Қоғамның демографиялық құрылымы


Демографиялық құрылым туралы әңгіме болғанда халықтың қандай бөліктерден, әлеуметтік топтардан тұратынын, олардың орналасу тәртібін, араларындағы байланыс, қатынастары, бір-біріне тигізетін әсерін ескерген жөн.

Нақтылы өмірде «халық» деген ұғымның екі мағынасы бар:1) оның біріншісінде, халық кең мағынадағы ұғымды береді, яғни тұтас елді қамтитын ұғымды білдірмек. 2) Қоғамдық дамудың әр түрлі сатыларындағы таптық және топтық құрамы, жыныс, жас шамалары алуан түрлі болып келетін, тарихи өзгеріп отыратын әлеуметтік үлкен топтардың бірлігі. Бұл ұғымға кіретіін таптар мен топтар өзінің объективтік жағдайына қарай қоғамның ілгері дамуына әсерін тигізетін міндеттерді шешеіп отыруға қабілетті болып келеді. Халық, сайып келгенде жеке адамдар, еңбекшілер бұқарасы,митериалдық және рухани игіліктерді, бүкіл адмзат тарихын жасаушы, қоғам өмірінде түбегейлі өзгерістер жасаушы күш. Қоғам дамуындағы адамзаттың шешуші рөлін жоққа шығарып келген теріс, ғылыми емес, адамдарды тобыр деп есептейтін реакцияшыл әлеуметтанудың «қате» пікірлерін ғылыми әлеуметтану әр уақытта әшкерлеп отырды.

Халықтың тарихтағы орнын тұңғыш ретайқындап берген марксизм тұжырымдамасы болды.

Жалпы халық әрбір жеке адамдарадн, топтардан, таптардан, ұлттардан, әр түрлі нәсілдерден, жыныстан, жастан құралады, ұлттардын, әр түрлі қоғамда әр түрлі орын алады, қызмет атқарады, бір жерден екінші жерге көшіп-қонып жүреді, ол туады, өледі, өседі, азаяды, т.б. процестер ұдайы болып жатады.

Халықтың құрамы да халықтың өсуі сияқты бірдей емес және бірдей болуы мүмкін емес. Мысалы,адамның үш нәсілі болады (Европойд, Монголойд, Негройд). Осы үш нәсілі табиғи заңдылыққа байланысты әр жерде орналасқан. Мысалы, Еуразияның Азия бөлігінде көздері сығырлау, аққұба келген, бойлары аласалаухалық тұрады. Батыс бөлігінде сарылау келген, ұзындау, көзі көк халықтар тұрады. Африка құрлығын түрі қара, шашы бұйра халық мекендейді.

Халықтың ішінде бір ұлт болмайды. Ол бірнеше ұлттан құралуы мүмкін. Ұлт деп, адамдардың арғы ата-тегі бір, дәстүрі, салты бір, іс-қимылдары ұқсас келетін топты айтамыз. Ұлт деп, діні бір, тілі бір адамдардың жиынтығын айтуға болады.

Бұл жерде біз басқа халықтар, тіпті көршілес елдер туралы айтпай-ақ, өз халқымыздың, яғни қазақтың жеке хандығы құрылған кезден бастап күні бүгінге дейінгі демографиялық дамуын әңгіме етсек жөн болар еді. Қазақ халқы қаншама өсімтал болғанымен оның өсіп-өркендеуінде орасан зор зиянды зардаптарды басанан өткізді. Олар Жоңғар шапқыншылығы, 1916-шы Жылғы ұлт-азаттық көтеріліс, азамат соғысы, Голощекиндік геноцид, Сталиндік репрессия, Ұлы Отан соғысы, Тың игеру кезеңдері, Желтоқсан оқиғалары, т.б.

Йә, шындығында, қазақтар мың өліп, мың тірілген халық. Міне, қазіргі уақытта халқымыз егемендік, еркіндік, бостандық алып дамудың жаңа сатысына көтеріліп отыр. Қазір оның демографиялық даму мүмкіндігі зор. Осының бір куәсі ретінде шетелдерден ағылып келіп жатқан қандас бауырларымыз (оралмандар) атамекенге ат басын тіреп, тұрақтанып та жатыр.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 3 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
бот арқылы тегін алу ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






ҚОҒАМНЫҢ ДЕМОГРАФИЯЛЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫ

Қоғамның демографиялық құрылымы.

Демографиялық құрылым туралы әңгіме болғанда халықтың қандай бөліктерден,
әлеуметтік топтардан тұратынын, олардың орналасу тәртібін, араларындағы
байланыс, қатынастары, бір-біріне тигізетін әсерін ескерген жөн.

Нақтылы өмірде халық деген ұғымның екі мағынасы бар:1) оның біріншісінде,
халық кең мағынадағы ұғымды береді, яғни тұтас елді қамтитын ұғымды
білдірмек. 2) Қоғамдық дамудың әр түрлі сатыларындағы таптық және топтық
құрамы, жыныс, жас шамалары алуан түрлі болып келетін, тарихи өзгеріп
отыратын әлеуметтік үлкен топтардың бірлігі. Бұл ұғымға кіретіін таптар мен
топтар өзінің объективтік жағдайына қарай қоғамның ілгері дамуына әсерін
тигізетін міндеттерді шешеіп отыруға қабілетті болып келеді. Халық, сайып
келгенде жеке адамдар, еңбекшілер бұқарасы,митериалдық және рухани
игіліктерді, бүкіл адмзат тарихын жасаушы, қоғам өмірінде түбегейлі
өзгерістер жасаушы күш. Қоғам дамуындағы адамзаттың шешуші рөлін жоққа
шығарып келген теріс, ғылыми емес, адамдарды тобыр деп есептейтін
реакцияшыл әлеуметтанудың қате пікірлерін ғылыми әлеуметтану әр уақытта
әшкерлеп отырды.

Халықтың тарихтағы орнын тұңғыш ретайқындап берген марксизм тұжырымдамасы
болды.

Жалпы халық әрбір жеке адамдарадн, топтардан, таптардан, ұлттардан, әр
түрлі нәсілдерден, жыныстан, жастан құралады, ұлттардын, әр түрлі қоғамда
әр түрлі орын алады, қызмет атқарады, бір жерден екінші жерге көшіп-қонып
жүреді, ол туады, өледі, өседі, азаяды, т.б. процестер ұдайы болып жатады.

Халықтың құрамы да халықтың өсуі сияқты бірдей емес және бірдей болуы
мүмкін емес. Мысалы,адамның үш нәсілі болады (Европойд, Монголойд,
Негройд). Осы үш нәсілі табиғи заңдылыққа байланысты әр жерде орналасқан.
Мысалы, Еуразияның Азия бөлігінде көздері сығырлау, аққұба келген, бойлары
аласалаухалық тұрады. Батыс бөлігінде сарылау келген, ұзындау, көзі көк
халықтар тұрады. Африка құрлығын түрі қара, шашы бұйра халық мекендейді.

Халықтың ішінде бір ұлт болмайды. Ол бірнеше ұлттан құралуы мүмкін. Ұлт
деп, адамдардың арғы ата-тегі бір, дәстүрі, салты бір, іс-қимылдары ұқсас
келетін топты айтамыз. Ұлт деп, діні бір, тілі бір адамдардың жиынтығын
айтуға болады.

Бұл жерде біз басқа халықтар, тіпті көршілес елдер туралы айтпай-ақ, өз
халқымыздың, яғни қазақтың жеке хандығы құрылған кезден бастап күні бүгінге
дейінгі демографиялық дамуын әңгіме етсек жөн болар еді. Қазақ халқы
қаншама өсімтал болғанымен оның өсіп-өркендеуінде орасан зор зиянды
зардаптарды басанан өткізді. Олар Жоңғар шапқыншылығы, 1916-шы Жылғы ұлт-
азаттық көтеріліс, азамат соғысы, Голощекиндік геноцид, Сталиндік
репрессия, Ұлы Отан соғысы, Тың игеру кезеңдері, Желтоқсан оқиғалары, т.б.

Йә, шындығында, қазақтар мың өліп, мың тірілген халық. Міне, қазіргі
уақытта халқымыз егемендік, еркіндік, бостандық алып дамудың жаңа сатысына
көтеріліп отыр. Қазір оның демографиялық даму мүмкіндігі зор. Осының бір
куәсі ретінде шетелдерден ағылып келіп жатқан қандас бауырларымыз
(оралмандар) атамекенге ат басын тіреп, тұрақтанып та жатыр.

Еліміздің белгілі ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қоғамның әлеуметтік- демографиялық құрылымы туралы
Қазақстан әлеуметтік құрылымының қалыптасуы
Жастардың әлеуметтік құрылымдағы рөлі
Қазақстанда демографияның өзекті мәселелері, оларды шешудің жолдары
Қоғамның әлеуметтік- демографиялық құрылымдары
Қоғам философиялық таным обьектісі ретінде
Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік проблемаларды реттеудегі мемлекет функциясының басты бағыттары
Демографиялық процестердің теориялық және әдістемелік негіздері
Экономикалық жүйелер сапасы
Мемлекет функциялары теориясының өзекті мәселелері
Пәндер