Қаржы және несие

Мазмұны

Кіріспе

Бөлім 1. Қаржы . ақша
1.1. Ақша туралы жалпы түсінік
1.2. Қаржы

Бөлім 2. Несие
2.1. Несие. Несие түрлері.
2.2. Несиелік ақшалар және олардың Қазақстан Республикасындағы түрлері мен қызметтері

Қорытынды

Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі
Кіріспе

" Несие мен үшін ең бастысы –ол қажеттілігіңді дәл уақытында қанағаттандыру"
Ротшильд.

Ақшадан кейін ізінше несиені ойлап табу және шығару – адамзаттың данышпандық табысы .
Себебі несиені пайдаланудың нәтижесінде шаруашылық қажетін және жеке қажеттілікті өтеу уақыты қысқарады. Қарыз алушы кәсіпорынның несие алу арқылы өз өндірісін кеңейтуге, ал жеке тұлғаның өз ісін ұлғайтуға, не болмаса қажетті заттарды болашақта емес қазір алуға мүмкіндігі туады.
Сонымен қатар болашақта экономистерге несиенің не себепті шыққаны жәнеде ең бастысы экономикада оның ролі қандай? Соны білу тиіс.
Ақшаның өмір сүруіндегі обьективтік қажеттілік ол тауар өндірісі мен тауар айналысының болуына негізделеді. Кез-келген тауар айналысында ақша айырбас құралы болып табылады. Тауар мен ақша бір-бірінен бөлінбейді. Ақша-жалпыға бірдей эквивалент.
Несие. Несие бұл белгілі бір мерзімге және белгілі бір пайыздық өсімақысымен берілетін ақша қаражаты. Қазіргі таңда несие беру тәртібі әртүрлі өйткені, несие алу сомасына байланысты.
Қазақстанда несие аты қазір халыққа белгілі бір қаржы көзін көрсетеді. Халықтың несие алу мақсаты өз қаржылық жағдайын жақсарту болып табылады.
Еліміз тәуелсіздік алған соң экономикалық жағдайды жақсартудың бір тірегі бұл несие. Өйткені, халқымыздың бәрінің бірдей әл- ауқаты жақсы емес. Сондықтанда несиенің ролі өте зор. Несие туралы айта келетін болсақ, мысалы: батыста және басқада экономикасы тұрақты мемлекеттерде несиенің экономикаға және халықтың әл-ауқатына тигізетін әсері өте зор, сондықтан да сол елдердің халқы өз көңіліне сай, яғни өзіне ұтымды несие түрін таңдайды пайыздық өсімақысының аздығы, мерзімінің ұзақтығы және тұрақты төлемдік мөлшермен берілуі. Біздің елде мұндай жетістіктерге қол жетікізе қойған жоқпыз.
Біздің халық нсие алуға шошынады, өйткені қазіргі таңда олардың пайыздық өсімақысының жоғарлығы және оның тұрақсыздығы. Әрі мерзімінің қысқалығы сонымен қатар тәуекелділіктің өте жоғарлығы, яғни кепілге қойылатын мүліктің несие мөлшеріне қарағанда өте арзан бағаланатындығы. Әрі несие алатын азаматтың несие талаптарынан, заңдарынан және міндеттерінен өте аз хабардар болуы.
Бұл жеткіліксіздіктерді жою үшін несиенің тиімді және тиімсіз жақтарын халыққа тиянақты жеткізу қажет. Несие ала отырып әрбір азамат сол несиені тиімді жолға салса. яғни белгілі бір нәтижелерге жетсе алғысты төбеден төгер еді. Сондай нәтижелерге жету үшін несиенің тиімсіз жақтарын жою қажет. Банктердің қазіргі таңдағы жүргізіп отырған несиелік саясатындағы басты нәрсе ол несиелік тәуекелді азайту екендігі белгілі.
Қаржы ақшаның жинақталып белгілі бір қорды құраған бөлігі. Арнайы белгілі бір мақсаттармен жинақталған қаржылар өз мақсаттарына пайдаланылып белгілі бір игілікті істер асырады. Оған мысалы мемлекеттік бюджет. мемлекеттік несиелер, арнайы мақсаттарда жинақталынған қорларды жатқызуға болады.
Несиелік ақшалар- ақша қызметінің белгілі бір түрін атқаратын құралдар яғни чектер, вексельдер, депозиттік сертификаттар т.б
Курстық жобаны жазудағы негізгі мақсат - қазіргі несиелеу, қаржыландыру процестерінің жүргізілу әдістерімен және ондағы саясаты қандай, нені негізге алады, тәуекелділікті қалай азайтуда, осы сұрақтарға жауап беру.
Курстық жобаның негізгі міндеттері;
1. Мемлекеттің жүргізіп отырған қаржы-несие саясатының мақсатын анықтау
2. Қаржы-несиелік саясатындағы басты көңіл бөлінетін несиелік тәуекелдерді азайтудың әдістерін қарастыру.
3. Қаржы-несиелік саясатты жаңашалаудың жолдары / инновациялау/.
4.т.б сұрақтар
Куртық жоба ірі кең көлемді екі бөлімдерден тұрады.
Бірінші бөлімде - жалпы ақша , олардың түрлері туралы, ақшаның қаржыға айналу процесін ұйымдастыру әдістері туралы, ақша-қаржы саясат маңызы мен мазмұны туралы баяндалған.
Екінші бөлім кеңінен несиеге арналады. Мұнда несиенің түрлері, несие ақшалар олардың Қазақстан Республикасындағы айналысы туралы баяндалады.
Қорытындыда қаржы- несиелік саясатты дамыту жолдары көрсетілген
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. «Как получить кредитң оқулығы Алматы 1998 ж.
2. «Ақша, несие, банктер ң С.Мақыш Алматы 2002 ж.
3. « Казахстанская правда газеті ң 16 сәуір 2003 ж.
4. «ҚР Несиелік серіктестіктер туралы заңы ң
Астана 28 наурыз 2003 ж.
5. «ҚР Ұлттық банкінің статистикалық бюллетені ң қараша 2003 ж.
6. Саясат газеті 27 шілде 1999 жыл
7. Ұлттық Банк хабаршысы 2003 ж, № 16
8. Жас алаш /газет/ 26- қараша, 2003 ж
9. Банки Казахстана /журнал/ наурыз 2004
10. Саясат /газет/ 27- шілде 1999
11. Қаржы -қаражат /журнал/ 2003 ж № 16
12. Ақиқат /журнал/ № 6, 2001 ж
13. ААҚ " Халық банкі" /журнал/ 2004 ж
14. Қазіргі кездегі банктік жүйенің жағдайы және Қазақстандағы банктік қызмет көрсету нарығының дамуы /мақала. Қазақстан қаржылары 2002 ж.
15. Сейітқасымов Г.С Банковский учет и отчетность – Алматы « Қаржы-қаражатң 2000ж
16. Лаврушин О.И Банковское дело - Москва «Қаржы-қаражат ң 1999ж
17. Колесников В.И «Банковское делоң - Москва 2000ж
18. Даулетова М.Т «Кредитная деятельность банков в Казахстанең Алматы 2001ж
19. «Қ.Р. Ұлттық Банк туралы заңң 30.03.1995
20. «Қ.Р Банк және банк қызметтері туралы заңң 31.08.1995
21. Пруденциялдық нормативтер туралы заң 23.05.1997
22. Банкттің жаңа шот жоспары
23. Стат. бюллетендер
24. Қалығұлова Р Банктегі бұхгалтірлік есеп - Алматы 2001ж
        
        Тақырыбы:  Қаржы және несие
Мазмұны
Кіріспе
Бөлім 1. Қаржы - ақша
1.1. Ақша туралы жалпы түсінік
1.2. Қаржы
Бөлім 2. Несие
2.1. Несие. Несие ... ... ... және ... ... Республикасындағы түрлері мен
қызметтері
Қорытынды
Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі
Кіріспе
" Несие мен үшін ең ... –ол ... дәл ... ... ... ... ойлап табу және ...... ... ... ... ... нәтижесінде шаруашылық қажетін және жеке
қажеттілікті өтеу уақыты қысқарады. Қарыз алушы ... ... ... өз өндірісін кеңейтуге, ал жеке тұлғаның өз ісін ұлғайтуға, не
болмаса ... ... ... емес ... ... ... ... қатар болашақта экономистерге несиенің не себепті шыққаны ... ... ... оның ролі ... Соны білу ... өмір ... обьективтік қажеттілік ол тауар өндірісі мен тауар
айналысының болуына негізделеді. Кез-келген тауар айналысында ақша ... ... ... ... мен ақша ... бөлінбейді. Ақша-жалпыға
бірдей эквивалент.
Несие. Несие бұл белгілі бір мерзімге және ... бір ... ... ақша ... Қазіргі таңда несие беру тәртібі
әртүрлі өйткені, несие алу ... ... ... аты ... ... ... бір қаржы көзін көрсетеді.
Халықтың несие алу мақсаты өз ... ... ... ... ... ... ... соң экономикалық жағдайды жақсартудың бір тірегі
бұл несие. ... ... ... ... әл- ... ... емес.
Сондықтанда несиенің ролі өте зор. ... ... айта ... ... батыста және басқада экономикасы тұрақты мемлекеттерде ... және ... ... ... ... өте зор, сондықтан
да сол елдердің халқы өз ... сай, яғни ... ... ... ... ... өсімақысының аздығы, мерзімінің ұзақтығы және тұрақты
төлемдік мөлшермен ... ... елде ... ... қол жетікізе
қойған жоқпыз.
Біздің халық нсие алуға шошынады, ... ... ... олардың пайыздық
өсімақысының жоғарлығы және оның ... Әрі ... ... қатар тәуекелділіктің өте жоғарлығы, яғни кепілге қойылатын
мүліктің несие мөлшеріне ... өте ... ... Әрі ... ... несие талаптарынан, заңдарынан және міндеттерінен өте аз
хабардар болуы.
Бұл жеткіліксіздіктерді жою үшін несиенің тиімді және ... ... ... ... қажет. Несие ала отырып әрбір азамат сол несиені
тиімді ... ... яғни ... бір нәтижелерге жетсе алғысты төбеден
төгер еді. Сондай нәтижелерге жету үшін ... ... ... ... ... қазіргі таңдағы жүргізіп отырған несиелік саясатындағы
басты нәрсе ол ... ... ... ... ... ақшаның жинақталып белгілі бір қорды құраған бөлігі. Арнайы белгілі
бір мақсаттармен жинақталған қаржылар өз ... ... ... ... ... ... Оған ... мемлекеттік бюджет. мемлекеттік
несиелер, арнайы мақсаттарда жинақталынған қорларды жатқызуға болады.
Несиелік ақшалар- ақша қызметінің белгілі бір ... ... ... ... ... ... сертификаттар т.б
Курстық жобаны жазудағы негізгі мақсат - қазіргі ... ... ... ... және ... саясаты қандай, нені
негізге алады, тәуекелділікті қалай ... осы ... ... ... ... ... ... Мемлекеттің жүргізіп отырған қаржы-несие саясатының мақсатын анықтау
2. Қаржы-несиелік саясатындағы басты көңіл бөлінетін несиелік тәуекелдерді
азайтудың әдістерін ... ... ... ... ... / ... ... жоба ірі кең көлемді екі бөлімдерден тұрады.
Бірінші бөлімде - ... ақша , ... ... туралы, ақшаның қаржыға
айналу процесін ұйымдастыру ... ... ... ... ... мен
мазмұны туралы баяндалған.
Екінші бөлім ... ... ... ... ... түрлері, несие
ақшалар олардың Қазақстан Республикасындағы айналысы туралы баяндалады.
Қорытындыда қаржы- несиелік саясатты дамыту жолдары көрсетілген
Бөлім 1. ... Ақша ... ... ... ... дами ... ... болып қала береді, бірақ тауар ерекше
жалпылама эквивалент.
Ақша - жалпыға эквивалент, ерекше тауар, онда барлық ... ... ... және оның делдал ретінде қатысуымен тауар өндірушілер арасында
еңбек өнімдерінің айырбасы үздіксіз жасала береді.
Ақша қоғамда ең алдымен ... ... ... құнын өлшейтін
құрал, яғни ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі тауарлардың құны бір-бірімен теңгермелі, ал сан
жағынан салыстырмалы . ... ... ... ішкі ... ... ... ... көрінуіне мүмкіндік бермейді. Тауардың құны тек
айырбас процесінде ... ... ... ғана ... ... ... ... ақша емес, керісінше, толық құнды
ақшаны (алтынды) қоса ... ... ... өндіруге жұмсалатын қоғамдық
еңбек қана айырбаста тауарларды теңгермелі етеді.
Сонымен ақшаның бірінші ... ... – ол ... өнімнің
құнын өлшеуші құрал. Тауар құнын өлшеу үшін алтын ақшаның қолда болуының
қажеті жоқ. Ақша құн ... ... ... ақша ... ... ... ақша ... орындайды. Себебі тауардың құнын өлшеу оны ... ... ... ал ... тауарлы формасын ақшалай формасына
айналдыру үшін тауардың бағасын белгілеу жеткілікті.
Тауардың ақша болып көрінетін құны – ... ... Баға ... ... ... ... Енді өндірілген өнімнің құнын ақшамен анықтау
керек делік, яғни оны айырбасқа түсіру үшін бағасын белгілеу керек. Ол ... ... ... ... Баға ... деп ақша ... ретінде
мемлекет белгілеген белгілі бір металдың (алтын, күміс, мыс) мөлшері ... ... құн ... ... ... мен баға масштабының арасында
айтарлықтай өзгешеліктер бар. Құн ... – ол ... ... ... құн ... ... ... еңбек шығынын анықтайды. Ал баға
масштабы тауардың құнын анықтау үшін емес, оның ... ... ... ... ... ...... сипаттағы техникалық құрал.
Тауардың мемлекет бекіткен бағасының өз құнынан ауытқуы салдарынан
металл (күміс, ... ақша ... ... ... ресми баға масштабы
өзінің экономикалық маңызын жоятынын айта кеткен жөн. Қазір әр ... ... ... ... ... іс жүзіндегі баға масштабы бар.
Соның негізінде ақшаның құн өлшемі қызметі жүзеге ... ... ... ... ... ... ... делдалдық қызмет атқарады. Ақша пайда болғаннан кейін тікелей тауар
айырбастау (Т-Т) тауар айналысы (Т-А-Т) формасына айналады. ... ... бар: ... Т-А – ол ... сату немесе тауарды ақшаға
айырбастау, ал екіншісі А-Т – ақшаға басқа өажетті тауарды сатып ... ... ... айырбастауды бейнелейді. Ақшаның бұл қызметі тауар
айналымында сапалық өзгерістер енгізді. Атап айтқанда:
Біріншіден, Т-А – процесі өнім өндірушінің өнім ... ... ... ... ... мағынаны білдіреді.
Екіншіден, бір нарықта тауарды сатып, басқа бір нарықта керек тауарды
сатып алуға мүмкіндік туады.
Үшіншіден, тауарды ... ... (Т-А), ... ... ... ... ... болады.
Ақшаның айналыс құралы қызметінің ерекшеліктері:
а) тауар мен ақшаның біріне-бірі қарсы қозғалысы;
ә) бұл қызметті ойдағы ақша ... ... ... ... бұл ... ақша ... айырбасталғанда оларға ілесе жүріп,
ілезде шапшаң орындайтындықтан, айырбаста нақты ақша материалы (алтын)
емес, оның ... ... ақша ... ... ... тез ... сол ... айналысқа аз мөлшерлі ақша
қажет. Егер де ... ақша ... ... массасынан көп болса, онда
айналымдағы кем бағалы ақша құнсызданады. Оны ... ... ... ... ... ... ... тауарды сату уақыты оған ақша ... мен ... келе ... ... ... ... сатылған
тауарларға ақы төлегенде ақша төлем құралы қызметін атқарады. Сатып алушы
тауар үшін ақшаның ... ... ... ... ғана төлейді. Демек, бұл
– тауар несиеге сатылды деген ұғым. Тауар несиеге сатылғанда сатушы –
несие беруші ... ал ... ... ... (қарыздар) деп аталады.
Сатып лаушы ақшаның орнына сатушыға қарыз ... ... ... ... ақша ... ... қызметін атқарады.
Ақшаның төлем құралы қызметі тек тауар айналысын қамтумен шектеліп
қоймай, сонымен бірге ақша қаржылық және несиелік ... да ... ... ... ... түрде топтастыруға болады:
а) тауарларға және көрсетілген қызметтерге ақы төлеу;
ә) еңбек ақы, зейнетақы, шәкіртақы, жәрдемақы төлеу;
б) мемлекеттік қаржы міндеттемелерін өтеу;
в) банктік, ... ... ... ... ... өтеу;
г) сақтандыру міндеттемелерін төлеу;
д) құқықтық-сот сипатындағы ақыларды төлеу және т.б.
Ақшаның төлем құралы ... ... ... ... Бұл ... ақша ... ... процестерін аяқтайды
және қолма-қол ақшамен қатар несие ақшалары да жүреді.
Ақшаның айналыс және төлем құралдары қызметін ... үшін ... ... ... ақша ... ... ... Әр түрлі жағдайларға
байланысты тауар айналысы (Т-А-Т) ... (Т-А) ... ... ... ақша ... да ... ... бір тауарларды сатқаннан
соң ақша жиналып қалады. Әрине ақша қорын жинау әр түрлі нақты себептерге
байланысты. ... ауыл ... ... жыл ... ... Көктемде егін егі үшін алдын ала қажетті құрал-
жабдықтарды сатып алу немесе ... ... ... және ... ... және т.с.с. жұмыстарға ақша қорын жинау керек. Бұл
экономикалық себептер. Сонымен қатар ... ... ... жеке қор ... ... ... әлеуметтік себептер де ақша
жинауға әсер етеді.
Ақша қорын жинау заңды және жеке тұлғалардың жинақтар түрінде болады.
Бұл ... ... ... ... мемлекеттік облигациялары,
ұымдардың банктердегі шоттарындағы ақша қаражаттарының қалдығы.
Ақшаның қор жинау қызметі арқылы ұлттық табысты ... ... ... ... ... ... ... қамтиды. Бұл ақшаның дүниежүзілік
қызметінің алғы шарты. Ақша халықаралық сауда саттықта қызмет көрсетеді.
1867 жыл Париж ... ... ... ... ... ... деп ... реформасы деп- мемлекеттік ақша жүесіне өзгеріс енгізуді айтады.
Ақша реформасы жүргізілгенде бір ақша ... ... ақша ... я ... сол ақша ... ... элементтерін өзгертеді.
1922-1924 жж ақша реформасын жүргізүге мына жағдайлар әсер етті.
Біріншіден, 1917 ж. қазан төңкерісін кейін патшалық ... ... ... ... азамат соғысы мен шетел әсерлік интервенциясы
одан әрі бұзылуына жол ... мәні ... азық ... ... ... яғни шаруалар өндірген өнімінің өз қажетінен
артығын, тіпті кей жағдайда өзіне қажетті бөлігін де ... ... ... ... өніменің шаруалар қолма-қол ақша ала алмай
қарызға береді.Осының салдарына нарықта сатылатын тауарлар күрт ... ... азық ... және ... ... тек ... етілді, жалақы заттай түрде берілді.Мысалы,1917ж. жалақының
5-- ... ... ал 1920 ж. ол ... - 93- - ... тек ... есептеудің шектеліп қолма-қол ақшаны тек әскер
қатарындағылар ғана алды.Сөйтіп,тауар-ақша айналымы тарылды ... ... ақша ... одан әрі бұзылды.
Екіншіден, ақша айналымына жүйелі түрде көп мөлшерде ақша шығару ... ... ... әсер етті.
Ақша реформасының екінші аяқтау кезінде,яғни 1924 ж.5 ақпанына
бастап елдің барлық жерінде төлем құралы ... ... ... ... 5 сом ... қазыналық билетке айналымға шығарылады
10 қазыналық билет 1 червонец тең, демек 1 сом 0,774 г алтыңға тең, ... 1/10 ... ж. 15 ... ... 1923 ... шығарыла бастаған ақшаның
кеңестік ... ... ... және оның ... ... 1924 ж. 22 ақпанынан бастап ... ... ... ... және 50 тиын ... күміс тиындар және бағасы 1,2,3,4,5 мыс
тиындар аиналымға шығарылады . 1924 10 ... ... ... ... ... нақты курспен сатып алу басталды;
есеп 1 сом қазыналық ... ... 1 сом ... 1923 ж. ... 50 ... ... ... 1 сом соғысқа дейінге 50 млтд сомға тең .
Сөйтіп ақша реформасы 1922ж. ... ... 1924ж. ... оның ... мынада елдің; ақша жүйесі қайта қүрылып , жана
сипатқа ие болды реформаға дейін ... ... ... ... ақша ... енді ... және алтының қамтамассыз етілген
несие ақшаоары шығарылатын болды. 1924 ж. ... ... ... ... бастап ақшаны тек Мемлекеттік банк шығарылатын
болды;
Ұлы Отан соғысынан кейінгі халық шаруашылығын ... ... ... ... ... елдің ақша айналымы,
мемлекеттік бюджет, ұлттық табыс және т.б. аса зор ... ... бас ... олар ... ... және ... ... мұндай үлкен сомамен есеп жүргізу қаржы-банк және шаруашылық
мекемелерінің ... ... Аса ірі ... ... ... ... жүрген баға масштабы өте ұсақ болды.
Есеп жұмысын жеңілдету мақсатында КСРО ... 1961 ... ... баға ... 10 есе ... ... алтын құрамын өсіру
және айналымдағы ақшаны жаңа ақша ... ... ... шешім
қабылдады.
Баға масштабын өзгерту шаралары мына тәртіппен жүргізілді:
• 1961 ж.1 қаңтарынан айналысқа жаңа ... 1, 3, 5, 10, 25, 50 және ... ... банктің билеттері (банкноталар) және 1, 2, 3, 5, 10, 15,
20 және 50 тиын майда монеталар шығарылды;
• ескі ... ақша ... мен ... тиындар жаңа үлгідегі ақшаға 10
сом ескі ақша 1 сом жаңа ақшаға арақатынасымен айырбасталды;
• ақша ... ... үш ай ... жүрді, сондықтан 1961 жылдың І
тоқсанында айналымда ескі және жаңа ... ... ... ... ... ... жүргізілді;
• сол арақатынаспен тауарлар мен қызметтердің бағасы, халықтың еңбек ... ... ... ... ... ... мен ұйымдардың
арасындағы есеп айырысу осы ірілендірілген баға масштабымен қайта
есептелді.
Баға ... ... ... ... ... алу ... есе ... халықтың табысы (жалақысы, зейнетақысы, шәкіртақысы және
т.б.) сонша есе азайды. Тек ақша есебі жеңілдетілді. Тауар бағалары мен
тарифтердің 10 есе ... ... ... кең мөлшерде пайдаланып, сауда
жүйесіне автоматтарды кең көлемде енгізуге мүмкіндік туғызып, айналым
және есептеу шығындарын азайтты. Жаңа ... ... кіші ... алып жүру де ... болды.
Баға масштабын ірілендірумен қатар ақшаның алтын құрамын және оның
шетел ... ... ... ... ... 1961 ... ... рубльдің жаңа алтын құрамы бұрынғы 0,222168 г орнына 0,987412
г алтынға теңгерілді. Бұл 1913 жылғы оның алтын құрамынан
Қазақстан Республикасында 1993 жылы ақша ... ... ... - ақша ... ... ... КСРО ыдырағаннан кейінгі екі
жыл аралығында кеңестік рубль (сом) бұрынғы ... ... ... тәуелсіз елдерде біртектес ақша ретінде қолданылды. Ол
елдерде 1986 жылы басталған экономиканы қайта құру ... ... ... ақша ... өсіп, инфляция қарқыны шарықтады.
Тауарлар мен азық-түлік негізінен шетелдерден тасылды. 1990 ж. қолма-қол
ақша эмиссиясы 25 млрд сом ... ол ... жж. ... ... ... көп ... ж. қаңтарындағы "КСРО Мемлекеттік банкнің 1961 ж. ... ... 100 ... ақша ... ... ... және ... айырбастау
тәртібі мен азаматтардың салымдарынан ... ақша ... ... КСРО ... ... және КСРО ... Кабинетінің
қаулысына сай 1991 ж. үлгідегі 50 және 100 сомдық купюралар шығарылды.
Ескі ақшаларды жаңасына айырбастау процесі жеке ... үшін үш ... ... 1992 ж. ... 200, 500, 1000 ... ... үлгідегі ірі
купюралар шығарылды.
Республикалар өздерінің егемендігін жариялаған бойда оларда 15 ұлттық
банктер құрылып, олар бір-біріне тәуелсіз орталық банк ... ... ... ... ... ... ... ақшамен қамтамасыз
ететін жалғыз емиссиялық орталық - ақша шығаратын станок - ... ... еді. ... ... ... ... ... тәуелсіз елдерде
олардың қатал ақша-несиелік саясатына байланысты рубльдің сатып ... әр ... ... және ... ... рубльдің бағалануы да
түрлі деңгейде болды. Қолма-қол ақшаның осындай ... ... ... өз ұлттық банктерінің несиесін беруді ұлғайтты (Украина,
Латвия, Литва). 1992 ж. ... ... ... 5000 ... сом, ... 10000 және 50000 сом шығарды [23; 51.].
1993 ж. мамырында Қырғызстан, тамызында Грузия өз ... ... ... бұл ... ... ... ... зонасын 1993 ж. Түрікменстан, Әзербайжан, Армения; Молдова
тастап шықты.
1992 жылдың ... ... ... Республикасының Президенті,
үкіметі, Жоғары кеңес Қазақстанға өз валютасын енгізу қажеттігін түсініп,
шегіне ... ... ... ... ұлттық валютасының пішінін
(дизайн) дайындайтын топ құрып, оны ... ... ... ... қол ... 1993 ж. наурызында Англияда "Харрисон және ұлдары"
атты жеке фирмада қажетті мөлшерде ұлттық валюта - 1, 3, 5, 10, 20, ... 100 ... - ... ... ... ж. 12 ... ... Республиксының Президенті Н.Ә. Назарбаев
"Қазақстан Республикасында Ұлттық валюта енгізу туралы" ... ... ... ... 1993 ж. 15 қарашада сағат 8-де Қазақстан мемлекетінде ұлттық валюта -
теңге - ... 1993 ж. 18 ... ... теңге Қазақстан Республикасында бірден-бір
заңды төлем құралы болып тағайындалды. Бір теңге 100 тиыннан ... ... ақша ... ... және ... тиындар түрінде жүреді.
• қолма-қол ақша, рубльдік шоттардағы жинақтар мен салымдар 500 ... ... ... ... ол 18 ... ... 18-де аяқталды.
Қарашаның 15 мен 18 аралығында екі валюта - сом және ... - ... ... ... жасы 16-дан асқан барлық азаматтары 100 мың
сом ақша айырбастауға ... ... ... тек бір рет ... ... ... белгі соғылды.
Ақша айналымы дегеніміз- ... және ... емес ... ... ... ақша белгілерінің айналымы. Бұл анықтама
ақша айналымының қазіргі ... сай ... ... ... ... ... ... метал ақша жүйесінде әрі тауар, әрі ақша айналымы ретінде олардың
құны айналымда жүрді. Сондықтан құн айналымы тауар айналымы мен ... мен ... ... ақша ... құн ... ... ... Ал ақша айналымы деген қолма-қол ақша мен қолма-қол
емес ақша белгілерінің тауар айналымының және тәуелсіз төлемдер ... есеп ... ... ... ... ... ақша айналымы екі бөліктен қолма-қол ақша айналысы және қолма-
қол емес ақша ... ... тек ... ақша ... оны ақша ... ... Республикасында қолма-қол ақшаны Ұлттық банк банкнота
түрінде эмиссиялайды, екінші деңгейдегі банктер оның эквивалентін
қолма-қол емес ... ... ... Коммерциялық банктердің
операциялық кассасынан қолма-қол ақшаның көп ... ... яғни ... ... ... ... ақша кәсіпорындар мен
ұйымдардың кассасының түседі де, ал клиент жеке ... ... ... ... беріледі.
Қолма-қол ақша негізіне халықтың ақшалы табысынан және
жұмсаудан ... ... көп ... ... ... мен ... төлемін,қарызды өтеуге,тауар сатып
алу мен көрсетілген қызметке ақы төлеуге,бағалы қағаздар мен лоторея
сатып алуға,жалгерлік ақы,және т.с.с.төлеуге жұмсайды.
Қолма- қолсыз ақша ... емес ақша ... ... айналымы)-ол банктегі шот
иесінің жазбаша бұйрығы бойынша ... ақша ... ... ... төлем құралы ретіндегі қызметін атқаруы.
Есеп айырысу операцияларын жүргізу үшін әр-түрлі шоттар
қолданылады.Олардың арасында кең ... ... ... т.б ... ... ... ... тауарлы операциялар бойынша
және қаржы міндеттемелері бойынша ... екі ... ... ... ... ... үшін ... -қол ақшасыз есеп айырысу, ал
екіншіге бюджетке төленетін төлемдер (пайда салығы, қосымша ... жеке ... ... ... ... және ... ... және бюджеттен тыс қорлар, банктік борышты өтеу, несие ... ... ... есептесу жатады.
Экономикасы дамыған мемлекеттерде ақша айналымы басқаратын
экономикалық әдістерді енгізу ... кең ... ... ... ... төлемдерінің тек 1/4 бөлігі ғана қолма -қол ақша
төлеумен жүргізілсе, қалған ... ... ... ... т.с.с жүргізіледі.
Банктердің есептесу операциялары; инкассо, аудару және аккредетив
болып бөлінеді.
Инкассо - әр ... ... ... ... ... және олардың шотына банктердің ақша ... ... ... бағалы қағаздар және ... ... ... ... екі түрі бар. Жай инкассо - ... ... ... ... ... ... ... негізінде банктің
үшінші жақтан ақша алуға міндеттенген операциясы, жай инкассо ... ... ... ( ... ... - үшінші жаққа клиенттен алған
құжатты көрсету, тауарды реттеуші және оны тек ... ... ... ... акцепт алғанда ғана беру нәтижесінде банктің жүргізетін
операциясы.
Аккредитив ( латын сөзі - ... ") - бір ... ... ... көрсетілген шартарда орындағанда белгілі бір сомманы
жеке немесе заңды тұлғаға төлеу ... ... ... ... ... ... ақшалы және құжатты.
Ақшалы аккредитив -келісім ол бойынша элемент - банк ... және оның ... ... ... жаққа төлемді жүргізу
немесе оның үкімі бойынша төлеуі немесе сатып алу керек.
Бюджет – ... ... ... ... ... ... ... қаржы қоры болып табылады. Бюджеттің қаржысы экономиканы
дамытуға, ... ... ... ... деңгейін көтеруге және
басқа да мақсаттарға пайдаланады.
Қазақстан республикасының салық кодексіне ... жеке және ... ... ... ... ... толықтырудың негізгі
көзі болып табылады.
Бюджет - негіз қалыптастырар құжат, оны бекіткен кезде ... ... ... ... ... есеп ... ... Бюджетті толықтыратын салықтар туралы жалпы түсінік
Экономикалық ілімдер тарихында салықтардың ... ... ... ... ұзақ ... бойы ... Смит ойы ... «салықтар – халықтың өз табыстарының бір бөлігімен
мемлекет міндеттерін жүзеге асырумен байланысты болатын ... ... үшін ... ... ... ... ... бір тәсілің.
Салықтардың экономикалық мазмұны Давид Рикардо еңбектерінде зерттелген.
«Салықтар – деп ... ол, ... ... ... ... өнімін және еңбегін
құрайды, олар барлық уақытта елдің капиталынан және табысынан ... ... ... ... анықтама береді: «Салықтар – қайтарымсыз
сипаттағы белгіленген мөлшерде бір жақты тәртіппен төленетін мемлекет заңды
түрде белгіленген бюджетке төленетін ... ... ... экономикалық белгілеріне жататындар:
Салықтардың ақшалай нысаны;
Салықтардың қайтарымсыздығы және эквивалентсіздігі;
Салықтардың объектісі, субъектісі, мөлшері және ... ... ... ... ... табылады.
Салықтардың басқа салық салу жүйесінде бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдер бар.
Оларға жататындар:
Алымдар;
Төлемдер;
Мемлекеттік баж;
Кедендік ... ... ... 3 түрі ... емес ... жолғы алымдар.
Егер салықтар жүйесіне тікелей енетін бюджетке төленетін міндетті салым
және ... ... ... ... Мысалы, зейнетақы қорына
аударым. Бір жолғы алым – төтенше жағдайларда айрықша ... ... ... ... атқаратын үш негізгі қызметі бар.
Функция мемлекеттің табыстарын құндық қайта бөлу ... ... ... ... қоғамдық мақсаты қалай орындалатынын көрсетеді.
Қазіргі экономикалық әдебиеттерде ... ... ... ... ... ... жинақтаушы);
Қайта бөлу (әлеуметтік!;
Реттеуші;
Фискалдық қызметінің көмегімен мемлекеттік ... ... ... ... ... етуі үшін ... ... қалыптасады.
Қайта бөлу қызметі салық салудың прогрессивті ставкаларын белгілеу, бюджет
шығындарының едәуір ... ... ... ... бағыттау,
әлеуметтік қорғауға мұқтаж халықтың бөлігін ішінара немесе толық босатуды
білдіреді.
Реттеуші қызметі ұдайы өндіріс процестерінің ауқымы мен ... ... ... ... ... ... ... ең белсенді
құралы болып табылады.
Мемлекетте алынатын салық түрлерінің, оны құру мен алудың нысандары ... ... ... ... ... ... жүйесің деп
аталады.
1991 жылғы желтоқсанның 25-інен бастап біздің елімізде ... ... ... ... ... Бұл ... Республикасының салық жүйесі туралы
заңға негізделеді.
Салықтарды салу ... ... олар тура және ... ... ... ...... төлеушінің кірісі мен мүлкінен тікелей төленген
салықтар. Олар өз кезегінде нақты және жеке ... ... ... ... ... мүлкінің (меншігінің) кейбір түрлеріне (үй,
жер, кәсіп, ақшалай капитал және т.с.с) салынады. Жеке тура салықтар – ... ... мен ... ұйымдардың табыстары мен мүлкіне салынатын салықтар.
Нақты салықтардан айырмашылығы – жеке салық салу ... ... ... ... мен ... де, оның ... ... да ескереді.
Жанама салықтар – баға немесе тарифке үстеме ... ... ... ... мен ... ... байланысты емес салықтар.Жанама
салықтарға ҚҚС акциздер жатады.
Салық алатын орнына ... ... және ... салықтар болып
бөлінеді.Жергілікті салықтарға жер салығы, ... ... ... ... ... ... ... салықтарға қалған
салықтар жатады.
Пайдалану тәртібіне қарай салықтар жалпы және ... ... ... ... ... қажеттіліктерді ... ... ... ... қорлардың қаржы базасын құруға арналады.
Объектінің экономикалық белгілері бойынша табысқа салынатын және ... ... ... ... салынатын салықтар төлеушінің
салық салынатын кез келген объектіден алған табыстарынан алынады.Тұтынуға
салынатын салықтар – бұл ... мен ... ... ... ... шығынға салынатын салықтар.
Салық салу объектілерін есепке алу және оларды бағалауға мынадай тәсілдер
қолданылады: 1.Кадастрлық
2.Салық төлеущінің мағлұмдамасы бойынша
3.Табыстың алу ... ... ... негізде
1.Кадастрлық, кадастрды пайдалануды білдіретін, онда ... ... ... ... салу ... ... ... тұрады.
2.Мағлұмдамада салық төлеушілер табыстың көлемін, ... ... ... және ... сомасын есептеп төлейді.
3.Табысты алу көзінен ұстап қалу әдісі бойынша салық төлеуші жұмыс істейтін
ұйымның, мекеменің бухгалтериясы одан ... ... ... ... ұстайды.
4.Патенттік әдіспен салық кәсіпкерлік ... сан ... ... патент негізінде төленеді.Патент-арнаулы салық режимін қолдану
құқығын куәландыратын және ... ... ... төленгендігін
растайтын құжат
Бюджетке төленетін алымдардың түрлері:
1.Салықтар
1.Корпарациялық табыс салыға
2.Жеке табыс салығы
3.ҚҚС
4.Акциздер
5.Жер ... ... ... мен ... ... ... ... құралдарына салынатын салық
9.Мүлікке салынатын салық
2.Алымдар
1.Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым
2.Жеке ... ... ... ... үшін алынатын алым
3.Жылжымайтын мүлікке құқықтарды және олармен ... ... ... үшін ... ... және ... ... құрылғыларды мемлекеттік
тіркегені үшін алым және т.б.
3 Төлемақылар
1. Жер учаскелерін ... үшін ... Жер ... ... су ... ... үшін төлемақы;
3. Қоршаған ортаны ластағаны үшін төлемақы және т.б.
4. Мемлекеттік баж
5. Кеден ... ... ... Кеден алымдары;
3. Төлемақы;
Бөлім 2. Несие. Несие түрлері
2.1. Несие ... ... ... Несие бұл белгілі бір ... және ... бір ... ... ақша ... Қазіргі таңда несие беру тәртібі
әртүрлі өйткені, несие алу сомасына байланысты.
Қазақстанда несие аты қазір халыққа ... бір ... ... ... несие алу мақсаты өз қаржылық жағдайын жақсарту болып табылады.
Еліміз тәуелсіздік алған соң экономикалық жағдайды жақсартудың бір ... ... ... ... ... ... әл- ауқаты жақсы емес.
Сондықтанда ... ролі өте зор. ... ... айта ... ... батыста және басқада экономикасы ... ... ... және ... ... тигізетін әсері өте зор, сондықтан
да сол елдердің ... өз ... сай, яғни ... ұтымды несие түрін
таңдайды пайыздық өсімақысының аздығы, мерзімінің ұзақтығы және ... ... ... ... елде ... ... қол жетікізе
қойған жоқпыз.
Біздің халық нсие алуға шошынады, өйткені қазіргі ... ... ... ... және оның ... Әрі ... ... қатар тәуекелділіктің өте жоғарлығы, яғни кепілге ... ... ... ... өте ... бағаланатындығы. Әрі несие
алатын азаматтың несие талаптарынан, ... және ... өте ... ... ... жою үшін ... ... және тиімсіз жақтарын
халыққа тиянақты жеткізу қажет. Несие ала отырып әрбір азамат сол ... ... ... яғни ... бір ... ... ... төбеден
төгер еді. Сондай нәтижелерге жету үшін ... ... ... ... Ол ... салықтық жағдайға қарап беру болып табылады.
Мысал келтіре келсек оның пайыздық өсімақысын азайту тұрақсыздығын жою
және тәуекелділікті минимумға ... ... ... ... – бұл ақша қаражаты қыстау уақытта зор көмек көрсетеді.
Мұны алу жолы ... ... ... ... өз ... ... мұның мағынасы насие лимитін жалақың арқылы жабу деген сөз.
Несие лимитін тұрмыстық керек – ... ... да ... ... ... ... мәні оныњ атќаратын ќызметінен көрінеді. Ал
оныњ әрбір ќызметі ... ... ... ... ... ... уаќытша бөлініп шыќќан ќұнды кейін өзініњ алѓашќы
иесіне өсім аќымен ќайтарып беру ... ... ... ... мен ... арасында несие ќатынастары пайда болады. Қайта бөлу – несиеніњ
алѓашќы ќызметі. Несие арќылы ... ... не? Соны ... ... ... ... бөлу ќызметініњ белгілері ќандай? Несие ... ... ... ... бір ... уаќытша ќолдануѓа тауарлы ... ... ал ... жаѓдайда аќша ќаражатын беруі мүмкін.
Екі жаѓдайда да мәміленіњ мәні бірдей болѓанымен берілетін зат (объект) ... ... ... оныњ ... ... ќайта бөлінетін заттыњ
ќұны.
... ... ... бөлу ... ... бөлу ... тән. Ол
аймаќтыќ, салалыќ, шаруашылыќ нышандарына байланысты: аймаќтыќаралыќ,
салалыќаралыќ, салалыќ және ... ... ... келесі атќаратын ќызметі – ... ... ... ... ... шаруашылыќта наќты аќшаныњ орнына несие
операцияларын жүргізу үшін ... ... ... ... ... мен көрсетілген ќызметтер үшін ќолма – ќол аќшасыз есеп ... ... ... ... бір ... екіншісіне аќша аудару ќолма
– ќол аќша ... ... аќша ... ... ... ... ... мумкіндік беріп, нәтижесінде айналыс шыѓындарын
азайтады.
Коммерциялық банктердің клиенттеріне беретін қарызын біраз ... ... ... борышқордың типіне байланысты – кәсіпорынға, үкіметке және
жергілікті үкімет ... ... ... ... ... пайдаланылатын мерзіміне байланысты – қысқа мерзімді (1 жылдан 5
жылға дейін), ұзақ мерзімді (5 ... ... ... ету ... ... - ... ... берілген қарыз және
айналыс аясына берілген қарыз;
Һ борыштылардың қай ... ... ... - ... саудаға,
ауыл шаруашылығына, транспортқа берілетін қарыз;
Һ қамтамасыз етілуі бойынша – кепілді, қорғаулы, ... ... ... ... өтеу тәсіліне қарай – бір уақытта және бөлік-бөлікпен өтелетін
қарыз.
Несеені банктер ... мына ... ... (қағидалары)
сақталғанда ғана береді: қамтамасыздық, қайтарылымдылық, мерзімдік,
төлемділік және мақсаттылық.
Берілетін несиенің ... ... ... ... ... ... бекіту арқылы реттеледі. Бұл жағдайда банк пен клиент
арасында келісім бекітіледі, ол бойынша банк ... ... ... ... бір ... несиеберуге міндетті. Несие линиясы бір жылға
ашылады. ... ... ... ... ... ... және
қосымша рәсімдемей-ақ қажет кезде несие алуға мүмкіндік алады. Әйтседе,
егер клиенттің қаржылық жағдаый нашарлап ... онда ... ... ... оны жою құқы банкте болады. Несие линиясы банк жоғары ... ... ... ... ... ... ... линиясы лимитінің 20-30( көлемінде орнын толтыратын (компенсационный)
аз қалдық сақтау жағдайы көрсетылген құжат қоса ... ... ... ... бір түрі – ... ... арқылы несие беру. Бұл жағдайда берілетін несие сомасы несиелік
шоттың ... ... ... ... шотының кредитіне
аударылады. Есеп-төлем құжаттары борышқордың несиелік шотынан ... және ... ... ... банк топтарының
(синдикат) көлемді сома ... ... ... ... ... Бұл
жағдайда қатысушы-банктің біреуі басқарушы және төлеушінің өкілі қызметын
атқарады. Германия мен ... ... ... де кең ... ... ... екі және одан да көп ... беруді ұйымдастырушы және
басқарушы болуымен ерекшеленеді. Консорциумдық несие әдетте өте ірі сомаға
(30 млн. АҚШ ... ... ... ... ... ... көлемін үлғайтып,
банктің несиелік қауіпін ... ... ... ... және басқа несие беруші мен борышқордың құқы мен міндеттері
көсетіледі.
Несие ... ... ... ... ... мен түрлері
сипаттайды. Несиенің мазмұны мен түрі ... ... ... ... ... ... мазмұны мен оның қолданылатын
түрін өзгертеді. Несиенің негізгі екі формасы: коммерциялық несие ... ... ... Бұл екі ... ... несие субъектілері, құрамы,
қарыз объектісі, диамикасы, процент мөлшері және қызмет ету аясы бойыншат
ажыратылады.
Коммерциялық ... ол ... ... ... ... ... тауары үшін ақша төлеуді кейінге қалдырып, оны қарызға беруі. Әдетте
клммерциялық несиеде аударым векселі толтырылады. ... ... ... ... кезінде капиталистік ұдайы өндірістің қажетін
қамтамасыз етуден пайда болып, капиталистік несие жүйесінің негізін ... ... ... ... байланысты (тауар өндіру уақыты оны
сатып, ақша түсіру ... сай ... ... ... жыл ... ... онда өндірілген тауарларды сату да жыл
мезгілдеріне байланысты ... бір ... ... ... ... өндіруші-сатып алушыдан қолма-қол ақша болмаған
жағдайда оған екінші капиталист тауарын несиеге сатады. Коммерциялық ... ... ... ... түсуін қамтамасыз етеді, сөйтіп
тауардың сатылуын және барлық капиталдың қайталама айналысын ... ... ... ... мен сатушылардың да ақша қажетін өтейді.
Дегенмен комерциялық несиені қолдануда біраз шектеулер бар. Олар:
• Бұл ... ... ... тиіс ... қорының көлемімен
шектеледі;
• Бұл несиенің ... ел ... ... байланысты
өзгереді, яғни дағдарыс кезіндекапиталдың кері ... ... ... көлемі қысқарады.
• Бұл несие текбір бағытта қозғалыста жүреді: оны тек өндііріс
құрал ... ... ... ... пайдаланатын
салаларға береді, керісінше болуы мүмкін емес. Мысалы, комбайн
зауыты өз ...... ... ауыл ... болады, ал ауыл шаруашылығы ... ... ... ретінде өз өнімін бере алмайды.
Қорыта айтқанда, коммерциялық несиенің банктік несиеден басты
ерекшелігі- ол ... ... ... ... ... ол ... ... қаражат қорынан клиенттерге
қайтарым мерзімін белгілеп, ақша ... ... ... ... мен ... ... ... бірсыпыра айырмашылықтары бар.
Біріншіден, коммерциялық несие тауар түрінде берілсе, ал бактік ... ... ... Коммерциялық несиені тауар өндірушілер мен сатушылар бір-
біріне тауардың сатылуын қамтамасыз ету үшін ... ... ... де, ... да ... ... ... ретінде беріледі.
Екіншіден, коммерциялық несие мен бактік несие ... яғни ... ... ... ... да ажыратылады.
Коммерциялық несиеде несие беруші ... де, ... ... де ... ... ... ... беруші- банк, ал қарыз алушы- кәсіпкер.
Үшіншіден, коммерциялық несиенің шектеулері банктік несие берумен
жойылады, себебі банктік несиені қолдану өрісі кең. ... ... ... ... ... көрсетсе, банктік несие халықтың барлық топтарының
уақытша бос ... ... оны ... ... бұл екі ... динамикасы (өсуі) да біркелкі емес.
Коммерциялық несиенің көлемі өндіріс пен тауар айналымының дамуына және
төмендеуіне ... ... және ... отырады. Өнеркәсіптің дамуы
кезінде оған ұсыныс пен сұраныс ... ... ... ... ... ... өндіру мен сату қысқарып, ал қарызды төлеу
үшін банктік несиеге ... ... ... ... көтерілуі
кезінде нақты капиталдың көлемі өсіп, өндірістік мақсатқа жұмсау ... ... ... ұлғаяды. Осыдан банктік несиенің екі ... ... ... оны ... ... көлемін өсіру үшін
пайдаланса, онда капитал ... ал ... ... өтеу үшін ... ... пайдаланылса, онда ақша қарызы ... ... ... ... ... ... бөлінуі қарыздардың алған несиені пайдалану
мақсматына ... ... Егер ... ... ... ... ... қағаздарды беріп алса, онда қағаздардың банктен ақша
қарызын алғаны. Егер ... ... ... ... ... ... ... онда қарыздардың капитал несиесін алғаны.
Банктік несиені экономиканың кез келген салалары пайдаланады:
өндірістің бір саласынан ... ақша ... оның кез ... ... ... ... (мысалы, ауыл шаруашылығынан өнеркәсіп өндірісіне).
Несиенің негізгі екі формасының- коммерциялық және банктік несиелер
- ... ... ... байланысты бірнеше түрге бөлінеді:
тұтыну, лизинг, ауыл ... ... ... ... және т.б.
Тұтыну несиесі- ол төлемін укейінге қалдырып тұтыну ... ... ... ... халық, ал несие беруші - әртүрлі өндіріс
орындары, фирмалар, банктер, ... ... ... Тұтыну несиесі
коммерциялық несие ... ... ... ... ... ... төлемін
кейінге қалдырып тауар сату) және банктік несие формасында (яғни тұтыну
тауарын сатып ... ақша ... ұзақ ... ...... жеңіл
машиналар, тоңазытқыштар, теледидарлар және т.б.) беріледі. Несиенің бұл
түрінде банк пен халық ... ... да ... ... ... сауда
орындары халыққа белгілі бір сомаға тауарды несиеге сатады да, сол сомма
көлемінде банктен ақшалай ... ... ... ... жас ... ... егер ... 30-дан аспаса және үйленгендеріне үш жыл ... ... ... ... Чехословакияда жоғары оқу орындарының
студенттеріне берілген.
Лизинг несиесі- ол тауар түрінде берілетін несие. ... деп ... ... ... ... етуімен машиналарды, құрал-
жабдықтарды, жылжымайтын мүліктерді және негізгі ... ... ... ... ... ұзақ мерзімге үшінші жаққа жалғаберуді айтады.
Тауар өндірушіге немесе ... ... ... оның ... ... ... ... ие болады. Лизинг бойынша жалға бір өндірістік
циклда жойылмайтын кез ... ... ... ... алуға болады.
Экспортты және импортты қаржыландыру тұтқасы болып табылатын халықаралық
лизингте келісімге қатысушы субъектілер әр түрлі ... ... ... ... ол ауыл шаруашылығындағы негізгі капитал
мен айнымалы капиталдың қызметін ... ету үшін ... ... Ауыл ... ... ... капиталдың (қордың)
қатысуына және дамуна қозғалмайтын мүліктің кепілдігімен банк ұзақ ... ... ... береді. Ауыл шаруашылығындағы өндірістік ... және ... ... ... ... ... ... етеді. Ол
әдетте сол жылғы астық өнімдерін сатқаннан ... ... ... ... КСРО-да кең қоолданылған несеи
түрі. Ол- жоғарғы басшы органдардың (министрлік, ... ... ... ... бағынатын кәсіпорындар мен мекемелерге қаржы көмегі
ретінде берілетін несие. Банктік несиемен салыстарғанда ол ... ... оны ... ... органдары көп болмаған. Себебі
шарауашылықаралық ... ... ... кездесір қалған қаржы
қиындығын жою мақсатына, не болмаса өндіріс ... ... ... ... ... ... ... бұл
несие субъектілері, міндетті түрде, бір щаруашылық жүйесінде ... тек ақша ... ... қайтарылғанда несие үшін ақы
(процент) төленбейді; несие алғанда ... ... және ... бір
мезгілде өтеу туралы міндеттеме болтырылмайды. Кәсіпорынында ... ... соң ... ... ... несие қайтарылып алынады.
Соңғы уақытта шарауашылықаралық несиенің тауарлы түрі ... ... ... ... және ... қолданылатын
техникалар несиеге берілуде. Мұндай жағдайларда несие қатынастарының ауқымы
ұлғаяды. Несиеге, мысалы, техника берілсе, ал оны қайтару ... ... ... өтелуі мүмкін.
Ипотекалық несие- ол жылжымайтын мүліктерді- жерді, өндірістік және
тұрғын ғимараттарды, үйлерді, ... ... алып ұзақ ... ... ... Мүліктердің кепілдіке алынғаны туралы ... ... ... ... ... ... ... несиенің ақшалы
қоры, негізінен, банктер мен корпорациялардың ипотекалық облигациялар
шығарып, сатудан түскен қаржыдан ... ... ол ... пен ... ... ... сату ... жеке және заңды тұлғалардан несие алуы. Бұл несие
қатынастарының субъектілері: несие беруші ... және ... ... ... ... және оның ... ... Мнемлекеттік несие - қысқа
мерзімді және ұзақ мерзімді болып екіге бөлінеді: ... ... ... ... ... ... 1-3 айдан кейін өтілуі керек, ал
ұзақ ... ... ... ... ... ... көтеген жыл
өткен соң өтеледі. Бұл мемлекеттік заемдар (қарыз) мемлекеттік шығындарды
өтеуге, бюджеттің ... ... ... кезінде айналымдағы артық
ақшаны шығаруға ... ... ... ... бұл несие негізінен
шенеулік аппарат шығындарын өтеуге, әскер ұстауға және т.с.с. өндірістік
емес ... және ... ... жұмсалады.
Заемдар мемлекетке уақытша қосымша табыс түсіргенмен, кейін қарызды
өтеу және ол үшін ... ... ... ... ... ... Ол
стөлемдерді өтеу үшін мемлекет халықтан алынатын салықтар ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
қарыздардың көтерілуімен бірге өседі.
Халықаралық несие деп мерзімді белгілеу, процент төлеу және ... ... ... және валюта ресурстарын беруге байланысты
халықаралық экономикалық қатынастар аясындағы қарыз капиталының қозғалысын
айтады. ... ... XІV-XV ғғ. ... ... ... болып,
одан әрі Еуропадан- Таяу және Орта Шығыс елдеріне қатынайтын теңіз ... ... ... ... келе ... мен ... ... соң
халықаралық несиені пайдалану өрісі одан әрі кеңейді.
Әлемдік шаруашылық қатынастардың интернационалдануына, халықаралық
еңбек бөлінісіне және ... ... ... ... ... байланысты халықаралық несиенің жылма-жыл масштабы ұлғаюда.
Халықаралық несие қатынастарына несие беруші және ... ... ... ... ... ... және аймақтық ұйымдар
қатынасады. Халықаралық несие ... ... ... ... ... ... ... – мерзімнен тыс (тәуліктік,
апталық, үш айға дейін) қысқа мерзімді (бір ... ... ... (бір ... бес жылға дейін), ұзақ мерзімді (бес
жылдан жоғары) несие. Кейбір жағдайларда орта мерзімді деп ... ... ... ал ұзақ ... 10 жылдан аса уақытқа
берілетін несиені айтады. Қысқа ... ... ... ... ... ... ағымдағы
қажетіне беріледі. Оның ... ... әр ... ... ... ... ... өзгеріп
отырады. Мысалы, 90-жылдарға дейін КСРО-да қысқа мерзімді
несие 3-6 айға ... ... ... ... ... бойынша
қысқа мерзімді несие 1 жылға дейінгі уақытта қайтарылуы тиіс.
Орта мерзімді және ұзақ ... ... ... ... ... ... туындайтын ұзақ ... ... ... ... ... ... – тікелей сырқы сауда
мен көрсетілген қызметке байланысты беріледі; қаржылық, яғни
күрделі қаржы, объектілер салу, бағалы ... ... ... ... ... аралық- аралас істелетін қызметтерге
(яғни капитал мен ... ... ... ... ... “инжиринг”, қызмет көрсету) берілетін несие.
• несие түріне байланысты- ол тауарлы, импортшыға экспертшы
сатылған ... ... ... ... беретін несие;
валюталық- банктердің ақша түрінде беретін несиесі;
... ... ... ... ... валютасымен,
несие беруші- мемлекеттің валютасымен, ... ... ... ... ақша ... (СДР, ЭКЮ, ЕУРО)
берілетін несие.
• Қамтамасыз етілуі бойынша- қамтамасыз ... ... ... ... ... ... және т.б.); ... яғни қағаздардың
міндеттемесімен (бір кісі қойған соло - вексель) несие;
• берілуі ... ... ... ... ... ... келісім берілген), депозиттік сертификаттар,
облигациялық заемдар.
Несиенің түрлері- ол ...... ... ... несиені сипаттау. Несиені түрлерге бөліп жіктеуде ... ... жоқ. ... ... ... және ... айналысының
өсіртеуіне байланысты несие ақшалы және тауарлы болып бөлініп, одан әрі
несиенің жаңа түрлері ... ... ... ... ... ... -
банктердің несиелік операциялар жүргізу барысындағы қолданатын әдістері мен
тәсілдерінің жиынтығы. Бірақ ... ... ... ... ... ... банк өз несие саясатын экономикалық, әлеуметтік,
саясаи, географиялық факторларды ескере отырып өзі жасайды. егер ... ... ... ... ... тәуекелдің деңгейі өседі.
Несиелік саясат банктің несиеік операциялармен айналысатын ... ... ... ... ... ... саясатқа
мыналар кіреді:
Біріншіден, директорлар кеңесінің шешімімен құрылған банктік стратегиялар
Екіншіден, несиеік операцияларды жүргізудің банк ... ... ... ... ... ... банкте арнайы бір бөлім жұмыс
істейді. ол бөлімнің қызметіне несиелік нарықты зерттеу, ... ... жаңа ... лайық қызметтер түрін енгізу секілді
жұмыстар тапсырылады. ... ... ең ... ... табу ... банктер үшін несиелік саясаттың ролі өте жоғары. ... ... ... ... тәуекелді азайту секілді мақсаттарлды
орындайды. Несиеік портфель - банктегі барлық несие түрлерінің, олардың
құжатталынуы мен ... ... ... ... ... және ... ... Республикасындағы түрлері мен
қызметтері
Несиелік ақшалар- тауар өндірісінің дамуымен, яғни тауарларды ... ... ... ... ... төлеуге берілуімен байланысты пайда болған
ақшалар.
Несиелік ақшалардың шығуы банктердің несиелеу ... ... ... ... ... ақша ... икемді ету,
нағыз ақшаларды үнемдеу, қолма-қолсыз ақөша айналымының дамуына мүмкіндік
жасау.
Несиелік ... ... ... банкнот, чек,т.б
2.2.1 Вексель түсінігі және түрлері.
Вексель- бұл бір жақты ақша міндеттемесі бар ... ... ... құжаты; қор рыногында ерекше инвестициялық құндылықты дербес
айналдыратын ... ... ... эмитент пен несие беруші арасындағы қатынастардың заемды сипатын
білдіретін;
- тауарлы- ... және ... ... ... ... ететін;
- несие қаржысы, төлем құралы болып табыла отырып, коммерциялық
мәмілелерді жасау мен оны ... ақша ... ... қайшылықты шешеді.
Векселдің топтастырылуы:
- коммерциялық (оларды кейде тауарлы деп те атайды);
- қаржылық;
- банктік;
- достастық;
- қолалық;
- бланкілі;
- қамтамасыз ететін;
- жай және ... ... және ... ... Осы ... ... қаржылық
міндеттеменің негізінде тауарды жүзеге асырған ... ... ... ... ... несие, тауар мәмілесі жатыр. Бұл жағдайда
вексель бір жағынан несие қаруы ретінде , бір ... ... ... ... ... шығады. Ол қолдан-қолға өтіп, тауарларды сатып
алу-сатудың көптеген актілерін қаржы субституты ретінде қызмет көрсетеді.
Тауарлы векселдер өнім мен ... ... ... бар ... сатушы мен стып алушының арасындағы қатынастарда қолданылады.
Қаржылық вексель. Қаржылық векселдің негізі болып тауар ... жоқ ... ... ... Осындай тауарлы емес қаржылық
операциялардың мысалдары: несие беру, ... ... ... ... ... алу, бір валютаны екінші валютаға айырбастау ... ... ... бір ... ... ... ... еркін қаражат есебінен берілетін ссуда бар.
Қайтарымды векселдер (чекпен, векселмен төлеу) ... және ... ... ... ... ... ... қаржылық және коммерциялық арасындағы аралық
нысанды құрайды.
Мысалы белгілі бір жағдайға байланысты несие беруші тауарды тез ... ... ... ... сонымен бір мезгілде ... ... ... ... қалайды. Бұл жағдайда борышқор ... ... ... ... үшін ... және ... ... жібереді. Несие беруші бұл траттаға трасат ... қол ... ... үшін ... векселдер кәсіпорынның банкке векселде көрсетілген сомада
депозит салғандығын куәландырады. Банк мұндай векселді оны онда көрсетілген
төлеуге ... ... ғана ... ... ... ... ... белгілі
бір пайыздық табыс есептеледі. Бұл жағдайда вексель депозиттік ... ... ... тәжірибеде банктік векселдер деп арзан несие
ресурстарын ... ... ... ... жай қаржылық векселдерді
атайды. Қазіргі таңда Қазақстанда банктерге өзіндік векселдер шығаруға ... ... ... ... ... ... векселде сатып алушы ары қарай сатушымен толтырылатын векселдің бос
формулярын ... ... ... ... жүргізілген кезде тауардың
ақырғы бағасы мен ... ... ... ... ... болады.
Әрине, мұндай вексель тек бір-біріне ... ... ғана ... ... ... ... ... адамдармен беріледі.
Бұл орайда бір ... ... ... ... ... ... көмек көрсету мақсатында кейінгі өзінің ... үшін оның ... ... ... бұл ... ... ... тұлғамен берілетін
нақты қамтамасыз етілмейтін вексель. Осындай вексель бойынша табысты арам
ойлы тұлғалар оны ... ... ... арқылы алады. Қола вексельдер
нақты фирмаларға да жазылуы мүмкін.Осыған ... екі ... ... ... ... ... ... есепке қояды.
Алғашқы вексельдерді өтеудің мерзімі ... олар бір ... ... ... сол ... ескі ссуданы өтеуге тырысады.
Қамтамасыз етілетін вексельдер сенімсіз заем алушының ... ету үшін ... Ол заем ... ... ... ... және ол одан арғы ... бағытталады. Егер төлем
мерзімінде төленетін болса, онда ... ... ал егер олай ... ... кінә ... Векселдің осындай негізгі нысандарынан басқа
түрлері де кездеседі. Өйткені әрбір елде тарихи қалыптасқан тауарлы ... ... ... ... ... ... бар.
Абстрактілі талап ету құжаты- векселдік талап ету негізгі мәмілемен
байланысты емес. Қазіргі заңнамаға сәйкес векселдің екі түрі бар: жай ... Жай ... бұл ... ... (борышқордың) жай және
ешқандай шарт қойылмаған міндеттемелерін вексель алушыға (несие берушіге)
белгілі бір соманы ... ... ... жай және ешқандай шарт ... ... ... ... ... ... алушымен
(ремитентпен) белгілі бір ... ... ... вексель
Аударымды вексель нақты ақшаларды беруші болып табылады. Сондықтан да
тәжірибеде борышқор- ... ... ... ... ... вексель
бойынша белгіленген мерзімде төлем төлеуге, яғни, тратта акцептін жасауға
міндеттілігі ... ... ... ... ... жазба түрінде
жасалып, жалпы ... ... ... мүмкін. Тратта мәтінінде басқа
шектейтін жазбалар ... ... ... ... да акцепт жай және
ешқандай шартпен қамтамасыз етілмеуі керек. ... ... ... ... ... ... соманың тек жартысын ... ... ... ... ... ... мерзімде трассатқа
векселді жібереді. Ол оны вексель бланкісінде акцепт туралы жазбасын жазып
қайта жіберу үшін жасайды. ... бас ... ... ... ... ... ... қарсылығын жасауға және вексель бойынша міндетті
тұлғаларға талап арыз қоюға міндетті. Осыдан барып оны ұстаушыда ... ... ... ... ... және жай ... бойынша кепілдіктер болып олардың
сенімді тұлғамен,көбінесе банкпен ... ... ... ... ... ... және векселде көзделген мерзімде өз
міндеттемелерін борышқордың орындамағандығы жағдайында банк тарапынан ... ... осы ... ... ... типтік схемасы ол жеткізуші-
кәсіпорын банктен өзінің өндірістік ... үшін ... ... және оны
өзінің сатып алушылары есебінен банк атына төлем ... ... ... ... екі ... ... трассаттың трассантқа және
трассанттың ремитентке. Бұл схема банкке несиенің мақсатына сай жұмсалуына
бақылау ... ... ... ... ... төлеуш) траттаның акцептісінен кейін
ремитент(вексел ұстаушы) алдында ... ... ... ... беруші) шартты жауапкершілік иеленеді.
Ол вексель сомасын төлуге міндет алады, егер трассат:
- аударымды вексельді акцептемесе;
- акцептесе, бірақ төлемесе;
- ... тек ... ... ... оны ... бас ... заңнамасы сәйкес келетін, бірыңғай вексель заңнамасына сәйкес
аударымды ... ... ... ... иеленеді. Онсыз ол жарамсыз
болып саналады.
Оларды нақтырақ қарастырайық.
Вексельдік сома. Жай және еш шартпен қамтамасыз етілмеген міндеттемені
белгілі бір ақша ... ... ... ... ... мәтінінде жазбамен
немесе санмен көрсетілуі керек. Көзделген сома мен жазба ... ... ... ... ... ... сома ... деп саналады.
Егер вексельде бірнеше сома көзделсе, онда ол аз ... ... ... ... бір ... ... ... аударымды вексельде вексель
сомасына пайыздар есептелуі мүмкін. Төлем күні көзделген вексельдерде бұл
шарт жазылмаған болып саналады. Пайыздық ... ... ... ... ... ол да жазылмаған болып саналады. Пайыздар егер ... ... ... ... жасалған сәттен бастап есептеледі. ... күні бар ... ... тікелей вексель сомасына енгізілуі
мүмкін. Вексельдің бір тұлғадан екінші тұлғаға өтуі ... ... ... жол ... ... және ... ... Бұл, әдетте, вексельдің төменгі сол
жағында көзделеді. Төлеуші болып заңды және жеке ... бола ... ... (акцепт) қолы қойылмаған жағдайда да ... ... ... Ақша төлемі үшін трассат немесе индоссант жауап береді.
1. Төлем мерзімі.
Жай вексель
1. Жай вексельде тек екі ... ... Оған ... қол ... Ол
белгілі бір соманы белгілі бір мерзімде, белгілі бір орында қайтаруға
міндет алады.
Жай вексель борышқормен берілетін болғандықтан оны ... ... ... ... ол ... ... вексель бойынша акцептант секілді
жауап береді.
Вексельдер дисконтты және пайызды болуы мүмкін.
Дисконтты- бұл сыйақы төленбейтін ... Егер ... ... ... вексельді ұсынатын болса, онда ол дисконт пен шығындарды
шегеру арқылы вексель сомасын алады.
Пайызды – бұл ... ... ... Егер ... ... ... вексельді ұсынса, онда ол дисконт пен ... ... ... ... мен ... ... ... көптеген артықшылық иеленеді. Ол оның кең қолданылуын
қамтамасыз етеді. Ол контрагенттер ... ... ... ... ... ... ... төмендетеді,
ақша қаражатына қажеттілікті азайтады, мәміле жасауды тездетеді, ... ... ... және ... ... ... ... етеді.
Вексельді кепілге салуға болады және бірнеше ... ... ... Оның ... ... ... коммерциялық несие алудың мүмкіндігі
және шексіз айналым ... ... ... сенімділіктің белгілі
бір потенциалын иеленеді.
Елдегі кез-келген вексель вексельдік қатаңдықпен байланысты. ... ... адам оның ... де жауап береді. Вексельдік қатаңдық
вексельдің сенімділігін қамтамасыз етеді және олар келесідей болады:
Вексель процессінің ережелері;
нысаны ... ... және ... ... ... ... ... әлемдік шаруашылықтағы вексельдік айналымның даму тақырыбын аша
отырып, ресей кәсіпорындарының вексельдермен ... ... ... ... ... ... тәжірибесі әлемдік вексельдік айналымға
жеткілікті дәрежеде қызықты фактілер енгізді.
Вексельдік айналымның тарихы 400 жуық ... ... және ... ... ... ... ... вексельдердің бұрынғылары Ежелгі
Грецияның маниялдарымен ақша аударымы мақсатында ... ... ... ... ... аяқ ... сол ... бүкіл
әлемге таралды.
Вексельдік айналымының тамыры біздің елімізде, Қазақстан ... ... ... 18 ... ... Сол ... ... өзінің экономикалық дамуында Ресей салған жолмен жүріп келеді.
Сондықтан да ... ... ... ... ... иеленген
вексельдер Қазақстанда да пайда болды. ЖЭС кезінде вексель халықтың әртүрлі
буындарын ... ... ... кең ... ... есептесудегі вексельдерді қолдану тәжірибесі бар.
Бұл ең алдымен 1996 жылы ... ... ... берілген
Ммлекеттік азық-түлік корпорациясының бидайлық ... ... ... және жинау жұмысын қамтамасыз ету үшін қолданылды. Бірақ аталған
артықшылықтармен қоса бағдарлама біраз басқа оң ... ... Олар ... ... және ... ... өкілетті оператормен де
байланыста болады. ... ... елде ... ... ... ... болмады.
Мемлекет азық-түлік корпорациясы вексельдер бойынша ... ... ... ... және вексельдер бойынша төлемге ұсынылуы
бойынша есептесуге үлгере алмай ... Елде ... ... және ... вексельдермен жұмыс тәжірибесі болмады.
Қазақстандағы болып жатқан шаруашылықтың жаңа ... ... ... ... экономиканың экономикалық, қаржылық және
төлемдік жүйесінің қалыптасуы Қазақстан ... ... ... ... вексельдік сектордың тиімді жұмыс істеуінсіз толық болуы
мүмкін емес.
Вексельдің борыштық міндеттеме ретіндегі ... ол ... ... мен ... ... ... мен есептесудің түрлерін
құру негізін құрайды - банкнот, чектер, аккредитивтер. Бағалы қағаздар
рыногының ... ... ... депозиттік
сертификаттардың және олардың туынды қағаздардың дамуы ... ... күші ... құқықпен қолдалып, мемлекетпен қамтамасыз
етілді.
Вексельдер халықаралық ... жіне ... ... ... ікі ... ... және қолданылады. Өнеркәсіпшілер мен
саудагерлерге вексельдер оларға өздерінің ... ... ... ... ... ... ... Бұл жағдайда вексельдің экономикалық
функциясы көзделген- коммерциялық, банктік ... ... ... ... ... болу.
Дамыған социализм деп аталатын экономиканың өтуі қаржылық ... ... ... және оның ... ... ... ... қайта
қалпына келуіне әкеліп соқтырды.
Қазақстанның бірқатар банктері өздерінің ... тек ... ... ... тырысып қоймай, сондай ақ технологиялық
вексельдік арқан бойынша вексельдердің ... есеп ... ... ... қатар әкімшіліктер мен өнеркәсіптік кәсіпорындардың
коммуналдық және әкімшіліктік төлем еместерді вексельдік ... ... ... ... ... жылы ... айында ғана Женевалық вексельдік ... ... ... ... ... ... ... қабылдануымен Қазақстан құқықтық вексельдік алаңға кірді.
Заңның осы ... ... ... ... ... ... корпорациясы, Алем банкпен, Қазақстан энергомен қамтамасыз етілмеген
вексельдерді шығарудың сәтсіз тұстарының келеңсіз ... және ... ... ... ... бойынша тәжірибесі ескерілген.
Қазіргі таңда бұл заң Азаматтық Кодекспен қатар Қазақстан Республикасындағы
вексельдерді қолданудың негізгі ... ... ... ... ... бұл шаруашылық аралық байланыстардағы төлем
құралдарының дефицитін қысқарту мақсатында банктермен берілетін ... ... ... ... ... Ұлттық заңның әрекетімен
шектелген. Мұның сауда- өнеркәсіптік айналымды ... ... ... ... ... ... мақсатында қажет екенін түсіну
қиын емес. Бұл туралы ЖЭС пен ... ... ... Ол ... ... мен вексельдік инфляция орын алды.
Еркін қазақстандық қаржы ... ... және ... ... ... ... ... орындайтын вексельдік,
функционалдық,өнеркәсіптік валюталардың жұмыс істеуі бойынша ... ... және ... ... ... және активтермен
қамтамасыз ету секілді жобаларды жасау орын алды. Бұл жобалар өндірістегі
операциялық шығындарды және өнім ... ... ... және ... ... ақша тартпай ақ ұлғайтуы мүмкін.
Бар тәжірибені ескере отырып, мұндай жобалар өзара ... ... ... ... ... ... ... анағұрлым тиімді.бұл жағдайда өнеркәсіптік кәсіпорындардың
өздері өздерінің төлем құралдарының эмитенті болып табылады, өйткені ... ... ... алдында жауапкершілік иеленеді.
Сәйкесінше бұл құралдардың қолданушысы өзі олардың тиімділігінің дәрежесін
бағалау қажет, яғни оның операциялық шығындарын ... ... Чек ... дегеніміз – чек берушінің чек ұстаушыға ... ... ... ... ... банк ... ... жазбаша
өкімін білдіретін (жазбаша ... ... ... ... қағаз
болып табылады. Чектер негізінен төлем ... ... ... Жалпы чекті ақша орнына төлем ретінде беруге ... бұл ... ... өзі ... тек оны ... ету ... ... болып табылады.
Алғашқы чектер тарихта 1683 жылы Англияда пайда болды.Чектердің ... ... ... ... қолма-қол ақша алуға арналған төлем құралы;
• атаулы чек-аударуға құқықсыз белгілі бір тұлғаның атына жазылады.
• ордерлі чек-бір тұлғаның атына толтырылған, ... ... ... бір ... беруге құқық береді;
• Есеп айырысу чегі
• Жол чегі
... ... ... ақша ... ... ... және байланыс ұйымдары мен басқада субъектілерден алынған
тауарлардың ... ... ... ... ... олардың
көрсеткен қызметтері үшін есеп айырысуға арналған
Кәсіпорындар мен ұйымдар, мекемелер және тағы да басқа субъектілер ... алу үшін банк ... ... ... ... ... бір ... Банкнота/ағыл.сөзінде "банк билеті"
дегенді білдіреді- орталық банктің айналысқа шығарған әр ... ... ... ... және ... ... ... ажыратылады. Банкнотаның
векселден мынандай айырмашылықтары бар:
• мерзіміне байланысты, егер вексель қарыздық ... ... ... ... ... ... ... вексельдіайналысқа жеке кәсіпкерлер
шығарадыжәне оның жеке кепілдігі болады, ол банкнотаны қазіргі ... банк ... оған ... ... береді.
Экономикада банкнотаның екі түрі бар: классикалық және банкноталар
Классикалық банкнота- бұл банкнотаның алғашқы ... ... ... ... ... алмастырылатын, яғни алтынмен қамтамасыз етілген Орталық банк
билеті.
Жай банкнота- бұл қазіргі кезде айналысқа шығарылған ... банк ... ... алмастырылмайды. тек қана Орталық банктің барлық активтерімен
қамтамасыз етіледі.
2.2.4. Аккредетив айналымы
Аккредетив дегеніміз - ... ... мен өзі ... ... ... ... банк ісінің сөзсіз орындалуы тиіс ті
міндеттемесі. Аккредетив бойынша аккредетив ашқан банк жаудықтаушыға ... ... ... ... төлемдерді олар аккредетивте ... ... ... ... ... ... ... бере алады.
Аккредетивтің келесідей түрлері асырылады:
1. Жабылған
2. жабылмаған
3. қайтарылатын
4. қайтарылмайтын
Қорытынды
Несие саясаты ... ... ... ... ... ... жолға
салып, жұмыс істесек белгілі бір жетістіктерге жетеміз ғой деп ... да айта ... сөз ... ... халықаралық стандартқа жетсе,
кейбір кедергілерді жойсақ,көбірек халықтың жағдайын ойлап ұмтылса, қызмет
көрсету сапасын ... ... ... алушы азаматқа теңдей көзқараспен
қараса сонда халқымыздың әл- ... арта ... еді. ... ... ... ... ... Жеке ойым несиені
қажеттілігінше қорықпай алуда деймін.
Сонда ғана ... ... ... ... ... ... нарыққа өтуіне банктер үшін жаңа жолдарды ашты.
Жекешелендіру мен мемлекеттен меншіктің ... жеке ... ... ... , акционерлік формаларының шығуына алып келді, ... ... ... ... бұл ... ... банктердің экономикалық ролін өсіреді. Қазіргі таңда банктер ұшін ... ... ұту, ... көп ... ... тарту, осы мақсатта
олар өздерінің ... ... ... ... ... ... бара бара олардың проценттерінің де азаймасына кім кепіл.
Қазіргі ... кез- ... ... ... ... ... ... Коммерциялық банктер басқа қаржы институттарымен салыстырғанда
әрдайым ... ... ... ... ... ... бақылау мен басқарылуында ерекшелейді. Үлттық
банк мемлекетіміздің бас ... ... ... ... ... ... ... банк әрі тенгеміздің тұрақтылығын ұстап тұратын
бірден-бір мекеме. ... ... ... ... ... ... ... еліміздегі қаржы айналымын реттеуге ... ... ... ... банктеріндегі халықтың ақшалай салымдары
2003 жылғы 1 қазанында 308 ... ... ... мұның өзі 2003 жылғы 1
қыркүйектегі қөрсеткіштен 2,9 пайызға көп. ... ... ... бастауы өндірістік салалардың жұмыс ... ... ... ... Премьердің айтуынша экономиканың
негізгі салалары жоғарғы қарқынмен дамып келеді. Бұның бәрі ... ... ... да ... қызметтерге , саланың уақытында қаржылануына
байланысты.
Ұлттық ... қол ... ... да ... ұлттық қордағы
активтер 3,4 миллиард доллардан асып, ұлттық ... ... ... ... ... ... ұлттық валютаға деген сенімі
нығайып, тенге депозиттері өткен жылмен салыстырғанда 1,7 процентке артты.
Қазіргі кезде халық ... өсуі ... ... ... ... ... Болжам бойынща ішкі жалпы өнімнің өсуі 9 пр құрылымы мен ... ... Бір жыл ... ішкі ... ... ... өсуі ... өсуіне алып келеді, бұл –банктердің ... ... ... ... тізімі:
1. «Как получить кредитң оқулығы Алматы 1998 ж.
2. «Ақша, несие, банктер ң С.Мақыш ... 2002 ... « ... ... ... ң 16 сәуір 2003 ж.
4. «ҚР Несиелік серіктестіктер туралы заңы ң
Астана 28 наурыз 2003 ... «ҚР ... ... статистикалық бюллетені ң қараша 2003 ж.
6. Саясат газеті 27 шілде 1999 жыл
7. Ұлттық Банк хабаршысы 2003 ж, № ... Жас алаш ... 26- ... 2003 ... Банки Казахстана /журнал/ наурыз 2004
10. Саясат /газет/ 27- шілде 1999
11. Қаржы -қаражат ... 2003 ж № ... ... ... № 6, 2001 ... ААҚ " ... ... /журнал/ 2004 ж
14. Қазіргі кездегі банктік жүйенің жағдайы және Қазақстандағы банктік
қызмет көрсету нарығының дамуы /мақала. ... ... 2002 ... ... Г.С ... учет и отчетность – Алматы « Қаржы-
қаражатң 2000ж
16. Лаврушин О.И Банковское дело - ... ... ң ... ... В.И ... ... - Москва 2000ж
18. Даулетова М.Т «Кредитная деятельность банков в Казахстанең Алматы
2001ж
19. «Қ.Р. ... Банк ... заңң ... «Қ.Р Банк және банк ... ... заңң 31.08.1995
21. Пруденциялдық нормативтер туралы заң 23.05.1997
22. Банкттің жаңа шот ... ... ... ... Р ... ... есеп - ... 2001ж

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктің жеке капиталын қалыптастыру және оның қаржылық тұрақтылығын қамтамсыз ету17 бет
Бизнес жоспар. «Буэно пицца» серіктестігінің жалпы сипаттамасы, оның маркетингтік жоспары, жалпы нарық сыйымдылығы және бәсекелестердің нарығын талдау мен баға құру және де өндірістік, ұйымдық және қаржылық жоспары34 бет
Есеп циклі және қаржылық есепті дайындау12 бет
Мемлекеттік және жергілікті бюджеттерді қаржыландыруды басқарудың тиімділігін арттыру (ОҚО және Түркістан қаласы бюджеті мысалында)142 бет
Қаржы және инфляция: өзара байланысы және өзара іс-әрекеті15 бет
Қаржы нарығының теориялық негiздерi және оның ұғымы40 бет
Қаржы рыногы және қор биржасы42 бет
Қаржылық тәуекелділік және оның фирма қызметіне әсер етуі9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь