Кедейшілік және оның белгілері. Қазақстандағы кедейшіліктің ерекшеліктері

Кіріспе

І.ші бөлім.Кедейшілік және оның өлшемі.
1.1 Кедейшілік түсінігі,мәні.
1.2 Экономикалық теңсіздік пен кедейшілік өлшемі

ІІ. бөлім.Қазақстандағы кедейшіліктің осы заманғы жағдайы.
2.1 Кедейшілік пен теңсіздік.
2.2 Экономикалық өсудің кедейшіліктің деңгейіне ықпалы
2.3 Еңбек рыногының ахуалы мен кедейшілік.
2.4 Аймақтық кедейлік.

ІІІ бөлім . Қазақстандағы қала және ауыл кедейшілігінің ерекшеліктері
3.1 Қала және ауыл кедейшілігінің салыстырмалы сипаттамасы.
3.2 Шағын қалалардағы дағдарыс
3.3 Ауыл кедейшілігінің тұрпаты.

Қорытынды.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Кіріспе
Бұл курстық жұмыстың тақырыбы «Кедейшілік және оның белгілері.Қазақстандағы кедейшіліктің ерекшеліктері».
Курстық жұмыстың мақсаты – кедейшілік деңгейін төмендету,күнкөріс минимумынан төмен табыстағы тұрғын халықтың үлесін сан жағынан азайту және тақыр жоқшылық пен аштықты жою.
Курстық жұмыс негізінен 3 бөлімнен тұрады. І-ші бөлім «Кедейшілік және оның өлшемі» деп аталады, мұнда кедейшілік түсінігі мен мәні,экономикалық теңсіздік пен кедейшілік өлшемі туралы баяндалған.ІІ-ші бөлім «Қазақстандағы кедейшіліктің осы заманғы жағдайы»деп аталады,бұл бөлімде Қазақстандағы кедейшілікпен сабақтас жағдайға әлеуметтік-экономикалық даму орнықтылығының дәрежесіне,төмен деңгейдегі табыстар мен қоғамдағы экономикалық жоғары теңсіздігіне,еңбек рыногының жай-күйіне,демографиялық және көші-қон үдерістеріне,әлеуметтік сектордың дағдарысына сипаттама берілген.ІІІ-ші бөлімнің атауы - «Қазақстандағы қала және ауыл кедейшілігінің ерекшеліктері».Мұнда негізінен қала мен ауыл кедейшілігінің салыстырмалы сипаттамасы,шағын қалалардағы дағдарыс,ауыл кедейшілігінің ахуалы жайлы баяндалған.
Кедейшілік дегеніміз-күрделі құбылыс,оның әлеуметтік-экономикалық және мәдени-психологиялық терең тамырлары бар.Кедейлік уақыт пен кеңістікке қарай салыстырмалы.Кедейлікке баға беру мен өлшеуді әр елдің дамуындағы тарихи жағдайлардыескеру арқылы жүргізу қажет.
Кедейлікті өлшеудің бірнеше тәсілдері бар,олар.абсолютті,салыстырмалы және субъективті тәсілдер.1997 жылдағы адам дамуы туралы Баяндамада БҰҰ даму Бағдарламасы кедейлікті адам дамуы көзқарасы тұрғысынан қарауды ұсынды.Осы контексте табыс деңгейі,күнкөріс минимумы және сатып алу қабілеті сияқты дәстүрлі көрсеткіштермен қатар адам дамуының көрсеткіштері (болжалды өмір ұзақтығы,жұмыссыздық) қолданылады.Адам дамуының көрсеткіштері мыңжылдық дамуының барлық Мақсаттары мен міндеттерін қамтиды.Соған сәйкес,есепте Қазақстандағы кедейлік өлшемі индикаторларының жаппай қамтитын тізбесін пайдалану ұсынылады.
Күнкөріс минимумы – кедейлікті азайту жөніндегі мемлекеттің әлеуметтік саясатының маңызды құралы.Шын мәнінде әлемде ол абсолюттік кедейліктің критерийі ретінде пайдаланылады да, «кедейлік шегі» деп аталады,ол адамның негізгі мұқтаждарын қанағаттандыруға жарамды ең төменгі табыс деңгейі ұғымын білдіреді.Қазақстанда да күнкөріс минимумы сондай-ақ абсолютті кедейлік деңгейін өлшеу үшін қолданылады.Алайда кедейлік экономикалық теңсіздікпен тығыз байланысты.Есепте Қазақстандағы кедейлікті азайту жөніндегі іс-шараларды тек абсолютті кедейлік кешетіндерге ғана емес,сонымен бірге кедейлік қаупіндегі абсолютті кедейлікке түсуі мүмкін тұрғын халықтың алдын алу үшін де жұмылдыру ұсынылады.
Кедейлік мәселесінің маңыздығын түсіне отырып,Қазақстан Үкіметі әлеуметтік саланың дамуына көп назар аударуда:ол денсаулық сақтау,білім беру және халықты әлеуметтік қорғау салаларында қаржыландыру жүйесін жетілдіруге бағытталған орта мерзімді программалар дайындауда.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
1. 1999 жылғы 16 қарашадағы «Қазақстан Республикасындағы күнкөріс минимумы туралы» Заң
2. 2001 жылғы 17 шілдедегі «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы» Заң
3. ҚР Үкіметінің 2000 жылғы 8 сәуірдегі «Кедейшілік шегін анықтау тәртібі туралы» №537 Қаулысы
4. ҚР Президентінің 1998 жылғы 28 қаңтардағы «2030 жылға дейінгі Қазақстанның даму Стратегиясын іске асыру жөніндегі шаралар туралы» №3834 Жарлығы
5. Н.Назарбаев «Қазақстан – 2030.Барлық қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі,қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы үшін».Президенттің Қазақстан халқына жолдауы.Алматы 1997.
6. 2004-2010 жылдарда Қазақстан Республикасындағы ауыл аумақтарын дамытудың Мемлекеттік бағдарламасы.ҚР Президентінің 2003 жылғы 10 маусымындағы №1149 Жарлығымен бекітілді.
7. 2003-2005 жылдарда Қазақстан Республикасында кедейшілікті азайту жөніндегі Бағдарлама.ҚР Үкіметінің 2003 жылғы 26 наурыздағы №296 Қаулысымен бекітілді.
8. Қазақстан Республикасындағы кедейшілік мониторингінің индикаторлары Қазақстан Республикасының статистика жөніндегі Агенттігі,Алматы,2003.
9. Қазақстандағы халықтың тұрмыс деңгейі. ҚР статистика жөніндегі Агенттігі,Алматы,2002.
10. «Кедейшіліктің себептері мен жағдайлары» үй шаруашылықтарын бір жолғы зерттеу.ҚР статистика жөніндегі Агенттігі,Алматы, 2002.
11. 2003 жылғы адам дамуы туралы Баяндама,БҰҰДБ, 2003.
12. 2000 жылғы адам дамуы туралы Баяндама,БҰҰДБ, 2000.
13. 1999 жылғы адам дамуы туралы Баяндама,БҰҰДБ, 1999.
14. 1997 жылғы адам дамуы туралы Баяндама,БҰҰДБ, 1997.
15. «Қазақстандағы ауыл дамуы: Проблемалар мен перспективалар» Қазақстандағы адам дамуы туралы 2002 жылғы Ұлттық есеп,2002.
16. «Жарқын болашақ үшін кедейшілікпен күрес жүргізу» Қазақстандағы адам дамуы туралы 2000 жылғы Ұлттық есеп,2000.
17. Ю.Шокаманов.Қазақстандағы адам дамуы,өлшеу әдістемесі және талдау.Алматы, 2003.
18. Шағын қалаларды зерттеу.Азия даму банкі,2002.
19. www.president.kz
20. www.adb.org/statistiks/poverty
        
        Кіріспе
Бұл курстық жұмыстың ... ... және ... ... ерекшеліктері».
Курстық жұмыстың мақсаты – кедейшілік деңгейін төмендету,күнкөріс
минимумынан төмен табыстағы тұрғын халықтың ... сан ... ... ... ... пен аштықты жою.
Курстық жұмыс негізінен 3 бөлімнен тұрады. І-ші ... ... оның ... деп ... мұнда кедейшілік түсінігі мен
мәні,экономикалық теңсіздік пен кедейшілік ... ... ... ... ... осы ... ... аталады,бұл
бөлімде Қазақстандағы кедейшілікпен сабақтас жағдайға ... даму ... ... ... ... ... ... жоғары теңсіздігіне,еңбек ... ... және ... үдерістеріне,әлеуметтік сектордың
дағдарысына сипаттама берілген.ІІІ-ші бөлімнің ... - ... ... ауыл ... ... негізінен қала мен ауыл
кедейшілігінің салыстырмалы ... ... ... ахуалы жайлы баяндалған.
Кедейшілік дегеніміз-күрделі құбылыс,оның ... ... ... ... ... ... пен кеңістікке
қарай салыстырмалы.Кедейлікке баға беру мен өлшеуді әр ... ... ... ... ... қажет.
Кедейлікті өлшеудің ... ... және ... ... ... ... туралы Баяндамада БҰҰ даму ... ... адам ... ... ... ... контексте табыс деңгейі,күнкөріс
минимумы және сатып алу қабілеті сияқты ... ... ... ... ... (болжалды өмір ұзақтығы,жұмыссыздық)
қолданылады.Адам дамуының ... ... ... ... мен ... ... ... Қазақстандағы
кедейлік өлшемі индикаторларының жаппай қамтитын ... ... ... – кедейлікті азайту жөніндегі ... ... ... ... ... ... ол абсолюттік
кедейліктің критерийі ретінде пайдаланылады да, ... ... ... ... ... мұқтаждарын қанағаттандыруға жарамды ең төменгі
табыс деңгейі ұғымын білдіреді.Қазақстанда да күнкөріс минимумы сондай-ақ
абсолютті кедейлік ... ... үшін ... ... ... ... ... Қазақстандағы кедейлікті
азайту жөніндегі іс-шараларды тек ... ... ... ... бірге кедейлік қаупіндегі абсолютті кедейлікке ... ... ... алдын алу үшін де жұмылдыру ұсынылады.
Кедейлік мәселесінің маңыздығын түсіне отырып,Қазақстан Үкіметі
әлеуметтік саланың ... көп ... ... ... ... және халықты әлеуметтік қорғау салаларында қаржыландыру жүйесін
жетілдіруге ... орта ... ... дайындауда.
І-ші бөлім.Кедейшілік және оның өлшемі.
1.1 Кедейшілік түсінігі,мәні.
Кез келген мемлекеттің әлеуметтік дамуы,іске ... ... ... тәуелсіз белгілі бір себептерге қарай (экономикалық,демогра-
Фиялық,әлеуметтік,физикалық,психологиялық және т.б.) ... ... ... ... топтардың тұрмыс деңгейі бойынша сарапталады,оған
қоғамда қабылданған тіршілік стандарттарын (тамақ ... ... және т.б.) ... ең ... ... ұстауға шамалары келмейтіндер
де жатады.Ондай адамдарды кедей деп атайды.
Кедейшілік ұғымына және сараптауға қолданылатын дәстүрлі ... және ... ... ең ... ... табыстарын немесе
оның тұтыну деңгейін қарайды.Адам егер ... ... ... деңгейде өз қажеттіліктері мен ең төменгі
әлеуметтік стандарттарды ... ете ... ... ... ... ... деп атайды,ал «салыстырмалы кедейшілік»
кезінде қоғамда ең көп тараған стандарттарға сай өмір ... ... жоқ ... ... (1 ... ... ... қажет деңгейі туралы пікірлерінің негізінде бағалануы
мүмкін,осындай жағдайда олар өздерін кедеймін деп ... ... ... ... туралы қозғалады.
1997 жылғы адам дамуы туралы БҰҰДБ Баяндамасында кедейшілікті адам
әлеуетінің даму контексінде қарау ... ... ... адам
дамуы үшін базалық мүмкіндіктердің ... және оның ... ... және ... ... ... ... иеленуге,жеке қадір-қасиет сезіміне қысым
жасаусыз еркіндіктен ... ... ... сый-құрметке
бөленуге шамаларының жоқтығы.Проблемаға адам ... ... ... ... көп ... ... ... ретінде пайымдауға
мүмкіндік береді.
1 кесте.
Кейбір елдердегі абсолютті кедейшілік,2001 жыл
|Ел ... ... ... ... |11,5 ... |12,0 ... |13,1 ... |14,1 ... |27,3 ... |24,2 ... |84,0 ... ... ... пен ... өлшемі
Кедейшілік пен экономикалық теңсіздікке сан және сапа жөнінен ... ... ... және ... ... ... үшін
үлкен маңызы бар.
Табыс (кіріс) бойынша кедейшілікті өлшеу үшін пайдаланылатын ең көп
тараған көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... тереңдігі мен өткірлігі.
Кедейшілік деңгейі немесе кедей тұрмысты халықтың үлесі-табысы ... ... ... ... теңгерілетін елде белгіленген табалдырық
белгісінен (кедейшілік шегінен) төмен ... ... ... ... ... үшін ... ... қолданудың екі
қасиеті бар.Біріншіден,күнкөріс минимумы адамға белгілі бір ең төменгі
деңгейде қажет тауарлар мен ... ... ... анықталады,ол
елдің дәстүрлері мен климаттық жағдайларына сәйкес тамақ пен киімге қатысты
ұлттық ... ... ... ... ... және ... ... адамдардың тұрмыс деңгейін салыстыруға мүмкіндік
жасайды.Қазақстанда кедейшілік деңгейі немесе кедей тұрмысты халықтың үлесі
«күнкөріс минимумы деңгейінен төмен табыстағы ... ... ... олар ең аз ... ... тауарлар мен қызмет
көрсетулерді сатып алуға мүмкіндіктері жоқ ... ... ... ... ... азық-түлік себеті деңгейінен
төмен табыстағы халықтың ... ... ... ... ... ... ... қарамастан кедей
тұрмысты халықтың ... ... ... ... кедейшілікке тереңдетілген сапалы сипаттама беру
үшін кедейшіліктің тереңдік және өткірлік индекстерін қолданады.
Кедейшілік ... ... ... қаншалықты «кедей» екендігін
көрсетеді және кедей ... ... ... мен кедейшілік шегіне
(Қазақстандағы күнкөріс минимумы) ... ең аз ... ... ... ... білдіреді.Кедейшілік тереңдігі осылайша
кедей тұрмысты халық табыстарының тапшылығын сипаттайды.Кедей тұрмысты
халық табыстарының тапшылығы мен ... ... ... ... ... ... индексін көрсетеді.Кедейшілік өткірлігі
қоғамдағы ең кедей адамның қаншалықты ... ... ... ... ... ... теңсіздікті сипаттайды.Кедейшілік
өткірлігінің индексі де салыстырмалы көрсеткіш болып табылады және ... ... ... ... ... ... ... индекстері белгілерінің ұлғаюы кедей тұрмысты ... ... ... ... ... қолдану кедей
тұрмыстылар табыстарының тапшылығынан арылу үшін қажет ... ... ... ... ... және ... ... сондай-ақ ең кедей тұрмысты халыққа
мемлекеттің ... ... ... ... ... ... де
пайдаланылулары мүмкін.
Кедейшіліктің экономиканың даму деңгейімен және қоғамның барлық
жіктерінің ... ... ... ... қарау қажет,яғни қоғамдағы
экономикалық теңсіздікпен сабақтастыру керек.Қоғамдағы ... онда ... ... ... туралы айғақтайды,бірақ
абсолютті кедейшіліктің орын алуын міндетті түрде білдірмейді.Қоғамдағы
экономикалық теңсіздік деңгейіне ... ... ... ... ... ... табыстар деңгейіндегі айырмашылықтар.Осы топқа жеке меншік мөлшерінен
болатын,сондай-ақ адамдардың әркелкі санаттарының ... ... ... айырмашылықтарды қосуға болады;
- білім деңгейіндегі айырмашылықтар.Осы топқа ... ... ... ... ... ... және шығу ... айырмашылықтарды қосады;
- адамдардың жастарына қарай және физиологиялық
айырмашылықтары,сондай-ақ түрлі материалдық игіліктердің мүмкіндігі;
Осы факторлардың ықпал етуімен қоғамның негізгі ... ... ... ... пен ... ... қарай
бөлінеді.Тұрмыс деңгейі жөніндегі Бүкілресейлік орталықтың ... ... ... ... ... ... белгілі бір критерийлерге сүйене отырып,елдегі бүкіл тұрғын
халықты нақты топтарға бөлуге ... ... жүйе ... ... ... ... ... минимумы (КМ),ең
төменгі тұтыну бюджеті (ТТБ) және жоғары молшылық бюджеті (ЖМБ).
Күнкөріс минимумы (КМ),бұрын ... ... ... жігін белгілейді және кедейшілікпен күрес жүргізудегі
мемлекет саясатымен байланысты ... ... ... болып
табылады.Қазақстанда күнкөріс минимумы Қазақстан Республикасының «Күнкөріс
минимумы туралы» Заңымен белгіленді және ол бір ... ең ... ... ... ... ... және дамудың осы кезеңінде қоғам қабылдаған
адамның ең аз қажеттіліктерін қанағаттандыруды қамтамасыз етуге қажет ең ... ... ... ... ... ... бюджеті (ТТБ) адамдар тұтынуын қалпына келтіретін
деңгейді қамтамасыз ететін жоғары ... ... ... ... ... ... ... екі мөлшеріне тең және ол
адамның дене және ... ... ... ... ... ... және дене жай-күйлерін демеу үшін ... ... ... және рухани қажеттіліктерін қанағаттандыруы
тиіс.
Жоғары молшылық ... ... ... және ... ... және ... ... қанағаттандырумен қамтамасыз
ететін игіліктер мен қызмет көрсетулердің оңтайлы жиынтығының болуын
ұйғарды, ол ... ... ... мен ... ... осы ... ұстау үшін жинақ ақшалар жасауға қажет
шығыстарды қамтиды.Жоғары ... ... ... ... дамушы
деңгейін иемденуіне жағдай жасайды немесе, басқаша айтқанда, ... ... ... ... ... таңдау мүмкіндігін ұлғайтуды, ұзақ және
салауатты өмір ... алу мен ... ... ... ... ... мүмкіндігі.
Тұтыну бюджеттерінің жүйесіне сүйене отырып , елдегі бүкіл ... ... төрт ... ... бөлуге болады:кедей тұрмыстылардан ең
жоғарғы қамтамасыздандырылған адамдарға дейін (2 кесте).
2 ... ... ... ... ... жіктері
|Әлеуметтік жік ... ... ... ... күнкөріс минимумынан |
| ... ... ... ... ... минимумынан |
| ... ең ... ... |
| ... ... КМ) ... тұрмыстылар ... ең ... ... |
| ... ... ... |
| ... бюджетінен төмен(7 |
| ... ... ... |
| ... қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... экономикалық теңсіздікті сараптау үшін табыстарды
шоғырландыру мен саралау ... ... ... ... ... ... ең көп және ... халық топтарының табыстарын салыстыруға мүмкіндік
жасайды,ол ең жоғары және ең ... ... ... 10%(20%) ... жалпы белгілерінің арақатынасын көрсетеді(3 кесте).
3 кесте.
Кейбір елдердегі қорлардың коэффициенті,2001 жыл
|Ел ... ... ... |6,0 ... |7,3 ... |9,9 ... |11,3 ... |14,0 ... ... ... шоғырландыру коэффициенті) қоғамдағы
(адамдар мен үй шаруашылықтары ... ... ... (тұтыну) жалпы
қорын бөлудегі теңсіздікті бағалауға ... ... ... ... халықтың ең көп және ең аз
қамтамасыз етілген топтарының ақшалай табыстарын салыстыру жолымен ... ... ... көлемінде халық арасындағыжеке топтардың
меншігінде бар ... ... ... негізінде
есептейді.Табыстардың жалпы көлемі неғұрлым ... ... ... индексі аз болады (0-ге жақын).Және керісінше,Джини
индексінің ... ... көп ... (1-ге ... ұлттық
табыстардың аз үлесі халықтың кедей жіктеріне жиналады (4 кесте).
4 ... ... ... коэффициенті,2001 жыл
|Ел ... ... ... |0,273 ... |0,348 ... |0,388 ... |0,391 ... |0,398 ... |0,452 ... |0,512 ... ... тұтыну бюджеттерінің жүйесі халықтың сатып алу
қабілеті табыстарының көрсеткішін енгізеді.Осы индикатор халықтың күнкөріс
минимумының орта ... жан ... ... ақшалай табыстарының
арақатынасы ретінде есептеледі (Қазақстанда тұтынуға пайдаланылған ... жан ... ... ... ... қолданылады),ол осы
табыстарға сатып алуға болатын күнкөріс ... ... ... ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік жасайды.Адамдар
табыстарының сатып алу ... ... ... ... ... ... ... бөлім.Қазақстандағы кедейшіліктің осы заманғы жағдайы.
2.1 Кедейшілік пен теңсіздік.
Қазақстанда кедейшілік деңгейі күнкөріс ... ... ... ... ... анықталады.
Күнкөріс минимумы-тіршілікті демеу үшін қажетті болып саналатын және
ең аз тұтыну себетіне енгізілген тауарлар мен ... ... ... ... ... объективті белгіленген деңгейі.Ең
аз тұтыну ... ... ... себетінің құны мен азық-түлікке
жатпайтын тауарлар мен қызмет көрсетулерге жұмсалатын ең аз ... ... ... адам ... ... ... ... қамтамасыз ететін белгіленген ... ... ... кезде азық-түлік себеті ... 2172 ... ... жан ... ... ... ... тағамдардың
атауын қамтиды,ол ДДҰ талаптарына сәйкес келеді және ең аз тұтыну себеті
(күнкөріс минимумының) құнының 70% ... ... ... ... ... ... ең аз тұтыну себеті (күнкөріс минимумы)
құнының 30% ... ... ... ... ... ең ... бүкіл халықтың 39% ... ... ... ... 1998 жылы тіркелді (ресми айырбас бағамы бойынша 42,6
АҚШ доллары немесе 3336 ... ... 2002 ... ... ... ... кедейшілік деңгейі едәуір ... ... ... ... халықтың үлесі 2002 жылға қарай 1,6 ... және ол 24%-ды ... 3,6 ... ... жылы ... 4761 ... ... ресми айырбас бағамы бойынша 31,1 АҚШ доллары
болды.Кедейшіліктің сондай-ақ тереңдік және өткірлік ... ... де ... ... ... ... ... мен солардың арасындағы теңсіздікті сипаттайды.1998-2002 жылдар
аралығындағы кедейшілік тереңдігі 1,6 есеге,ал кедейшілік өткірлігі ... ... жылы ... ... 6,1 және ... құрады.Бұл кедей
тұрмысты халық табыстары /тұтынуларының тапшылығы 2002 жылы күнкөріс
минимумының ... 25% ... ... ... ... ... ... табалдырығында БҰҰ Қазақстандағы даму мақсаттары» есебі
бойынша,Қазақстан 1991 жылдан 2015 ... ... ... ... ... табыстағы халықтың 50%-ның жағдайларын жақсартудың
есебінен мыңжылдық дамуы 1 Мақсатына/ 1 Міндетіне ... ... ... ... ... ... ... |Кедейшілік көрсеткіштері |1996 |1997 |1998 |
|1 |Үй ... ... |5030 |5729 |6518 |
| ... ... | | | |
|2 ... жан ... ... |4007 |4596 |4761 |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
|3 ... ... алу ... |1,25 |1,24 |1,36 |
| ... саны | | | ... ... ... алу ... көрсеткіштеріне
сүйене отырып,елдегі барша ... ... ... бойынша бірнеше
әлеуметтік топқа бөлуге болады (7 кесте).Кестеде көрсетілгендей,2002 жылы
71%-дан астам қазақстандықтар материалдық ... ... ... не ... (24,2%),немесе төмен табысты (47,3%) болған.
7 кесте
Қазақстандағы халықтың әлеуметтік жіктері,2002 жыл
|р/б№ |Әлеуметтік жік ... ... ... ... |
| | | ... ... |Кедей тұрмыстылар |Күнкөріс минимумынан |24,2 |
| | ... | |
|2 ... ... |КМ жоғары,бірақ ең |47,3 |
| | ... ... | |
| | ... | |
|3 ... ... |ТТБ ... ... |23,8 |
| | ... ... | |
| | ... | |
|4 ... |ЖМБ ... |4,7 |
| ... | | ... ... көрсеткіштері бойынша Қазақстан ТМД ... ... ... ... 11-12 есеге тең,ал Джини
индексінің мәні 0,34-ке жуық шаманы құрайды (8 ... жылы ... ... ... ... ... және ... коэффициенті 0,31-ге дейін.
8 кесте
Экономикалық теңсіздіктің көрсеткіштері,1998-2002 жылдар
|Р/б№ |Көрсеткіштер |1998 |1999 |2000 |2001 |2002 |
|1 ... ... |11,3 |11,0 |11,9 |11,3 |9,8 |
|2 ... ... |0,347 |0,340 |0,343 |0,348 |0,312 ... ... өсудің кедейшіліктің деңгейіне ықпалы
Динамикалық және орнықты экономикалық даму елдегі ... ... арту мен ... ... ... аса ... шарты болып
табылады.Кедейшілікті азайтудағы Қазақстандағы оң үдерістер соңғы жылдар
аралығында 1999 жылы ... ... ... ... әрекет халықтың жұмыспен қамтылуы мен табыстарының ... ... ... ... ... ... үшін ... орта
қалыптастырды.Осыған орай кедейшілік себептерін талдау экономикалық өсу ... ... ... байланысты талдаудан басталады.
Өтпелі кезеңнің басындағы экономикалық терең дағдарыс бес жылға
созылды.Жалпы ішкі өнімнің(ЖІӨ) 0,5%-ға өсуі ... рет тек 1996 жылы ... 1999 ... бері ... ... экономикалық өрлеу
байқалады,осы өрлеу инфляцияның өсу қарқындарын бәсеңдетті.Былайғы ... ... осы ... халықтың жұмыспен қамтылуы мен табыстарының
өсуі,табыстардың сатып алу ... ... және ... ... ... үшін қолайлы макроэкономикалық орта ... ... 2002 ... ... ... Қазақстандағы кедейшілік
деңгейі 39-дан 24%-ға дейін кеміді.Діттелген үрдістің орнықты болуы
үшін,ЖІӨ одан әрі ... ... және оның ... тұрағына,жынысы
мен жасына қатыссыз елдегі бүкіл ... ... ... көтеру үшін
қолайлы жағдайларды қамтамасыз ететін ... ... ... экономикалық өсудің салдарынан мемлекеттік бюджеттің
кірістері мен шығыстары едәуір өсті.Үкімет бюджет тапшылығын 1999 ... ... ... 2002 жылы 13,0 ... ... ... түсірді.Мұндай жәйт
халықтың әл-ауқатын арттыру мен елдегі кедейшіліктің деңгейін азайтуға сеп
болатын ... ... ... ... ... үшін ... жасады.Соған қарамастан,білім,денсаулық сақтау секторлары мен
республика халқын әлеуметтік қорғау жөніндегі ... ... ... ... ... ... Еңбек рыногының ахуалы мен кедейшілік.
Жаңа жұмыс орындарын ашу және бұрынғыларын жаңғырту ел экономикасының
жалпы ахуалын жақсартумен ... ... ... ... ... ... ... төмендеу салаларда,нашарлау
дамыған аймақтар мен халықтың ең осал ... үшін жаңа ... ... жұмыс берушілерді ынталандыру арқылы халықты жұмыспен қамтуды ... ... ... ... орындарының сапалық сипаттамаларын
нашарлататын келеңсіз үрдістерді де қолға алады.Жалпы ... ... ... ... ... ... ... жарақтау
мен осы заманғы технологияларды өндіруге ынталандырып,ресми емес жұмыспен
қамтылу көлемдерінің қысқаруына сеп болады.
Бұрын айтылғандай,Қазақстандағы кедейшіліктің ... ... ... ... ... ... ... таппауы болып
табылады.Республика ... осы ... ... ... отыр және ... басты себебі ретінде атайды.Соңғы жылдардағы ... ... ... рыногының дамуындағы оң үрдістер
байқалды,ол еңбекке ... ... ... және ... экономикалық
белсенділіктерінің өсуіне түрткі болды,бұл туралы 9 кестенің деректері
айғақтайды.1999 жылдан бері ... ... саны ... ... кесте
Қазақстандағы еңбек рыногының кейбір көрсеткіштері,1998-2002 жылдар
| |1998 |1999 |2000 |2001 |2002 ... ... |65,9 |66,0 |66,0 |70,2 |70,1 ... | | | | | ... қамтылған халық(мың |6127,6 |6105,4 |6201,0 |6698,8 |6708,9 |
|адам) | | | | | ... ... ... |86,9 |86,5 |87,2 |89,6 |90,7 ... ... ... |925,0 |950,0 |906,4 |780,3 |690,7 ... ... |13,1 |13,5 |12,8 |10,4 |9,3 ... ... |3,7 |3,9 |3,7 |2,9 |2,6 ... | | | | | ... ... ... секторлары бойынша жұмыспен қамту құрылымы
бірқатар өзгерістерге ұшырады.Ауыл шаруашылығында,аңшылық және ... ... ... ... үлесі өсті(22-ден 35%-ға дейін).2000
жылы ауыл шаруашылығында,аңшылық және орман ... ... ... жылы ... ... экономиканың осы
секторларында жұмыспен қамтылған адамдар саны 1999 жылғымен ... жылы ... ... ... шаруашылығында жұмыспен
қамтылғандардың өсуімен қатар ауыл тұрғындарының қалаға қарай ... ... ... ... кетулерінің басты себептері жұмыстың,жұмысқа
орналасу перспективаларының ... жеке іс ашу ... ... ... табылады.
Сонымен қатар өнеркәсіпте жұмыс істейтіндердің саны жыл сайын қысқарып
отырды-2000 жылы 5,5% –ға.2001 жылы 2,9% –ға және 2002 жылы
0,8%-ға ... ... ... өңдеуші және кен өндіруші
салаларында ... ... ... ... ... жұмыспен
қамтылғандар санының қысқаруы байқалса,ал кен өндіруші өнеркәсіпте мұнай-
газ кешеніндегі ... және ... ... ... ... ... ... қамтылудың кейбір ұлғаюы белгіленеді.Алайда,осыны
ескергеннің өзінде 2002 жылы кен ... ... ... ... экономикада жұмыс істейтіндердің жалпы санының 2,5%
ғана құрап,1999 ... ... ... ғана ... болды.
Атаулы жалақы мен күнкөріс минимумы мөлшерінің арақатынасына сүйене
келгенде,елдегі жұмыс істейтін халықты бірнеше ... ... ... ... ... төлемді кіріс тобы атаулы жалақының
төмен деңгейдегі сатып алу қабілетін ... ... ең ... ... ... екі ... минимумынан аз.Орташа төлемдегі кіріс
тобының атаулы жалақысының ... ең ... ... ... ... молшылық бюджетінен төмен,яғни күнкөріс минимумының
екіден жетіге дейінгі ... ... ... ... кіріс тобы жоғары молшылық бюджетінен астам немесе күнкөріс
минимумының жеті ... көп ... ... ... ... қамтылу құрылымы әдетте экономикадағы жұмыс
орындарының құрамы мен құрылымына ... ол ... ... де қатысты.Әсіресе жастарды жұмыспен қамту құрылымы ... ... даму ... ... ... ... проблемаларының шешімін таппауы болашақта ... ... ... ... ... болады.
Жалпы еңбек рыногындағы жағдай ... ... ... ... өзекті элементі- жұмысқа орналастыру саласына мемлекеттің ықпалы
жеткіліксіз шамада.Басқаша айтқанда,еңбек ... ... өсу ... ... болатын жағдайлар әзірше ұдайы
жақсартылуда.
2.4 Аймақтық кедейлік.
Қазақстандағы аймақтық ... ... ... ... ... ... әр
түрлі салалық құрылымдары және т.с.с.).Халықтың жан басына шаққандағы жалпы
аймақтық өнімнің (ЖАӨ) көлемдерімен тұлғаланатын ... ... ... ... ... 2002 ... ... ең жоғарғы белгісі Жамбыл облысындағы осы көрсеткіштің
деңгейінен он ... ... ... ... ... ... жан ... ЖАӨ ең төменгі дәрежені еншіледі.Күнкөріс минимумының ел бойынша
Маңғыстау облысындағы ең көп мөлшері,осы көрсеткіштің ... ... ең ... ... 1,5 ... ... болды.Аймақтар арасындағы
кедейшілік деңгейіндегі айырмашылықтар ... 20 ... ... ... 1,7 ... ... ... үш топқа бөлуге болады:
-төмен орташа
-орташа төмен
-төмен ... ... ... ... алу ... ... ең жоғары деңгейі
Астана және Алматы қалаларынан байқалды,халықтың жан ... ... ЖАӨ ... ... ... ... ... тұтынуға
пайдаланылған орта есеппен жан басына ... ең ... ... ... ... ... бюджетінен асатын көлемдегі тауарлар мен қызмет
көрсетулерді сатып ... ... ... субъектілер төмен орташа
тұрмыс деңгейінің І-ші тобын құрады.
І-ші топтағы әкімшілік субъектілерде табыстардың жоғары ... ... ... ... ... және ... деңгейде
жұмыспен қамтылудың себептерінен кедейшіліктің ... ... ... ... ел ... экономикалық кедейшіліктің төмен
деңгейі тіркеліп,халықтың жалпы санының сәйкестігіне қарай 2,2 және 4,1%-ын
құрады.
Аймақтардың ІІ-ші тобына ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы ... ... ... және ... ... ... 8 әкімшілік субъектілер).
Ақтөбе,Шығыс Қазақстан,Қарағанды,Павлодар және Батыс ... ... ... ... болып саналады.Олар-астаналық
аймақтар емес,монополиялық мұнай-газ жөнінде ... ... ... ... ... ... қала халқы
басым,адамдардың экономикалық белсенді бөлігі көбіне ... ... және ... ... ... істейді.Соның
нәтижесінде,осы мекендерде халықтың сатып алу қабілетінің орташа төмен
деңгейі қалыптасқан,ең алдымен ... ... ... ... ... жан ... ... ЖАӨ және табыстардың сатып алу
қабілетінің ... ... ... ... ... біршама жоғары деңгейі ... жылы ... ... ... ... облысы) 19,3%-5а (Қарағандыоблысы)
дейінгі ауқымда құрылып отырды.
Аймақтардың үшінші (ІІІ) тобына Оңтүстік Қазақстан,Атырау,Маңғыстау,
Жамбыл,Алматы және Қызылорда облыстары кіреді.Осы ... ... ... ... ... ең ... ... байқалды.сатып алу қабілетінің
дәрежесі аймақтық күнкөріс минимумынан небәрі 15%-ға ғана ... ... ... төмен деңгейдегі сатып алу ... ел ... ... теңсіздіктің орташа деңгейімен
салыстырғанда,тіпті анағұрлым төмен жағдайда да,осы ... ... ... ең жоғары ауқымдары қадағаланады (Оңтүстік
Қазақстандағы 27,5%-дан Маңғыстау облысындағы 39,8 %-ға дейін).
Аймақтар бойынша ... ... ... айырмашылықтар
бар.Халықтың жан басына шаққандағы жалпы аймақтық өнім (ЖАӨ) ... ... ... ... отырады.Алайда аймақтың экономикалық даму
деңгейі ондағы тұрғындардың тұрмыс деңгейлерінің жақсаруы туралы міндетті
түрде ... ... ... ... ... және
Маңғыстау облыстары) және азырақ дамыған аймақтар ... және ... ... ... ... ең ... еншілейді.Алдағы уақытта,мұнай мен газ өндіруден түсетін
табыстарды кедей тұрмыстыларды қосқанда,жергілікті халықтың пайдасына ... ... ... ... ... ... мезетіне айналуы
тиіс.Кедейлік деңгейлері жоғары азырақ дамыған аймақтарда ... ... ... ... ... ... жағдайдың
екеуінде де,жұмыспен өнімді ... ... ... ... ... шешу үшін ... жасау кедейлікті
азайту саясатының негізгі элементі .
ІІІ-ші бөлім. Қазақстандағы қала және ауыл кедейшілігінің ерекшеліктері.
3.1 Қала және ауыл ... ... ... ... сияқты,Қазақстанда да ауыл тұрғындары үшін
кедейшілік қаупі қаладағылармен ... ... ... деңгейі 2002 жылы ... ... ... 2 ... ... ... ... және ауыл кедейшілігі үшін
халықтың кедейшілік индексінің ара салмағы 2001 жылы 1,24 ... ... ... ... негізгі себебі-қала тұрғындарының
анағұрлым жоғарырақ ... мен ... ... ... ... тереңірек:ауылдағы кедей тұрмысты тұрғындардың орта
есеппен жан басына шаққандағы табыстары күнкөріс минимумы деңгейінен ... ... ... ... ... ... табыстары ең кедей тұрмысты ауыл тұрғындарының табыстарынан кемі
60%-ға жоғары (10 ... ... ... ... 2002 жылғы қаладағы 3,6%-бен салыстырғанда 9,0 % -ды,ал
кедейшілік өткірлігі сәйкстігіне қарай 3,4% және ... ... ... ... ... қала халқының жоғары үлесі 2002 жылы
Атырау,Маңғыстау және ... ... ... ... және Алматы
қалаларында,сондай-ақ Солтүстік Қазақстан облысында керісінше,осы
көрсеткіштің дәрежесі ... ... ең ... ... ... ... ... ауыл тұрғыны кедей ... ... ... ... ... минимумынан төмен:осы саладағы
кедей тұрмысты ауыл халқының ... 2002 жылы ... ... ... ... қала және ауыл ... ... санаттары,2002 жыл,%
| ... ... қала ... ... ауыл |
| ... ... ... тұрмысты |100 |100 ... | | ... ... |59,1 |56,8 ... ... | | ... жасқа дейінгі балалар|31,3 |35,1 ... ... |9,6 |8,1 ... және одан ... | ... адамдар | | ... және қала ... ... ... шамалы.Тұрған
жерлеріне қатыссыз Қазақстандағы кедей тұрмысты халық негізінен еңбекке
жарамды азаматтар (жұмыс істейтіндер және ... ... және ... ... балалар арқылы көрсетілді (11 кесте).
11 кесте.
Қаладағы және ауылдағы кедей үй шаруашылықтарының 2002 ... ... ... ... ... ... тұрмысты |Ауылдағы кедей тұрмысты |
|көздері |үй ... |үй ... ... ... |68,5 |62,8 ... ... |13,9 |19,4 ... | | ... |33,2 |37,2 ... |1,0 |0,2 ... қосалқы |26,4 |59,8 ... ... | | ... | | ... ... |4,5 |2,1 ... | | ... сату | | ... ... ... |0,6 |0,5 ... |18,3 |14 ... | | ... ... |12,3 |14,5 ... ... |9,0 |11,5 ... ... көзі |9,8 |9,2 ... тұрғындарының ақшалай табыстары орта есеппен қала тұрғындарының
табыстарынан 2,3 ... ... ... ... тең жарымынан азын
құрайды.Ең аз қамсыздандырылған ауыл отбасыларының табыс ... жуық ... да және ... да ... ... ... ... аз:өздерінің табыстарының үлкен бөлігін олар тұтынуға жұмсайды.Ең
аз ... (ең ... ... ... өз ... ... жоғарғы тұрмыстылар 94%-ын тұтынуға жұмсайды.Тұратын жеріне
қаттысыз,халықтың кедей тұрмысты топтарының тұтынуға жұмсалатын ... ... ... ... ... басым (тұтынуға жұмсалатын
барлық шығыстардың 57-59%).Тұрмыстары бүтіндеу адамдар шығыстарының үлкен
үлесі (50-54%) азық-түліктен бөтен ... ... ... және ... ... ... ... төленетін төлемдерге
жұмсалатын шығыстардың үлесті салмағы (19-23%) табыстарының деңгейі әр
түрлі ... ... ... ең ... ... үй-коммуналдық және
көлік қызмет көрсетулеріне белгіленген тарифтердің өсуімен байланысты.
Кедей тұрмысты үй шаруашылықтарының ... ... ... ... ... ... факторлардың ішіндегі
басымдары:жалақыны,зейнетақыны өсіру және жұмыс беру.Қаладағы да,сондай-ақ
ауылдағы да ... ... ... ... ... ... әл-
ауқатын жақсартудағы ең маңызды факторлардың біріне санайды.Маңыздылығы
жағынан содан ... ... ... ... беру аталды.Ауылдағы кедей
тұрмысты үй шаруашылықтарының көпшілігі осы факторды белгілей отырып,»жұмыс
мүмкіндігін» ауылдық жердегі ең өткір ... ... ... ... қалалардағы дағдарыс
Қала кедейшілігі «шағын қалалар» аталатын ... ... ... социалистік экономика аяларында тым
тәуір-ақ дамыды,бірақ шаруашылық жүргізудің ... ... және орын ... экономикалық байланыстардың үзілуіне
байланысты,олар шаруашылық жүргізудің жаңа жағдайларына тез ... ... ... арта ... дәрежесі,табиғи және
өндіріс ресурстары,географиялық орналасуы,қолайлы ауа райы жағдайлары,жақсы
дамыған инфрақұрылымы және т.б. бойынша ... ... ... ... ... халықтың едәуір көші-қоны,еңбекке қабілетті жастағы мамандардың кетуі;
- өнеркәсіптік ... қала ... ... құлдырауы,өндірілетін өнімнің бәсекеге жарамсыздығы және ... ... және ... ... ... ... ... жоғары
жұмыссыздық деңгейі;
- тұрғын халықтың төмен табыстары,жоғары емес ... ... 60-шы ... ... ... ... ... пайдаланудың үлкен шығындарын талап ететін жұрт ... ... ... көп ... облыстық және аудандық дәрежедегі автомобиль жолдарының ... ... ... қалалардан шалғай қашықтықпен ұштасуы;
- таза ауыз судың шектеулі ... ... ... ... ... ... қалдық
қағидат бойынша жасау;
- экологиялық проблемалар;
Шағын қалалардың демографиялық жай-күйлерін ... ... ... ... ахуал ретінде бағалауға ... ... ... ... бір бөлігі тұрады.1995-2000 жылдар арасында осы
қалалардағы тұрғындардың саны 90 мың адамға немесе 4,7%-ға азайды.
Шағын ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымға,табиғи-климаттық жағдайларға,шағын бизнестің даму
мүмкіндіктеріне байланысты болады.Жүргізілген ... ... ... ... ... ... мен сапасындағы елеулі
дифференциация белгіленді.Шағын ... ... ... ... ... ... жағдайлары не өзгермеген (20%)
немесе нашарлап кеткен (41 ... ... %-ға жуық ... тұрмыстарындағы оң өзгерістерді атаған.
Шағын қалалардағы жұмыспен қамтылу және жұмыссыздық.Бүгінгі таңда
шағын ... ... ... ... жұмыс
табылмайды.Өнеркәсіптік кәсіпорындар не ... ... тұр ... ... 40%-ға жуығына қатысты) ... ... саны ... ... ... ... ... дамуы халықтың қаражат тапшылығынан және әлеуетті
кәсіпкерлердің ... ... ... ... ... ... ... экономикалық белсенді халықтың үштен бір
бөлігінінен астамының (37%) ... ... ... ... тұрғындардың табыстары төмен және лайықты тұрмыс
деңгейін қамтамасыз ... кері ... ... ... ақшалай табыстары тиісті облыстағы күнкөріс минимумының небәрі
30-80%-ын ғана құрайды.Әсіресе агроөнеркәсіп ... ... ... өте ... ... ... негізінен жеке қосалқы
шаруашылықтардың есебінен күнелтеді.Мәселен,Степняк қаласында халықтың орта
есеппен жан басына шаққандағы табыстары Ақмола ... ... ... 40% ... ... ... облысы бойынша күнкөріс
минимумының 48% -ын,Арал ... ... ... ... ... 43%-ын және т.б. ... табыстар,кедей тұрмысты үй шаруашылықтарына тән ... ... ... ... ең ... мұқтаждарға жұмсауға
мәжбүрлейді:тамаққа (53%),коммуналдық қызмет көрсетулерге (34%),көлікке (8
%).Қаражаттың тек 5 % ғана ... ... және өзге де жеке ... ... ... ... ... тұлғаны жоқшылық пен тұралауға
ұшырататын терең және тоқыраудағы ахуал ретінде сипаттау асыра сілтегендік
болмайды.
3.3 Ауыл ... ... жылы ... ... ... ... алты облысына
қарайтын ауылдық аудандарға зерттеу жүргізілді.Зерттеу нәтижелері мынаны
көрсетті,Қазақстандағы саяси және ... ... ... ... қайта жасауға қозғау салды және ... сан ... ... ... ... шеткері қалған жағдайлары,олардың облыстық және аудандық
экономикалық-әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... айрықшалайды.
Ауылдық аудандар тұрғындарының пікірлері бойынша кедейшіліктің негізігі
себептері болып табылатындар:
- Жұмыстың жоқтығы және ... ... ... ... (54,7%
респонденттер),
- Зейнетақының, жәрдемақының және өзге де әлеуметтік төлемдердің төмен
мөлшері (25,7%),
- Асыраудағы ... ... ... ... ... ... ... экономикасы және кедейшілік.Қазіргі кезде экономиканың ... ... ... ... ... ... облысында),ал солтүстік
облыстарда- сауда болып саналады.Соған қарамастан,ұзақ мерзімді
перспективада осы салаларға ауыл ... ... ... ... болмайды,өйткені олар ауыл халқын жаппай жұмыспен ... ... ... ... ... елді ... ... сабақтастырады,мәселен,мал шаруашылығы,өсімдік
шаруашылығы және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... дамытуға
септігін тигізетін негізігі шара,мемлекеттің қосымша қаржыландыруы болып
табылады.Зерттеу жүргізілген елді мекендердің көпшілігі қолайсыз көлік
жайғасымында-негізгі трассалар мен ... ... ұзақ ... отбасының табыстары.Ауыл тұрғындарының негізгі табыс көздері-
жалақы,зейнетақы және өздігінен жұмыспен ... ... ... ... үй шаруашылығының маңызды ролін меңзесе,осы ... ... ... және ... тарапынан көрсетілетін көмек
одан әрі жалғастырады.Зерттеу барысында ауылдағы орта есеппен жан ... ... ... ... ... ... ... деңгейінде үлкен алшақтықтар (айырмашылықтар) бар екендігін
зерттеу нәтижелері растайды (852-ден 3285 ... ... ... ... ... ... едәуір төмен.
12 кесте.
Тексерілген аймақтарда тұратын ауыл тұрғындарының пікірлері
бойынша орташа айлықтағы ақшалай табыстың жан ... ... ... 2002 ... ... есеппен жан басына шаққандағы |
| ... ... |
| ... ... ... |3285 ... ... |1334 ... ... ... |1115 ... ... |980 ... ... ... |878 ... Қазақстан облысы |852 ... ... ... өте ... ... бір ... отбасы тіршілігінің қам-қарекетінде үй шаруашылығы аса маңызды
рольге ие болады.Ауылдағы отбасылардың тең ... ... ... үй ... бар,ол отбасының өзін-өзі қамтамасыздандыруы үшін
ауадай қажет,оны 72 % респонденттер атады.Осындай отбасылардың ең аз
саны Атырау (20%) және ... ... (23 %) ... ... ... ... ... анағұрлым
төмен аймақтар тұрмысында көбірек роль атқарады,олар:Шығыс Қазақстан
(43%),Қарағанды (53%) және Солтүстік Қазақстан (77%) ... ... ... ... ... ... үш ... ішінде елеулі өзгерістерге ұшырады,ол
демографиялық және ... ... ... ауылдық жердегі тұрмыстың деңгейі мен сапасына едәуір ықпал
етеді,ауыл тұрғындары үшін ... және ... ... ... ... ... олардың өсімпаздық
тәлімдерін өзгертеді.
Әлеуметтік сауалнама деректері мынаны көрсетеді,зерттеу жүргізілген
аймақтарда респонденттердің тең жарымына жуығы (46%) ... ... ... небәрі үштен бір бөлігі
(34%) жұмыс іздеп,тек 6 %-ы ғана ... ... жеке ісін ... ... ... ... ... жұмыс табуға сенімнің
жоғалғаны болып табылады.Ауылдағы негізгі жұмыс беруші-мемлекет,ол 33%
шамасындағы жұмыс орындарымен қамтамасыздандырады.
Ауылдық жерлерде ... ... ... ... ... ... ... мемлекет ауылдағы жұмыс беруші болып табылады,ол
әлеуметтік секторда жұмыс орындарын ұсынады.Ауыл тұрғындары ... ... ... ... ... көп ... ... тығырыққа тіреледі.Бұл орайда,жеке қосалқы шаруашылық
ауылдық жерлердегі қаражаттың ... ... ... ауылдың үй шаруашылығы жеке қосалқы шаруашылықтан алынған
өнімнің негізгі үлесін өзі тұтынып,тек ... ... ... ... осы ... ... ... пұрсат бермейді.
Ауыл халқының тұрмыс деңгейіне келеңсіз әсет ететін өзге факторлар-
физикалық және әлеуметтік ... ... ауыз ... ... ... болмауы,сондай-ақ экологиялық проблемалар.Ауыл
жолдарының жартылай қираған ... ... ауыл ... ... ... инфрақұрылымның қысқаруы
(мектептер,ауруханалар,мәдени және спорт мекемелері) ауылдағы ... осы ... ... қол ... үшін ... ... жоғары білім алуды маңызды әлеуметтік мақсат
ретінде қарайды;алайда олардың көпшілігінің өз балаларын лайықты ... ... ... ... проблема қалпында ... ... ... ... біріне айналуы тиіс.Күні
бүгінгіге дейін экономикалық өсудің жоғары қарқындары Қазақстан халқының
үлкен бөлігінің ... ... ... тигізбеді.Осы қиын
жағдайларға қарамастан Қазақстандағы әлеуметтік мәселелерді одан әрі
шешуі үшін қажетті макроэкономикалық жағдайлар ... ... ... ... және ... бағдарламаларды іске асыру
мысал бола алады . ... ... ... БҰҰ ... ... ... ... шешу
үшін Қазақстанда жеткілікті әлеуетке қол жеткені туралы айтылады,бірақ
соған қарамастан орнықтылыққа жету үшін көп ... ... ... ... азайтудың орнықты қарқындарын қамтамасыз
ету үшін,Қазақстанға ... даму ... ... одан ... ... ... экономикалық өсуге шоғырлануы
тиіс.Болашақта тек өндіруші өнеркәсіпте ғана емес,сонымен бірге ... ... ... және ... ... экономиканың өсуге жету
негізгі міндетке айналды.Өз кезегінде,осы проблемалардың шешілуі ... ... ... ... ... мен ... игі ... тигізеді.
Мемлекеттің саясаты әйелдер мен жастар арасындағы жұмыссыздыққа,
сондай-ақ созылыңқы ... ... ... ... ... ... проблемасын шешуге бағытталуы тиіс.Шешімін табуды талап ететін
өзге ... ... ... тең ... секторда,мемлекеттік қызметте және ауыл шаруашылығында жұмыс
істейтіндердің нақты жалақысын ... ... ... ... аясында шағын және орта бизнесті дамытуға бағытталған шаралар
ерекше маңызды роль атқарады.
Мемлекеттің әлеуметтік саясаты ... ... ... өзге ... ... ... қорғау жүйесі әлеуметтік
қауіптер төнген жағдайда адамдарды қорғауы тиіс.Қазақстанда қолданылатын
әлеуметтік қорғау жүйесі оның тиімділігі мен ... ... үшін ... ... ... осал әлеуметтік топтарға айрықша назар
аударылуы тиіс,олар:әсіресе ауылдық жерлерде ... көп ... ... емес ... ... қарт ... ... оралмандар.Мұқтаждық негізінде есептелген мемлекеттің
әлеуметтік көмегінің мөлшері ең кемі,кедей тұрмысты халықтың тамағына
жұмсалатын шығыстарды жабу үшін ... ... ... ... мен ... ... бөлу
кедейлікті нәтижелі азайту үшін қажет ... ... ... жөнінде бағдарламалар әзірлеу кезінде үкімет
кедейлікті адам дамуы көзқарасы тұрғысынан қарауы тиіс.Мемлекеттің салық
салу ... ... ... ... ... ... ... айналуы
керек.Үкіметпен бірге кедейлікті азайту проблемасын шешугу ғылыми-
зерттеу ... емес және діни ... ... ұйымдары белсенді ... ... ... ... мен ... ... ... маңыз
берілу қажет.Несиелер және техникалық жәрдем түріндегі халықаралық
донорлық көмек қаржы ... ... ... қоғамның
әлеуетін нығайтуға мүмкіндік жасайды,ол кедейлікті азайту саласындағы
халықаралық тәжірибені насихаттайды.Кедей,сондай-ақ кедей емес ... ... ... ... ... мен ... ... топтарды дамыту-шешімдер қабылдауға
қатысу үшін қажет алғышарттар,мінеіосылар,ол түпкі ... ... әсер ... ... ... 1999 ... 16 қарашадағы «Қазақстан ... ... ... ... 2001 жылғы 17 шілдедегі «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік ... ... ... Заң
3. ҚР Үкіметінің 2000 жылғы 8 сәуірдегі «Кедейшілік шегін анықтау тәртібі
туралы» №537 Қаулысы
4. ҚР Президентінің 1998 ... 28 ... «2030 ... ... даму ... іске асыру жөніндегі шаралар туралы» №3834
Жарлығы
5. Н.Назарбаев «Қазақстан – ... ... ... және ... ... үшін».Президенттің Қазақстан
халқына жолдауы.Алматы 1997.
6. 2004-2010 жылдарда Қазақстан Республикасындағы ауыл ... ... ... ... 2003 ... 10 ... ... бекітілді.
7. 2003-2005 жылдарда Қазақстан Республикасында кедейшілікті азайту
жөніндегі Бағдарлама.ҚР Үкіметінің 2003 ... 26 ... №296 ... ... ... ... мониторингінің индикаторлары
Қазақстан Республикасының статистика жөніндегі Агенттігі,Алматы,2003.
9. Қазақстандағы халықтың тұрмыс ... ҚР ... ... ... себептері мен жағдайлары» үй шаруашылықтарын бір ... ... ... ... ... 2003 ... адам ... туралы Баяндама,БҰҰДБ, 2003.
12. 2000 жылғы адам дамуы туралы ... ... 1999 ... адам дамуы туралы Баяндама,БҰҰДБ, 1999.
14. 1997 жылғы адам дамуы туралы Баяндама,БҰҰДБ, 1997.
15. «Қазақстандағы ауыл ... ... мен ... адам ... ... 2002 ... ... есеп,2002.
16. «Жарқын болашақ үшін кедейшілікпен күрес жүргізу» Қазақстандағы адам
дамуы туралы 2000 жылғы Ұлттық есеп,2000.
17. ... адам ... ... және
талдау.Алматы, 2003.
18. Шағын қалаларды зерттеу.Азия даму банкі,2002.
19. www.president.kz
20. www.adb.org/statistiks/poverty

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Шағын және орта бизнеске несие беру65 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазіргі Қазақстандағы этносаралық қарым-қатынастар және ақпараттық қауіпсіздік мәселесі91 бет
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет
Қазақстандағы шағын және орта бизнеске несие беруді талдау60 бет
Қазақстанның табиғат жағдайы56 бет
Қр-да жинақтаушы зейнетақы қорының қаржылық ресурстарын басқару66 бет
Өзін - өзі басқарудағы реформалар және оны жетілдіру жолдары57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь