Меншік капиталы

Мазмұны

Кіріспе

1 Меншік капиталының есебі
1.1 Меншік капиталының экономикалық мәні
1.2 Меншік капиталын қалыптастырудың жолдары
1.3 Жарғылық капиталының есебі
1.4 Капитал қозғалысы бойынша болатын операциялар есебі
1.5 Резервтік капиталдың есебі
1.6 Бөлінбеген және жиынтық табыстың (жабылмаған зиян) есебі

2 Меншік капиталының аудиті
2.1 Меншік капиталын аудиттеу көздері
2.2 Жарғылық капиталының аудиті
2.3 Резервтік, қосымша төленген және төленбеген капиталдың аудиті
2.4 Бөлінбеген табыс (жабылмаған шығын) аудиті

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Қазақстан Республикасының заңына сәйкес кәсіпорындар өзінің құрылуы барысында, яғни шаруашылық қызметпен айналысу үшін белгілі бір мөлшерде мүліктерге ие болуы тиіс. Осы жоғарыда аталған мүліктердің ақшалай өлшемге айналдырылғандағы жиынтығы ұйымның меншікті капиталы болып саналады. Бухгалтерлік есеп- ақпарат беру үшін, және бұл ақпарат пайдаланушылар үшін қызықты болуы үшін, анық, сенімге ие болатын, қажеттіліктерін қанағаттандыру керек. Қаржылық есеп есептік ақпарат дайындау процесі болып табылады, бұл процесті кез- келген заңды және жеке тұлғалар, сонымен бірге кәсіпорыннан тыс:
Менеджерлер, инвесторлар, кредиторлар, қаожылық органдар т.б пайдалана алады. Біздің республикамызда жұмыс істеп тұрған бухгалтерлік есептің халықаралық бухгалтерлік стандарттқа сай келеді.
Есептік мәліметтер шаруашылық субъектілер және олардың структуралық бөлімдерін оперативті басқару, мемлекеттік қаржылық есеп беру, экономикалық болжамдар және ағымдағы жоспар, және де мемлекетіміздің экономикалық дамуын зерттеу үшін пайдаланады.
Қолданған әдебиеттер тізімі

1. Дюсембаев К.Ш., Егембердиев С.К., Дюсембаев З.К. Аудит и анализ финансовой отчетности. – Алматы: Қаржы-қаражат, 1998

2. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на предприятии.- Алматы, 1998 (аударған Тасмағанбетов Т.А)

3. Нидлз Б., Андерсон Х., Колдуэл Д. Принципы бухгалтерского учета. Москва: Финансы и статистика6 1996

4. Стандарты бухгалтерского учета № 6 «Учет основных средств»

5. Стандарты бухгалтерского учета № 17 «Учет аренды»

6. Генеральный план счетов бухгалтерского учета финансово-хозяйственной деятельности субъекта

7. Абленов «Аудит негіздері»

8. Әбдіманапов Ә.Ә Бухгалтерлік есеп теориясы және принциптері. - Алматы: АЙАН, 2001.

9. Кеулимжаев К.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.А
Қаржылық есеп – Алматы: Экономика, 2001.

10. Кирьянова З.В Теория бухгалтерского учета. – М: Финансы и статистика, 1998.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1 Меншік капиталының есебі
1. Меншік капиталының экономикалық мәні
2. Меншік капиталын қалыптастырудың жолдары
3. Жарғылық капиталының есебі
4. Капитал ... ... ... ... есебі
5. Резервтік капиталдың есебі
6. Бөлінбеген және жиынтық ... ... ... ... ... ... ... капиталын аудиттеу көздері
4 Жарғылық капиталының аудиті
5 Резервтік, қосымша төленген және төленбеген капиталдың аудиті
6 Бөлінбеген табыс (жабылмаған шығын) ... ... ... ... ... сәйкес кәсіпорындар өзінің құрылуы
барысында, яғни шаруашылық қызметпен айналысу үшін ... бір ... ие ... тиіс. Осы жоғарыда аталған мүліктердің ақшалай өлшемге
айналдырылғандағы жиынтығы ұйымның ... ... ... ... ... ... беру ... және бұл ақпарат пайдаланушылар үшін
қызықты болуы үшін, анық, сенімге ие ... ... ... ... есеп ... ... ... процесі болып
табылады, бұл процесті кез- келген заңды және жеке тұлғалар, ... ... ... ... кредиторлар, қаожылық органдар т.б пайдалана
алады. Біздің республикамызда жұмыс ... ... ... ... ... стандарттқа сай келеді.
Есептік мәліметтер шаруашылық субъектілер және ... ... ... ... мемлекеттік қаржылық есеп беру,
экономикалық болжамдар және ағымдағы жоспар, және де ... ... ... үшін ... ... ... ... мәні
Экономикалық көзқарас бойынша бухгалтерлік есеп, ... ... ... ... қарастырылады. Ол кәсіпорындарда бар ресурстарды
тиімді пайдалануды, басқару шешімдерін дұрыс қабылдауға ... ... ... ... және жеке тұлғалар өздерінде бар ресурстарды
қаржылық есеп беруіне қарап, белгілі бір ... ... сала ... ... ... беру үшін, және бұл ақпарат пайдаланушылар үшін
қызықты болуы үшін, ... ... ие ... ... ... есеп ... ... бір құралы ретінде
саналады. Және де әр ... ... кез- ... бизнес түрлерін
байланыстыратын звеносы ... ... және ... ... ... қаржылық және басқару
болып бөлінеді.
Қаржылық есеп есептік ақпарат дайындау процесі болып табылады, ... кез- ... ... және жеке ... сонымен бірге кәсіпорыннан
тыс: Менеджерлер, инвесторлар, кредиторлар, қаожылық ... ... ... есебі, кейде өндірістік немесе шығындар ... деп ... ... өндірістік- коммерциялық қызметті жоспарлау және басқару
үшін, менеджерлерге ... ... ... ... ... экономикасы дамыған елдердің бухгалтерлік есепті жүргізу,
қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... субъектілері бухгалтерлік есеп нарықтық қатынастарда
өзгеше ... ... Ол 1) ... ... ... жалпы принциптер және жағдайлардан тұрады. Қаржылық ... ... ... бухгалтерлік есеп бас шоттар жоспарында,
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... және бюджетке міндетті төленетін төлемдер туралы», және де
бухгалтерлік есеп ... ... ... ... органдарымен
басып шығарылған нұсқаулар, жағдайлар және ұсынулар.
Біздің республикамызда ... ... ... ... ... бухгалтерлік стандарттқа сай келеді. ... ... ... және ... структуралық бөлімдерін оперативті
басқару, мемлекеттік қаржылық есеп ... ... ... ... ... және де мемлекетіміздің экономикалық дамуын ... ... ... сай ... ... толық және дәл экономикалық
ақпаратсыз, шаруашылық субъектілерінің қиын ... ... ... ... ... жұмысшылар, және ең басты бухгалтерлер есептік
тәртіпті және есеп ... ... ... ... арзандата және жеңілдете
білу субъектінің қызмет тәртібін белгілейтін, кәсіпорынның бухгалтерлік
және салықтық есеп ... ... ... ... және салық есебінің арасындағы қатынастар негізгі капитал
есебінде білінеді., өйткені ... ... ... ... бар, бұл өндірістің негізін құрайды.
1.2 Меншікті капиталын қалыптастырудың жолдары
Қазақстан Республикасының заңына сәйкес кәсіпорындар өзінің құрылуы
барысында, яғни ... ... ... үшін ... бір ... ие болуы тиіс. Осы жоғарыда аталған мүліктердің ... ... ... ұйымның меншікті капиталы болып саналады.
Кәсіпорын алғашқы құрылған кезде оның капиталы Қазақстан ... ... ... кем ... тиіс және де ол сол ... акционерлерінің ақшалай, заттай және басқадай түрде
қоғамға қосқан үлестерінен құралады. Бұл сома, яғни ... ... ... ... ... тапқан таза табысы және басқа да ... ... ... мен ... ... ... өсіп ... кәсіпорынның есебін жүргізу барысында жұмыс істеп тұрған, ... яғни ... ... және оның ... мен ... ... активінде көрсетілсе, ол капиталдың қаржыландыру
көздері баланстың пассивінде көрсетіледі .
Кәсіпорын мүлкінің ... ... ... ( қызмет атқарушы капиталы) айналыстан тыс және
айналыстағы активтер болып екіге бөлінеді. Мүліктерді ... ... ... ... (айналымнан тыс) активтер» және ... деп ... ... ... тыс) активтер негізгі құралдардан, материалдық
емес активтерден, қаржылық (ұзақ ... ... ... ... ... ... тыс активтер шаруашылық субъектінің
материалдық- техникалық базасын жасауға және дамытуға арналады.
Ал айналымдағы активтер кәсіпорынның қызмет ... ... ... ... ... ... олардың қатарына ақша қаражаттары, қысқа
мерзімдік қаржылық салымдар, тауарлық –материалдық ... ... және ... да ... ... мүліктерінің (капиталының) құралу көздері
Кәсіпорын мүлкі оның негізгі құралдары мен айналымдағы қаржыларының
құнынан құралады. Ұйымның меншікті ... ... ... мыналар
саналады:
- жарғылық капитал;
- резервтік капитал;
- бөлінбеген пайда.
Кәсіпорындар өздерінің қызмет атқаруы барысында меншікті қаржыларынан басқа
қарыз қаражаттарында ... Ал ... ... ... және ұзақ
мерзімді несиелер, қарыздар, алынған авнстар және басқа да ... ... қор ... ... ... жарғысында қаралған
қызметтерін қамтамасыз ету үшін инвестициялық ... ... ... ... ... ... мен ... қарай ұйымның
жарғылық қоры мынадай түрлерге ... ( ... ... ... серіктестігі,
жауапкершілігі шектеулі ... ... ... бар
серіктестік, жабық және ашық ... ... ... капиталы.
Өндірістік кооператив мүшелерінің мүлік жарналары (үлестері).
Жарғылық қор ... ... ... және ... да ... тиісті өзгерістер енгізілгеннен кейін ғана өзгеруі мүмкін.
Қосымша төленген ... - ... ... акцияларын олардың атаулы
(номиналдық) құнынан артық бағаға саиқан ... ... ... ... ... төленбеген капитал – кәсіпорынның өзінің меншігіндегі негізгі
құралдары мен инвестицияларын қайта ... ... ... ... ... және тағы да басқа жағдайлардан туындайды.
Резервтік (сақтық, сақтаулы) капитал - келешекте (алдағы уақыттағы)
болуы ... ... ... ... орнын толтыруға арналып
кәсіпорынның өзінің таза пайдасынан (табысынан)бөлінген меншік капиталының
бір ... ... ... ... капиталдың мөлшері мен құрылу
тәртібі Қазақстан Республикасының заңдары мен ... ... ... ... пайда (табыс) – кәсіпорынның жалпы кірісінен ... ... ... ... төленген салық сомаларын, кірістен
(пайдадан) басқадай бағыттарға ... ... ... ... бөлігі болып табылады.
1.3 Жарғылық капиталының есебі
Кәсіпорынның жарғылық капиталы қызметті ... ... ету ... ... кәсіпорынның жасаған қаражаттарының сомасы болып саналады.
Ол акцияларды орналастырудың немесе сатудың, жеке ... ... ... ... емес ... және ... ... немесе үліктік құқықтарының есебінен құралады. Сонымен қоса,
жарғылық капитал жаңадан құрылған заңды тұлғалар өз ... ... ... ... ... ... та ... ол құрылтайшылардың
(акционерлердің, ... ... ... және ... ... серіктестіктердің жарғылық капиталына салынатын салымдар,
ақша да, бағалы қағаздар да, мүлік те, ... ... та және ... ... (интелектуалдық қызметтің нәтижесіне берілген құқын да ... ... ... ... ... ... ... салынатын салымдары немесе барлық құрылтайшылардың келісімі
бойынша немесе барлық құрылтайшылардың жалпы ... ... ... ... ... ... ... Осындай салымдардың құнының
сомасы жиырма мың айлық есептік көрсеткіштен асып түсуі керек, бірақ сол
бағалауды ... ... ... ... ... ... ... қайта тіркелген кезде қатысушылардың
ақшалай салымдары бухгалтерлік құжаттармен не ... ... ... ... бағалануы мүмкін.
Осындай бағалау кезеңінен бастап, бес жыл бойы шаруашылық жүргізуші
субъектілердің ... ... ... қосқан сомаларының
шегінен артық бағаланған салымдарына ... ... ... ... ... де ... ретінде субъектіге мүлікті пайдалану құқы берілсе, онда
бұл салым үшін төленетін төлемнің мөлшері, ... ... ... мерзімі үшін есептелген сомадан анықталады.
Мүліктік құқы жоқ және ... да ... емс ... жеке ... ... ... ... сондай-ақ қатысушылар серікткстікке бір-
бірінің қарызын өзара ... ... ... ... және
жауапкершілігі шектелген серіктестіктердіңжарғылық капиталының бастапқы
мөлшері құрылтайшылардың салым сомасына тең ... және ... ... өту үшін ... күнінде, оның мөлшері жүз ... ... кем ... ... серіктестіктер тіркеуге дейін өздерінің жарғылық капиталының
жалпы сомасының 25%-тей ... ... ... ... ... ... капиталының минималды сомасынан кем болмауы ... ... ... ... мерзімде серіктестіктің барлық қатысушылары
жарғылық капиталына берешегін толығымен өтеуі ... ... ... ... ... бастап саналады және ол бір
жылдан аспауы керек. Егерде серіктестіктердің қатысушылары белгіленген
мерзімде өз ... ... ... ... онда ... есебінен бермеген үлесінің бір бөлігін ... ... ... ... ... ... ... дейін азайтылады.
Акционерлік қоғамның жарияланған жарғылық капиталының мөлшері біріңғай
валюта көрсетілген барлық шығарылған акцияның номиналды (атаулы) құнына тең
болады. ... ... ... деп ... ... акцмяларының барлығын
немесе тек бір бөлігін ғана шығаруы және орналастыруы ... Ол ... ... ... ... тіркеуден өтпес бұрын жарияланған
жарғылық капиталының кем дегенде 25% тіркеместен бұрын төлеуі тиіс.
Жарияланған жарғылық ... ... ... ашық ... үшін – бес мың ... ... ... ал жабық қоғам үшін –
жүз минималды есептік көрсеткішін құрайды.
Акционерлердің ... ... ... әрі ... ... акцияны шығарудың жағдайы, мерзімі, саны ... ... ... шығарылған (төленген) жарғылық капиталының деңгейі шығарылған
акцияның номиналдық (атаулы) құнына тең ... ... ... ... ... ... немесе сатып алынған және ... ... ... ... ... ... акцияның номиналды
құнының жиынтық сомасы әрбір қоғам типіне ... ... ... ... ... ... ... капиталы түгелдей төленіп және
орналастырып ... соң ... ... рұқсат беріледі; жарияланған
капитал мен ... ... ... ... ... онда сол ... капитал азайтылады.
Жарияланған жарғылық капиталын ... және ... ... ... ... ... қабылданады, бірақ оларды минималды
деңгейден төмендетуге рұқсат етілмейді.
Барлық ... кем ... 30 күн ... ... ... жарғылық капиталын азайтуға рұқсат етіледі. Бұл жағдайда
кредиторлар ... ... ... ... әрі тез ... ... етуге
құқылы.
Қоғам акциялары жай және айрықша болып келеді.
Заңға сәйкес акциялар акционерлердің келесі құқтарын қанағаттандырады:
- дивидендтер алуын;
- ... ... ... қоғам жойылғаннан кейін одан қалған ... ... ... тек иесі ... ... ... ... құқы бар. Иесі ... ... ... яғни ... өз ... ауыстыру, қатаң
тәртіпте арнайы құжатта – акционерлік қоғамның акционерлерінің тізімінде
белгіленеді. Иесі жазулы (атаулы) ... ... тек ... ... ... ... капиталдың қолда бары және қозғалысы 501-ші “Жай акциялар”,
502-ші “Айрықшылығы бар акциялар” , ... ... ... мен ... ... 50-ші ... ... деген шоттар бөлімшесінде
жүргізіледі. 50-ші “Жарғалық капитал” бөлімшесінің ... ... оның ... ... ... ... капиталының
мөлшеріне сәйкес келуі ... 50-ші ... ... ... ... ... белгіленген тәртібі бойынша жүреді, олардың ұлғайған
немесе азайған жағдайында құрылтай құжаттарында да ... ... ... ... ... шоттары бойынша операцияларын
қарастырайық.ъ
501-ші “Жай акциялар”, 502-ші “Айрықшылығы бар акциялар” шоттарының
кредиті ... ... ... ... ... ... ... қатысушылардың қарыз сомасы көрініс табады, ал ол 5020-ші
“Төленбеген капитал” шотымен кореспонденцияланады.
Шығарылған акциялардың (салымдардың) немесе журналдардың ... ... ол: 1050, 432, 1060, 1010, 1020, ... бойынша және 5020
шоттың кредиті бойынша көрініс табады. ... ... ... -
1 млн. тенге. Ал құрылған капиталы – 900 000 ... ... ... жасалады: 1-ші кезең 5020 5010 – 1млн. ... ... 5020 – 400 ... 5020 – ... 5020 – 50 ... 5020 – 60 000
1310 5020 – ... 5020 – ... 5020 – ... 5010 – 1 000 000
Себебі жарияланған капитал кейде ... ... 5020 шоты ... және
пассивті болып келуі мүмкін. Сондықтан 5020-дан 2180-қа береміз. Демек бұл
шотта басқа кәсіпорынның деиторлық қарызы ... осы ... ... ... ... есептеледі. Демек бұл бухгалтерлік есептің ең
бір осал ... ... де ... ... құны ... ... материалдық құндылықтармен
және басқа да активтермен төленсе, онда мына шоттар дебеттеліп: 2730, 2411-
2417, 1310-1315, 1330 және 5020 шоты ... атап ... ... ... ... ... ... процесі бір жылдан аспауы керек, егер де ... ... онда ол ... ... пайыз сомасының бөлігі немесе
оның бір бөлімі, яғни жарғылық капиталына жетіспей тұрған сомасы ... ... ... ... ... және 6110 ... бойынша
дивидендтер мен пайыз түріндегі табыс” шотының кредиті бойынша көрсетіледі.
Егер де аталған жағдай орындалмаса, онда жарғылық ... ... ... тиісті түзетулер жасалынады, ол кезде 5020 шоты дебеттелген
және 5010 шоты кредиттелген-қызыл ... ... ... ... ... онда оның үлесін
үшінщі тұлға сатып алуы мүмкін, ол кезде жарғылық ... ... тек ... ... ғана ... ... де ... шығып кетсе, онда ... ... ... да ... демек: 5010 шоты дебеттеледі де, 1040,1010, 2730, 2411-
2417, 1310-1315, 1330 шоттары кредиттеледі.
Егер де акционерлік қоғамның мүшелері өз ... ... ... ... ... де, 521 – ... ... капитал» шоты
кредиттеледі.
Кәсіпорындар мен ұйымдардағы ... ... шоты ... ...... мазмұны |Дебиттелетін шот |Кредиттелетін шот |
|1 |Үлес ... мен ... |5020 |501,502 |
| ... ... ... | | |
| ... қосқан үлесінің сомасы | | |
|2 ... ... |2730 |5020 |
| ... ... ... қорының |2411-2930 | |
| ... ... және ... ... | |
| ... есебінен құрылуы |221-224 | |
| ... |1070 | |
| | |1050 | |
| | ... | |
|3 ... ... |5020 |2730 |
| ... ... ... | ... |
| ... акционерлердің шығып | ... |
| ... ... ... | |221-224 |
| | | |1070 |
| | | ... |
| | | ... |
|4 |Кәсіпорынның өзінің акцияларының |501,502 |521 |
| ... ... | | |
| ... | | |
|5 ... ... ... |
| ... ... ... қорына | |1040 |
| ... ... және ... | ... |
| ... ... | | |
|6 ... ... мен |5020 |501,502 |
| ... және ... да | | |
| ... акционерлік қоғам | | |
| ... ... ... тиісті | | |
| ... | | |
|7 ... ... ... ... |5020 |6250 |
| ... қосуға тиісті қарыздардың| | |
| |оң ... ... | | |
| ... ... өсуі | | |
|8 ... ... ... ... |7430 |5020 |
| ... ... ... ... | |
| ... курстық (бағамдық) | | |
| ... ... ... | | |
|9 ... қосушылар мен ... |5020 |
| ... және |1040 | |
| ... ақшалай түрде |1010,1020 | |
| ... үлес ... ... | | |
| ... | | ... ... ... мен |2730 |5020 |
| ... және ... | |
| ... ... қоғамға|1310-1317 | |
| ... емес ... |1330 | |
| ... құралдар, материалдар, | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... | | ... ... ... |521 ... |
| ... ... ... өзінің| ... |
| ... ... | |1020 ... ... алынған акциялардың сатып|521 |5410 |
| |алу және ... ... ... |521 |
| ... ... ... | | |
| ... көрсетілуі: | | |
| ... ... ... ... ... | |
| ... сатылып алынса; | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... ... сатылып | | |
| ... | | ... ... ... ... ... ... |531 |
| ... ... ... ... | |
| ... сомасы | | ... ... ... ... ... |5320 |
| ... байланысты бастапқы | | |
| ... өсуі | | ... ... құралдарды қайта |5320 ... |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... ... | |
| ... өсуі | | ... ... құралдардың пайдалануына|5320 |5410 |
| ... ... ... ... | | |
| ... көлемде бөлінбеген | | |
| ... ... | | ... ... ... |2310 |
| ... қайта бағалаудың | | |
| ... ... ... ... | |
| ... активтеріндегі| | |
| ... ... ... | | |
| ... ... құнының | | |
| ... | | ... ... бағадаудың нәтижесінде |1150 |542 |
| ... ұзақ ... ... | | |
| ... ... құны | | |
| ... өсуі | | ... ... ... ... |542 |1150 |
| ... ... ұзақ | | |
| ... ... | | |
| ... ... ... | |
| ... сомасына бағасының кемуі | | ... ... ... ... |542 ... |
| ... есептеп шығарған| | |
| ... ... ... қайта | | |
| ... ... | | ... ... қозғалысы бойынша болатын операциялар есебі
Капиталдың қозғалысы бойынша ... ... ... ... ... үшін зор болып саналады. Төменде капиталдың
қозғалысы бойынша ... ... ... капитал есебі. Төленбеген капиталдың есебін жүргізу үшін
5020-ші «Төленбеген капитал» шотын пайдаланады. Бұл ... ... және ... шаруашылық серіктестіктің жарғылық қорына ... ... ... ... ... ... ... 5020 «Төленбеген
капитал» шоты шоттардың Бас жоспарында, «Меншік капиталы» ... ... яғни ... ... ... ... ... да, өзінің табиғаты
бойынша активтік шот болып табылыды. ... , 5020 шоты тек қана ... ... яғни ол бар ... табыс табуға арналған жалған
капиталдарды тіркейді ... ... ... ... ... сол капиталдарға иелік құқығы бар екенін ғана білдіреді.
Жарияланған (белгіленген тәртіппен тіркелген) жарғылық қор сомасына
5020-ші «Төленбеген капитал» шоты ... де, 50-ші ... ... ... – 501-ші «Жай акциялар» , 502-ші ... ... ... және 5010-ші «Қосқан үлестер ... ... ... қоғамдардан басқа түрлерінде)
шоттары кредиттеледі.
Жарғылық қорға ... ... ... ... қарай 5020-ші
«Төленбеген капитал» шоты кредиттеліп ... ал ... ... емес ... ... қорға жарна ретінде төлеу
кезінде-2730 шоттары;
-жерді, негізгі құралды, малды, ... ... ... ... жарна ретінде төлеу кезінде-2411-2417 шоттары;
-материалдар мен тауарларды жарғылық қорға жарна ... ... ... , 1330 ... ... ... ... жарна ретінде аударған кезінде
-1010, 1020, 1040, 1050, 432 ... ... 5020 ... ... ... ... онда кәсіпорын көзінің
жарғылық қорын толығымен қалыптастырғанын білдіреді.
5020-ші шоты ... ... есеп ... ... бойынша жүргізіледі.
Қайтарылып алынған капиталдың есебі. ... ... ... ... ... ... құнын (бірақ ең
төменгі деңгейден кем болмауы керек),Не ... ... ... ... ... ... қабылдауында құқылы. Акционерлік ... ... ... тәртіп бойынша алдын-ала өзінің барлық
кредиторларын хабардар етіп ... ... ... ... ... кредиторлары қоғамның тиесілі
міндеттерін орындаудан бас ... және ... ... зияндарының орнын
толтыруды талап етуге құқылы. Егер ... ... оның ... алдын-
ала қарастырылмаған болса, онда олар өз ... ... ... үшін,
мүдделі адамдардың берген өтінішінің негізінде ... сот ... ... ... ... өзінің акциясын өз қызметкерлері мен
жұмысшыларына олардың мүдделігі мен ынталығын арттыру үшін қайта ... өз ... ... ... ... ... ... есебін жүргізу үшін 521-ші шоты
арналған, 501-502 шоттарға ... ... шот ... ... шоттың дебеті акционерлердің меншігіндегі акцияларды қайтып сатып
алынған құнын көрсетеді. ... ... ... алған кезде:521 шоты
дебеттеледі де және 1050,432,1040,1010,1020,1070 шоттары кредиттеледі.
Акционерлердің меншігіндегі ... ... ... ... ... ... тарату үшін акционерлерден қайтып ... ... ... ... акциялар номиналдық құны бойынша да номиналдық құннан
жоғары немесе төмен құны бойынша да сатып алынуы мүмкін ... ... ... ... құны ... (атаулы) құнға тең
болған жағдайда: 521 шоты ... де, және ... ... ... ... ... құны ... құнынан төмен болған
жағдайда:
-сатып алынған құнына 521 шоты ... де ... ... ... ... айырмасына, яғни акциялардың құны номиналдық құннан аз болған
жағдайда:
521 шоты ... де және 5410 ... ... ... ... ... (яғңи ақша қаражаттары жеткіліксіз болған жағдайа оларға
қосымша қаражаттарды қосады).
3. Сатып алынған акциялардың нақты құны номиналды ... ... ... ... алу ... шоты ... ... шоттары кредиттеледі;
- сома айырмасына, яғни акцияның құны номинаодық құнынан ариық бағаға сатып
алынған жағдайда:
5410 «Есептік жылдағы таратылмаған ... шоты ... де, ... акциялар айналыстан шығарып алу үшін акционерлерден қайиып сатып
алынса, онда олар мыныдай ... ... ... ... ... 521 шоты ... де ... одан әрі сату мақсатында қайтып алынса, онда олардың
номиналдық құны 521 шоттың кредитінен 7410 «Бағалы қағаздаоды сатудан алған
шығыстары бойынша ... ... ... ... ... оларды номиналдық құнының мөлшеріне 6210
«Бағалы қағаздарды сатудан алған табыстары бойынша» шоты ... ... ... да» шоты дебеттеледі. Егер де акцияның құны номиналдық ... ... ... ... ... 2940 шоты ... де, 531
«Қосымша төленген капитал» шоты кредиттеледі.
Акционерлерден сатып алған акцияларды ... ... ... ... ... ... ... акцияны қайтып сатып алуға құқығы жоқ:
- қоғамның ... ... ... ... ... қоғамның шығарылған (төленген) жарғылық капиталы қайтып сатып алынған
нәтижесінде, тиесілі қоғам типтері үшін шығарылғаны (төленген)жарғылық
капиталының ... ... кем ... ... ... ... ... алған шақта төлем қабілеттілігі жоқ болса,
немесе акцияны сатып алған соң ... ... тап ... ... ... сатып алатын кезінде қоғамның меншік капиталының ... ... ... ... ... ... ... алынатын акцияның саны бүкіл қоғамның ... ... ... ... ... ... 10%-нен аспауы керек. Қоғам
акциясын саиып алу мәселесі сол ... ... ... ... ... ... соң отыз ... ішінде аталған шешімді жүзеге
асыруына ... ... ... акцияны қоғамның ... ... ... ... ... ... ... қоғам өз
акцияларын олардың атаулы (номиналды) бағасынан жоғары ... ... ... ... ... ... ... капиталдың (табыстың)
есебі 531-ші «Қосымша ... ... ... ... ... ... ... 531 кредиттеліп, мына шоттар дебеттеледі:
1050,432,1040,1010,1020. Сатылған акциялар бойынша шоттарды төлеуге ұсынған
кезде ... ... ... құны ... ... мен ... ... көрсетіледі.
Қосымша төленген капиталдың есебі. Капиталдың бұл түрінің есебі үшін 54-
ші ... ... ... ... шоттары арналған. Бұл
бөлімшенің қатарына мынандай синтетикалық шоттар ... ... ... қайта бағалаудан алынған қосымша төленбеген капитал» ; ... ... ... ... ... ... ... «Басқа да қосымша төленбеген капитал». 54-ші «Қосымша төленбеген
капитал» бөлімшесінің шоттарында құнсыздануға ... ... ... және босқа активтерді қайта бағалаудан ... ... мен ... ... ... ... құралдарды қайта бағалау операциялары. Негізгі ... ... ... ... ... құралдарды, бітпеген (аяқталмаған)
күрделі қаржы жұмсалымдары мен жабдықтарды қоса алғанда қайта бағалау заңға
сәйкес ... ... ... ... ... мен ... ... өзі шешуге құқылы. Қайта бағаланған негізгі құралға төмендей
корреспонденция жасалады. Негізгі құралдарды (жерден басқа) ... ... ... 2930 шоттары дебеттеліп, 5320 шоты ... ... ... ... ... олардың тозу сомасы
ұлғайғанда 5320 шоты дебеттеліп, 2421-2429 шоттары кредиттеледі.
Негізгі құралдардың ... ... ... тозу ... ... жүргізеді.
Қайта бағаланған (дооценка) сомасы бөлінбеген табыстар шотына ай ... ... және осы ... ... ... үшін ... ... |Жазбалар мазмұны ... |
| | ... |
|1 ... 1994 жылы жол ... сатып алды делік. |12000 |
| |Пайдалану ... 8 жыл. |2000 |
| ... ... 12,5%: | |
| ... ... ... ... ... құны | |
| |1-ші ... бағалануына дейінгі есептелінген тозу сомасы | |
|2 ... ... ... ... ... ж.) | |
| ... құны мен тозу ... төмендегідей болады: | |
| |жол ... ... құны ... |
| ... ... ... есептелген сомасы |103 539 |
| ... ... ... ... (236390 – 12000) ... |
| ... қайта бағаланғаннан кейін, қалыптасқан тозу сомасы| |
| |(103 539 – 2 000 =101 539), енді ... ... ... |37 200 |
| ... есептелген тозу сомасын шегереміз (64 339 тенге) | |
| ... ... ... ... – 37 200) |187 190 |
|3 ... одан әрі ... пайдалану барысында, яғни 1997 |41 597,78|
| |жылдың 1 ... 2002 ... ... дейінгі кезенді | |
| |жыл сайын бөлінбеген табыстарға ... ... ... | |
| ... тең (187 190 теңге /4,5 жыл) | ... ... ... ... ... ... ... сомасы мына төмендегі шоттарда көрініс табады, яғни 3 466,48 мың
теңгесі 5320 ... ... және 5410 ... ... ... ... сомасы тек негізгі құралдардың объектісі есептен шыққан
кезде ғана себебіне байланыссыз бөлінбеген ... ... ... қайта бағалаудың операциялары бойынша. Инвестицияларды
қайта бағалау белгіленген ... ... ... ... сомалары 542-ші «Инвестицияларды қайта есептеуден алынған қосымша
төленбеген капитал» шотының ... ... ... ... ... ... бақыланатын, және |2310 |5320 ... да ... ... ... | | ... ... бағалаудан түскен | | ... ... | | ... ... ... ... |1150 |5320 ... сомаларына | | ... ... ұзқ ... ... |5320 ... ... ... қайта бағаланған сомасы: | | ... ... ... ұзақ мерзімді инвестицияның құнының төмендегенін және
олардың баланстық құнының азайғанын көрсетеді, ол кезде қайта ... ... мына ... ... ұзақ мерзімді инвестицияның төмендеген құнына 1150 ... 5320 шоты ... ... баланстық құнының азайған сомасына 2310 шоттары
кредиттеліп, 5320 шоты дебеттеледі.
Басқа да ... ... ... ... ... ... түрлерін (шикізаттарды, материалдарды, сатып алынатын
жартылай фабрикаттарды, отынды, дайын өнімді, тауарларды және ... ... ... үшін 5320 - ші ... да ... төленбеген
капитал» шоты пайдаланылады. Шын мәнінде бұл шот инвестиция – ... ... ... ... ... ... айырмасы есепке алу
үшін пайдаланылады. Егер де инвестиция – неттосы шет ... ... ... ... жиынтық сомасы табыс ретінде 6250 шоттың
кредиті бойынша көрініс табады, ал егер де ол ... ... ... ... 7430 ... ... ... көрініс табады. Мысалы: «Восток» ААҚ-ның
нетто – ... ... ... 35% ... ... капиталы 20 млн. теңгені ... ... ... ... – 7 млн. ... 2002 ... қаңтарында
«Восток» ААҚ-мы шетел бөлімшелеріне 49000 АҚШ доллар, 5 жыл ... ... ... 150 ... ... ... ... қарыз берді. Бухгалтерлік
есеп стандарттары бойынша № 9 «Шетел валютасы бойынша ... ... 9) әр есеп беру ... ... ... ... ... валютамен көрсетілген соңғы есеп беру ... ... ... ... ... біздің мысалымыз бойынша курстық бағам өзгеріп 31 қаңтар
бойынша 152 ... бір АҚШ ... ... ... 80 000 ... құрайды (40 000 * (152 - 150) ... ААҚ ... ... ... және ... капиталының
көбейгендігін білдіреді., 5320 «Басқа да» шотының кредиті бойынша. Ал егер
доллардың ... ... ... ... онда оның ... ... ... қысқарғандығы ретінде бағаланады және ол 543 «Басқа
да» шотының дебеті бойынша көрініс табады.
1.5 ... ... ... ...... қоғамның және басқа да тараптардың
таза табысының ... ... ... ... бір бөлігі.
Резервтік капитал субъектінің негізгі ... ... ... ... және ... табыс жеткіліксіз болған жағдайда,
дивиденттерді төлеуге пайдаланылады. Резервтік капиталды ... және ... ... ... және ... ... ... капитал жарлық капиталымен және басқа да қаражаттармен бірге
бухгалтерлік баланстың пассивінде ... ... және ол ... ... ... ... ... есебі 55-ші «Резервтік капитал» ... ... ... ... 551-ші ... ... капитал» және 552-ші «Басқа да резервтік капитал».
Заңдармен белгіленген резервтік капиталдың ... ... ... (ЖШС, ... ... және басқалар) резервтік
капиталы құрылтайшылардың құжаттарында ... ... ... ... белгіленген тәртіп бойынша мемлекеттік
тіркеуден өтеді. Жыл сайын ... таза ... ... ... ... ... ... Оның мөлшері жарияланған жарлық капиталдың
15%-нен кем ... ... ... ... ... ... 5410 шотты
дебеттеледі де,551 шоты кредиттеледі.
Резервтік капитал қаражаттарын пайдалану 551-ші шоттың дебетінен мына
шоттардың ... ... ... ...... бар
акцилар бойынша төлем жасауға ... ... ... ... ... ... ... дивидендтердің есебінен
төлеген кезде; 5410-шот «Есепті жылдың бөлінбеген ... ... ... жылдардың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)» -
зиян шеккен соманы резервтік капиталдың есебінен ... ... ... ... ... да ... ... тапқан таза
пайдасының есебінен әр түрлі бағыттарға байланысты қорлар құруына болады.
Бұндай бағытта құрылған қор ... ... ... ... ... ... кәсіпорын үшін міндетті болып саналмайды. Ол аталған
қорлардың есебі «Басқадай ... ... деп ... шота ... мен ... резервтік капитал шоты ... ... ... ... ... ... |
| | |шот |шот |
|1 ... ... ... |5410 |551 |
| ... мөлшерде резервтік капитал | | |
| ... ... | | |
|2 ... қоғамның жарғысында |5410 |552 |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... қалыптасуы | | |
|3 ... ... ... пайда |551,552 |621,622 |
| ... ... ... пайдасының | |4430 |
| ... ... ... бар | | |
| ... ... дивидент төлеу үшін | | |
| ... ... ... ... | | |
|4 ... ... кезеңдегі немесе |551,552 |5410,5430 |
| ... ... ... жабылмаған | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... | | |
|5 ... ... ... ... ... |551,552 |5410 |
| ... ... сомасы | | |
|6 ... ... ... ... ... |551,552 |5430 |
| ... ... резервтік капитал | | |
| ... | | |
|7 ... ... қаулысына |552 |501,502, |
| ... ... ... ... | |5010 |
| ... ... ... капиталын | | |
| ... ... сома | | ... да ... капитал есебі, 552-ші «Басқа да резервтік капитал»
шотында жүргізіледі. Бұл шоттан заң ... ... ең ... тыс ... ... капиталдар есептелінеді. 552-шоттың дебеті
мен кредиті бойынша ... ... ... ... ... резервтер кәсіпорынның өз қалауы бойынша қалыптастырылады.
1.6 ... және ... ... ... зиян) есебі
Бөлінбеген табыстың (жабылмаған зиян) есебі бухгалтерлік есептің Бас
есеп-жоспарындағы 56 бөлімшесіндегі ... ... ... ... бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)». 5430-шот ... ... ... ... ... Енді осы келтірілген
шоттар бойынша жасалатын операцияларын қарастырып көрейік. ... ... ... ... ... ... есеп ... жылда пайда
болған бөлінбеген табыс немесе жабылмаған зиянының ... ... ... ... ... ... жинақтауға арналған 5410 шоты
пайдаланады.
Есеп берілетін жылдың соңында ... жыл ... ... ... ... ... ... жыл ішінде алынған табыс сомасына
571-ші «Жиынтық табыс (зиян)» шоты ... ... ... ... (жабылмаған зиян)» шоты кредиттеледі. Жыл ішінде ... ... ... жазу ... ... Сонымен қоса, 5410
шоттың кредит және 551 ... ...... жылдағы алынған зиянды
өтеуге бағытталған резерв капиталының сомасын көрсетеді: 561 шоттың кредиті
және 5320 шоттарының дебеті – ... ... ... ... ... ... ... қызмет барысында бұрындары таратылмаған табыстың
сомасын және ұзақ мерзімді инвестицияның сомасын ... 5410 ... және 521 ... ... - өз ... ... сатып алған кезде,
номиналдық құнынан ... ... ... ... ... ... бойынша мынандай шаруашылық операциялары көрініс табады: 551-ші
«Заңмен белгіленген резервтік капитал», 552-ші ... да ... ... ... қолданылып жүрегн заңдарға сәйкес құрылтай құжаттарында
белгіленген мөлшерінде резервтік капиталға аударылған ... 621-ші ... ... есеп ... ... ... да ... қарыз және
есептесулер» шоттарының кредиті – жай және артықшылығы бар акциялар ... ... ... ... ... табыс
төлеуге, есепті жылда ... ... ... ... 521-ші
«Қайтарылып алынған капитал» шотының кредиті – ... ... ... ... ... ... ... бағаға сатып алғаннан
түскен айырма сомас. Есепті жылдың бөлінбей ... ... ... ... шығарылады: бөлінбеген табыс сомасына: 5410-шот дебеттеледі, 5430-
шот кредиттеледі; ... зиян ... ... ... ... ... келтірілген жазбалардан кейін 5410-ші шот ... ... ... ол ... ... 571 шотымен жабылады.
Өткен жылдардың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны) есеп ... ... ... ... болған бөлінбеген табыс немесе жабылмаған зиян
сомаларының қолда бао және қозғалысы туралы ақпаратты ... ... ... ... 5430 шоттың кредиті бойынша келесідей шаруашылық
операциялары: өткен ... ... ... таратылмаған
табыстың сомасы 5410 шоттың дебетінде; өткен жылдардағы өтелмеген зиянды
өтеу үшін ... ... ... ... 551,52 ... ... ... шоттың дебеті бойынша төмендегідей шаруашылық операциялары:
- өтенк жылдардың белгіленген тәртібінде жабылмаған (өтелмеген)
зиянның ... 5410 ... ... ... ... ... мен жай және айрықша акциялар ... ... ... ... ... ... есебінен өтеуі
621,622,4430 шоттрының ... ... ... ... үшін өткен
жылдарда алынған табыстан аталған мақсатқа бағытталған сомасы 501,502,5010
шоттарының кредитінде көрініс ... ... ... ... Есепті кезеңнің жиынтық табысын
немесе зиянын есепке алу үшін 571 ... ... ... ... ... де ... табысы болса, онда шот активті болуы мүмкін. Жыл ішіндегі
әртүрлі қызмет түрлерінен түскен табыстар 70-ші ... ... ... ... 6010-709 ... 72-ші ... емес ... табыс» бөлімшесінің 6210-6280 шоттарында, 80-ші ... ... ... ... ... ... оған 7010-808 ... ... ... ... жыл бойы ... ... ... шығыстар жинақталады. Жыл аяғында алынған табыстар
сомасына ... ... ... ... 70-ші ... түскен табыстар» бөлімшесінің (6010-709 шоттар) және 72-ші
«Негізгі емес ... ... ... ... шоттары (721-727
шоттар) дебеттеледі, 571-ші «Жиынтық ... ... шоты ... ... және ... операциялардан алынған табыстар
сомасына шоттардың мынандай корреспонденциясы анықталады: 86-шы «Төтенше
жағдайлардан ... ... ... ... 861-864-шоттары және 87-
ші «Басқа ұйымдарға үлестік қатынастан түскен табыстар (зиян)»шоттары
дебеттеліп, 571 ... ... ... шоты кредиттеледі.
Жыл аяғында 80-бөлімшенің 7010-808-ші,7110,7320,7410-7470-ші
шоттарының кредитінен есептелінген шығыстар 571-ші ... ... ... ... көшіріледі. 71-ші «Сатылған тауарлардың қайтарылуы және
сату кезінде берілетін жеңілдік, ... ... ... бөлімшесінің
шоттары бойынша табыстар мен зияндар болулары мүмкін. Табыс сомаларын 71-
бөлімшенің 711-6030 ... ... ... және 571 ... ... ... ... 71-бөлімшенің 711-6030 шоттарының кредитінен
571-шоттың дебетіне көшіріледі. 571-ші ... ... ... ... ... шоты болып табылады: онда табыстар (571-шотың
кредиті) және зияндар (571 -шоттың ... ... ... 571-шоттың
дебеті бойынша және 5410-ші «Есепті жылдың бөлінбеген табысы (жабылмаған
зиян)» шотының кредиті бойынша көрініс ... ... ... ... 5410-ші «Есепті жылдың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)» шотының
дебеті бойынша ... ... мен ... ... ... (жабылмаған зиян) шоты
бойынша жүргізілетін операциялар
|№ |Операциялардың мазмұны ... ... |
| | |шот |шот |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ... ... есебінен |5410 |551 |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... сома | | |
|2 ... ... ... ... |5410 |552 |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... сома | | |
|3 ... ... ... ... |551,552 ... |
| |алдыңғы жылдардағы жабылмаған зияндарын | | |
| ... ... ... капитал сомасы| | |
|4 ... ... ... ... |571 |5410 |
| ... табысына жатқызылатын таза | | |
| ... ... | | |
|5 ... ... ... ... |5410 |571 |
| ... ... зиян ... | | |
|6 ... ... ... зиянды жабуға |551,552 |5410 |
| ... ... ... ... | | |
|7 ... ... белгіленген әдісіне |5320 |5410 |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... ... бөлінбеген | | |
| ... ... | | |
|8 ... ... акционерлерге дивиденд |5410 |5430 |
| ... ... ... ... ... | |
| ... ... бөлінбеген табысына | | |
| ... | | |
|9 ... ... (алдыңғы) жылдағы |551,552 |5430 |
| ... ... ... бағытталған | | |
| ... ... ... | | ... ... ... жылы ... зиянының |5430 |5410 |
| ... ... ... ... ... | | ... ... ағымдағы жылда өнімдерді |6010, |571 |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... |862-864 | |
| ... емес ... ... |871 | |
| ... ... және дивидендт түрінде| | |
| ... ... ... | | ... ... ... ... көрсеткен |571 |6030 |
| ... ... ... | |7110 |
| ... ... ... | ... |
| ... емес ... ... | ... |
| |қағаздарының өзіндік құнына | ... ... ... капиталын аудиттеу көздері
Меншікті капиталды қалыптастыру мен пайдалануды оқып-білу шаруашылық
жүргізуші ... ... ... ... ... бірі болып саналады. Меншікті капиталдың ... ... ... ... мен ... ... бағалауға
байланысты. Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп
беру ... ... бұл ... ... анықтама берілген: «Меншікті
капитал – субъектінің міндеттемелері шегерілгеннен кейінгі активтері».
Меншікті капиталдың ерекшелігі – ол ... ... ... актив
көзі ретінде үнемі алға шығуы, соған орай оның бар-жоғы ... ... ... ... 30 ... есеп ... ... БЕС-де меншікті
капиталға мыналар жатады деп ... : ... ... қосымша
төленген және қосымша төленбеген капитал, ... ... ... ... ... аудиті
Меншік капиталы отандық бухгалтерлік есептің жаңа ... ... яғни ол ... үшін де ... Жаңа бухгалтерлік есеп – 2-де
«Бухгалтерлік баланс және қаржылық есеп берудегі ... ... ... : ... ... ... ... және төленбеген капитал,
таратылмаған табыс (жабылмаған ... ... ... меншік капиталының ... әр ... әр ... ... жеке ... ... ... капиталының негізгі элементі болып табылады,өзімен
қатысушылардың (иелік етушілердің) субъект құруда оның қызметін қамтамасыз
ету үшін ... ... ... капиталдың орындалатын
функциялары мен құрылуы өндірістің ұйымдастырушы-құқықтық формаларына
байланысты. Шаруашылық субъектілердің үш ... ... ... ... ол ... ... ... негізі болып
табылады, яғни бастапқы капиталы. Екіншіден,жарғылық ... ... ... ... ... ... ... оған жалпы жиналыстағы қатысушылардың дауыс көлемі және ... ... ... сай. ... ... капитал үшінші жаққа
міндеттердің орындалуына кепіл береді, сондықтан заң ... ... ... белгіленген. Толық көлемде жарғылық капитал бұл
функцияларды ... ... ... және ... ... яғни ... капитал қатысушылардың салымдары мен
акцияға жазылуларына ... ... ... капитал толық және
командитті серіктестіктектерде бір ғана функцияны орындайды – ... ... ... ... ... ... ... бастапқы капиталы
және қызметті ұйымдастыру және оны құруда ... ... жабу ... Мемлекеттік кәсіпорынның жарғылық капиталы – бұл мүлік сомасы,
меншік иесімен бекітілген (республикалық ... ... ... ... ... ... ... Бұл меншік
бөлінбейді,салымдар бойынша ... ... ... ... ... ... өндірістерінің де құқы жоқ.
Мемлекеттік кәсіпорынның жарғылық капиталы, өндіріс кооперативі
сияқты, екі ... ...... және ... капиталды тексергенде аудитор бірінші кезекте келесі жағдайларды
қарастырады :
1) Бас кітап бойынша баланстық көрсеткіштерді тексеру;
2) ... және ... ... ... ... тексеру;
3) жарғылық капитал құрылуының дұрыстығын тексеру;
4) құрушының салымдары ... және ... ... ... ... ... капиталының өзгеруінің дәлелділігін және қатысушылардың
құжаттарының және уақытылы енгізілуін тексеру;
6) ... ... және ... мүліктік құқық, өндірістің жарғылық
капиталына жарна ретінде негізу
7) жарғылық капиталы ... ... ... және ... ... жұмыс істеп тұрған заң бойынша ... ... ... көлемінің құқықтық-нормативтік акті талаптарына ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есепте жарғы капиталының шамасына ... ... ... және қолданған корреспонденциялардың ... ... ... ... ... ерекше көңіл бөлінеді :
Дт 5020 «Төленбеген капитал» шотына және Кт 5010 ... ... ... қатысушылардың салымдары сомасына; жарғы капиталы мөлшері
ұлғайғанда Кт 5010 «Салымдар мен ... ... 12 ... ... ... 22 ... 42 ... аккредитивтегі,
чектердегі, карт-шоттардағы және басқа да ... ... 44 ... ... корреспонденттік шоттардағы ақша» және 45 «Кассадағы
қолда бар ақшалар» ... ... жазу ... ... тексеру бағдарламасына мынадай аудит процедуралары
кіреді.
|Аудит процедуралары ... ... |
|1 ... ... Бас кітап |Баланс, 501,502,5010,5020,521 |
|мәліметтеріне сәйкестігін ... ... ... Бас ... |
|2 ... ... ... |Бас кітап, 13 журнал-ордер, ... және ... ... ... ... ... дұрыстығын тексеру|акционерлердің есеп карточкалары, |
| ... ... НҚ мен МЕА |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... және т.б |
|3 ... капиталды қалыптастырудың|Қолданылып жүрген заңнама құрылтайшы|
|дұрыстығын тексеру ... ... ... |
|4 ... ... |НҚ мен МЕА ... |
|(салымдарын) кіріске алудың ... ТМҚ ... ... ... мен ... ... ... төлем тапсырмалары, |
| ... ... ... |
| ... есеп ... |
| ... т.б |
|5 ... ... ... ... (меншік иелерінің) |
|негізділігін және оны құрылтайшы |және акционерлерінің жалпы ... ... ... ... ... ... ... ... мен |
| ... ... |
|6 ... ... капиталға |Түгендеу актілері, түгендеу ... ... ... |тізімдемесі, салыстыру ... ... ... |(ведомость) және с.с |
|7 ... ... ... ... ... |
|салыстырғандағы жарғылық капитал |және ұсыныстары ... ... ... жою | ... ұсыныстарды әзірлеу мен | ... | ... ... ... ... тексерушінің басты анықтайтыны
:субъектінің қашан және қай ауданда тіркелгендігі, құрушылары кім ... ... ... ... ... ... ... қандай?
Жарғылық капиталының құрылу тізімі заңмен және құрушы құжаттармен
реттеледі. Меншік формаларына ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттен субъектіні
пайдалану және қызметін ... ... ... ... ... құрылыс,
монтаждау,жөндеу жұмыстары,құралдардың сомасы, айналым және ... ... ... емес ... ... ... құрушылардың салымдарынан құралады (ақшалай, материалдық
т.б ).сондықтан ол ... ... ... ... ... және ... ... және басқа құрушы субъектілердің меншігі болып
табылады.
Аудитор білу керек, жауапкершілігі шектеулі ... ... ... ... ... капитал тексерілмейді. Тәуелсіз экспертпен
орындалатын экспертиза қызығушы тұлғамен төленеді. Тексеру орындалуы мүмкін
:
1) қатысушының ... ... (ол ... болады), серіктестік мемлекеттік
тіркеуден өткен соң;
2) соттың шешімі бойынша ;
3) әр қаржылық жылдың – қаржылық есеп берудің қорытындысы бойынша.
2.3 ... ... ... және төленбеген капиталдың аудиті
Резервтік капитал – іс жүзінде заңнамамен құрылтайшы құжаттарға сәйкес
болжанбаған ... және ... осы ... ... ... ... ... инвесторларға шығынның орнын жабу үшін құрылады.
Басқаша айтсақ, резервтік капитал – ... ... ... ... ... ... ... кепіл болып шығады. Мұндай қаржылық
көздің бар болуы үшінші тұлғаларға ... өз ... ... ... ... ... пайда болуы міндетті
және ерікті сипатта. Алғашқы жағдайда ол Қазақстан ... ... ал ... ... ... ... немесе оның есеп саясатында ... ... ... Егер ... ... ... ... капитал құру
көзделмесе, кәсіпорынның оны құруға құқы жоқ. ... ... ... ... ... ... оны баланстың «Резервтік капитал» бабы
бойынша көрсетеді. Осылайша ашық акционерлік ... ... ... ... жабу үшін ... ... ... 15%-нен кем
емес мөлшерде жасауы тиіс. Қоғамның резервтік ... ... ... ... ... екі жыл ... құрылуы тиіс. Ол
акционерлік қоғамның жалпы жиналысы белгілейтін мөлшерде, таза ... жыл ... ... ... ... Егер ... төлемдер
нәтижесінде қоғамның резервтік капиталы оның ... ... ... кем ... ... онда қоғам көрсетілген шамаға дейін
резервтік капиталды ... үшін ... ... ... капиталды қалыптастыру мен пайдалану былайша көрсетіледі.
1. Резервтік капиталға аударымдар – Кт 551 «Құрылтай құжаттарда
белгіленген резервтік капитал», 552 ... да ... ... және Дт 5410 «Есепті жылдық бөлінбеген
табысы (жабылмаған зиян)» шоты ... ... ... пайдалану Дт 551,552 шотары бойынша жазба
негізінде корреспонденцияда шоттармен бақыланады :
а) «Қатысушылардың дивиденттері бойынша есеп айырысу» 62 ... ... ... да» шоты ... да ... берешектер және есеп айырысу» 68
бөлімшесі бойынша есепті ... ... ... ... ... ... серіктестікке қатысушыларға дивиденттер мен кіріс
төлеуге;
ә) «Бөлінбеген табыс ( жабылмаған зиян)» 56 ... ... ... ... ... жыл ішіндегі шығындарын жабуға.
Резервтік капитал есебі 13 журнал-ордерде жүргізіледі. Аудитор резервтік
капиталды ... оны құру мен ... ... ... ... ... бабы ... жыл басы мен соңындағы
қалдықтарды 13-ші журнал-ордердің ... ... Бас ... 501 шот ... ... ... ... анықтауға тиіс.
Қосымша төленген капитал – меншікті акцияларды өткізу құнының атаулы
құннан артқан сомасы болып ... ... ... ... ... ... ... атаулы құнынан артқан сомасы Кт 531 ... ... ... ... Дт 1050, ... ... немесе 334 «Басқа да дебиторлық ... ... ... ... ... мөлшерін анықтаудың дұрыстығын
тексеруі, баланстағы осы бап ... ... 531 ... ... шоты және осы шот кредиті бойынша 13 ... ... ... ... тағы бір ...... ... капитал, ол
негізгі құралдардың және ұзақ ... ... ... ... ... ... ... ұлғайған сомасы болып табылады.
Төленбеген капиталдың ... болу ... :
1) ... ... ... барлық активтері қайта бағалансын
деген ... ... ... ... ... ... Бұл процес әр
активтің өзіндік коэфицентіне сәйкес жүргізілді.
2) кәсіпорын басқа кәсіпорындарға өзінің үлестік қатынасы бойынша ... ... ... ... үлес салмағы артады.
3) 2006 жылдың қаңтарынан бастап Қазақстанның экономикасын 70 % -н ... ... ... ... ... ... мен ... қайта бағалау сомасына бар болуымен
айналымы туралы ақпаратты жинақтап қорытуға 541 «негізгі құралдарды қайта
бағалаудан ... ... ... ... 5320 ... қайта
бағалаудан түсетін қосымша төленбеген капитал» және 5320 «Басқа ... ... ... ... ... ... шоттары арналған.
Аудитор жоғарыда аталған шоттардағы ұзақ ... ... ... ... операцияларды көрсетудің дұрыстығын тексергені жөн. Бұл
шоттардың кредиті бойынша негізгі ... мен ұзақ ... ... құны 12 ... ... ... ... және 40 «Қаржы инвестициялары» тиісті шоттардың дебетімен
бірге корреспонденцияға ... ... ... ... ... ... ал дебеттеледі бойынша :
а) қайта бағаланатын ... ... ... ... түзету сомасы
(«Негізгі құралдардың тозуы» 13 бөлімшесінің тиісті шоттарымен ... : Дт 12 ... ... Кт 5320 ... Дт 5320 ... Кт
13 бөлімше шоттары;
ә) істен шыққан негізгі құралдар бойынша ... ... ... ... ... ... табысқа көшірілмеген сома (5410 «Бөлінбеген табыс
(жабылмаған зиян)» шотымен корреспонденцияда; Дт 5320 шоты Кт 5410 шоты ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді қаржы инвестициялары ... ... ... (5410 немесе 6210 ... ... ... түсетін табыс» 72 бөлімшелерінің шоттары мен
бірге корреспонденцияда). 54 «Қосымша төленбеген капитал» шоты ... ... 13 ... ... ... барысында
баланстың қосымша төленбеген капитал» бабы бойынша.
2.4 Бөлінбеген табыс (жабылмаған зиян) аудиті
Аудит жургізу барысында ен алдымен бухгалтерлік ... осы ... ... ... басындағы және соңындағы қалдықтарды Бас кітаптің
5410 «Есепті ... ... ... ... зияны)» және 5430 «Өткен
жылдардың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)» ... ... және ... ... ... ... ... 13 журнал- ордер
мәліметтерімен салыстыру қажет.
Сосын бұл ... ... ... көрсетудің дұрыстығын
тексерген жөн. Есептік кезең ішіндегі табыстың (зиянның) жиынтық сомасы
шоттардың бірінғай ... ... 571 « ... ... ... ... бұл шоттың кредиті бойынша VII «Табыстар» бөлімнің
шотымен алынған табыстың жиынтық сомасы, ал ... ... VIII ... ... ... ... ... сомасы көрсетіледі. ДТ 571
және КТ 80 шоттары ; ДТ 70 және КТ 571 ... ДТ 7700 және КТ ... ДТ 571 және КТ 7700; ДТ 571 және КТ 5410 ... 571 ... ... шоты ... ... кредит айналымдарын салыстыру арқылы 5410
«Есепті жылдың бөлінбеген табысы (жабылмаған зиян)» ... ... ... ... сомасы анықталады. Егер есепті кезеңде пайда алынса,
онда 571 «Жиынтық табыс зиян» шоты дебеттеледі және 5410 ... ... ... ... ... шоты кредиттеледі, ал зиян ... ... ... жазу ... яғни 5410 шот ... және ... ... атап өтілгендей, заңнамалар мен құрылтайшы
құжаттарға сәйкес ... ... ... ... есепті жылдың
бөлінбеген табысы есебінен атқарылады. Есептегі жылдың зиянын жабуға
бағытталған резервтік ... ... ... 55- ... ... шоттары дебиттеледі және 5410 «Есептік жылдың бөлінбеген ... ... шоты ... ... ... ... ... бөлігі серіктестікке қатысушыларға дивидендтпен пен ... ... Оның ... ... 5410 ... 5430 ... көшіріледі, сол
корреспонденцияда кредит бойынша ... ... 55- ... ... ... ... ... жылдың зиянын жабуға
бағыттау көрсетіледі, ал дебит бойынша «Қатысушылардың ... ... есеп ... 62- ... ... «Басқалардың» 3390
шоты және «Басқа да ... ... және есеп ... 68-
шоттарымен серіктестікке қатысушыларға дивидендтер мен табыс төлеуге өткен
жылдың бөлінген табыс сомасын бағыттау көрсетіледі. ... ... ... ... ... ... ... Бұл осы көрсеткіштің қарқынын
көріп, оның өзгеру тенденциясын айқындау үшін, өткен есепті кезеңдер ... ... ... ... үшін әр ... ақпарат көздері
тартылады, бұған бастапқы құжаттар, бухгалтерлік регистірлер мен соңғы ... ... ... ... формалары да кіреді. ... ... ... ең ... ... осы бабын тексереді деген сұрақ туады. өйткені
бұл баланстың ең осал жері ... ... ... ... |3.кәсіпорынның |4.кәсіпорынның |Бөлінбеген |
|дамыту үшін |қорды ... ... жыл ...... тң. ...... төлеу |жабу – 150 000 |950 000 тң. |
| ... тң. ... – 200 000 |тң. | |
| | |тң. | | ... нарыққа өту барысында бухгалтерлік қызметтің рөлі артты.
Яғни толық және ... ... ... ... және ... ... жеткізілуі.
Бухгалтерлік есептің жеткізілімі және енгізілуінде өндірістің құқығының
артуымен байланысты, бухгалтерлік қызметтердің алдында әртүрлі ... ... ... ... құралдардың, өндіру мен өткізу
процесстері, ... ... және ... ... тағы басқа
мәселелері туды. Негізгі капитал құрылымы – ол әр топтың бөлігі, сол ... ... ... капиталдың құрылымы әртүрлі, өндіріс салаларында бірдей
болуы мүмкін емес. Бұл ең басты сол салалардың ... ... ... ... ... ... және бірлестіруге байланысты. ... ... ... ... ... бірдей рөл атқармайды. Егер ғимараттар мен
құрылыстар өнім ... ... ... ... мен құрал-жабдықтар
өнім шығаруда қатысады. Бұл ... ... ... ... және ... бөлінеді. Активті бөлігі негізгі болып табылады. Ол техникалық
деңгейін және өндіріс қуаттылығын бағалау базасы. Пассивті ... ... ... Ол ... ... ... ... етеді.
Негізгі капиталды нәтижелі ... ... және ... ... ... ... Дюсембаев К.Ш., Егембердиев С.К., Дюсембаев З.К. ... и ... ...... ... ... ... В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет ... ... 1998 ... ... ... Нидлз Б., Андерсон Х., Колдуэл Д. ... ... ... ... и ... ... ... бухгалтерского учета № 6 «Учет основных средств»
5. Стандарты бухгалтерского учета № 17 ... ... ... план ... ... ... финансово-хозяйственной
деятельности субъекта
7. Абленов «Аудит негіздері»
8. Әбдіманапов Ә.Ә Бухгалтерлік есеп теориясы және ... - ... ... ... К.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.А
Қаржылық есеп – Алматы: Экономика, 2001.
10. ... З.В ... ... ... – М: Финансы и
статистика, 1998.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктің меншікті капиталы28 бет
Банктің меншікті капиталы туралы13 бет
Банктің меншікті капиталы,оның құрылымы және қалыптасуы34 бет
Банктің меншікті капиталының көздері мен қызметі14 бет
Банктің меншікті капиталының қаражаттар есебі30 бет
Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру. Шаруашылық жүргізуші субъектінің меншіктік капиталының есебі24 бет
Екінші деңгейлі банктердің меншікті капиталын басқарауды жетілдіру72 бет
Кешенді экономикалық талдау негізінде банктің меншікті капиталын басқару тиімділігін жоғарылату бойынша шаралар79 бет
Коммерциялық банктің меншікті капиталын басқару30 бет
Компанияның меншікті капиталы: құрамы, құру технологиясы мен көздері80 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь