Бауырдың жұқпалы қабынуы


І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
а) Бауырдың жұқпалы қабынуы
ә) Бауырдың құрылымы мен қызметі.
б) Бауыр қабынуының себептері.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Бауыр ауруларын зерттеудегі қысқаша тарихи мағлұмат.
Біз қайсыбір медициналық жетістіктерді ғылыми тұрғыдан және оның тарихын зерттегенде біздің дәуірімізге дейінгі VI — V ғасыр арасында өмір сүрген грек ғалымы Гиппократтан бастаймыз. Деректерге қарағанда, Гиппократ бауыр аурулары түрлерін, әсіресе сары ауру мен бауыр шеменін осы бауырдың қызметінің нашарлауына байланысты пайда болатынын байқан білген. Біздің жаңа жыл санауымыздың II ғасырымызда өмір сүрген римдік ғалым Клавдий Гален тарихта тұңғыш рет адам мен жануарлардың бауыр құрылымын зерттеп, жазған. Сонымен қатар бірінші рет ғылыми жолмен өттің бауырдан шығатынын және адамның сарғаюы осы өт жолдарының қабынуына байланысты екенін дәлелдеген де осы Гален болған.
XV ғасырда өмір сүрген Италия ғалымы Леонардо да Винчи бауыр анатомиясын зерттей келе тарихта бірінші рет бауыр шеменін көзбен көріп, оның ерекшеліктерін жазған. Кейін бсы елдің ғалымы Андреас Везалий бауырдың қан тамырлары мен өт жолдары гуралы жаза келіп. бауыр шеменінің арақ — шарап ішуге, маскүнемдікке тікелей байланысты екенін дәлелдеп берген.
XVII ғасырда өмір сүрген ағылшынның белгілі ғалым — дәрігері ("екінші Гиппократ") Томас Сиденгам сары аурудың жукпалы екенін алғаш рет дәлелдеп жазған.
XIX ғасырдың екінші жартысында Ресейдің белгілі ғалым-терапевті С.П.Боткин осы бауыр қабынуының жұқпалы қатаң түрі кейін оның созылмалы түріне айналуы мүмкін екенін болжаған болатын. Оның қызметіне кейін жұқпалы сары ауруды, яғни бауырдың жұқпалы вирустармен қабынуын "Боткин ауруы" деп атайтын болды.
1963 жылы американ ғалымы В.С.Блюмберг Австралияның жергілікті тұрғындарының (абориген) қанын зерттей келе жұқпалы вирустардың сыртқы қабығының антигенін тапқан болатын. Бұндай антигендер кейбір қан ауруларымен ауырып, көп кан құйылған науқастардан да табылған. Бұл антигенге «австралиялық антиген» деген ат беріп, кейін осы аурудың жұқпалы вирустарының "В" түріне сәйкес келетінін дәлелдеп бергені үшін ол кісіге Нобель сыйлығы берілген болатын.
1. Ш.Шоқанов. Микробиология. Алматы. "Санат", 1997ж.
2. К.Құрманова. Адамға малдан жұғатын аурулар. Алматы. "Қазақстан", 1983ж.
3. Е.П.Шувалова. Инфекционные болезни. Учебник. Москва, 1990г..
4. Р.Ф.Сосов. Эпизоотология. Учебник. Москва. "Колос", 1974г.
5. Я.Е.Коляков. Ветеринарная микробиология. Учебник. Москва. Колос", 1965г.
6. И.Карақұлов, Т.Кдлжеков. Бәрі СПИД жайында. Алматы. "Білім" қоғамы, 1989ж.
7. Б.Әйтбембетов, Н.Әлішеров. Гепатит - бауырдың қабынуы. Алматы. "Қазақстан". 1991ж.
8. К.Е.Саудабеков, Э.А.Алманиязов, Л.Ю.Лухнова. Безопасность жизнедеятельности и формирования здорового образа жизни. Учебное пособие. Алматы КазГЮУ, 1999г.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 7 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
бот арқылы тегін алу ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Жоспар

І Кіріспе

ІІ Негізгі бөлім
а) Бауырдың жұқпалы қабынуы
ә) Бауырдың құрылымы мен қызметі.
б) Бауыр қабынуының себептері.

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер

Бауырдың жұқпалы қабынуы.
Бауыр ауруларын зерттеудегі қысқаша тарихи мағлұмат.
Біз қайсыбір медициналық жетістіктерді ғылыми тұрғыдан және оның
тарихын зерттегенде біздің дәуірімізге дейінгі VI — V ғасыр арасында өмір
сүрген грек ғалымы Гиппократтан бастаймыз. Деректерге қарағанда, Гиппократ
бауыр аурулары түрлерін, әсіресе сары ауру мен бауыр шеменін осы бауырдың
қызметінің нашарлауына байланысты пайда болатынын байқан білген. Біздің
жаңа жыл санауымыздың II ғасырымызда өмір сүрген римдік ғалым Клавдий Гален
тарихта тұңғыш рет адам мен жануарлардың бауыр құрылымын зерттеп, жазған.
Сонымен қатар бірінші рет ғылыми жолмен өттің бауырдан шығатынын және
адамның сарғаюы осы өт жолдарының қабынуына байланысты екенін дәлелдеген де
осы Гален болған.
XV ғасырда өмір сүрген Италия ғалымы Леонардо да Винчи бауыр
анатомиясын зерттей келе тарихта бірінші рет бауыр шеменін көзбен көріп,
оның ерекшеліктерін жазған. Кейін бсы елдің ғалымы Андреас Везалий бауырдың
қан тамырлары мен өт жолдары гуралы жаза келіп. бауыр шеменінің арақ —
шарап ішуге, маскүнемдікке тікелей байланысты екенін дәлелдеп берген.
XVII ғасырда өмір сүрген ағылшынның белгілі ғалым — дәрігері ("екінші
Гиппократ") Томас Сиденгам сары аурудың жукпалы екенін алғаш рет дәлелдеп
жазған.
XIX ғасырдың екінші жартысында Ресейдің белгілі ғалым-
терапевті С.П.Боткин осы бауыр қабынуының жұқпалы қатаң түрі кейін оның
созылмалы түріне айналуы мүмкін екенін болжаған болатын. Оның қызметіне
кейін жұқпалы сары ауруды, яғни бауырдың жұқпалы вирустармен қабынуын
"Боткин ауруы" деп атайтын болды.
1963 жылы американ ғалымы В.С.Блюмберг Австралияның жергілікті
тұрғындарының (абориген) қанын зерттей келе жұқпалы вирустардың сыртқы
қабығының антигенін тапқан болатын. Бұндай антигендер кейбір қан
ауруларымен ауырып, көп кан құйылған науқастардан да табылған.
Бұл антигенге австралиялық антиген деген ат беріп, кейін осы аурудың
жұқпалы вирустарының "В" түріне сәйкес келетінін дәлелдеп бергені
үшін ол кісіге Нобель сыйлығы берілген болатын.
1973 жылы, яғни oн жыл өткеннен кейін бауырдың осы жұқпалы вирустері
"А" түрінің ангигені мен антитенасы ашылды. Бұл бауыр ауруларын алғаш
едәуір зерттеп, тұңғыш рет үлкен ғылыми еңбек (монография) жазған (1954ж.)
совет терапевті А.А.Мясников болатын. Бауырдың қабынуын оның түрлерін
зерттеуде ғалым-терапевт Е.М.Тареевтің де өзіндік үлес-еңбегі, өзіндік
мектебі бар. Міне, осылардың нәтижесінде соңғы жылдары Совет Одағы
кезеңінде әр жерден бауыр ауруларын терең зерттеуге арналған ғылыми
орталықтар ашылып, оларда атақты ғалымдарымыз (гепатологтар) еңбек етіп
жүр. Олар А.С.Логинов, А.Ф.Блюгер, Х.Х.Мансуров, СД.Полымова, З.И.Апросина,
Г.И.Белоскурская тағы басқалар.
Бауырдың құрылымы мен қызметі. Бауыр — адам организміндегі ең үлкен
"без" болып есептеледі. Ол құрсақ қуысының оң жағында, кеуделердесінің
астында, қабырғаға жақын орналаскан. Бауырдың салмағы ересек адамдарда 1300-
1800 грамм шамасындай, көлемі 25-30 х 15-20 х 10-15см. Әрине, бұлай болу
адамның жасына, дене бітіміне де байланысты. Бауырды сыртынан қарағанда,
оның түсі қоңыр-қызғылт, қолмен сипап көргенде жұмсақ, кесіп қарағанда
іркілдеп тұрад қолға қысқан кезде оп – оңай езіледі.
Бауыр қан тамырлары жалғасып жатады. Қазіргі кезде олардың
гистологиялық құрылымы микроскопиялық және электронды микроскопиялық
әдістермен толық зерттелген.
Бауыр қан тамырларының адамның басқа ішкі ағзаларында кездеспейтін
ерекшеліктері де бар. Олар мыналар: бауырға екі бірдей қан тамыры кіріп,
бірі вена кақпасы арқылы (75-85 пайыз) қан алып кіреді де, екіншісі бауыр
артериясы арқылы (15-25 пайыз) оттегімен байытылған қанды жеткізеді. Одан
бір ғана қан тамыры шығып, қанды төменгі қуыстағы жартылай үлкен венаға
құяды. Вена қақпасы арқылы іште, көкбауырда және тағы баска ішкі ағзаларда
қорытылған астық қоректік заттары бар қан келіп түседі. Қан шоғырлантан
ұсақ қан хамырлары (капиллярлар) мен бауыр клеткалары арқылы баяу жылжи
отырып, әртүрлі биохимиялық құбылыстардан өтеді. Бір ғажабы тыныштық
жағдайда бауыр клеткасындағы 75 пайыздай ұсақ қан тамырлары (капиллярлар)
да демалады екен. Ал тамақ ішкеннен кейін тағамның түріне, оның құрамына
байланысты кезекте, және резервте тұрған бауыр кеткалары өз қызметін
атқаруға кіріседі.
Бауырдың негізгі басты қызметтерінің бірі — тағамдармен бірге қанға
сорылған (қақпа венасы арқылы түскен) қоректік заттарды әрі қарай бөлшектеп
сіңіруі. Кейін ол улы заттарды усыздандырады және улы аммиакты мочевинаға
(зәр қышқылына) айналдырады, сөйтіп ол несеп жүйесі арқылы шығып отырады.
Бауыр — белок заттарының алмасуына да қатысады. Оның клеткаларында
альбумин, глобулин және протромбин заттары синтезделіп, олар қан, лимфа
арқылы организмге жеткізіліп отырады. Организмде бауыр ғана холестеринді
липопротеиттерге айналдырады. Сондай-ақ глюкоза ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Құс шаруашылығы өнімдерін инфекциялық аурулар кезінде ветеринариялық - санитариялық сараптау
Жұқпалы аурулардың түрлері
Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық,клеткалық,жалпы физиологиялық факторлары туралы ақпарат
Бауыр ауруларын зерттеудегі қысқаша тарихи мағлұмат
Бауыр аурулары жайлы
Иттер гепатитіне эссенциал-форте препаратының емдік әсері
Ветом - пробиотиктерінің ветеринария саласында қолданылуы
Жылқылардың жұқпалы энцефаломиелиті мидың қабынуы және сарыаурудың пайда болуымен өтетін, жылқылардың жіті жұқпалы ауруы
Бауырдың құрылысы
Құс шаруашылығы туралы ақпарат
Пәндер