Қазақстан облыстарының алыс шетелдер мен экономикалық байланысы


1. Қазақстан облыстарының шетелдермен байланысы
2. Қазақстан облыстарының алыс шетелдер мен экономикалық байланысы
3. Қазақстан облыстарының Азия елдерімен экономикалық қарым.қатынастары
Халықаралық экономикалық қатынастардың даму кезеңі xx-ғасырдың екінші жартысына сәйкес келеді. Әлеуметтік құрылымы әр түрлі елдер арасында әсіресе экономикалық және ғылыми-техникалық байланыстар кең сипат ала бастады.
Халықаралық экономикалық қатынастар (ХЭҚ) - халықаралық еңбек бөлінісінің негізінде құрылатын,жеке елдердің ұлттық экономикасындағы шаруашылық жүйелері арасындағы қатынас.
Халықаралық экономикалық қатынастардың дамуы табиғи (технологиялық) факторларға, сонымен қатар әлеуметтік, ұлттық, этникалық, саяси және адамгершілік-құқықтық жағдайларға тәуелді.
ХЭҚ-ң жұмыс механизмі құқықтық нормалар мен оны жүзеге асыратын құралдар (шарттар, келісімдер, кодекстер т.б.) арқылы орындалады. Халықаралық экономикалық қатынастар алуан түрлі. Оның құрамына халықаралық еңбек бөлінісі, халықаралық сауда, қаражат және несие, шетелдікинвестиция, ғылыми-техникалық байланыстар, халықаралық туризм және ғаламдық мәселелерді шешудегі халықаралық қатынастар т.б. кіреді.
Халықаралық экономикалық қатынастардың құрамындағы мыңыздысы халықаралық сауда. Дүниежүзілік шаруашылықтың дамуының негізгі көзі халықаралық сауда. Оның негізгі қызметі-экспортқа тауарларды өндірудегі ұйымдастыру, оларды өткізудің жолдарын іздестіру.
Халықаралық саудада елдің географиялық орналасқан орны үлкен рөл атқарады. Еліміздің солтустіктен оңтүстікке,шығыстан батысқа созылып жатқан кеңдігі, құрылық ортасында орналасуы, әлемдік мұхитқа шығатын дербес жолдың болмауы,өндірілетін өнімнің алысқа тасуды керек етуі (көмір,темір кені,мұнай өнімдері, металлургия өнеркәсібі мен ауыл шаруашылығы өнімдері) транзиттік жүктердің қуатты тасқыны өтетін Қазақстанның географиялық жағдайына байланысты. Мемлекетаралық тауар алмасу ара қашықтыққа, кедендік баж салығына, көлікпен тасымалдау түріне т.б. тәуелді. Сондықтан халықаралық сауда қатынастарын орнатуда екі мемлекет арасында:
а) сауда және төлем қатынастары;
ә) шетке шығару жәнешеттен әкелу сауда құрылымы;
б) ұлтаралық және халықаралық сауда келісімі;
в)едендік баж салығы т.б. болуы аса маңызды.
Қаражат және несие - халықаралық экономикалық байланыстардың ең жаңа түрі (формасы). негізгі қызметі- заем және несие беру. Оның негізін Ұлттық банк пен коммерциялық банктерден тұратын қос деңгейлі банк жүйесін құрайды. Ұлттық банк Үкіметпен бірлесе отырып, мемелекеттің ақша-несие саясатын анықтайды.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 8 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
бот арқылы тегін алу ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!







Қазақстан облыстарының шетелдермен байланысы

Халықаралық экономикалық қатынастардың даму кезеңі xx-ғасырдың екінші жартысына сәйкес келеді. Әлеуметтік құрылымы әр түрлі елдер арасында әсіресе экономикалық және ғылыми-техникалық байланыстар кең сипат ала бастады.
Халықаралық экономикалық қатынастар (ХЭҚ) - халықаралық еңбек бөлінісінің негізінде құрылатын,жеке елдердің ұлттық экономикасындағы шаруашылық жүйелері арасындағы қатынас.
Халықаралық экономикалық қатынастардың дамуы табиғи (технологиялық) факторларға, сонымен қатар әлеуметтік, ұлттық, этникалық, саяси және адамгершілік-құқықтық жағдайларға тәуелді.
ХЭҚ-ң жұмыс механизмі құқықтық нормалар мен оны жүзеге асыратын құралдар (шарттар, келісімдер, кодекстер т.б.) арқылы орындалады. Халықаралық экономикалық қатынастар алуан түрлі. Оның құрамына халықаралық еңбек бөлінісі, халықаралық сауда, қаражат және несие, шетелдікинвестиция, ғылыми-техникалық байланыстар, халықаралық туризм және ғаламдық мәселелерді шешудегі халықаралық қатынастар т.б. кіреді.
Халықаралық экономикалық қатынастардың құрамындағы мыңыздысы халықаралық сауда. Дүниежүзілік шаруашылықтың дамуының негізгі көзі халықаралық сауда. Оның негізгі қызметі-экспортқа тауарларды өндірудегі ұйымдастыру, оларды өткізудің жолдарын іздестіру.
Халықаралық саудада елдің географиялық орналасқан орны үлкен рөл атқарады. Еліміздің солтустіктен оңтүстікке,шығыстан батысқа созылып жатқан кеңдігі, құрылық ортасында орналасуы, әлемдік мұхитқа шығатын дербес жолдың болмауы,өндірілетін өнімнің алысқа тасуды керек етуі (көмір,темір кені,мұнай өнімдері, металлургия өнеркәсібі мен ауыл шаруашылығы өнімдері) транзиттік жүктердің қуатты тасқыны өтетін Қазақстанның географиялық жағдайына байланысты. Мемлекетаралық тауар алмасу ара қашықтыққа, кедендік баж салығына, көлікпен тасымалдау түріне т.б. тәуелді. Сондықтан халықаралық сауда қатынастарын орнатуда екі мемлекет арасында:
а) сауда және төлем қатынастары;
ә) шетке шығару жәнешеттен әкелу сауда құрылымы;
б) ұлтаралық және халықаралық сауда келісімі;
в)едендік баж салығы т.б. болуы аса маңызды.
Қаражат және несие - халықаралық экономикалық байланыстардың ең жаңа түрі (формасы). негізгі қызметі- заем және несие беру. Оның негізін Ұлттық банк пен коммерциялық банктерден тұратын қос деңгейлі банк жүйесін құрайды. Ұлттық банк Үкіметпен бірлесе отырып, мемелекеттің ақша-несие саясатын анықтайды.
Шетелдік инвестиция - ішкі иевестициялық ресурстар өте тапшы экономикалық жағдайда, экономиканы тұрақтандыруда, реформаларды тереңдету және құрылымдық өзгерістерді жүзеге асыру бағытталған. Біздің елімізде шет инвестицияларын тарту саясаты 1991 жылдан басталды. Шетел капиталын басқаратын Қазақстан Эксимбанкі, сырттан қарыз алу жөніндегі және Инвестициялар жөніндегі комитеттер құрылды.
Шетел инвестицияларын таратудың басты бағыттарына тіршілікті қамтамасыз ету салалары мен сыртқа шығару бағдарындағы өндірістерге мұнай-газ және мұнай-химия салалары, электр энергетикасы, металлургия, коммуникация және де Қазақстанның агроөнеркәсіп кешені жатады.
Ғылыми-техникалық байланыстар- халықаралық эконормикалық қатынастардың бір түрі. Өндірістегі және ғылыми зерттеу саласындағы мемелекетаралық мамандандырудың дамуымен сипатталады. Ол халықаралық айырбаста ғылыми-техникалық ғылым, білім және алдыңғы қатарлы тәжірибе алмасу арқылы жүзеге асады (патенттер, лицензиялар, техникалық құжаттарды мемелекеттік деңгейде шешу).
1950 жылдан бастап халықаралық туризм сыртқы экономикалық байланыстар негізінде дами бастады. Халықаралық туризм өндіргіш күштерінің дамуына әсер етеді, екіншіден халықтың әлеуметтік деңгейін жоғарылатады.
Халықаралық туризмнің негізгі аймағы Еуропа елдері болып саналады. Сонымен қатар туризм көптеген дамушы елдердің халықаралық мамандану саласына айналып отыр. Мысалы, Оңтүстік, Оңтүстік Батыс Азия елдері. Қазақстандағы туризмнің пайда болуы XX ғасырдың 30-жылдарына сәйкес келеді. Осы жылдары алғашқы туристік базалар ашыла бастады.
Қазақстан жері - табиғи қарама-қайшылық аймағы. Мәңгі қар басқан биік таулы аймақтар қапырықты құмды шөлдермен орман алқаптары алмасады. Бұл жерлерде табиғаттың әсем бейнесі сақталған табиғи бұрыштар көптеп саналады. Мысалы, бір ғана Көкшетау облысындағы табиғи естеліктерді айтуға боладыф. Ал Оңтүстік Қазақстан облысындағы дүние жүзіне әйгілі орта ғасыр ескенрткіштері Қазақстан тарижын түсіеуге мүмкіндік береді.
Еліміздің осындай табиғи байлығы мен тарихи ескерткіштерін болашақта туризм мақсатында пайдаланып, халықаралық мамандану саласына айналдыруға толық мүмкіндіктер бар.
Ғаламдық мәселелерді шешеудегі халықаралық қатынастардың ең маңыздысы - қаруңсыздандыру, соғысты болдырмау. Мемлекетіміздің 1992 жылымамыр айында АҚШ, НАТО, Батыс Еуропалық Одақ және басқа халықаралық институттар тарапынан тиісті қауіпсіздік кепілдігін алып, Қазақстан стратегиялық шабуыл қаруларын шектеу жөніндегі шарттың (ОСНВ-1)мүшесі болды. Үкімет қаулысына сәйкес Қазақстан1993 жылдың 13 желтоқсанында ядролық емес мемелекет ретінде "Ядролық қаруды таратпау туралы" шартқа қосылды.
XX ғасырда адамның табиғатқа әсерінің нәтижесінде экологиялық табиғатты тиімді пайдалану және тірі организмдерді қорғаудың ғылыми негіздемесі маңызына ие болды. Қазақстан Республикасы БҰҰ-ы қабылдаған "Табиғатты қорғаудың дүние жүзілік стратегиясы" маңызды құжаты негізінде көптеген елдермен халықаралық қатынастар орнатады.
Мемлекеттің сыртқы экономикалық қызметтегі саяси Қазақстанның өкршілері мен әлемнің басқа мемелекеттері арасындағы өзара тиімді сауда және қаржы қатынастары үшін қолайлы жағдай туғызды. Республикан,ың сыртқа сауда айналымы 1996 жылдың аяғына 13,4 млрд. және сырттан әкелу 7 млрд. АҚШ долларын құрады.
Қазақстанның сыртқы саясатында Ресеймен қарым-қатынасқа маңызды мән берәліп отыр. 1992 жылы 2 шілдеде Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы арасындағы Достық ынтымақтастық және өзара көмек туралы шартқа қол қойылған. Сондықтан Қазақстанның ең ірі сауда әріптесі Ресей Федерациясы 1996 жылдың соңында Ресеймен сыртқы сауда айналымы 5,1 млрд. АҚШ долларын құрады. Мысалы, Қазақстан мұнай мен газын Ресей мұнай құбырлары арқылы сыртқа шығарады. Соколов-Сарыбай тау-кен өндірістік бірлестігі Ресейдің Магнитогор металлургия комбинатымен тікелей экономикалық байланыс орнатқан. 1996 жылы 26 наурызда Қазақстан,Ресей, Белорусь, Қырғызстан мемлекеттерімен экономикалық және гуманитарлық интеграцияны тереңдету туралы және кедендік одақ құру жайлы келісімге қол қойды. Кеден одағына кірген мемлекеттер арасында кедендік баж салығының төмендеуі бұл елдер арасындағы тауар айналымын жоғарлатты. Мысалы, Қазақстанда осы мерзімде сауда қатынасы 31 пайызға артты.
Қазақстаның Белорусь мемлекетінен өзіне қажетті транспорт құралдарын, машина құрал-жабдық, минералдық тыңайтұыш, химия өнеркәсібі бұйымдарын, тоқыма өнімдерін алуға мүмкіндік туды.
Украин мен Қазақстан арасында Экономикалық байланыстар жақсы дамуда. Қазақстан Украина еліне мұнай, химия өнімдерін, қара және түсті металл, автомобиль аккумуляторларын, мал терісін және жүн шикізаттарын берсе,өз кезегінде ол елден ауыл шаруашылық, транспорт техникаларын,жолаушы автобустарын, тамақ және жеңіл өнеркәсібі шикізаттарын алады. Сондай-ақ жеке аумақ арасында да тікелей қатынастар қалыптасуда. Мысалы, днепропетровск, Харьков, Луганск, Донецк облыстары республикамыздың Қарағанды, Шығыс Қазақстан және басқа облыстарымен қатынас орнатуда. Екі ел арасындағы сауда айналымының дәрежесі артып отыр.
1993 жылдың шілде айынан бастап Қазақстан мен Грузия арасында тәуелсіз елдер ретінде экономикалық қарым-қатынас орнады. Онда инвестицияны өзара қорғау, жүк тасуға кең жол ашқан транзит тәртібі туралы т.б. маңызды келісімдер жасады.
Қазақстан және Қырғызстан республикалары арасындағы экономикалық және қорғаныс саласындағы қарым-қатынастың маңызы өте зор.Екі еларасындағы тауар айналымы 1995 жылмен салыстырғанда 2 есеге өсіп отыр. Қазақстан Қырғыз мемлекетінің Электро-энергиясын тұтынушы бірден-бір ел, сондықтан да 360мвт күші бар жаңа басталған гидроэлектростанцияны екі ел бірігіп аяқтайды. Бұл энергияны негізінен Оңтүстік Қазақстан облысы пайдаланады. 1998 жылы ұзындығы 70км-лік Алматы-Ычтықкөл автомобиль жолын салу басталды.Қазақстанның уран рудасы Қырғыз Республикасының Қарабалта зауытында өнделеді. Ал Қазақстан Қырғыз еліне өз аумағы арқылы жүк тасымалдауға жағдай жасап отыр. Өзара шарт бойынша екі елдің табиғи газ, көмір,мұнай өнімдерін, жер суаруға қажеттіліктері орындалуда. Мысалы, Нарым-Сырдария су қоймасының су энергетикалық қорын пайдалану келісім шарты жасалынды.Екі ел жалпы газ құбырын бірігіп пайдалануда.Бұқара газын бертін Бішкек-Алматы магистральдық газ құбырын салу арқылы Қырғызстаның солтүстік, Қазақстанның оңтүстік аудандары газбен қамтамассыз ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстан Республикасының тәуелсіздігін алғаннан кейінгі әлеуметтік жағдайы
Қоғамдық бірлестік
Туристік рекреациялық ресурстар және олардың таралуы
«Халықаралық автомобиль тасымалдары»
Кәсіпорын процестерін басқарудағы маркетинг қызметі
Қазақстан Республикасының нарықтық экономикалық ерекшеліктері мен халықаралық экономикалық қатынастарын зерттеу
АҚТӨБЕ ОБЛЫСЫНЫҢ ТУРИЗМ ДАМУЫНЫҢ АЛҒЫШАРТТАРЫ
Қазақстан Республикасының демографиялық ахуалының зерттелуі
Кеңес мемлекетінің қалыптасуы және Қазақстан территориясындағы құқықтар
Білім социологиясы
Пәндер