ... ... ... ... Жалпы
алғанда, кәсiпкерлiк экономикада нақты белсендi, ... ... ... қоймайды, сонымен қатар, мемлекеттiң ... ... ... ... ... қоғамда орта тапты жасақтайды.
Кәсiпкерлiктiң әлеуметтiк мiндетiне:
• Халықты жұмыспен қамту және жұмыссыздық ... ... ... ... ... болуын қамтамасыз ету;
• Адамның өмiрге тың сенiммен қарауының мүмкiндiктерiн арттыру;
Ал ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды дамыту;
• Шектеулi ресурстарды тиiмдi пайдалану;
• Экономиканың бәсекеге қабiлеттiлiгiн арттыру;
• Жаңа жұмыс ... ... ... ... ... ... ... активтi халықты барынша ынталандыру;
• Инвестицияларды тиiмдi салаларға тарту;
... ... ашып оны ... ... Кластерлiк жүйенiң дамуы;
• Лизингтiк қатынастардың дамуы;
• Өнiмдердiң сапалылығының жоғары болуы;
• Тұрақты экономикалық өсудi қамтамасыз етiп, ... ... ... ... күнi ... және орта кәсiпкерлiк бастан кешiрiп
отырған қатынастарға қарамастан, экономиканың серпiндi дамып келе ... ... ... Ең ... ... ... саны өсiп ... Өсiм
соншалықты жоғары да емес, небәрi пайыздық бөлiгi ғана. Оның ЖIӨ-де ... бар. Ол 30 % ... ... ... кәсiпкерлiк Қазақстанның бүгiнгi
экономикасында лайықты орын алуда.
Бүгiнгi таңда Республикамызда экономиканы нарықтық қатынаста қайта
құру ... оның ... ... ... ... ... ... жандандыру және оларды мемлекеттiк қолдау күн тәртiбiндегi өзектi
мәселелердiң бiрi. Сондықтан ... ... ... ... ету ... ... негiзi болып табылатын кәсiпкерлiк қызметтi қолдау
және реттеу ... ... iске ... ... ... ... қолдаудың және реттеудiң келесiдей түрлерiн атап өтуге
болады:
... ... ... және ... Инновациялық қолдау және ынталандыру;
• Инвестициялық қолдау мен оның салаларын дамыту;
• Құқықтық қолдау және заңдар қабылдау;
• Қаржылық қолдау мен несиелер арқылы ... ... ... ... ... маңызды салаларын дамыту iс-
шаралары жатады.
Осы жоғарыда айтылған кәсiпкерлiк қызметтi ... мен ... ... ... ... да әсер ететiн негiзгi реттеу мен
қолдауды, кәсiпкерлiктiң дамуының стратегиясы мен даму ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Кәсiпкерлiктi және шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдауды қаржылық
қамтамасыз ету республикалық және жергiлiктi қаражат есебiнен жыл ... ... ... ... ... шегiнде, сондай-ақ ҚР-сы
мемлекеттiк бюджетiнен, ... ... ... ... ... ... ... болады.
Кәсiпкерлiктi және шағын кәсiпкерлiктi мемлекет тарапынан ... ... ... бағыттарына:
• Елде жекешелендiрудi одан ары жүргiзу;
• Рыноктық қатынастарды жетiлдiру, кәсiпкерлiк қызметтердiң еркiн қызмет
етуiне қолайлы ортаны қалыптастыру;
• Кәсiпкерлiк субъектiлерiн ... ... ... ... ... ... ... оңайтылған тәртiбiн
белгiлеу;
• Ұлттық маңызды және шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiн қолдау мен ... ... оның ... ... ... ... мен
пайдалану жүйесiн жасау;
• Қаржы көздерiн анықтай отырып шағын ... ... ... ... ... ... Елдегi кәсiпкерлiк субъектiлерiнiң шетелдiк ... ... ... және өзге де байланыстарын дамытуды қоса
алғанда, олардың сыртқы экономикалық қызметiн қолдау;
• Өнiмдер өндiруге, жұмыс атқарып, қызмет көрсетуге ... ... ... ... ... ... субъектiлерiне
артықшылықтар беру.
Шағын және орта бизнес кәсiпорындарының ... ... ... ету үшiн ... ... ... жақсартуға арналған
көптеген нақты iс-шараларды ... ... ... ... ... ... жасау қажет. Аталмыш концепцияны жасау барысында
құқықтық жақтарын және қаржы-несиелiк қолдау шараларын, ... ... де, ... де мүдделерi ескерiлген шараларды iске
асыруымыз керек. Оның ... ... ... және ... ... ... асырудың нақты механизмдерiн өңдеу болып
табылады.
II-бөлім. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА КӘСIПКЕРЛIК ҚЫЗМЕТТIҢ ДАМУЫ ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... ... және даму
мәселелерi
Қазақстан Республикасында кәсiпкерлiк қызметтiң қалыптасуы және оның
дамуы негiзiнен елiмiздiң егемендiгiн алған жылдардан бастап ... ... ... ... ... ... реформаларға Кеңес Одағы
экономикасының негiзi экономиканы орталықтан басқару ... ... ... ... ... табылады. Оның алғашқы қадамы
мемлекеттiк меншiктi ... яғни бұл ... ... ... ... едi.
Елiмiзде кәсiпорындар мен ... ... ... 1998 ... ... ... түрде жүргiзiлдi. Ал одан кейiнгi
кезеңдерде экономиканы ... ... ... өсудi қамтамасыз ету
үшiн кәсiпкерлiк ... ... орта ... ... ... қабiлеттiлiгiн арттыру, кәсiпкерлiктiң өнеркәсiп саласындағы үлес
салмағының артуына жағдай жасау, кәсiпкерлiктi ... ... ... ... жүйенi дамыту сияқты басты мiндеттердi
шешуде. Оның бiрден-бiр мысалы соңғы жылы қабылданған ... ... ... даму ... ... бола ... Ол
стратегияның негiзгi мақсаты отаныдық өндiрiстiң шикiзат ... ... ... ... тиiмдi жолы болып табылатын дамудың индустриялы
сатысына өтiп, сервистiк-технологиялық қызметтi ... ... ... ... iске ... негiзi рыноктық экономиканың негiзi болып ... ... ... екенi белгiлi.
Сондай-ақ елiмiздегi кәсiпорындардың басым көпшiлiгi бүгiнде
экономиканың сауда-саттық, ... және ... ... сияқты
| |Барлық |Мемлекеттiк|Жеке ... ... ... |
| ... ... ... |араласуымен |кәсiпорын |кәсiпорын|
| |дар | | | | | ... |182796 |25661 |149473 |1133 |5089 |7662 ... |163534 |18204 |144381 |708 |4812 |7523 ... |10674 |6607 |3975 |266 |198 |92 ... |2014 |850 |1117 |159 |79 |47 ... ... қызмет етiп отырған жалпы кәсiпкерлiктiң қызмет ету
формасына байланысты олардың құрылымын келесi ... және ... ... ... ... түрi бойыншағы үлесiн көре
аламыз.
Кесте 1
Казақстан Республикасындағы 2005 ... ... ...... Республикасы бойынша жалпы кәсiпкерлiк үлесi
Елiмiздегi кәсiпкерлiк қызмет дамуының ... ... ... ... ... ... ... етiп топтастыруға болады:
• Кәсiпкерлiктi қолдау ... ... ... ... заңдарды жергiлiктi деңгейде орындау тәртiбiнiң
әлсiздiгi;
• Салық салу және салықтық ... ... тым ... Негiзгi қаражатты алуға және айналым қаржатын молықтыру ... ... қол ... ... ... ... секторында жұмыс iстейтiн шағын және орта
кәсiпкерлiк ... iске ... ... меншiктегi
өндiрiстiк үй - жайларды сатып алу ... ... ... ... ... алу ... ... даярлау және ... ... ... ... ... Кәсiпкерлiктiң мемлекеттiк құрылымдармен өзара iс қимыл жасаудың
ұйымдық ... ... даму ... ... ... орын ... ... инновациялық тұрғыдан барлық жағынан қолдаудың әлi де
қалыптасып болмауы;
• Кәсiпкерлiктi дамытуағы кластерлiк жүйенiң толық ... ... ... қатынастардың, кәсiпкерлiктiң, әсiресе шағын бизнестiң
бәсекелестiк қатынастың дамуына монополилардың ... ... жиi ... ... тосқауылдардың бiрi кәсiпкерлiк
қызметтi ... және ... ... ... ... Осы ... ... аймақтық және жергiлiктi жерлерде қатаң
түрде бақылауға алу керек.
Кәсiпкерлiктiң дамуы үшiн ... орта ... ... ... ... ... ... мен жүзеге асырудағы
мемлекеттiк үкiмет ... ... ... және
әрекетсiздiгiнен туындаған ... ... ... белгiленетiн
кедергiлердi жою болып табылады. Осы кедергiлер көбiнесе жергiлiктi
жердегi ... ... ... байланысты.
2.2 Қазақстан Республикасында кәсiпкерлiктi мемлекеттiк реттеу саясаты
Нарықтық қатынастар аясында жүзеге асырылып жатқан ... ... ... және ... өмiрiнде атқаратын ролiнiң
ұшан теңiз екенi дәлелдеудi қажет етпейдi. ... ... ... ... алып ... та ... және орта кәсiпкерлiктi дамыта
отырып, айтарлықтай жоғары дәрежеге жеткенi баршаға мәлiм.
Бүгiнгi Республикамызда ... ... ... ... ... оның ... болып табылатын кәсiпкерлiк қатынастарды дамытып, оны
жандандыру және ... ... ... мен ... ... ... ... мәселелердiң бiрi болып табылады. ... ... ... ... реттеу мен қолдау саясатының ... ... ... ... ... ... мен реттеудi қаржылық қамтамасыз
ету республикалық және ... ... ... жыл ... аталған
мақсаттарға көзделетiн бөлiнген қаржы шегiнде, сондай-ақ ҚР-сы қысқа және
ұзақ мерзiмдi страгегиялары мен ... ... iске ... ... ... ... негiзгi бағыттары келесiдей:
• Кәсiпкерлiк субъектiлерiн ... ... ... қызметiн
лицензиялаудың, олардың өнiмiн сертификаттаудың оңайтылғн тәртiбiн
белгiлеу;
• Кәсiпкерлiк субъектiлерiн қолдау мен дамыту үшiн инвестицияларды, ... ... ... ... мен пайдалану жүйесiн жасау;
• Қаржы көздерiн анықтай ... ... және орта ... ... берудiң арнаулы бағдарламаларын жасау;
• Шағын кәсiпкерлiк ... ... ... ...... ... және өзге де байланыстарын дамытуды
қоса алғанда, олардың сыртқы ... ... ... ... ... ... туралы” Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... мемлекеттiк
қолдаудың негiзгi бағыттарының бәрi ... ... ... ... ... ... ... ретiн ... ... ... ... ... – несиелiк және ... ... ... ... ... ... ... секторын
жергiлiктi және республикалық бюджеттiң, сондай-ақ мемлекет кепiлдiк
берген, ... емес ... ... ... ... ... ... Кәсiпкерлiк субъектiлерiн несиелеудi, соның iшiнде кәсiпкерлердiң
алынған несиелерi бойынша мiндеттемелерiн орындауын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... қалыптасатын кепiлдiк қорлар есебiнен екiншi деңгейдегi
банктердi ынталандыру тетiгiн әзiрлеу;
• Тиiстi ... ... ... ... аталған мақсаттарға арнап
қаражат көзделген жағдайда ... ... ... ... ... бюджеттi қоса қаржыландыру;
• Қоғамдардың өзара ... ... және ... ... ... ... ... әзiрлеу арқылы жүзеге асырылатын
болады.
Шағын ... ... ... ... ... ... қажеттiлiктерiне жауап беретiн ... ... ... тиiс, ... өндiрiстiк бағыттылығы , өнiмнiң
жаңа түрлерiн игеруi, техникалық және технологиялық ... ... ... үшiн ... емес ... ... – кәсiпкерлiк субъектiлерiнiң едәуiр бөлiгiнiң
әлеуетiн бiрiктiруде жатыр. Өзара сақтандыру қоғамдарын, ... пен ... өзге ... мүдделерiн сақтандыруды жүзеге асыратын
коммерциялық емес ұйымдарды құру мен ... ... мән ... ... ... ... реттеу шаралары. Көптеген елдердiң даму
тәжiрибесi көрсеткенiндей, ... ... ... мемлекеттiк реттеудiң
негiзгi құралдарының бiрi болып табылады. Салық саясаты арқылы шаруашылық
жүргiзушi субъектiлердiң ... ... ... ... ... ... ... қоғам мүддесiн қорғауға, ... ... ... өндiрiстердi шектеуге немесе маңызды өнеркәсiп саларын
салықтан босату арқылы ынталандыруға болады.
Салық салу қағидалары, салық ... мен ... ... ... ... ұтымды пайдалана бiлген ретте шағын және орта
кәсiпкерлiктiң дамуына өзiндiк оң әсерiн тигiзедi.
4) Кәсiпкерлiктi ... және ... ... мен ... ... ... ел алдындағы өзектi , шешiмдi ... ... ... бiрi ... табылады. Өйткенi кәсiпкерлiк қызметтiң өзi жаңашылдық
ашуға негiзiнде болса, онда осы отандық кәсiпкерлердiң ... ... ... ... тұрғыда қолдап, ол жобаларды iске ... ... ... ... ... ... жолы ... Себебi Елбасымыз өткен жылы ... ... ... экономика” және “Бәсекеқабiлеттi халық” деген Қазақстан
халқына Жолдауында, елiмiз үшiн өзектi мәселелердiң бiрi ... ... және оны ... барлық салаларында дамыту мен
iске асыру екенiн атап көрсеттi.
Осы ... ... ... ... ... шағын
инновациялық ... ... орын алып ... ... көп әсер ... ... бизнестiң иновациялық дамудада бiрқатар
артықшылықтарға ие:
1. ... ... ... бiр салада тоқтап ... ... ... қамтыды .
2. Iрi фирмалар ғылыми зерттеулер жүргiзуге мүмкiндiк ... ... да ... ... ... себебiнен инновациялық
процесс баяу атқарылады .
Сондай-ақ iрi фирмалар сыртқы орта әсерiне икемсiз ... ... ... ... ... ... орта ... тез
икемделiп жауап қайтару процессiн жылдам өзгертуге ... ... ... iрi компанияларға қарағанда ғылыми – техникалық
зерттулер нәтижелерiн ... ... ... ... ... ерекшелiктердiң бәрi ... ... ... ... ... ... Дамыған елдерде шағын
инновациялық кәсiпкерлiктi мемлекет тарапынан қолдау жүйесi ... ... ... ... ... ... ... және заңмен
қамтамасыз етуi;
• Кредиттiк жеңiлдiктер ұсыну, жеңiлдетiлген салық ... ... ... ... ... ... тiкелей бюджеттiк
қаржыландыру, жеке кәсiпкерлiк саласының ... ... ... - ... ... ... көмек беру, шағын
фирмалар қызметiн мамандармен қамтамасыз ету.
2.3 Қазақстан экономикасында шағын және орта ... ... ... ... ... экономикалық тұрақты өсуге ... ... ... ... мүмкiншiлiк туғызатын, елiмiздi
дамыған елдер қатарына бiр қадам болса да жақындататын басты құралдың ... ... ... ... айтсақ шағын кәсiпкерлiктiң үлесi
айтарлықтай болмақ. Әсiресе бұл ... ... ... ... ... ерекше. Себебi өмiр өзi ... ... ... ... ... ... Тек жоғары сапалы, ең соңғы
ғылым жетiстiктерiне сай ... мен ... ғана ... ... ... деңгейiн жақсартуға қабiлеттi.
Шағын кәсiпкерлiк кез-келген мемлекет экономикасының негiзгi саласының
бiрi. Шағын және орта кәсiпкерлiкке кез ... ... ... ... 10 ... 9-ы ... ... Европа елдерiнде әр мың
тұрғынға шаққанда 45-50 шағын кәсiпорын болса, ... ол ... ... ... ал ... не бары 7-8 ... ғана ... Республикамызда экономиканы рыноктық қатынаста қайта құру
жолында оның негiзi болып ... ... ... ... ... және оларды мемлекеттiк қолдау күн тәртiбiндегi ... ... ... ... ... қызметтерiне айтарлықтай
тәуелдi болады. Әсiресе, шағын кәсiпкерлiк нарықтық экономиканың қайнар
көзi болып табылады. Осы ... ... ... ... ... ... ... шешуге болады. Осы шағын кәсiпкерлiктi дамыту
арқылы елдiң ... ... ... ... ету, халықтың негiзгi
бөлiгiң жұмыспен қамту, яғни жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... ... және орта кәсiпкерлiктiң өзiндiк артықшылықтары да бар. Оларға:
• Сыртқы экономикалық факторлардың өзгеруiне тез бейiмдiлiгi;
• Шағын және орта ... ... бiр ... тоқтап қалмай
экономиканың барлық сферасын қамтиды;
• Шағын және орта кәсiпкерлiк iрi ... ... ... ... ... ... инновацияларды өнеркәсiпке
жылдамырақ енгiзедi;
Осыған ... ... ... ... ... ... атты стратегиялық бағдарламасында “елiмiздiң
экономикалық саясатының бiрден-бiр басымды бағыты ... және орта ... ... болатын.
Нарықтың өрлеп, өркендеуi кәсiпкерлiктiң қызметтерiне айтарлықтай
тәуелдi болады. Әсiресе, шағын және орта кәсiпкерлiк ... ... көзi ... табылады. Осы шағын кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... Осы ... ... арқылы елдiң тұрақты экономикалық өсуiн қамтамасыз ету, ... ... ... қамту, қоғамда орта тапты ... ... ... соңғы жылдары күрт ұлғаюы жаңа ... ... ... ... ... заңды тұлғалардың жалпы
санының 70% ғана жұмыс iстейдi.
Заңды түрде тiркелiп, мерзiмiнде жұмыс ... ... ... ... ... қаласында орналасқан.
Жұмыспен қамтудың салалық құрылымын қарастырсақ шағын бизнеспен
айналысатын әрбiр үшiншi адам сауда ... ... ... ... ... ... құрылыста еңбек етедi. Тұрғындарды жұмыспен
қамтудың саны ... ... ... саласында олардың 36,1%, өнеркәсiптiк
өндiрiс орындарында 21,2 % ... ... ... ... айналысады. Бұл деректiрдiн ... iсi әлi де ... ... ... ... ... ... өзгере
қоймаған көруге болады. ... ... ... ... ... ... ... өсуi - негiзiнен коммерциялық ... ... , ... ... баяу өседi.
Шағын кәсiпкерлiк, әсiресе агроөнеркәсiптiк өндiрiс ... ... тиiс. ... ... ауыл ... ... басым
бөлiгi республикадан тыс жерлерге ... , сол ... , ... өнiм сапасы төмендедi, шығынға жол берiлдi.
Бүгiнгi ... ... ... эканомикасының еркше бөлiгi
ретiнде нақты жұмыс iстеп, даму ... деп ... ... Ал ... ... ... ... алып шығатын
локомотивтiң нақ ... ... ... ... ... ... оларға
берiлiп отырған несиелердiң көлемiн келесi кестеден көре аламыз.
Кесте 2
Шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне коммерциялық банктерден бөлiнген
несиелер. ( млн. ... ... |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 ... несиелер |148880 |276218 |489417 |672407 |924283 ... ... ... бизнеске |39857 |74202 |121954 |145515 |210623 |
|- қысқа мерзiмдi |20423 |40115 |60153 |63043 |80943 |
|- ұзақ ... |19434 |34107 |61801 |83467 |120718 ... ... ... отырғанымыздай, соңғы бес жылда коммерциялық
банктерден шағын кәсiпкерлiкке бөлiнген несиелер 19%-ға ... ... ... үлесi салыстырмалы түрде өте төмен. Сонымен бiрге,
банктерден несие алу үшiн ... ... ... ... ... ... ... техникалық жабдықтауға несие
мүмкiндiктерiн төмендетедi. Сондықтан ... күнi ... ... отырған құрылғыларының көбi техникалық және моральдық жағына да
тозған.
Осы сегментке тән ... ... бiрi ... ... күрделi қаржылық салымдардың неғұрлым тәуекелдiгi жоғары түрi
болып ... ... ... ... ... ... кәсiпорындар үшiн банктерден берiлетiн несиелердiң бағасы
мен мерзiмiне де әсерiн тигiзедi. Ал ... ... ... ... бiр жолы ... ... ... лизингтiк қатынастар
кезiнде несие беру үшiн қажеттi ... ету ... ... ... ... ... ... түрде төмен. Сондықтан
лизингтiк қызметтi дамытудың шағын бизнстiң дамуына қосар үлесi жоғары
болып ... ... ... ... ... ... ... Ал
Елбасымыздың ұсынысы бойынша ұлттық экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз
ету үшiн ... ... ... 60%-ын ... ... Ол ... жылдардың
еншiсiнде болып отыр. Жалпы елдегi шағын бизнес кәсiпкерлiк ... ... 2-ші ... көре аламыз: /12/
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ...... ... ... кәсiпкерлiк қызметтегi үлесi
Суреттен көрiп отырғанымыздай, бүгiнде шағын ... ... яғни ... ... әл ауқатын көтеретiн және тұрақты
экономиканың өсуiн қамтамасыз ететiн шағын бизнес екенi ... ... ... ... ... ... ... мен тәуекелiнiң ... ... ... ... ... ... ... айналысы саласындағы сол
кездегi жағдайды ... және ... ... ... ... ... ... эканомиканың осы
секторы дамуының ... - ... ... бар ... ... шиелiнiстi төмендету ... мен ... ... ... ... болып отырып, өзiнiң оң ... ... ... ... ... ... ... барған
сайын тиiстi икемдiлiк берiп оның ... ... ... ... ... ... жаңа кәсiпорындары мен ... ... ... ... ... ... етуде, рынокты әр түрлi
тауарлар мен және ... ... ... ... ... мемлекеттiк қолдауды қаржылық қамтамасыз ету
республикалық және ... ... ... жыл сайын аталған
мақсаттарға көзделетiн бөлiнген ... ... ... ... ... ақшалай гранттар есебiнен жүзеге асырылатын болады.
Шағын кәсiпкерлiктi мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк тiркеудiң, олардың
қызметiн лицензиялаудың, олардың өнiмiн сертификаттаудың оңайтылғн
тәртiбiн белгiлеу;
... ... ... ... мен ... ... оның iшiнде шетел инвестицияларын тарту мен пайдалану
жүйесiн жасау;
• Қаржы көздерiн анықтай отырып шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне несие
берудiң арнаулы ... ... ... ... ... шетелдiк әрiптестерiмен сауда ,
ғылыми – техникалық, ... және өзге де ... ... ... , ... ... экономикалық қызметiн қолдау;
• өнiмдер өндiруге, жұмыс атқарып , қызмет көрсетуге мемлекеттiк сатып
алуды ... ... ... кәсiпкерлiк субъектiлерiне
артықшылықтар беру.
“Шағын ... ... ... ... ... ... ... шағын кәсiпкерлiк ... ... ... бәрi шағын кәсiпкерлiк субъектiлерi
үшiн қолайлы ... ... ... ... ... ... кәсiпкерлiк саласындағы инвестициялық саясат шағын кәсiпкерлiк
сбъектiлерiнiң қажеттiлiктерiне жауап беретiн ... ... ... тиiс, ... ... бағыттылығы , өнiмнiң
жаңа түрлерiн игеруi, техникалық және ... ... ... ... дамыту үшiн мемлекеттiк емес ... ...... ... ... ... ... бiрiктiруде жатыр. Өзара сақтандыру қоғамдарын, ... өз ... өзге ... ... ... ... асыратын
коммерциялық емес ұйымдарды құру мен дамытуға айрықша мән берiлiп отыр.
Әлемдiк тәжiрибе ... ... ... ... ... бағытталған. Тек жоғары сапалы ең соңғы ғылыми
жетiстiктерге сай техникамен ... ғана ... ... ... ... қабiлеттi. Сондықтан да ғылымға және ... ... және ... ... ерекше көңiл бөлiнуi қажет.
2.4 Шағын кәсіпкерлікті инновациялық ... ... ... ... ... ... ... бағытталған. Тек жоғары сапалы ең ... ... сай ... ... ғана эканомиканы көркейтiп,
халық өмiрiн жақсартуға қабiлеттi. Сондықтан да ғылымға және ... ... және ... ... ... көңiл бөлiнуi қажет.
Өткен ғасырдың соңғы он ... ... ... ... ... ... ... тiрелiп өзгерiске
ұшырады. Тек 1999 жылдан бастап ғана ... ... ... игеру өндiру тiзбегiн дамытудың маңыздылығын мойындай
бастадық.
Бүгiнде Қазақстан ... ... ... орны ... ... ... бағытындағы дамушы елдер қатарында. Әлемдiк тәжiрибе
керсеткенiндей, әлемде шикiзат экспорттаушы елдер даму жағынан ... ... ... ... тән ... ... ... Ал елбасымыз халыққа
жолдауында “мемлекетiмiз әлем таныған, ... ... ... ... ... деп атап ... Сондықтан, елiмiз алдынғы қатарлы дамыған
елдер қатарына қосылуы үшiн тұрақсыз экономикалық дамуға әкелетiн ... қол үзiп, ... ... ... ... ... өтудi қажет етедi. Оның алғашқы қадамдары ұлттық экономикамызда
жасалу үстiнде, яғни ... ... ... ... ... өтуi үшiн ... ... арналған индустриялық-
инновациялық даму стратегиясын” қабылдап, оны iске асыруда. Бұл стратегия
алғашқы ... ... ... оң нәтиже бере бастады.
Осы стратегияны ... ... ... ... ... ... ... орын алып мемлекет эканомикасының
дамуына көп әсер ... ... ... ... дамудада бiрқатар
артықшылықтарға ие:
1. Шағын ... ... бiр ... тоқтап қалмай
эканомиканың барлық саласын қамтыды .
2. Iрi ... ... ... жүргiзуге мүмкiндiк әлдеқайда
көп болса да күрделi ... ... ... ... баяу ... ... iрi фирмалар сыртқы орта әсерiне икемсiз болып келедi.
Ал шағын инновациялық ... ... орта ... ... ... ... процессiн жылдам өзгертуге қабiлеттi;
3. ... ... iрi ... ... ... – техникалық
зерттулер нәтижелерiн инновацияларды өндiрiспен ... ... ... ... ... ... бойынша iрi
компанияларға қарағанда шағын фирмаларда 2,5 есе көп ... ... ... 56% ... ... ... ал соңғы өнеркәсiпке ... ... ... 1 ... ... iске ... ... ерекшелiктердiң бәрi шағын ... ... ... ... ... ... елдерде шағын
инновациялық кәсiпкерлiктi мемлекет тарапынан қолдау жүйесi мынандай
сұрақтарды ... ... ... кәсiпорындар қызметiн құқықтық және заңмен
қамтамасыз етуi;
• Кредиттiк жеңiлдiктер ұсыну, ... ... ... ... ... инновациялық фирмалар проектерiн тiкелей ... жеке ... ... ... ... ... - консультативтiк маркетинг бойынша көмек беру, шағын
фирмалар қызметiн мамандармен қамтамасыз ету.
Дүниежүзiлiк ... ... ... ... ... қызметiне және дамуына ең ... ... ... орталарда, инкубаторларда, технопарктерде, технополистерде
ұйымдастырылады. Бұл ұйымдар шағын инновациялық ... ... ... “бiр ... ... оларға ғылыми –
техникалық зерттеу ... ... ... ... ... ... iтеу ... ұсынады.”
Бұл жерде мемлекеттiк қаржы, коммерциялық банктер және
венчурлы қорлар қаржылары ... ... ... ... ... ... орналасады:
• Өндiрiс орындары, жер учаскелiк лабараториялар жалға алуға мүмкiндiк
бар жерлерде;
• Жоғары оқу орындары, университеттер бар жерлерде;
... ... ... және ... ... ... бар ... Автокөлiк, темiр жол магистральдарына және ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету деңгейiнiң
кеңейуi, өспелiгiне байланысты ... ... тiзiп ... ... ... ... ... ғылым мен технология
аймақтары.
Инкубатор – инновациялық қызметтiң көптеген түрлерiн ... ол бiр ... ... ... алып тұрады , ал шағын
инновациялық ... осы ... ... белгiлi бiр
территорияларды жалға алып ... ... ... ... 2-
3 жыл, осы ... ... фирмалар өз бетiнше қызмет ... ... ... ... ... . ... жаңа ғана қалыптасқан
фирмаларға ... ... ... ... да ... ... ... ұсыну сияқты көмектер көрсетiледi.
Бұл ғылыми оперативтiк ... ... ...... ... ... ... практика ... ... ... бере ... ... ... жеткiзу. Ол
кәсiпорындар инкубаторлардан ... соң тек ... ... да ... ... қызмет етуге қабiлеттi болады.
Технопарк - ғылыми-техникалық, территориялды комплекс ... ... ... ... ... етуiне тиiмдi , ыңғайлы
жағдай қалыптастыру. Олар жоғары оқу ... ... ... ... ... Оның ... зерттеу
орталықтары, инкубаторлар, инновациялық ... ... т. ... ... Технопарк шағын инновациялық кәсiпорындарға қажеттi
бухгалтерлiк, аудиторлық, конселтингтi, маркетингтi ... ... - жеке қала ... ... ... ... Негiзгi құрылымы технопарктер, инкубаторлар мен ... мен ... мен ... аймақтары
инновациялық фирмалар қызмет ететiн ... ... ... ... ... коммерциялық банктер, өнеркәсiптiк корпорациялар,
венчурлы қорлар, қайырымдылық ... ... ... ... ... ... ... кредиттер қосылды .
Сонымен дүниежүзiлiк тәжiрибеге қарағанда ... ... ... ... ... ... ... бағыты. Бiздiң елде шағын инновациялық ... ... ... ... негiзi жоқ , бұл сала ... ... ... мен ... ... ... келедi, Ал барлық
дамыған елдерде бұл ... ... ... тарапынан белсендi қолдау
ұйымдастырылған.
Бiрiншiден Қазақстанға шартты ... ... ... ... ... ... керек. Сол жүйе арқылы
эканомиканы жаңалықтармен қамтамасыз етiп, оны ... ... ... таза емес ... мен технологиялардан
қорғау. Алдымен ... ... ... ... ... яғны ...... және инновациялық кәсiпкерлiктi қолдау
туралы”, “Шағын инновациялық ... ... ... технопарктер туралы” Заңдарды қабылдау.
Екiншiден тез арада ... ... ... ... ... Олар инновациялық идеяларды ... ... ... ... бәсекеге қабiлеттiгiн анықтап,
ал өнiмдi өндiруге қаржы, ... ... ... ... ... ұйымдарды қалыптастыру мәселесiн шешудi өз қарамағына алуы
керек.
Үшiншiден егер ... ... ... авторы болса
университеттегi ... ... осы ... ... ... шағын кәсiпорын ... ... ... ... алса . ... кәсiпкерлер мен ғылымдарды халықты ... ... ... ... ... ұйымдасттырып
отыру қажет.
Алдынғы уақыттарда экономикалық өсу факторы ретiнде ... ... ... ... жоспар болып келдi. ... ... ... ... және ... тәжiрибе бойынша тұрақты экономикалық
өсуге қол жеткiзу инновациялық қызметсiз жүзеге аспайтындығына көз ... осы ... ... 3-4 ... ... ... ... өзгердi.
Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев Ұлттық ... ... ... ... ... ұлттық инновациялық жүйе құратын уақыт жеттi” деп ... ... ... үшiн оны ... қолдайтын құқықтық
актiлер, инновациялық қызметтердiң iске асуы үшiн оны ... ... ... және оны ... ... ... ... мекемелер, ҒЗТКЖ
ұйымдарын қалыптастыруымыз керек. Елiмiздiң ... ... ... ... ... көруге болады: (Сурет 1 )
Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға ... ... ... ... даму үстiнде. Кәсiпкерлiк, әсiресе шағын
кәсiпкерлiк рыноктық жүйеде толық ... ... ету үшiн ... ... мен ... ашып отыруы керек. Сонда ғана олардың шығарған
товарлары мен қызметтерi бәсекеқабiлетiне ие болады. Бiрақ бүгiнде ... ... ... мардымсыз болып, соның салдарынан
отандық товарлардың бәсекеқабiлетi әлсiз екенi белгiлi.
Сурет-1 - Ұлттық инновациялық жүйе
Осылайша елiмiзде ... ... ... құру ... ... асыру үшiн оны мемлекеттiк қолдайтын құқықтық актiлер,
инновациялық қызметтердiң iске асуы үшiн оны қамтамаасыз ... ... және оны ... ... ... асыратын мекемелер, ҒЗТКЖ ұйымдарын
қалыптастыруымыз керек.
ҚОРЫТЫНДЫ
Бүгiнде Қазақстан ... ... ... орны айтарлықтай
емес. Елiмiз шикiзат бағытындағы дамушы елдер қатарында. Әлемдiк ... ... ... ... ... даму ... артта қалған
немесе дамушы елдерге тән экономика болып табылады. Ал Елбасымыз халыққа
жолдауында “мемлекетiмiз әлем ... ... ... ... ... ... деп атап көрсеттi. Сондықтан, елiмiз алдынғы қатарлы дамыған
елдер қатарына қосылуы үшiн тұрақсыз экономикалық дамуға әкелетiн шикiзат
бағытынан қол үзiп, ... ... ... ... ... ... қажет етедi. Ал осындай ... ... жолы ... ... қызмет етуiнiң негiзi болып табылатын кәсiпкерлiк
қызметтiң орны ... ... ... ... ... дамыту арқылы елiмiздiң ұлттық экономикасын iшкi
және сыртқы рынокта бәсекелiк қабiлетiн артыруға толықтай мүмкiншiлiгiмiз
бар. Оны iске ... өз ... ... ... мен ... ... ... қолдаудың негiзгi түрлерiн ... ... ... және заң ... ... және ... Кәсiпкерлiктi несие және инвестициялық қолдау мен реттеу;
• Салықтық реттеу мен қолдау;
• Кәсiпкерлiктi инновациялық қолдау.
Осылардың iшiнде ... ... ... елiмiздегi бүгiнгi
таңдағы өзектi мәселелердiң бiрi. Себебi, әлемдiк ... ... қол ... үшiн ... ... сатысына
өту керек. Ал кәсiпкерлiктiң, соның iшiнде шағын кәсiпкерлiктiң дамуы ... ... ... алып ... ... ... ... қадамдары ұлттық экономикамызда жасалу үстiнде, ... ... ... ... ... ... ... “2003-2015 жылдарға арналған ... ... ... оны iске ... Бұл ... ... жылдан
бастап экономикамызға оң нәтиже бере бастады.
Қорытындылай келе, ел экономикамыздың нарықтық қатынастарға ... және ... ... жеке ... айналдыруда
кәсiпкерлiктiң алатын орны ерекше. Жаңа тәй-тәй басқан экономикамыз ... оң ... ... деп ... ... Қазiр шағын бизнестiң
үлесi елдiң ЖIӨ 30%-тi құрап отыр, бұл бiз үшiн ... ... ... ... өсу көбiнесе отанымыздың әлi де шикiзаттық бағытында орындалып
отыр, ... ... ... ... ... ... ... дамытпай дамыған елдер қатарына қосылу мүмкiн емес, ал осы
шараны iске ... ... ... үлесi жоғары.
Нарықтық қатынастар аясында жүзеге асырылып жатқан кәсiпкерлiк
қызметтiң мемлекет ... және ... ... атқаратын ролiнiң
ұшан теңiз екенi ... ... ... ... ... өркениеттi
елдердiң қайсысын алып қарасақ та шағын және орта кәсiпкерлiктi дамыта
отырып, айтарлықтай жоғары ... ... ... ... Республикамызда кәсiпкерлiк қызметтi мемлекеттiк деңгейде
реттеп және қолдасақ алдағы жылдары елiмiздiң әлемдiк ... ... ... және ... ... ... ... де сенiмiмiз
мол.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. ҚР-ның Азаматтық кодексi. 2000 ж.
2. Н.А. Назарбаев. Қазақстан – 2030 ... ... ... Курс предпринимательства: Учебник для вузов / ... ...... ... 1997. – ... Тургинбаева А.Н. / Менеджмент в малом бизнесе: - Алматы: 2003, -
152с.
5. Токсанова А.Н. ... ... ... ... с позиций менеджмента. – Алматы, - 1999г.
6. Н. Ә. Назарбаев. “Бәсеке қабiлеттi Қазақстан”, ... және ... ... ... ... ... // ... Қазақстан, 19 наурыз, 2004 ж.
7. К.Б. ... ... жаңа ... ... ролi» //Аль-Пари, 2005, №3-4.
8. Ж.Ильясов “Этапы и проблемы в развитии ... ... // ... № 9-10, - 2004г.
9. Т.С.Сарбасова “Состояние и проблемы малого бизнеса в РК” // ... №1, 2004 ... ... ... ... ... мемлекеттiк қолдау” //
Қаржы-Қаражат, 2005ж.
11. Л.И.Тогайбаева “Малый бизнес в ... ... ... // ... КазНУ. №3, - 2004г.
12. М.Ж.Арзаева “Шағын және орта бизнестi ... ... ... // ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы. №3, -
2004ж.
13. Статистический ежегодник, 2005 г.
-----------------------
Кәсiпкерлiк
Көлемi бойынша:
• Шағын;
• Орта;
• Iрi.
Территориялық ораласуы ... ... ... ... ... ... Жеке меншiк;
• Мемлекеттiк;
• Муниипалды;
• Аралас.
Қызмет көрсету түрiне қарай:
• өндiрiстiк;
• коммерциялық;
• қаржылық;
• консультативтiк;
Салалық бағытына ... ... ... ... ... ... формалары:
• Жеке кәсiпкерлiк;
• Кооперативтер;
• Толық серiктестiк;
• Командиттi серiктестiк;
• Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк;
• Қосымша жауапкершiлiктi серiктестiк;
• Аралас ... ... ... және жанама құралдары
ҒЗТКЖ ұйымдары
Заңдар, Жарлықтар, салық және несие жеңiлдiктерi, лизингтiң дамуы, қысқа
және ұзақ мерзiмдi стратегиялар.
Ғылыми зерттеу институттары, ғылыми ... ... ... кәсiпорындар, фирмалар және шағын кәсiпкерлiк.
Ұлттық инновациялық жүйе
Қаржылық институттар
Банктер, инвестициялық, сақтандыру және ... ... ... ... ... венчурлық қорлар, даму
институттары, экспортты сақтандыру жөнiндегi корпорация және Даму ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Прикаспийский Центр Сертификаций" ЖШС-нің сынау орталығында кабельді сынау және оған сертификат беру процедуралары47 бет
"Ақпараттық қауіпсіздік."18 бет
Corel Draw графикалық редактор28 бет
Delphi 7 ортасы24 бет
Delphi ортасында процедурала функцияларды қолдану23 бет
Delphi программалау ортасы жайлы24 бет
Delphi программасының базалық компоненттері7 бет
Delphi-дің графикалық мүмкіндіктерін қолдана отырып қозғалатын бағдарлама құру20 бет
Excel электрондық кесте құралдарымен мәліметтерді өңдеу11 бет
HTML негіздері43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь