Мемлекеттік символдар арқылы патриоттық сезімін қалыптастыру

Мазмұны

І бөлім. Мемлекеттік символдар арқылы патриоттық сезімді қалыптастыру жөніндегі ұстанымдар
1.1 Оқушылардың мемлекеттік символдар жөніндегі танымдық мүмкіндігін қалыптастыру
1.2 Патриоттық сезімді қалыптастырудағы мемлекеттік символдардың танымдық мүмкіндіктері

ІІ бөлім. Мемлекеттік символдар арқылы бастауыш сынып оқушыларының патриоттық сезімін қалыптастыру
2.1 Бастауыш сынып оқушыларының патриоттық сезімін қалыптастырудың психологиялық тұрғысы.
2.2 Педагогикалық процесте оқушылардың мемлекеттік символдарға деген патриоттық сезімін қалыптастыру
1.1 Оқушылардың мемлекеттік символдар жөніндегі танымдық мүмкіндігін қалыптастыру

Қазақстан мемлекеті зайырлы, құқықтық, демократиялық және әлеуметтік болып табылады. Оқушылар ең алдымен мемлекеттік символды білместен бұрын мемлекеттің құрылымын білгені абзал. Осы туралы оқушы конституция мемлекет құрылымымен танысқаны жөн.
1991 желтоқсанда Советтік Социалистік Қазақ Республикасы жойылып оның аумағында Қазақастан Республикасы деп аталған жаңа мемлекет пайда болды. Советтік социалистік Республикалар Одағының ыдырауынан, оның құрамына кірген одақтас Республикалар егеменді, тәуелсіз және дербес мемлекеттер құрды. (№2. 7 бет).
Жаңа мемлекеттің құрылуын белгілейтін құқықтық актілер қабылданды. Олар:
1) Қазақ ССр-нің мемлекеттік егемендігі туралы дикларациясы;
2) Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы заңы;
3) Қазақстан Республикасының 1993ж және 1995ж конституциясы.
Қазақстан Республикасының Конституциясы бойынша мемлекеттік биліктің бірден – бір қайнар көзі – халық. Халыққа берілген құқықтар:
- мемлекеттің ішкі ж»не сыртқы саясатын анықтау;
- Қазақстан халқының дауыс беруі (референдум) арқылы мемлекеттік өмірдің маңызды мәселелерін шешуге қатысатын Парламент депутаттарын тікелей және жанамалап талқылау арқылы сайлау; (№2. 7 бет).
Қазақстан Республикасының Конституциясы егемендік пен Тәуелсіздіктің негізгі белгісі, егемендік белгілері:
- өзінің аумағының болуы, оның тұтастығы, қол сұғылмауы мен бөлінбеуінің жариялануы;
- өзінің дербес жоғары және жергілікті мемлекеттік органдарының жүйелі болуы;
- өзінің дара азаматтылығының болуы;
- Халық, Парламент, Президент және Үкімет қабылдайтын заңдарының болуы;
- Қазақстан Республикасының жер жүзі мемлекеттен жүйесінде терезесі тең жағдайының болуы (халқының құқықтары мен бостандықтарының халықаралық құқықтық құжаттарының талаптарына сәйкес келуі);
- Қазақстан өзімен шектес бес мемлекет (Ресей, Қытай, Өзбекстан, Қырғыстан, Түркіменстан) және басқа мемлекеттермен тату көршілікте олардың ішкі ісіне араласпау дауларда келісім арқылы шешу, бірінші болып қарулы күштерді қолданбау саясатын жүргізілуі;
- Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасы туралы заңды түрде өз аумағын құрлықта, теңізде, ауа кеңістігі күзетеді, қорғайды, қарсы әрекетке тойтарыс береді;
- Қазақстан Республикасы басқа мемлекеттермен қарым- қатынас жасау қабілеттілігі;
- Егеменді мемлекет болғандықтан Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздерінің болуы: Елтаңба, Туы, Гимні. (№2. 7-8 бет).
Қазақстан Республикасының Конституциясы – адам мен азаматтарды алдыңғы қатарға қояды және оның баптарының 1/3-і олардың құқықтары мен бостандықтарына арналған.
Қоғамдағы демократизм мен адамгершілік деңгейі.
Конститциядағы құқықтар мен бостандықтардың жариялануымен ғана анықталмайды. Дегенмен, ол мемлекеттік органдар, лауазым иелері заң жүктеген өз міндеттерін қалтықсыз, дал орындауда құқықтары мен бостандықтарын орындайды. (№2. 8 бет).
Еліміз зайырлы, демократиялық және әлеуметтік мемлекет. (№3. 193 бет).
Еліміздің демократиялық ұстанымы жөнінде мына төмендегідей мәліметтерді басты назарына алады. Қазақстан – демократиялық зайырлы, құқытық және әлеуметтік мемлекет.
Қазақстан Республикасы алдына демократиялық мемлекет құруды мақсат қойып отыр. Мұндай мемлекет құрудың негізгі шарты – барлық азаматтарды ұлтына қарамай тең құқықтық негізде біріктіру. Осы интернационалдық идеяға сүйене отырып, конституция «халық» деген ұғымды қолданады. Саяси құқықтық мағынада «халық» деген мемлекет көлемінде саяси әрекеттерге қатысуға хақысы бар кәмелетке жеткен Қазақстан азаматтарының жиынтығы. Мысалы, канституцияға және Президенттің қазақстан Республикасында сайлау туралы жарлығына сәйкес азаматтар, саяси партиялар басқа қоғамдық бірлестіктер Республика парламентінің платася Мәжіліске депутаттыққа кандидаттарға ұсынуға ерікті. Оларды жан – жақты талқылап, қалдап, немесе қарсы үгіт жүргізуге хақылы. Барлық саяси партиялар тең құқықты, олардың біреуіне де қандай да болсын жеңілдік немесе артықшылық берілмейді.
Азаматтар қалауымен саяси партиялардың біреуін қолдай алады, немесе бірде бір саяси партияны қолданамауға немесе осларды депутаттыққа ұсынған кандидаттарды қолдауға немесе қолдамауға ерікті. Мұның өзі халықтық пікір – ойын айқындауға мүмкіндік береді. (№2, 11-12 бет).
Демократияның бір көрінісі – азаматтардың қоғамдық бірлестіктерін мемлекет органдарының заңсыз қол сұғуына тиым салу. Қоғамдық бірлестіктерді азаматтар түрлі мақсатпен құрады: өздерінің саяси, әлеуметтік, рухани мәден діни қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін. Дегенмен, қоғамдық бірлестіктер конституцияны, заңдарды сақтауы керек. Олар әлеуметтік ұлттық, діни, нәсілдік араңдатушылықпен айналыспауы керек. Олардың жұмысы мемлекеттің қауіпсіздігін, канституциялық құрылысты өзгертуге, Қазақстан аумағының тұтастығына қарсы бағыттылмауы керек. (№2. 12 бет).
Оқушылар мемлекетіміздегі демократиямен қоса исламдық демократияны да пайымдағаны жөн. «Ислам кертартпа дін, демократияға сәйкес келмейді, онымен ұштаспайды» деген ислам жайында пікірлер бар.
Ислам дінінде мемлекеттік билеуде Құран Кәрім насихаттайтын екі қағидасы бар.
Бірінші қағида – «биғат» деп аталады. Ол сайлау деген мағынаны білдіреді. Мемлекеттік билік сайлау институты арқылы жүргізу. Пайғамбарымыз бірнеше рет халықтан, мұсылмандардан биғат алған. Ол кезде олар хақ елшісінің қолын ұстап, «Сені қорғаймыз және Ислам дініне қызмет істейміз» деп ант берген. Бірін «Ақаба биғаты» десе, енді бірі «Хұдайбия биғаты» деп аталады. Бұл «Ридуан биғаты» деп те атайды. Яғни, биғат арқылы адамдарды билікке әкелу исламдағы ел басқарудың негізгі қағидаларының бірі болып есептелінеді.
Екінші қағида – «шура» деп аталады, ол кеңесу деген мағынаны білдіреді. Құранда Шура туралы: «Ей, Мұхаммед сен істеріңді адамдармен кеңесу арқылы жаса» (3/159 және 42/38) деп айтылған. Міне демократия осы жерден бастау алады. Шын мәнінде нағыз демократия Ислам ішінде. (№3. 187-188 бет).
Қазақстан - әлеуметтік мемлекет болып табылады. Қазақстан - әлеуметтік мемлекетте конституция, заң халықты топтарға ерекше әлеуметтік топтарға бөлмейді.
Мемлекет халықтың барлық топтарына қамқорлық жасайды. Шаруаларға, жұмысшыларға, құызметкерлерге, мұғалімдерге, ғалымдарға, оқушыларға, аналарға, зейнеткерлерге, жетімдерге т.б.
Әрине, мемлекет әрбір әлеуметтік топтың ерекшеліктерін ескеріп, тікелей көмекке мұқтаждарға тиісті қаражат бөледі. Себебі еңбекке қабілетсіз, хал жағдайы төмен адамдарға мемлекет тарапынан ерекше қамқорлық қажет.
Мемлекеттің әлеуметтік сипаты оның жастарға, мүгедектерге, зейнеткерлерге көп балалы отбасыларына қалдай қамқорлық жасап олардың адамға лайық өмір сүруіне жағдай туғызуына қарап анықталады. (№2, 13 бет).
Қазақстан – көп ұлтты, конфессиялы мемлекет. Еліміздің парасатты басшлығы арқасында елімізде алуан түрде тіл мен діндегі мәдениеттегі ұлттар мен ұлыстар өзара ауызбірлік пен ынтымақтастықта өмір сүріп жатыр. (№4. 6 бет).
Дінаралық түсіністік пен сыйластық – уақыт талабы. Жалпы, діндер арасындағы үн қатысудың ең үлкен пайдасы ол түрлі діндерді уағыздаушылардың бейбіт қатар өмір сүру жолындағы кедергілерді жою. (№4. 6 бет).
Мемлекетіміз зайырлы мемлекеттің қатарына жатады. бұл дегеніміз дінсіз мемлекет деген ұғымды білдірмейді. Осыған орай белгілі бір дінге қатысты ұстанып отырған дін жөніндегі саясаты бар.
Мемлекеттің діни саясаты болады. Өйткені мемлекеттің құзырлы мекемелері болған соң, олар міндетті түрде саясат жасайды. Қазақстан Республикасында
- 1992 жылы қабылданған «Діни сенім бостандығы мен діни бірлестіктер» туралы заңы бар;
- Канституцияда дін мәселесіне көңіл бөлген;
- Үкіметтің қарамағында діни бірлестіктер жұмыс істейтін кеңсе құрылған және оның хатшылығы бар;
- Президент әкімшілігі, Мәжіліс және Сенат аппараттары, сыртқы және ішкі стер министрліктері, әділет министрлігі, Ұлттық қауіпсіздік комитеті қатарлы мекемелерде дінмен айналысатын арнайы мамандар, қызметкерлер бар. (№3, 151 бет).
Мемлекетіміз зайырлылық қоғамдасын ұстанады. Бірақ мемлекет өзін діннен қаншалықты аулақ ұстайын десе де, бәрібір діннен алысқа кете алмайды. Себебі мемлекетті құрайтын – халық пен жер.
Халықты құрайтын – дін. Дін, халық, билік үшеуі. №3. Бір қолдан қатар тұрған үш саусағы сияқты. Дінге тиіссең халықты, халыққа тиіссең мемлекетке тискен боласың. Мұнан дін саласында ең кішкентай баланстың бұзылуы мемлекет деген алып жүйедегі кейбір функциялардың бұзылуына әкеп соқтырады. (№3. 152 бет).
Дәл қазіргі кезде іс жүзінде мемлекет дінді бақылап отыр, діни қарым – қатынастарды реттеп отыр. Яғни, тікелей азаматтардың дни қарым – қатынастарына, дін саласындағы ұйымдасуға, іс -әрекеттерге мемлекет бақылау қызметін атқарып отыр.
Діни бірлестіктер мемлекет тарапынан қаржы бөлінбейтініне қарамастан Қазақстанның заңдарына бағынады. Өйткені, бұл заңдар республика аумағында билеуші күшке ие. (№3. 186 бет).
Қазақстанның зайырлылығы жөнінде оқушылардың білуге тиісті танымдары. Қазақстан Республикасы – зайырлы мемлекет. Елімізде түрлі дінге бірлестіктер әрекет етеді, олар азаматтардың, діни сезімдерін қанағаттандырады. Қандай дінге сенгісі келсе де, азаматтардың өз еркінде, тіпті ешбір дінге сенбеуге де хақылы. Дін мемлекеттен ажыратылған. Оның мынада:
Біріншіден: мемлекет қандай да болсын діни идеологияны мойындамайды;
Екіншіден: мемлекеттік оқу орындарында (мектептерде де, институттарда т.с), діни ілімді уағыздауға жол берілмейді.
Үшіншіден: Республикамызда дінге сүйенген саяси партиялардың ұйымдастырылуына және қызметіне тиым салынған. (№2. 13 бет).
Қазақстан мемлекетінің құрылымдық жүйесін конституция және құқықтық заң актілері арқылы белгіленген жүйесін оқушылардың танып-білгені дұрыс. Осы орайда жоғарыда көрсетілген материалдар танымдық мүмкіндігіне негіз болады.
        
        Тақырыбы: «Мемлекеттік символдар арқылы патриоттық сезімін қалыптастыру»
Мазмұны
І бөлім. ... ... ... ... ... қалыптастыру
жөніндегі ұстанымдар
1.1 Оқушылардың мемлекеттік символдар жөніндегі танымдық ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері
ІІ бөлім. Мемлекеттік символдар арқылы бастауыш ... ... ... ... Бастауыш сынып оқушыларының патриоттық сезімін қалыптастырудың
психологиялық тұрғысы.
2.2 Педагогикалық процесте оқушылардың мемлекеттік символдарға ... ... ... бөлім. Мемлекеттік символдар арқылы патриоттық сезімді қалыптастыру
жөніндегі ұстанымдар
1.1 Оқушылардың мемлекеттік символдар жөніндегі танымдық мүмкіндігін
қалыптастыру
Қазақстан мемлекеті зайырлы, құқықтық, ... және ... ... ... ең ... ... ... білместен бұрын
мемлекеттің құрылымын білгені абзал. Осы туралы оқушы конституция мемлекет
құрылымымен танысқаны жөн.
1991 ... ... ... ... Республикасы жойылып оның
аумағында Қазақастан Республикасы деп ... жаңа ... ... ... социалистік Республикалар Одағының ыдырауынан, оның ... ... ... ... ... және дербес мемлекеттер
құрды. (№2. 7 бет).
Жаңа мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік егемендігі туралы дикларациясы;
2) Қазақстан Республикасының мемлекеттік ... ... ... Қазақстан Республикасының 1993ж және 1995ж конституциясы.
Қазақстан Республикасының Конституциясы бойынша мемлекеттік биліктің
бірден – бір қайнар көзі – ... ... ... ... ... ішкі ж»не ... саясатын анықтау;
- Қазақстан халқының дауыс беруі (референдум) арқылы мемлекеттік
өмірдің маңызды мәселелерін шешуге қатысатын ... ... және ... ... ... ... (№2. 7 бет).
Қазақстан Республикасының Конституциясы егемендік пен Тәуелсіздіктің
негізгі белгісі, егемендік белгілері:
- өзінің аумағының ... оның ... қол ... ... ... өзінің дербес жоғары және жергілікті мемлекеттік органдарының жүйелі
болуы;
- өзінің дара ... ... ... Парламент, Президент және Үкімет қабылдайтын заңдарының
болуы;
- ... ... жер жүзі ... жүйесінде терезесі
тең жағдайының болуы (халқының ... мен ... ... ... ... сәйкес келуі);
- Қазақстан өзімен шектес бес мемлекет (Ресей, Қытай, Өзбекстан,
Қырғыстан, ... және ... ... тату ... ішкі ... ... ... келісім арқылы шешу, бірінші
болып қарулы күштерді қолданбау саясатын жүргізілуі;
- Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасы туралы заңды түрде өз
аумағын құрлықта, ... ауа ... ... ... ... ... береді;
- Қазақстан Республикасы басқа мемлекеттермен қарым- қатынас жасау
қабілеттілігі;
- Егеменді ... ... ... Республикасының мемлекеттік
рәміздерінің болуы: Елтаңба, Туы, Гимні. (№2. 7-8 бет).
Қазақстан Республикасының ... – адам мен ... ... ... және оның ... 1/3-і ... ... мен
бостандықтарына арналған.
Қоғамдағы демократизм мен адамгершілік деңгейі.
Конститциядағы құқықтар мен ... ... ... ... ол ... ... ... иелері заң
жүктеген өз ... ... дал ... ... ... орындайды. (№2. 8 бет).
Еліміз зайырлы, демократиялық және ... ... (№3. 193 ... ... ... ... мына төмендегідей мәліметтерді
басты назарына алады. ...... ... құқытық және
әлеуметтік мемлекет.
Қазақстан Республикасы алдына ... ... ... ... ... Мұндай мемлекет құрудың негізгі шарты – ... ... ... тең ... ... ... Осы ... идеяға
сүйене отырып, конституция «халық» деген ұғымды қолданады. Саяси құқықтық
мағынада «халық» деген мемлекет көлемінде саяси әрекеттерге қатысуға ... ... ... ... азаматтарының жиынтығы. Мысалы,
канституцияға және ... ... ... ... ... ... азаматтар, саяси партиялар басқа қоғамдық бірлестіктер
Республика парламентінің платася Мәжіліске депутаттыққа ... ... ... жан – ... талқылап, қалдап, немесе қарсы үгіт
жүргізуге хақылы. Барлық саяси партиялар тең ... ... ... ... да ... ... немесе артықшылық берілмейді.
Азаматтар қалауымен саяси партиялардың біреуін қолдай ... ... бір ... ... ... ... ... депутаттыққа ұсынған
кандидаттарды қолдауға немесе қолдамауға ерікті. Мұның өзі халықтық пікір –
ойын айқындауға мүмкіндік береді. (№2, 11-12 ... бір ...... ... ... органдарының заңсыз қол сұғуына тиым салу. Қоғамдық бірлестіктерді
азаматтар түрлі мақсатпен ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру үшін. Дегенмен, қоғамдық ... ... ... ... Олар ... ... діни,
нәсілдік араңдатушылықпен айналыспауы керек. Олардың жұмысы мемлекеттің
қауіпсіздігін, канституциялық құрылысты ... ... ... ... бағыттылмауы керек. (№2. 12 бет).
Оқушылар мемлекетіміздегі демократиямен қоса исламдық демократияны ... жөн. ... ... дін, демократияға сәйкес келмейді, онымен
ұштаспайды» деген ислам жайында пікірлер бар.
Ислам дінінде ... ... ... ... ... ... ... қағида – «биғат» деп аталады. Ол сайлау ... ... ... ... сайлау институты арқылы жүргізу. Пайғамбарымыз
бірнеше рет ... ... ... ... Ол кезде олар хақ
елшісінің қолын ... ... ... және Ислам дініне қызмет істейміз»
деп ант берген. Бірін «Ақаба биғаты» десе, енді бірі «Хұдайбия биғаты» ... Бұл ... ... деп те атайды. Яғни, биғат арқылы адамдарды
билікке әкелу исламдағы ел ... ... ... бірі ... қағида – «шура» деп аталады, ол кеңесу деген мағынаны білдіреді.
Құранда Шура туралы: «Ей, Мұхаммед сен істеріңді адамдармен кеңесу ... (3/159 және 42/38) деп ... Міне ... осы ... бастау
алады. Шын мәнінде нағыз демократия Ислам ішінде. (№3. 187-188 ... - ... ... болып табылады. Қазақстан - әлеуметтік
мемлекетте конституция, заң халықты топтарға ерекше ... ... ... ... ... ... жасайды. Шаруаларға,
жұмысшыларға, құызметкерлерге, мұғалімдерге, ғалымдарға, оқушыларға,
аналарға, зейнеткерлерге, жетімдерге ... ... ... ... ... ... ескеріп, тікелей
көмекке мұқтаждарға тиісті қаражат бөледі. Себебі еңбекке ... ... ... ... ... тарапынан ерекше қамқорлық қажет.
Мемлекеттің әлеуметтік сипаты оның жастарға, ... көп ... ... ... ... ... ... лайық өмір сүруіне жағдай туғызуына қарап анықталады. (№2, 13 бет).
Қазақстан – көп ұлтты, конфессиялы мемлекет. ... ... ... ... ... түрде тіл мен діндегі мәдениеттегі ұлттар
мен ұлыстар өзара ауызбірлік пен ынтымақтастықта өмір ... ... (№4. ... ... пен ...... ... Жалпы, діндер
арасындағы үн қатысудың ең үлкен пайдасы ол түрлі діндерді уағыздаушылардың
бейбіт қатар өмір сүру ... ... жою. (№4. 6 ... ... ... ... жатады. бұл дегеніміз дінсіз
мемлекет деген ұғымды білдірмейді. Осыған орай белгілі бір дінге ... ... дін ... ... ... діни саясаты болады. Өйткені мемлекеттің құзырлы мекемелері
болған соң, олар міндетті түрде саясат жасайды. Қазақстан Республикасында
- 1992 жылы ... ... ... ... мен діни ... заңы бар;
- Канституцияда дін мәселесіне көңіл бөлген;
- Үкіметтің қарамағында діни бірлестіктер жұмыс істейтін ... және оның ... ... ... әкімшілігі, Мәжіліс және Сенат аппараттары, сыртқы және
ішкі стер ... ... ... ... ... ... ... дінмен айналысатын арнайы мамандар,
қызметкерлер бар. (№3, 151 бет).
Мемлекетіміз зайырлылық қоғамдасын ұстанады. ... ... өзін ... ... ұстайын десе де, бәрібір діннен ... кете ... ... ...... пен ... ... – дін. Дін, халық, билік үшеуі. №3. Бір қолдан қатар
тұрған үш саусағы сияқты. ... ... ... ... ... ... ... Мұнан дін саласында ең кішкентай баланстың бұзылуы мемлекет
деген алып жүйедегі ... ... ... әкеп ... (№3. 152
бет).
Дәл қазіргі кезде іс жүзінде мемлекет дінді бақылап отыр, діни қарым ... ... ... ... ... ... дни қарым –
қатынастарына, дін саласындағы ұйымдасуға, іс -әрекеттерге ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан қаржы бөлінбейтініне қарамастан
Қазақстанның заңдарына бағынады. Өйткені, бұл заңдар ... ... ... ие. (№3. 186 ... ... ... ... білуге тиісті танымдары.
Қазақстан Республикасы – ... ... ... ... ... ... етеді, олар ... діни ... ... ... ... ... де, ... өз еркінде,
тіпті ешбір дінге сенбеуге де хақылы. Дін мемлекеттен ... ... ... ... да ... діни идеологияны мойындамайды;
Екіншіден: мемлекеттік оқу орындарында (мектептерде де, институттарда
т.с), діни ілімді уағыздауға жол берілмейді.
Үшіншіден: ... ... ... ... ... және қызметіне тиым салынған. (№2. 13 бет).
Қазақстан мемлекетінің құрылымдық жүйесін конституция және ... ... ... ... ... оқушылардың танып-білгені дұрыс. Осы
орайда жоғарыда көрсетілген материалдар танымдық ... ... ... ... ... қалыптастырудағы мемлекеттік символдардың танымдық
мүмкіндіктері
Қазақ халқында белгілі бір маңызда құндылықтар болғаны белгілі. Ондай
құндылықтарға жер, ел және тіл жатады. Бұл үш ... ... ... мен ... ... Ел ұлт үшін ... етер мәдениеті.
Ел – ұлттық дүниетанымдағы ұлы ұғымдардың бірі. Ел сөзі қазақ халқының
арғы қазақтан ... ... ... ... «ел - ... ... ... қолданылып келеді. Ел сөздің ұғымы – елдік мінез,
едік дәстүр, елдік ... ... ... ... ... тәрізді
құндылықтар оның өзегі болады.(№1).
Ел сөзі Қазақстан Республикасының жеке мемлекет құруына байланысты Отан
тұрғысында ... ... ... негізгі құндылығы ата-бабамыздың
ұстанып келе жатқан құндылықтарын басшылыққа алады. Бірақ ... ... ... ... ... ... рәміздер
болады. Оқушылар ең алдымен осы рәміздер туралы танып-білгені ...... ... ... пен ... ... ... болып табылдаы.
Қазақстан Республикасының Конституциясында (9 ... ... ... ... туы, ... және ... ... сипаттамасы және ресми пайдалану ... ... ... деп көрсетілген.
Әрбір мемлекет өзінің мемлекет ретінде белгілерін ... ... ең ... ең ... ... бірі – ... туын, елтаңбасын,
әнұранын сайлап алу болып табылады.
Еркіндікке ұмтылған елдердің қайсысы болмасын өз ана ... ... өз ... жар ... ... ... рәміздер
тәуелсіздіктің белгісін көрсетеді. (№1. 12 бет).
Тәуелсіздік – бұл ең ... ... ... адамның жан – дүниесі, рухы
мен ар – ожданының азаматтығы.
Тәуелсіздік рух – ... ... ... және еркін саяси,
экономикалық, әлеуметтік, еркін шаруашылық ... ... ... Яғни,
болмыс – бітім бөлек мағына, бірегей идея өзіне лайық түр, қалып іздейді.
Мемлекеттік ...... бір ... ... өмір салтын, бүкіл
болмыс ерекшелігін, айырықша арман – аңсарын басқалармен байланыс мұратын
білдіретін белгі. (№1. 12 ... ... ... ... бір ... бар. Ол – ... тек ... ... ғана емес, тәуелсіз мемлекет құру идеясының
жаршысы екендігі. Олар осынау ізгі сезімді адамдардың жан дүниесін ...... ... ... етеді. (№1. 14 бет).
Мемлекеттік рәміздердің қысқа мерзімде болса да қалыптасқан ... ... ... Осы ... мына ... негізгі мәліметтерді танып-
біледі. Мемлекеттік рәміздер дүниеге келуінің тарихы бар. Президент Н.
Назарбаев 1992 жылы 4 ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік Елтаңбасы туралы»,
«Қазақстан Республикасының Мемлекеттік әнұранының музыкалық ... ... қол ... ... ... кесері:
1) 6 маусым 2002 ж Алматы қаласындағы Абай ... ... ... әсем ... ... ең алғашқы мемлекеттік
рәміздердің салтанатты тұсаукесері өтті.
2) сол күні ... ... мен ... үйінің төбесінде Ту
көтерілді.
3) 1992 жылдың 2 желтоқсанында Мемлекеттің ән ... ... ... (№1 15 ... ... ... ... шешімдерден кейін 1996 жылы 24
қаңтарда «Қазақстан Республикасының Конституциялық күші бар Жарлығы ретке
келтіріпі, ... ... 5 ... 14 баптан тұрады.
Жарлықта – Мемлекеттік ... ... ... ... ... (№1, 16 ... рәміздер интеллектуальдық мүлікке жатады. Еліміздің мұндай
құқы ... ... ... ... ... ... ... халықаралық нормаларға сәйкес ол Париж конвенциясына қосылған
130 елде заңмен қорғалады. (№21 бет).
Мемлекеттік ... ... ту мен ...... және
тәуелсіздік идеяларының нақты заттық белгілер. Әнұран – осы ізгі ұғымдардың
бірден – бір рухани жаршысы. (№1. 24 ... ... ту, ... ... ... ұлттық ақша, мемлекеттік
наградалар, шекара, мемлекет астанасы мемлекеттік тіл – ресми белгілерге
жатады. Мұны ... ... ... ... ... (№1. 27 бет).
Қазақстан Республикасының мемлекеттік символдарының (рәміздерінің)
өздеріне тән ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік туы – ортасында
шұғылалы күн, оның астында ... ... ... бейнеленген тікбұрышты
көгілдір түсті мата. Тудың сабағының тұсында ұлттық өрнек нақышталған тік
жолақ ... ... Күн, ... ... және өрнек бейнесі алтын түстес.
Тудың елі мен ... ... – 1:2» - ... ... ... осыларды көрсетеді. (№1. 16 бет).
Мемлекеттік ту жасау заң бойынша арнайы белгіленген лицензиясы ... ... ... Яғни №1 лицензиялы «Алматы - безендіру» жабық
акционерлік қоғамында бекітіліп берілген.
Туды жасауда пайдаланатын материалдар политекс, ... және ... (№1. 18 ... басқа да атрибудтарға сипаттама. Туда басқа да ... ... ... ... ... ... бау (лента),
шашақ )бахрома), ту тұғыр (орлаг штек), тужиек (қойма), ... мата ... ... ... ... металдан жасалады.
Ұшарбас оған шығырмен бекітіледі, тудың ажарын аша түсуге ... ... ... ою - ... ... жасалған найза тәрізді болып келеді. ... жіп пен бау ... ... ... ... ...... маталы жиектеп көмкерген
тоқыма әшекей ал тұғыр деп тутаяқша тұрғызылған металл қондырғыны ... ... ...... ... шетіндегі түсі бөлек жолақша. (№1. 18-
19 ... ... ... ... ... ... ... тумен қатар
жүреді. Ресми анықтама ... ... ... ... ... түс ... ... (киіз) үйдің жоғары күмбез ... ... ... ... оны ... пырақтар қанаты
көмкеріп тұр. Елтаңбаның төменгі жағында «Қазақстан» деген жазу бар».
Мемлекеттік Елтаңба жасау тек заң ... ... ... сәйкес
рұқсат (лицензия) алған жағдайда ғана жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік туы мен ... ... ... ... ... (№1. 19-20 ... ... Қазақстан Республикасының Мемлекеттік әнұраны ... ... ...... эмблемасы, әдеби – сазды төл құжаты.
Әнұранда орындаудың екі түрі бар. Біріншісі – ішінара орындау. ... ... ... төрде әнұранынның бір шумағы мен қайырмасының әуендері
орындалады. Екінші – толық орындау. Бұл ... ... жеке ... ... аспаптар сүйемелдеуіндегі жеке дауыста орындалады. Бұл ретте жазу
таспасын пайдалануға болады.
Әнұранды басқа тілде орындауға ... (№1. 22-23 ... ... ... ең ... лауазымды адамының ресми
айырым белгісі ретінде 1995 жылы 29 ... ... рет ... ... ... ... дүниеге келді.
Байрақ сипаттамасы Елбасының «Қазақстан Республикасының Президентінің
байрақ және оның ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Президентінің байрағы – ... ... ... ... ... түстес) тікбұрыш нысанындағы
жақтары үштің екісіне сәйкес ... ... ... ... барысқа мінген оң қолы жоғары көтерілген сақ дәуірі жас ... ... ... шеңбер бар. Барысқа мінген адамның ... ... ... мен ... басында ұшы сүйірленген қалпақ бар.
(№1 25 бет).
Барысқа мінген адам мен ... ... ... ... ... ... тау шыңдарының бейнесі бедерленген.
Кездеме үш жағынан алтын шашақпен көмкерілген. Қайрақтың сабы ... ... ... қола ... ... оған ... байланған.
Байрақтың сабында Қазақстан Республикасының Президентінің тегі, аты,
әкесінің аты, (мемлекеттік тілде) және оның ... ... ... ... ... ... ... бекітіледі.
Байрақты ресми қолдану аясы – ... ... ... ... ... болған уақытта басқа резиденциялар
үстінде Республика Президентінің көлік құралдарында орнатылады. ... ... ... және ... да ... ... елдің
Мемлекеттік туы немесе Президент байрағы тігіліп қойылады. Байрақ эталоны
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... бет).
Омыраубелгіге сипаттама. Мемлекеттегі ең жоғары иесінің келесі айырым
белгісі – Республика Президентінің омыраубелгісі. Қазақстан ... ... ... ... 1995 жылы 1 ... орталық сайлау
комиссиясының қаулысымен айқындалған. Белгі мен оның шынжыр шығыры бағалы
және аса бағалы ... мен ... ... ... 96 ... шынжыр шығыры әр қабырғалы 2
сантиметрлік бірнеше үшбұрыш тізбесінен тұрады.
Ақ түсті эмаль бояумен ... ... ... ... мен
облыстарының нышандық бейнесі ... ... Әр ... шаңырақ бейнесі бедерленген.
Шынжыр шығырдың ортасында көк эмальға таңбаланған ... ... ... 4,4 см) 9 ... үш деңгейлендіріп жасалған сегіз
бұрышты жұлдыз ілінген. Алғашқы қабат толқынды көгілдір сәулелерден ... ... жан – ... ... ... лента пошымында айшықталған
және келесі деңгейдің астарына айналып тұр. Ал үшінші ... ... ... ... сөздер жазылған ақ эмальды дөңгелек
дискімен өрнектелген. (№1. 26 бет).
Омырау белгі пайдаланатын кездері. Мемлекеттік ... ... ... шет ... мен ... ... ... адамдарын
қабылдау, Республика Президенті атынан өткізілетін ресми қабылдаулар,
Парламент сессиясын ашу, мемлекеттік ... ... ... ...
ақ республика Президенті салатанты кеште немесе концертте құрметті болған
не қатысқан, ресми телевизиялық сұхбат ... ... ... ... ... тараптың хаттамасына сәйкес тағылуы мүмкін. (№1. 21-22
бет).
Ұлттық ...... ... ... Оның тұңғыш дүниеге келуі тарихқа
уақиға екені ескерерлік 15 қараша 1997 жыл ... ... күні ... ... ол ... саласының кәсіби мерекесіне айналды. (№1. 27
бет).
Ұлттық теңгенің ... ... ... ... ... ... тұлғалардың (әл – Фраби, ... ... хан, ... хан, ... ... ... протреттері Ахмет Иасауи кесенесінің
бейнесі Маңғыстаудан табылған ... ... ... (№1. 28 ... ... мемлекеттік символдарының біріне Астана
жатады. Қазақстанның егемендегі мен тәуелсіздігі 1929 жылдан бері ... ... ... жылы ... жоғары кеңесі «Қазақстан Республикасының астанасын
көшіру туралы» қаулы қабылдады. Ол үш тармақтан тұрады. Алғашқы тармағында:
«Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. ... ... ... ... ... ... ... мақұлдансын» делінеді.
1997 ж. 2 қазанда «Ақмола қаласын Қазақстан Республикасының астанасы
деп жариялау туралы» жарлық шықты.
ІІ бөлім. ... ... ... бастауыш сынып оқушыларының
патриоттық сезімін қалыптастыру
2.1 Бастауыш сынып оқушыларының патриоттық сезімін қалыптастырудың
психологиялық ... адам ... туа ... Ол ... ... дұрыс танып білгенде ғана ... ... ... ... ортадан беймәлім нәресте дүниеге келгенде мейірімділік ... ... ... ... пен ... күнемдікті кездестіреді. Өмірлік тәжірибесі енді ... ... ... ... ... - жаман қасиет екенін тани
білуге тәрбиелеу және ... ... ... ... елжандылық
рухта қалыптастырудың алғашқы кезі мектепке дейінгі ... ... ... бастауыш сыныптан жан – жақты жүзеге асатын ... ... ... айналамен таныстыруда сезім мүшелерінің
- көру, есту, ... ... ... сезу ... ... ... одан әрі даму ... түрде дамып отырады. ... ... іс - ... ... ... қоршаған орта мен ондағы түрлі
заттардың ерекшеліктерін сол мүшелер ... ... оны ... ... Сезім – бұл, адам жанының мазмұны, оның ... ... ... ... ... процес.
Психология ғылымында ғалымдар сезімнің ... ... ... ... құралдарын қазақ халқының үш
құндылық, үш ... ... ... ... ... жеке ... өздерімен қарым-
қатынасқа түскен басқа адамдарға, өзіне ... ... ... ... достыққа, намыс – борышқа деген көзқарасы.
Интеллктуалдық ... ... ақыл - ой ... ... жеке дара ... ... ішкі ... қанағат, юмыр,
ирония және жаңалыққа ұмтылуы.
Эстетикалық сезім - ... ... мен ... ... ... ... ... сезімін жатқызады.
Патриоттық сезім – адамгершілік ... бір ... ... ... ... Ел ... ... орындағы халқының
бейбіт, тынышта өмір сүруі мен ... ... үшін ... ... орай ... ең қиын ... – сезе білуге үйрету. ... ... ... ... ... ... – адамгершілік мәдениетін
бере білу. Баланы сезе ... ... ... көздерінен рухани
дүниесін көре ... ... үшін ... бала ... сезімін
бүкіл сезімдік қасиетін аялай білу ... ... ... ... ... ... ...
бұл, әлеуметтік орта жөнінде мағлұмат беру ... ... орта ... қыр сыры көп, көп ... ... Осы жағдайда ... ... ... ... ... ... ... екіншісіне бөлінеді. Патриотизм ... ... ... ... ... айту ... Бұл туған
жерге деген сүйіспеншілік, өз халқы үшін ... және ... ... тығыз байланыста екенін сезіну мен өз ... ... ... ... ... Патриотизм тек ... ... ғана ... ... халықтың еңбегімен рухани
өмірінде байқалады. Патриотизм ... ... ... ... онда
бастауыш сыныптың оқушыларын осы сезімде ... ... ... болар ма екен? Жас ерекшелігінің өзгешеліктерін ескеріп,
балаларды зор ... ... ... ... ... ... сыныптың оқушыларында білім көрсеткіші ... ... ... және тек қазіргі жағдайды ғана емес, ... ... ... Олардың әңгімелерінен, сұрақтарынан мейірімділік
пен ... ... ... ... ... ... ... жер шарында халықтар бейбіт жағдайда өмір сүрмейді?
Неге басқа елдерге ... ... ... жоқ?
Біздің елдің халқы бірліктен болғандықтан, біз ... ... ... жатқан елдердің ... ... ... жіберейік». Үлкен өмірдегі бүткіл орын алып ... ... ... өз ... ... ... әрбір ұстаз жалғастыра алады. Балаларда үлкендердің ортасына
үлкендердің ортасына деген қызығушылықтары – ... ... ... туралы, соғыс батырлары туралы, түрлі елдер туралы
мұғалімдердің әңгімелерін ... ... ... ... ... ойын ... де ... Бұл ойындарда ... ... ... ... бейнеленеді. Мысалы олар ... – ұлы ... ... және ... ... ... ... болып ойнағанды да тәуір көреді.
Бастауыш сынып оқушылары жалпы ... ... үшін ... ... ... қорғауға толыққанды қатынасқылары келеді. Ұлы Отан
соғысы жылдары ... ... ... ... ... ... жаралы жауынгерлердің алдында концерттер ... И. ... ... ақыл – ой ... негіздері балаң жаста
қаланады», - деген. ... ... ... ... ... ... ... мектеп табалдырығын аттаған жылдары қарқынды,
тереңдетіліп қолға ... ... ... ... ... ... еске алғанымызда,
алдымен балалық шағымыздағы әсерлерге ... бұл ... ... ... ... ... бау – ... дастарған бастағы таусылмас әңгімелері, қосыла шырқаған
тамаша әндері.
Бала ... ана ... ... ... бесік жыры, айтқан
ертегілері беймәлім өмірдің ... ... ... ... ... ... болашаққа үміт пен үлкен сенім арттырады.
Ертегілер ... ой ... ... сезімдерге жетелеп бірде жылатып,
бірде ... ең ... ... ... жоқ ... ... отансүйгіштік, өзара көмек екенін көрсетеді. Ұрпақтан
– ұрпаққа жалғасып отыратын ... ... ... ... өз ертегілері бар. Ертегіні ... ... бала өз ... ... соны ... неден жиренсе содан жиренеді. Халқымыздың
асылы – ... ... ... де зор ... қабылдайды. Онда
әзіл де, наз да, адамға деген, Отанға ... ... ... бар. ... ...... елге ... жерге деген, тілге
деген сүйіспеншілікті тәрбиелеудің кәусар бұлағы.
Балалық ... ... ... ... ... ... ... үлкен ағасын әскерге шығарып салу ... ... ... зер ... ... сезімдердің тоғысуын
байқаймыз. Бала мұндай ... ... ... ... және ... сүйер бауыр басқан ағасын ... жыл көре ... ... ... ... ... оларға жауап іздеп
мазасызданады. Да ... ... ... алады.
➢ Аға, сіз қайда кетіп барасыз?
➢ Әскерге.
➢ Әскер, не үшін ... ... ... ... көрші қолаңның,
бауырларымыздың, ата – ... ... ... үшін ... ... шығарып салу кешіндегі әкесінің, анасының айтқан
тілектерінің, берген ақ ... ... ... ... ... төсек етіп ұланғайыр дала төсінде дархан
пейілмен көшіп – қонып ... ... ... ... ... осы ... ғайыр даланың ақ білектің ... ақ ... ... ... қақтырмай, тұмсықтыға ... ... ... батыр бабамның ұрпағысың, құрметті ... ... ... ... салып тұрғанда айтар сөзім: ... сау ... ...... ... жан – ... – арымның
сабағасы деп ұл – қыз өсірген ... ... ... ... ... биік ... ... ием ақ жол, сәттілік
берсін. Біздің халық ... ... ақын ... ... ... Яғни, сендер жүйріктігі ғасырлар бойы өшпейтін аңызға
айналған арғымақ ... ... ... ... ... жүректі
батырлардың, елдің мұңын жоқтап, ... ... ... ... ... ... жырға қосқан ақындардың ұрпағысың. Олай ... ... ... сол ... ... ... атқа лайықты
абыроймен атқарып ... ... Бала бұл ... ... ... ... ... әлі де ... ... ... де, ... – қолаңдарды, дос – туыстарды ... кеш, ... ... ... әке – шешенің тілегі,
қариялардың ақ ... ... ел ... ... ... ... ... осындай сұлу сезімдерінің сана – ... орын ... ... ... ... ... ... сұлу, ләззат
іздеуіне, сұлу нәрсені сүйіне, көріксіз нәрседен ... ... ... жауыздықтан құтылуына көп көмек көрсетеді» деген
тамаша сөздері осының айғағындай.
Баланың өз ... ... ... ... ... ... гүлдер, бақшадағы жеміс ... ... көл, ... ... ... ... ... мәңгі қалыптасып,
сүйіспеншілік сезімін оятады.
Бірақ үлкендердің көмегінсіз елжандылық сезімін ... ... ... ... жас ерекшеліктеріне байланысты көп мәліметтерді
шатастырып алуы ... ... ... жер бетіне ... ... ... ... үшін ... ... ... бойы
тер төксе ұстаз да тап ... ... ... ... ... елді ... ... сүюді, ана тілін сүюді, елді басқарып
отырған Елбасын ... ... ... ... ... ... халымызды сүюді, Қазақстанды мекендеген бүкіл ұлттар ... ... ... өмір ... ... Елбасымыздың
ұстанып отырған салсатын қолдауды қалыптастыруы ... ұлы ... ... ... ... ... ... ортамен танысып, білуге құштарлығы ... ... ... ... ерен ... ... ... болашақ үшін
екенін күнделікті көріп жүрген ... ... ...... оның өз ... ... елінің Отанының азаматы болуы үлкен
мақтаныш екенін оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... оқушының ... ... ... ... ... мен оны ... әлем аралығындағы дәнекер, ол
бала ... ... ... ... ... және ... өмір тәжірибесінің аздығынан және үлкендерге ... ... ... ... ... ... ... өз бойына үлкендерден тасымалдап алады; ... ... ... т.б. туарлы үйде ата – аналары ... бала ... ... ... қарым – қатынас туындап, ол
біртіндеп баланың ... ... ... ... патриоттық сезімді қалыптастыруда ... ... ... ... ... ... ... оларды не қызықтыратыны туралы әңгімелесу. Мақтаныш пен
сүйсіну ... ... ... ... жетістіктерін паш
ететін ... ... ... ... ... керек.
«Оқушылар, сендер ... ... ... ма? Қазақстандық космоновтарды танисыңдар ма? ... ... ...... ... Көріңдер, естеріңе
сақтаңдар. Олар ... ... ... қандай
тапсырмаларды орындайтындарын, олардың ержүрек батырлығын ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың
теледидар көріп, радио ... ұшу ... ... өтіп ... денсаулығынан мәліметтер алып тұруларына ... ... ... ... ... қалыптастыру мынадай
бірізділікпен ... ... ... ата – анасын, ... ... ... және бүкіл адамзатты сүюге,
сосын отбасын, балалар ... ... ... ... ... сүюге тәрбиелеу.
Бірақ та, ата – анаға сүйіспеншілікті тәрбиелеу кезінде ... ... де қоса ... жатырмыз деу, қате пікір.
Өкінішке ... ... ... адалдық Отанның ... ... ... ... ... ... ... белгілі.
Біз балаларды басынан бастап – ақ ата – ... ... ... ... ... Қымбат адамына берілген ізгі ... ... ... және ... – күйінің жақындастығының қажеттілігі,
осының бәрі ... ... ... ... ретінде қалыптасуына
маңызды. Осы сезімдердің, Отанға ... ... ... үшін, балалар неғұрлым ерте өз ата – ... ... ... ... ... ... үлес ... еңбеккерлер
екендерін сезінулері керек. Анасы ... ... ... оны ... ... бұл ... ... еңбегінің арқасында, басқа
да ... ... ... ... ... аналардың көйлектеріне жетердей ... ... ... ... ... ... ... Баланың анасына деген
мақтаныш сезімі туды, енді ол тек ... ... ғана ... ... ... ... қызықтырған үлкен ... ... ... оқушылардың аталары мен әжелері бар. Балалар оларды сүйіп,
бауыр басқан. ... ... ... ... мен ... ... ... ме? Оларды не үшін ... ... ... мен
медаль әр адамның ерлігі туралы ... ... 8 – март – ... әйелдер күні – мерекесінің
қарсаңында оқушыларға әжелерінің Ұлы Отан соғысы ... не ... ... ... тапсырма беріледі. Сондағы ... ... ... ... таңғалыс – қуаныштарын көрседегі
шексіз таңғалыс – қуаныштарын көрсеңіз: «Менің әжем ... ...... ... ... ... жасады», «Ал, менің әжем
соғыста жауынгерлердің қол – аяқтары, ... деп ... ... ... жіберген. Енді олар ата - ... ... ... ... ... соғысып, қалай еңбек еткендері
жайлы жиі сұрайтын ... ... ... оларды өздеріне тән ... ... кіші (аз) ... ... ... бір адаммен
бүкіл адамзаттың өмірінің байланыста екенін ... ... ... ... өте зор. Осы ... ұйымдастырылған
жұмыс ата – анаға деген, еліне деген ... ... ... ... не ... деген сүйіспеншілікті тәрбиелеуде – кішіден
үлкенге өту – принципін сақтап қолдану қажет. ... ... ... көлкөлінің, даласының – Отанның бір ... ... ... . ... қалада қандай заводтар, фабрикалар
бар ... ... ... ... атағын ерең еңбектерімен шығарған
құрметті қандай азаматтар бар екенін білгендері жөн. ... ... ... ... ... ... ... қаланың қонақжай
жерлеріне, ескерткіштерге, музейге аудару керек, осы ... бұл ... ... ... ... ... болған ерлерге тағзым етуге
адамдардың басқа қалалар мен ... ... айта кету ... ... ... ... ... және қымбатты екенін сезіну, өз
өлкесі үшін мақтаныш сезімін тудырады.
Патриоттық сезімді ... ... ... ... ... мәні бар. Қазіргі заман талабына сай әдет-ғұрыптар
да аз ... Олар ... ... ... ... ... ... еңбек ерлерін құрметтеу, әр кәсіптің
иелерінің мерекесін тойлау, құрбан болған ... еске алу, ... ... ... ... және ... ... дәстүрлерге балаларды қатыстырумен біз оларды ел ... ... ... бейімдейміз. Дәстүрге бейімдеу біртіндеп
жүргізіледі. Алғашында бала жеке ... ... да, ... ... ... ... жыл сайын көктем мен ... ... ... шығарып
салу рәсімі болады. Әнмен, жақсы тілектермен шығарып салу ... ... ... жастарды қайда және не үшін ... ... ... ... ... Отан ... ... дайындалуға болатындарын айтулары керек. Біздің ... ... ... ... ... құрметке ие, батырлық пен
абыройға бөленген. Сондықтан да балалардың ең ... және ... - ... ... Балалар солар сияқты батыр, батыл және
епті болғылары келеді. Әскерге ... ... ... ... ... ... туралы білімдерін жетілдіріп, ойындарын
қызықты ... ... ... ... ... ерлерді еске алу ешқашан
өзгермейді. Біздің жерімізде көптеген ... мен ... ... Пискарев моласында кімдердің жатқандарын, ... ... ... мен ... Лучта тірідей кімдердің
тасталғандарын мыңдаған бауырластар ... ... ... ... ... ... Біздің тарихымыздағы о ... ... ... ... ... ... оқушылары
тек өз басының ғана емес басқаның да ... ... ... көз алдында баласын фашистердің ... ... ... ... ... ... ... астына түскені
туралы әңгімелерді естіп бала ... та ... ... ... қорғаштауға болмайды (сонда да асыра ... де ... ... көңіл - күй нерв жүйесін босатпайды, ... ... ... ... ... ата - аналарға Жеңіс күнінде, әскери мейрамдарда
немесе жанұялық ... ... ... ... қатарына шығарып
салу, ... күн, ... ... ... бітіру). Мәңгілік ... ... ... үшін ... қиған ерлердің ескерткіштеріне
тағзым етуге баласымен ... ... айта ... бір қыры - ... ... ... ... қолдың күшімен келетіні, еңбектің қуаныш, бақыт және ... ... ... ... баланың санасында ертерек ... Оған ... ... ... ... тәрбиелеуде,
соғыс кезіндегі ерліктен кем түспейді. Ұстаз, ата – аналардың ... қай ... ... ... ... ... ... таныстыруда бұл еңбектің
әлеуметтік мәнін, жеке ... ... үшін ғана ... бүкіл елге
маңыздылығын көрсету ... ... ... еңбегі, мұның нағыз
мысалы бола ... Бала ата - ... ... көп ... түр – түрі; ақ нан, қара нан, тоқаштар... Бұларды кім ... ... Кім ... ? Дүкенге кім әкелген? Міне осыдан
ұстаз әңгімесін ... ... ... ... ... ... ауа - ... келеңсіз уақыттарында астықты жинаудың
қиындықтарын, бұл еңбекке ... ... ... және түсінікті түрде ұстаз балаларға әңгімелеп беруі ... ... ... ... оған ... мұнайшылар
шығарады, наубайшылар нанды пісіреді, ... оны ... ... оны ... ... сыныптың оқушылары осы
«тізбекті», нанның дастарханға қалай келетінін ... ... ... ... ... ... құрмет туындайды.
Салыстыру арқылы , бастауыш сынып ... ... ... жұмысы ескерілмей, еңбегі еленбей өте ауыр ... ... ... ... тиек ету ... Мұндай әңгімелерде
ұқыпты, әдепті және сезімтал болу ... ... ... берілуі, бала қай елде тұрса да өз еліне ... ... ... ... ... ... ... үлкендердің мақсатты
бағдарланған басшылығымен ... ... ... ... ... ... бола ... Отанға деген сүйіспеншілік ті
аадамгершілікті тәрбиелеудің тағы да бір ... ... - ... пен ... ... ... ... жанрдағы көркем шығармалар:
өлеңдер, әңгімелер, ... ... ... ... ... тәрбиелеу
кезіндегідей оқылған кітаптардың саны емес, ... ... ... ... талқылау.
Бастауыш сынып оқушыларында Отанға деген сүйіспеншілік сезімінің
нық және жете ... ... ... ... ... ... қандай мағлұмат білуі ... ... ... ... білім өте маңызды.
Оқушыларға Совет ... ... ... ... Ұлы ... жылдарында адамдардың өшпес ерлігі ... ... ... ... Өз ... ... Отанға деген шексіз берілгендіктің
шынайы мысалдары оқушылар үшін ... ... ... ... ... тыныс – тіршілігін де оқушылар білуі керек.
Бұл – бейбітшілік үшін ... ... ... мен ... ... ерен ... еліміздің болашағы туралы да, әңгімелеу ... ... ... ... ... жыйналады. Мұндай білімдер
оларды армандауға үйретеді, өз ... ... ... ... да) екенін сезіндіреді.
Осындай алғы шарттарға сүйене отырып, бастауыш сынып оқушыларына
еліміз ... ... ... ... құрып алуымыз керек.
Қазақстанның көптеген ұлттар мен ұлыстардың ... ... ... ... ... өмір сүру керектігін білулері шарт.
Ұстаз оқушыларға жеріміздің ... ... ... ... ... өзен мен көлдер, сары шөлейттер мен ... ... ... өте бай: ... мен алтын, мұнай мен ... ... ... де бар. ... ... мен ... жұмыс
өндірістері бар. ... ... ... ... да ... ... ... арналған ойыншықтар да ... ... да ... ... адамзат – үлкендер мен балалар да – жақсы өмір ... ... ... ... ... үшін өте көп және ... ету ... Еліміздің барлық еңбеккерлері ... ... ауыл ... ... ... ...
күнге баий түсуі үшін қажырлы еңбек ... ... ... ... ... ұқсап жақсы еңбек етеді.
Біздің елеміз көпұлтты. Бір жанұяның баласындай ... ... ... ... ... ... ... өмір сүріп жатыр. Олар ... ... ... ... ... сақтап, Отанымызды жаудан бірге қорғайды. Еліміз
әрдайым ... ... ... өмір ... жоқ, ел ... ... құлмат өтті, бірақ ... ... ... ... ... ... оқушылар біртіндеп сабақ уақытында ... ... ... алады. Оқушыларға еліміз туралы қажетті
білім алу мен ... ... ... ... үшін педагогикалық
процесті қалай ұйымдастырса болады?
Осындай педагогикалық процесті құрудың маңызды ... ... ... ... ... Әр ... ... бір
уақыт бөлініп, көбіне ... ... ... ... жыл
бойында қайталанады, жалғасады, араларында ... ... ... ... ... ... меңгерумен қатар,
біртиптік жаныашудың қайталануына ... ... ... сезімді
де тәрбиелейді. Мұндай қайталанулар баланың жаныашуын ... ... ... ... ... – күйінің бейімделуінен ... ... ... керек, ол қызығушылықтың
бәсеңдеуін, сезімнің ... ... ... Сол ... ... ... ұстаз деректер мен оқиғаларды сұрыптап, ... ... ... ... қайсысына жәй ілікпе сөз,
ескертпе айтып ... ... ... ... «Кішкентай
балаларды тәрбиелейтін жас педагогқа кеңес ... ... ... В. А. ... - ... ... құдыреттілігі, ұлылығы
туралы ... ... ... баланы бұл ... ... ... ... Бұл сөз ... ... ... сезімде болуы
керек...»
Түрлі тақырыптарды оқушылар әр ... ... ... тану ... туындайтын көңілк – күймен сезімдер бір
үлкен сезімге ...... ... ... ... ... ... – күй жағынан бағыты әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... адам -
қорғаныш», және т.б.
«Отан» деген бір ... ... ... сезімнің
тууына ықпал етеді. Сонымен ... жер ... ... ... ... ... әр ... көңіл – күйінің
бағдарламасын дұрыс анықтау ... шарт ... ... ... сабақтан тыс ... ... ... нақты,
әдістемелері, педагогикалық тәсілдері ... ... ... ... ... тақырыбын меңгергенде, оқушылардың
сезіміне Отанымызды қорғаушыларға ... ... ... ... Осы мақсатпен ұстаз оларға, Отты жылдардағы ... ... оқып ... ... дайынлдап, неміс
фашис басқыншыларымен, ... ... ... ... өз ... ... Оқушылардың эмоциясына
күштірек әсер ету үшін ... ... ... бейнеленген
суреттер көзретіп: «Қараңдаршы, жауынгерлерді ... ... ... Оның дем ... ... күш ... ... оған уақыты жоқ. Жау таяп ... ... ... Фашистер Кеңес Мемлекетінің ... ... ... ... ... ... ... қорғауға Қазақстаннан барған 316 – ... ... ... үшін ... Б. ... ... ... асқан ерлік көрсетті. Өздерінен күшті төрт
есе басым ... бір ай бойы ... ұрыс ... ... шығынға ұшыратты және едәуір қашыққа қуып тастауы.
Осы ... ... ... ... Ұлы Отан соғысы
жылдарындағы Отан ... ... ... ... мақтаныш, сүйіспеншілік сезімдері туындап, Отан ... ... ... ... ... ... әдісімен:
(«Өздеріңді Каспий теңізінде саяхаттап жүрміз деп ... ... не ... », «Біздің қаламызда ешуақытта болмаған үйімізге
қонақ ... Біз оған не ... ... ... ... әсерін тереңдетуге болады.
«Астана – ... ... ... ... ... жүргізуге
болады:
Тақырыптық жоспар. Астана - бас қала ... ... ... ... ... ... таразылау; Астана туралы ... ... ... ... ... ... ... Астананы
құрылыс материалдарымен құрастыру.
Дайындық жұмысы. Ұстаздың тапсырмасы оқушылар үйлерінен ... ... ... әкеліп бірге қарап кітап бұрышында
кішірек ... ... ... ... ... оқушылар ата –
аналарымен, ұстаздарымен бірге қаланы тамашалап, ... ... ... ... ... ... туралы қала келбеті, «Бәйтерек»,
Мәңгілік ... Есіл ... ... ... «Думан» туралы
слайдтар немесе картиналар вазамен гүл, ... ... ... ... ... картиналар жеке – жеке қызыл ... ... ... ... ... ... ... жарты шеңбер бойымен отырғызылады. Бұрыштағы ... ... гүл, ... ... ... Үстел үстенде тағы да
жұлдызшалы ... мен ... ... ... ... Ұстаз
сабақты бастайды.
- Оқушылар, сендер қалай ойлайсыңдар, ... біз қай ... ... ... ... ... мүмкін ол сендерге
көмектесер... Біз бүгін біздің Отанымыз ... ... - ... ... ... қандай қала? (бірнеше оқушылар жауап береді)
- Астана өте ... және әсем ... - деп ... ұстаз
әңгімесін. Келіңдер, бәріміз ... ... ... ... ... та, қала ... да боласыңдар. Міне үстел
үстінде конверттер, олардың ... ...... Бір ...
слайдты алып диапроеторға қоямыз да Астананың бір ... ... Біз ... ... ал ... ... оқушы –
астаналық, яғни ол бізге сол ... ... ... және қызықты
етіп әңгімелеп ... ... ... ... әңгімеге
толықтырулар еңгізіп отырады. Кім ... ... ... ... ... ... берсе соның кеудесіне қызыл жұлдызшаны
тағамыз. Қане, қайсың ... ... ... ... ... ... ... ұстаз оқушыларды кезеңмен
шақырады. ... ... ... құрауына ... ... ... құрауға оқушылар тегіс ... ... ... ... ... ... Қазақстаным» гимні шырқалады.
«Біздің ... ... ... ... ... кеңірек әсер ету үшін, жағдайлар ойын ... ... ... ... ... ... киімдегі қуыршақтардың
шеруі ұйымдастырылады және т.б. Оқушыларға ... ... ... ... ... ... бұйымдары ұнайды.
Елемізді мекендеген әртүрлі ұлттар ... ... ... ... ... ... ... грузиннің темір құймасын,
қазақтың киіз үйін ... ... ... қолдарынан шыққан
бұйымдар ұлттар достығы бұрышынан орын алады, кейіннен ... ... сый ... ... ойынында қолдануға болады. Бұл ойынның іс
- ... де ... ... ... ... ал ... тәртібі
бойынша оқушы бұл заттың қай ... ... ... қандай
материалдан жасалғанын, қандай ерекшеліктері бар ... ... ... ... ғана оқушы оны сатып алуына ... ... ... ... ... ... ... соң әр
ұлттың қолданбалы ... ... ... тиянақтауға көмектеседі.
оқушыларды ұлттық ... де ... ... ... ... ... Ұстаз білімді бекіту үшін келесі ойынды
жүргізеді: ... ... ... ... оның қай ... қандай бөліктерден құралғанын ... ... түс ... ... қандай ерешеліктері барын анықтау тапсырылады.
Сұрақтарға дұрыс ... ... ... ... ... ... ... ортасында ұлттыз биді ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың
тәжірибесі қолданылып, ұстазға сұрақ ... ... ... ... бәрі ... есте ... ... етеді.
Ән сабағында оқушылар әр ұлттың музыкасын ... ... ... ойындарын ойнайды. Ән ... ... ... ... ... болып өз жұмысын ... ... ... қандай тақырыптарды меңгеріп жатқандарынан
хабардар ... ... ... ... ... ... көркемдік әдістер –
музыка, картиналар, көркем әдебиеттер алады. «Жан ... бай ... ... ... ... ... Сонымен қатар бауырлас
халықтың мәдениетімен, тарихымен таныс болып, сыйлай ... ол ... байи ... ... Абай сөзіне құлақ салсақ ... ... ... яғни ... ... ... ... қалыптастырудың маңызы өте зор.
Отанға деген ... ... ... ... ... үшін,
ол туралы көп білуге ықыластық артуы ғана емес, Отан үшін ... ... оның ... ... ... ... ... өз еркімен еңбек етудің ролі ... ... ... ... ... және күрделі емес, сонда да олар ... ... ... ... әсер етеді. Оқушылардың ұжым ... үшін өз ... ... ... ... ... керек.
Балалар әрдайым не, қалай ... ... ... ... ... осы ... үлкендердің көмегі, тілегі, ... ... ... ... ауланы көгалдандыру, көшені тазалау
сенбіліктері ... ... ... менімен бірге жүр, -
дейді әкесі баласына. ... ... келе сала ... ... Кеше біз әкем ... ... ... ағаштар ектік, - дейді».
Жалпыхалықтық істерге ... ... ... өз ... ретінде тәрбиелейді. Отанын сүйетін, ... ие. ... ... ... да, үйде де бір ... ... оқиға
дейін емесе, жүйелі ... ... ... 7 – 8 ... ... - өзі қызмет көрсетуде ғана емес, ұжым ... ... үшін де ... ... ... ... Бұл
еңбек айналадағылар үшін ойластырылған болмай, шынайылықты ... ... ... орай ... де, үйде де ... ... ... ... ... келеді. Үлкендер
балалардың жұмыстарын орындауға даяр тұрады, бұл ... ... ... ... ... алға ... жетуге талпынбауына әкеліп соғады.
Осы айтылғандардың барлығы патриоттық ... ... ... адам ... егер ол шығарылған өнімнің сапасына құлықсыз
болса, онда оны өз ... ... деп айта ... ба? Бастауыш
сынып оқушыларында жұмысқа деген жауапты, салиқалы ...... ... ... ... кезінде тәрбиеленеді.
Егер оқушыларға ... ... ... күту ... ... ... жүктелсе, онда ... ... ... көріп өздері жою ... ... ... ... ... яғни ... ... не қажет барлығын өздері
атқарулары керек. Әрине ... ... жөн ... ... ... ... ... қолдап отырады. ... ... ... ... мен ... Оқтын – оқтын
оқушылармен тапсырмалардың орындалу барысын талқылап, ... ... және ... ... қалай қызықтыру
жолдарын ... ... ... мүлікке, туған жердің табиғатына ұқыпты қарауды ... ... ... оқу арқылы, бәрінен бұрын оқушыларды
тәжірибелік жұмысқа тарту ... ... ... Әрине балаға
мысалы нанды қалай өсіретінін ... және ... беру ... ... ... ... қадірлеуді ол нанды өзі ... ... ... Лқушылар өз бақшаларының бір бөлігіне
бидай сеуіп, оны ... ... ... жинап алуына болады.
Сонда нанды ... ... ... тез түсінікті болады. Мектеп
асханаларында қатал ... ... ... ... ... болмайды.
Бірақта әрдайым тамақтанғаннан кейін нана ... ... ... ... көз ... тасталынады. Бұған жол беруге болмайды.
Бірде мұғалім түскі ... ... ... ... ... жиып
алды да оқушыларға көрсетті: «Қараңдар, ... ... ... тастауымыз
керек, себебі сендер оны ұқыпсыз қолданып, тістеп – ... ... Енді мұны кім ... Мұқият тыңдаңдар, мен сендерге
болған ... ... ... Ленинградта болған. Фашистер қаланы басып алғылары ... ... ... пен ... ... Сонда
фашистер қалаға кіретін ... ... ... ... басқа
қалалардан азық – ... ... ... ... жабылды. Олар
ленинградтықтарды аштықпен жеңгілері келді. Өте қиын ... ... ... ... әр ... ... 125 грамм қара нан
берілді. Бұл өте аз, ... ғана ... Осы ... ... ... өте ерте ... ... тұру қажет еді. Үлкендер ерте жұмысқа
кететін де, ... ... ... Олар осы ... ... ... ... күтетін, сосын бәрі ... ... ... ... ... ... бөлікті жейтін. Бұл – нан! Бұл -
өмір!
Соғыс әлдеқашан бітті. ... ... ... ... да ... адамзат сияқты молшылыққа ... ... бір ... ... ... 125 ... нанның қандай
қымбатшылықпен келгенін естерінде қалды.
Осы ... ... ... ... ... ... ... Қазір сендер тістеп ... ... ... жем ... ол таза ... кептіріп, соңынан
оларды өзіміз жеп қоямыз.
Табиғатты қорғау жұмыстарын ... ... ... ... көп ... ... ... күту (әсіресе ... ... жем ... ... талдар отырғызу, «Жасыл ел
ұйымына қолғабыс ету. ... ... ...... ... елге
сүйіспеншілікке тәрбиелейді.
Бастауыш сынып оқушыларын патриоттық сезімде тәрбиелеуде – ... рөл ... ... өздігінше ойнау қабілеті қоршаған
ортаны танып білгісі, оның белгілі бір ... ... ... Жауынгерлердің, шекарашылдардың, жұмысшылардың, дәрігерлердің,
оқушылардың ... ... ... ... ... жатқан оқиғаларға
қатыса алады. Шығармашылық ойындардың мәні ... ... ... маңызы арта түседі. ... ... ... ... ... бірігеді. Ойын балаларды
тәрбиелеу әдісімен қатар, сезімдерінің түсінігін көрсетеді. Өмірден,
көркем ... ... ... ... әсерлері ... ... көзі ... ... ... әсерлер бірден
ойындарында көрініс ... ... ... ... есіткенін анық
ұғынуы, үйренгендеріне жете түсінікпен эмоциялық ... ... ... көріністегі кейіпкеріне ұқсауына талпынуы
өте маңызды мәселе. ... ... ... ... рөл ... тәрбиеленудегі маңызын ашу үшін, ол балаға көрген деректері
мен оқиғаларының ... ... ... ... ... ... ... балалардың патриоттық сезімін тәрбиелеуге қолданатын
әдіс ... ... ... ... ойын өмірде орын алып
отырған құбылыстарға аударып, ... ... ... ... ... сезіміне жеткізіп, олардың ойынға ... ... ... эмоциялық үндесуіне жағдай жасау керек;
ұстаз сонымен қатар ойынның ... ... ... ... ... ... ... басқа, ұстаз балаларды ойынға ... ... ... ... ... ...... көмектеседі. Шығармашылықты, ... ... ... жеке ... белсенділікті талап ететін – ойын ... өз ... ... (сабақтан бір ерекшелігі) ұмытпауымыз керек. Ұжымдық
ойындарда сынып ... ... ... ... бала ... құмарлықтары артады, үлкендер ... ... ... ... Отан ... көп ... алып,
халқымыздың салт – ... ... ... ... ... ... ... сонда, балалардың көңіл –
күйін шарықтатып, ... ... ... өзін - өзі жетілдіруге
итермелейтін, бірте – ... ... ... ... ... ... ... көрінеді. Оқу үстінде әскерилерді
бейнелеп оқушылар ... ... ... ... ... ... дене жаттығуларын дұрыс жасауға тырысады.
Оқушылар бір затқа, ... ... ... өз ... ... ... арқылы көрсеткілері келеді. Сондықтан ... ... ... қарындаштар, түрлі- түсті қағаздар қойылған
көрме ... ... ... қою керек. Оқушылардың сабақтарының
тақырыптарына байланысты, ... ... (ту, ... ... ... ... ұлттық киімдерімен, тұрмыстық
заттарымен танысқанда ... ... ... ... осы ... ... ... қалауына қарай
бояуларына, жағдай жасау ... ... ... ... ... ... ойластырады. Мысалы, тақырыптық көмелер
ұйымдастыру, ата – ... ... ... ... зал ... т.б. ата – аналарға, басқа оқушыларға мектеп ... ... ... ... танытып, ерекше көрмеге лайықты
мәліметтерді кеңесіп ... ... ... жайғасрыды,
өздері экскурсовод болады. ... ... ... ... ... суреттері мен қолдан жасалған заттары, тұрмыстық
заттар, ... ... ... мамыр Жеңіс күні қарсаңында сыныпқа Ұлы Отан ... ... Осы ... ... бала ... ... ... әкліп, біреулері жұлдызшаларды қырқып, ... ... ... күніне» арналған кітап пен ... ... ... ... ... ... бала
жұмысқа тартылды. Мереке күні балалардың ... – күйі ... олар өлең ... би ... сыныптың әсем безендірілгенін
көріп өте қуанды.
Балалардың әңгімелеріне ... ... ... ... ... ержүрек, көп оқып, көп білгендерін, көп ... ... ... ұқсап, сондай болу ... ... ... ... ... ... жыл ... жиналған жақсы
жұмыстардың көрмесі ұйымдастыруды ұсынды. ... ... ... ... басқалары оның көрмеге лайықтығын шешті. Талқылау
кезінде ... бір – ... ... ... ... істі ... ықыласпен кірісті. Ұстаздарының көмегімен ардагерлер өмірі жайлы
альбом жасап, ... ... ... ... іс – қимылы, мінез
– құлқы осы мерекені қалай ... ... ... ... ... ... дайындалу оқушыларды
жалықтырмайды, керісінше олардың мінез – құлықтарының жақсаруына әсер
етеді. Олар ... да ... да ... ... қолымен не ... ауыл ... ... ... ... ... ... құралдарын, тұрмыстық
заттарды, ... ... азық – ... ... ... ... болады. Бұл заттар балаларға өте таныс,
бірақ олар оны кім және қай ... ... ... ... ... ... оқушылары, жас ерекшелігіне байланысты әр
заттың ... ... көп ... көп ... ... Олар ... мен ауыл ... еңбегінің
маңыздылығын, қажеттілігін түсінеді. Осылайша олар еңбек ... ... де ... ... ... Ойыншықтарын
ұқыпты ұстап және т.б. пайдалы істермен ... ... бала ... бүлдіреді, ұстаз оған ескерту ... ... ... ... сен ... ... ал жұмысшылар болса
бізді ... деп, осы ... ... - деп дүрс қояды.
Меркелерге арналған көрмелер, әр ... ... ... сыныптағы әр оқушының өз қабілетін ... ... ... және қоғамдық өмірге араласып ... ... ... ... ... тәсілі оқушылардың сабақта ... ... ... ... ... тәрбиелейді.
Оқушылар мерекенің мәнін дұрыс ... ... ... ... өз ... ... үйренеді. Осы тәсіл ... ... ... ... ... ... негізгі шарттарын игеруге бағыттайды.
Бір бөліммен патриттық сезімді тәрбиелеудің ... қыр – ... ... ... ... да ... сынып оқушыларының ұстаздары
балаларды алғашқы боп Отанмен, қоршаған ортамен таныстыратындарын
ұмытпаулары ... ... ... ... ... әр ... ең бастысы оқушыларда Қазақстан Республикасының азаматығына
деген, ең ... ... ... ... процесте оқушылардың мемлекеттік символдарға деген
патриоттық сезімін қалыптастыру
Көркем шығарма арқылы бастауыш ... ... ... ... ... ... түрлері сан ... ... ... ... дидактиканың негізгі бір құрамды ... ... ... ... оқулықты талдасақ, онда оқыту әдісі
ұғымына сан алуан анықтама ... ... Ж. ... С. ... ... ...... мақсаты – міндеттеріне сай
оның ... ... ... ... мен оқушылардың
қолданатын амал – тәсілдері мен ... ... ... табылады»
- дейді. Ал, Ресей профессоры П. И. ... ... ... ... ... ... бағытталған мұғалім мен ... ... - ... ... ... ... ғалымдардың
оқыту әдістеріне берген анықтамаларын ... ... ... ... оқыту процесінде мұғаліммен ... ... бір ... ... ... іс - ... ... анықтамаға
қосыламын.
Бастауыш сынып оқушыларына көркем ... ... ... тәрбиелеуде осы аталған дәстүрлі оқыту әдістерінен басқа
проблемалық әдіс ... ... ... ... ... оқу –
тәрбие үрдісінде бастауыш сынып оқушыларына патриоттық тәрбие ... ... мен ... ... айрықша. Көркем шығарма
әдебиет ... ... ... болу үшін ... ... ... үй ... сыныптан тыс жұмыстар, факультатив
сабақтар т.б.) түрлендіріп алмастырып отырады.
Көркем ... ... ... ... ... ... оқушы алдына проблема туғызу), ... ... ... ... ... ... (берілген оқу материалы ... ... ... жас және ... ... ... ... оқыту (мүмкіндік деңгейдегі қиын ... ... ... шығарма арқылы бастауыш сынып оқушыларына патриоттық
тәрбие беруде оқу – ... ... ... ... жүзеге асырудың
маңызы ерекше. Дамыта оқыту технологиясын ... ... ... бірі деп келеді. Дамыта оқытудың негізін Ян Амос
Коменский ... ХҮІІ ... «Ұлы ... ... ... Содан кейін орыс ғалымдары К. Д. Уминский Л. С. ... ... 1969 ... ... ... Л. ... Д. Б. ... В. В. Давыдов көтерді. Д. Эльконин мен В. В.
Давыдовтың ... ... ... ... ... ... сыныптарда ана – тілі ... ... ... ... бағыттарын С. Рахметова, Б. Қабатай, ... ...... ... ... ... жүзеге асырудың аталған бағыттарына жеке – жеке
тоқталып, оны бастауыш ... ... ... ... ... ... жүргізу барысында басшылыққа алады.
Деңгейлік тапсырмалар арқылы оқыту төрт ... ... ... ... ... ... деңгей және
шығармашылық деңгейі. Бірінші, міндетті деңгей тапсырмалары:
- шығарманы ... ... ... ... жаттап алуға лайықты келеді.
Екінші, алгоритмдік деңгейдегі ... оқып ... ... және ... ... сұрақтар жатады. Үшінші,
эвристикалық деңгейдің тапсырмалары оқушы пәннен ... ... ... ... ... ... Төртінші деңгей,
шығармашылықтың тапсырмалары оқушыны ... ... ... Бала шығармашылықпен айналысады. Мұнда оқушының ... ... ... ... ... өлең құрастыру, әңгіме
құрастыру, мысалдарды, ертегілерді сахналау ... ... ... оқу ... ойын ... ... ойын әрекеті – баланың барлық нышандарының дамуына
мүмкіндік тудыратын ... ... бар ... ... ... ... ... маңызы ерекше. Оның себебі
мектепке ... ... ... ... ... ... мектепке
келгеннен кейін балаға бірден оқу әрекетіне көшу қиыл ... ... ... оқу ... төселдіреміз. Ойын сабақтың кез
келген кезеңінде тақырыпқа сай ... ... ... байланысты ойынға түрлі ... ... ... ... ... ... Олар ... тілін жаттықтырып дамытумен қатар ... ... да әсер ... ... ... ... жұмыс және сараланған топтық
жұмыс жатады. Бірыңғай топтық ... ... ... топ ... орындайды. Сараланған топтық жұмыстарда тапсырма топтық
қабілетіне, ... ... ... ... ... ... шығармалар кейіпкерлерін бейнелеу кезінде жүзеге
асады. Топтық ... ... ... ... қабілетінің артуы
мұғалімнің білім беру ... ... ... ... ... ... түрлі әдіс – тәсілдерді ... ... оқу ... ... (оқу, ... ... ... жасау) жағдай жасай білсе, олардың ойлауы, неге ... ... ... ... сол ... өз ойын ... ұғымын
түйіндеуіне жағдай туады. Мысал ... ... ... оқушыларға
патриоттық тәрбие бағытында ... ... ... ... Тақырыбы: Отан
Сабақтың мақсаттары: Оқушыларға Мұқағали ... Отан ... ... Осы өлең ... Отан ... түсіндіру. Отанның әр
адам үшін ... ... ... ... ... беру.
Оқушылардың ой - өрісін, сана – сезімін ... Ел, өз ... ... ... мәнісін түсіндіру.
Сабаққа керекті ... Отан ... ... мақал – мәтелдер,
Қазақстанның физикалық - географиялық картасы, суреттер.
Сабақ ... ... ... Сабақ бірден үй тапсырмасын сұраудан басталады. ... ... ... ... «Туған жер» ... ... жаңа ұғым ... көшу ... туады. Ассоциация құру
арқылы оқушылардың туған жер ... ... ... Жаңа ... ... үшін ... Отан ... Әр оқушыдан Отан ұғымын қалай ... ... ... ... ... кету М. Мақатаевтың суретін, өлеңдер
жинаған оқушыларға ... ... ... ... ... ... оқу. ... оқушылармен бірлесіп талдау. Түсініксіз және жаңа сөздермен
жұмыс ... Өлең ... ... ... ... беру.
Өлеңді оқушыларға іштей және ... ... ... ... ... берілген тапсырмаларды орындау.
Тақтада ілінген плакаттағы «Туған жер – алтын бесік» және ... күні де ... түні де ... ... ... сөздің мағынасын
түсіндіру.
Туған жер ... ... ... ... ...... олардың мағынасын ... ... ... ... ... ... ... арқылы Отанымыздың кең
байтақ алқабы туралы көздеріне ... ... ... ... ... бір ... ... күшіне енгенде, екінші шетінде
әлі қыс жататынын айтып, ... ... ... ... ... Үйге ... беру. Өлеңді жаттап келу. М. ... ... Отан ... ... ... ... дәптерге жазып келу
тапсырылады. Сондай – ақ осы ... ... ... үшінші
сыныпта «Туған елім - ... «Мен ... ... ... ... т.б. ... ... болады. «Дарабоз»,
«Абылайхан», «Ол ақын болар ме еді?» - ... ... ... ... ... Қайрат Рысқұлбековтың ерлік істерін
сахналауда, яғни рөлге бөліп ойнағанда ... ... ... ... ... мақтаныш сезімін тудыруы ... ... ... деп ... ... ... ... сатыда ана – тілі ... ... ... ... ... ... ... жаңа
технологияларын пайдаланудың маңызы зор. Оқушылардың жаңа ... ... ... ... белсенді іс - әрекетке
баулитын мұндай технологиялар ... ... ... рухан
көтеруге ықпал етеді.
Төртінші сынып.
Отан сүйер ұлан бол!
Сабақтың мақсаты. 1. ... Ұлы Отан ... ... - Б. ... Ә. ... М. ... және ерліктерімен таныстыру. 2. ... жас ... ... ... ... ... ... мен
нығайтуға, өз Отанын ... ... ... адал ... 3. ... ... ... қорын байыта
отырып,ауызша және ... ... ... ... ... байланыс: 1. ана тілі; 2. ... ... 3. ... ... ... Ілия ... ... суреттері, тірек – схема, магнитафон, ... ... ... ... 1. ... бөлімі; 2. Сабақтың эпиграфы:
«Мен үш нәрседен ...... ... ... айта ... ... – бір – бірімен қазақша сөйлесе алмайтын қазақтан,
Үшіншісі – немересіне ертегі айтпайтын ... (Б. ... ... тұрады. «Священная война». 1941 жылы 22 ... ... ... 4 – те фашистік Германия тұтқиылдан Кеңес Одағына
соғыс ... ... ... ... – ақ бүкіл халық жан
тәнімен өз ... ... ... ... ... ... Шыңғыстың қос жұлдызы Әлия мен Мәншүк те болды.
Бүгін біз ... ... Әлия ... ... ... халық батырларымен танысамыз. Ол үшін топтастыру ... ... үш ... ... өз ... ... үш ... бөлінеді.
Мұғалім (ой салу стратегиясы)
- Балалар, мына ... ... ... ... ... ... Б. Момышұлы, М. Мәметова, Ә. Молдағұлова.
Мәтінмен жұмыс. Әр мәтінмен ... ... ... 1. ... ... мәтіннің мазмұнын ... ... 2. Топ ... ... ... сұрақ құрастырып, сыныпты таныстырады. 3.
Топ: Мәтіндегі негізгі ойды ... ... ... ... талдауда топтар реті өзгертіліп отырады.
Шығыстың қос жұлдызы. Шығыстың қос жұлдызы Әлия мен ... ғана ... адам ... ... көп ... ... екуі де анадан ... ... ... де ... сұранып
барған. Екеуі де ... ... ... ... ... Ақтөбе облысы, Қобда ауданында туған. Ата – ... ... Әлия ... Ленинград қаласына көшіп келеді.
Осындағы ... ... ... 1914 жылы Әлия 15 ... ... жылы ол өз ... ... мектебіне оқуға түсіп, оны өте
жақсы ... ... ... Әлия майданға ... ... ... ... ... 1944 жылы 14 ... қаза
тапқан халқының батыр қызы ... ... ... адам жоқ.
Мәтін бойынша тапсырма. 1. Сан ... ... ... ... 2. Әлия мен ... ... ... қыз» туралы Е. Естаевтың әңгімесі айтылды.
Мәтін бойынша тапсырма.
1. Жау қайдан ... ... ... жау ... ... ... батырлық істеді?
3. Мәншүктің батырлығы қалай бағаланды?
Отан сүйер ұлан бол!
Мен немере ... ... ... ... өте ... ... ... бүлдіршін балғындардың бақытты болашағы үшін ... ер ... ... ... ... жыл ... тірі қалғандардың, ... Мен ... ... ... ... ... тойы мен үшін ... ерекше қуаныш. Бұл армия Отан ... ... ... ... ... ... немере – шөберелеріме айтар жалғыз тілегім: Отанды
сүйер ұлан ... Өз ... ... ... ... өсіңдер!
Мәтін бойынша тапсырма. 1. Мәтінді оқу. 2. Мәтінге ... қою ... ... ойды ... ... ... ... батырымыз сұрапыл соғыста не
үшін соғысқан? ... ... ... ... ... үшін. Ол қандай адам болған? Жауап: Ол әскери адам ... ...... қандай тілек айтқан? Жауап: Отанды
сүйер ұлан болыңдар!
Өз Отаныңа лайықты ... ... ... ... Б. Момышұлы: «Отан сүйер ұлан болыңдар!», - деп
болашақ ... ... ... - ... ой – ... ... Б. Момышұлы туралы не білесіңдер, ... ... ... ... технологиясы бойынша оқушыларға Б. Момышұлы туралы
қосымша ... ... ... ... Бұл ... Бауыржан атамызды оқушыларға батырлығымен қатар, оның екі
жыл ... ... ... ... ... ... ... қаруын қаламға айырбастап, жазушы болғанын айту және
оның ... ... ... Б. ... ... пен аңыз» Ә.Нұршайықов,
«Ұшқан ұя» Б. Момышұлы. Ал, егер ... ... ...... өмірімен танысқыларың келсе, оның келіні зейнеп болады.
Оның аудармасы да бар. (Бұл – ... ... ... ... ... жасауға ынталандырады).
- Құрметті оқушылар, аты аңызға ... ... ... ... сөз, ...... ... халық аузында
жатталып қалған.
Соның бірі: Отан үшін отқа түс, ... ... ... ... талдау жасайды. Сөз ... ала ... сан ... ... ... үшін Венн ... және үш жақты
күнделікті ... Оны ... ... ... ... 1. Мәтінді мазмұндау. Сан есім. 2. Отан ... ... 3. ... ... ... ... ... туралы
хат жазыңдар.
Қазақ тілін оқыту процесінде тілді ... ... ... ... ... ... оқу ... технологиялар арқылы оқыту қазақ тілін ... ... ... ... ... құрметтеп, батырлар есімімен мектептер, көшелер,
елді – мекендерді ... ... ... ... ... бақытты өмір сүрудеміз. Аға ұрпақтың ерліктерін дәріптейтін
өлеңдерді айтумен сабақ аяқталады.
Әл ... ... ... адам ... ... жөнінде,
- «музыка денені шынықтыратын гимнастика тәріздес, ол адамның жанын
жетілдіреді. ... ... ... одан соң ... ... ... - деп ... айтқан. Ал ұлы ойшыл ... ... адам жан ... ... ... ... – тіршіліктің қандай
да ... мұң – ... ... ... ... - деп, ... Халқымыздың бірнеше ғасырлар көлемінде ... бай ... ... бар. Атап ... болсақ: тарихи
әуендер, эпикалық жырлар, тұрмыс – салт ... ... ... ... осы ... - ақ ұлттық болмысымызды, патриоттық
сезімді қалыптастыратын тәлім – ... ... ... тарихи шындық.
Еліміз егемендік алғалы бері бірқатар ... ... ... ... мүмкіндіктерін ашып ... ... ... 1994 жылы А. ... және С.
Райымбергеновалардың бастауыш мектептің ... ... ... музыка сабағының бағдарламасы жасалынды. Бағдарламаның
ерекшелігі – ... ... ... ... ... ... ... көзделген. Бұл ... ... ... музыка
зерттеушісі, А. Мұқамбетова - ... ... ... ... арқылы жеңіл ашуға болады. Бұл жүйе ... ... ... ... көмектеседі», - деп айтқандай,
халқымыздың, ... ... ... ... және халық
педагогикасының даму жетістіктері ... ... жаңа ... ... ... 1995 жылы М. Х. ... Д. А.
Берденова, У. Ж. ... ... ... ... ... ... музыка сабағының ... ... ... ... Ш. ... М. ... Б. Сүлейменовалардың музыка
сабағының бағдарламасындағы ... ... ... ... ... ... ... тәлім- тәрбие беру
негізінге құрылған. Бұл бағдарламаның ... ... ... әдет – ғұрпын, салт – дәстүрлерін, ... ... ... ... ... ... және ... танымы
дамыған, рухани бай, адамгершілік қасиеті мол және ... ... ... ... тұлға тәрбиелеп шығаруға ... ... ... да оның мақсатын ... ... ... маманның теориялық практикалық ... ... ... сабақты жүргізуге қажетті техникалық құралдар мен музыкалық
материалдардың қорына ... ... ... ұлттық фольклорымызда жатқаны белгілі
нәрсе. Фольклорымыздан нәр алып ... бала ... ... ... ... ... үлес ... азамат болып
қалыптасады. Міне, осы ... ... ... іске асыру
барысында жалпы ... ... ... ... ... ... ... бар.
Бірінші сыныптың екінші жарты жылдығында «Қобызға ... атты ... төрт ... ... ... екі ... – күй ... деген тақырыпта бұл тақырыпта ... ... ... «Ана» әндерін тыңдау мен үйрену де материалдары қамтылады.
-----------------------
Батыр
Отан
Жеңіс

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 46 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сынып оқушыларының патриоттық сезімдерін қалыптастыру мәселелері.32 бет
Адамның сана сезімінің қалыптасуы7 бет
Адамның сана сезімінің қалыптасуы туралы10 бет
Атақұлдық ой-пікірлерінің патриоттық тәрбиеге ықпалы61 бет
Атырау газетіндегі патриоттық тәрбие мәселесі67 бет
Балалар әдебиетіндегі патриоттық тәрбие мәселесі6 бет
Балалардың мемлекеттік символдарға когнитивтік қатынасын тәрбиелеу48 бет
Бастауыш мектеп оқушыларына патриоттық тәрбие берудегі халықтық тәрбиенің ролі32 бет
Бастауыш сынып оқушыларының патриоттық сезімдерін қалыптастыру мәселелері70 бет
Елімізде патриоттық тәрбиені қалыптастыру міндеттері27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь