Спорт түрлерінің тарихы


Кіріспе
1 Бөлімнің мазмұны
2 Тізім және практикалық жұмыстардың мазмұны
3 Студенттің өзіндік жұмысының тізімі
4 Күрестің даму тарихы
5 Жаттығуларды жоспарлау
6 Дзюдо ережесі
7 Еркiн күрестiң ережелерi
8 Күрестердiң оқытушысының психология педагогикалық қызметi.
Қорытынды
Әдебиеттер
Күрестің даму тарихы мыңжылдық деп есептейдi. Тұрақты соғыстар және даулар ерекше өнердiң дамуына барынша мүмкiндiк туғызды ол - өзiн қорғауды өнері болатын. Өзiн қорғаудың әдістерін Ежелгi Мысыр, Ежелгi Римде, Индия, Қытай және көпшiлiк басқа елдердi бiлдi.
Бұрынғы қақтығыстар да жауынгерлер қауiпты қарумен қаруланып айқасқанда қоян-қолтық айқастар көбiнесе шайқастардың тағдырын шештi. Ежелгi Мысыр, Римдiк империя, Грецияның тарихтары сондықтан зерттеу кезінде әр түрлі күрес тәсілдерінің жазба деректерін табады. Қиыр шығыстың елдерiне және Оңтүстік Шығыс Азия жауынгерлері қарумен де, қарусыз да айқастарды жеңіс тауып отырған.
Әр түрлі техника әдiстерiн қолданатын Ежелгi Индия болып табылады. Төрт мың жылы бұрын протоиндияның өркениетiне үлкен табыстарының бiрі, физикалық және рухани жүйенің дамуы йога болды.
Йога шығыстың жауынгерлiк өнерлерiнiң дамуына үлкен ықпал көрсеттi. Йоганың цигун қытай жүйейесіндегі шығыс мектептерінде үйретілді, олар тыныс алу жаттығуларлары. Сол тәрiздi Чань Буддасында йога дiни ұғымға ие болды.
Ежелгі үнді жазбаларында Упанишад (VIII–VI ғғ. бзд. күрестің әр түрлі тәсілдері кездеседі. Лотос сутр әдістері топқа бөлініп соққы, лақтыруға, басып алуға және өмірлік маңызды организмне соққы жасалуы туралы жазылған.
V–VI ғасырлары iшiнде және бұл әдістер дамыды. Жауынгерлiк қабылдауларда жаттығу буддалық монахтардың әзiрлеудiң ажырамас бөлiгi болды. Өзiн-өзi қорғаудағы қажеттiк шындығында биiк болды, сонымен қатар Индияда он шақты соғысып жатқан кньяздктер. Олардың діндерінде қару ұстап жүру тыйым салындфы, сол себепті өзін өзі қорғау деңгейі жоғары болды.
1 Алимханов Е. Самбо күресін үйретудің негіздері. – Алматы, 2000. – 120 с.
2 Алимханов Е. Балуанның дене-күш қабілетін арттыру. – Алматы, 2004. – 90 с.
3 Койшыбек К. Спорттық жарыстарға қатысушы балуанның копжылды дайындығы : оку кұралы. – Алматы, 2005. – 130 с.
4 Кенесбаев Т. Н. Спортивно-педагогическое совершенствование по вольной борьбе : уч.пособие. – Алматы, 2005. –150 с.
5 Тлешев С. А. Методика обучения и тренировки борца : уч. пособие. – Алматы, 2003. – 130 с.
6 Шепетюк М. Н. Контроль в спортивной борьбе. – Алматы, 2002. – 95 с.
7 Шепетюк М. Н. Обучение в спортивной борьбе. – Алматы, 2003. – 100 с.
8 Шепетюк М. Н. Совершенствование в спортивной борьбе. -Алматы, 2005. – 145 с.
9 Озолин Н. Г. Настольная книга тренера : наука побеждать. ООО «Издательство ACT». – 2003. – 125 с.
10 Программа для ДЮСШ, СДЮСШОР, вольная борьба. – М. : Советский спорт, 2003. – 12 с.
11 Программа для ДЮСШ, СДЮСШОР, дзюдо. – М. : Советский спорт, 2003. – 50 с.
12 Программа для ДЮСШ, СДЮСШОР, греко-римская борьба. –М. : Советский спорт, 2003. – 70 с.
13 Программа для ДЮСШ, СДЮСШОР, самбо. – М. : Советский спорт, 2005. – 80 с.
14 Сайт : www.edinoborets.ru

Пән: Спорт
Жұмыс түрі:  Курстық жұмыс
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 22 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге
бот арқылы тегін алу ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ... ... ... ... .3
1 Бөлімнің мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
2 Тізім және практикалық жұмыстардың мазмұны ... ... ... ... ... ... .6
3 Студенттің өзіндік жұмысының тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
4 Күрестің даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
5 Жаттығуларды жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
6 Дзюдо ережесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
7 Еркiн күрестiң ережелерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17
8 Күрестердiң оқытушысының психология педагогикалық қызметi..20
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
Әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2 4

Күрестің даму тарихы

Күрестің даму тарихы мыңжылдық деп есептейдi. Тұрақты соғыстар және
даулар ерекше өнердiң дамуына барынша мүмкiндiк туғызды ол - өзiн қорғауды
өнері болатын. Өзiн қорғаудың әдістерін Ежелгi Мысыр, Ежелгi Римде, Индия,
Қытай және көпшiлiк басқа елдердi бiлдi.
Бұрынғы қақтығыстар да жауынгерлер қауiпты қарумен қаруланып
айқасқанда қоян-қолтық айқастар көбiнесе шайқастардың тағдырын шештi.
Ежелгi Мысыр, Римдiк империя, Грецияның тарихтары сондықтан зерттеу кезінде
әр түрлі күрес тәсілдерінің жазба деректерін табады. Қиыр шығыстың елдерiне
және Оңтүстік Шығыс Азия жауынгерлері қарумен де, қарусыз да айқастарды
жеңіс тауып отырған.
Әр түрлі техника әдiстерiн қолданатын Ежелгi Индия болып табылады.
Төрт мың жылы бұрын протоиндияның өркениетiне үлкен табыстарының бiрі,
физикалық және рухани жүйенің дамуы йога болды.
Йога шығыстың жауынгерлiк өнерлерiнiң дамуына үлкен ықпал көрсеттi.
Йоганың цигун қытай жүйейесіндегі шығыс мектептерінде үйретілді, олар тыныс
алу жаттығуларлары. Сол тәрiздi Чань Буддасында йога дiни ұғымға ие болды.
Ежелгі үнді жазбаларында Упанишад (VIII–VI ғғ. бзд. күрестің әр түрлі
тәсілдері кездеседі. Лотос сутр әдістері топқа бөлініп соққы, лақтыруға,
басып алуға және өмірлік маңызды организмне соққы жасалуы туралы жазылған.
V–VI ғасырлары iшiнде және бұл әдістер дамыды. Жауынгерлiк
қабылдауларда жаттығу буддалық монахтардың әзiрлеудiң ажырамас бөлiгi
болды. Өзiн-өзi қорғаудағы қажеттiк шындығында биiк болды, сонымен қатар
Индияда он шақты соғысып жатқан кньяздктер. Олардың діндерінде қару ұстап
жүру тыйым салындфы, сол себепті өзін өзі қорғау деңгейі жоғары болды.
Күрестердiң шығыс түрлерiнiң даму тарихы Қытайдың өзiне тығыз
байланған. Әрине, ежелгi Қытай дене тәрбиесiнiң өз ұлттық әдiстерiн алды.
Гигиеналық сауықтыру гимнастикасы 2000 бзд жылдар бойы бар болды.
Ұлттық күрестер қалыптасты.
Атақты қытай дәрiгер Хуа III ғасырда гимнастиканың жаңа жүйесін –
Бес зверей ойынды деп аталатын жолбарыс, аю, бұғы, маймыл, құстың
қозғалысына елiктейтiн гимнастиканы шығарды. Бұл гимнастикалар қытайдың
өзiн-өзi қорғауды дамытуға үлкен үлесін қосты, у-шулардың әр түрлi
стильдерiн көрсеттi.
V ғасырда, 527 шамамен жылда, бодхидхарма монах-буддист монахқауіпті
Индиядан Қытайға қауіпті және ұзақ сапар шекті. Ол шаолинь янцзының
астындағы Хуаньсiнiң провинция орналасқан ежелгi монастырьде қоныстанды.
Буддизм, бодхидхарма қытай монахтары физикалық ауыр жағдайда екенін
көріп олардың ауыр жаттығуларды орындай алмайтынын біледі. Сонда ол
монахтарға буддизмдегі дене және рухын бекіте түсті. Үндi жетекшiсi
қытайдың монахтарын йога жаттығуларына үнді гимнастикасына және қытай
әдістеріне үйретті. Кейбір деректерге сүйенсек бодхидхормой екі ежелгі
кітапта қолданылды "И-цин-цинь" және "Синь-су-цинь". Осылайша цюань-шу
қытайдың бокс стилі құрыла басталды. Цюань-шу қытай боксі у-шу қытай ұлттық
жүйесінің басты бөлігі болып саналды.
У-шу әдістері негiзгi 2 бағытта дамыды. Канг-фа - соққылар және
блоктар қарастырылды, чоу-шы көбiнесе лақтырулар басып алу және ауыртатын
әдістер қолданылды. У-шулардың дамуына негізінен дiни даосизмның ықпал
етті. Даосс монахы Чжан Саньфан (1127-1279 жылда) Оңтүстік Сун династиясын
басқарған кезде тайцзи-цюань әдәсін құрды, ол қазіргі кезде белгілі у-шу
түрлерінің бірі. Ол құс пен жыланның айқасын көріп өзінің принциптерін
құрды деген аңыз бар. Аңызда айтылғандай ол жылан мен құстың қозғалысын
қөріп отырып шегіне отырып жеңіске жетуге болатынын байқады.
У-шу XVI–XVII ғасырларында Қытайдың сыртына да таралды. У-шуларды
қабылдаулар ғасырлар жуық шамамен XVII-лердiң ортасында у-шуды Окинаваны
және Жапония қабылдады, окинава каратэсы дамуы содан байқалды.
Жапонияда жапон күресi туралы алғашқы естеліктер Нихон Соку жапон
шежірелерінде бар. Аңызда жапондықтар өздерінің аралдарын құдайды жеңіп
бірақ алғандығы туралы айтылған.
Сумо ұлттық күресі - Жапониядағы ең әйгiлi спорттарының бiрi. Сумо
ертеректе жауынгерлердi әзiрлеу үшін құралған болатын. Сумодан кейбір
әдістер самурайлардың қорғанысы үшін қажет болды. Содан кейін жарыстардың
ережелері қабылдана басталды.
XVIIғасырында Жапония өзiн қорғаудың бiртума жүйелерiн құрды.
Такеноути Хисамори және "Явара" шамамен авторы Секигуди Дзюсин. Осы өзін
өзі қорғау стиліне қытайдың у-шу түрі де кірді. Бұл жерде атап өту керек,
күрестердiң барлық жүйесi қатал құпия дамитынын. Мысалы, самурайлардың өз
символикасы болды және өзінің дзю-дзюцу стилі болды. Тек қана ХІХ ғ-дың
соңында буржуазия революциясынан кейін күрес барлық адамдардың үйренуге
жолы ашылды. Самурайлар өздерінің биліктерін жоғалтқаннан кейін өлтіруге
үйрете бастады. Ал ХХ ғ-дың басында Жапонияда жекпе жектің каратэ түрлері
де дами түсті.
Айки-до Жапонияның қазіргі әскери мәдениеті болып табылады. Ол ежелгі
соғыс кезінде құралған. Айки-до қазір ежелгі ұлттылығын сақтап жаңа
қарқынмен дамып келе жатыр.
Күрес бойынша жаттығулар жиындарын ұйымдастыру және өткiзу.
Жаттығу жұмысы үш бөліктен тұрады. Дайындау бөлімі өздеріне назар
аудартады, жаттығуларды түсіндіреді, адамның организмін шынықтырып
дайындайды. Мұның барлығы басқа жаттығу қолдануда қатты жүгірісте,жай
жүрісте акробатикалық және имитационды жаттығулар кезінде қолданылады.
Ерекше назар денені қыздыру және сiңiрлер, буындарды байлаған кезде аудару
керек. Қыздыруды бiртiндеп орындау керек, бұлшық еттердiң барлық топтарын
жұмысқа қосу керек. Тәжiрибелi күрескерлер өздеріне нақтылы жаттығулар
кешендерiн бiртiндеп бастайды, олар негiзгi техникалық жаттығулар қосады.
Бой жазуда қарапайым жаттығуларды қолданады (шеңберден шығару, әтештер
айқасы, зат үшін талас. Бой жазу осы жағдайда қызық және қызу өтедi. Барлық
жағдайлардағы күрестердiң пайда болуына дейiн бой жазу керек. Негiзгi
жұмыстардың бiр бөлiгi - ұзақ уақыт бойы және үлкен ауырпашылық. Бұл
бөлікте арнайы физикалық тактикалық-техникалық шеберлігі. Спортшылар алған
білімдерін күрделі айқас кезінде қолданады.
Негiзгi жұмыстардың ұзақтығы шұғылданатын адамдарға байланысты,
олардың күйіне қарай, спорттық шеберлiктi деңгейi, олардың алдына қойған
мәселелері, сонымен бiрге қажеттi спорт керек-жарақты жаттығу залын
қамтамасыздықтан тәуелдi болады.
Қорытынды бөлiкке жүктеменiң бiртiндеп төмендеуi, қалыпты жағдайға
организмнің жинақтауы кiредi, әр түрлi тыныс алу жаттығуларлары босаңсыту
жаттығуы. Жұмыстардың қорытындысында барлық жаттығуларға қорытынды
қолданған дұрыс.
Спортшылардың алдыңда қойған мақсаттары әр түрлі болуы мүмкін. Жаттығу
жұмыстарының негiзгi формаларына оқу-жаттығу, жаттығу, бақылау жұмыстары
жатады. Оқу-жаттығу жұмыстары - сабақта кең таралған. Ұзақтығы шамамен екі
сағаттай. Оларға жаңа техникалық әдiстер үйретіледі, сонымен бiрге жіберген
қателері, техникалық қателері дұрыстау барысында жұмыс істейді. Әдістерді
қиын айқас кезінде әр түрлі жағдайларда қолдануға үйретіледі. Кей
жағдайларда оқу-жаттығуларды теориялық әңгімелерден бастайды.
Дайындық жұмыстардың бiр бөлiгi әдетте топтық әдiс ретінде
жүргiзiледi. Топтық құрамада жаңа тактикалық-техникалық әдістерді қолдану
пайдалы болып табылады. Тапсырма осыдан кейiн дайындалушылардың
ерекшеліктері, шеберліктері және тапсырмалары ескеріледі.

5 Жаттығуларды жоспарлау

Жүйесiз жоспарсыз жұмыстар керектi нәтижелердi әкелмейдi. Керiсiнше,
мұндай жаттығулар денсаулығына зиян келтіре алады. Сондықтан жаңа бастап
жүрген спортшыларға да, шеберлерге де, жаттығудың жүйемен жүргізілгені
дұрыс. Спорттық шаралардың жүйесі спорттық комитет ұйымдарымен құрылады.
Жаттығу жұмыстары
Жаттығу жұмыстарының айырмашылығы мұнда жаңа әдістерді зерттеуiне аз
көңіл аударылады. Негiзгi жұмыс әбден жетiлдiруi бойынша бұрын
талқыланылған апарады. Ерекше iлтипат физикалық және сапалардың
адамгершiлiктi-ерiктiлерiн қабылдаулары және жеке кешеннiң
комбинацияларының әбден жетiлдiруi, дамытуға және әбден жетiлдiруге
бiлдiредi. Жұмыстар жеке ерекшелiктерiнiң есепке алуымен жүргiзiледi.
Негізгі жаттығудың бөлiгi
Негізгі жаттығудың бөлiгi – жарыстардың ереже бойынша айқасуы. Кейде
екi айқас та жүргiзiледi. Айқастардан кейін кемшіліктері қарастырылады.
Айқастардың өткiзілуі бойынша әр түрлi сыншылдық ескертулер айтылады.
Айқастарды төрешiлiкпен өткiзу керек. Кейбiр маңызсыз жарыстардағы
спортшысының қатысуы жарыс алдындағы дайындығы деуге болады.
Таңертеңгiлiк бой сергiту
Бой сергітулер далада күнде жүргiзiледi. Оның ұзақтығы 20-минуттардай.
Бой сергітулерге: физикалық дайындықтың жоғарылатуы, организмның
денсаулықты нығайтуы және шынықтыруы, сергек күйге келтіруі. Бой
сергітулерге командирдың шешімімен күрескердiң күрес дамытатын нақтылы
техникалық дағдыларды бекiтуге болады.

6 Дзюдо ережесі

Дзюдо (ауырту тәсiлдері, тұншықтыратын басып алулар, ұстап қалу) жата
күресi техникасы арқылы жеңiске жетуге ұмтылатын немесе күрес әдi
дзюдошылардың екi спортшыларының алыспағына апарған спорт күрестерiнiң түрi
жағдайға байланысты, күрделi басқарушы, циклсiз, шапшаң-күш беретiнетiн
болады.
Дзюдо арнайы кілемде – татамилармен деп аталған оның ұзындығы 1м х 1м
х 4см немесе 2м х 1м х 4см. Татами екі аймақтан құралады. Ортасында
төртбұрыш ұзындығы минималды 8мх8м максималды 10м х 10м, ол жұмыс орны деп
аталады.
Татами ішкі жағдайы қауiпсiздiк бөлiгi деп аталады. Басқа түстерден,
периметрі 3м. Орталығындағы жұмыс орындарында 4м қашықтықта ақ және көк
сызық жүргішілген көлемі 10см ұзындығы 50см, қатысушылардың ойын басталмай
тұрып және аяқталғаннан кейін орналасуының қызметін атқарады. Әрбір айқас
қатысушылардың бас изеуімен басталады.
Дзюдо жарыстары өзіндік және командалыққа жiктеледi. Жекелей
жарыстарда тек қана жеке нәтижелері және орны анықталса, командалық
жарыстарында командалық орындармен анықталады. Жарыста қатардан шығуы
жартылай финалдан олимпиадалық ойын ретінде өткізіледі немесе керісінше
шатастырылған жүйедегідей болады.
Дзюдоға жарыстары нақтылы жас шамасына байланысты топтарда
жүргiзiледi:
Кiшi жас шамасы – 12 жылдарға дейiн балалар және қыз балалар.
Орташа жас шамасы – 14 жылдарға дейiн жас балалар және қыз балалар.
Бас жас шамасы - 16 жылдарға дейiн жас бала және қызбалалар (20 жылдар
және 23 жылдарға дейiн дейiн) жеткіншектер, ер-әйелдер, (30 жылдардан
кейiн) ардагерлер.
Сайыскерлер салмақ дәрежелерге жiктеледi. Балалар және қыз балалар
үшiн, жас баламен және қыздар үшiн 9 салмақ дәрежелер бар болады, салмақ
дәрежелердiң 20 жасқа дейін, 23 жылдарға дейiн жеткіншектер үшін, сонымен
бiрге ер-әйелдер үшiн – 7 салмақ дәрежелер. Жеткіншектерден басқа, еркектер
үшiн және әйелдердiң жарыстары үшiн алады қатысушылардың салмағын есепке
алынбайтын абсолюттi дәрежеде жүргiзiледi. Алыспақтың ұзақтығы
қатысушылардың жас шамасына байланысты анықталады:
Кiшi жас шамасы – 2 минут.
Орташа жас шамасы – 3 минут.
Бас жас шамасы – 4 минут.
20 жастағыларға – 4 минут.
Ересектерге – 5 минуттар.
Ардагерлерге 60 жасқа дейін 3мин, 60жастан кейін 2,5мин.
Дзюдоисттың костюмы дзюдога деп аталады және 3 бөліктен тұрады:
кеудеше, дамбалдар және түсi дзюдоисттың техникалық дайындығының деңгейiн
анықтаған белдiк. Дзюдога көк түс бiрiншi шақырылған қатысушы және ақ түсте
екiншi қатысушыда болуы керек. Дзюдога мақта немесе ұқсас материалдан
өндiрiледi. Костюмның бiр бөлiгiнiң спортшылары үшiн ақ түстiң футболкасы
болуы керек. Дзюдоисттың костюмы нақтылы талаптарға сәйкес келуi керек.
Кеудеше мұндай санды жабу және дене бойлай еңсесi түскен қолдарға дейiн
алып беру үшiн ұзын болуы керек.
Кеудеше кең әрі қаусырынады болуы керек сол жақтан оңға ығысуы үшін 20
см-ге жеткiлiктi. Кеудешенiң жеңдерi нүктеге дейiн алдыңғы тiзе және
минимумына дейiн максимум алдыңғы тiзе 5 см-ге жоғары орналасқан ұзындығы
болуы керек.
Шалбарлар 10–15 см кеңiстiк жеңмен және кеудешенiң аралығында жеңдері
барлық ұзындығы бойынша болуы керек ал балтыры буынына дейiн аяқты барынша
жабуы немесе нүктеге дейiн минималды 5см жоғары орналасқан жеткілікті.
Аяқпен және шалбарлардың арасындағы балақтың барлық ұзындығы бойынша
10–15см кеңiстiк болуы керек. 4–5 см енмен белдiк кеудешенiң үстiненi екi
рет орауы және жазық түйiндi бел деңгейде байлауы керек. Ұзындығы 20–30 см
дей қалу керек. Егер киімі талаптарға сай келмесе төреші оны ауыстыруды
сұрауға қақысы бар.
Айқастағы төрешiлiк құрамын бригадалық төрешілер құрайды. Арбитр және
2 қапталдағы төрешілер. Төреші жұмыс аймағынан тыс жерде ойынды басқарады,
және де бригадалық төрешілердің ойы сигналдармен және қолдарымен
көрсетіледі. Қапталдағы төрешілер жұмыс аймағының шектерiне қарама-қарсы
бұрыштарында орналасады. Егер ол төреші шешімімен келіспесе онда ол өз ойын
жеткізеді.
Айқас әрдайым төрешінің түрегеп тұру сөттерінде басталады ХАДЖИМЭ.
Төреші айқасты тоқтататын болса онда МАТЭ жариялайды. Төреші айқастың
аяқталу туралы сигналдан кейiн командаға СОРО-МАДЭ береді.
Дзюдоисттардың бағалары айқастың аяқталуынан кейiн бiрдей болса немесе
бағалар жоқ болса, онда қосымша ГОЛДЕН СКОР беріледі, ол бірінші
бағалауға дейін немесе жазалауға дейін созылады. Егер ойын ГОЛДЕН СКОР
тең аяқталып жатса. Жеңімпаз төрешілердің ХАНТЕЙ арқылы анықталады. Егер
командалық ойында тең аяқталып жатса онда ХИКИ-ВАКЕ жарияланады.

6.1 Бағалау
Барлық техникалық әдістер үш бағалаумен бағаланады: ЮКО, ВАЗА-АРИ және
ИППОН.

Түсiнiктер:
1) Лақтырғанда бедромен құласа бұрында КОКА берілсе қазір ЮКО
беріледі;
2) Лақтырғанда бедромен құласа орындалуы онша емес болса онда
бағаланбайды

6.2 Ұстап қалуға бағалаулар
15–19секунд ұстап қалса онда ЮКО.
20–24секунд ұстап қалса ВАЗА-АРИ.
25 секунд ұстап қалса ИППОН.беріледі

6.3 Жазалаудың деңгейлері
Шидо бiрiншi ескерту - еркiн жаза. Оппонентке шидо екiншi ескертуге
юко бағасы берiледi. Оппонентке шидо үшiншi ескертуге ВАЗА-АРИ беріледі.
Спортшыға төртiншi ескертуге шидо дисквалификацияны алады (хансоку - Макэ).
Түсiнiктер:
1) бiрiншi ескерту Шидо төреші көрсеткiшінде көрсетіледі, бiрақ
оппонентке бағаны бермейді;
2) қосымша кезжесу кезіндегі ескерту төрешінің қапталдағы төрешімен
ақылдасқанда беріледі (GOLDEN SCORE)
3) шидо бiрiншi ескерту қосымша кездесуде қарастырылмау керек бұл екi
спортшылардың арасындағы абсолюттi жалғыз айырмашылық болып табылғанда
қоспағанда жеңiмпаздың анықтауында (хантей) төрешілердің пiкiрi;
4) екiншi ескертудi (GOLDEN SCORE ) қосымша уақытында егер
төрешілердің үшеуінің екеуі келіссе ойын тоқтатылады. Егер де 2 төрешінің
жазалауға қарсы болса онда ойын жалғасады. Төрешілер төрешілер қауымымен
ақылдасуға болады.
5) (GOLDEN SCORE ) қосымша кездесу Юниорлар үшiн қосымша кездесудегі
ұзақтығы 3 минутты құрайды;
6) жұмыс аймағының өлкесi. Барлық қозғалыс, Nage Waza жағдайда созыла
алады кез келген спортшылардың қайсысы жұмыс орнына тигенше жалғаса береді.
Түсiнiктер:
1) спортшы, қауiпсiздiк аймағында техникалық әдістер орындай жүріп
қарсылас денесімен жерге тигенше дейін жалғастыра бере алады. Әрбір үзідліс
техникалық әдістер кезінде МАТЭ негіз бола алады;
2) түрегелiп тұрып жұмыс аймағының өлкесiнде әдістерді орындау
белгілері - үзiлiссiздiгі және белсендiлiгi;
3) егер техникалық әдістер жұмыс аймағының шеттерiнде басталған болса,
(комбинация немесе қарсы шабуыл жасау) жалғаса бере алады спортшының жұмыс
орнында жату жатпауына байланысты емес;
4) егер төреші матэ команданы жаңылып берсе, қапталдағы төрешілер
техникалық әдістің орындалғанына сенімді болса онда олар МАТЭ командасын
алып тастап техникалық әдісті бағалау керек. Мұндай жағдайда төрешілер
төрешілер қауымына жүгіне алады.

6.4 Форма бақылауы
Сайыскерлер ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ұлттық спорт пен ойындардың теориялық және педагогикалық негіздері
Ұлттық спорт түрлерінің ерекшелігі
Ұлттық спорт түрлері бойынша Республикалық және халықаралық ұйымдар
Ұлттық спорт түрлеріндегі оқу-зерттеу және ғылыми зерттеу жұмыстары
Ұлттық спорт түрлеріндегі ойын жаттығуларының маңызы
Дене тәрбиесін жүзеге асыру
Күрестің ұлттық түрі «қазақ күресі
Еркін күрес техникасы
Ұлттық спорт түрлерінің даму тарихы
Шаңғы спорты
Пәндер