Артық қор заттары


1 Алейрон дәндері
2 Крахмал дәндері
3 Шыны май тамшылары
Артық қор заттары деп уақытынша метоболизмнен шығарылып тасталған заттарды айтады. Олар өсімдіктің вегетативтік денесін түзуге немесе энергетикалық материал түрінде әртүрлі тіршілік процестеріне жұмсалады. Олар вакуольде немесе цитоплазмада жиналады. Вакуольдерде қор заттары ерітінділер түрінде, ал цитоплазмада ресми тіркелген қосымша заттар түрінде болады: алейрон дәңдері, крахмал дәңдері, май тамшылары.

Алейрон дәндері. Бұл қорлық белоктың түйіршіктері, олар әдетте пісіп жетілген дәндердің қорлық ұлпаларының клеткаларында пайда болады. Дәндер пісіп жетілген кездерде ұсақ вакуольдерде белок жиналады. Дәндер піскен кезде вакуольдер суын жоғалтады да алейрон дәндеріне айналады . Бұл бастапқы қалпына келетін процесс: дән жерге түскен соң оның бойына су өтеді де ісініп өнеді, осы кезде алейрон дәңдері қайтадан вакуольге айналады.
Алейрон дәңдері дөңгелек формалы болып келеді, олардың диаметрі 0,2-ден 20 мкм.-дің арасында ауытқып отырады. Сыртынан олар мембранамен қапталған. Қарапайым алейрон дәндерінде белок аморфтық масса түрінде болады (бұршақ тұқымдастарыңда, жүгеріде, күріште), ал күрделі алейрон дәндеріңде аморфты массаға бір, сиректеу 2—3 белоктік кристалл және құрамында қорлық фосфор болатын кішілеу дөңгелек денешік-глабоид кіреді .
Белоктік денешіктер клетканың басқада бөліктеріңде: мысалы, ядросында, пластидтерінде, митохондрияларында, эндоплазматикалық ретикулымында түзіле алады.

Пән: Биология
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 2 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
бот арқылы тегін алу ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






АРТЫҚ  ҚОР  ЗАТТАРЫ
Артық қор заттары деп уақытынша метоболизмнен шығарылып тасталған
заттарды айтады. Олар өсімдіктің вегетативтік денесін түзуге немесе
энергетикалық материал түрінде әртүрлі тіршілік процестеріне жұмсалады.
Олар вакуольде немесе цитоплазмада жиналады. Вакуольдерде қор заттары
ерітінділер түрінде, ал цитоплазмада ресми тіркелген қосымша заттар түрінде
болады: алейрон дәңдері, крахмал дәңдері, май тамшылары.

Алейрон дәндері. Бұл қорлық белоктың түйіршіктері, олар әдетте пісіп
жетілген дәндердің қорлық ұлпаларының клеткаларында пайда болады. Дәндер
пісіп жетілген кездерде ұсақ вакуольдерде белок жиналады. Дәндер піскен
кезде вакуольдер суын жоғалтады да алейрон дәндеріне айналады . Бұл  
бастапқы қалпына келетін процесс: дән жерге түскен соң оның бойына су өтеді
де ісініп өнеді, осы кезде алейрон дәңдері қайтадан вакуольге айналады.
Алейрон дәңдері дөңгелек формалы болып келеді, олардың диаметрі 0,2-ден
20 мкм.-дің арасында ауытқып отырады. Сыртынан олар мембранамен қапталған.
Қарапайым алейрон дәндерінде белок аморфтық масса түрінде болады (бұршақ
тұқымдастарыңда, жүгеріде, күріште), ал күрделі алейрон дәндеріңде аморфты
массаға бір, сиректеу 2—3 белоктік кристалл және құрамында қорлық фосфор
болатын кішілеу дөңгелек денешік-глабоид кіреді .
Белоктік денешіктер клетканың басқада бөліктеріңде: мысалы, ядросында,
пластидтерінде, митохондрияларында, эндоплазматикалық ретикулымында түзіле
алады.

Крахмал дәндері. Өсімдіктің ең кең таралған және аса қажетті қорлық
заттарының бірі. Крахмал дәндері барлық органдардың клеткаларыңда
кездеседі, әсіресе олар өсімдіктің дәңдерінде және түрі өзгерген жерасты
сабақтарында  (түйнектерінде,  баданаларында,  тамырсабақтарында) көптеп
жиналады. Крахмал дәндері тек пластидтерде ғана түзіледі. Жоғарыда
айтылғандай хлорпластарда алғашқы крахмалдың дәндері пайда болады. Бірақта
олар, бұл жерде көптеп жиналмайды. Ферменттердің көмегімен алғашқы
крахмалдар қантқа айналады және глюкоза түрінде жапырақтан өсімдіктің басқа
органдарына тасымалданады (яғни беріледі). Қанттың екінші рет крахмалға
айналуы лейкопластарда жүреді (амилопластарда). Екінші рет крахмал
дәндерінің түзілуі амилопластың стромасының ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Протопласт өнімдері
Ұлттық экономиканың мәні мен ерекшелігі
Кәсіпорынның айналым қорын бағалау
Көк-жасыл балдырлар бөлімінің морфологиясы, көбеюі, таралуы, экологоясы
Компанияның айналым капиталы
Қорларды жіктеу және бағалау туралы
Төменгі сатыдағы өсімдіктер
Өсімдіктің әртүрлі мүшелерының негізгі бөлігін құрайтын ұлпалар
Көк-жасыл, қоңыр және жасыл балдырлар
Тауарлы-материалдық қорлардың бухгалтериядағы есебі
Пәндер