Бастауыш мектеп математикасын оқытудағы оқушылардың жас ерекшеліктері

Жоспар

Кіріспе 3.5

I. Бастауыш мектеп математикасын оқытудағы оқушылардың жас
ерекшеліктері.
1.1 Бастауыш мектеп оқушыларының психологиялық
ерекшеліктері 6.9
1.2 Бастауыш мектеп математикасының оқыту
ерекшеліктері 10.17

II. Мектеп математикасындағы анализ және синтез.
2.1 Бастауыш мектеп математикасын оқытудағы таным
әдістері 17.26
2.2. Бастауыш мектеп математикасындағы анализ және
синтез 27.43
Іс.тәжірибе нәтижесі 44.48

III. Қорытынды.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
K I P I С П Е
Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан-2030 стратегиялық бағдарламасымен барлық қазақстандықтардың өсіп өркендеуі, қауіпсіздігі және әл ауқатының артуы туралы Қазақстан халқына жолдауында айқындалған негізгі бағыттар мен міндеттерді жүзеге асыру үшін, білім мазмұнын жаңартумен қатар, оқытудың әдіс-тәсілдерін қолданудың тиімділігіне арттыру қажет деп атап көрсетілген. Сондықтан қазіргі кездс математика негіздерін меңгерту жас ұрпаққа білім беру мен тәрбиелеудің негізі болып табылатындығы туралы Қазақстан Республикасы орта білім мемлекеттік стандартында көңіл аударылған. Көптеген елдерде математикадан жүйелі де сапалы білім беруге аса назар аударылып отырғаны белгілі. Бұл жөнінде дүниежүзілік тәжірибеде үш тенденция байқалады: барлық оқушыларға математикадан бір дәрежеде білім берудің қажеттілігі және оған сәйкес ғылыми-зерттеу жұмыстарды кеңінен жүргізу; математиканы негізгі курс ретінде жалпы білім беретін мектептердің барлық сатысының оқу жоспарларына енгізу;
мектептің жоғарғы сатысында математикадан білім беруді жеке даралау мен топтау әдістері арқылы іске асыруды кеңінен енгізу.
Осы орайда математиканы оқытудың негізгі мақсаттары болып оқушылардың дүниеге ғылыми көзқарасын қалыптастыру, табиғатты ғылыми тұрғыдан танудың негізгі заңдылықтарының математикадағы көрінісін бейнелеу;
Оларға адамгершілік және эстетикалық тәрбие беру; оқушылардың алған теориялық білімдерін практикада қолдана білуге, практикалық есептерді шығаруға, сондай-ақ математиканы басқа пәндерге қолдана білуге үйрету; Оқушылардың өздігінен білім алуына көмектесу және т.б. табылады.
Еліміздің егемендік алуына байланысты жалпы білім беру жүйесі айтарлықтай дәрежеде кайта қаралып, оны жетілдіру жолдары іздестірілуде. Болашақ коғам мүшелерінін өмір сүріп нәтижелі қызмет етуінде математикалық білімдердің жасайтын ықпалы мол.
Орта мектепте математиканы оқытудың білімділік мақсаты барлық оқушыларды математика ғылымының негізі болатын білімдер жүйесімен және ол білімдерді саналы түрде шығармашылықпен қолдана алудың іскерлігі мен дағдыларын берік қалыптастыру мен ой-өрісін дамыту болып табылады.
Ал оның негізгі бастауыш сыныптарда қаланбақ. Сондықтан да бастауыш сынып математика сабагында ойын есептерін қолдану арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту көкейкесті мәселе.
Жумыстың мақсаты — Бастауыш сынып математика сабағында анализ және синтезды қолдану арқылы оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру жолдарына талдау жасау.
Жұмыстың болжамы — егер бастауыш сынып математика сабағында анализ және синтезді қолдану арқылы оқушычнпчын пй-өрісі дамытылатын болса, онда олардың математикадан білім деңгейі жоғарылайды, өйткені пәнге деген қызығушылығы нәтижелі қалыптасады.
Зерттеу объектісі — бастауыш мектеп оқушыларына математика оқыту процесі.
Зерттеу пәні — бастауыш мектеп математика сабағында анализ және синтезді қолдану арқылы оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру жолдары.
Зерттеу жұмысының мақсатына және болжамына сәйкес зерттеудің төмендегідей міндеттері анықталады.
1. Зерттеу тақырыбына байланысты әдебиеттерімен танысып,
оларға ғылыми-әдістемелік тұрғыдан шолу жасау;
2. Бастауыш сынып математика сабағында анализ және
синтезді қолдану арқылы оқушылардың пәнге қызығушылығын
арттыру мүмкіндіктерін анықтау.
3. Бастауыш сынып математика сабағында анализ және
синтезді қолдану арқылы оқушыларды пәнге деген кызығуын
арттыру және оның тиімділігін тексеру.
Жұмыстың практикалық құндылығы — тапсырмалар мен анализ және синтездік кейбір мұғалімдер мен әдіскерлердің іс-тәжірибеде қолданылуында және орта мектептердің бастауыш сыныптарында пайдалануға болатындығында.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Рақымбек Д. Оқушылардың логика-методологиялық
білімдерін жетілдіру. — Алматы, 1998-255 бет.
2. Сәулебекова М. Мектеп оқушысының іс-әрекетін белсендіру — оның тұлғалық дамуының негізі. //Директор школы. — 2002. -№3.-34-36 бет.
3. Рақымбек Д.Оқушылардың ақыл-ой іс-әрекетін жетілдірудегі логика-әдістемелік білімдердің орны //Қазақстан жоғары мектебі. — 2002. - №2. — 107-110 бет.
4. Игошин В.И. Дидактическое взаимодействие логики и математики// Педагогика — 2002. - №1. — с.51-56.
5. Баймұханов Б. Математиканы оқытудағы сабақтастық// Бастауыш мектеп. — 2000 - №1. 25-26 б.
6. Сатыбалдиев О. Оқытудың психологиялық астары Ұлағат. 2000-№5.22-256.
7. Мүбараков А. Оқушының қызметін ұйымдастыру
Бастауыш мектеп 2002 - №1 16-196.
8. Елубаев С. Халық ауызындағы есептердің сипаттары
Бастауыш мектеп 2003 - №2 20-226.
9. Көшкентаева М. Сабақта оқушылардың талдау жасау
және логикалық ойлау қабілеттерін дамыту жолдары
Білім2001 -№4 7-8 6.
10. Жұмабаева Н. Баланың логикалық ойлауын дамытудың
жолдары // Бастауыш мектеп 2002 - №11 37-44 б.
11. Рақымова Б. Оқушының танымдык әрекетін дамыту
Бастауыш мектеп 2002 - №10 25-26 6.
12. М.М. Мүқанов «Жас және педагогикалық психология»
Алматы 1981 ж.
13. Ә.М.Мүтәлиев, Р.Е.Асылбек, А.Е.Айтбаева, Г.Б. Қылышбаева
«Жас ерекшеліктер физиологиясы» Шымкент — 2001
14. Ә.Бидосов «Математика оқыту методикасы». Алматы
«Мектеп» 1989 ж.
15. Л.П. Стойлова, М.А.Пышколо «Основы начального курса
математики» М. Просвещение 1988 ж.
16. Пышқоло A.M., Стойлова Л.П., Лаврова Н.Н.,
Ирошников Г.А. «Сборник задач по математике»
Просвещение 1979 ж.
17. М.Ө. Мұсабеков, А.Тұрсынбаева «Есеп шығаруға үйрету»,
«Бастауыш мектеп» 2004 ж. 56-6.
18. М.А.Бантова, Г.В.Бельтюкова, А.М.Полевникова «Бастауыш
кластарда математика оқыту әдістемесі» Алматы 1978 ж.
19-6.
19. А.Сайдинова «Оқушылардың білім, білік, дағдыларын
тексеру мен бақылау», «Бастауыш мектеп» 2UU4 ж. 4/-0.
20. К.С. Алиева, Л.Т.Искакова, М.Ө.Мұсабеков. «Математикадан
бақылау жұмыстары» Шымкент 2004.
21. Т.Қ.Оспанов, Ш.Х.Құ рманалина, Ж.Т.Қайыңбаев,
К.Ө.Ергешова «Математика» Алматы Атамүра 2002.
22. Л.Г.Петерсон «Математика» 2 класс 1-бөлім.
23. Н.Ә.Назарбаев. Қазақстан — 2030. Барлық Қазақстанның өсіп
өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-уақыттың артуы. Ел
президентінің Қазакстан халқына жолдауы. Егемен
Қазақстан 11 қазан, 1997 ж.
24. Қазақстан республикасының заңы—Алматы; литература 2000
-96 6.
25. Жарықбаев «Психология»
26. Ө.Мүсабеков «Оқушылардың зерттеушілік қызметі»
Шымкент 2003 ж.
27. Т.Қ.Оспанов, Ш.Х.Құрманалина, Ж.Т.Қайыңбаев,
К.Ө.Ергешова. «Математика оқыту әдістемесі Алматі
Атамұра 1998 ж.
28. М.Тәттібекова "Математикалық логика" 2001 N 3 216.
29. А.Жакипова "Оқушылардың математикалық ойлауын дамыту"
ИФМ 1997 N3 76.
30. А.Ергешова "Бастауыш сынып балаларымен жұмыс түрі"
Қазақстан мектебі 2002 N8 616.
31. А.В. Петровский "Педагогикалық және жас ерекшелігі
психологиясы" Алматы Мектеп 1987ж.
32. Ахметжанова "Оқушылардьщ қызығушылығын арттыру
жолдары" Бастауыш мектеп 2004 N1 30-6.
33. Қоқымбаева "Проблемалы оқыту оқушының ойлау қабілетін
дамытудың тиімді жолы" Бастауыш мектеп 2004 N6. 38-6.
34. Физулдаева "Оқушылардың психологиялық ерекшеліктері"
Бастауыш мектеп 2004 N12. 23-6.
35. П.Сағымбекова "Бастауыш мектепте математикадан сабақ
беруге дайындау" Бастауыш мектеп 2004 N11 12-6.
36. Г.Нұрмаханова "Шығармашылық-танымдык іс-әрекет
нәтижесі" Бастауыш мектеп.
37. Ж.Қараев, Б. Абықанова, Н.Ілиясов "Танымдық белсенділік
деңгейлері" Қазақстан мектебі 2004 N3 67-6.
38. Б.Абықанова, Н.Ілиясов "Танымдық белсенділік және дербес
іс-әрекет. 2004 N4 58-6
        
        Жоспар
Кіріспе 3-5
I. ... ... ... оқытудағы оқушылардың жас
ерекшеліктері.
1.1 Бастауыш мектеп оқушыларының психологиялық
ерекшеліктері 6-9
1.2 Бастауыш ... ... ... ... ... математикасындағы анализ және синтез.
2.1 Бастауыш мектеп математикасын оқытудағы таным
әдістері 17-26
2.2. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... I P I С П ... ... ... стратегиялық бағдарламасымен
барлық қазақстандықтардың өсіп өркендеуі, қауіпсіздігі және әл ауқатының
артуы туралы Қазақстан халқына жолдауында айқындалған негізгі ... ... ... ... ... білім мазмұнын жаңартумен қатар, оқытудың
әдіс-тәсілдерін қолданудың тиімділігіне арттыру қажет деп атап ... ... ... математика негіздерін меңгерту жас ұрпаққа білім
беру мен тәрбиелеудің негізі ... ... ... ... орта ... ... стандартында көңіл аударылған. Көптеген
елдерде математикадан жүйелі де сапалы білім беруге аса ... ... ... Бұл ... ... ... үш ... барлық оқушыларға математикадан бір дәрежеде білім берудің
қажеттілігі және оған сәйкес ... ... ... ... ... курс ... жалпы білім беретін мектептердің барлық
сатысының оқу жоспарларына енгізу;
мектептің жоғарғы сатысында ... ... ... жеке ... мен
топтау әдістері арқылы іске асыруды кеңінен енгізу.
Осы орайда математиканы оқытудың негізгі мақсаттары ... ... ... ... қалыптастыру, табиғатты ғылыми тұрғыдан ... ... ... көрінісін бейнелеу;
Оларға адамгершілік және эстетикалық тәрбие беру; оқушылардың алған
теориялық білімдерін ... ... ... ... ... ... математиканы басқа пәндерге қолдана білуге үйрету;
Оқушылардың өздігінен ... ... ... және т.б. ... ... алуына байланысты жалпы білім беру ... ... ... ... оны ... жолдары іздестірілуде.
Болашақ коғам мүшелерінін өмір сүріп нәтижелі қызмет етуінде математикалық
білімдердің жасайтын ... ... ... математиканы оқытудың білімділік мақсаты барлық
оқушыларды математика ғылымының негізі болатын білімдер ... және ... ... ... ... қолдана алудың іскерлігі мен
дағдыларын берік қалыптастыру мен ой-өрісін дамыту болып табылады.
Ал оның ... ... ... ... Сондықтан да бастауыш
сынып математика сабагында ойын есептерін ... ... ... ... ... көкейкесті мәселе.
Жумыстың мақсаты — Бастауыш сынып математика сабағында анализ және
синтезды қолдану арқылы оқушылардың ... ... ... ... ... ... болжамы — егер бастауыш сынып математика сабағында анализ және
синтезді қолдану арқылы оқушычнпчын пй-өрісі ... ... ... ... ... ... жоғарылайды, өйткені пәнге деген
қызығушылығы нәтижелі қалыптасады.
Зерттеу объектісі — ... ... ... ... оқыту
процесі.
Зерттеу пәні — бастауыш мектеп математика сабағында ... ... ... ... оқушылардың пәнге деген ... ... ... ... және ... ... ... міндеттері анықталады.
1. Зерттеу тақырыбына байланысты әдебиеттерімен танысып,
оларға ғылыми-әдістемелік тұрғыдан шолу жасау;
2. Бастауыш сынып математика сабағында анализ және
синтезді қолдану ... ... ... ... ... анықтау.
3. Бастауыш сынып математика сабағында анализ және
синтезді қолдану арқылы оқушыларды пәнге деген кызығуын
арттыру және оның тиімділігін тексеру.
Жұмыстың ... ...... мен анализ және
синтездік кейбір мұғалімдер мен ... ... ... орта ... ... ... ... болатындығында.
I. Бастауыш мектеп математикасын оқытудағы
оқушылардың жас ерекшелігі.
1.1 Бастауыш мектеп оқушыларының психологиялық
ерекшеліктері.
Жас өспірімдер психологиясы оалалардың жас ерекшеліктеріне ... ... ... зор. ... ... ... ... әр түрлі даму сатыларында психикалық және психофизиологиялық
қызметтері өзгешеліктерін аныктау жолында жастарына байланыстыра объективті
зерттеу ол қызметтердің орындалу ... ... ... ... ... ... ... құштарлығы қай ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Оқушылардың даму процесі бір қалыпты жүрмейді. Тіршілік кезендерінде
өсу мен даму жүруі секірістермен сипатталады. Ол ... ... бір ... ... арасында бірқалыпты жүрмейді. Кіші оқушылардың оқуға недәуір
мүмкіншілігі бар. Себебі ... ... ісі ... ой ... ... ... ... пікірі дұрыс болғанымен, қазірде
бұрын аңғарып көрмеген қабілеті бар екені анықталып ... ... ... Давыдов т.б. қазіргі кезде беріліп тұрған оқу ... үшін ... ... Олар ... толық тауыса алмайды.
Сондықтан олардың оқуға мүмкіншілігін толық пайдалану үшін тапсырманы оңай
әрі қиындату қажет дейді. Олай деу ... ... та ... осы ... негізгі әрекеті бұрын ойын болып келсе, ... ... оқу ... ... роль ... ... оқу негізгі
қызметке айналып баланың психикалық ... ... ... ... ... психикалық дамуы ірі өзгерістерге ұшырайды. Өзгерістерге ұшырауының
себебі ойынға қарағанда оқу талабының бала үшін қиындығында. ... ... жаңа ... бала ... ... ... жасап осының
нәтижесінде өзінің психикалық байлығын дамытып, жаман-жақсыны ... ... ... ... ... жаңа ... бала әлі
бейімделе алмағандыктан оқу үстінде мына сияқты қиыншылықтар кездеседі.
Біріншіден, бала мектептің ... ... ... ... ... ... ... жатуға, сабақтан қалмауға, сабақ кезінде үнсіз
тыныш ... ... ... ... тез ... ... да ықтимал.
Екіншіден, мұғалімнің өзіне тән мінезіне және ... ... ... ... ... қиналады. Кластың мұғалімі қанша жақсы болғанымен бала
оған бата алмай бірдеңені сұрау үшін ... Сол ... ... ... кім, оған сыр ... бола ма, ... ойнауга болады, кіммен
болмайды, осыны білмейді. Бірақ көп ұзамай бала ... ... ... ... бала оқуға кіргеніне мәз болып, әке-шелеріне
еркелеп, кейде бір үлкен міндет ... ... ... ... ... ... ... талап етеді. Осы кезде әке-шешелері оны көп еркелетпесе,
осының өзі қиыншылықтардан бас тартпауга, ... ... ... ... ... класта оқушыларға қойылатын ... ... ... ... ... ... ... күресуге жетелемейді,
дегенмен, бала оқиды. Оқығысы ... ... ... оған ... ... келу қызық болып көрінгенімен оқуға арналған баланың
қажеттілігін енді дамыта алмайды. Осыныц ... ... ... ... ... ... де, оқуға немқұрайлы қарайтын болады.
Немқұрайлықпеп күресу үшін баланың оқуға ... ... ... ... қажет. Әдетте оқу материалы жеңіл келсе, баланың іші
пісіп жалкаулыққа ... ал тым қиын ... әлі жете ... |қиындап, одан бас тартатын болады. Осы екі жағдайдың екеуі ... ... ... ... ... үшін ... ... тиіс. Егер қолайлы етіп ықшамдау қиын келсе, тапсырманың
жеділ 6олғанынан гөрі – ... ... ... ... ... қиындығы
бар тапсырмалар баланың қиналуына, ақыл-ойының алға қарай істеуіне ... үш ... ... ... I кластың бас кезінен
бастап еске алу қажет. Ал ... (2-3) ... ... ... ... ... класта қалай оқығанына байланысты. Әдетте,
баланың бәлендей объектіге қызығуы мен оның ... ... ... ... деп ... объектінің бір жағы сырттай ... ... ... көбіне аз уақытта кездеседі де, кейін сөніп кетуі ықтимал.
Ал ықылас ... ... ... іске ... пайда болады. Әрине қызығу
кейде ықыласты, не бәлендей нәрсеге қүмар ... ... ... ... ... сирек кездеседі. Сондықтан, осы мәселеге I кластан мән беру ... ... 2-3 ... ... ... ойдағыдай оқып
кетеді. Мұның себебі, біріншіден, кіші оқушының ниеті таза, ... ... ... ... ... ... үшін мұғалім үлкен абырой
және бедел. Сондықтан оның ... ... ... ... ... бала дене ... алға ... недәуір өріс алып, бұлшық еттері мен
шеміршектері және сүйектері 9-10 жаста ... Қол ... 9-10 ... ... да табаны 10-11 жаста сүйектеніп
бітеді. Осының нәтижесінде оқушы 10-11 ... ... ... тез ... ... бастауыш мектеп жасындағыларды жазба жұмысымен көп
айналыстыруға, әсіресе бірдемені көшіріп ... көп ... ... 7-8 ... ... бала ... 2,5 кг-дай қосады. Биіктігі
жылына 5 см өседі. Бұл кезде әсіресе кеудесі ... ... ... ... ... ... ... жүрегінің соғуы 84-90-ға дейін
барады /ересектердікі 70-72 жиілігімен соғады/. Осының өзі баланың ... ... да қан ... ... ... оңай әрі ... себебі қан айналыс түтіктері диаметрінің көлемі ересектерден 2 есе
артық. Осының нәтижесінде бас миына түтіктер арқылы кан көп ... ... ... ... шаршамайтын болады. Бас миының салмағы II жастан 11
жасқа дейін/ 1000 ... 1400 гр. ... ... ... оның ... бөлігі
недәуір қалыптасады. Мынандай бөлігі ой мен ... ... ... ... ... ақыл ... ... өріс алуына мүмкіндік береді.
1.2. Бастауыш мектеп математикасын оқыту
ерекшеліктері.
Оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... Оқушылардың санасында белгілі бір білім қоры болмайтын
болса, онда олар ... да ... Егер ... ... өз ... ... тек қана ... бір үлгілер бойынша жұмыс істеуге ғана
дағдыланған болса, жаңа ... ... ... олар ... ... танытып жатады.
Мектеп практикасында оқушылар теоремаларды кітаптағы немесе оқытушының
көрсеткен үлгісі бойынша еркін дәлелдеп береді де, егер сызбадағы ... ... ... ... ... не ... сызбаны басқаша
орналасқан жағдайда теореманы дәлелдей алмай қалады. Бұл оқушыларды улгілср
арқылы жұмыс істеуге дағдыланып, ойлаудың жалпы логикалық ... ... ... ... ... ... оқу ... анықтамалармен теоремалардың тұжырымдамаларын, формулалар,
ережелер т.б. мазмұны мен көлемінің игерілу дәрежесіне қарай бағалайды да,
ал ... ... ... ... ... жететіні ескерілмейді.
Оқушыны жеткілікті білім қорымен қаруландыру және өз етінше ойлауға
үйрету мәселесі, егер оқушының өзінің ... ... ... құмарлығы,
қызығушылығы, білімдерді меңгеру әдістерін білуге құлқы болмаған жағдайда
түпкілікті ... ... ... Міне ... да В.Ф. ... ойлау қабілетін дамыту процесінде оқытудың мынадай үш құрамды
бөліктерін ескерту қажет деп ... ... ... ... мазмұндық құрамдас бөліктеріне оқушылардың
білуіне тиісті ұғымдар жүйесі, ... ... т.б. ... ... ... оқу бағдарламалары мен оқулықтарда баяндалады.
Оқытудың амалдық құрамдас ... ... ... ... жатқызылады. В.Ф. Паламарчук оларға оқу материалындағы ең бастыны
ажырата алуды, деректерді, ... ... ... ... өз ойын дәлелдей алуды, яғни ойлаудың операциялық құрамды
бөліктерін жатқызады.
Оқушыларға не мақсатпен, не үшін ... ... мен ... не үшін
қажет деген мәселелерді түсіндіру оқытудың мотивациялық ... ... ... ... ... ... арқылы,
оқушылардың оқу іс-әрекетін ұйымдастыру құралы мен тәсілдері арқылы жүзеге
асырылады.
1-4 сынып оқушыларының ойлау әрекетін ... ... ... істеудің жалпы тәсілдерін үйрету негізгі орын алады.
Мектеп тәжірибесінде мазмұнды септерді практикалық. ... және ... ... ... ... кеңінен
қолданылатын - арифметикалық және алгебралық тәсілдерге көп назар аударады.
Математикалық ... ... ... ... ... ... ... мақсатында есептерді талдаудың жалпы ... ... ... ... ... ... мазмұнды есепті талдай білу іскерліктерін
меңгеруі олар келесі сыпыптарда бұл іскерліктсрді ... ... ... ... ... ... ... сыныптарда математика есептерін шығару кезінде оқушылардың
есептерді талдай білу іскерліктерін қалыптастыру оқушылардың ... ... ... ... ... ... ең жоғарғы түрі. Ойлау ... ... ... ... мен ... ... күрделі
себептік байланыстарды, зандылықтарды ұғады. Ойлау, сөйлеу әрекеті арқылы
іске асады. Ойлау нақты ... ... ... ... іздеуден басталады.
Ойлау-белгілі бір міндетті, теориялық немесе практикалық мәселелерді шешуге
бағытталады.
Оқушылардың танымы-өзіне тән ерекшелігі бар күрделі психикалық ... ... ... әсер ... ... және ішкі ... ... болады. Танымдық әрекеттің негізінде оқушыларды танымдық
белсенділік дегеніміз-оқушының ... ... ... ынта ... ерекше көрінісі.
Жалпы орта білім беру жүйесінде іргетасы бастауышта ... ... ал ... ... беру ... ... ... сатысы. Бастауыш
мектепте баланың оқу мен психикалық негіздері қалыптасады.
Оқуды өзінше әрекеттің бір түрі ... ... ... сөз, ... бейне арқылы, белсенділікпен үғьтнуды, айтады. Оқу әрекеті тек ... ... ... ептілік пен дағдылануда керек. Бастауыш
мектептегі оқу ... әр ... ... ... ... ... біраз мерзім үйрену керек. Сонымен қатар оалалардың
оқуға белсенділігі сабақтарда әр ... ... ... ойдағыдай үлгеру үшін алдымен баланың осыған
ықыласы болуы шарт. Оқу ойынға қарағанда қиын болғандықтан ... ... ... болып дарымайды. Оларды оқуға үгіттеу
арқылы ... ... ... ... ... ... ... үшін
тапсырмаларды орындата отырып ... ... ... ... ... тапсырма үшін қуану кейін алдағы ... ... ... ... ... ... және жанама түрі бар. Тікелей ықылас
оқушының бәлендей нәрсеге қызығуынан болады, Ал, жанама ықылас сол ... ... да, ... ... үлгерімін жаксарткысы келгендіктен бопапы
Ықыластың соңғы түрі кіші ... ... ... роль ... тиіс.
Бастауыш мектеп оқушылары көпке дейін тапсырманы қалай ... ... ... ... ... ... ... жаттап алғысы
келіп тұрады. Солай болуы олардың жаттауға икемділігінің молдығынан емес,
оқуға әлі ... ... ... ... ешкім ... ... ... ... ... ... скі түрлі жолмен
беріледі.
Біріншіден, ... ... ... үшін ... бала өздігінен
іздестіреді.
Екіншіден, тапсырма жауап іздестіру ретінде берілмейді. Оны орындау
үшін соның үлгісі (образец) беріледі. Мысалы, ... ... үшін ... ... Осы ... ... ... рұқсат етілмейді. Сол текске
сүйене отырып балаоны жаттап алады. Ал тапсырманың ... түрі өте ... ... оқу ... деп - ... ... ... тұрін
және проблемалық мәселелерді орындай білуді айтады. ... әр ... ... грамматикалық, географиялық, ... ... ... ... ... оқу өзінше бала үшін әрекеттену, яғни проблемалық мәселені, шешу
дегенде, осының мынадай үш ... ... ... ... ... шартымен ... ... ... үшіншіден, осының қалай ... не ... ... неше ... ... осы ... ... түрліше
кездеседі. В.В.Давыдовтың айтуынша, оқу ... ... ... тапсырмадан, яғни оқу ситуациясынан;
2) тапсырманы орындаудан;
3) орындаған тапсырманы тексеру кезеңінен,
4) баға қоюдан.
Мысалы, біздің ... ... ... ... мен ... ... оқу ситуациясы деп атайды. Себебі бала үшін ... ... ... ... ... ... айтылып отыр.
Ал соңғы саты баға бұл өзінше ... ... ... орындағаны
дәрежесін оған білдіру. Бұл мектептің күнделікті өмірінде кездеседі.
Математиканы оқытудағы негізгі міндеттер ... ... ... білу, математикалық қорытындыларды кеңейтіп, дамыту
болып есептеледі.
Бұл үшін:
1) Оқушыларды жаңа материалды қабылдауға ... ... ... ... және ... болуы.
2) Баяндалған теориялық мәселелер ... ғана ... де ... ... ... өздігінен жұмыс істеуін дұрыс қоя білу. ... осы ... өз ... толық шешу үшін оқу процесін рымдастыру барысында,
бір жүйемен келе, академик В.М.Монахов ұсынған казір көптеген мектегттерпе
копаныи ... ... ... ... ... ... ... баланың логикалық ойлауын дамытудың негізгі ... ... ... ... ойлау кейінірек бейнелік ойлаудың негізінде
қалыптасады, ауқымы кеңірек мәселелерді шешуге, ғылыми білімдерді ... ... ... де бұл ... ... де ... ертерек
логикалық «жолға» шығару дегенді көрсетпейді. Біріншіден, ойлаудың
логикалық формаларын ... өзі ... ... ... ... нгсрілмсйіишс, толық құнсыз күйде қалып отырады. Дамыған көрнекі
схеманы ойлау баланы логика табалдырығына жеткізеді. Екіншіден, ... ... ... ... ... ... өзінің ешбір мәнін
жоғалтпайды.
Бастауыш оқушыларының ойлауын дамытуда екі ... саты ... ... (ол ... І-ІІ ... ... тура ... Олардың
ойлау әрекеті көбіне әлі мектеп жасына дейінгі баланың ойлауын ... Оқу ... ... бұл ... көрнекі әсер ету жоспарында
басым ... ... ... ... осы ... байланысты І-ІІ
сыныпта-ақ мұғалім балаларға игерілетін мәліметтердің жекелеген элементтері
арасындагы болатын байланысты көрсету үшін ерекше қам жасайды.
Оқу ... ... ... ... ... жас
ерекшеліктерін ескере ұйымдастырса ғана, оның ойлау ... ... ... да ... ... ... ойланып оқуға бағыттауға тиіс,
бұған оқу үрдісін жүйелі ұйымдастыру, сабақта бала логикасын дұрыс дамыта
алатын мүмкіндіктерді мол ... ... ... ... өз ... ... ой ... дұрыс-бұрыстығын
тексерткізу, оларды бір ... өзін ... ... шешуге
үнемі бағыттап отыру (тапқырлық пен ... ... ... ... мысалдар құрастыру, есептер шығарту - баланың логикалық ойлауын
тәрбиелеудің тиімді жолы.
Баланың ой операциясын дамытып талдау, жинақтау, топтау және жіктеуге
арналған ... ... ... ... ... бірнеше
заттардың бейнесі көрсетіледі. Бала сол суреттерге қарап талдап, топтап,
жүйелеп логикалық ой ... ... білу ... ... 4-5 түрлі бас
киімнің ішінде 1 етіктің суретін көрсетіп, мына ... не ... ... бала ... ... атын атайды. Мына жерде етік артық, өйткені
басқалары бас киімдер.
Балаға бірнеше геометриялық ... ... осы | ... зат ... (құс, ... балық т.б.) Құрастырған фигураларыңды боя
десең, бетінше ойланып, тек сол ... ... ... ... ... ... алу үшін Ерланға 1 теңге жетпейді. Ал ... ... ... Ерлан Темірланға екеуміз қосып бір сағыз алайық десе,
бәрібір олардың бір ... ... тұр. ... ... ... ақша болды? Сонда сағыз қанша тұрады?
Осындай ой ... әр ... ... қолдану мұғалім шеберлігіне
байланысты.Сабақтың сапалы ұйымдастырылуының өзі - ... ... ... ... үстінде оқушылардың логикалық ойлауын дамытуға көбірек
көңіл бөлуді талап ... ... ... - ... ... ... Есеп жауабы бір немесе бірнешеу болуы мүмкіы. Есептің бұл түрі
мұғалімнен де, ... да ... ... ... ... ... шешу қатаң дәлелге сүйеніледі. Сондықтан мұнда қысқа есептей салу,
көрнекілікпен ... ... ... ... ... ... қиялдауға, ұстамдылықка, еңбектене білуге тәрбиелейді.
Арнайы формула қолдануға келмейтін, әрқайсысына өзінше
талдау ... ... ... ... ... дейміз.
II. Мектеп математикасындағы анализ және синтез.
2.1. Математиканы оқытудың ... ... ... ... ... ... ... теориясы
мен оқыту әдістемесінде оқытудың ғылыми әдістері айрықша орып алады.
Математиканы ... ... ... игеру, оқыту процесінің тиімділігін
арттыруға көмектеседі.
Пән ретіндс математика тк ... тән ... ... ... ең ... ... үйренетін ұғымдардың неғұрлым жалпылығы,
мұның өзі алғашқы математика сабақтарында-ақ бой көрсетеді. Сондықтан ... ... ... қалыптастырғанда да, сол ұғымдарды іс
жүзінде қолданғанда да осы ерекшеліктерді ... әр ... ... ... Сонымен бірге, оқытудың ғылыми ... ... ... ... ... жалпы мәдениетін
көтеретінін, математика сабақтарында қалыптасқан тәсілдер мен ... ... ... ... ... атап ... жөн. ... ғылыми әдістеріне :
1) бақылау мен тәжірибе;
2) салыстыру мен аналогия;
3) абстракциялау мен нақытлау
4) анализ бен синтез жатады.
1. Бақылау мен ... ... деп ... ... ... қарастырылатын жеке ... мен ... және ... бәз ... ... айқындау әдісін
айтады.
Бақылаудың кабылдаудан өзіндік ерекшелігі бар. Қабылдау әдеп
объектінің біздің ... ... әсер ету ... ... ... ... ... Ал объектіні бақылау сол ... ... деп - ... мен ... ... күйі мен ... жағдайлар туғыза отырып, оларды ... ... ... ... ... және ... біріктіру арқылы зерттеу
әдісін түсінеді.
Кез келген тәжірибе бақылаумен тығыз байланыста болады. ... адам ... ... яғни ... мен ... тиісті жасанды жағдайлардағы олардың күйін, өзгеруін және
дамуын бақылайды.
Бақылау мен тәжірибе арқылы алгебралық ... ... ... ... екі қапшықтың бірінде 2 кг картоп, екіншісінде
3 кг қияр бар. Келесі дүкенде помидор ... ... ол ... ... мәжбүр болды. Қапшықты неше тәсілмен босатуға болады?
Бір қапшықты екі тәсілмен босатуға болады. Бірінші ... ... ... ... ... ... картопты (Зкг+5кг) салу ксрск. Екі
жағдайда да ... ... пен қияр 8 кг ... ... Демек,
5кг+3кг=3кг+5кг=8кг.
Осындай бірнеше мысалдар (тәжірибе) келтіру арқылы қосылғыштардың орнын
ауыстырғаннан қосынды өзгермейтінін тағайындауға ... ... ... ... ... ... ... (индукция арқылы) а+в=в+а екеніне көз
жеткізуге болады. Бақылау мен тәжірибе математикалық зандылықтардың тек ең
қарапайым ... ғана ... ... ... оны ... ... ... ретінде қабылдауға болмайды.
2. Салыстыру мен аналогия. Салыстыру деп оқып ... ... мен ... ойша ... ... ... ... қолданғанда мына принциптерді басшылыққа алған жөн:
а) салыстырылатын объектілер біртекті ... ... екі ... екі ... ... екі көпбұрышты
салыстыруға болады. Ал дененің массасы мен көпбұрыштың
ауданын салыстырудың ... ... ... оқып үйренетін объектілер айрықша мәні бар ... ... ... Мәселен, көпбұрыштар бұрыштары, қабырғаларының
орналасуы, периметрі және ауданы бойынша ... ... ... толық аяқталуы тиіс.
Есеп шығарғанда салыстыруды қолданудың пайдасы бар. ... ... ... ... ... ... жиі ... Мұндай есептерде
бірсыпыра оқушылар қосатын жерді азайтып, ... ... пен ... шатастырып алады. Бұл жағдайда берілген есеп пен оған іанама ... ... жөн. ... есеп қарастырайық.
а) Шынар бірінші күні 7 есеп ... ал ... күні ... ... ... ... ... Екінші күні Шынар қанша есеп щығарды?
ә) Шынар бірінші күні 7 есеп шығарды. Бұл оның екінші күні ... 3 есеп ... ... күні Шынар қанша есеп шығарды?
Екі есепте де «3 есеп ... ... ... ... ... екі
жағдайда да косу амалын пайдалануға итермелейді. ... ... ... ... ... ... I күні — 7 ... II күні — х есеп, 3 есеп артық
э) I күні — 7 ... бұл 3 есеи ... күні — х есеп ... ... ... беру ... есеп шығаруды одан
әрі өрбітіп, алып кету жөн. Осы ... ... ... ... ... ... білу ... дамытады.
Сонымен бірге, салыстыруды пайдалану аналогияны зайдаланудың беташары
міндетін ... ... ... ... ... ... алынған пікірлерді тексеріп, зерттеп, щелдеу ... ... ... ... жай лоне ... ... ... екіге бөлінеді. Жай
аналогияда объектінің кейбір белгілерінің ұқсастығы ... оның ... ... ... ... ... ... құбылыстардың ұқсастығынан себептердің ұқсастығы
жөнінде қорытынды жасайды.
Математиканы оқыту процссіпдс аналогияны қолдану ... ... ... объетілер мен ... құру ... ... болатын сөйлемдердің сәйкес элементтерін табу керек;
б) берілген сөйлемге аналогияда болатын сөйлем кұру
|керек;
в) ... ... ... ... яғни ... ... ... шарты мен қорытындысы бар
есеп құру керек;
г) ... ... есеп ... есептің
шығарылуына ұқсас талдау жасау ... ... ... ... құру ... қалыптастыруда
да аналогия елеулі роль аткарады.
Мәселен, санның 3-ке ... ... ... 9-ға ... ... ... санның 5-ке бөлгіштік белгісінен ... ... 25-ке ... ... ... ... тапсырма ретінде
ұсынуға болады.
1. Егер санның цифрларының 1. Егер ... ... 3-ке ... онда ... 9-ға ... онда
ол сан 3-ке бөлінеді. сан 9-ға ... Егер ... ... ... 2. Егер ... соңғы екі
цифры немесе 5 болса, онда ол сан 25-бөлінетін сан болса, онда ол
5-ке бөлінеді. 25-ке ... ... ... жасалған ұйғарымдарды ұдайы тексеру керек.
Себебі, ... ... ... ... ... ұйғарымдар жалған
пікір туғызуы мүмкін. Мысалы; 3. Егер санның соңғы екі цифры 3*. ... екі ... ... нөл немесе 4-ке бөлінетін сан болса, нөл немесе 8-ге
бөлінетін сандар онда ол сан 4-ке ... ... онда ол сан ... Осы ... 3* - ... ... алынған. Алайда ол қате
тұжырым (мысалы, 100 және 364 сандары 8-ге бөлінбейді).
Есеп ... ... ... оқы, ... соң ... орында»
қағидасын басшылыққа алған жөн. Қатеге ұрынбаудың ең дұрыс жолы аналогияны
қолданудағы саналық ұғымдарды терең түсініп, игеру болып ... ... ... және ... ... деп ... құбылыстардың тек берілген класына тән қайсыбір ерекше ... ... ... ... ... сан ... дамыту жалпылау түрінде қалыптастырылады.
Оқушылар алғашында натурал сандармен таныстырылады: ... ... ... ... амалдарды бүтін (оң) сандар жиынында орындайды, ақырында бірте-
бірте рационал, иррационал және нақты сандар енгізіліп, сан ұғымы ... ... ... айнымали шамамсм алмастыру арқылы жалпылау
жасауға болады. Мәселен, 2+4=4+2, 3+1=1+3, 7+9=9+7 сияқты нақты мысалдарды
қарастыра отырып, қосудың + ... ... ... + = + ... ... деп - зерттеліп отырған заттың немесе ... ... мен ... ой жүзінде елеусіз қалдырып,
олардың жалпы, аса маңызды қасиеттері мен ... ... ... бір кезеңін ійтады.
Абстракциялау таным процесінде екі ... ... ... түрі затты сезімдік қабылдауда оның бірсыпыра ... ... ... ... ... ... түрі сезімдік танумен шектелмейді. Мұнда заттар мен құбылыстардың
қасиеттерін іріктеп қана қоймай, оларды ... оқу ... ... ... ерте енгізсе, ол
соғұрлым ... ... ... 3 • 2 =6 ... ... ... ... абстракциялаудьщ табнгатшіі көрсетуге болады. Расында, 3*2-6
тендігінің нақты мазмұны қандай? Бұл тендік үш дәптердің ... ... ... жүрген жолын көрсетеді. Мұндағы ең маңызды ... ... ... ... жасап, оны түсіндіру.
Объектілер мен құбылыстарды абстракциялау тәсіліне ;арама-қарсы тәсіл
— нақтылау болып табьтлады.
Нақтылау деп, әдетте неғүрлым жалпыдан ... көшу ... ... ... жалпылауды, абстракциялауды, нақтылауды ... ... ... ... ... ... мәні зор.
Баланы есеп шығаруға үйрету ең қиын әрі күрделі мәселе |еген ... ... ... ... жаңа буын ... ... шығаруға
келгенде оқушы түгіл, дейбір ұстаздардьщ да қиналып калар жағлайлары бар.
Ал ралалардың ата-аналары болса ол ... ... ... ... Осы ... ... ... мұғалімдеріне «есеп» термині
орындалуға, шешілуге тиісті; пайымдау, есептеу арқылы орындалатын жаттығу;
зерттеуді және ... ... ... ... ... дегенді білдіретіндігін
ескеру өте маңызды. Әсіресе, оқу үрдісіндегі «есеп» оқушылардың танымдық
белсенділігін арттыратын мацызды айғақтардын бірі ... және ... ... ... ... ... мен ... ескеру тиістілігіне баса назар
аудару қажет,
Сонымен кез келген математикалық тапсырма ... ... оның ... ... және белгілі шамаларды анықтап, олардың арасындағы
байланысты тағайындау) оны шығару әдістерін анықтау маңызды. ... ... сол ... шығарылуына талдау жасап, оны ... ... бар ма, ... ... ... де осы ... санақ барысында толығымен орындалса, онда
оқушылардың математикаға деген көзқарасы, ата-аналарының бұл пән ... ... оң ... хақ ... ... ... белсенді болып үй
тапсырмасын орындауда қиындықтарға ұшырамас еді. Бастауыш мектеп
математика курсы оқулықтарында: Берілген есепке кері есеп құрастыр және оны
шығар, ... қүр және оны ... «He ... «Теңдіктер қандай ереже
сүйеніп жазылған?» «Есептердің ... ... ... «He ... ... жолын салыстыр» т.с.с.
тапсырмалар берілген және олар роқушылардың өз ... ... ... ... ... ойлауға көмск береді.
Сол ссбспті осы тапсырмаларды сабақ барысында толық орындау өте ... ... ... ... ... ... оқушылардың
зерттеушілікпен жұмыс жасауға ұмтылысына мүмкіндік берген жөн.
Мысалы, Екі қорап ойыншық сатып алынды, ның ... 32, ал ... ... бар. ... ... ... біріншіге қарағанда 100 теңге
арзанға
түсті. Екі қораптың әрқайсысы үшін қанша ақша төленген.
Саны ... ... 100т

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Таным әдістеріндегі талдау мен синтезді есептер шығаруда қолдану23 бет
Бастауыш мектептің математика сабақтарында ұлттық және дидактикалық мазмұнды ойын есептерін қолдану арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту27 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының оқу-танымдық қызығушылығын зерттеу тәсілдері55 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру әдiстемесi (1-2 сынып)119 бет
Даярлық топта математиканы дамыта оқытудағы сабақтастық мәселелері28 бет
Математика ұғымы15 бет
Математиканың білім мазмұнындағы мектептің бастауыш және орта сатысындағы сабақтастығы20 бет
Мектепте өзгеріс еңгізу үшін көшбасшының іс-әрекеті15 бет
Visual Вasic ортасында “Мектеп математикасына көмекші есептегіш құрал” дайындау23 бет
Ағылшын тілін оқытудағы модульдік оқыту әдісі (2)31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь