Бухгалтерлік есеп - басқарудың аса маңызды функциялары


1 Бухгалтерлік есеп оның алдына қойған міндеттер
2 Кәсіпорындар мен ұйымдарда болып отыратын күнделікті операциялардың, үдерістердің маңызы
3 Бухгалтерлік есеп
4 ХҮІІІ ғ Ортасында Англияда өндірістік шығындарды есептеу жүйесі
Бухгалтерлік есеп – басқарудың аса маңызды функцияларының бірі. Нарықтық экономикасы дамыған елдерде оны бизнестің, кәсіпкерліктің тілі деп санайды.
Бухгалтерлік есеп оның алдына қойған міндеттерді орындай алатындай болып ұйымдастырылуы керек.
Кәсіпорындар мен ұйымдардағы болып отыратын барлық үдерістерді алдымен бақылап, орындалған жұмыстар мен атқарылған қызметтердің нәтижесінде өндірілген өнімдерді, олар үшін жұмсалған материалдар мен шикізаттарды, қаржы-қаражаттарды сандық өлшемге келтіріп және оны арнаулы құжаттарға қарай реттеп, соңынан тіркеу жұмысын жүргізетіндігі бухгалтерлік есептің басты міндеті болып табылады. Қандай да болмасыншаруашылыққа қажетті күнделікті қолданылатын есеп жұмысының белгілі бір кезеңдерге сай дамитындығы белгілі. Ал шаруашылық есеп мәліметтері өндірістің экономикалық жағдайын белгілі бір дәрежеде жан-жақты сипаттап, тадап, қандайда бір шешім қабыдаудың басты мақсаттарын жүзеге асырушы экономикалық пән болып табылады. Қандайда бір шаруашылық құбылыстарын зерттеп, оларға экономикалық талдау жасау үшін белгілі бір есеп көрсеткіштеріне сүйенуімізге тура келеді. Шаруашылық есептің алғышарты материалдық өндірістің теориылық негізін зерттеуге байланысты. Қандайда болмасын есеп көрсеткіштрі экономикалық жағынан маңызды мәселе болып табылады. Кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметі туралы ақпараттық мәліметтерді жинақтау бухгалтерлік есеп пәні болып саналады.
Бухгалтерлік есептің негізгі мақсаты – барлық кәсіпорындарда орындалатын операциялардың уақтылы есепке алынып, олардың қазіргі күнгі уақыт талаптарына сай орындалуына, яғни жүзеге асырылуына бақылау жасау. Қоғамдық дамудың қай кезеңінде болмасын бухгалтерлік есеп кез келген кәсіпорындарда, яғни өнім өндіру мен оларды сату, пайдалан, бөлу үдерістерімен айналысу барысында жүргізілгендігі бүгінгі таңда белгілі болып отыр. Бухгалтерлік есептің негізгі бағыты – кәсіпорындардағы есеп жұмысының сапасын арттыруға, есептеу жұмысының барысында қолданылатын, яғни толтырылатын құжаттардың қарапайым әрі түсінікті болуына және ондағы көрсеткіштердің пайдаланушыларға ыңғайлы болуына реттеліп жүргізіледі.
Бухгалтерлік есеп ұйымның есеп беру мен басқару, сондай-ақ экономикалық талдау жасау жұмыстарының нақты түрде жүзеге асырылуын қажетті ақпараттармен қамтамасыз етіп отырады. Бухгалтерлік есептің тексеру, қадағалау, жинақтау принциптерін жүзеге асыру арқылы меншік заңдылығы мен қаржы және қаржыландыру тәртібі, үнемдеу шаралры тиісті заңдарға сай іске асырылады. Шаруашылық жұмыстарын әрі қарай дамыту, өнім өндірудің көлемін ұлғайту мақсатында бухгалтерлік есеп көрсеткіштері мен экономикалық талдау әдістерін кеңінен қолдана отырып, кәсіпорын бойынша іске асырылмай келген резерв қорларын анықтап, лоарды іске қосу үшін қажетті шаралар белгіленді. Бухгалтерлік есептің ақпараттық мәліметтері мен көрсеткіштеріне сүйене отырып, экономикалық талдау кестелері жасалынады. Сонымен қатар бухгалтерлік есеп қорытынды құжаттары мен мәліметтеріне қарай әрбір ұжымның әлеуметтік дамуына және ондағы жұмысшы -қызметкерлердің материалдық ынталануына шаралар белгілеу жұмыстары іске асырылады. Бухгалтерлік есептің негізгі ерекшелігі сол, ол тек қана бастапқы және арнайы құжаттарға жазылып тіркелген нақтылы көрсеткіштер негізінде жүргізіледі. Кәсіпорындағы шаруашылық операциялардың тиімділігі мен олардың заңдылығы, шығындардың орынсыз жұмсалынбауы, материалдық құндылықтардың қатаң тәртіппен ұқыпты да тиімді жұмсалынуы бухгалтерлік есеп жұмысын жүргізудің міндеті болып табылады.
1 В.Л.Назарова «Бухгалтерлік есеп»
2 В.К.Радостовец,Т.Ғ.Ғабдуллин , В.В.Радостовец , О.И.Шмидт
«Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп»
3 С.Б.Баймұханова «Бухгалтерлік есеп» Бухгалтерлік баланстың сипаттамасы.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 10 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
бот арқылы тегін алу ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Бухгалтерлік есеп – басқарудың аса маңызды функцияларының бірі. Нарықтық
экономикасы дамыған елдерде оны бизнестің, кәсіпкерліктің тілі деп санайды.

Бухгалтерлік есеп оның алдына қойған міндеттерді орындай алатындай болып
ұйымдастырылуы керек.
Кәсіпорындар мен ұйымдардағы болып отыратын барлық үдерістерді алдымен
бақылап, орындалған жұмыстар мен атқарылған қызметтердің нәтижесінде
өндірілген өнімдерді, олар үшін жұмсалған материалдар мен шикізаттарды,
қаржы-қаражаттарды сандық өлшемге келтіріп және оны арнаулы құжаттарға
қарай реттеп, соңынан тіркеу жұмысын жүргізетіндігі бухгалтерлік есептің
басты міндеті болып табылады. Қандай да болмасыншаруашылыққа қажетті
күнделікті қолданылатын есеп жұмысының белгілі бір кезеңдерге сай
дамитындығы белгілі. Ал шаруашылық есеп мәліметтері өндірістің экономикалық
жағдайын белгілі бір дәрежеде жан-жақты сипаттап, тадап, қандайда бір шешім
қабыдаудың басты мақсаттарын жүзеге асырушы экономикалық пән болып
табылады. Қандайда бір шаруашылық құбылыстарын зерттеп, оларға экономикалық
талдау жасау үшін белгілі бір есеп көрсеткіштеріне сүйенуімізге тура
келеді. Шаруашылық есептің алғышарты материалдық өндірістің теориылық
негізін зерттеуге байланысты. Қандайда болмасын есеп көрсеткіштрі
экономикалық жағынан маңызды мәселе болып табылады. Кәсіпорынның қаржы-
шаруашылық қызметі туралы ақпараттық мәліметтерді жинақтау бухгалтерлік
есеп пәні болып саналады.
Бухгалтерлік есептің негізгі мақсаты – барлық кәсіпорындарда орындалатын
операциялардың уақтылы есепке алынып, олардың қазіргі күнгі уақыт
талаптарына сай орындалуына, яғни жүзеге асырылуына бақылау жасау. Қоғамдық
дамудың қай кезеңінде болмасын бухгалтерлік есеп кез келген кәсіпорындарда,
яғни өнім өндіру мен оларды сату, пайдалан, бөлу үдерістерімен айналысу
барысында жүргізілгендігі бүгінгі таңда белгілі болып отыр. Бухгалтерлік
есептің негізгі бағыты – кәсіпорындардағы есеп жұмысының сапасын арттыруға,
есептеу жұмысының барысында қолданылатын, яғни толтырылатын құжаттардың
қарапайым әрі түсінікті болуына және ондағы көрсеткіштердің
пайдаланушыларға ыңғайлы болуына реттеліп жүргізіледі.
Бухгалтерлік есеп ұйымның есеп беру мен басқару, сондай-ақ экономикалық
талдау жасау жұмыстарының нақты түрде жүзеге асырылуын қажетті
ақпараттармен қамтамасыз етіп отырады. Бухгалтерлік есептің тексеру,
қадағалау, жинақтау принциптерін жүзеге асыру арқылы меншік заңдылығы мен
қаржы және қаржыландыру тәртібі, үнемдеу шаралры тиісті заңдарға сай іске
асырылады. Шаруашылық жұмыстарын әрі қарай дамыту, өнім өндірудің көлемін
ұлғайту мақсатында бухгалтерлік есеп көрсеткіштері мен экономикалық талдау
әдістерін кеңінен қолдана отырып, кәсіпорын бойынша іске асырылмай келген
резерв қорларын анықтап, лоарды іске қосу үшін қажетті шаралар белгіленді.
Бухгалтерлік есептің ақпараттық мәліметтері мен көрсеткіштеріне сүйене
отырып, экономикалық талдау кестелері жасалынады. Сонымен қатар
бухгалтерлік есеп қорытынды құжаттары мен мәліметтеріне қарай әрбір ұжымның
әлеуметтік дамуына және ондағы жұмысшы -қызметкерлердің материалдық
ынталануына шаралар белгілеу жұмыстары іске асырылады. Бухгалтерлік есептің
негізгі ерекшелігі сол, ол тек қана бастапқы және арнайы құжаттарға жазылып
тіркелген нақтылы көрсеткіштер негізінде жүргізіледі. Кәсіпорындағы
шаруашылық операциялардың тиімділігі мен олардың заңдылығы, шығындардың
орынсыз жұмсалынбауы, материалдық құндылықтардың қатаң тәртіппен ұқыпты да
тиімді жұмсалынуы бухгалтерлік есеп жұмысын жүргізудің міндеті болып
табылады.
Кәсіпорындар мен ұйымдарда болып отыратын күнделікті операциялардың,
үдерістердің маңызы әр түрлі. Осы үдерістермен операцияларды бухгалтерлік
есептің көмегімен бақылап, тексеріп олардың дұрыс орындалғандығын немесе
орындалмай жатқанын қарап, одан нәтиже шығарып отырүға болады. Осы
айтылғандардың орындалуы барысында бухгалтерлік есепте әр түрлі тәсілдер
қолданылады. Сол барлық қоданылатын тәсілдердің жиыны олардың ғылыми
тұрғыдан басқарылатындай бір жүйеге келтірілуі бухгалтерлік есептің
тәсілдері болып саналады.
Бухгалтерлік есеп тәсілі деп – әдіс, амалдардың жиынтығы түсіндіріледі,
олардың көмегімен байқау, есепке алынатын мәліметтерді жете білу мен
зерттеу жүргізіледі.
Бухгалтерлік есептің әдістері келесідей түрлерден тұрады:
➢ құжаттау;
➢ түгендеу;
➢ шоттар;
➢ екі жақты жазу;
➢ бағалау;
➢ калькуляциялау;
➢ бухгалтерлік баланс;
➢ есеп беру.
Құжаттау
Барлық ұйымдарда өздерінің күнделікті жұмысы барысында әр түрлі шаруашылық
операциялары орындалады. Ал бұл операцияларды бухгалтерлік есепке алу үшін
оларға алдымен құжаттар толтырылуы қажет. Құжат орындалған операцияның
жазбаша түріндегі анықтамасы болып табылады. Құжатқа орындалған операцияның
аталуы, мазмұны, орындалған уақыты, өлшем бірлігі, орындаушы немесе
тапсырушы мен қабылдап алушы адамдардың аты-жөні және тағы басқа деректе
толтырылады. Құжаттар заңды түрде белгіленген дәлелді ақпараттық мәлімет
болып есептеледі. Құжатта міндетті түрде көрсетілуге тиісті мәліметтерді
деректеме (реквизит) деп те атайды.
Түгендеу
Ұйымның шаруашылық операцияларының орындалуы барысында барлық операцияларын
сол сәтінде құжатқа жазуға мүмкіндік бола бермейді. Тіпті құжаттар
толтырылғанның өзінде де қателіктер кетуі мүмкін және материалдарды сақтау
кезінде олар табиғи кеміп азайып отырады. Соған байланысты кәсіпорындағы
өндіріліп шығарылған дайын өнімдерді, басқа ұйымдардан алынған заттарды,
сондай-ақ басқа да қолда бар құралдарды, мүліктерді тексеріп, түгендеп
тұрмаса олардың жоғалуына немесе ұрлануына жол берілуі мүмкін. Сондықтан
түгендеу әдісі арқылы кәсіпорын өзінің нақты қолда бар материалдық
құндылықтары мен ақшаларын және тағы да басқа мүліктерін
есептегімен(құжаттағымен) салыстырып отырады.
Шоттар
Бухгалтерлік есеп шоттары дегеніміз- шаруашылық құралдары мен олардың
қорлану көздерін белгілі бір ұқсастықтарына және маңызы мен көрсеткіштеріне
сәйкес жинақтап топтау құралдары болып табылады. Жалпы шоттар ұйымның
шаруашылық үдерістерінің, сондай-ақ активтермен олардың қорлану көздерінің
түрлеріне қарай ашылады. Шоттар кәсіпорында күнделікті болып отыратын
операцияларды үздіксіз жазып отырмай, оларды экономикалық маңызына қарай
топтап жазу үшін пайдаланылады. Жалпы алғанда ұйымның активтері мен
міндеттемелеріндегі және меншікті капиталындағы әрдайым болып отыратын
операцияларды бір жүйеге келтіріп топтап, ақшалай түрде есептеу үшін
бухгалтерлік есепте қоданылатын әдісті шоттар деп атайды.
Екі жақты жазу әдісі
Шаруашылық үдерістері барысында орындалатын әрбір операция негізінде
кәсіпорынның қаржылары мен лоардың пайда болу көздерінде екі жақты және тең
өзгерістер болып отырады. Олар екі жақты жазуды керек етеді., яғни бір
шоттың дебитінде, екінші шоттың кредитінде бірдей сомада көрсетілуі қажет.
Ұйымдардағы мұндай күнделікті болып отыратын операцияларды, үдерістерді бір
шоттың дебитіне және екінші шоттың кредитіне жазып есептеп отыру шін
қолданылатын әдіс бухгалтерлік есепте екі жақты жазу әдісі деп аталады.
Калькуляциялау әдісі
Қандай ұйым болмасын белгілі бір қызметпен айналысатындығы белгілі(өнім
өндіру, қызмет көрсету, сатып алып-сату тағы басқалары сияқты). Осы
үдерістерді орындау барысында кәсіпорын жұмысшы күшін, еңбек құралын және
материалдық құндылықтарды пайдаланатын болғандықтан барлық кеткен жұмсалған
шығындардың жиынтығын анықтауына тура келеді. Бұл шығындардың жиыны
өндірілген өнімнің, көрсетілген қызметтің өзіндік құнын құрайды. Сондай-ақ
ол ұйымды басқару үшін қажетті ақпараттық мәлімет болып табылады.
Бухгалтерлік есепте оны, яғни өндірілген өнімнің, көрсетілген қызметтің
нақты өзіндік құнын анықтау әдісін калькуляциялау деп атайды.
Бағалау әдісі
Бухгалтерлік есепте материалдық құндылықтар ақшалай өлшеммен есептелінеді.
Кәсіпорындағы мүліктердің(активтердің) және міндеттемелердің құнын ақшалай
өлшемге айналдырып есептеу әдісін бухгалтерлік есептің бағалау әдісі деп
атайды.
Бухгалтерлік баланс
Кәсіпорынның активтерімен(шаруашылық қорларымен) олардың қорлану көздерінің
белгілі бір мерзімге бір жүйеге келтіріліп, ақшалай өлшем түрінде
теңестіріліп екі жақты кестеде бейнеленуін бухгалтерлік баланс деп атаймыз.
Оның сол жағында кәсіпорынның активтері, ал оң жағында қорлану көздері,
яғни міндеттемелері мен меншікті капиталы бейнеленеді.
Қорытынды есеп
Ұйымның қандайда бір өткен уақыт аралығындағы, есепті кезеңдегі
операцияларының, шаруашлық үдерістерінің қорытындыланып, белгілі бір есеп
беретін күнге бір жүйеге келтірілуі қорытынды есеп деп аталады. Қорытынды
есептің құрамына кәсіпорынның бухгалтерлік балансы, меншікті капиталының
өзгерісі туралы есебі, түсініктемелік хаты(жазбасы) және басқа да
бухгалтерлік есеп стандарттарында көрсетілген ақпараттық мәліметтері
кіреді.

Бухгалтерлік есеп (есеп жүргізу ретінде) дүниежүзіндегі кез келген
бухгалтерияның іс жүзіндегі қызметінің мәнін айқындап, бағалауға мүмкіндік
береді.
Қоғамның дамуы барысында бухгалтерлер үш міндетті шешеді:
1) есепті барынша ақпаратты,әрі дәл жасау;
2) оның қарапайым және арзан болуына қол жеткізу;
3) шаруашылық өміріндегі деректер жөнінде дер кезінде ақпарат алу;
Алайда бұл міндеттер едәуір шамада бірін-бірі өзара жоққа
шығарып,болғызбайтын, өйткегі меншік иесінің, әкімшіліктің,
қызметкерлердің, бағынышты тұлғалардың, кредиторлар мен дебиторлардың
мүдделері қарама-қайшы және осы қарама-қайшылықтар есепті регистрде
міндетті түрде бейнеленеді.Сондықтан әрдайым кейбіреулердің бухгалтерлерге
реніш білдіріп, риза болмауының себебі осында.
Есеп қашан пайда болғанын тура тауып айту мүмкін емес.Оның пайда болуының
алғы шарты-адамдар арасындағы экономикалық қатынастардың дамуы.
Бухгалтерлік есептің пайда болып,қалыптасуын мынадай кезендерге бөлуге
болады:
• Ежелгі дүние
• Ортағасырлық
• Ренессанс пен қосарлы бухгалтерияның пайда болуы
• Ғылымның пайда болуы.ХІХ ғ.екінші жартысы
• ХХғ.-бухгалтерлік есептің үдемелі (интенсивті) дамуы.
• Есеп және оның техникасы қашан да оның есептік регистрлерінің түрлеріне
байланысты.
Алғашқы сауда операциялары б.з.д.3200ж. саз кестелерде
(таблицаларда)тіркелді (бұл есептегі жүйелік тіркеуді алдын ала
белгіледі).Ертедегі Мысырдағы (Египеттегі) папирустар хронологиялық
тіркеудің дамуына жол ашты.осыдан бес жыл бұрынесеп жүргізу үшін піл
сүйегінен жасалған кестелер қолданылды.Ерте замандағы Үндістанда сапты
аяқтар шот-регистр ретінде пайдаланылды, оларға уақ тастар-бастапқы
құжаттар (картотека бейнесі тәрізді) салынатын.Греция мен Римде балауыз
кестелер, мыс тақталар, кенеп, пергамент (май мен ылғал өткізбейтін жылтыр
қағаз),папирус пайдаланылды.Галияда керамикалық тас тақталар мен қыш
сынықтары, Перуде жіптер қолданылды.Кейіннен кодекс-кітаптар пайда болды.
Қытайда бухгалтерлік есепті жүргізудің елеулі ерекшеліктеріне 8000 жыл
толды.
Адамзат тарихындағы бірінші рет ірі еңбек бөлінісі-жалпы жер иеленушілер
қауымынан мал бағушылардың бөлініп шығуы-тұрақты сипатқа ие болған шын
мәніндегі экономикалық айырбасты тудырды.
Адамзат тарихындағы екінші ірі еңбек бөлінісі-айырбасты одан сайын дамытуға
жағдай жасады.Өнімнің біраз бөлігі ең алдымен айырбас үшін өедіріле
бастады, яғни тауарға айналды.Мұның бәрі айырбастың баламалығы ұғымын
қалыптастыруға және құн өлшемінің пайда болуына мүмкіндік берді.
Үшінші ірі еңбек бөлінісі-көпестер тобы бөлініп шыққанда болды.Сауда айқын
қоғамдық сипатқа ие болғандықтан, шаруашылық қызмет деректерін бейнелейтін
бухгалтерлік теорияның пайда болуы мен дамуына жол ашты.
Бухгалтерлік есептің ғылым ретінде сауданың арқасында шықты.Осылайша 1458 ж
көпес Бенедетто Котрульидің Сауда және нағыз көпес туралы деген бірінші
кітабында бухгалтерлік есептің ғылым ретінде пайда болып, қалыптасуы
қарастырылды.Тараулардың бірі Сауда кітабын жүргізу тәртібі туралыдеп
аталады.Ал 1494 ж итальяндық белгілі математик, монах Луки Пачоли (1445-
1517) жазған Есептер мен жазбалар туралы трактат атты бухгалтерлік есеп
жөніндегі алғашқы кітап басылып шықты.Италияда, Францияда, Германияда,
Англияда ол бірнеше ғасыр бойы бухгалтерлік есеп бойынша негізгі басшылық
ретінде пайдаланылады.Екі жақты жазу тәсілі әлі күнге дейін өзінің мәнін
жоғалтқан жоқ.
Луки Пачолиден кейінгі көрнекті автор-Жак Савари (1622-1690).Ол Нағыз
көпес туралы жұмысын жариялады, шоттарды синтетикалық және аналитикалық
деп бөлді, сауда калькуляциясын түсіндірді, мүліктік (өзіндік құны бойынша
бағалау) баланстарды жіктеді,соңғысына меншік иесінің жеке мүлкі де
кіреді.Ол басқару есебін құрушылардың бірі болып саналады.
Матье де ла Порт Саваридің мықты бәсекелесі болды.Оның еңбегі мынада, ол
шоттарды үш топқа жіктеді:
1) меншік иесі-экономикалық қызмет атқарады (капитал қозғалысы)
2) мүліктік (материалдық)-арнайы шаруашылық қызметін орындайды (кәсіпорын
ішіндегі ресурстарды басқару)
3) жеке (корреспонденттік)-заңдық қызмет атқарады (үшінші субьект үшін
бөгде, тыс тұлғамен есеп айырысулар)
Бухгалтерлік терминология әлі белгіленбесе де,ол өзінің кітабын
бухгалтерліктерминдермен толықтырады.
1796 жылы Бристолда Эдварда Томастың Есеп жүргізудің ағылшындық жүйесі
кітабын шығарды.Оның орнына тек есептік регистрді ғана емес, алғаш рет
бухгалтерлік есепті түгел қамтитын теориясын қарастыратын Дегранж жүйелеп
баяндаған америкалық үлгі келді.Дегранж есептің екі мақсатын
көздеді:уақыттың кез келген сәтінде есептердің жағдайын айқындау және
субьектінің меншікті капиталдымөлшерін анықтау.Бұл үшін ол бес есеп
шоттарын пайдаланды:касса,тауар,алынуға тиісті құжаттар,төлемге арналған
құжаттар, шығындар мен пайда.Ол барлық осы есепті бір регистр Басты
Журналда біріктірді.
ХҮІІІ ғ Ортасында Англияда өндірістік шығындарды есептеу жүйесі
қалыптасты.Бухгалтерлік және өндірістің табиғи-құндық есеп техникасын жете
баяндаған, математика мұғалімі Джеймс Додсон (1750) жаңа бағыттың негізін
қалаушыға айналды.Дегенмен, оның есебінің мақсаты-дайындалған бұйымға
кеткен шығындар емес, оны қай шебер дайындағанда қанша ақы табуға
болатындығы жөніндегі қорытынды еді.
Әрбір бөліс бойынша нәтижелілікті есептеуге назар аударғандардың бірі-
философия профессоры Роберт Гамильтон (1788).Зығыр өндірісін жете зерттеген
ол үш бөлісті: шіру,тоқу және ағартудың әрқайсысы бойынша пайда мен шығынды
анықтауды бөліп көрсетті.Бұл өнеркәсіпті:бөлістің бар болғаны жөн бе, әлде
сатып алынатын жартылай өнімдерді пайдаланып, неғұрлым көп кіріс
әкелетіндерін қалдырған дұрыс па деген шешімге жетелейді.
Ф.В.Кронхейльм (1818) өндірістік есептің алғашқы теоритигі болды. Ол есепті
екіге бөлді: өндірістік және бухгалтерлік.Өндірістік есептер тек заттай
ғана бейнеленді; ал бухгалтерлік қалыптасқан дәстүрлі жүйемен ұсынылды.
Өндіріс есебіндегі дебет сальдосы әлі бітпеген өндірісті көрсетті.Алайда
ол материалдар бірлігі калькуляциясы туралы ойға әлі келе қойған жоқ еді.
Алғаш алгоритм машинасын жасаушы,астроном және ұлы математик Чарльз Бэббидж
(1832) әрбір өндірістік процесс бойынша шыққан шығынды есептеуді, бұзылған
жабдықты жөндеуге байланысты негізгі құрал-жабдықтың тозуы мен шығын
сомасын анықтауды бірінші болып түсіндіріп жазған болатын.
ХІХ ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қаржылық есептің аудиті
Ұйымдағы ішкі бақылауды ұйымдастыру жолдарын қарастыру
Экономиканы талдаудың пәні, мақсаты және түрлері
Аудиторлық істің этикалық құқықтық механизмдері
Экономикалық талдау мақсаты мен басқа ғылымдармен байланысы
Мақтарал ауданында жергілікті қаржыны басқару
Кәсіпорындағы шығындар құрылымын ұйымдастыру мен басқарудың теориялық негіздері
Аудит мәні, мазмұны және даму тенденциялары
Кәсіпорын шығындарын басқару және талдау
Мемлекеттік қаржыны басқарудың жетілдіру жолдары
Пәндер