Ғұндар тарихы бойынша тарихи деректер

1. Ғұндар тарихы бойынша тарихи деректер
2. Алғашқы орналасу террриториясы
3. Ғұндар империясының құрылуы
4.Еуропалық ғұндар
5. Халықтардың ұлы қоныс аударуы
XVIII – ғасырдың б.з.д. Солтүстік Қытайда екі ірі оқуға болды, кейінірек аяғы үлкен өзгерістерге алып келді. Б.з.д. 1797 жылы қытай абызы Гун – лю қызметінен түсіп қалып, Батыстағы жұндарға қашып кетті. Гун - людың соңынан еріп көптеген жақтастары, олар кейінірек бір қала тұрғызып, сол қалада өздері жеке билік құрды. Қытайдағы Ся патшалығынан бөлініп шықты. Кейбір деректер бойынша Гун – лю мемлекеттің «Батыс жұн» мемлекеттігі деп аталады деді. Бірақ 300 жылдан жұндармен бірге тұрған қашқын қытайлықтар жұндармен араласып кете алмады.
Сөйтіп 1327 жылы б.з.д. қашқын қытайлықтар өздерінің князы Шань – фумен бірге жұндардың тергеуіне шыдай алмай, отандарына оралып, Цишань тауы, солтүстік тайпаларынан Шеньсиге қоныс берді. Осы қашқын қытайлықтар кешірек атақты Чжоу әулеті шықты. Чжоу кішкентай патшалық бола тұра, жұндарға қарсы соғыс жүргізді. Б.з.д. 1140 – 1130 жылдары Чан князы жұндары Гин және Ло өзендерінен ары, Ганьсу провинциясынан солтүстікке қарай шегіндіріп тастады.
Жұндар біраз уақыт Чжоу әулетіне алым-салық беріп тұрды. Бірақ б.з.д. Х-ғасырда далалық бағыныштылық аяқталып, табом тіркескен соғыс басталды. Жұндар бұрын айырылған жерлерін қайтармақшы болды. Осымен бірге далада Гоби шөлінің оңтүстік шетінде жана халық құрылып жатты, бұл халық Хұндар болатын. Бұрындары бұл жерлерде көшпелі хяньюнь және хуньюй тайпаралы көшіп – қонып жүретін. Бірақ ханьюнь және хуньюй де хұндарға қатысы болатын . Бірақ бұл кезеңде хұндар әлі жоқ еді.
Қытайда Ся әулетін құлатқаннан кейін, соңғы патшаның Цзе – кудың баласы Шун Вэй – аз ғана жақтастарының отбасысымен солтүстік далаларға қашып кеткен болатын. Қытай тарихынң дәстүрі бойынша Шун Вэйді хұндардың ата – бабасы дейді. Хұндарды далалық көшпелі тайпалар мен қашкын қытайлықтардың араласуынан пайда болған деді.
Қытайлықтар Гоби шөлінің шеткі ауданын «құмды Шасай мемлекеті» және динлиндердің отаны деп есептеген.
Шун Вэйдің қашқын қытайлықтарымен ханьюнь және хуньюй тайпалары мен араласуының нәтижесинде протохұндық этникалық хұндар пайда болды. Ал кейінгі дәуірде прото хұндар хұнды шөлді кесіп өткеннен кейін, хұндар Халха жазығында тағыда көшпелі тайпаларымен араласып, соның нәтижесінде тарихи хундар пайда болды. Сонымен хұндар ең алғашқы халық, шөлді жеңген. Бұл үшін ерлік пен қайсар – қайтпас болу керек болды.
1. Қазақстан тарихы, оқулық 3 том
2. Интернет сайттары
3. Қазақстан тарихы, оқулық 1 том
        
        Қ.А.Ясауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университеті

                               ... Заң

                           ... ... тарих







                                     СӨЖ

                              ... ...                                                    ... ... Е.

                                                     ... ... ...                               ... 2013

                                  ... ... ... ... тарихи деректер

2. Алғашқы орналасу террриториясы

3. Ғұндар империясының құрылуы

4.Еуропалық ғұндар

5. Халықтардың ұлы қоныс аударуы







































                                   ...      XVIII –  ...  ...  ...  ...  екі  ірі  ...  ... аяғы үлкен өзгерістерге алып келді. Б.з.д. 1797 жылы  қытай  абызы
Гун – лю қызметінен түсіп қалып,  ...  ...  ...  ...  Гун  ... ... еріп ... жақтастары, олар кейінірек  бір  қала  ... ... ...  жеке  ...  ...  ...  Ся  патшалығынан  бөлініп
шықты.  Кейбір  деректер  бойынша  Гун  –   лю   ...   ...   ... деп аталады деді.  Бірақ  300  жылдан  жұндармен  бірге  ... ... ... араласып кете алмады.
       Сөйтіп 1327 жылы б.з.д. қашқын қытайлықтар  ...  ...  Шань  ... ... ...  ...  ...  алмай,  отандарына  оралып,  Цишань
тауы, солтүстік тайпаларынан Шеньсиге қоныс берді.  Осы  қашқын  қытайлықтар
кешірек атақты  Чжоу  ...  ...  Чжоу  ...  ...  бола  ... ... ... жүргізді. Б.з.д. 1140 – 1130 жылдары Чан князы  жұндары
Гин  және  Ло  ...  ары,  ...  ...  ...  қарай
шегіндіріп тастады.
      Жұндар біраз уақыт Чжоу әулетіне ... ... ... ...  ... далалық бағыныштылық аяқталып,  табом  тіркескен  ...  ... ... ...  ...  ...  ...  Осымен  бірге  далада
Гоби шөлінің оңтүстік шетінде жана халық  құрылып жатты,  бұл  халық  ... ... бұл ... ... хяньюнь және хуньюй тайпаралы  көшіп
– қонып жүретін. Бірақ ханьюнь және ...  де  ...  ...  ...  .
Бірақ бұл кезеңде хұндар әлі жоқ еді.
      Қытайда Ся ... ...  ...  ...  патшаның  Цзе  –  кудың
баласы Шун Вэй –  аз  ғана  ...  ...  ...  ... ... ... ... тарихынң дәстүрі  бойынша  Шун  Вэйді  ......  ...  ...  далалық  көшпелі   тайпалар   мен   ... ... ... ... ...      ... Гоби ... шеткі ауданын «құмды  Шасай  мемлекеті»  және
динлиндердің отаны деп ...       Шун ... ... қытайлықтарымен ханьюнь және хуньюй  тайпалары  мен
араласуының  ...  ...  ...   ...  ...  ...  ... дәуірде прото хұндар хұнды шөлді кесіп өткеннен кейін, хұндар  Халха
жазығында тағыда көшпелі тайпаларымен  араласып,  соның  нәтижесінде  ... ... ... ... хұндар ең алғашқы халық, шөлді жеңген. Бұл  үшін
ерлік  пен  қайсар  –  қайтпас  болу  ...  ...       ...  ... ... ...  тайпалары  б.з.д.   Х  ...  ...  ...... ... ... маңайы  және  бүгінгі  Шандум  ... ... ...  негізінен  Манжурия  және  ежелгі  Сібір  тайпаларының
өзара жақындасып арласуынан ... ... ... ... Қытайға белгілі  бола
бастады. Солтүстік тайпалары. Байырғы монғол дунхулары кәзіргі  монғолдардың
ата-бабалары еді.
      Уақыт өте келе ... ... ... жиі  ...  ...  та
отырды. Негізінен  дунхулар  шығыстағы  манжурлар  мен  ...  ... ... өмір сүрген халық еді. Б.з.д. III  ғасырда  қытайлардың
жойқын соққысына төтеп бере алмай  әлсіреген  ...  ал  ...  ... ... ... ... шығыс Азияны қол астына  бағындырып  тұрған.
Әу баста бұл  ...  тек  ...  ...  ...  келе  ... ... ... мал шаруашылығымен айналысып, малшы болды.
      Ең басты малы – Сиыр еді. Солтүстік ... ...  ... ... ... мен Гансу өлкелері болды. Бұл  өңір  түрік  тайпалары  таралған
ата-қоныстың шалғай шеті еді. Түріктерде алғаш кезде  ...  ... ... мал ... ... орынға шыға  бастады.  Отырықша  тайпалар
бидай, тары сияқты дақылдарды егетін. Сиыр да көп бағатын.  ...  ... ...  ...  шаруашылығына  тікелей  байланысты  болды.  Шаншу,  Гансу
өлкелерінің ішкі бөлігіне  дейін  ...  ...  атты  ...  жазық
далалар мен ойпаттарда тұрушы еді. Ал, олардың оңтүстікке қарай  қоныстанған
бөліктері тибеттіктермен араласып, кетті.
      ... ...  ...  ...  ерте  ...  қытайдың  Шанши
өңірлерінде алтайлықтар мен тибеттіктер сиыр, қой бағып көшіп-қонып  жүретін
еді. Сол өңірдің шығысында гүлденген Яншау мәдениетіне  ие  Ся  ... ... дами ... Ся ... ... ...  ...  қашқан
егіншілер малшылар арасында барып тұрақтады, олароға да  егін  ...  ... ...  Лю   ...  ...  ...  ...  болған  атасының
кәсібін  жалғастырып  дамытты.       Тұқым  себу,егін  жинауды  ...  ... Егіс ... ... ... Чи, Чу  ...  Вей  ... кең аймақты иелігіне алды. Сөйтіп, бұл өңірді мол ...  ... ... ... ... ... елге ... Тұрақты  мал-
мүлікке ие болған халық бейбіт өмір  сүре  ...  ...  ... ... олардың біразы тұрған мекенін  тастап,  осы  жерге  ... де ... ...  Бұл  ...  Жұн  династиясының  жұлдызы  ... ...      Әу ... ... яғни Вей ...  ... Тай  өлкесінде
тұрыпты. Ал оның өрен-жараны Ся мемлекеті  құлаған  соң  солтүстікке  кетіп,
сонда өмір ... ... ... Вей ...  бойындағы  ықпалы  өте
зор болғандығы белгілі. «Егін шаруашылығы уәзірі» болды  деген  бұл  ... ...  ...  өте  ...  Шеше  жағынан  қарасақ,  Шиян
тибеттік ататекті көрсетіп тұр.
      Солтүстік ... ... бұл ... ... тибеттік бірер  атақты
атаның  тұқымдарымен  немесе  бір  түрік   текті   ұлыстың   ...   ... ... ... Пин ... ... етіп ...  әбден  мүмкін.
Хұндардың Ордос үстірттерінің оңтүстігінде ұзақ  уақыттар  бойы  мекендегені
белгілі.
      Жұн ... екі ... ...  бар  еді.  Оның  ең  атақсы  ... ... ... Бұл ... ...  ...  ...  делінеді.
Алғашында бұл астананың аты Жуюан деп  ...  Ал,  ...  ...  Шанши
өлкесінде болатын. Шан династиясынан жұндарға ауысқан мұра осы елде  жалғаса
дамып   жататын.   ...   ...   ...   ...   алтайлық   және
тибеттіктердің қысымымен, бүтіндей шығыс астанасына ауысып кетті.
      Шу Сули ... ...  ...  баласы  Тан  Фу  отырды.  Ол  да  егін
шаруашылығы ... мен Лю ... ... ... одан  ары  ...  Ол  ... өте жауапкершілікпен қызмет етіп,  халқының  шексіз  сүйіспеншілігіне
бөленді. Оның осындай атағы мен байлығын қызғанған хуниу тайпалары  мен  ... ... ... ... Оларға мол сауға  берсе  де,  тоқтаусыз  ... ... ... ... ... кірісті.  Шыдамы таусылып  тағатсызданған
халық соғысқа дайындала бастады. Бірақ патша Тан Фу  ...  бара  ... ... ... деп ... «Өзіне пайдалы істесін  деп  сеніп,  басына
хан көтерген халқым бар. ... жұн мен ти ...  ...  халықтар  тоқтаусыз
шабуылдап, халқым мен жерімді тартып ... ...  ...  ...  ... ... ма, әлде ... ма? Арамызда қандай  айырмашылық  бар?   Халқым
мен үшін соғысқа кіргісі  келетін  ...  ...  ...  менің  жүрегімде
оларға аяушылық қалмады».
       ...  ...  ...  алғашқы  қытай  дерегі  осы  ...  ...  ...  жазылып  келе  жатқан  бұл  халық,  қалай  болғанда  ... ... ... ... ... Жұн мемлекетін  құрған  патша  ... тек ... ғана ... емес ... ... ата-бабалары  сияқты  ол
да, хұндарға байланысты, тіпті  хұндарға  бағынышты  бір  хандық  еді  деуге
болады.  Ол ол ма, тағы бір ... ... ...  Тан  Фу  ... ... тайпаларына қызмет етіп келген. Олар тіпті  ти  тайпасына
салық төлеп тұрушы еді. Ақыры, олардың өктемдігіне төтеп бере  ... ... ... ... ... -деп жазады.
      Жұн мемлекетін құрған Тан Фу патша, ...  ...  ...  ... ... ете  ...  ...  бәрінде  тастай  қашып,  оңтүстікке  бет
түзеді. Пин өңірінің ... да ... ...  ...  еді.  Ол  ... аталған сілтемелерден оқып көрелік: «сөйтіп Тан  Фу  патша  ең
жақын достарын қасына алып, Пин қаласынан ... ... Чи және Чу  ... Лиан ... ... Чи ... ... тоқтады. Ал, Пин  қаласының  халқы
да бір адам ... ... ... ...       ...  мен  ...  да  қалдырмай  шұбырған  бойы
қашқын патшаның соңынан еріп Чи тауына жетті.  Халқын  ...  қол  ... ... ... та бұларға қол  ұшын  берді.  Әрі  олардың  біразы  бұл
патшалықтан қамқорлық  көрді.  Соның  ...  ...  ...  ... ... таулықтардың мәдениетіне өте  ұқсас  екендігін  көрсетіп
тұр. Айна қатесіз, көне ... ...  дәл  өзі.      ...  ...  сайын  таудан  аластап,  егіншілік  ...  ...   ...   Бұл
мәліметтерден  ұғарымыз,  соғыс,  жанжалсыз-ақ  бір  мемлекеттің   өздігінен
құрыла бастағаны еді.  Оның  ...  ...  ...  ...  мемлекеттік
мүддесінің қажетіне қарай өңделіп, жазылған болатын. ...  жұн  ...  ...  ...   тұрғанда   көщпелі   мал   ... ... ... Тан Фу жаңа ... ...  соң,  жұн  ... халқының салт-дәстүрін белгілі дәрежеде ұмыттырды. Халқына  үй  салғызып,
қалаларын ... ... ... ... өзі ... ...      ... деректерде бұл астананың аты Батыс астана деп  те  ...  ... ...  жұндардың шыққан жері,  қайнары деп  те  жазылған.  Малшы,
көшпенді өмірге  ...  Жұн  ...  ...  мен  халқы  жаңа
қалаға бірден орнығып, отырықшыыланып кетпегені де белгілі.
      Қала ... ... ... қала ... ...  ... бастады. Батыс астананың Вей өзенінің  үстімен  өтетін  «Батыс  пен
шығысты жалғап жатқан қасқа ... ... ... ... жас  ... өте ... ... Кейінірек, Лоян қаласы шығыс астанаға  айналғанда
Жұн мемлекеті Тан династиясының игі  ...  ...  ...  одан  ... Жұн ... ... ... егер  Жұн  мемлекеті  Ордос
үстіртінің оңтүстігіндегі Пин ... ... ...  келген  болса,  осы
өңірде өмір сүріп келген тибеттіктердің ондағы рөліне ерекше болатын.
       ... ... ... ...  тек  түркі  тайпалары  ғана  түспеуге
тіис.  Бұл  жөніннен  тұрғылас  болғандықтан  О.  ...  ...  ... «Хұндардың ата тектері кім  болғанын  кесіп-пішіп  айта  алмаймыз.
Бұл есім күллі сиыршы ... ... ... ... ...  жалпы  есім
болуы әбден  мүмкін.  Олар  орманды,  далалы  өлкелердегі  ата  қоныстарынан
оңтүстікке ... ... ... ... басып алып, иеленіп  отырды.  Хұн
аты әр текті тайпаларды тұтастай  қамтыған  кең   мағыналы  ...  ат  ... ... ... ... атау ... керек.  Бұлардың  ядросын  түрлі-
түрлі жағдайлар мен қилы-қилы  замандар  ...  ...  ...  ... ...      ... ... жасаған шабуылдары ылғи да екі түрлі сипатта  болушы
еді: 1) ... ... ...  шабуылдары;  2)  Қытайлармен  аралас
отырған хұндардың тонаушылық жортуылдары.
      ...  ...  ...  түрде  жасалған  мемлекеттік  ауқымдағы
шабуылдардың мәнін ашып көрсетуге Қытай деректері  жеткіліксіз  еді.  ... ... ... хұндардың шабуылы  жоспарлы  мемлекеттік  соғыстың
алғашқыларының  бірі еді. Одан ... ... ... ...  ... ... болатын.
      Жұн мемлекеті  сияқты  мәдениетті  патшалық  құрылысымен  ...  ... Бұл ... ...  ...  ...  өз  ...  білгір,
айлакер адамдары еді. Жұндардың отарлау саясатына  көп  орын  ...  ... ... ... ... тікелей белгілеп берген  болатын.
Мына дерекке назар салып көріңіздер: ... ... ішкі   ...  ... ...  ұйымдастырады.   Тек  өз  күнін  өзі  көруге  ...  ... ...  ... ұсақ ...  ...  ойдан-қырдан
жиналғандары орналыстырып қоятын болған.
      Ақырында көшпелі, ... ... ...  тайпаларының  өрісін  тарылтып,
қысымға  алып  отырған.  ...  ...  ...  ...   беруінің
нәтижесінде «түркі және моңғол малшылары  жаппай  отырықшыланып,  қытайланып
кетуіне» жол ашылды. Иелігінде  ...  мен  ...  ...  ... аздап айналысып келген диқаншылығынан  да  қол  үзіп  қалды.   Күн
көріс кәсібінен ... ... ... ...  кетті.   Қытайлар  кейде
оларға еш нәрсе  де татырмай қоятын, ал кейде бір нәрсе бере ...  ... көп ақша ... ететін. Сөйтіп олар аштыққа ұшырап отырды.  Осыдан  барып
өлместің қамына кірісіп, зорлық, тонаушылықпен шұғылдануға  мәжбүр  ... ... ... ... ... ... тонаушылық оқиғасына  толы  болған
дейді.
      ...  ...  ...  ...  ...  ...  және  монғол
тайпаларының  қақ  ортасында  болатын.  ...  атап   ...   ... ... өлке  мен  ...  құрған  аталардың  айналасында
нәсілі, тегі, дәстүрі мен тілі жағынан сан  алуан  тайпалар  мен  ... ... ... тиіп-қашып  қана  байланыс  орнатқан  ортаазиялықтар
солтүстік пен солтүстік батыстан  ағылған  жортуылдардың  ...  өте  ... ... ...      ...  ...  тонаушы  сипатқа  ие  болған  бұл  жортуылшылар
ақырында ...  әрі  ...  ...  ...  шыға  ...  ...  ... өзі де бұл өңірге дәл сондай әдіс-тәсілдермен келіп  орныққан.
Б.з.д. 771 жылы ... және  ...  ...  үдере  басталған  жойқын
шабуылдар  жұн  мемлекетін  тас-талқан  етіп  жойды.   ...   ... ... бөлімі: «феодал шен, чуан тайпалары  бірлесе  отырып,  бір
сұрапыл щабуылға шықты. Жұн патшасы Йүді Ли  ...  ...  ...  -  деп
басталады.
      ... жұн ... ... ... ... пен  ... шапқыншылар Жұн елінің басшыларын өлтіріп, тақ мұрагерлерін  түгелдей
қылыштың астынан өткізді. Патша ұрпағының бірін оған адал  ...  ... ... ... ... Қытайдағы екінші үлкен астана  Лоянда  ешбір
жұн билеушісі билік басында ... ... ... ...  ...  соң
мұрагерін осында әкеліп хан көтерді. Ханзаданы  ...  Чин  атты  ... ... ... ... еді.
      Осыдан бастап бұл  бектік  батыстағы  жұн  ...  ...  ... ... тибет қатарлы бөгде халықтарды маңына  топтап,  билігін
жүргізе бастады. Уақыт өте келе, бұл бектіктің ұлғайып,  ...  ... Чин ... ... ... Тағы бір ...  жұн  мемлекетінің
шығысқа қоныс аударуы шығыстағы қытайлардың  топтасып,  ұйымдасуына  тікелей
әсер ... Оның ... бұл ...  оған  ...  Шан  ...  ...  азды-көпті  болған  еді.  Әуелі  бұл   ...   Шан   ... ... ... ... ...       Шығыс  жұн  династиясының  заманында,  яғни  ...  770-481   ... ... ... ... бөгде  тайпалар  жөнінде  көптеген
мәліметтер берілген  болатын.  Бұл  ...  ...  роль  ...  ... мен Шанши өлкелері арасын  мекендеген  солтүстік  хұндары  болатын.
Осы дәуірдегі хұн жорықтарын екіге бөлеміз.
      ... ... ...      ... Азия мен ... ... ... шапқыншылық жорықтары.
      Б.з.д. 771 ... ... ...  ...  ...  ...  ...  жоқ
болатын. Қытай толып жатқан  ұсақ  бектіктерге  бөлінетін.  Ол  бектіктердің
барлығы  қытайлықтар  емес  ...  ...  ...   тайпалардан   құрылған
бектіктер де болатын. Солардың ішінде хұндардың  ...  да  бар  ... ... мен  сол  ...  ...  арасында  ұзақ  уақыт
қарым-қатынас болған. Әрбір жеке бектіктердің өз  әскері  болатын.  Олар  ... ... ... ...  ...  ...  ...  әр  заманда
ақырындап Қытайдың шығысына қарай жылжып отырды.
       Жұн ... ...  ...  ...  қалған  көшпенділер
ішінара болып тұратын шабуылдардан сақтанып, әрі жндардан  аластау  –  ...  ......  ...  ...  ...  кетті.  Олардың   кей
біреулері  қантөгіс  ...  ...   ...   отырса,   кей   біреулері
қожайындарынан үйреніп, өздері де қожайын болып ... Ол ... кең  ... ... ... ...       Бола ... да Қытайдың шығысындағы Шанши өлкесінде бақылаушы  еді.
Қытайдың  шығысындағы  ...  ...  Ти  ...  аз  ...   ... ...  ...  мемлекетке  айналған  еді.  Б.з.д.  640  жылы  жұн
мемлекеті шығыстағы өзіне бағынышты бір бектік ... ...  ...  ... мемлекетінің билеушісі өзін-өзі қорғау мақсатымен Хұндардың бір  ... ... Ти ... ... ... Екі жақ ... ...      Жұн мемлекетінің әйгілі патшасы Ти бегінің қызын алуға  мәжбүр  ... ... ... ... ... жер ... де  ...  Ол  жер  кейінгі
заманда көптеген қырғын соғысқа майдан болған еді. Ти ... ...  ... болған бұл жат жұрттық әйел өз заманының  аса  ...  ...  ... еді. Жұн ... ... ... Ти  немесе  Хұн  мемлекеті,  яғни,
бектігі  ...  ...  ...  ...  ...   жасаған   жоспарлы
шабуылдары. Қытай деректеріне қарағанда, б.з.д.  771  жылы  ...  ...  ...  ...  ...  мен  батыстағы  гансулық  хұндардың   жойқын
шабуылынан кейін біраз тыншыған ...       ... 771 жылы ...  қытайдағы  бір  бектікпен  тіл  табысып,  жұн
патшасын  өлтіріп,  елін  ...  ...  Осы   бір   ...   ... ... де ... аз емес еді.  Ал,  ...  730  жылдан
кейін солтүстік хұндары атқа міне бастады да,  ...  ...  ... ... Солтүстік хұндардың  шабуылы.  Бұл  соғыс  Монғолия  мен
Шаншиде болған еді. Чи, Ви, Сун, Чин ... ... мен жұн  ... ... ... майдан болды. Бұл шапқыншыларды көбіне хиенйундар  деп  те
атаушы еді. Әр ... ... ... ... ... ең  жойқындары  б.з.д.
706, 652, 640 жылдарында болды.
       ... ... ... Ван Гуови «Хұн тайпаларының  аттары»  деген
еңбегінде: хиенйун, хұннү, гуни, ғуйфаң  тәрізді  ...  ...  ... ... ... Бұл  ...  ...  оңтүстік  батысынан
басталып, Печілі аймағынан  көктей  өтіп,  Бейжиң  Шандуннан  ...  ... Бұл ... ...  ...  сянби,  вухуанг  деген  аттарға  ие
болып хұндардан бүкілдей басқа  ...  ...  ...  сахнасына  шығады.
Б.з.д. 706  жылы  тау  жұндары  (шанжұн)  болып  ...  бұл  ...  ... ең солтүстіктегі оқшау Иен бектігін ығыстырумен шыға бастады.
      Хұндардың жоспарлы  шабуылдарының  ...  ...  481-256  ... ... күшейіп, тегеурінді шабуылға шыға бастады.  Біз  осы  ... ... рет бір ... ...  «мақсатты  шабуылдар»  деген
сөздерді қолданып отырмыз. Орта Азиядан  жеткен  шабуылдарды  негізінен  екі
тактикалық бағытқа жинақтауға ... ... ... бір  ...  арқа
сүйеген әрі сол мемлекеттің өзі басқарып, бағыттап отырған жоспарлы  шабуыл.
Екінші, тонаушылық сипаттағы шабуылдар.
      ... ... ... ... ... ...  бола  ...  еді.  Бұл
шабуылдардың тағы бір өзгешелігі – ол  ...  бір  ру,  ...  ... ... Бұл  ...  ...  ...  хұндарының  қырсығы
тарқай қоймаған болатын. Оның себебі – хұндармен  бетпе-бет  тіресіп  ... ... әрі ... Чин ... бар  еді.  Ол  ...  ...  ...  атты  соғыс  тактикасын  жақсы  игеріп,  ұтымды  ...  ...      ... мен  ...  ...  бұл  мемлекет  Қытайдағы  «жат
жұрттық тайпалар ең басым көпшілікті  ...  ...  ел  еді.  ... ... ... екі  ...  бір  шылбырды  қолдарында  ұстап
келген бектер мен дегдар әулеттердің қадір-қасиеті қылып, беделден  айрылған
бір кезең еді. Осы бір жаңа  ...  ...  ...  ...  ...  ету
рухын» күшейте түсті.
      ... ... ... ... ...  ...  ... әртүрлі шабуылға тойтарыс беруге  дайын  тұратын  еді.  ...  ... ІІІ ... ... көп жері осы ... ...  қоластына  өтіп
қойған болатын.  Дәл  осы  мемлекет  б.з.д.  256  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  батыс  хұндары  б.з.д.  771   жылғы
хұндардың  жойқын  жорығы  өтті.  Б.з.д.   638,   635,   569   ...   ...  ...  ...  ...  ішкі  ...  тұратын  хұн  және
тибеттіктерге қарсы аяусыз соққы берген қырғын соғыстар жүргізді.
      ... бегі  Му  ...  659-620  ...  ...  ...  ... елші ... іздеп тапты.  Ондағы  батыс  тайпаларының  сегіз  бектігі
оған бағынышты болды. Елші ... жол ... Сол ... ...  жүріп
отырып, б.з.д. 623 жылы жұн бектігіне шабуыл  ...  ...  ...  ...  тағы  да  он  екі  бектікке  кеңейді.  Яғни,  мыңдаған  мильге
созылған ұлан-байтақ жерге  ие  ...  ...  оның  ...  ... ...      Қытай тарихшыларының хұн, тибет, монғолдарды  біле  бастауы,  «кейінгі
хан» династиясы тарихының ...  ...  ...  ...  хұн  ... ... алмай  шатасатын.  Хұндардың  ата-бабаларын  анықтап  берген
«тарихи естелікте» хұндар мен тибеттерді және ...  ...  ... ... 600 жылдан кейін кіріскен болатын.
      А)Оңтүстіктегі  тибет  тайпалары:  «Лұң  тауларының  ...  ...  Кун  ...  және  ...  ...  ...  бірталай  ауытқы   бары
байқалады: Лұң өлкесінің батысында Миен-нунун чуан жұндары мен Ти және  ... ...      ... ... және ... ...  Батыс  пен  солтүстік  батыста
Чи, Ляң таулары мен Чиан және Чи өзендерінің солтүстік батысында йчү,  ... және ... ... тұрады. Бұл өңір  Шаншидің  солтүстігі  мен  Ордос
үстіртінің оңтүстік бөлігін қамтиды. Осы ...  ...  ...  ... де жиі-жиі аталады.  Осының  ішінде  аты  аталған  хуйен  ұлысына
байланысты жазба біз үшін аса ... ... ... ... бұл  ... шыққан текті, жуан елдің бір бұтағы еді.
      ...  ...  мен  ...  Чин  ...  ... ... тайпалары, ал Ян мемлекетінің солтүстігінде  дунху  тайпалары
бар  еді.  Бұл  ...  ...  ...  жақын  еді.   «Бұл
тайпалар әрқайсысы өз алдына  бөлек  тіршілік  етеді.  ...  өз  ... екі ... орындайды. Кең далада еркін көшіп қонады.  Ұзақ  уақыттар
бойы бір ... қол ...  жүз  ...  одан  да  көп  ...  құрылған
қоғамдастықта өмір сүрді. Тек  бұлар  бір  ...  ...  ...  ... топ құра алмайтын еді».
      ... ... ... ... бойынша: хұндардың  садақпен  жақсы  ата
алатындары, жеңіл атты  әскерлерге  алынатын.  Әрбір  хұн  ...  ...  ...  ...  ...  жасау  үшін.  Мықты
хұндар майлы және жақсы тағамдарды жейді, ал  қартайған  ...  ... ... ... Жас және  ...  құрметтейді,  ал  қартайған
және  әлсіздерді  онша  ...  ...   ...   ...      ... қоғамы патриархалды рулық қоғам  болды.  Хұндарда  көп  әйел
алуға рұқсат етілді. Әйелі басқа да жекеменшіктің бірі ... Егер  ...  ...  әйелі  күйеуінің  ағасына,  інісіне  немесе  басқа  әйелінен
туылған үлкен ұлына әмеңгерлікке  қалатын.  Жаңа  ...  ...  өз  ... орын ... ... толықтай өз қамқорлығына алу керек.
      Бұл екі Қытай  ...  ұзақ  ...  күш  ...   ...  кеген
болатын. Осы  Қытай  мемлекеті  құласымен,   екінші  Чин  ...  ...  шыға  ...  Тали  және  Ичү  ...   б.з.д.   461   жылы
қытайлықтар алғаш рет шабуылға шықты. Б.з.д. 461 жылы  ...  ...  ... ... ... Тали ... басып алды, сол  қатарда   астанасын
да тартып алды. Олар б.з.д. 444 жылы Ичүлермен соғысты, ал ...  430  ...  Вей ... ... айдап салды.  Күн  өткен  сайын  күшейген
қытайлықтар бұл тұста «Батыс сауда ... көз ... ...      ...  ...  ...  ...  361  жылы  Қытай  королі  Хуан
жабайыларды жеңді. Олардың патшасының басын кесті. Бұл тайпалар ...  ... ... ... тұп-тура Қытайға баратын өткел ауызда немесе  Лунши
төңірегінде  отыратын  еді.  Қытайда  ...  бері  ...   ...   ...  өз  ...  ...  ...  мен  шекаралық  бақылау
мұнаралары бар болатын. Тағы  бір  ...  ...  ...  оңтүстігіндегі
атақты Чин хандығы қытайлықтар емес еді. Б.з.д. 328 жылы  бұл  бектікті  Чин
патшалығы бағындырып, бір ... ... ...       Чин ... ... 315 жылы Ичү  ...  25  бекінісін  басып
алды. Қытай жазбаларында мемлекет, яғни гуо ... да ... ...  ... ... деп ... бөлімде Ичү тайпалары өздерін  қорғау  үшін
бекіністер сала  бастады,  ...  Чин  ...  ...  ...  арам  шөбін
отағандай бір-бірлеп жоқ қылды. Сөйтіп, олардың 25 бекінісін ... ...       ...  ...  хұн  ...  олар   осылайша   бір-бірінен
жеңіліп, қирап жатса да біразға дейін мемлекет санатында  жүре  тұрды.  ... ... ... ішкі ... қала ... Чин  ...  ваны  ... 306-250 жылдары Ичүлердің  патшасын  Чин  хандығының  жесірі  Шуанмен
таныстырады. Жесір патшайым хұн  патшасына  екі  ұл  ...  ...  ...  ...  ...  қаратып  алған  соң,  Канчуан  өлкесіне  ... да, ... ... ... ... ...  Сөйтіп,  Ичү  мемлекеті  де
қытайдың ... ...        ...  325-298  ...  Қытайда  әскери,  киім   және   қару-жарақ
реформасы жүргізілді. Қытай мемлекетіне  көрші  отырған  ...  ... және ... ... деп екі атау ... Солтүстік Қытайдағы осы  Жау,
Чин хандығының бегі Ву ... бар ... Сары ... солтүстігін  хұндардың
шабуылынан қалай қорғап  қалудың  қамы  ...  еді.  Ву  Лин  ...  ... ... ... ... ... киімін  киді,  атқа
мінді, ат үстінде садақпен оқ атуды үйренді де,  солтүстікке  тікелей  жорық
жасады. ... ... ... мен ... ...  алды.  Арнайы  ұзыннан-
ұзақ қорғаныс дуалын (Қытай қорғаны) соқтырды. Ол  Тай  өлкесінен  басталып,
Иншаң тауларының етегін  ...  ...  ...  бекініс)  бекінісіне  дейін
созылды. Ол жерден де бір бекініс салдырды.

      ... 306 жылы Ву Лин Тин ... ... алған соң батысқа бет  алып,
хұндардың Юнчуан деген жерін тартып алды. Сондықтан орман  хұндары  Линхулар
оған ... ... ... ... ... ... қаруланып, соғысқа  аттану
үрдісі  тек  солтүстіктегі  ...   ғана   ...   ...   ... ... еді. Жау бектігінің Тай  аймағындағы  ...  Жау  Ку  ... ... ... да, ... бектің әскеріне келіп  қосылды.  Бір
жылдан кейін сол бектіктің басқа бір  уәли  ...  ...  оң,  ... орта ... ... үш ... шабуылға шықты. Әскерді үшке  бөліп,
үш бағытта соғыс жүргізу тактикасы да Қытайда енді-енді  қолданыла  ... ... 310 жылы  ...  ...  Жау  Ку  тағы  бір  жорыққа
аттанды. Ал, содан бір жыл өткенде, оның ұлы  ...  ...  ... ... ... батысқа тіке шабуылын бастады.
      Бұл  патшалық  б.з.д.  297  ...  ...  де  ...  ...  ... ... ... белгілі. Хиунну немесе хұн деген атаулар  Қытайдың
тарихи жазбаларында алғаш рет б.з.д. 4 ғасырдың басында көріне бастады.  Бұл
сөздің ... ... Йен ... әскерлерінің командирлеріне, яғни  Чин
Кай жорықтарына байланысты берілген мәліметтерден бастау алады.
      Айтуларға қарағанда, бұл ... ұзақ ... бойы ...  ...  ...  ...  сеніміне  ие  болып,  тұтқыннан  ...  ... ... ... соң ...  алып  ...  ...  де,  1000  миль
қашықтыққа дейін қуып тастады. Солтүстіктегі  тайпаларға  қарсы  соғыстардан
бай тәжірибе жинақтаған бұл генералды, енді ... Жау  ...  ... ... да, жаңа бір ... жүктейді.  Генерал  Чин  Кай  Дунхуларға
шабуыл жасап оны жеңеді де, солтүстікке қарай мың мильдей айдап салады.
      ... ... ...  ...  ең  ...  да  ... саясатын ұстанғаны  да  Жау  бектігі  болатын.  Сол  ...  ...  бойы   ...  ...  ...  Бұл  саясатты  ұстанушылардың   ең
алғашқыларының бірі – хұн шекарасы бойында қолбасшылық ... ...  ... Му еді. ... Ли Му Жау ... ... шекарасын  күзететін  бөлімнің
қолбасшысы еді. Тай және Янмен өлкелерін хұндардан қорғауға  ...  ... ұзақ жыл ... ... Бұл  өлкеде  өте  жақсы  жағдай  қалыптастырды.
Соғыс қаражатын өтеу үшін шекараларда базарлар  ашты.  ...  ...  ... ...      ... ... ... сауда-айырбаспен  тұрмыстарын  жөндеді,  тағы
бір жағынан салықты  дер  кезінде  базардың  ...  ...  ... ... ... күн ... ... сиыр сойғызатын.  Әскерлерді
ат  өнеріне,  оқ  атуға  ...  ...  ...  Атыс  ...  ...  қақтырмай  сергек  ұстауға   баса  ...  ...  ...  ...  ...  ...  беріп,  риза  беретін.   Ол   ... ... әмір ... ... ...  ...  келе  ...  болса,
сіз  дереу  қорғанысқа  көшесіз.  Қолға  түскен   ...   ...   ...      Шекарадағы қытайдың  атыс  ...  ...  ... бәрі ойдағыдай әзірленген. Сондықтан  хұндар  да  шабуыл  жасауға
бата алмайтын. Кей  ...  ...  ...  адам  ...  бейбіт  өтіп
жататын. Сонысына қарап хундар бұл генералды қорқақ деп намысына тиюші  еді.
Мұндағы ... ...  де  өз  ...  қорқақтығын  байқағандай
болып өкінуші еді. Мұны естіген Жау бегі ... ... оны  ... ... бір ... ...      ... шынына келер болсақ,  бұл  генерал  хундарды  ...  ...  ... ... ... ... тыныштығын  сақтай  алған.  Ол  қызыметтен
кетісімен шекарадағы ... ... кері ... ...  жыл  бойы  ... шабуылдап тұрды. Хундарға  жасаған  қарымта  шабуылдар  ешбір  нәтижесіз
аяқталып жатты. Тапқанынан жоғалтқандары асып ... еді. Ол ол ма,  ... ... егілмей, өнім алынбай қалатын болды ...  Соны  байқаған  бек
Ли Муды қайтадан өз ...  әкеп  ...  еді,  ...  ...  сала  берді.
Хундардың шабуылдары да азая бастады.
      Метеден ... хун ... ...  ...  ...  ...  ... тек қана әңгімелеген генералдың өмірбаянына байланысты бір шама  жерде
шаниү атағына кез боламыз. Алайда бұл ...  ...  ...  ... мүмкін ғой. Бірақ оның анық-қанығына жету соншама қиын. Төменде  біз
сөз ететін мәліметтерде де ақиқат  пен  қытайлық  ...  және  ...  ...  ...   ...   кеткендіктен   шамамыздың
жеткенінше шындықты дәп басуға тырысамыз.
      ... 250 ... Хун ...  аса  ...  елі.  ...  моңғол
тайпаларын билейтін дұңхулар оның қасына тым әлсіз көрінетін.
      Генерал Ли Му әскерлері ... ... да, ...  да  ... ... тұрды. Әскерлердің де іші пысып, тым құрыса бір рет  ... ... еді  деп  ...  ...  Генерал  әскерлерін  үздіксіз
жаттықтыра берді. Халықты қорған  сыртына  шығаруға  бұйрық  береді.  Қорған
сыртындағы кең ... ... лық ... ... ... келген  хундардың
кейбіреулері бұл көріністі көріп тұрды.
      Хундар солтүстік өңірде ... ... бір  ...  бар  деп  білмеуші
еді. Қорған сыртына шыққан қалың қытайды көрісімен бірнеше мың адам  жиналып
келіп, сырттағы ... мен ... алып ...  ...  Хундардың  билеушісі
бұл жағдайға байланысты хабардар болып  ...  ...  қол  ...  ... ... ...  ...  қарсы  әлденеше  қитұқы  шабуылға  шықты.
Барлық әскерін оң, сол – екі топқа бөлді де, тіке ...  ...  ... ... Жүз ... аса хун атты ... өлтірілді.
      Жоғарыда айтылғандардың көбі  ертегідегідей  көпірме  сөздер.  ... ... ... бар, күшті әскері  бар  қуатты  Хун  мемлекеті  өмір
сүргендігінен хабар беретіндігі еді. Жүз мыңдаған хун  атты  ...  де  ... сөз ... ... ... ... ... қосынға ие  құдіретті
ел болғандығынан дерек бере алады.
       Бұдан  бұрынғы  бөлімдерімізде  ...  ...  ...  ... ...  ...  ...  жоқтың  қасы  екенін  айтқан  болатынбыз.
Ежелгі грециялықтардың солтүстіктегі халықтарды тұтастай  ...  ... атай ... ... ...  да  өзінен  басқа  көршілердің  жұң,  ... ... ... ... ... атай салғанын көреміз. Тек 250  жылдарға
келгенде ғана анығырақ сөйлей бастағандай. Генерал Ли  Му  Хун  ... ... ... ... ... ... ... Олардың  100  000  атты
әскерін өлтірді. Бұдан кейін танлин тайпасын талқандады.  Одан  ...  ... ... ... басқа орман хундарын бағындырды.
       Хұндар  ...  ...  ...  ...  ...   ...  әскери  гарнизондардан  табан  тірескен  тойтарыс  көрді.  Сөйтіп,
хұндар кішігірім ... ... ... ... Ал  осыны  генерал  Ли  Му
күткен болатын. Хұндардың шаньюйі қалың қолмен Жау ...  ...  ... Ли ... ... күші ...  еді:  1300  ...  арба,  13000  атты
әскер, 50000 жаяу әскер және 100000 садақшы, арнайы  ...  Ли  ...  ... ... Ли Мудың негізгі сенім артқан әскери  бөлімі  садақшылар
болатын.
      Ли  Му  ...  ...  ...  ...  тәріздес  қылып  тұрғызды.
Хұндардың әскер саны Қытай әскеріне қарағанда аз болатын. Ли  Мудың  ... ай ... ... ... ... ... әскерінің соғыс  кезінде
әскери маневр жасауға мүмкіндік бермеу, және хұндардың  әскерлерімен  бетпе-
бет соғысу ... ...  ...  хұн  әскерлері  әскери  маневрлерін  жасай
алмай, бетпе-бет ... ... ... ...  ...  ұшырап,  жеңіліс
тапты. Шайқас кезінде жойылған тайпа   ...  ...  ...  ... ... ал ... тұтқынға берілді.
      Хұндар  бұл  кезде  далалық  ...  ...  ...  ...  ... Осы  жеңілістен  кейін  хұндар  даладағы  ...  ... ең ...  ...  ...  ...  шығысындағы  көршісі  дунхуларға
өтті. Осы жеңісті Жау мемлекеті мақтан ... ...  ...  226  жылы  Жау
мемлекетін Чин патшлығы жаулап алды.  Ал  бес  жылдан  ...  Чин  ... ... біріктірді.  Ұлы қытай  қорғанын  салуы,  ежелгі  кезеңде  Чин
княздігі кішігірім шекаралық ... ... ...  ...  Ал  ... ... ... өзіне бағындырып алғаннан кейін, осы жұн тайпаларын  Чин
княздігіне қосып алды.
      Сонымен бірге ... ... Чин ... ...  мемлекеттік
дәстүріқылып алды.  Чин  княздігі  өзіне  Бо  ...  ...  ...  ...  ...  Бо  княздігінің   негізін   ...   ...   ...  қашқындары  болатын.  Чин  княздігі   Жаулық   емес,   ...  ...  ...  ...   ...   Чин   ...   ... ажырататын шаньдық мәдениет болатын. Ал Чин княздігін  иелігін
жұндық иеліктер деп атайтын. Чин княздігінің  оңтүстік-батыстағы  ... ... ... ... ...  және  ...  рухы  жоғары
халқы қоластында көп болды.
      Сол  ...  ...  Чин  ...  ең  ...  ...  болды.  Чин
княздігі  солтүстіктегі  көшпелі  юэчжалармен  байланыс  орнатты.   ... ... ... маталар және айналар  алды.  Қазіргі  күнге  дейін
сақталған  таулы  Алтай  қорғандарында  сақталған.  Чин   ...   ... ... ... атты әскерлерін алу себебі:  Чин  әскерлерінде
әскери арбалар атты әскерге қарсы әлде қайда әлсіз болатын.
      Осы  ...  ...  ...  Иран  мен  ...  ... Қытай мемлекетінің өмір  сүріп  жатқандығын  білді.  Үндістер  «Чин»
десе, ал Ирандықтар  «Мачин» деген, екеуініңде мағынасы  «Ұлы  Чин»  ... Бұл ... ... ... әрі ...  ең  ...  де,  ... қытай  жылнамашыларының  негізгі  хундарды  шығыстағы  байырғы  моңғол
дунхулардан ажырата бастағандығы еді.
       ...  ...  ...  бұл  ...   ...   моңғодар   мен
түріктерді ажырата білуге ерекше көңіл бөлінген еді.
       ... ... ... ... үшін ... Манчжурия  шекарасын
бойлап Йен деген мемлекет арқылы ғана шыға алатын. Йен елінде Чин Кай  ... ... ... бар еді. Бұл  ...  ...  ...  ... болып қалады, сөйтіп жүріп сенімге ие болады. Еліне қайтып  барғансоң
көп әскермен шабуылға шығып, ... ... мың ... ...  ... тастады... Мұнан соң Йен мемлекетінің  жері  Жауяннан  Шияңпиңге  дейін
созылған биік  қорғанмен  ...  ...  ...  ...  ...  Юйаң,
Юпейпиң,  Ляухей  және  Ләудұң  гарнизондарын   ұйымдастырып,   солтүстіктен
болатын шабуылдарға ... ...  ...  бұл  ...  ...  ... тайпаларының шекараларын анық белгілеп берді деген сөз.
      Гансудың шығыс шетінде тұратын  Шиюду  ...  хун  ...  ...  ...  ...  «Иен   Й»   атты   ...   ... Қытайдың қақ ортасында Вей өзеннің солтүстік жағында, Юнян  деген
жердегі Ганжуан храмында ...  көк  ...  ...  ...  ... бар еді. Чин ... сол жердегі хұндарды жеңді де,  батысқа  ...  Олар  ...  ...  ...  ...   батысқа  алып   кетті.
Гонжоуда жаңадан Ганжуан храмын тұрғызып, ... ... ...  ... көп ... атақты қытай генералы Хо Чуйбин хұндарды тағы  жеңіп,  ... ... ... Осы  ...  хұн  ...  ...  ...  аты
Вуви, яғни  Лянжоу деп аталатын.Бұл бектік Қытайдың  батысқа  шығар  жолында
хұндардың алдынғы ... ... әрі ... ... ... еді.
      Әскери  реформа  Чин  әулетінің  әскери  күшін  көтеріп,  ...  ... ... ... ... Чин патшалығының  негізін  салушы  Шан
Ян болатын, ол бірнеше реформалар жүргізді.  Осы  реформалардың  нәтижесінде
Чин патшалығы ... ... және бір ...  ...  Чин  ... ... бүкіл Қытайды  біріктірді.  Шығыс  қытайлық  княздіктер  Чин
патшалығының  басып  ...  ...  ...  ...   ...   ... Бұл ... 200 жылға созылды. Қытай тарихында «Патшалықтар  соғысы»
деген атқа ие болды. Чин әулеті көрші мемлекеттерді бір-біріне айдап  салып,
әлсіретіп  ...  соң,  ...  ...  ...  ...  жететін.
Сонымен Чин әулетінің князы Ин Чжэн қытайдың шығыс  патшалықтарын  жеңгеннен
кейін, бүкіл қытайлық ... ... Чин ... деген.
      Чин билеушісі Ши-хуанди оңтүстік  қытайға  ...  ...  ... ...  да  Чин  ...  ...  алды.  Одан  кейін  ... ... ... ... ... хұндарды Иньшанға дейін  қуып  тастады.
Чин билеушісі Ши-хуанди осы жаулап  алған  жерлерді  ұстап  қалу  ... ...  ...  салуды  бастады.  Ерте  кезде  ...  ... ... ... ... ... кезінде  тұрғызылған  аралары
ашық-ашық қорғандардың арасын ...  ...  алып  ...  ...  «Ұлы  ...  ...  тұрғызу  үшін  күні-түні  ауыр   жұмыстар
жүргізілді. Адамдар жетіспегендіктен  Чин  ...  ...  ...  ... де ... ... ...  ауыр  болғандығынан  адамдар
көптеп өлді, өлген адамдарды қорғанның түбіне көміп кете беретін.



































                      ... ... ...   1. ... ... оқулық 3 том
   2. Интернет сайттары
   3. ... ... ... 1 том  
        
      

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қазақстанның ежелгі дәуір тарихы» пәні бойынша практикалық (семинар) сабақтарына арналған оқу-әдістемелік нұсқау32 бет
Ежелгі үйсіндердің әлеуметтік экономикалық қатынастар22 бет
Көне Түркі мәдениеті туралы8 бет
Сақ тайпалары5 бет
Батыс Ғұн Империясы8 бет
Ежелгі ғұндар11 бет
Ерте мемлекеттік құрылымдар13 бет
Ерте темір дәуіріндегі тайпалық одақтар мен көне мемлекеттік құрылымдар9 бет
Еуразиядағы халықтардың Ұлы қоныс аударуы14 бет
Көркемдік дәстүр жалғастығы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь