Адам баласының тарихи шығуы

Қазақстан жерінің, оны өте көне замандарда мекендеген адам баласының, адамзат қоғамының тарихы дүние жүзіндегі адамзаттың даму тарихымен тығыз байланысты. Адамзат баласының шығу тегінің, қалыптасуының ортақ тарихы, заңдылықтары бар. Сондықтан қай елдің, қай халықтың болсын көне тарихын дүрыс түсіну үшін, осы ең көне замандағы тарихқа шолу жасау қажет.
Тарихты дәуірлеу қоғамдық өндірістің дамуына, өндірістік қатынастардың даму деңгейіне байланысты жасалады. Белгілі бір ғылым саласының әдіс-төсілдері арқылы жасалатын кезеңге бөлу археологиялық және геологиялық деп екі кезеңге бөліп қарастырылады.
Тарихи дәуірлеудің алғашқы нұсқасын жасаған — атақты американ этнологіЛьюис Генри Морган адамзат баласы тарихын жабайылық, тағылық (варварлық ) және өркениеттік (цивилизация) деп үш кезеңге бөлді. Аталған әрбір кезеңде адамзат баласы өзінің дамуы барысында белгілі бір жетістіктерге жетіл отырды. Мысалы, жабайылық кезеңінде адамзат калыптасу үдерісінен өтіп, өзара қатынас құрды — сөйлеу тілі пайда болды, отты бағындырды, балық аулауды игерді, садақ пен жебені пайдаланды. Тағылық кезеңде адамзат баласы құмыра жасауды, егін салу мен мал бағуды үйренді, темірді өзіне бағындырды, ал өркениет кезеңі тарихта жазу-сызу шыққаннан басталады. Л.Г.Морган адамзат баласы тарихын эволюцияльқ даму тұрғысынан карастырып, тарих кезеңдерін материалдық өндірістегі белгілі бір жетістіктермен байланыстырды. Оның бұл бағыты кейінгікезендерге бөлу ісіне дұрыс жол сілтеді.
Тас дәуірінің кезеңдерін жете түсіну үшін, осы дәуірдің геологиялық, археологиялық деректерін нақты білу қажет-ақ. Геологиялық кезеңге бөлу бойынша, шамамен 67 млн жыл бүрын кайназой дәуірі басталды. Осы дәуірде жер бетінде сүтқоректі жануарлар, құстар, әр түрлі өсімдіктер пайда болды. Кайназой дәуірі үштік және төрттік кезеңдерге бөлінеді. Адамзат баласының тарихы осы төрттік кезеңмен байланысты.
Палеолит Олдувай кезеңінен басталады. Олдувай кезеңі мөлшермен б.з.д 2,5-млн жылдықтан 840-мыңжылдыққа дейін; шелль-ашель кезеңдері б.з.д 840-мыңжылдықтан 140-мыңжылдыққа дейін созылады. Ашелль-мустье дәуірі 140—40-мыңжылдықтар арасын алып жатыр. Соңғы палеолитке (мустье) б.з.д 40—12-мыңжылдыктар жатады.
Бүгінгі таңда бір топ ғалымдар палеолит дәуірін: ерте (төменгі) палеолит, орта палеолит және соңғы (жоғары) палеолит деп үш үлкен кезеңге бөлсе, енді бір топ ғалымдар палеолитті: ерте (төменгі) палеолит жөне соңгы(жоғары) палеолит деп екі үлкен кезеңге бөледі.
Палеолитті үш кезеңге бөлушілер ерте (төменгі) палеолитке олдувайдан бастап кейінгі ашельге дейінгі кезеңді, ал мустьені — орта немесе соңғы палеолитке жатқызады. Сонымен бірге соңғы немесе жоғары палеолитке — оринъяк, солютре, мадлен мәдениеттерін жатқызады. Екі топтағы археологтардың бұл мәселедегі таласы мустье кезеңіне байланысты екен,
22І. Приматтар эволюциясы сүткоректі жануарлардың басқа отрядтары сиякты, шамамен, бұдан 60 млн жыл өтті. Үштік кезеңнің екінші жартысында кен таралған жоғары сатыдағы маймылдардың қазбалық тобы —дриопитектер екі эволюциялык бағытқа: понгидтер мен гоминидтерге бастама берді. Понгидтер ұрпағы — гориллалар мен шимпанзелер қазіргі кезде де тіршілік етеді. Гоминидтерге қазіргі уақытта бір ғана түр —Саналы адам жатады.
        
        Адам баласының тарихи шығуы
    Қазақстан жерінің, оны өте көне замандарда мекендеген адам баласының, ... ... ... ... ... ... даму тарихымен тығыз байланысты. Адамзат баласының шығу тегінің, қалыптасуының ортақ тарихы, заңдылықтары бар. Сондықтан қай елдің, қай халықтың болсын көне ... ... ... ... осы ең көне замандағы тарихқа шолу жасау қажет.    ... ... ... ... ... ... ... даму деңгейіне байланысты жасалады. Белгілі бір ғылым саласының әдіс-төсілдері арқылы жасалатын кезеңге бөлу археологиялық және геологиялық деп екі кезеңге бөліп ...   ... ... алғашқы нұсқасын жасаған  --  атақты американ этнологіЛьюис Генри Морган адамзат баласы ... ... ... ... ) және өркениеттік (цивилизация) деп үш кезеңге бөлді. ... ... ... ... ... ... дамуы барысында белгілі бір жетістіктерге жетіл отырды. Мысалы, жабайылық кезеңінде адамзат калыптасу үдерісінен өтіп, өзара қатынас ...  --  ... тілі ... ... отты бағындырды, балық аулауды игерді, садақ пен жебені пайдаланды. Тағылық кезеңде адамзат баласы құмыра жасауды, егін салу мен мал ... ... ... ... бағындырды, ал өркениет кезеңі тарихта жазу-сызу шыққаннан басталады. ... ... ... ... ... даму ... ... тарих кезеңдерін материалдық өндірістегі белгілі бір жетістіктермен байланыстырды. Оның бұл ... ... бөлу ... ... жол ...    Тас дәуірінің кезеңдерін жете ... ... осы ... ... археологиялық деректерін нақты білу қажет-ақ. Геологиялық кезеңге бөлу бойынша, шамамен 67 млн жыл ... ... ... басталды. Осы дәуірде жер бетінде сүтқоректі жануарлар, құстар, әр түрлі өсімдіктер пайда болды. Кайназой дәуірі үштік және ... ... ... ... ... тарихы осы төрттік кезеңмен байланысты.Палеолит Олдувай кезеңінен ... ... ... ... б.з.д ... ... 840-мыңжылдыққа дейін; шелль-ашель кезеңдері б.з.д 840-мыңжылдықтан 140-мыңжылдыққа дейін созылады. Ашелль-мустье дәуірі 140 -- 40-мыңжылдықтар арасын алып ... ... ... ... б.з.д 40 -- 12-мыңжылдыктар жатады.     Бүгінгі таңда бір топ ғалымдар палеолит ... ерте ... ... орта ... және ... ... палеолит деп үш үлкен кезеңге бөлсе, енді бір топ ... ... ерте ... палеолит жөне соңгы(жоғары) палеолит деп екі үлкен кезеңге бөледі.Палеолитті үш кезеңге бөлушілер ерте (төменгі) палеолитке олдувайдан бастап ... ... ... кезеңді, ал мустьені  --  орта немесе соңғы палеолитке жатқызады. ... ... ... немесе жоғары палеолитке  --  оринъяк, солютре, мадлен мәдениеттерін жатқызады. Екі топтағы археологтардың бұл мәселедегі таласы мустье кезеңіне байланысты ... 
22І. ... ... ... жануарлардың басқа отрядтары сиякты, шамамен, бұдан 60 млн жыл ... ... ... ... ... кен таралған жоғары сатыдағы маймылдардың қазбалық тобы  -- ... екі ... ... ... мен ... ... ... Понгидтер ұрпағы  --  гориллалар мен шимпанзелер қазіргі кезде де ... ... ... ... ... бір ғана түр  -- ... адам ... арғы тегі эволюция жолымен бірте-бірте кдлай дамығанын зерделеу киын: казба қалдықтар өте аз және олардың өзі толык ... ... ... ... әр түрлі нүсқалары бар.1-ші оқушы. Рамапитектер. ғалам-шарымызда (планета) 14 млн жыл ... ... ... ... ... ... пайда болды деп болжайды. Бүлар  --  рамапитектер. Олар ... ... ... Ресей аумағында тіршілік еткен. Олардың тісі алғашкы адамтәрізді маймылдарға қарағанда жетілген, күрек тістері мен азу ... ... ит ... пайда болған. Рамапитектер өсімдіктекті азыкпен: астык тұқымдастар дәнімен, өсімдіктердің тамырларымен, сабақтарымен ж\е ... ... ... ... ... алу, казу ... ... апару үшін үнемі енкейіп, иіліп не тік түрып, қолдарымен көптеген кимыл-козғалыстар жасаған.2-ші ... ... ... казба қалдықтары Оңтүстік және Шығыс Африка аумағынан табылған. Аустралопитектер ізашарларына карағанда ... ... ... ... Олар тік ... (бойы 120 -- 130 см, салмағы 25 -- 45 кг), беті жалпактау, миының көлемі орташа 530 см[3] ... ... Епті ... ... сырттай өте ұқсас жануарлар тіршілік еткен. Олардың миының көлемі едәуір үлкен  --  650 -- 1100 см[3] ... ... осы ... ... сияқты күмбез болған, яғни ол екі аяғымен тік жүрген. Бұл гоминидтін ... ... ... ... бас ... ... ... қарама-қарсы орналасқан. Демек, ол қолымен тас құралды ұстап, оны ... ... ... жұмыстарында олардың қоныстарынан тастан жасалған қара-пайым құралдары табылған, өте ертедегі адамдардың алғашкы өкілдері болған дейді.Адам эволюциясында ... ... үш ... ... көрсетеді: ежелгі адамдар, ертедегі адамдар,осы заманеы алгашцы адамдар.4-ші оқушы. Тік жүретін адам. Ежелгі адамдардьщ қазба калдыктары ... ... және ... табылған. Демек, ежелгі адамдар біздің ғаламшарымызда кеңінен ... ... ... ... ... ... адам деп атайды. Олар, сөзсіз, адамдар туысынын өкілі болып табылады. Олар бұдан бұрынғы 1 млн  --  300 мың жыл ... ... ... ... ... ... 1890 ... нидерландтык ғалым Э.Дюбуа Ява аралынан тапқан. Олардың бойы 160 см-дей болтан. Оның қазіргі адамдардан ерекшелігі  --  бас сүйегінің ... ... ... ... ... тайқы, қасүсті доғалары алға қарай шығыңқы, астыңғы жақ сүйектері үлкен және ірі, иегі шығыңқы емес.Ежелгі адамдар белсенді тіршілік еткен: аң ... ... етті ... арналған қарапайым күралдар жасаған. Олар топ болып өмір сүрген  --  осылай ... ... азық ... аң ... ... салу оңай ... Кейбір табылған қалдықтар олардың отты пайдалана білгенін ... ... ... ... ... ...  --  тас ... жасау, абстрактілі ойлау және сөйлеу нышаны болған.5-ші оқушы. ... Бүл ... ... ... ... ... Азия, Африкадан көптеп табылған. Ертедегі адамдар 300 -- 400 мың жыл бүрын тіршілік еткен. Олар қаңка ... ... ... ... ... ... ... Неандертальдықтардың бас сүйегі күмбез тәрізді ж\е миыньщ көлемі1600 см[3]-ге жуық болған. Осыған қарамастан неандертальдыктардың сыртқы кейпінде ... ... ... ... ... қасүсті доғасы шығынқы, иегі аса жетілмеген.Бойы 170 см-дей, дене бітімі дұрыс, бұлшык ... ... ... Олар ... ... ... ... Суықтан сактану үшін олар отты тұтатуды және жағуды, теріден қарапайым киім тігуді ... 15 -- 20 ... топ ... ... еткен. Олар еңбекті бөлісіл атқарған: ер адамдар ірі жануарларды аулады; әйелдер мен ... отты ... ... ... ... жарамды өсімдіктерді жинап, ұсақ жануарлар мен құстарды аулаған. Тас қашаушылар тастан әр түрлі құралдар-пышақ, балға, ... ... ... осы ... ... ... шамамен, 40 мың жыл бұрын пайда болған деп ... Олар ... ... өмір сүрген.6-ші оқушы. Кроманьондыктар. Осы заманғы типті қазба адамдар кроманьондықтар деп аталады (Франциядағы Кро-Маньон үдгірінін. атауына байланысты). Олардың бойы биік (180 ... ... ... көлемі 1800 см[3] болған. Кроманьондыктарда осы замангы адамдарга тән ... ... ... бас ... ... иегі ... ... көрінеді. Соңғы 40 мың жыл ішінде адамның ... ... аса ... жок ... ... Осы ... алғашқы адамдардан эволюция барысында Саналы адам пайда болды. Біз де ... адам (Homo sapiens) ... ... ... оның ... мен ... ... тарихы жердің түпкір-түпкірінің бәрінде бір-біріне өте ұқсас және ... ... ... ... ...  - ... ... бөлігі, сондықтан оның тарихы бүкіл дүние жүзілік тарихтың бір тарау ғана болып табылады.
Адамзаттың ежелгі өткен ... көп ... әлі ... жоқ, ... ... мен даулы қағидалар әлі көп.
Ғылыми зерттеулер нәтижесінде жер бетіндегі адам баласы осыдан 2-2,5 миллион жыл бұрын ... ... Жер ... ... ... қабілетті болған ең ежелгі өмір сүрген адам хомохабилис  -   ... ... ... Оның ... ... ... ... шапқы құралдармен (чопперлермен) бірге 1959-1963 жылдары Олдувэй шатқалынан ... ... - ... ... Ол 1 млн. 750 мың жыл ... өмір ... Хомо хабилистің мыйының көлемі (652 см3) австралопитек маймылдарының мыйынан біраз асады. Бірқатар басқа ерешеліктері ... ... ... ... ... ... ... табан имектігі.
Алғашқы адамдардың (олдувэйлік) еңбек құралдары: қырын өткірлеу үшін ұрып ... ... ... мен дөрекі ауыр тас сынықтары (чопперлер) болды.
Адамның эволюциясындағы одан кейінгі қадам хомо эректус  -   ... ... Бұл ... ... тас ... ... ... иелері питекантроп пен синантроп болды.
Питекантроп 1891 жылы Ява аралында табылды. Ол бұдан бір миллиондай жыл бұрын өмір ... ... Хомо ... ... елеулі эволюциялық өзгерістерге ұшырады. Мый көлемі үлкейді (950 см3), бас сүйегі мен жақ ... ... аяқ пен ... ... өзгерді.
Тік жүретін адамның екінші бір түрі синантроп болды; ол бірінші рет 1927 жылы Чжоу - коу  - дянь ... ... ... сыртқы бейнесінен дамудың неғұрлым процестік белгілері байқалады. Бұл белгілір: мый қабығының көлемі үлкен (1075 см3) , ... ... ... ... ... иегі ... табылған қазбалардың айтарлықтай ерекшелегі сол, синантроптың сүйектерімен бірге онда әр түрлі формадағы дөрекі тас құралдар, отта көп жатқан ... және ... ... жануарлараның көп сүйектері табылды. Демек, синантроптар сол кездің өзіңде отты пайданала білген.
Адамның эволюциясындағы ... ... Хомо ... ... ... пайда болуымен байланысты. Тарихта бұл кезеңдегі адамды (орта палеолит) неандерталь деп ... Тік ... ... ... неандерталь адамның өмірінде мәнді-мәнді өзгерістер болды. Осы ... ... ... дене ... ... ... ... Олардың бойы аласа келді (150-160 млн), мый ... ... енді ... см3 ... өзгеше белгілірі: қас сүйегі шығыңқы, тайқы маңдай, бас сүйегі жайпақ, тістері ірі, иегінің шығыңқылығы аз. Омыртқа жотасының тіктігі, тізе ... ... ... неандертальдардың жүрісінің ебедейсіз болғанын көрсетеді.
Дене бітімі қазіргі кездегідей адамның (Хомо Сапиенс) пайда болуы соңғы палеолит дәуірімен байланысты. Осы уақыттан ... ... ... ... ... ... және нағыз адамзат тарихына біржолата көшу басталады.
Алғашқы Хомо Сапиенс өкілдерінің пайда болуы ... б.з. 50-45 мың жыл ... ... ... Оған тән ... 1868 ж. ... ... үнгірінде табылған бес қанқаны зерттеу негізінде аңықталды.
Кроманьондық ... ... осы ... ... тән ... айқын білінеді. Оларға тән нәрсе  -  ... ... ... ... кең, беті өте жалпақ, тікше және мый қауағы кең (1500-1800 см3), бойы биік (168-194 см), сүйектердегі ... ет ... ... ... ... ... оның ... негізінен үш сатыдан өтіп, еңбек процестің нәтежесімен байланысты болғанын көреміз.  
        
      

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамзаттың тарихқа дейінгі тарихы54 бет
1.Қазіргі қазақ тілі лексикасының шығу арналары; 2.Өзге тілден енген сөздер; 3.Қазіргі қазақ тілі лексикасының стильдік мәні; 4.Лексикография7 бет
1916 жылғы ұлт – азаттық көтерілістің шығу себептері18 бет
Excel программасын іске қосу және одан шығу10 бет
XX ғасырдың 20-30- жылдарындағы қазақ тіліндегі мерзімді баспасөзі: шығу тарихы мен деректік маңызы50 бет
«геосаясат» терминінің шығу тарихы5 бет
«киниктер» терминінің шығу тегі24 бет
«Сүтқоректілердің шығу тегі»33 бет
«Қазақ» газетінің шығу тарихы4 бет
«Қазақ» газетінің шығу тарихы мен зерттелуі27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь