Қазақстанның ауылшаруашылық аймақтары

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5.6

І. Қазақстан Республикасының 2030 стратегиясының басты
мақсаттары мен ерекшеліктері

1.1 Үкімет бағдарламасының мақсаты мен басым міндеттері ... ... ... ... ... ...7.10
1.2 Ұзақ мерзімді басым мақсаттар мен оларды іске асыру
стратегиялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11.17

ІІ. Аграралық өндірістің әлеуметтік.экономикалық мәні
және Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешенін нарықтық
қатынастарға көшірудің негізгі бағыттары

2.1 Қазақстанның ауылшаруашылық аймақтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18.21
2.2 Аграрлық өндірістің әлеуметтік.экономикалық және табиғи.
биологиялық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22.29
2.3 Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешені және оның
реформалау мен нарықтық қатынастарға көшу кезеңіндегі негізгі
бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30.33

Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34.35

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36
Кіріспе

Өзіміздің басым мақсаттарымызды дұрыс айқындап, тиісті стратегияларымызға таңдау жасап, осы жолмен жүру үстінде ерік-жігер мен төзімділік таныта отырып, біз өзімізді бұралаң – бұрылысты сенделістерден, күш-қуатымызды, уақытымыз бен ресурстарымызды жөнсіз зая кетіруден сақтандыруымыз қажет.
Мықты стратегияға ие болып әрі табандылық таныта отырып, біз жолымызда кездесер кез-келген күрделі кедергілерді абыроймен еңсере аламыз.
Біз бүгінгі кезеңнің міндеттерінен өзге біздің ұрпақтың келер ұрпақтар алдында орасан зор жауапкершілік жүгін арқалайтынын: әкелер мен аналардың, аталар мен әжелердің өз балалары мен немерелері алдындағы жауапкершілігін күнделікті есте ұстауға тиіспіз.
Біз өз балаларымыз бен немерелерімізді сонау алыс болашақта, олар үлкен жасқа жеткенде қандай күйде көргіміз келеді?
Олар әл-ауқатты өмір сүре ме, тоғайған, дендері сау әрі білімді - білікті бола ала ма?
Олар жақсы әрі азат қоғамда өмір сүре ме?
Олар бейбіт татулықта өмір сүре ме?
Олар өз қауіпсіздігі мен балаларының қауіпсіздігі үшін алаңсыз бола ала ма, көшелермен емін-еркін жүріп, өз дүние-мүлкі үшін қауіптенбес болар ма?
Біз оларға қуатты мемлекет пен өзіміздің жақын және алыс көршілерімізбен достық қарым-қатынасымызды мұра етіп қалдыра аламыз ба?
Біз осынау қарапайым, брақ маңызды сұрақтарға бүгіннің өзінде жауап беруге тиіспіз.
Қазақстан жаңа мемлекет ретінде көптеген империялардың: Оттоман, Австро-Венгрия, ал мүлде таяуда – Кеңес Одағының жан тәсілім еткенін көрген дәуірде дүниеге келді.
Біз жаңа мемлекетті, жаңа нарықтық экономика мен жаңа демократияны көптеген өзге де жас тәуелсіз мемлекеттер осы тәрізді жолды басынан кешіп те үлгерген уақытта құру үстіндеміз.
Біз қуатты сыртқы күштер келешегімізді айқындауда сөзсіз елеулі роль атқаратын күннен-күнге өсе түскен ауқымдану мен ұлғайып келе жатқан өзара тәуелділік дәуірінде өмір сүріп жатырмыз.
Егер біз өз ниетімізді байсалды ұстансақ және пайымды да парасатты болсақ, өз дамуымыздың ішкі және сыртқы факторларын бүкпесіз талдап-таразылауға қабілетті болсақ, онда біздің жалпы топтасуымыз, өз тарихымыз бен ерекше жағдайларымыз негізінде дұрыс жолды таңдап алу мүмкіндігімі де бар.
Сол үшін басқа елдердің тәжірибесін зерделей алсақ та әрі солай етуге тиісті болсақ та және халықаралық қоғамдастықтағы қолайлы үрдістерді пайдалана алсақ та, егде жасқа жеткенде балаларымыз бен немерелеріміз мақтан ете алар Қазақстанды құру жөніндегі үмітіміз бен арманымызды іске асыру үшін қажетті осынау орасан зор жұмысты өзге ешкім де емес, тек біздің өзіміз ғана игере аламыз.
Неліктен нақ бүгінгі таңда біздің алдымызда осы міндет тұр?
Өйткені, кеше біз бұған даяр емес едік, тәжірибеміз бен біліктілігіміз жетіспеді, жағдай, ересен тұрақсыздық пен тұрлаусыздық мүмкіндік бермеді. Міндеттің өзі де басқа болатын. Алдыңғы кезеңнің күллі мәні мынаған: басталып кеткен аласапыран өтпелі кезеңнің буырқанған жағдайында дербес мемлекет ретінде табан тіреп қалуға келіп сайды. Көптеген көріпкелдер біз сәтсіздікке ұшыраймыз және де мемлекет құрылысының, қоғамдық және экономикалық қайта құрудың бұрын-соңды болмаған міндеттерін игере алмаймыз деп сәуегейлік еткен-ді.
Қазір біз тұрақтану кезеңіне өтудеміз. Ең өзекті және маңызды міндеттерімізді шешуде қол жеткізген табысымыз бізге жан-жағымызға үңіле зер тастауға, өткен жолымызды таразылауға әрі болашаққа батылырақ көз салуға, алдағы дамуымыз туралы ойлауға, өз жоспарларымызды түзуге мүмкіндік береді.
Біздің алға қарай тұрақты жылжуымыздың басты шарты – біздің қоғамымыздың алға қойылған мақсаттарға қол жеткізудегі біртұтастығы, халықтың барлық жіктері мен топтарының ортақ міндеттерді шешуге бағытталған стратегия айналасында топтасуы. Егер біз қоғам мен халықтың түрлі топтарының қажеттіліктерін дұрыс ескеруге, басымдықтарды дәл айқындап, олардың іске асырылуын қамтамасыз етуге қабілетті болсақ, онда бұл ақиқатқа айналады. Мұны мемлекеттің, халықтың жекелеген топтарымен және жекеше сектормен ынтымақтастығы негізінде іске асыру қажет.
Курстық жұмыс барысында еліміздің алға қойған экономикалық, қауіпсіздік, білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік және тағы басқа бағыттары бойынша актуалды мәселелер қамтылып, осы шараларды жүзеге асыру үшін Қазақстанның 2030-шы жылға арналған ұзақ мерзімді даму стратегиясы қалыптастырылып, оны жүзеге асыру талабы қойылды. Сондықтан курстық жұмыс осындай елеулі жұмысқа арналды.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Қазақстан – 2030. Алматы: ЮРИСТ, 2003. – 121 б.
2. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы. Астана, 2006жылғы 1-ші наурыз.
3. Б. Жүнісов, Ү Мәмбетов, Ү. Байжомартов. Нарықтық экономика негіздері. Алматы, 1994 ж,
4. Шеденов Ө., Сағындықов Е., Жүнісов Б., Байжомартов Ү., Комягин Б. Жалппы экономикалық теория. Ақтөбе, 2004 ж.
5. В. Крымова. Экономикалық теория. Кестелі оқу құралы. Алматы, 2003 ж.
6. С. Райымқұұлы. Экономикалық теория негіздері. Шымкент, 2003 ж
7. Нарықтық экономикада дамыған елдер өнеркәсібіндегі салыстырмалы еңбек құқығы мен өндірістік қатынастар. Редакторлар: Р. Бланпейін, С.Энгельс. Алматы, «Дәнекер» баспасы, 1999 ж.
8. Нарықтық экономиканың теориясына кіріспе. Б. Мәдешов. Алматы, 1995 ж.
9. Экономикалқы теория. Я. Әубакиров, Б. Байжұмаев, Ф. Жақыпова, Т. Табеев. Алматы, 1999 ж.
10. Н. Назарбаев «Тәуелсіздігіміздің бес жылы», Алматы, «Қазақстан» 1996ж, 626-627 беттер
11. Әубәкіров «Экономикалық теория негіздері» Алматы «Санат» 1998ж
12. Бибатырова И.А «Реттелетін нарықты шаруашылық» Лекция курсы, Алматы 1994ж
13. Елмесов Р.С. «Халықаралық экономикалық қатынастар» Алматы-2002ж «Қазақ университеті»
14. Дулатбекова Ж.А. Шымкент 2001ж Микроэкономика
15. Жатқанбаев Е. «Аралас экономика негіздері» Алматы «Қаржы-қаражат», 1996ж
16. Жунисов Б. «Нарықты экономика негіздері» Алматы, ҰУ, 1994ж
17. Куликов Л. «Основы экономической теории» Схема – конспект (қазақ тілінде) 1994ж
18. Кулагин П. «Рынок в социалистической экономике» - Қаржы экономика
19. Ленин В.И. Толық шығармалар жинағы. 3-том, 383бет
20. Мамыров «Макроэкономика» Алматы экономика 2003ж
21. Отаров Ә.К. «Нарықтық экономика негіздері» Шымкент 20001ж
22. Сейітқасымов «Ақша, несие, банк» экономика Алматы-2001ж
23. Саниев М.С. «Ақша, несие, банктер» Алматы экономика және статистика институты.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..................................5-6
І. Қазақстан Республикасының 2030 стратегиясының басты
мақсаттары мен ерекшеліктері
1.1 Үкімет ... ... мен ... Ұзақ ... ... мақсаттар мен оларды іске асыру
стратегиялары...............................................................
......................................11-17
ІІ. Аграралық өндірістің әлеуметтік-экономикалық мәні
және Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешенін нарықтық
қатынастарға көшірудің негізгі ... ... ... ... ... ... және табиғи-
биологиялық
ерекшеліктері...............................................................
...............22-29
2.3 Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешені және оның
реформалау мен нарықтық ... көшу ... ... ... ... ... ... тиісті
стратегияларымызға таңдау жасап, осы жолмен жүру үстінде ерік-жігер мен
төзімділік таныта отырып, біз ... ...... ... уақытымыз бен ресурстарымызды жөнсіз зая ... ... ... ие ... әрі ... таныта отырып, біз
жолымызда кездесер кез-келген күрделі кедергілерді абыроймен еңсере аламыз.
Біз ... ... ... өзге біздің ұрпақтың келер
ұрпақтар алдында орасан зор жауапкершілік ... ... ... ... аталар мен әжелердің өз балалары мен ... ... ... есте ... ... өз ... бен немерелерімізді сонау алыс болашақта, олар
үлкен жасқа жеткенде қандай күйде көргіміз келеді?
Олар әл-ауқатты өмір сүре ме, ... ... сау әрі ... ... бола ала ... жақсы әрі азат қоғамда өмір сүре ме?
Олар ... ... өмір сүре ... өз ... мен балаларының қауіпсіздігі үшін алаңсыз бола
ала ма, көшелермен емін-еркін жүріп, өз дүние-мүлкі үшін ... ... ... ... ... пен ... ... және алыс
көршілерімізбен достық қарым-қатынасымызды мұра етіп ... ... ... ... ... брақ ... сұрақтарға бүгіннің өзінде жауап
беруге тиіспіз.
Қазақстан жаңа мемлекет ретінде көптеген империялардың: ... ал ... ...... ... жан ... еткенін көрген
дәуірде дүниеге келді.
Біз жаңа мемлекетті, жаңа нарықтық экономика мен жаңа ... өзге де жас ... ... осы ... ... басынан кешіп
те үлгерген уақытта құру үстіндеміз.
Біз ... ... ... келешегімізді айқындауда сөзсіз елеулі роль
атқаратын күннен-күнге өсе түскен ауқымдану мен ұлғайып келе жатқан өзара
тәуелділік ... өмір ... ... біз өз ниетімізді байсалды ұстансақ және пайымды да парасатты
болсақ, өз дамуымыздың ішкі және ... ... ... ... ... ... онда ... жалпы топтасуымыз, өз тарихымыз
бен ерекше жағдайларымыз негізінде ... ... ... алу мүмкіндігімі де
бар.
Сол үшін басқа елдердің тәжірибесін зерделей алсақ та әрі ... ... ... та және ... ... ... ... алсақ та, егде жасқа жеткенде балаларымыз бен немерелеріміз
мақтан ете алар ... құру ... ... бен арманымызды іске
асыру үшін қажетті осынау орасан зор ... өзге ... де ... тек біздің
өзіміз ғана игере аламыз.
Неліктен нақ бүгінгі таңда біздің ... осы ... ... кеше біз ... даяр емес едік, тәжірибеміз бен біліктілігіміз
жетіспеді, жағдай, ересен ... пен ... ... ... өзі де басқа болатын. ... ... ... мәні ... кеткен аласапыран өтпелі кезеңнің буырқанған жағдайында дербес
мемлекет ретінде табан тіреп қалуға келіп ... ... ... ... ... және де ... ... қоғамдық және
экономикалық қайта құрудың бұрын-соңды болмаған міндеттерін игере ... ... ... біз ... ... өтудеміз. Ең өзекті және маңызды
міндеттерімізді шешуде қол жеткізген табысымыз бізге жан-жағымызға ... ... ... ... ... әрі ... ... көз
салуға, алдағы дамуымыз туралы ойлауға, өз жоспарларымызды түзуге мүмкіндік
береді.
Біздің алға қарай тұрақты жылжуымыздың ... ...... алға ... ... қол ... ... барлық жіктері мен топтарының ортақ міндеттерді шешуге бағытталған
стратегия айналасында топтасуы. Егер біз ... мен ... ... ... ... ... ... дәл айқындап,
олардың іске асырылуын қамтамасыз етуге қабілетті болсақ, онда бұл ... Мұны ... ... жекелеген топтарымен және жекеше
сектормен ... ... іске ... қажет.
Курстық жұмыс барысында ... алға ... ... ... ... ... ... әлеуметтік және тағы басқа
бағыттары ... ... ... ... осы шараларды жүзеге асыру
үшін Қазақстанның 2030-шы жылға арналған ұзақ ... даму ... оны ... ... ... ... ... курстық жұмыс
осындай елеулі жұмысқа арналды.
І. Қазақстан Республикасының 2030 ... ... ... ... ... ... ... мен басым міндеттері
Үкімет 2002-2004 жылдарға арналған басты мақсат ретінде ... ... ... ... ... ... деңгейін арттыру, капитал қозғалысын жандандыру, экономикалық
қауіпсіздікті ... ... ... ... ... ... ғаламдық және аймақтық деңгейлерде қауіпсіздік пен
тұрақтылыққа, қауіп-қатерлерге қарсы тұру әзірлігі ... ... өсуі деп ... ... одан әрі ... ... пен құқық
тәртібін нығайту, азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын
сақтау мәселелеріне зор назар аударатын ... ... ... ... ... Ел халқының әл-ауқатын жақсарту және оны одан әрі өсіру үшін ... ... ... қазіргі заманғы өндірістер құру, неғұрлым жоғары техникалық-
технологиялық деңгейге шығу.
3. Олардың функцияларын, өкілеттіктері мен жауапкершіліктерін ... ... ... ... жұмысының тиімділігін
арттыру.
4. Әлеуметтік-экономикалық процестер мен ... ... ... ден ... қоса ... ... мемлекеттік
реттеудің тетіктерін жасау.
Мақсаттар мен орта мерзімді басымдылықтарға қол ... ... ... ... ... және ... ... теңдестірілуі мен тұрақтылығын;
халықтың тұрмыс деңгейі өсуі, кедейлік пен жұмыссыздықтың азайтылуы
негізінде ішкі сұранысты арттыру;
рыноктарды ... ... ... ... ... саласының рентабельді жұмыс істеуін;
бірінші кезекте өнеркәсіптің шикізаттық емес салаларында ... ... ... ... жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарды
технологиялық жаңартуды;
ауылшаруашылығының өнімділігін елеулі түрде арттыруды, ауылшаруашылығы
өнімдерін өңдеу және ... ... ... қабілетті өндірістерді
дамытуды;
мердігерлік жұмыстар рыногын құруды, қазіргі заманғы құрылыс кешенін
және құрылыс материалдары мен құрастырмалары өнеркәсібін ... ... ... ... және оның ... қабілетін
көтеруді;
экономиканың барлық деңгейі үшін сапалы жаңа басқару инженерлік-
техникалық және жұмысшы кадрларды ... ... ... инвестициялар құйылуын ынталандыруды,
инфрақұрылымды дамытуға және экономиканың өндірістік құрылымын жетілдіруге
жұсмсалатын мемлекеттік инвестициялық ресурстарды тиімді пайдалануды;
аймақтар ... ... ... ... ететін
экономикалық, фискалдық және заңнамалық жағдайлар жасауға ... ... ... ... ... бағыттары Қазақстан Республикасы дамуының 2010-
жылға дейінгі кезеңге арналған стратегиялық жоспарының негізінде әзірленді
және Қазақстанның 2030-жылға ... Даму ... одан әрі ... нысана алынды. Таяу кезеңдегі бірінші кезектегі міндеттер Мемлекет
басшысын ... 16 ... ... ... 10 ... ... салтанатты жиналыста, сондай-ақ, 2002-
жылғы 25 қаңтардағы облыстардың әкімдерінің кеңесінде Үкіметке ... ... ... ... жаңа ... бөлістер мен өндірістерді
дамыту үшін жағдай жасау.
Екінші. Инфрақұрылымды және оның ... ... ... ... ... дамыту.
Үшінші. Әлеуметтік саясатты жетілдіру.
Төртінші. Еуразиялық экономикалық ... ... ... ... (ОАЫ) ... Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы (ТМД),
Шанхай Ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ), Экономикалық ынтымақтастық ... ... ... ... тереңдету.
Бесінші. Халықтың ден саулығы, жай-күйін жақсарту, салауатты өмір
салтын насихаттау.
Экономиканы ... ... ... ... ... ... Отандық шағын және орта бизнестің серпінді өсуі.
Екінші. ... ... ... ... ... жылы КТК ... іске қосылуына, Қарашығанақ мұнай конденсаты кен орнының
игерілуіне байланысты ... ... ... ... экспорттық
мүмкіндіктерін ұлғайту.
Үшінші. Метоллургия, химия және мұнай химиясы салаларында жаңа
тезнологиялық ... ... мен ... ... экспорт құрылымын
жақсарту.
Төртінші. Қаржы секторын дамытудың жаңа сапалық деңгейі.
Бесінші. Экономикалық және әлеуметтік инфрақұрылымды ... ... ... ішкі ... және ... ... тауарлар мен
қызметтер көрсетудің бара-бар ұсыныстарын дамыту.
Үкімет орта мерзімді кезеңде мынадай мақсатты ... ... ... етуге ниеттенуде:
2004 –шы жылы ішкі жалпы өнімнің өсуін ... ... ... 18-
20 пайызға жеткізіп, оның орташа жылдық нақты өсуін 5-7 пайызға жеткізу;
2004 жылғы халықтың жан басына шаққанда ішкі ... ... ... АҚШ ... баламалы сомаға дейін жеткізу;
инфляция деңгейі 2002 жылы 5-7 пайыз, 2003 және 2004 ... ... ... ... жылдық өсуі -8-10 пайыз;
табысы ең төменгі күн көрістен аз халықтың үлесін 20-25 пайызға дейін
азайту ... ... ... ... ... ... салиқалы әрі нақты
істің Үкіметі болуға тиіс» деген сөзін Үкімет ұран ретінде ... ... ... қызметін ұйымдастыруда жүйелі көзқарас қалыптастыру,
оның ... ... ... және ... ету, ... ... іс-қимыл
мен үйлестіруді күшейту.
Қоғамда мемлекеттік қызметтің беделін көтеру және ... ... ... еңбек ақы төлеу жүйесін жетілдіру.
Алғышарттар:
Мемлекеттік қызметті өркениетті нормативтік құқықтық қамтамасыз етудің
базалық негіздері әзірленді және ... ... ... жаңа
моделі жұмыс істеуде.
Мемлекеттік басқару ограндарының қызметінде қысқа, орта және ... ... ... ... ... -2030» ... ... бойынша Қазақстан Республикасы дамуының 2010-шы
жылға дейінгі стратегиялық жоспары әзірленді. ... ... ... ... ... ... ... әзірленді.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөнінде тиісті заң және бірқатар
нормативтік құқықтық актілер ... ... ... ... ... ... ... міндеті алда
тұр. Оның барлық құрылымдық элементтері қызметінің өлшемдері - ... ... ... ... ... ... саясаттың мақсаттарына
сәйкестігі, аппарат жұмысының тұрақтылығы жолға қойылуы, ... оның ... ... ... ... Осы мақсатта Үкіметтің орталық
атқарушы органдардың ішкі құрылымын бекітуінің, олардың жетекші құрылымдық
бөлімшелері санының нормативтерін белгілеуінің ... ... ... ... ... процесі қайталау мен ... ... жіті ... ... әрі ... ... ... сұлбасын сызуы тиіс.
Мемлекеттік органдардың штат саны олар орындайтын функциялардың ... ... ... ... Бұл ... ... ... кадрлық
құрамы кәсіби деңгейіне, біліктілігі мен ... ... ... сай келуі және тиісті материалдық-тезникалық әрі қаржылық
ресурстармен қамтамасыз ... ... және ... ... ... қызметін реттеу негізгі
міндетін орындаудағы тиімділігін арттыруға және ең бірінші кезекте, түпкі
нәтижеге бағдарлануына бағытталады.
Олардың ... ... ... ... ... үшін
министрліктердің, агенттіктердің және ведомстволардың іс-қимылын үйлестіру
күшейтіледі.
Мемлекеттік ... ... ... және ... ішінде
мемлекеттік функциялар мен өкілеттіктерді тиімді бөлуді заң ... ... ... мемлекеттік басқаруды құрайтын ұйымдастырушылық
құқықтық және экономикалық бөліктерінің ... қол ... ... ... «Қазақстан Республикасындағы жергілікті
мемлекеттік басқару туарыл» Заңдарды ... ... ... ... ... ... өзара іс-қимыл жасауының жүйесін одан әрі
жетілдіру үшін база ... ... ... билік деңгейлеріне
өкілеттіктерді және ... ... ... ... ... өзгерістер енгізілді.
Әкімшілік-бюджет реформасы шеңберінде экономикаға орынсыз ... ... ... ... ... ... ... бірге биліктің
барлық деңгейі арасында өкілеттіктерді ... ... ... басталды.
Мемлекеттік секторға қызмет көрсететін мемлекеттік мекемелер мен ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқару ... және ... ... республикалық және жергілікті
бюджеттердің қаражаттары есебінен қаржыландыратын ұйымдардың функцичларына
талдау жүргізіледі.
Шешу жолдары:
Мемлекеттік басқару деңгейлері ... ... ... және
бюджетаралық қатынастарды жетілдіру мәселелері жөніндегі комиссия жұмысының
нәтижелері бойынша 2002 жылы мемлекеттік функцияларды одан әрі оңтайландыру
және ең ... ... ... ... ... ... ... тиімді бөлу, мемлекеттк аппараттың оңтайлы құрылымын
белгілеу ... ... ... бөлімшелердің тиісті штат саны және басқарудың әрбір
деңгейін ... ... ету ... әрьір мемлекеттік органның
функцияларды іске асырудың тиімділігіне ... ... ... ... ... функцияларды таңдау кезінде тиісті
деңгейінде ... іске ... үшін ... ... мен ... ... жүргізіледі.
Кең ауқымды жекешелендіруден мемлекеттік активтерді тиімді басқаруға
көшу және ... ... ... ... ... реттеу
мүмкіндігін сақтау, мемлекеттік активтерді есепке алу жүйесін жетілдіру.
1.2 Ұзақ ... ... ... мен ... ... ... ... жоғарыда аталғанперспективаларға қол жеткізуі үшін
мынындай ұзақ ... жеті ... іске ... ... ... ... ... тұтастығын толық сақтай отырып,
Қазақстанның тәуелсіз егемен мемлекет ретінде ... ... ... Ішкі ... ... пен ... ... Қазақстанның бүгін және
алдағы ондаған жылдар ішінде ... ... ... асыруға
мүмкіндік беретін ішкі саяси тұрақтылық пен ұлттық ... ... ... Шет ел инвестициялары мен ішкі жинақталымдардың деңгейі жоғары ... ... ... ... өсу. Экономикалық
өрлеудің нақтылы, тұрлаулы және барған сайын арта ... ... ... ... ... ... білімі мен әл-ауқаты. Баолық
қазақстандықтардың өмір сүру жағдайларын, денсаулығын, білімі мен
мүмкіндіктерін ... ... ... ... жақсарту.
5. Энергетика ресурстары. Мұнай мен газды өндіруді және ... ... ... мен халықтың тұрмысын жақсартуға
жәрдемдесетін табыс алу мақсатында жедел арттру жолымен ... ... ... ... ... ... ... және байланыс. Осы шешуші ... ... ... ... ... пен экономикалық
өрлеуге қабілетті Қазақстанның мемлекеттік ... ... осы ... корпусын жасақтау.
7. Кәсіби мемлекет. Ісіне адал әрі біздің мақсаттарымызға қол ... ... ... қабілетті Қазақстанның ... ... және осы ... ... ... ұзақ ... басымдықтардың әрқайсысы үшін біз бір жылдық, үш, ал
кейінен бес ... ... ... ... іс-қимылдарға күш-
жігерімізді жұмылдыра отырып, біз стратегиямызды талдап жасауға және ... ... іске ... ... ұзақ мерзімді басымдықтар мемлекет пен біздің азаматтарымыздың ... ... үшін ... ... ... бюджеті мен кадр саясатын
қалыптастыру кезінде өлшемдер негізіне алынуға тиіс.
Ұлттық қауіпсіздік.
Адамзат дамуының бүкіл ... ... мен ... алға ... және
тұрақты өсуі жүзеге асырылатын қажетті шарттардың ... оның ... мен ... ... ... куә. ... пен
тәуелсіздікті жеңіп алу жеткіліксіз. Оны табанды түрде қорғап, нығайтып,
ұрпақтарға қалдыру ... ... ... ... ... өздеріне қалдырылған
ауыртпалықтар, қиыншылықтар мен проблемелер үшін болашақ ұрпақ кешірер.
Егер біз өз ... ... ... стратегиялық
негіздерін, өз жерлеріміз бен ресурстарымызды қолымыздан шығарып алсақ,
бізге кешірім жоқ. Әрине, болашақты ... ... ... кез-келген
ішкі және сыртқы жағдайларда ұзақ мерзімді кезеңге ... ... ... бағыты үшін уақыты жағынан үздіксіз ... ... ... 2030 ... ... дамуының бірінші стратегиялық
басымдылығы болуға тиіс.
Қауіпсіздіктің басымдығы анық: егер еліміз қауіпсіздігін сақтамаса, ... даму ... ... сөз ... өзі ... өз ... ірге ... қалауы мен дамытуын шолып
қарағанда, олардың өз мемлекеттігін сақтап қалуы үшін ... ауыр ... ... ... ... ... Осы стратегиялық міндеттің шешімін
үнемі іздестіру ... ... ... ... жағдайды
геостратегиялық күштермен және ... ... ... ... әрі ... ... талап етеді.
Қазақстанның қазіргі кездегі және жақын болашақтағы ұлттық қауіпсіздігіне
төнуі ықтимал қауіптің тікелей әскери басып кіру және мемлекеттің аумақтық
тұтастығына ... ... ... болмайтынын біз түсінеміз. Ресейдің де,
Қытайдың да, Батыстың да және мұсылман елдерінің де ... ... ... ... жоқ ... ... ... Бұл тыныштылық пен тұрақтылықтың
болжап білуге ... ... ... ... ... ... үшін ... тиіс, соның негізінде біз ... ... ... құра ... Қарулы Күштеріміздің құрылысы мен жаңартылуына, олардың кәсіби
даярлығы жауынгерлік ... ... және ... ... осы ... ... зор ... берілетіні сөзсіз.
Қазақстан Республикасының қазіргі кезге сай әрі тиімді армиясын, әскери
әуе және әскери теңіз күштерін құру үшін ... ... ... ... және оны ... ... жұмысты нығайту керек. Мұның өзі ... ... және ... ... да бөлінетін бюджет қаражатын үнемді
және тиімді жұмсауды тұрақты ... ... ... ... ... ... ... бөлісу үшін еліміз өз көршілерімен ынтымақтасатын болады.
Қауіпсіздік пен тұтастық мәселелерінде біз үнемі қырағы болуымыз тиіс.
Біздің ... ... және ... да ... беретін ізеттілігіміз бен
меймандостығымыз тіпті де аңқаулық пен кіріптарлықтың ... ... ... ... ... ... демографиялық және
көші-қон саясаты шығарылуы тиіс. Егер біздің мемлекеттік органдарымыз ... ... ... болса, онда біз ХХІ ... ... ... адам саны ... ... ... ... табиғи жолмен кеми беретін «демографиялық оппа» жағдайына ... Бұл ... ... ... ... ... ... пен қоғамның топтасуы.
Тату көршілік бірінші кезектегі іс, бірақ елді ішкі алауыздық ... ... Егер әр ... ... ... мүдделердің – саяси, идеология,
діни, этникалық ... ... ... ... ... ... ... бұл халықты ортақ игілікке қол жеткізу ... ... ... іске ... ... жаңылыстыратын қауіпті
жағдайға әкеліп соғады. Бұл жерде әңгіме ... ... ... ... туралы да болып отырған жоқ. Солтүстік Ирландия, бұрынғы ... ... ... мен ... және ... да ... ешбір өркениеттің,
ешбір мәдениеттің алауыздықтың ауыр салдарынан сақтандырылмағанын ... ... ... ... кедергілерді жойып, әдетке,
құштарлыққа, ерекше мүдделерге, дінге, жас қарайластығына ... ... ... ... қарамастан, жаңа кедергілерді
болдырмау – біздің міндетіміз.
Қоғамның негізі болып табылатын бұл басымдықтты жүзеге асырудағы ... ... ... ... бар:
- еліміздің барлық азаматтары үшін мүмкіндіктердің теңдігіне
негізделген бірыңғай ... ... ... этникалық түсініспеушілік себептерінің жойылуын, барлық этникалық
топтар құқықтарының, тең болуын қамтамасыз ... ... ... мен ... арасындағы айырмашылықты
азайту және ауыл проблемасына үнемі ерекше көңіл бөлу;
- өтпелі және ... ... ... ... әлеуметтік
проблемаларды ұдайы шешіп отыру;
- ұзақ мерзімді болашақта саяси тұрақтылықты да, қоғамның қалыптасуын
да қамтамасыз ететін бай ... ... ... түрде
қалыптастыру;
- адамдар арасындағы қарым-қатынас пен коммуникациялық байланыстардың
барлық нысандарын дамыту;
- әр түрлі кнфессиялар арасындағы өзара құрмет, ... пен ... ... саяси тұрақтылық пен даму үш тапқа да: байларға, орташаларға және
кедейлерге сүйенеді. Олардың барлығы да ... ... ... ... ... өркениетті арақатынаста болуға тиіс.
Қала мен село арасындағы қарым-қатынаста жіктелу айқын көрінді. Мұнда
жіктелудің терең процесі жүріп жатыр және бұл ... ... ... ... таяудағы он жылда нарықтық өзгерістерге қосымша серпін беру және
әлеуметтік проблемаларды шешуге ерекше ... ... ... ... ... сала болуға тиіс.
Біз селодағы жұмыс күшінің көптеп босауына, село ... ... ... ... ... ... әзір ... тиіспіз.
Село бүгін: жалақы, зейнетақы төлемеу, артта ... ... ... ... ... ... беру мен ден ... сақтау,
экологиялық апат сынды барлық әлеуметтік проблемалардың өзегіне айналды.
Әйтсе де, мұнда демографиялық әлеует өте жоғары.
Орталықтан қиындықпен «жиналған» ... ... ... ... ... ... Мұндай «жайлыңқы» саясатты доғару керек. Қысқа
мерзімде селодағы барлық өзгерістерді аяғына жеткізу керек, олар ... ... ... саясатпен қатар жүруге тиіс.
Шет ел инвестициялары мен ішкі жинақталымдардың деңгейі жоғары ашық
нарықтық экономикаға негізделген экономикалық өсу.
Біздің ... ... ... ... ... ... мемлекеттің белсенді роліне және айтарлықтай шетел
инвестицияларын ... ... Ол ... он ... тұрады:
Мемлекеттің белсенді рөл атқара отырып, экономикаға араласуының
шектеулі болуы.
Экономикалық реформалардың табысы мен олардың жекелеген учаскелерде
тежелуі мемлекеттің ролін қайта ... ... ... және ... ... ... ... араласудың
барлық түрімен, дән себу, егін жинау және басқалармен айналысуды тоқтауы
тиіс. Мемлекет жекеше сектор ... роль ... ... ... құра ... ... маңызды, бірақ шектеулі роль атқаруы
тиіс.
Бірақ нарық дамымаған, нарықтық ... ... ... ... ... мемлекет нарықты дамыту мен ол кеңістікті
тазарту үшін араласуға тиіс. Экономиканың өзі ... ... ... ... ... ... рөлі мен араласуы бара-бар
болуға тиіс.
Соңғы үш жылдың ... ... ... ... ... ... бұл ... бюджеттің тапшылығын
қысқарту мен қатаң монетарлық және несие саясатын дәйекті жүргізуді
білдіреді.
Бірінші Азиялық ... болу үшін ... ... ... ... ... күшеюін, жинақтау нормасының жоғары ... Бұл ... ... ... ... ... мен ... асыт. Қазақстанда да іске асады.
Біздің алдымызға инфляция, не экономикалық өрлеу деген таңдау қойылған
жоқ және қойылмайды да. Түпкілікті ... ... ... ... ... осы ... жетудің құралы ғана екенін біз назарда
ұстауға тиіспіз. Әрине, басқа ... ... ... ... ... ... жағдайын қиындатқаны
белгілі. Бірақ жүйелі және құрылымдық қайта құру жағдайында басқаша болуы
мүмкін де емес еді. ...... ... ... толы
демократия. Халықтың көпшілігі мұны енді ... ... ауыр ... мен ... ... ілесе жүреді.
Бірақ нақты секторды құрылымдық қайта құру ... ... енді таяу ... және ... ... ... ... жетеді.
Уақыты келгенде өмір мен жұмыстың қиын кезеңінде шыныққан адамдар ... ... ... «Таршылықты көрмеген кеңшіліктің парқын білмейді»
дейді қазақ мақалы.
Инфляцияны қолайлы деңгейге түсіре отырып, біз ... ... ... ... ... экономикалық тіпті жалпы
мемлекеттік стратегия монетарлы саясатқа сай ... ... ... ... кең және бара-бар мүмкіндікке иеміз. Бұл орайда, таяудағы
жылдарда біз назарымызды экономиканың нақты секторына, оны сауықтыруға,
фискальді және монетарлық ... ... ... өсу мен ... ... ... азаматтарының денсаулығы, білімі мен әл-ауқаты
Экономикалық ілгерілеу біздің азаматтарымыздың ... ... бере ... ... экономика жағдайында өз денсаулығын
дұрыс ... және ... ... ластануы салдарынан науқас
адамдардың саны жылдан жылға өсіп отырғанын көзге елестету қиын ... ... ... ... өз ... аяғына дейін сау
болуы және оларды қоршаған табиғи ортаның таза ... үшін күш салу ... ... іске ... біздің стратегиямыз мынандай құрамдас
бөліктерден тұрады:
Ауруды болдырмау және ... өмір ... ... ... ... ... болдырмау, екінші жағынан, салауатты өмір ... ... ... ... ... әсер ететін маңызды
фактор екенін әлемдік тәжірибе көрсетіп отыр. Аурудың алдын алу дегеніміз
таза су мен кенеулі асты ... ... ... ... ... ластайтын және экологиялық зиян келтіретін обьектілерді
қысқартуды, басқа да қауіпті факторды төмендету ... ... ... ... пен ... ... күрес. Есіткіні әкелу мен таратуға
қолданатын жазаны қатайту және осыған байланысты бірқатар елдердегідей,
оның ... ... мен ... өлім ... ... ... пе
деген мәселені қоғамның талқысына шығару керек. Есірткі - өте ерекше ... ... ... сондықтан бұл жерде адамгершілік ... ... ... ... ... ... бір ... оны әкеліп,
тарататын адамның өмірі тұрса, екінші басында соның «көмегімен» қор
болған есірткі тұтынушылардың ... ... мен ... ... ... ... мен темекінің адам
өміріне зиянды екені дәлелдеуді қажет етпейді. Халықаралық тәжірибеде бұл
салада мемлекеттік ... ... ... мен ... ... ... ... емделуге арнайы салық салудан бастап,
бірнеше сабағын ұсынып отыр. Біз бұл мәселеде байыпты саясат жүргізуіміз
керек.
Әйел мен баланың ... ... Ана мен ... ... біздің мемлекетіміздің, денсаулық сақтау ... ... ... ... тиіс. Уақыт өтіп, қазына кірісі
өскенде, мемлекет үшін де, отбасын ... ... ... ... де қолайлы нысанда аналар мен балаларға мемлекеттік қолдау көрсетуге
қаражат табамыз. Біз бұрынғы уақыттан бері және ... ... де ... көмекті көрсетіп келеміз. Біз балалы болғысы
келмейтіндерге салық енгізу ... ... ... ... саламыз.
Энергетика ресурстары
Қазақстан табиғи ресурстардың әсіресе, энергетика ... зор ... ие. ... ... ... бағам бойынша мұнайлы
алғашқы он ... ... ... ... мен газ кен ... бар.
Сонымен қатар, Қазақстанда көмірдің, уранның, алтынның және ... ... ... мол қоры ... ресурстарын пайдалану стратегиясы мынандай элементтерді
қамтиды:
Біріншісі. Біз өз қорларымызды ... әрі ... ... үшін үздік
халықаралық технологиялар, ноу-хау, ірі капиталдар тарту ... ... ... ... ұзақ ... ... ... Мұнай мен газ экспорты үшін құбыр арналарының жүйесін құру.
Тәуелсіз экспорт арналары көп болғанда ғана біз ... ... ... және ... ... баға жөнінен кіріптар болудан
құтыламыз.
Үшіншісі. Отын ресурстарын пайдалану ... ... ... ... ірі елдерінің мүддесін Қазақстанға, оның әлемдік
отын өндіруші ретіндегі роліне бағыттау.
Төртіншісі. Шет ел инвестицияларын тарту ... біз ішкі ... құру мен ... ішкі ... пен ... ... ... боламыз.
Бесіншісі. Бұл стратегия осы ресурстардан түсетін келешек ... ... ... ... Біз өзіміздің стратегиялық
ресурстарымызға қатаң бақылау қоюға, үнемшіл болуға әрі қаражатты ұқыпты
жұмсап, олардың бір ... ... ... үшін ... ... ... ең ... проблемаларын шешуге келетін болсақ, біз 2000-жылға
қарай:
- жергілікті ... ... ... ... шеттететін
боламыз;
- жеке меншік пен тиесілі бөлістерді заттай айқын телитін күмәнді жеке
шаруашылықтарға жекешелендіру жүргіземіз;
- банкроттық тетіктері арқылы ауыл ... ... ... ең ... ... мен нағыз шаруашылықтар үшін ... Азия және ... ... ... және даму ... займдарының басқа
ұймдар мен тілеуқор елдердің көмегінің есебінен ауылдағы шағы және
орта кәсіпкерлікті дамытамыз;
- 25-30 мың ... ... кіші ... үлестіреміз;
- тікелей отандық және шет елдік инвестицияларды тартатын боламыз;
- фермерлерге өнімдерін ... ... ... сумен жабдықтау және ирригация проблемаларын шешетін боламыз;
- барлық ... ... желі ... ауыл ... ... ... ... өсу
Өзіміздің осы бағыттағы ұзақ мерзімді басымдықтарымызды іске ... ... үш ... ... ... ... ... бұлжытпай жүргізіледі;
- жекешелендіру аяқталатын болады;
- заң шығару жетілдіріліп, жақсартыла түседі;
- шет ел инвестицияларын тарту бұрынғыдан да ... ... ... ... болсақ – Қазақстан КҚК құбыр арнасы
құрылысын аяқтау және 2000 жылы іске ... ал 2004 жылы ... ... ... ... Республикасына жеткізілуі үшін қолынан келгенінің
бәрін істейді.
- Жерорта теңізіне, Парсы ... Араб ... ... ... тартуды қаржыландыру мен салу мәселесін пысықтайтын
боламыз. Қазақстан ... мен ... ... ... рыноктарға отын жеткізу үшін газ ... ... ... ... ... мен ... ... мен өндіру, Қарашығанақ
газ конденсаты кен орнында газ конденсатын өндіру, тасымалдау ... ... ... қол ... дамыту жоспарында мыналар қарастырылған:
-2000 жылдың соңында «Достық» және «Ақтоғай» стансалары арасындағы
темір жол ... ... ... ... мен ... ... ... темір жол қуаттарын ұлғайту;
-1999 жылдың соңына қарай Ақтау қаласындағы ... ... ... ... кезеңін жүзеге асыру.
-
ІІ. Аграралық өндірістің әлеуметтік-экономикалық мәні және Қазақстанның
агроэнеркәсіптік кешенін нарықтық қатынастарға ... ... ... ... ... ... ... бірқатар табиғи жағдайларға тәуелді, олардың
ішінде аса маңыздылары ауа ... ... ... ауылшаруашылығында
пайдаланатын жердің құрылымы. Табиғи шаруашылық жағдайларды ескермей жеке
регионның ауылшаруашылық ұйымдастыру жүйесін ғылыми дәлелсіз құру ... ... ... ... тиімді
ұштастыру және аулшаруашылығында пайдаланатын жерлерді өзгерту шаралары
табиғи-шаруашылық жағдайды ... ... ... ... ... ... құрал-жабдық болып жер сааналады, оның сапасынан және оны тиімді
пайдаланудан ауылшаруашылығының түпкі ... ... 1996 ... ... Республикада ауылшаруашылығында пайдаланылатын жердің ауданы
222,2 миллион гектар болды, оның 14,3 ... ... жер, 2,3 ... 83,4 ... жайылым.
1-кесте
Қазақстанда пайдаланатын жердің ауыл шаруашылық аймақтар бойынша
бөлінуі
|Ауыл |Ауыл ... ... ... |
|шаруашылық |шаруашылығына |жер ... | ... ... жер | |жер | ... |Млн.
га |% |Млн.
га |% |Млн.
га |% |Млн.
га |% | |Құрғақ дала |22,8 |10,2 |14,9 |41,9 |0,5 |8,4 |7,8 |4,3 ... шөл |44,6 |19,9 |14,2 |40,1 |1,7 |127,8 |28,4 |15,6 | |Шөл ... |0,5 |1,2 |1,3 |21,7 |88,5 |48,6 | ... |20,4 |9,1 |3,5 ... |9,6 |15,9 |8,7 | ... |6,3 |2,8 |0,9 |24 |0,4 |6,0 |5,0 |2,7 ... ... |224,2 |100,0 |35,6 |100,0 |6,2 |100,0 |182,2 |100,0 |
|
Қазақстанның ауылшаруашылық өндірісі ТМД ... ... ... ... жағдайда. Шөл далада жылдық ылғалдық
көлемі 90 мм шамасында болса, Алатау және ... биік ... және ... 1000-1600 мм болады. Тегіс егін шаруашылық жылдық ... ... мм ... ... жаз мезгілі мамыр айының ортасында түссе, ал
Солтүстікте маусым айының басында түседі.
Республика территориясы алты ауыл ... ... ... ... ерекшеліктер ауылшаруашылығын жүргізу жүйесіне және ауылшаруашылық
өндірісінің кеңістікте орналасуына көп әсер етеді.
Біртектес табиғи ауа райы ... ... ... ... ... жер ... топырақ құнарлығы, ылғалдылығы,
ауылшаруашылығында ... ... ... шаруашылықтардың
мамандану тағы басқа ерекшеліктеріне қарай ауылшаруашылығы аймақтарға
бөлінеді (оны жоғарыдағы кестеден ... ... Дала ... ... егін ... ет, сүт ... ірі ... шаруашылығы, шошқа шаруашылығы және құс шаруашылығы дамыған аймақ.
Көп жері жыртылғандықтан ауыл шаруашылығының ... ...... Бұл ... ... Республикада ауыл шаруашылығында
пайдаланатын жердің 10,2 %, ... ... 41,9 % ... ... ... ... 36 %, ... 31%, еттің 20%,
жүннің 75% өндіріледі. Дала аймағының шаруашылығында Қазақстанның ірі қара
мал басының 32 %, ... 36%, ... 8,5 %, ... 12% және ... % орналасқан.
Аймақтың жер қыртысы негізінен қара топырақ. Ауа райы ... ... ... ... егін ... ... бар.
2. Құрғақ дала астық өндірісі. Ет, сүт беретін ірі қара және ... ... ... ... ... ауыл ... ... 19,9% және жыртылған жердің 40,1 % ... ... ... ... бұл ... үлесі астық
бойынша 41 % шамасында, сүт 25%, ет 21% және жүн 12 %. Құрғақ дала ... ... ірі қара ... ... 26 %, ... 28 ... 10 %, жылқының 22 % және құстың 33 % шоғырланған.
Топырағы ... ... ... ұйымдастыруға жайлы. Қоңыр -
сарғылт. Аймақтың ерекшелігі - оның ... жер ... ... ... ... кезінде эррозияға қарсы жан-жақты
шаралар қажет.
3. Жартылай шөл ет-май және ... ... жүн ... ... ... ... дамыған аймақ, егін және ірі қара ... ... ... ... ... ауыл ... ... - 17,9 % және жыртылған жердің - 4,5 % ... шөл ... ... ... жүн ... ... - 17 %
шамасында, ет - 14 %, сүт - 5 %, ... - 3 %. ... ... қой және ешкі мал ... - 19 %, жылқының - 18 % , ... - 12 %, ... және ... - 4 % ... шаруашылығын нарықтық қатынастарға көшіру тағы басқа аграрлық
өнеркәсіптік интеграциясына алдын ала материалдық жағдай жасау.
Ауылдың материалдық - ... ... оның ... ... ауыл ... ... толық қызмет көрсету әзірше төменгі сатыда
тұр. Негізгі өндірістік қорлар ... ... ... ... жабдықтардың
жоқтығы және әдістің тапшылығы ауыл шаруашылық өнімдерінің төмен дәрежеде
тауарлық ... ... ... ... Ауыл шаруашылығында өте көп
инвестицияны қажет ететін аяқталмаған өндірістердің ... көп. ... ... ... ... ауыл ... ... қаржы
– экономикалық тұрақсыздықтарынан өндірісті кеңейтуге, ... ... ... өз ... жоқ. Сондықтан аграрлық секторды
реформалау бағдарламасында Республикалық бюджеттен қаржы ең ... ... және ... ... ... зор ... ... сумен қамтамасыз ету проблемасын шешуге 1997-2000 ... 34 ... ... және құрғату жүйелерін жақсарту үшін
Бүкіл Әлемдік ... 140 ... АҚШ ... сомасында қарыз алу
белгіленген.
Электр тогын өткізу мен құрылысты жаңғырту және жаңа ... ... ... зор ... қажет. Агро өнеркәсіптік кешен тезникамен қамтамасыз
етуі екі бағытта жүргізілу көзделген:
Біріншісі. ... ... ... ... ... ... ... және ауыл шаруашылық ... ... ... ... шет ел ... мен ... ... ұйымдастыру бағдарламаларын жасау жолы.
Көкшетау оттегін үрлейтін ... ... ... ... сауын-тоңазытқыш шығаратын ортақ кәсіпорын салынуда.
Астана, Павлодар, Семей және ... ... ауыл ... өндіретін ортақ кәсіпорын құру қаралуда.
Орта Азия Республикалары және Қазақстан үкімет аралық келісім бойынша
Оңтүстік Қазақстан облысында ауыл ... ... ... ... зауыт салмақшы. Агро өнеркәсіптік кешен ... ... ... жүйе ... ... бір басты себебі, тауар
өндірушілерден бастап, оны өңдеушілерге қызмет ... ... ... ... ... қалыптасуына жағдай туғызуға болады. Осымен қатар,
аграрлық ... ... ... ... ... ... керек.
Бұл шаруаларға, фермерлерге, ұжым шаруашылықтарға ауыл шаруашылық
техникалар, жабдықтар, ... ... ... және ... ... ... ... ететін маманданған құрылымдар ұйымдастыруды қажет етеді.
Сонымен ауыл шаруашылық өнімдерін өндірушілер ... ... және ... ... ... және алыс шет ... ... алуға болады:
- лизинг бойынша, яғни лизинг компанияларынан қажетті машиналарды,
жабдықтарды және басқа өндірістік құралдарды көп ... ... ... ... яғни ... ... жабдықтар сатып
алу;
- форвард-фьюгер келісімдер жасау арқылы, яғни шарт ... ... ... мерзімді валюттық келісімдер немесе биржаның өзінде
саудаласқан кездегі бекітілген баға ... ... ... және ... ... арқылы келісіп жатады;
- бартер арқылы, яғни экспорт-импорт келісімге келеген ... ... ... ... аталған шаралар арқылы ауыл шаруашылығы өзін-өзі ... ... ... ... Аграрлық өндірістің әлеуметтік-экономикалық және табиғи-биологиялық
ерекшеліктері
Әміршіл-әкімшіл экономикадан нарықтық қатынастарға көшуді ... ... ... ... мен ... көрсеткендей,
өндірістік қатынастарды, оның ішінде ең алдымен меншікті шын ... ... ... ... жету мүмкін емес.
Шексіз мемлекеттік монополия бұрын соңды болып ... ... ... ... ... азаматтардың меншіктегі үлес салмағын,
бейнелеп айтсақ, бұрынғы КСРО-ның негізгі қоры 2,8 ... ... ... ... ... рублі, яғни 89,3 -%мемлекеттік меншікті құрады. Егер оған мәні
жағынан мемлекеттендірілген ұжымшалардың 189 ... ... ... ... онда бұл көрсеткіш 96 % -ке дейін көтеріледі. ... ... ... бар-жоғы 2,8 – і ғана немесе 79 млрд. рубль (әр ... ... ... ... ... ... екі жерден өз бетінше жұмыс
істесін, үш жерден бостандықта еңбек етсін, бәрібір ... ... ... ... ... көшу ... ертегілердей
елестейтіндігі сөзсіз. Өндіріс қорларынан аластатылған өндірушінің ... ... да ... болмады. Өйткені, ол бәрібір қожайын бола алмайтын
еді. ... ... ... реформаларымен де, шаруашылық есептің
модельдерімен де өндірушіні, егер өндіріс қорлары оның ... ... ... ... зорлауға болмайды. Міне, сондықтан да әміршіл-әкімшіл
жүйенің билік ... ... ... ... ... табысқа
жете алмады және жалпы экономиканың, әсіресе, агроөнеркәсіп өндірісінің
дамуына айта ... әсер ете ... ... ... ... секторы үшін өте маңызды. Олай
дейтініміз, ауыл шаруашылығының және онымен сабақтас агроөнеркәсіп ... ... ... ... ... жетуі байқалады.
Бұл қағиданың нақтылығы сондай, ол қосымша құжатты қажет етпейді.
Халықты азық-түлікпен қамтамасыз ... ... ... ... немесе барынша байыпты арнаға түсіруге мүмкіндік ... ... ... ... ... мұнай, газ және басқа орны толмас
табиғи ресурстарды сыртқа шығаруды қысқартып, ... ... және ақша ... ... ... ... ... эволюция меншікке құқық
пен жерде шаруашылық жүргізу құқығын бір-бірінен ... ... ... іс
екенін дәлелдеп берді. Міне, дәл осындай ... ... ... ... ... қолдау таппай, бұрынғы Кеңес Одағының
елдерінде дами алмады.
Нарықтық экономика ауыл өндірушілерінің табысын маусымдық ... ауа ... ... ... ... бір тегерішін
жасады. Олар ауыл шаруашылығы табыстарының қолайсыздығын өз мойындарына
алды. Алайда, мұның өзі ... ... да ... ... шаруашылығы өнімдерін сатып алу және фермерлік табыстарды қолдаудың
мемлекеттік ... ... ... енгізілген.
Аграрлық өндірістің тағы бір ерекшелігі дұрыс пайдаланған ... ... ... ең ... ... қоры – жердің алабөтен
орны болып табылады. Жердің құнарлығындағы айырмашылық еңбек пен капиталды
бірдей жұмсағанның өзінде де өндіріс пен ... ... ... ... ... жер ... және ... реттеу, сондай-ақ, жақсы
ауыл шаруашылық жерлердің шектелу проблемалары туады.
Өндірістің ерекше саласы ретінде ауыл шаруашылығының ерекше ... ... өнім ... ... ... ... тыңайтқыш және
басқалар) одан әрі өнімді көбейту үшін қолданылатындығы болып табылады.
Биологиялық факторлар мен тірі ... ... ... ... бұл ... оның ... технологиясының да ерекшелігін де
білдіреді.
Өнеркәсіпте өндіріс және өндіріс процесі көбінесе ... ... ... ... ... технологияның және ... ... ... ... ... ... экономикалық процесс өнім шығаруды жеделдету мен көбейтуді
төтенше шектейтін табиғи-биологиялық факторлармен ... ... ... ауыл ... ... ... ... қысқарту өте
қиын, тіпті мүмкін емес. Мысалы, ауыл шаруашылығының пісіп-жетілу мерзімі
немесе саулық малдың күйлеу ... ... та ... ... ... ... ... таңдауда ең басты факторы болып саналады. Мал мен өсімдіктер
дамуының ... ... ... ... да өндірістік экономикалық
ресурстардың тиімділігінің төменділігіне әкеліп соқытыратын болғандықтан
,техника, еңбек ұйымдастыру жүйесі аталмыш ... ... ... ... келіп әміршіл-әкімшіл экономика кезінде өсімі төмен мал өсіру ... ... ... жағдайында ірі мал шаруашылығы кешендеріне, қарапайым
агротехникалық талаптарды сақтамаған жағдайда жерді ... ... ... ауыл ... ... мен ... ... келді.
Ең жетілдірілген техника, озық технология және өндірісті білікті
ұйымдастырудың өзі де өнім ... ... бір ... ... ... мал мен ... ... потенциалы сияқты
ауыл шаруашылығының осындай биологиялық факторын жеңе алмады.
Ауыл шаруашылығының ... ... оның ... ... ... Мұның өзі өндіріс кезеңі мен жұмыс кезеңінің тура ... жыл бойы ... күші мен ... ... ... пайдалануына қолбайлау жасап, табыстың түсуін де ... ... ... аз ғана уақыт жұмыс істейтін техниканы пайдаланудың
қажеттілігі ... ... қуат ... көп ... ... ... ... үлесін қажет етеді. Өндіріс ... ... ... ... ... шығынның деңгейі сонымен бірге, жалға
төленетін ақы есебінен де өсіп ... ... ... ... ... шаруа уақытпен
санаспай, демалыссыз, демалы және мерекелік күндерсіз, ауа райының ... қалт ... ... ... ... ... үшін ... жұмыс істейді. Оның есесіне кейбір кезеңдерде әсіресе, қысқы уақытта
шаруа адамы апталап, тіпті айлап бос болады. ... ... ... ... ... үшін емес, түпкі нәтиже үшін жұмыс істейді. Сондықтан да ауыл
шаруашылығы еңбеккерінің психологиясында табиғатында әр бір дән ... ... ... жүгі ... Егістікті өңдеу барысында ол бірде-бір
өсімдікті аяғымен таптамайды, ал егін ... ... ... ... ... жол ... Ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділік көзі ... ... деп ... ... ... соңғы онжылдықтарда ауыл шаруашылығында қалыптасқан өндірістік
қарым-қатынастар шаруа еңбегінің осы тұстарын есепке алмай, ғасырлар бойы
келе жатқан ... мен ... ... ... ... немесе
кеңшерлерде бүгін бір егістік басында жұмыс ... ... ... ... ... ... ... оның еңбек құралы да өз еңбегінің түпкі
нәтижесін көре алмай, бірте-бірте жер мен өндіріс құралдарына ... ... ... ұжымдық қожайындық) сезімін жоғалта бастады. Одан соң,
тек ілкі ... ... үшін ... ... ... үшін ғана ... істеуге
бойын үйретіп алды.
Аграрлық өндірістің жоғарыда айтылған ... оның ... ... ... ауа райы мен жер ... жағдайларының әр
түрлілігі, шаруа еңбегінің ерекше ... ... өз ... ... және ... ... үш ... жинақтаған
ерекше жұмысшының жұмыс істеуін талап етеді. ... ... ... ... ... пен тиімділік дәл соларға арқа
сүйейді. Шаруалық ... ... ... ауыл ... үшін
ең ыңғайлы өндірістік шаруашылық бірлігі болып табылады. Өйткені, ... ... ... мен ... ерекшеліктері толық қарастырылған.
Отбасы өндірістік ұжым ... өз ... ... ... ... және ... міндеттерін тамаша жинақтай біледі. Отбасылық
еңбек ... ... ... ... ресурстарын (жердің, техниканың
және басқалардың көлемін) сол ... ... ... ... ... ... ... да бір фермаға шаққанда
өндіріс және ... ... ... ... ... ... асады. Агроөнеркәсіптің жоғарыдағы ерекшеліктері негізінен
алғанда әлеуметтік-саяси жүйесіне қарамастан, барлық елдер мен аймақтарда
көрініс тапқандай, обьективті мәнде ... КСРО ... ... ... ... ... ... болған жас мемлекеттерде бұдан басқа өз
кезінде «жоғарыдан» ... ... ... ... ... ... ... ұжымдастыру болсын, барлық аймақтарда табиғат
жағдайлары ерекшеліктері ескерілместен кез ... ... ... өсіруге зорлау болсын, соңына дейінтүпкілікті ойластырылмаған
тың және тыңайған жерлерді игеру болсын, ... ... ... болсын, ауыл шаруашылығын басқаруды сан мәрте қайта құру болсын,
міне осының бәрі үлкен зиян әкелді. Жеке ... үшін бір ... ... ... ... ... ғана бөлініп, бір сиыр және он ... үй ... мал ... тиым ... Міне, осындай шектеулер шаруа
психологиясындағы меншіктік сезімге соңғы соққы болып тиді.
Кеңестік ... ... ... болған елдерде, оның ішінде
Қазақстанда агроөнеркәсіптік өндіріс дамуының, агробизнестің ... ... ... ... ... обьективті шарттары мен субьективті
себептері негізінен алғанда, міне осындай. ... ... ... ... өту және ... әсіресе агробизнесті дамыту,
кейбір мамандар болжағандай соншалықты жеңіл болмайды. Дегенмен, ... ... ... ... ... өтіп, барлық елдер мен халықтар жүріп
өткен нарықтық қатынастардың кең даңғыл жолына ... ... ... ... ... салаларында, оның ... ... ... бизнесті игерудің негізінде түсе аламыз.
Бәрімізге ... ... жүйе үшін ... ... және ... ... ... барлық қоғамдық ұйымдар мен
азаматтардың тоталитарлық ... ... ... ... бағынуы және олардың бұқаралық ақпарат құралдарына
монополия орнатуы сияқты қасиеттер тән болды. ... ... ... ... ... ... болсын – бәрінің жұмыс
істеуін қамтамасыз ететін негізгі ... ... ел ... ... де, ... құрылым дамуының
қажеттіліктерін де өтей алмады.
Қазіргі заманғы ауыл ... ... ... ... ауыл ... ... ... үлкен бизнестің әсері күшейген
шақтағы аралас салалармен тығыз топтасып кетуі ауыл ... ... ... ... ... бөлек қарастыру терең
зерттеуге мүмкіндік бермейтіндіктен, агробизенсті жүзеге асырудың теориялық-
әдістемелік негіздерін дамыту және ... ... оқып ... ... отандық ғылымында ауыл шаруашылығын аралас салалармен бір
кешенде зерттеу дами бастады. Тиісінше, «агроөнеркәсіптік кешен» ... ... ... және ... сөз ... ... Оның үш ...
қор шығаратын салалар, ауыл шаруашылығының өзі және ауыл ... ... ... ... және өткізумен айналысатын салалар
кешені. Осы салалармен ... ... ... ... ... ... ... тәуелділік және өзара әсет етушіліксіз
табысты жұмыс істей алмайды және ... ... да ... да төрт ... ... ... (1-ші ... кешенінің басқа сфералары байланыстырып тұратын ұйытқысы
ауыл шаруашылығы болып табылады. Бірінші сфераға ауыл ... ... ... ... өсімдіктер және малды
қорғайтын дәрі-дәрмекпен, яғни ... ... ... ... ... ... ... жағынан бұл сфераға шаруа өндірісін дамытуға
мүмкіндік беретін ... ...... ... Бұл ... ... үшін ... рыногын қалыптастырып, оның техникалық және
технологиялық деңгейін ... ... ... ... ... алуға баға мен шарт арқылы әсер етеді. Ауыл шаруашылығы үшін
ресурстарды тауып, жеткізіуші ретінде бұл сфераның өнеркәсіптік ... ... ... жинақтау және мамндандыру сияқты барлық
көрсеткіштер бойынша ... ... ... ... ... ... болады.
1-ші схема
Агробизнес кешені
Сфераның үшінші тобы (ІІІ) егіс даласынан өнімдерді ... ... ... ... ... ... маркетингтік
сфераны құрайды. Дәстүрлі барлық салаларға қатысты маркетингтік ... және ... ... ... ... аукцион жүйелері және тағы
басқалар) қарағанда агробизнестің бұл ... өз ... ... ... сала – ... ... ... ерекшеленеді. Нарықтық
экономикасы дамыған елдерде маркетингтік сфераның орны ... ... ... ... ... ... дамуына байланысты
ол онан сайын өсе түсуде.
Төртінші сфера (ІҮ) ... ... және оның ... ... жақсартуды қамтамасыз ететін агросервистен тұрады.
Мұнда қызметтің ... ... оның ... агробизнестің басқа
сфераларына мамандандырылған қызмет көрсету, ғылыми зерттеулер мен жобалар,
кадрларды дайындау мен біліктілігін арттыру, жаңа ... ... ... ... және ... бар. Оның ... ерекшелігі
сонда, агросервис мемлекеттік ... ауыл ... ... ... ... ... мамандандырылған білім беру және
тағы ... ... ... ... ... жұмыс істейтін,
агробизнестің бірден-бір сферасы болып табылады. Сондықтан да, міндеттерді
шектеуден басқа жағдайда бұл ... ... және жеке деп ... Жеке ... агроөндірістік кешеннің сервистік қызметінің
техникалық қызмет көрсету, агротехникалық және ... ... ... ... ... және ғалымдар мен ... ... ... мен ... ету ... қызметтің түрлері көрсетіледі. Агросервистің ұйымдары ... ... ... және ... ... ... ... кіреді. Олар өздерінің алдарына шаруашылық, экономикалық және
әлеуметтік мақсаттарды қойған.
Агроөнеркәсіптік кешен құрылымы агробизнес құрылымымен өте ... ... үшін ... ... ... ... (2-ші ... схема
Агроөнеркәсіптік кешен
І сфера ... ІІІ ... ... (І) ... және ауыл ... машиналарын жасау,
минералдық тыңайтқыштар және ... пен ... ... химиялық
құралдары, ауылдық құрылыс, өндірістік мал ... ... ... ... ... ... сияқты қорды қажет ететін
салалар кіреді.
Екінші сфераға (ІІ) таза ауыл шаруашылық өндірісінің салалары – ... мал ... және ауыл ... ... бар) мал ... өндіру жатады.
Үшінші сфера (ІІІ) әдетте ауылшаруашылығы шикізаттарын дайындау,
тасымалдау, сақтау және өңдеуді қамтамасыз ... ... мен ... ... табылады. Кей жағдайларда бірқатар мамандар тасымалдауды,
сақтауды және ... ... ... ... ретінде
өздігінше, жеке төртінші сфераға (ІҮ) жатқызып жүр.
Агроөнеркәсіптік кешеннің құрылымын ... ... ... ... ... ... агроөнеркәсіптік өндірісті басқару қайта
құрылды. Бірақ, ... тыс ... мен ... ... бұл міндетті орындау мүмкін емес еді. ... ... кең ... ... тиімді құрылымдық өзгерістерді тікелей нарықтық
байланыстар негізінде жүйенің өзін-өзі реттеу жолымен ғана жасауға болады.
Экономика сферасында, оның ... ... ... ... ... қарамастан, бұрынғы одақтық республикаларда көзге ілмей ... ... ... бар. ... өзі КСРО тарағаннан кейін пайда
барлық жаңа мемлекеттерге, оның ... ... да ... ... ... ... жолдғ ыҚазақстан Республикасы агроөнеркәсіп
кешені дамуының жай-күйі, негізгі проблемалары мен бағыттарын қарастыру
қажеттігі туындайды.
Қазақстан агроөнеркәсіп ... ... ... ... ... топырақтық-климаттық жағдайы мен өсімдік өсіретін топырақ бетінің ... ... ... және тігінен аймақтануын анықтайтын кең
байтақ жер аумағы алып жатқандығы болып табылады. Температураның ... ... ... ... ... ... ... құбылып отырады. Мұның өзі субтропикалық және ... ... ауыл ... ... ... ... дақылдан
бастап, жүзім және мақта өсіруге дейін мүмкіндік береді.
Қазақстан жер аумағының көп ... ... ... баратындай аймаққа орналасқан. Республиканың солтүстігі мен
орталығында жауын-шашын 140-350мм-ден оңтүстік-шығыстың және шығыстың таулы
және биік таулы аймақтарында 450-900 ... ... ... ... ... беті де қатты ерекшеленеді – ... ... қою ... ... ... ... және ашық қоңыр
топырақ болса, оңтүстігінде құба құмды топырақ, сұр топырақ және ... қара ... ... ... Қара топырақты жер көлемі бар-жоғы 15
миллион гектарға жуық жерді құрайды. Бұдан басқа, Қазақстанда 77 миллионға
жуық ... ... ... ... бейім жер, 50 миллион гектарға
жуығы эрозияға қауіпті жер, оның ішінде 17,7 ... ... ... ... 74 миллион гектардан астам жер сортаң және кейбір топырақты жер, оның
8 миллионға жуығы өңделген жер болып ... ... тағы бір ... - ... мен шоғырландырылуының жоғарғы деңгейде болуы. Қазақстанның
ауыл шаруашылығы кәсіпорындары егістік жер көлемі жағынан кеңестік кезеңде
ТМД елдері бойынша орташа ... ... алты ... жуық ... ... өнім өндіру көлемі бойынша 2-3, одан да көп есе болды. Осы ... ... ... ... мен ... реформалауды және оларды
шаруа (фермерлік) қожалықтарына, кооперативтерге және басқа да ... ... ... ... әлдеқайда қиындатып отыр.
Қазақстанның агроөнеркәсіп өндірісінің келесі ерекшеліктері – ... шет ... ... ... ... салалалық
сәйкессіздіктер көзге бірден ұрады, ауыл ... ... мен ... ... ... және ... ... қор шығаратын
сфералар мен салалар, сондай-ақ, жалпы ... ... ... 90-шы ... ... ... ... құрылымында ауыл
шаруашылығының үлес салмағы 64%-ке жуық, бірінші ... 8%-ке жуық ... ... ... ... ... Республикада автомашина және комбайн
жасау өнеркәсібі мүлдем жоқ. Қолда бар элеваторлық қуаттар астықты өңдеуді,
ал ет ... етті ... ... ете ... Осының салдарынан
өндіріс өнімі көлемінің 30%-і ысырапқа ұшырады. Бұрынғы КСРО кезінде
Қазақстан ... ... ... тыс ... ... оны
сонда өңдеп, дайын өнімді қайта алып келетін. Республикадан тыс жерге екі
жақты тасымалдауға келетін ... ... ... өнім алу үшін бастапқы
шикізат болып табылатын өнім қалдықтары да өнім ... ... ... ... ... еңбеккерлері өндірген үстеме өнімнің бір
бөлігі де сол ауыл шаруашылық өнімдерімен бірге сыртқа ... ... ... сфераларының шамадан тыс шашыраңқы орналасуы
жағдайында транспорттың ... мен жол ... ... ... ... ... дамуын қиындата түсетін
ерекшеліктердің қатарын толықтыра түседі. ... ... бір ... ... ... ... 38 метр ... жол келеді. Ал,
бұл көрсеткіш Өзбекстанда – 129 ... ... – 324 ... ...... ... ... аз орналасуы да (бір шаршы километрге ... ... ... ... ... ... мен ... әсер етеді.
Міне, осындай қиыншылықтарға қарамастан, егістік жерлердің ... ... ... ... ... мен ... биоклиматтық
потенциалының мол болуы, ауыл шаруашылық өсімдіктері жергілікті сорттарының
және мал тұқымдарының генетикалық мүмкіндіктерінің болуы, ауыл шаруашылығын
жүргізудің ... ... ... қалыптасқан Қазақстан халқының
еңбекқорлығы ... ... ... жағдайда жақын болашақта
дамытуға, жалпы алғанда Республика тұрғындарын азық-түлікпен, ... ... ... ... және Қазақстанның тіпті әлемдік аренада
ауыл шаруашылық өнімдерін экспортқа шығарушы елге айналдыруына ... ... ... ... және ... мен ... қатынастарға көшу кезеңіндегі негізгі
бағыттары
Қазақстан 15 миллион адам тұратын Орталық ... ірі ел, ол ... ... ... ... ... орын (жер ... 2 миллион 717,3 мың
шаршы километр) алады.
Көмір, қара және түсті метелл, мұнай, газ ... ... ... ... және ... ... ... жасау, химия және жеңіл
өнеркәсібі мен қатар, республиканың мықты агроөнеркәсіптік ... ... ... ... ... ... 222,3 ... гектар, оның ішінде
егістік жер 36 миллионнан астам гектар және шабындық жер 5 ... ... ... ... жан ... шаққанда шамамен 2,2 гектар жерден келеді.
Бұл дүние жүзіндегі ауыл шаруашылығы жағынан дамыған ... ... көп. ... ... ... ... жыл сайын орташа есеппен 24
миллион тоннаға жуық ... 1,5 ... ... ... ет, 3,5 ... ... сүт және 100 мың ... жуық жүн өндіреді.
Қазақстанда ауыл шаруашылығы дақылдарының 60-қа жуық түрі өсіріледі,
сүтті және етті ірі қара, ... ... және ... қойлар, жылқы,
түйе, шошқа, құстың бірнеше түрлері, марал, сондай-ақ, ара мен балық, ... аң ... бар. ... ... ... ... (І – қор ... машина жасау, микробиологиялық және химиялық
өнеркәсіппен айналысады.
Агроөнеркәсіп үшін машина ... ... ... зауыты, Ақмола
эрозияға қарсы техника шығару өндірістік бірлестігі және ... пен ... ... ... зауыттары мал шаруашылығы үшін
машина жасаумен айналысады. ... ... ... ... оның ішінде
қорғаныс зауаттарында да ауыл шаруашылық машиналарының кейбір түрлері және
қосымша бөлшектер шығарылады.
Химиялық өнеркәсіп саласында Жамбыл және ... ... ... ... шығарады. Мұндай өнімдерді жолай өнім ретінде
Қарағанды металлургия және Өскемен ... ... да ... ... ... ... ... қорғаудың химиялық
құралдарын шығаруды жүзеге асырады. Микробиологиялық өнеркәсіптің басын
Шымкент ... ... ... дәрілер және Степногорск «өркениет»
сияқты үш зауыт ... ... ... кешенінің екінші сферасында (ІІ- ... ... ... ... 2200 ... және басқа
мемлекеттік ауыл шаруашылық кәсіпорындары мен 406 ... ... ... ... ... екінші сферасында (ІІІ – дайындау, сақтау
және тағы ... ... ... және ұн-жарма өнеркәсібі кәсіпорындарынан,
дайындау, сақтау, сондай-ақ, ауыл шаруашылығын ... ... мал ... және ... қызмет ететін кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... ... ... да ... тұрады.
Қазіргі жағдайда Қазақстандағы экономикалық жаңғырулар өзінің шешуші
кезеңіне енді. Қазірдің өзінде ... ... ... ... және ... ұйымдық құрылым қаланып, бірте-бірте өндіріс ... және алға ... ... ... пайда болып, үлкен ... ... ... ... ... мен ... анықтау
қажеттілігі туды.
Республика Президенті Н.Ә. Назарбаев «Қазақстанның егемен мемлекет
ретінде ... мен ... ... ... еңбегінде былай деп атап
көрсетті:
«... барлық стратегиялық жоспарлардың алдында агроөнеркәсіп кешеннің
дамуы, оны жүйелі және батыл реформалау ... ... ... ... кешенді дамытудың артықшылықтары туралы» Заң ... ... ... ... ... идеяларын, қабылданған заңдар мен Республика үкіметінің
қабылданған қаулыларын іс ... ... ... ... Ауыл шаруашылығы
ғалымдары академиясының ғалымдары «Қазақстан Республикасы агроөнеркәсіптік
кешенін дамытудың 1993-1995 жылдарғы және 2000 ... ... ... ... ... ... келесі обьективті факторларды еске алды:
- егемен мемлекет құру;
- материалдық өндіріс сферасындағы нарықтық ... ... адам ... ... ... ... ... және өңдеу өнеркәсібінің шикізатқа деген қажеттілігі;
- аграрлық ғылым мен техника жетістіктері;
- ауыл ... өнім ... ... ... ... ... және өнеркәсіп үшін
шикізат өндірудің тиімділігі, сондай-ақ ... ауыл ... ... гығару және сырттан алу мүмкіндіктері ғылыми тұрғыдан обьективті
және қатаң түрде ... ... ... ... мен ... ... мен ... Республикасы Министрлер Кабинетінің мәжілісінде
сындарлы жағдайда қаралып, Үкіметтің ... ... ... ... жаңа ... ... негізі қаланды.
Бұл бағдарламаның орындалуы Республика агроөнеркәсіптік өндірісінің
дағдарысқа түскен қолайсыз ... ... ... Оның ... ... материалдық-техникалық ресурстар, шикізат жне азық-түліктің
республика ішінде, әсіресе ТМД ... ... ... ... ... баға және несие саясатына қатысты реформаның жүйелі іске
асырылмауы;
- шаруа ... ... ... ... жеке ... ... іскерлік үлгідегі жаңа тауар өндірушілер қалыптасу
кезеңін бастан өткізуде, ал ... ... мен ... ... ... рынок жағдайында кеңшарлар мен
ұжымшарлар бейімсіздік танытуда;
- ... ... ... ... басқарудың әміршід-әкімшіл
жүйесінің қалып қойған құрылымындағы консерватизм.
Ішкі көздердің есебінен ... ... ... экономикалық жағдайды
тұрақтандыру және ауыл шаруашылық өнімін өндіруді арттыруды ... ... ... ... ... шешу үшін ... төмендегідей шаралар қарастырылған:
1) меншік қатынастарын қайта құру, жекешелендіру тәсілдері мен ... ... ... қамтамасыз ететін көпукладты
экономиканы ... және ... ... ... ... ... ... бағытына түзетулер енгізу;
2) агроөнеркәсіп кешенінің еркін баға белгілеуге көшуін қамтамасыз ететін
тиісті қаржылық-несиелік және баға ... ауыл ... ... мен өнім ... ... ... әр ... мен әдістерін, монополист-кәсіпорындар өнімінің бағасын
шектеуді, шет елдік ... ... және ... бизнесті дамыту
мәселелерін жасау және жүзеге асыру;
3) тауар қорларын қалыптастырып, реттеуге мүмкіндік беретін және ... ... ... баға коньюктурасы мен өнімді тиімді
пайдалану ... ... ... ... қазіргі заманғы
инфрақұрылымын құру;
4) агроөнеркәсіп кешенінің терең ... ... ... ... асыру:
- Республиканың табиғи аймақтарының биоклиматтық потенциалын олардың
экологиялық жүйе талаптарына, экономикалық ... ... ... негізгі ауыл шаруашылық дақылдары егіс көлемі
құырылымының әлемдік рынок коньюктурасына ... Ауыл ... мал ... генетикалық потенциалын әрбір
табиғи аймақтағы ... ... ... орай ... ... ... ... негізгі қордағы қажеттіліктерін
қанағаттандыру мақсатында ауыл ... ... ... ... Қуаты және орналасуы жағынан тиімді өңдеу өнеркәсібінің кәсіпорындар
жүйесін қалыптастыру;
- Экономиканың ... және жеке ... ... ... ... ... ... әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту:
5) агроөнеркәсіптік кешен араласатын экожүйелердің ... ... ... ... ... және техника-
технологиялық кепілдік беретін жүйелер құру.
Сыртқы экономикалық қызметті ... үшін ... ... дамыту
және бухгалтер, маркетолог, салық инспекторлары, банк қызметкерлері және
халықаралық экономикалық жүйелер жөніндегі маман-кадрларды дайындау ... ... ... құру және ... жүзіндегі ақпарат көздеріне жол
ашуды қамтамасыз ету ... ... ие ... ... ... ... ... лицензиялық және құқықтық негізі жөніндегі жаңа заң
және ... ... ... және қабылдаудың айрықша қажеттілігі
туады. Сондықтан ... ... ... ... шараларды тиісті деңгейде жүзеге асыру қажеттілігі туындап, оны
іске асыру келешек ұрпақтың мақсаты ретінде қарастыру жөн деп ... ... ... ... ... ... ... жылдардыың іс-қимыл жоспарын әзірлеу – аса күрделі міндет. Алдын
ала ... ... ... ... Бұл жолда қандай қиыншылықтардың да тосып
тұғаны да ... ... ... ұзақ ... басымдылықтарды әзірлеу
бірден бәріміздің қажырымызды жаншып, іске жұмылдырары анық, ал бұл ... ... ... ... ... осынау стратегиямыздың іске асқан кезіне
жетер-жетпесі де неғайбыл. Ендеше онысы нақтылығы мен ... ... ... ... ... Біздің күнбе күнгі мақсаткерлігіміз бен
табандылығымызға баға бере ... оны әлем ... ... ... ... ... ... орасан зор ішкі және сыртқы қиындықтар тосып
тұр. Өз дамуының стратегиясын ... ... ... ... ... аян. Өз ... іске ... алмаған мемлекеттер болғанының мысалы
одан да көп. Жағдаяттардың ... ... ... ерік-жігері мен
қабілетінің әлсіздігі оларды мұратына жеткізбеді.
Егер күн ... ... ... ... ... ... ... жұмылдыра алмасақ, табандылық пен икемділік , тәртәп пен
шығармашылық қарым таныта алмасақ, біздің де ... ... ... ... пен ... ... ... жығылып, басты
нысанымызды біртіндеп естен шығару, жеңіл, тіпті, кейде керексіз жұсымтарға
ауысып, ауырын, алайда стратегиялық ... ... ... ... ... сіңісті дертіміз. Сондықтан да күн ... ... ... ... әр күн ертеңгілік алдағы мақсатымызға қарай алға
жылжудың аз да болса қамын ойлау, содан кейін әр кеш ... ... ... ... ... ... ... соңына дейін барлық 7 басымдылығымыздың әрқайсысы бойыншаоларды іске
асырудың үш жылдық және жылдық нақтылы жоспарлары әзірленіп, олар ... ... мен ... ... алынады.
Үкіметтің құрылымы біздің ... ... ... ... ... өзінен бастап Президенттің, Үкіметтің, Парламенттің және
жергілікті өкіметтің қызметі өзімізідің ортақ ... іске ... ... ... ... ... стратегиялық жұымс
жоспарлары болады, әрі ол өз ведомствосының, сол жоспардың әр бір нақтылы
тармақтарын ... ... ... ... есеп ... ... сайын, елбасының азаматтар, халық алдында не істегені, нені істемеген
және неліктен бұлай болғандығы жайында есеп ... Әр бір жыл ... ... ... мақсаттарға қарай ілгерілей түсуіміз үшін
келесі жаңа ... ... ... ... ... қиындықтардың көптігіне қарап, бұл ... ... ... ... де ... ... біздің
мұратымыз бен ... бос ... ... Енді біреулері
орталықазиялықтар, оның ішінде қазақстандықтар Барыс болуға қабілетсіз дер.
Біз үшін мұсылман әлім елдерімен ... ... пен ... құрылымдарына белсене қатысу мейлінше табиғи нәрсе. Біз сондай-
ақ, ислам және Араб Шығысы елдерінің көпшілігімен өзара ... және ... ... ... ... ... келеміз.
Халықаралық қоғамдастықта біздің елімізді мекен ететін және біртұтас
Қазақстан халқын құрайтын ... ұлт ... ... және ... ... ... етуге бағытталған
дәйекті саясатымыз қазірдің өзінде кеңінен танылып отыр. ... ... және ... қабілетті зайырлы мемлекетті белсене орнатып жатыр.
Қазақтың халық мақалы «Шапшаң жүргенге шаң ... ... ... да
бізге – уақыт төреші. Мұратына жүрген жетеді демекші, алдымызға қойылған
стратегиямыздан жаңылмай осындай ... дами ... онда ... келелі нәтижеге жетеріміз сөзсіз десек те болар.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Қазақстан – 2030. Алматы: ЮРИСТ, 2003. – 121 ... ... ... Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан
халқына жолдауы. Астана, 2006жылғы 1-ші наурыз.
3. Б. Жүнісов, Ү ... Ү. ... ... ... ... 1994 ... Шеденов Ө., Сағындықов Е., Жүнісов Б., ... Ү., ... ... ... ... ... 2004 ... В. Крымова. Экономикалық теория. Кестелі оқу құралы. Алматы, 2003 ж.
6. С. Райымқұұлы. Экономикалық теория негіздері. Шымкент, 2003 ж
7. ... ... ... ... ... ... ... мен өндірістік қатынастар. Редакторлар: Р. ... ... ... ... 1999 ... Нарықтық экономиканың теориясына кіріспе. Б. Мәдешов. Алматы, 1995 ж.
9. Экономикалқы теория. Я. Әубакиров, Б. ... Ф. ... ... ... 1999 ... Н. Назарбаев «Тәуелсіздігіміздің бес жылы», Алматы, «Қазақстан» 1996ж,
626-627 беттер
11. Әубәкіров «Экономикалық теория негіздері» Алматы «Санат» ... ... И.А ... ... шаруашылық» Лекция курсы, Алматы
1994ж
13. Елмесов Р.С. «Халықаралық экономикалық қатынастар» Алматы-2002ж
«Қазақ университеті»
14. Дулатбекова Ж.А. ... 2001ж ... ... Е. ... ... негіздері» Алматы «Қаржы-қаражат»,
1996ж
16. Жунисов Б. «Нарықты экономика негіздері» Алматы, ҰУ, 1994ж
17. ... Л. ... ... теории»
Схема – конспект (қазақ тілінде) 1994ж
18. Кулагин П. ... в ... ... - ... ... ... В.И. Толық шығармалар жинағы. 3-том, 383бет
20. Мамыров «Макроэкономика» Алматы ... ... ... Ә.К. ... ... ... ... 20001ж
22. Сейітқасымов «Ақша, несие, банк» экономика Алматы-2001ж
23. Саниев М.С. «Ақша, несие, банктер» Алматы экономика және ... ... ... ... ... ... ... тақырыптың біріне
арналған. Сондықтан бұл жұмыста Қазақстан Республикасының ... ... ... мен ... ... өндірістің
әлеуметтік-экономикалық мәні және Қазақстанның агроэнеркәсіптік кешенін
нарықтық ... ... ... ... ... ... және оның реформалау мен нарықтық қатынастарға көшу
кезеңіндегі негізгі бағыттары сияқты негізгі проблемалар қарастырылған.
-----------------------
1 ... ... ... жем, ... ... улы ... ... сфера. Агро - сервис:
Мемлекеттік;
Кооперативтік;
Жеке
ІІ сфера. Ауыл шаруашылығы: егіншілік, мал шаруашылығы, жем өндірісі
ІІІ сфера. Маркетинг: жинау, сақтау, өңдеу, ... ... ... ... ... шаруашылығы өндірісі
Дайындау, сақтау, өңдеу, сату

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жерді табиғи – ауылшаруашылық аймақтарға бөлу60 бет
Оңтүстік Қазақстан аймағының ауыл шаруашылық факторлары57 бет
Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама16 бет
Аймақтық экономиканы басқару мәні мен мазмұны9 бет
Ауыл шаруашылығы саласын дамыту89 бет
Ауылдық елді мекен аумағын жалпы ұйымдастыру9 бет
ОҚО Төлеби ауданына қарасты «Алмалы» шаруа қожалығының 450 га көкөніс дақылдары алқабын суғару жүйесінің жобасы20 бет
Экологиялық талаптар20 бет
Қазақстанның оңтүстік және оңтүстік-шығыс аймақтарындағы аграрлық реформалау427 бет
Батыс Еуропаның мәдени – тарихи аймақтары5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь