Қыз бала тәрбиесі


М А З М Ұ Н Ы
КІРІСПЕ . . . 3
1 ҚЫЗ БАЛА ТӘРБИЕСІНІҢ ҒЫЛЫМИ- ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
- Қыз балалар тәрбиелеудегі психологиялық-педагогикалық
мәселелер . . . 8
1. 2 Жастарды ұлттық салт-дәстүр арқылы тәрбиелеудің мәні мен мүмкіндіктері . . . 21
2 ҚЫЗДАРҒА ҰЛТТЫҚ САЛТ-ДӘСТҮР АРҚЫЛЫ ТӘРБИЕ БЕРУДІҢ әдістемесі
2. 1 Ұлттық салт-дәстүр арқылы қыздарға тәрбие берудің
ерекшеліктері . . . 35
2. 2 Қыз балалардың сана-сезімін, имандылығын, эстетикалық тәрбиесін қалыптастырудың жолдары . . . 43
Қорытынды . . . 61
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі . . . 63
Қосымша
Кіріспе
Зерттеудің көкейкестілігі
Мәңгілік Ел - ата-бабаларымыздың сан мың жылдан бергі асыл арманы.
Ол арман - әлем елдерімен терезесі тең қатынас құрып, әлем картасынан ойып тұрып орын алатын Тәуелсіз Мемлекет атану еді. Ол арман - тұрмысы бақуатты, түтіні түзу ұшқан, ұрпағы ертеңіне сеніммен қарайтын бақытты Ел болу еді. Біз армандарды ақиқатқа айналдырдық. Мәңгілік Елдің іргетасын қаладық.
Мен қоғамда «Қазақ елінің ұлттық идеясы қандай болуы керек?» деген сауал жиі талқыға түсетінін көріп жүрмін. Біз үшін болашағымызға бағдар ететін, ұлтты ұйыстырып, ұлы мақсаттарға жетелейтін идея бар.
Ол - Мәңгілік Ел идеясы.
Тәуелсіздікпен бірге халқымыз Мәңгілік Мұраттарына қол жеткізді.
Біз еліміздің жүрегі, тәуелсіздігіміздің тірегі - Мәңгілік Елордамызды тұрғыздық. Қазақтың Мәңгілік Ғұмыры ұрпақтың Мәңгілік Болашағын баянды етуге арналады. Ендігі ұрпақ - Мәңгілік Қазақтың Перзенті. Ендеше, Қазақ Елінің Ұлттық Идеясы - Мәңгілік Ел!
Мен Мәңгілік Ел ұғымын ұлтымыздың ұлы бағдары - «Қазақстан-2050» Стратегиясының түп қазығы етіп алдым. Тәуелсіздікке қол жеткізгеннен гөрі оны ұстап тұру әлдеқайда қиын. Бұл - әлем кеңістігінде ғұмыр кешкен талай халықтың басынан өткен тарихи шындық. Өзара алауыздық пен жан-жаққа тартқан берекесіздік талай елдің тағдырын құрдымға жіберген. Тіршілік тезіне төтеп бере алмай, жер бетінен ұлт ретінде жойылып кеткен елдер қаншама. Біз өзгенің қателігінен, өткеннің тағылымынан сабақ ала білуге тиіспіз. Ол сабақтың түйіні біреу ғана - Мәңгілік Ел болу біздің өз қолымызда. Бұл үшін өзімізді үнемі қамшылап,
ұдайы алға ұмтылуымыз керек. Байлығымыз да, бақытымыз да болған Мәңгілік Тәуелсіздігімізді көздің қарашығындай сақтай білуіміз керек, - деген болатын елбасымыз өз сөзінде [1] .
Әр елдің өміріндегі шешуші кілт қыздарға берілетін тәлім-тәрбие арқылы өлшенеді. Біздің халқымызда «Қыз» деген сөзді әдеміліктің, әдептіліктің, жан-жақты сұлулықтың символы ретінде қолданады. Жарық пен жылу, от пен су жоқ жерде тіршілік жоқ, ал осылардың көктегі көзі - күн, жердегі көзі - адамзат. Адамдардың бір-біріне мейірімі мен ұлағатты тәрбиесі тіршілікті сақтайды. Тәрбиесі түзелмей елдің көсегесі көгермейді, отбасы түзелмей болашақ түзелмейді. Бесігінде жақсы тәрбие алған, үлгі-өнеге көрген қыз бала болашақта да сол әдебін сақтамақ. Әдепті, инабатты, адамгершілігі мол, сыпайы қыз тәрбиелеу - бүгінгі мектептің, қоғамның және ата-ананың негізгі міндеті. Қазіргі заман қыз бала тәрбиесіне ерекше мән беруді қажет етеді. Себебі, қыз баланы тәрбиелеу деген сөз - ұлтты тәрбиелеу деген сөз. Отбасы -қоғамның бір бөлшегі. Ал отбасының алтын қазығы - әйел адам. Бесігінде жақсы тәрбие алған, үлгі-өнеге көрген қыз бала ержеткенде сол әдетін сақтайды. Қазақ халқының мақсаты - әдет-ғұрып, салт-дәстүрлерін қыз баланың бойына сіңіре отырып, қыз балаға келешекте ана, ақ босағаның аруы, шаңырақтың құт-берекесі екенін ұғындыру, әдептілікке, сыпайылыққа, инабаттылыққа, мейірімділікке, төзімділікке, шыншылдыққа тәрбиелеу. Қыз бала бойжетіп, әке-шешесінің, бауырларының ортасында бұлғақтаған дәуренін қалдырып, басқа бір үйге келіп келін атанады. Өз шаңырағын көтеріп, үй мен шаруаға иелік етіп, түтін түтетеді, ана болып өмірге перзент әкеледі. Жар құшып, ана болу - қыз баланың мақтанышы, әрі бақыты. Бұған әсіресе ата-ана қуанады. Қыздың бойжетуі, яғни, жан-жақты жетіліп, белгілі дәрежеде өмір тәжірибесіне ие болуы заңды құбылыс. «Қыздың жолы жіңішке», «Қызға қырық үйден тыю» деген сияқты халықтық тәлімгерлік талаптарының мәнін түсініп қана қоймай, бойжеткен одан өзіне қатысты қорытынды шығара білуі, іс-қимыл, жүріс-тұрыс дағдысын басшылыққа алуы керек. Ұят-әдеп жоралғыларын белден басып, отырғанда, тұрғанда өзінің әйелдік жаратылысын ескермейтін, қызға, келінге жарасатын қымсыну, қызару, тартыну, имену дегендер ойына кіріп-шықпайтын қыз өзіне ғана емес, ата-ана, бауыр-туғандарына сөз келтіріп, жерге қаратады. Сондықтан, қыз ибасы, қыз әдебі дегенге жеңіл-желпі қарауға мүлдем болмайды. Біздің халық ұрпақ тәрбиесінде екі нәрсені естен шығармаған. Біріншіден, дүниеге келген ұрпақтың жалпы тәрбиесіне баланың ержеткенге дейінгі бағым-күтімі, жүріс-тұрысы бәрі-бәрі енген. Екіншіден, ұл мен қыздың тәрбиесін екі бөліп жүргізуге тырысқан. Мұнда негізінен ұлдың тәрбиесі әкеге, қыздың тәрбиесі шешеге байланысты жүргізілген. Олардың әдепті, тәрбиелі, тындырымды, іс-әрекеті тиянақты болуын қадағалаған. Соған орай ақыл-кеңес беріп отырған. Ұлы ғұлама Бауыржан Момышұлының келіні Зейнеп Ахметова: «Қыз баланың мына өмірдегі міндет-парызының жүгі ауыр,, әрі ардақты. Ол - адамзат ұрпағын өмірге әкелетін болашақ ана, үй ұстап, жар күтетін адал жар, ата-ене сыйлап, иілетін қамқор келін. Ол осыны қаласын-қаламасын, бұл - өмір заңы» - деген. Соңғы кездері қыздарымыздың арасында темекі тартып, нашақорлыққа бой ұрғандары да кездеседі. Келешекте ондай қыздар өмірге қандай ұрпақ әкеліп, қандай тәрбие бермекші? Қыз баланың тым әлем-жәлем киініп, көзге түсуге тырысуы, орынсыз боянып сылануы ерсі болады. Сонымен қатар, өзінің сырт пішініне, киім сәніне немқұрайлы, салғырт қарауы да келіспейді. Бұл оның тәрбиесінің жетімсіздігі, төмендігі. Қазіргі заман ағымына сай қыздар тәрбиесінде төмендегідей басты мәселелерге көңіл бөлінуін баса айтқым келеді:
- Ата-аналармен тығыз байланыста болу, баласы туралы пікір алмасып әңгіме жүргізіп отырып тәрбиелеу өз нәтижесін бермек. Себебі, қай бала болса да (қыз, ұл) алдымен тәрбиені отбасынан алады, ата-анасына еліктейді, соларды қайталағысы келеді, ал бала жас шыбық тәрізді, қалай баулыса солай қарай бой түзейді.
- «Қызға қырық үйден тыйым» деп, қыз баланың әлдебір іс-әрекетіне үзілді-кесілді тыйым салу, жылылық танытпай ұрысып, зеку зиян, керісінше баланың жағдайымен санасып сеніміне кіру, сырласып дос бола білу керек.
- Отбасы дұрыс, мәдениетті қарым-қатынаста болуы.
- Өз ұлтының намысын жоғары қоя білетін, елінің сөзін сөйлейтін жас ұрпақты баулып, тәрбиелеу үшін «мұны білуге әлі ерте, оған тыйым салынады» деген тежеулерді алып тастап, баланы бұғаулы ойдан, шектеулі ұғымдардан құтқару қажет, қайта баланы ойын еркін айта білуге жетілдіріп, білігіне жетелеп отыруымыз керек.
- Жас ұрпақты адамға тән табиғи сезіммен өмірді, табиғатты сүйе білуге, құрметтеуге үйрету.
- Жаратылыстың ақиқатын, болмысты ашық, бүкпесіз көрсетіп ұғындыруға арналған мектеп - шындықты үйрету мектебі болуы керек.
«Ел болам десең - бесігіңді түзе» дейді біздің дана халқымыз. Бала тәрбиесіне дұрыс көңіл бөлу ата-бабаларымыздың ежелден келе жатқан негізгі қасиеттерінің бірі. Бала - ұрпағының жалғасы, ертеңгі күнге аманатым деп бала тәрбиесіне ерекше көңіл бөлген. Кісі, қонақ келгенде қолына су құйғызып батасын алған, қонақты аттан түсіріп, үйге бастап әдеп танымын көрсеткен. Осындай керемет үлгілерімізден айрылып қалардай уақыттарды бастан кешкен халқымыз мына жаңа заманда дәстүріміз бен салт-санамызды қайта бір жаңғыртқандай. Сонау заманда адам баласының мәңгі жасауын арман еткен Қорқыт атамыздың тәлім-тәрбиелік әңгімелері мен мақал-мәтелдері, әл-Фарабидің білім, ғылым, тәрбие жөніндегі тұжырымдары, А. Ясауи ілімдері, Жүсіп Баласағұни тәлімдері, Абай мен Ы. Алтынсариннің тәрбиелік ойлары, А. Байтұрсыновтың ұлттық білім беру жүйесі, М. Жұмабаевтың «Педагогикасы», Ж. Аймауытовтың қазақ психологиясын зерттеуі бәрі де біздің қасиетті де құймақұлақ, шешен де пайымды халқымыздың болашағы үшін тер төгіп, халықтың қамы үшін этнопедагогиканың негізін салған ағартушы-ғалымдар. Бүгінгі таңда осы проблеманы қолға алып, оқулықтар жазып, жанашырлық көрсетіп отырған Оразбекова К, М. Оразаев, М. Смаилова, Қ. Жарықбаев, Ә. Табылдиев, С. Ғаппасов, С. Қалиев, Ұ. Асылов, Ж. Нұсқабаев т. б. ғалым-зерттеушілеріміз тәрбие ісін жүргізудің оны оқу бағдарламасына енгізудің түрлі жолдарын көрсетіп, мақсатын жеткізе білді [2] .
Қыз баланың, әйел адамның тәрбиесі қашанда халық аузында. Тәлімгер ана - тірегің, тәрбиелі қыз - жүрегің. Әрбір халықтың отанасы, тәрбие негізін қалыптастырып отырады. «Қызды қырық үйден тыю, қала берсе күңнен тыю, Гүл өссе жердің көркі, қыз өссе елдің көркі» - деп, ананың қасиет, қадірін дәріптеп: Ана бір қолымен бесікті тербетсе, бір қолымен әлемді тербетеді - деп, және пейіш ананың табанының астында деген теңеулерден асқан құрмет болмас. Бүгінгі таңда кейбір келеңсіз жағдайларға көңіліміз толмай, қазіргі қыздардың бойынан имандылық, ибалық, шеберлік, іскерлік, төзімділік, батылдық т. б. көре алмай, мұның мәнісі неде дей келе зерттеу жұмысымыздың тақырыбын «Қыз балалар тәрбиесінің өмірдегі мәні мен оны қалыптастыру жолдары» деп алуды ұйғардық.
Зерттеу мақсаты: Халықтық педагогиканың үздік дәстүрлері арқылы қыз балалар тәрбиесін арттырудың жолдары мен көздерін жан-жақты қарастыру.
Зерттеудің міндеттері:
- Қазақ халқының салт-дәстүрлерінің қыздарды тәрбиелеу теориясының негіздерін айқындау;
- Қыз балалар тәрбиелеудегі психологиялық-педагогикалық
проблемаларын қарастыру;
- жастарды ұлттық салт-дәстүр арқылы тәрбиелеудің ерекшеліктері мен мүмкіндіктерін анықтау;
- ұлттық салт-дәстүр арқылы қыздарға тәрбие берудің әдістерін және
ерекшеліктері қалыптастыру.
Зерттеу нысаны: Білім беру мекемесінің оқу-тәрбие үдерісі.
Зерттеу пәні: Қыз балаларға ұлттық салт-дәстүр тәрбиесін беру үрдісі.
Зерттеу әдістері: Зерттеу жұмысында психологиялық, педагогикалық, әдістемелік әдебиеттерге теориялық талдау жасау, озат тәжірибелерді талдау, зерделеу, жинақтау, балалардың шығармашылық жұмыстарын саралау, бақылау, әңгімелесу, тәжірибелік іс-әрекеттер нәтижесіне баға беру.
Зерттеу көздері: Қазақстан Респубикасының «Білім туралы» Заңы, Елбасымыз Н. Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдаулары және басқада ресми материалдар, философтардың, психологтар мен педагогтар еңбектері, зерттеу тақырыбына сәйкес оқу-әдістемелік құралдар, ғылыми-педагогиалық басылымдар, журналдар материалдары, озат педагог-тәрбиешілердің озық тәжірибелері басшылыққа алынды.
Дипломдық жұмыстың құрылымы. Дипломдық жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындылар мен пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. ҚЫЗ БАЛА ТӘРБИЕСІНІҢ ҒЫЛЫМИ-ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. 1 Қыз балалар тәрбиелеудегі психологиялық-педагогикалық
мәселелер
«Қыз қылығымен көркем» деп данышпан халқым қыз тәрбиесіне ерекше мән берген. «Келінім саған айтам, қызым сен тыңда», «Қызды қырық үйден тыю» деген ұстанымды ұстанған аналарымыз бен жеңгелеріміз қыз тәрбиесіне келгенде басты назар аударған. Қазақ қызы десе, қос бұрымы жотасында ойнаған, иманды жүзді, ибалы мінезді, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсете білетін, көрген сәттен қылығымен тәнті қылар, биязы, нәзік жанды аруларымыз көз алдымызға еріксіз елестейді. Қазіргі сәтте ол образды көрсетіп жүрген дер аз. Сөзіме дәлел ретінде айтсам, инабаттылықтың орнына жүзіне дарақы күлкі пайда болды, жігіт бетіне тура қарамайтын қазақ қызы «қарап тұрған жігіттің» мойнына асылатын болды, бүрмелі қос етекті көйлектің орнына қысқа белдемше киіп, кіндіктеріне персинк тағып, денелеріне тотировка салдырып жүрген қыздарымыздың қылығы. Бойларына жанымызға жат әдетпен айналысып жүргендерін көргенде қарның ашaды. Қазіргі таңда қоғамды алаңдатып отырған ең басты мәселе-қыздардың темекіге әуестігі. Мемлекет тарапынан бюджеттен қаншама ақша бөлініп, көшелерде «Темекіге жол жоқ» деген сынды билбордтар ілініп, түрлі шаралар жасалып жатса да, бұдан шығып жатқан нәтиже шамалы. Керісінше, темекі тұтынушы қыздарымыздың саны көбеймесе, азаяр түрі жоқ. Темекінің адам ағзасына зиян екені Ислам дінінде де айтылған. .
«Өздеріңді-өздерің өлтірмеңдер!» [3]
Қазіргі дамыған медицина темекі шегудің адамды «баяу өлімге» апаратын бірден-бір зиянды жол екенін айтып, жамағатты жаман әдеттен сақтануды айтады. Жастар арасында кең етек алған бұл індетке қарсы күрес мақсатында Елбасымыз Н. Ә. Назарбаев барлық қазақстандықтарға жолдаған «Қазақстан - 2030» стратегиялық бағдарламасында негізгі басым бағыттардың ішінен жеті басымдықты, соның төртіншісі Қазақстан азаматтарының әл-ауқатын, білімі және денсаулығын атап көрсетеді. «Халықтың салауатты өмір сүруіне қол жеткізу үшін негізгі үш бағытта күрес жүргізу керек», - дейді [4] .
1 бағыт-«Темекі шегуді тоқтату»
2 бағыт-«Нашақорлыққа, наркобизнеске қарсы күрес»
3 бағыт- «Маскүнемдік пен араққа қарсы күрес»
Бағдарламада былай делінген: «Алкоголь мен темекінің адам өміріне зиянды екені дәлелдеуді қажет етпейді. Халықаралық тәжірибе жүргізу алкоголь мен темекіге салық салудан бастап бірнеше бағытты ұсынып отыр. Біз бұл мәселеде байыпты саясат жүргізуміз керек».
Стратегиялық бағдарламаны жүзеге асыру мақсатында Ата заңымызға толықтырулар мен өзгерістер енгізілді. Соңғы кездері темекіге қыз-келіншектердің қызығушылығынның артып бара жатқаны әлем назарын аударып отыр. «Жұмыла көтерген жүк жеңіл» демекші, Дүниежүзілік Денсаулық сақтау ұйымымен (ДДСҰ) бірлесе отырып бойымызды жайлаған індеттен айығу жолдарын қарастыруда. ДДСҰ-ның статистикалық мәліметтеріне сүйенсек, әлемде әйелдердің 12 пайызы темекі шегеді екен. Әйелдер арасында темекі шегушіліктің ең көп тараған елі Дания болып тұр. Ал елімізде 12 жастан асқан әйелдердің шамамен 9, 8 пайызы темекіні тұрақты тұтынады. Және бұл көрсеткіш ұдайы өсу үстінде. Мәселен, Салауатты өмір салтын қалыптастыру проблемаларының Ұлттық орталығының деректеріне сүйенсек, 2001 жылы 12 жастан асқан әйелдердің 7, 5 пайызы темекі шексе, 2006 жылы еліміздегі шылымқор әйелдер 8 пайызды құраған. Салауатты өмір салтын қалыптастыру проблемалары Ұлттық орталығының директоры Сәуле Диқанбаева: «темекі шегуші әйелдердің саны ерлермен салыстырғанда 2004 жылы 1- де 5-ті, бүгінде 1-де 3-ті құрайды, ал 13-15 жастағы топта- 1-де 2 -ні құрайды. 10 жыл бұрын темекі шегуші ер балалар мен қыздардың ара салмағы 1-де 5-ті, кей жерлерде 1-де 10-ды құраған. Әйелдер арасындағы темекі шегушіліктің ең жоғарғы дәрежесі 18-19 жас 20 пайыз және 20-29 жас 17, 2 пайыз аралығында топтарында анықталды», деп (ҚазАқпарат . 2010 жылы мамыр айының 26 жұлдызында ) хабарлайды. ДДСҰ-ның стастистикалық деректеріне көз жүгіртсек, темекінің улы түтіні жыл сайын шамамен 281 мыңға жуық әйелдердің өмірін қиса, бүкіл әлем бойынша 600 мыңнан астам адам жанама түтіннен қайтыс болады екен. Бүкіл дүние жүзі бойынша 1 млд. адам темекі тартады.
Темекі зардабынан күніне 10 мың адам, жылына 3, 5 млн. адам қайтады екен, елімізде 3, 2 млн. (33% ) адам шегеді, зардабынан жылына 25 мың адам көз жұмады екен. Нәзік жанды аруларымыздың темекіге әуестігі жөнінде БАҚ да жарысып жазуда.
Темекі ананың өз денсаулығына ғана қауіпті ғана емес, болашақ баласына да үлкен ауыртпалық әкеледі. Өйткені ұзақ уақыт бойы темекі тартқан әйелдер бала туу қабілетінен айырылады, болмаса, олардың балалары іштен өлі туылу қаупі өте зор. Бұған статистика да куә, мұндай әйелдердің жартысына жуығында балалар ана жатырында-ақ қайтыс болған, -дейді Салауатты өмір салтын қалыптастыру проблемалары Ұлттық орталығының директоры Сәуле Диқанбаева [5] .
«Тәрбие басы тал бесіктен » деген Махмұт Қашқаридың сөзінің тереңіне үңілсек, езулеріне темекі қыстырып, көк түтінге уланып жүрген аруларымыз ертеңгі күні бала тәрбиелейтін ана болғанда өз балаларына қандай тәлім-тәрбие бермек?
Бүгінгі сылқым бикештер батыстың мәдениетін мүмкіндігінше алды, алайда жанға жат та жиіркенішті әдеттерін бойларына сіңіріп те үлгерді. Абай атамыз орысты үлгі ретінде көрсеткендегі мақсаты осы ма еді? Керісінше, “жақсысын үйреніп, жаманынан жиренуді” өсиет етпеп пе еді?
Кешегі қазақ қызының бүгінгі бейнесі кісі ұялатындай: қаншалықты сұлу болса да жағымсыз иісті темекі түтінімен жарасымсыз көрінетінін ойламайтын да секілді, ұлт болашағы бүгінен басталады десек, ұрпақ жалғастырушыларымыз қылығы осындай. Ет сасыса тұз себер, тұз сасыса не себеміз демекші, мәселе марафонының алдыңғы қатарында келе жатқан бұл жағдайдың алдын қалай тұмшалауға болар? Балапан ұяда не көрсе, ұшқанда соны ілер. Ендеше, қылығы көркем, ибалы ерке қыздарымыздың тәрбиесін түзейік. Ағашты шыбық күнінде түземесек, кейін кеш болатыны белгілі ғой . . . [6]
Ақпараттық - қазақ қызының бойындағы ұлттық дәстүрімізге сай әдептілік, көріктілік, ептілік, инабаттылық, кішіпейілділік, сұлулық, т. б жан-жақты ұлттық қасиеттерін таныта білу, коммуникативтік - оқушылардың ойлау, есте сақтау, танымдық қасиеттерін дамыта оқыту; проблеманы шешу - қазақ халқының әдет-ғұрпы арқылы қыз бала тәрбиесіне тән қасиеттерді бойына сіңіру.
Қазақ халқы «Қыз» деген сөздің өзін әдеміліктің, инабаттылықтың, сұлулықтың белгісі деп таныған. Халқымыздың халық ауыз әдебиетінде көптеген ақындарымыз қызға көптеген керемет суреттемелер берген. Сондай-ақ қыз баланың ұқыптылығын, шеберлігін, сүйкімділігін, жанының нәзіктігін, өнер, білімге бейім тұратынын жоғары бағалап, оның ол қасиеттерін бейнелі сөздер арқылы ерекше көрсеткен. Мысалы: «Қыздың жиған жүгіндей», «Қыздың тіккен кестесіндей», «Қыз -елдің көркі, гүл - жердің көркі», «Жақсы қыз - жағадағы құндыз», «Қызы бар үйдің қызығы бар», т. б.
Қыз емес, қыздың аты - қызыл алтын,
Көрінер туған айдай жүзі жарқын.
Үлкеннің алдын кесіп сөз сөйлемес,
Халқының сақтай білген ізгі салтын.
Қыз бала - бойжеткен, келін, ана,
Бәрі де дер кезінде дара тұлға.
Ұрпағыңның ойласаң болашағын,
Қызды сыйла, жамағат, қызды сыйла!
Біз қыз баланың бойынан нені көргіміз келеді нәзіктік пен сұлулықты, ұяңдық пен инабаттылықты, сыпайылықты, әдемілік пен ұялшақтықты, өнерпаздық пен іскерлікті, шеберлік пен ақ ниетті, ақкөңіл қасиеттерді.
Қазақ халқында «Қыз - елдің көркі, гүл - жердің көркі» деген мақал бар. Мақалдың мәні қыз баланың нәзіктігін, сүйкімділігін, салтқа беріктігін көрсетеді.
Осы істердің барлығын қыз балаға ерте жастан үйретіп отырған. Олай болса, қыздардың өнерін тамашалайық. Ас әзірлеу, шай құю, тоқыма тоқу, ою-өрнек, төсек жинау.
Қазақ отбасында қыз баланы қалай тәрбиелеген екен, соған тоқталайық.
Қазақ отбасының маңызды қызметтерінің бірі - тәрбие. Ата-ананың міндеті - жас ұрпаққа аға ұрпақтың әдет-ғұрпын, адамшылық, адамгершілік, инабаттылық, сыйлау қасиеттерін сіңіру. Әсіресе, қазақ отбасында басқа ұлттарға қарағанда, қыз бала тәрбиесі ерекше орын алады. Қазақ халқы қыз баланы ардақтап ұстаған, оның көңілін қалдырмаған, оған қарсы сөйлемеген, оны мәпелеп өсірген және де қатал ұстап, оның тәрбиесіне ерекше көңіл бөліп қараған [7] .
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz