Томас Джефферсон

Кіріспе

І.бөлім
1.1. Томас Джефферсонның саяси өмірінің басты кезеңдері.
1.2 1764.1790 жылдардағы Америкадағы буржуазиялық революция кезіндегі Томас Джефферсонның саяси іс . әрекеттері.
1.3 Томас Джефферсонның тәуелсіздік жолындағы үлесі.

ІІ тарау.
2.1 Томас Джефферсонның 1776 жылғы «Тәуелсіздік декларациясындағы» басты ой.пікірлері
2.2 Томас Джефферсонның инаугурация кезіндегі сөздерінің саяси мазмұндары.

Қорытынды
Кіріспе
Зерттеу өзектілігі:Томас Джефферсон - әлемдік тарихтағы көрнекті қайраткер. Оның өмірі мен өз еліне сіңірген еңбегі адамзат ойында мәңгілікке қалды. Томас Джефферсон тарихта тек ірі мемлекеттік қайраткер ғана емес, сонымен қатар ол философ, гуманист, лингвист, ботаник, географ, архитектор, этнограф, полеонтолог ретінде ізін қалдырды. Томас Джефферсонның саяси көзқарастары эволюциялық дамуға сәйкес келеді. Сонымен қатар, демократиялық бағытты жақтаушы көзқарастары демократияның дамуына өз әсерін тигізді. Әсіресе американдықтарға тәуелсіздігін алу жолындағы үлесі орасан зор.Атап айтатын болсақ, АҚШ тәуелсіздік декларациясын жазған бірегей тұлға.Томас Джефферсон адам құқығын жоғары сатыда тұру керек деп есептеді, себебі адам жаратылысынан ешкімге бағынышты емес және де адамдар бір-бірімен тең деді.Ол адам нәсіліне, ұлтына, жынысына, әлеуметтік жағдайына қарамау керек деп есептеді. Көріп отырғанымыздай Томас Джефферсон демократиялық принциптерді жақтаушы және оның жүзеге асуына барлық үлесін қосқан қайраткер. Томас Джефферсон әлемдік саяси тарихқа өшпес ізін қалдырды.
Томас Джефферсон республикалық партияның құрамында болатын, ол партия туралы былай деді: «Халықты бағалау оған қамқорлық жасау біздің партияның принципі, халықтан қорқу және оған сенбеу –басқа партияның принципі». Байқап отырғанымыздай Томас Джефферсон халықтың қамын ойлайтын қажеттілігін, мүддесін қолынан келгенше қамтамасыз етуге тырысқан халық қамқоршысы.Томас Джефферсон барлық азамат табиғатынан тең, сондықтанда олар тең болып өмір сүру керек деген принципті ұстанған.Ол азамттардың теңдігін жақтаушы, адамдарды езуге, қоғам байлығын әділетсіз бөлуге қарсы болған саяси қайраткер.

Тақырыптың зерттелу деңгейі:АҚШ тәуелсіз декларациясының авторы Томас Джефферсонның саяси әлеуметтік көзқарастары мен ойлары туралы еңбектер жеткілікті. Әрбір тарихшы,саясаттанушы,әлеуметтанушы, АҚШ-тың тарихын зерттегенде Томас Джефферсонға жеке тоқталып өтеді. Себебі, АҚШ-тың тәуелсіздік алуындағы Томас Джефферсонның қосқан зор үлесіне тоқтамай өту мүмкін емес. АҚШ-тың тәуелсіздік декларациясы бұл дүниежүзілік прогресстің рөлі болғандықтан әлемдік тарихта Томас Джефферсонның алатын орны зор. Америка халқының демократия жолында азаттық күресі Томас Джефферсонның атына байланысты болғандықтан, ол туралы көптеген еңбектер әдебиеттер кездеседі. Жалпы, Томас Джефферсонның қоғамдық саяси ойлары туралы тақырыпта зерттелген деңгейі өте жоғары деп айтуға болады.Мен осы тақырыптың бір бөлігін, яғни Томас Джефферсонның қоғамдық саяси ойлары туралы зерттей алдым деген ойдамын.
Зерттеу жұмысының маңызы мен міндеті:Томас Джефферсонның саяси өмірін, оның америкадағы буржуазиялық революциядан кейін, Американың ел болып қалыптасуына қосқан үлесі, оның қоғамдық саяси көзқарастары жайында білу және оған талдау жасау болып табылады.
Осы мақсат барысында тақырыптың толық ашылуы үшін мен алдымен мынадай тапсырма қойдым.
1) Томас Джефферсонның өміріндегі маңызды кезеңдері жайлы білу;
2) Америкадағы буржуазиялық революция кезіндегі Томас Джефферсонның іс - әрекеттерін оқып үйрену;
3) Буржуазиялық революциядан кейін, Томас АҚШ-ның тәуелсіз ел болып қалыптасуына Томас Джефферсонның қосқан үлесі жайында оқып білу;
4) АҚШ-тың тәуелсіз ел болып қалыптасуына жазған тәуелсіздік декларациясындағы Томас Джефферсонның ой – пікірлерін білу және оны талдау;
5) Инаугурация кезіндегі Джефферсонның сөздері жайында жазу;
Осы жұмысымның негізіне құрылымдық - хранологиялық принцип қойылған.
Жұмысым 1743-1826 жылдары, яғни Томас Джефферсонның өмір сүрген жылдарын қамтиды.
Ғылыми жаңалық: Томас Джефферсон Ұлт-азаттық күресі кезіндегі ұлы ревалюциялық құжат-АҚШ-ның «Тәуелсіз декларациясын» жазды.Мемлекеттік өкіметті құрап, оны бақылау құқығынан шектеуге болмайтындығын атап көрсетті. Егер өкімет халық құқығын қорласа, ондай өкіметті ауыстырып, өзінің қалауына сай өзгертуіне болатындығын көрсетті. Мұнда Джефферсон билеушіге қарсы халықтың көтеріліс жасауға құқығы бар екенін дәлелдеп, халық егемендігін жақтады. Бұл дүниежүзілік прогресстің рөлі АҚШ-тың тәуелсіздік декларациясын одан әрі дамуна ықпал етті. Онда теңдік, бостандық көтеріліс жасауға құқығы барлық халықтың ажыратылмайтын табиғи құқығы деп есептелді. Адамдардың табиғи құқығын мемлкет белгіленген заңдардан жоғары тұруы керектігін атап көрсетті. Декларацияда жаратушы барлық адамдарды тең етіп жаратты және оларды өмірге бостандыққа бағытқа тырысуына құқығы бар делінген. Томас Джефферсонның тәуелсіздік декларациясы қазіргі кезге дейін АҚШ конституциясына күшін жоймаған.
Зерттеу объектісі: Джефферсон – азаматтардың теңдігін жақтаушы, адамдарды езуге, қоғам байлығын әділетсіз бөлуге қарсы болған саяси қайраткер. Ол барлық азамат табиғатынан тең, сондықтан да тең болып өмір сүру керек деген принципті ұстаған. Томас Джефферсонның саяси өміріндегі басты кезеңдерге саяси салыстырмалы талдау жасалған.1764-1790жж Америкадағы Ұлт-азаттық ревалюция кезеңдегі Томас Джефферсонның саяси іс әрекеттері қарастырылған. Томас Джефферсонның тәуелсіздік декларациясындағы басты саяси ойларға тоқталған. Томас Джефферсонның инаугурация кезіндегі айтылған сөздердің саяси мазмұндарына тоқталып өтілген.
Зерттеу құрылымы: «Томас Джефферсонның қоғамдық саяси ойлары туралы» атты тақырып кіріспеден және екі тараудан, қорытындыдан тұрады. Екі тарау әрқайсысы кіріспеден, негізгі, қорытынды бөлімдерден тұрады.
Кіріспе, бұл жерде жұмыстың тапсырмасы таңдалады, жұмыстың таңдалып алынған тақырыптың өзектілігі, зерттеудің міндеттері мен мақсаттары тұжырымдалады, зерттеудің әдіснамасы көрсетіледі.
Бірінші тарауда Томас Джефферсонның саяси тарихтағы рөлі жайында тоқталған. Бірінші тарау екі бөлімнен тұрады: Бірінші бөлім -Томас Джефферсонның саяси өмірінің басты кезеңдеріне, ал екінші бөлімде- Америкадағы буржуазиялық революция кезіндегі іс -әрекеттер туралы айтылған. Екінші тарауда Томас Джефферсонның тәуелсіздік жолындағы үлесі туралы тоқталып өткен.
Сілтемелер тізімі

1. Согрин В.В. Основатели США: исторические портреты – М, 1983, 114-бет.
2. Хрестоматия по новой истории, 1640-1870. Сироткина В.Г. – М, 1990, 342 –бет.
3. Джефферсон Томас. Автобиография заметки о штате Виргиния Л., 1990. 63-бет.
4. Шельдон Г.У. Политическая философия Томаса Джефферсона. М., 1996. 42-бет.
5. Севостьянов Г.Н., Уткин А.И. Томас Джефферсон – М., 1976, 289 –бет.
6. Ударцев С.Ф. Политико – правовые взгляды Томаса Джефферсона. Алматы 1999. 78-бет.
7. Сборник документов по истории нового времени буржуазные революции ХVII-XVIII вв. Москва, 1990. 11-бет.
8. Томас. Автобиография. Заметки о штате Виргиния. Л., 1990. 266-бет.
9. Джефферсон Томас. Автобиография. Заметки о штате Виргиния. 34-бет.
10. Жалпы конгреске жиналған Америка Құрама Штаттары өкілдерінің деклорациясы // Джефферсон Томас. Автобиография. Заметки о штате Виргиния. 268-бет.
11. Томас Джефферсон о демократии, 53-бет.
12. Падовер С. Джефферсон, третий президент США / Аударған В.Гиссен. Нью-Йорк: Телекс 1991. 218, 221-беттер.
13. Томас Джефферсон о демократии. 68-бет.
14. Падовер С. Джефферсон, третий президент США / Аударған В.Гиссен. Нью-Йорк: Телекс, 1991, 275-бет.
15. В.О.Печатнов. Гамильтон и Джефферсон. М., 1984. 330-бет.
16. Согрин В.В. Основатели США: Исторические портреты – М., 1983, 112-бет.
17. Севостьянов Г.Н., Уткин А.И. Томас Джефферсон- М., 1976, 238-бет.
18. Печатков В.О. Гамильтон и Джефферсон - М, 1976, 289-бет.
19. Печатнов В.О. Гамильтон и Джефферсон – м., 1984, 116-юет.
20. Шельдон Г.У. Политическая философия Томаса Джефферсона. М., 1996, 18-бет.
21. Ударцев С.Ф. Томас Джефферсон // Право и государство (Алматы) – 1997. 11-бет.
22. Джефферсон Томас. Автобиография. Заметки о штате Виргиния. Л, 1990. 38-бет.
23. Печатнов В.о. Гамильтон и Джефферсон – М, 1984, 204-бет.
24. Печатнов В.О. Гамильтон и Джефферсон – М, 1984, 227-бет.
25. Севостьянов Г.Н., Уткин А.И. Томас Джефферсон – М, 1976, 114-бет.
26. Томас Джефферсон о демократии, 53-бет.
27. Падовер С. Джефферсон, третий президент США. 1991. 51-бет.
28. Падовер С. Джефферсон, третий президент США 1991, 28-бет.
29. Джефферсон Томас. Автобиография. Заметки о штате Виргиня. Л, 1990. 38-бет.
30. Джефферсон Томас. Тәуелсіздік деклорациясы. Инаушурация кезіндегі сөздері. Нұрғазиев., В.В.Мерков. Алматы 2003, 29-бет
31. Джефферсон Томас. Автобиография. Заметки о штате Виргиния. 33-бет.
32. История политических и правовых учений В.С.Нерсесянца. Москва 1998. 98-бет.
33. Ударцев С.Ф. Томас Джефферсон// Право и госудаство (Алматы). 1997. 17-бет.
34. Христоматия по новой истории, 1640-1870. Сироткина В.Г. – М. 1990. 35-бет.
35. Согрин В.В. Основатели США: исторические портреты. М., 1983. 46-бет.
36. Графский В.Г. Период борьбы за независимость и выроботки конституции // История политических и правовых учений. ХVII-XVIII вв.. 259-бет.
37. Сборник документов по истории нового времени. Буржуазные революции. XVII-XVIII вв. М., 1990. 69-бет.
38. Шельдон Г.У. Политическая философия Томаса Джефферсона. М., 1996. 87-бет.
39. Антология мировой правовой мысли. Европа Америка. 17-20 вв. М: 1999. 102-бет.
40. Согрин В.В. Основатели США: исторические портреты – М, 1983, 112-бет.
41. Хрестоматия по новой истории, 1640-1870. Сироткина В.Г. М., 1990. 30-бет.
42. Джефферсон Томас. Автобиография. Заметки о штате Виргиния. Л., 1990. 10-бет.
43. Согрин В.В. Основатели США : Исторические портреты. М., 1983, 66-бет.
44. Печатнов В.О. Гамильтон и Джефферсон. М, 1984. 309 –бет.
45. Подовер С. Джефферсон, третий президент США 1991, 99-бет.
46. Севостьянов Г.Н. Уткин А.И. Томас Джефферсон – М, 1976, с-318 бет.
47. Шельдон Г.У. Политическая философия Томаса Джефферсона. М, 1996, 13-бет.
48. Деев Н.Н. Томас Джефферсон// Политические учения: история и современность. Демократическая политическая мысль //. М, 1976. 19-бет.
49. Ударцев С.Ф. Политико – правовые взгляды Томаса Джефферсона // Деклорация независимости. Инаугурационные речи. Алматы.. 1959. 92-бет.
50. История политических и правовых учений. В.С. Нерсесянца. Москва. 1998. 50-бет.
51. Шельдон. Г.У. Политическая философия Томаса Джефферсона. М, 1996. 28-бет.
52. Деев Н.Н. Джефферсон // Политические учения, история и современность. Демократическая политическая мысль. М, 1976, 96-бет.
53. Печатнов В.О. Гамильтон и Джефферсон – М, 1984, 204 –бет.
54. Джефферсон Томас. Тәуелсіздік деклорациясы. Инагурация кезіндегі сөздері. Жеті жарғы – 2003 ж. Нұрғазиева .В.В.Марков. Алматы. 40-бет.
55. Джефферсон Томас. Деклорация независимости. Инаугурационные речи – 2- Издание. Алматы. 2004. 31-бет.
56. Деев Н.Н. Томас Джефферсон // Политические учения: история и современность. Демократическая политическая мысль. М, 1976. 11-бет.
57. Джефферсон Томас. Тәуелсіздік деклорациясы. Инаугурация кезіндегі сөздері. Жеті жарғы. – 2003. Нұрғазиева. В.В.Марков. Алматы. 44-бет.
58. Ударцев С.Ф. Политико – правовые взгляды Томаса Джефферсона // Джефферсон Томас. Деклорация независимости. Инаугурационные речи. Алматы. 1999. 32-бет.
59. Джефферсон Томас. Деклорация независимости. Инаугурационные речи. 2-е издание. Алматы. 2004. 50-бет.
60. Подовер С. Джефферсон, третий президент США 1991, 52-бет.
61. Деев Н.Н. Томас Джефферсон // Политические учения: история и современность. Демократическая политическая мысль. М, 1976. 92-бет.
62. Джефферсон Томас. Тәуелсіздік деклорациясы. Инаугурация кезіндегі сөздері. (Т.Джефферсон, Нұрғазиева. В.В.Марков., С.Ф.Ударцев. Алматы. 2003. 54-бет.63.
63. Севостьянов Г.Н. Уткин А.И. Томас Джефферсон – М, 1976, с-58 бет.
64. Подовер С. Джефферсон, третий президент США 1991, 64-бет.
        
        Кіріспе
І-бөлім
1.1. Томас Джефферсонның саяси өмірінің басты кезеңдері.
1.2 1764-1790 жылдардағы ... ... ... ... ... саяси іс - әрекеттері.
1.3 Томас Джефферсонның тәуелсіздік жолындағы үлесі.
ІІ тарау.
2.1 Томас Джефферсонның 1776 ... ... ... басты ой-
пікірлері
2.2 Томас Джефферсонның инаугурация кезіндегі сөздерінің саяси
мазмұндары.
Қорытынды
Кіріспе
Зерттеу өзектілігі:Томас Джефферсон - ... ... ... Оның ... мен өз ... сіңірген еңбегі адамзат ойында
мәңгілікке қалды. Томас Джефферсон тарихта тек ірі ... ... ... сонымен қатар ол философ, гуманист, ... ... ... ... ... ... ізін ... Томас
Джефферсонның саяси көзқарастары эволюциялық дамуға сәйкес келеді. Сонымен
қатар, демократиялық бағытты жақтаушы көзқарастары демократияның дамуына ... ... ... ... ... алу ... ... зор.Атап айтатын болсақ, АҚШ тәуелсіздік ... ... ... ... адам ... ... сатыда тұру керек ... ... адам ... ... ... емес және де адамдар
бір-бірімен тең деді.Ол адам ... ... ... ... ... ... деп есептеді. Көріп отырғанымыздай Томас Джефферсон
демократиялық принциптерді жақтаушы және оның жүзеге ... ... ... ... ... Джефферсон әлемдік саяси тарихқа өшпес ізін
қалдырды.
Томас ... ... ... ... болатын, ол
партия туралы былай деді: «Халықты бағалау оған ... ... ... ... ... қорқу және оған сенбеу –басқа партияның
принципі». Байқап отырғанымыздай Томас Джефферсон ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге тырысқан халық
қамқоршысы.Томас Джефферсон барлық азамат табиғатынан тең, сондықтанда олар
тең болып өмір сүру ... ... ... ... ... ... ... езуге, қоғам байлығын әділетсіз бөлуге қарсы болған
саяси қайраткер.
Тақырыптың зерттелу деңгейі:АҚШ ... ... ... ... ... ... ... мен ойлары туралы еңбектер
жеткілікті. Әрбір тарихшы,саясаттанушы,әлеуметтанушы, ... ... ... ... жеке ... ... ... АҚШ-тың
тәуелсіздік алуындағы Томас Джефферсонның қосқан зор үлесіне тоқтамай өту
мүмкін емес. ... ... ... бұл ... ... ... ... тарихта Томас Джефферсонның ... орны ... ... демократия жолында азаттық күресі ... ... ... болғандықтан, ол туралы көптеген еңбектер әдебиеттер
кездеседі. Жалпы, ... ... ... саяси ойлары ... ... ... өте ... деп ... ... осы
тақырыптың бір бөлігін, яғни Томас Джефферсонның қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... маңызы мен міндеті:Томас Джефферсонның саяси
өмірін, оның америкадағы ... ... ... ... ... ... ... үлесі, оның қоғамдық ... ... білу және оған ... ... ... табылады.
Осы мақсат барысында тақырыптың толық ... үшін мен ... ... ... ... Джефферсонның өміріндегі маңызды кезеңдері жайлы білу;
2) Америкадағы буржуазиялық революция кезіндегі Томас Джефферсонның іс
- ... оқып ... ... ... кейін, Томас АҚШ-ның тәуелсіз ел болып
қалыптасуына Томас Джефферсонның қосқан ... ... оқып ... ... ... ел болып қалыптасуына жазған тәуелсіздік
декларациясындағы Томас Джефферсонның ой – ... білу ... ... ... ... ... ... жайында жазу;
Осы жұмысымның негізіне ... - ... ... ... жылдары, яғни Томас Джефферсонның өмір ... ... ... ... ... ... күресі кезіндегі ұлы
ревалюциялық құжат-АҚШ-ның ... ... ... ... оны ... ... ... болмайтындығын атап
көрсетті. Егер өкімет халық ... ... ... ... ... қалауына сай өзгертуіне болатындығын көрсетті. ... ... ... ... ... ... ... бар екенін дәлелдеп,
халық егемендігін жақтады. Бұл дүниежүзілік прогресстің рөлі ... ... одан әрі ... ... ... Онда ... көтеріліс жасауға құқығы барлық халықтың ... ... деп ... ... ... ... ... белгіленген
заңдардан жоғары тұруы керектігін атап көрсетті. Декларацияда жаратушы
барлық ... тең етіп ... және ... ... бостандыққа бағытқа
тырысуына құқығы бар делінген. Томас Джефферсонның тәуелсіздік ... ... ... АҚШ ... ... ... объектісі: Джефферсон – азаматтардың теңдігін жақтаушы,
адамдарды езуге, қоғам байлығын ... ... ... ... ... Ол ... азамат табиғатынан тең, сондықтан да тең ... сүру ... ... ... ұстаған. Томас Джефферсонның саяси
өміріндегі басты кезеңдерге ... ... ... ... Ұлт-азаттық ревалюция кезеңдегі Томас Джефферсонның саяси іс
әрекеттері қарастырылған. Томас Джефферсонның тәуелсіздік ... ... ... ... ... ... ... кезіндегі
айтылған сөздердің саяси мазмұндарына тоқталып өтілген.
Зерттеу құрылымы: «Томас Джефферсонның қоғамдық саяси ... ... ... ... және екі ... ... тұрады. Екі тарау
әрқайсысы кіріспеден, негізгі, қорытынды бөлімдерден тұрады.
Кіріспе, бұл жерде жұмыстың тапсырмасы таңдалады, ... ... ... ... зерттеудің міндеттері мен мақсаттары
тұжырымдалады, зерттеудің ... ... ... ... Джефферсонның саяси ... ... ... ... тарау екі бөлімнен тұрады: Бірінші
бөлім -Томас ... ... ... ... ... ал екінші
бөлімде- Америкадағы буржуазиялық революция кезіндегі іс ... ... ... ... ... ... ... жолындағы
үлесі туралы тоқталып өткен.
І-бөлім
1.1. Томас Джефферсонның саяси ... ... ... ... ХVII ғасырдың соңғы ширегі мен ХІХ –ғасырдың басында әлемге
көрнекті саңлақтар тобын берді. Олар ... ... ... әр ... ... ... барлығы да американың жас мемлекетінің
негізін қалаушы әкелері ретінде тарихта ... ... олар өз ... ... ... ... оның қалыптасуына және нығаюына
сенді.Франклин,Вашингтон, ... және ... және ... ... ... ... ... Томас Джефферсонның (1743-1826) да есімі бар.
Ұлы ... ... ... ... ... демократиялық
бағытын жақтаушы Томас Джефферсон 13 сәуір 1743 жылы ... ... ... ... ... ... туылды.
Томастың әкесі – Питер ... ... ... қоныс
аударушылардың бірі болды. Оның ... ... ... жоқ, ... ... ... алу үшін көп дайындалды. Ол графтықтағы ақылды,
сауатты әрі ... ... ... аса ... ... отырды, мысалы Виргиния штатының шекарасын белгілеп, картасын
жасауға, заң шығарушы жиналыстың жұмысына ... ... ... ... ... ... ... отбасынан шыққан
оның шежіресі Англия мен Шотландия тарихында ... келе ... ... ... ... ... өз ... сенім мен
құрметкке сол деңгейде қарауға ерікті» [1].
Томас 14 жасында әкесі – Питер ... ... ... ... оның
өміріндегі басты жетекшісі және ақылшысы болған еді. Томас ... ... ... ... ... ... ... иығына түсті.
Томас бес жасынан ағылшын мектебіне, ал тоғыз жасынан бастап латын
мектебіне барды. ... ... ... ... Одан кейін 1760
жылдан бастап екі жыл бойы Вильямсбург ... ... ... ... ... математик әрі философ профессор ... ... ... өзінің заңгер досы Джордж Уайттың ... ... ... оқып – үйренуіне ... ... ... –ақ жас ... губернатор Фрэнсистің ортасына қосты.
Фокье, ... ... ... «осы ... ... ... ең қабілетті адам еді» [2]. АҚШ-тың болашақ ... ... ... ... ... ... ... біліміне қарыздар
екендігін еске алды. Кейінірек, Уойт мырза оның ... ... да ... ... еді. ... 1776 жылы Уайт ... ... дайындаған тәуелсіздік декларациясына қол қойғандардың бірі
еді.
Джефферсон ... ... ... және Мәри ... оқып ... соң, сол ... жоғарғы сотының
адвокаттар алқасында болды. Ол өзінің ... ... ... ... ... ... ... жалғасқанын еске алды
. Оның адвокаттық қызметі айтарлықтай табысты ... ... тез ... ... Джеффорсон Виргиния штатының ең ... ... Ол ... ... қызметінде елдің ең қиын мәселелерімен
танысты. Адвокаттық қызметінде ол барлық топтағы ... ... мен ... ... ... ... жылы ... сотта алғаш рет жеңіске жетті. Томас қара нәсілді
адамдарды ... Ол ең ... ... ... ... ... ... адамдар еркін болып туылған» -дейді.
Егер, адвокаттық қызметке тұрған 1767 жылы 68 істі ... ... ... соң 430 істі ... жылы ... ... ... Скелтонға үйленді.
Томас Джефферсонның 26 жасында Виргиния ... заң ... ... ... ... оның саясат жолындағы мансабының
жарқын ... ... ... Жас ... ... ... ... сіңіруіндегі атағы оның байсалдылығы, көп ... ... ... ... ... түсетін . Томас 1776 ... ... ... ... 1764 жылдан 1789 жылға дейін созылған саяси
қайраткерлігі, ... үшін ... ... ... ... ... үлкен үлес қосқан АҚШ-ның 1787 ... ... және 1789 ... ... ... ... ... бұл
сайлауда Джорж Вашингтон толығымен жеңіске жетті. Томас Джефферсон ... жаңа ... ... ... ... ... ... жұмысқа шақырды. Томас президенттік аппаратта
мемлекеттік ... ... ... ... – демократиялық билікті құруға ықпал ету
мүмкіншілігі туды.
Революциялық жеңістен ...... ... ішкі ... саясатының механизмін құру ... ... ... Американың
қай бағытта дамуы екі саяси ... ... ... болды.
Томас Джефферсон Виргиния штатының губернаторы ... ... ... ... ... мен ... айларында
Б.Франклиннен соң АҚШ –ның Франциядағы елшілігін басқарды. Ол 1789 ... ... ... ... хатшысы қызметін атқарды. [3]
Джефферсон қаржы министрі Александр Гамильтонның іс -әрекеттерін сынға
алды. Гамильтон мен ... ... ... –ақ ... ... ... –қайшы болды.
Томас саяси қызметіне кірісу барысында өз ... ішкі ... ... Ол ... ... ішкі ... өте нашар еді. Бұл
елге екі ұлы держова ... мен ... көз ... еді.
Жас тәуелсіз мемлекеттің әлемдік саясатта рөлін арттыру үшін
Джефферсон ... ең ... ... ... ... ... Джефферсон ойынша бұл ел-Франция болды. Джефферсонның саяси
ойынында ішкі ... осы ... ... ... ... ... ... ұсынысымен АҚШ-да ... ... ... бастады. Гамильтон ұсынған федералдық басқаруда:
үкімет елдің барлық ішкі және ... ... ... өз ... ... ... қызығушылықпен орталықтағы үкіметтің
қызығушылығын бір – біріне қоса отырып ... ... ... Томас Джефферсон Американың бірігуіне қарсы болмады, бірақ
федералдық ... ... ... оған қорқыныш ... ... ... – батыстағы ірі буржуаздар күшейді,
елдің ішінде консервативтік идеялар ... ... ... ... ретінде елді қатаң орталықтандырылған және индустрияландырылған
держава болғанын қалады. Қаржы министрі ... ... ... күш ... ... Бірақ Америка ол кезде ауылшаруашылықты ел
болған еді. Осы себептен ... ... ... ... ... ... салық өсуі, импорт тауарлардың құнының өсуі үлкен наразылық
тудырды. Гамильтонның бұл саясатына ... ... ... ... ... саясатына қарсы шығуға оның күші ... ... ... ... ... ... айналысты, сонымен қатар Джон Мэдисон
да Томастың ... бірі ... ... ... ... - ... комиталистік идеясына қарсы болды, бірақ ... ... ... жас республиканың ішкі саясаты мен оның европалық
елдермен қарым–қатынасы қызықтырды. Томас ... ... ... мақсаты - нейтралитет болды. Томас «олар ... ... ... ал біз – ... қажет»[4] деген принципті ұстанды.
Үкіметте ішкі саясат сұрақтары көптеген ... ... ... ... ашық ... ... болған Гамильтон және
оның жақтастары ағылшындық ... ... ... яғни ... ... талаптарын қанағаттандыруға бағытталған саясатты
жүргізбекші ... ... ... ... ... ... қол ... үшін
Гамильтоннан жеңіліс табады. Себебі: бұл банк түбінде ең ... ... ... ... қорғаған еді.
Сонымен, Гамильтон мен Джефферсон бір – ... ...... ... ... капитализмді жақтап, буржуаздармен бірігіп
көпшілік ... ... ... ... Гамильтон және оның
жақтастары федералистер шаруаларға жиіркенішті көзбен қарап, ... ... ... ... көрді.
Томас Джефферсон – демократиялық бағытты ... ... ... ... –қарсы көзқараста болды. Джефферсон шаруаларды ғана
«нағыз аристократтар» деп білді. 1791 жылы ... ... ... ... құруды ойластырады.
Томас Джефферсонның көзқарастары эволюцияға сәйкес келді. Жылдан ... ... ... ... ол ... ... ... жылға оның саяси күші қарсыластарына қарағанда әлсірей бастады,
ал оның қарсыластары ... ... ... ... Вашингтонға 1793 жылы 30 қыркүйекте ... ... ... берді. Вашингтон жауап ретінде, өзі Джефферсонға
келіп, олар оның қарсыластары ... ... ... ... ... айына дейін өз орнында қалатыны жайында ... ... жылы 5 ... ... ... ... ... кетуінен мемлекет көпшілік
көңілінене шыққан президенттен айрылды.
1796 жылы ... ... ... партиямен республикалық
партия арасында күрес негізінде болды.[5] Бұл күреске Томас ... да ... ... ... және осы ... болды. Джефферсон президент ... 4 ... ... ... екінші президенті - федералистік партияның кандидаты – Джон ... ... ... ... ... - вице президент қызметін
атқарды. Екі ... ... ... пен Адамс уақытша бірікті. Адамс
үкіметте билікті нығайту үшін ... ... ... мұқтаж болды. Джефферсон орта және кіші ... ... ... Ол болашақ Американың басты күші – ... ... ... ... ... ... ... Франциямен достық қарым –қатынаста болуын қалады. Екі
жыл бұрын ол ... ... ... де келмеді, ал осы кезде ол
саясатсыз өмір сүре алмайтынын ... ... ... ол ... ... ... танылды. 1797 жылы шілде айында ол партияның
басшысы ... оның ... ... ... ... 1797 ... Джефферсон тек қана вице –президент қана болған жоқ, ... ол ... ... қоғамның президенті болды.
Томас Джефферсонның бағдарламасындағы басты үш ... ... ... ... ... жол ... феодалдық
конституцияны және штаттардың құқығын ... ... ар ... ... ... құқығына
биліктегілердің қол сұғушылығына жол бермеу;
барлық ... ... ... ... ... ешқайсысымен саяси
бірікпеу;
Осы талаппен ... ... ... ... 1800 ... ... ... Джефферсонның 1801 жылғы
президент ... ... ... ... екінші
революцияның басталуы, яғни 1776 жылғы революция желінің қайта соғуы ... Бір ... ... ... ... 36 –турында
сайлаушылардың 7 сайыс берумен Джефферсон Президент болып сайланды
Джефферсон президент ... АҚШ –ты ... ... ... ... принциптері: «халықтың барлық саяси
жағдайлардан хабардар болуы; дін ... ... ... ... ... ... ... басты принциптері болды.
Халықтар, республиканттар артынан жүру ... ... ... ... -деп атап ... ... ... жақтастары болған ұсақ
партияларды өз тарапына өткізу үшін «біз ... ... ... ... ... ... ... болу үшін бірігуді ұсынған ол бұл бір партия үшін ғана ... ел үшін ... ... ... ... Президент сайлауының екінші мерзіміне түскен ол
ешқандай бәсекесіз Президенттікке ... 1797 жыл мен 1815 ... ... ... ... ... ғасырға жуық жинаған бай
кітапханасын ұсынды. Ол дүние жүзіндегі ірі ... бірі АҚШ ... ... қорына қосылды.
Бұрынғы батыл демократ Джефферсон саяси ... ... ... ... айналып, қандай істі болмасын шыдамдық
танытып «қақ ... ... ... Ол ... да ... құқық пен
демократияның теориясын жақтаушы болып қалды. Ұлы ... ... жылы ол ... ... ... сеніп тапсыруға болмайтын ... ... ... осы ... дейін бұзуға тырысып бағатын құқықтары
бар. Бұл –ойлау және өз ойының ... ... ... ... ... бұл - еркін сауда құқығы; бұл – жеке ... ... ... ... ... [6]. Джефферсонның көп жылғы тәжірибеден
алынған парагматизмі оны ... ... ... ...... 1826 жылы былай деп жазды: «құдайдың мейірімі
түсіп, басқаларды ерттеп ... ... ... азғантай адамдардың
өкше темірлі етікпен тумайтындығы сияқты, адам ... ... ... да ... арқасына ерте қым салып ... ... ...... еркін де саналы таңдауын ұйғаратын
адамзаттардың құқығы мен ... ... ... конституциялық
құрылыстың жақтаушысы.
Нағыз республикашыл Джефферсонның монархияға теріс ... ... ... монархиясының талқыға түсуі және 1780 ... және ... ... ... оның ... европалық
кезеңдеріндегі, монархияны бақылаудың жеке тәжірибесі ықпал етті.
Монархты ... ... оның ... әлсіз де ынтық,
тояттаған әрі өзімшіл иесінің пайда болуына жағдай ...... ... ... ... ... сайлау
науқанына қатысу мүмкіндігі ... онда олар ... ... ... ... органдарының бәсекесіне шыдай алмас еді, ... ... ... ... оған тарихтың кешегі күні ... ... ... ... ... ... қарамастан, деп жазды ол
Джозеф Джонсқа 1787 жылы, - біздің үкіметімізді ... ... – бұл ... пен ... ... бірдей болар еді»[9]
АҚШ азаматтары саяси жағынан аkғанда өте бақытты ... тұр ... ... ете алатын аумақтың көлеміне қатысты мәселеде
европалық ... ... ... ... – А.Гамильтон
Дж. Мэдисон, Т.Джефферсон және басқалары ... ірі ... ... ете ... деп ұйғарды, Джефферсон, мысалы, республика – аумағы
бойынша шағын мемлекеттерге тән ... ... ал ... ... тән, ... – керісінше – ірі елдерде тән деп ... ... ... «... ... ... қарамастан,-
дедеі ол АҚШ –тың мысалы туралы айтқанда, - ол неғұрлым ... ... ... ... егер ол ... ... шарт, келісім
және теңдік ... ... ... ... ... ... көзі жететіні болды».[10] ... ... ... ... және оны іске ... Джефферсонның айтуы бойынша,
мемлекетті жақсарта ... ол ... ... түсініктен бас
тартуды талап етеді. Ол үкімет пен күш саясатын емес, үкімет пен ... ... ... ... ... еді.
Томас Джефферсонның президенттік кезеңінде 1803 жылы Напалеон
Франциясынан ... ... ... ... (бір ... жуық ... 60 млн франк немесе мөлшермен 15 млн долларға түскен) АҚШ өзінің
аумағын екі ... ... жер ... ... ... ... алды. Бұл мәміле, жылжымайтын мүлік мәмілесінің тарихындағы ... ... ... ... ... ... ... іске асыру
барысында конституцияда көрсетілген Президенттік өкілдіктен ... ... ... ол бұл ... ... әрпіне емес,
рухына, азаматтардың кең қолдауына сүйенеді.
Президент ... ... ол ... ... 80 млн. ... млн. ... дейін, сондай –ақ мемлекеттік ... ... ... ... ... Ол армияның санын 4 ... ... ... ... қол жеткізді. ... ... ... ... ... ... АҚШ ... елшілерінің
санын қысқартты, [11] азаматтардан алынатын салықты күрт ... мен өзін -өзі ... ... ... ... ... қолдады.
Джефферсон ант берген соттың және осы демоктариялық ... ... ... табанды жақтаушысы болды. Ант берген ... деп ... ол, бұл жеке ... ... және кез ... ... қорғайтын ең жақсы қорғаушы .[12]
Джефферсонды ... ... ... ... ... ... ... судьялар бар, сот билігінің тәуелсіздігін
шектеуге ... үшін ... Ол ... ... ... қоятын емес, судъялар импичментке ... ... ... ... ... сот ... ... деп жорамалдады. Джефферсон
американың соттарында демократизмнің ... ... ... ... ... үшін ... ашық болуы керек. Соттардың қызмет ... ... ... ... жібермеу үшін аса үлкен болмауы
керек (судьяларды алты ... ... ... деп ... ... ... сот билігінің жүйелі демократиялық конструкциясы,
жекелеген ... ... ... ... ... мен ... ... еркі мен мүддесін барынша игере
отырып, ... ... ... ... Ол Президент болып тұрған кездің
өзінде сот ... ... ... және ... құрамына елеулі ықпал ете алмады.
АҚШ–тың жоғарғы соты, оның ... ... ... ... қорғайтын алынбас қамал болып шықты.
Джефферсон Президент ... ... ... ... мен ... ... тәуелді болса, оның қызметтеріне одан бір де ... ... -деп ... лауазымды тұлғаларды іріктеуде және орнынан
түсіруде өте талғамсыз әрі сақ ... ... ... екі
мерзімінде, Президент тағайындайтын 433 шенеуніктің бар ... ... ғана ... оның өзінде де федералистік және республикашылдар
(демократтар) ... ... үлес ... ... ... ... ... мен көзқарасы туралы оның тарихи тұлғаларға
баға беруі ... ... ... ... ... көп ... ... Наполеонның Франция халқын азат ету ... ... ... ... ... ... арқылы
көптеген қайғы–қасірет әкелгендігін мойындай отырып, оған сын ... және ... ... ... мен жауыздығы
дүниежүзілік қоғамдық пікірде ресволюцияның ... ... деп ... ... ... ... қайғылы қателерін
қайталамайды деп үміттене отырып, ол Ұлы ... ... ... ... да ... ... болды.
1823 жылы экс –президент Джефферсон, Президент Джеймс ... ... ... ... шын ... қатысты. Монро өзінің
әріптесіне АҚШ –тың Англияға және ... да ... ... ... ... ... ... сұрады. Президент Монроға жазған хатында
Джефферсон былай деп жазды, атап ... « ... ... ... ... принципіміз, ешқашан да, европалық жанжалдарға араласпауымыз
керек. Атлант мұхиты жағындағы ... іске ... ... ... 1823 ... ... ... Монроның Конгреске жазбаша
түрде ... ... ... ... ... айтылды.
Монро доктринасы деп ... бұл ... ... мен ... ... ... ... бірі араласпауы, сондай –ақ
АҚШ-тың ... ... ... ... да ... ... ... еңбегіміз текке кеткен жоқ, -деп ... Т. ... ... 1821 жылы ... мен ... ... алға ... батыл қадам
басқанына қарап мен ... ... 1776 ... 4- ... алау ... ... ... қамтып отырғандығы сонша, оны
қатал әкімшіліктің әлсіз демі сөндіре алмайды. [14]
1.2 ... ... ... ... ... ... ... саяси іс - әрекеттері.
Томас Джефферсонның саяси қайраткерлігі - Солтүстік ... ... ... ... ... ... ... халықтың наразылығын
тудырды. Аллегонға кедейлердің көшуіне тыйым салынды. ... ... ... ... ... ... жер ... деген уәделері жоққа
шықты. Саудагерлерге Үндістан мен сауда ... ... ... қойды.
Англиядан келген шикізаттар өте қымбат болды.
Колонистер Англияның қатал саясатына ашық түрде ... ... ... ... ... ... Үндістанмен жабық
түрде сауда қарым – қатынасы жалғасты. Ағылшын тауарлары бүкіл ... ... ... ... ... үшін ... 1764 жылы
Солтүстік Америкаға 10 мың солдат келіп, олардың ... ... ... ... Бұл ... ... алып ... 1765 жылы
маркаларды қабылдап заң бойынша барлық коммерциялық келісім шарттар жасау
үшін рұқсат етіледі деген маркаларды сатып ... ... ... ... ... колониялардағы халықтардың наразылығын
тудырды. Ең маңызды оқиға, америкалықтардың наразылығын тудырған ол – 1765
жылы 30 ... ... ... палатаның герберлік салықты заңсыз
деп тануы болды.
Массачусетсе Вирджинияның іс - әрекеттерін қолдап,осы мәселе ... ... ... ... 8 ... бұл ... қатысты.
Осы жылдың қазан айында жиналған конгрессте ... екі ... ... бірі ... ... парламентінде адамы болмаған жағдайда
ғана олар салыққа қарсы ... ... ... ал ... ... ... ... жағдайды тыныштандыру үшін ағылшын үкіметі герберлік
салықты жоққа ... ... ... өте ағылшындар тарапынан қысымшылық өрши
түсті. Бостонда ағылшындарға қарсы қалалық тұрғындары наразылық митингіне
шығып, 1767 жылы 28 ... ... ... ... ... ... айдан соң, заңдық палата ағылшындардың парламентінің күшін мойындағысы
келмеді, және олар басқа колонияларды бірігуге ... ... ... ... ең ... ... ... берді. Осылайша Солтүстік
америкадағы ең ірі колониялар ... ... ... ... империяға қарсы шыққандарды репрессияға ұшыратуға
бұйрық ... ... ... саяси қайраткерлігін бастаған жылдары елден
жағдайы осындай болған еді. ... - ... ... ... ... ... шынайы құқық теориясының дәйекті
жақтаушысы болды. Джефферсон үшін ... ... ...... жаңа ... ... жолмен түбірлі ауысу, қоғамды «биліктің
сұрқиялық ... тыс ... ... ... ... ... ... күреске түсті.
Ағылшындар қатаң заңдармен елдегі жағдайды одан әрі ушықтырды.
Америкалықтар өз ... ... тек ... ғана ... ... ... ... шикізат құны жылдан жылға өсті, бұл америкалық
плантаторлардың ағылшын көпестерінен қарыздары көбеюіне алып келді.
Томас Джефферсонның саяси ... тек жеке ... ... ... жоқ, ол ... халықтық принциптерді орындауға негізделді.
16 майда депутаттардың көпшілік бөлігі соның ішін Томас Джефферсон да
төрттік резолюцияға қол қойды. Оның ... де ... ... Вирджиния
тұрғындағы өздері таңдаған өзін - өзі басқару және ... ... ... ғана ... ... және де ... ... қорғау барысында басқа колониялармен бірігуге ... ... ... ... ... ... ... жазылды.
Губернатор Беркли палатаны тарқатып жіберді. Осы ... ... ... ... ... ... ... заңдық палатасы
губернатордың талабына бағынбады. Көптеген депутаттар өз ... ... ... келетін шикізаттар қысқара бастады, ... ... ... зиян ... Жаңа ағылшын үкіметі бірнеше
жеңілдіктер жасай бастады, бірақ бұл саясат көпшілікті қанағаттандырмады.
Ағылшын үкіметінің бұл ...... ... ... Ол ... ... тәрізді, төрт резолюцияға дауыс
берді, және заңсыз «Рейлида» жиналыс өткізеді. Ол метрополиядан туындаған
қысымшылықты моййындамай ... ... ... қатарында болды.
Томас Джефферсон ұстанған бағыты,америкалық колониялардың ... ... ... ... 1772 жылы ... ... ... арызы бойынша колониялар королевалық салықты төлейтін заң
қабылданды.[16]
Америкалық көпестер, ... бұл іс - ... ... ... ... өз билігін жүргізу әрекеті деп түсінді. Англиялық
үкіметтің бұл ... ... ... олар ... ... ... ... Мұндай комитет ең бірінші Бостонда пайда болды, уақыт өте
Массачусетсаның барлық қалаларында ... ... бұл ірі ... іс - ... ... ...... тағы да қолдады. Бұл іс - ... ... ... ол кезде саяси қайраткер еді. Джефферсон ... ... ... болды.
Томас Джефферсонның колонистерді жоқтап сөйлеген сөздері оның ... ... ... ... ... таң қалдырды. Джефферсон ең
алғаш ... діни ... ... ... ... ... ... пайда болуына қарсы болды. ... ... ... ... Ол ағылшындардың заңдарын колонияларда орындайтын
генералдық соттарды сынға алды.
Джефферсон уақыт өте метрополияның билігі тек, ... ... мен ... ... ...... тікелей байланысты болған
көпестер мен жер иелерінде сақталғанын түсінді. Ол ... ... ... ... ... ... біріккенін көрді. Осы
себептерге байланысты Томас Джефферсон антибритандық көзқараста болып,
оларға ... ... ... Солтүстік Америкадағы – революциялық күштің ең басты ... ... ... – деді. Ол әр колония жеке ешуақытта белгілі бір
нәтижеге жетпейтінін атап көрсетті. Ең ... бұл ... ... санаулы
ғана депуттар қолдаса, уақыт өте жақтаушы ... саны ... ... идея негізінде алғаш рет комитет құрылды, кейіннен мұндай комитет басқа
колонияларда құрылды.
Осылайша тәуелсіздік үшін ... ... ... ... біріктіретін саяси бірлестіктер құрылды.
Томас Джефферсон ... ... ... ... ... ... ... қатардағы саяси қайраткер болды. Елдегі жағдай күннен
– күнге нашарлай түсті. Әскери көмектен айрылған губернатор ... ... ... ... ... ... өтіп,елдегі соттар жабылды. Томас
Джефферсон өзінің ең соңғы ісін ... ... ... ... жылы маусымда Вирджинияның заңдық палатасында тағы бір жиналысы өтті.
Томас ... осы ... ... ... ... дизентериялық
ауруға байланысты бұл жиналысқа қатыспады. Ол өзі ... да ... ... ... береді.
Бұл шығарма сыртқы көрінісі пафлетке ұқсайтын «Британдық Американың
құқығына жалпы көзқарас» деп ... Бұл ... ... ... ... метраполия мен колонияның бөлінуіне шақырды. Бірақ бұл идея ... ... Бұл ... ... қатар корольге өз империясының барлық
бөліктерінде көзқарастары мен құқықтарын қорғауға ... ... ... ... көзқарас» консепциясында азаматтық құқыққа
басты идея – Англияның азаматтық құқыққа қол сұғушылығы жайында болды.
Джефферсон метрополияның америкалық колонияларға ... ... ... атап ... корольға бағытталған сөзінде: «Құдай бізге өмір бере
отырып, бізге ... та ... күш ... жоқ ... ... бізді
таптамайды. «Бұл, сіз біздің ең соңғы және нақты шешімімізсіз»[17] деп ... ... өз ... үшін ... ... бірігу идеясын
ұсынады. Ол ең басты сөзінде: «Британдық парламенттің бізге билік жүргізуге
құқығы жоқ» - ... ... ... ... ... ... тудырды, бірақ та
Вирджиния мен Англия арасындағы сауда-саттыққа тыйым салуына және ары қарай
іс - әрекеті негізінде континенталдық конгресс құрылуына алып ... ... ... 1774 жылы ... ... 7
аптадай өз қызметін атқарды. Томас Джефферсон денсаулығына байланысты
қатыса алмады. Томастың ... ... ... ... ... аты ... басылды, себебі, ағылшын үкіметі репрессиялық іс -
әрекеттен қорықты. Бұл шығарманың басты ... ... ... 8 күресте халықтарды біріктіруде болды.
Сондықтан да Англия «Жалпы көзқарас» еңбегінің авторы мәлім болысымен
оны қара ... ... ... делегаттары континенталдық конгресте белсенді түрде
қатысты. Бұл конгресте метрополияға қарсы ... ... ... Олар
өздерін қауіпсіздік комитеттері деп атап, жаңа революциялық күшті тудырды.
Америкалықтардың алдында екі ... ... ... ... ... Оның бірі ... қарсы байкотты қолдап, тәуелсіздік жағында болса, ал екіншісі
– ағылшын билігін қолдап, сатқын атағына ие болу болды.
Джефферсон ... ... ... ... ... яғни ол
революционерлер қатарынан өз орнын иеленді. Жерлестері оны ... ... ... етіп ... Ол ... бар
билікті өз қолына алды. Бұл көтеріліске дайындық дегенді білдірді.
Елдегі жағдай 1775 жылы наурызда тарқап кеткен ... ... ... ... алып ... Бұл жабық жиналыста Томас
Джеффорсон қолдаған, Патрик Генри ұйымдастырған ... ... ... ... ... ... ... құрылуы
үшін құралған. «Он бестік комитеттің құрамына ... ... ... Томас
ағылшындардың салық төлесе әскери іс - әрекеттен бас тартатыны жайлы
мәселені ... ... ... ... ... ... ... өте
Норта Лордттың бұл ұсынысына депуттардың ... айту ... ... ... ... ... резолюциялық палатаның
проектісінің құрылысын мұқият жасады. Бұл проекте лорд ... ... олар ... ... тек ... ... формасына
ұсынды»[19] деп атап көрсетеді. Бұл ... ... ... ... ... ... қақпасы деп түсінді. Уақыт өте
депуттар келісімімен соғысты жаралайтын резолюция қабылданды.
Джефферсон, философ және ... ... ... ... ... сатыда болды. Ол, сол кездегі жағдайда ... ... ... көрді. Сонымен қатар, оның әскери іс -
әрекетке қатысты идеясында бүкіл ... ... ... басты орын алды.
Джефферсонның ұсынысы бойынша үздіксіз ... құру ... ... арқасында наурыз бен сәуір айларында қақпан құру идеясы пайда болып,
қыркүйекте ағылшын әскерлері осы құрған ... ... ... екі жыл
бұрын, Томас Джефферсонның ... ... бұл ... ... ... алып келді. Бірақ оған істі аяғына жеткізу
мүмкіншілігі тумады. Сол ... ... ... ... ... жаңа губернатор болып тағайындалды, бұл бірте-бірте диктатура
қалыптасуына алып келді.
Томас Джефферсон ескі ... ... ... өз ... түрде жалғастырды. Джефферсон көпшілік американдық қайраткерлермен
бірігіп, 1782 жылы Парижге дипломатиялық қарым – қатынас ... ... сол ... ... 1778 жылы ... ... келісімге қол
қойған бірден – бір ... ... Бұл ... ... Франция
америкалықтардың территориясына тиіспеуге кепілдік берді. ... ... ... штаттардан өзара бірігушілігіне жұмсады. Джефферсон 1783 жылы
Вирджиниялық делегацияның құрамында ... ... ... ... ... 3 ... Париж бен Англияның арасындағы бейбіт қойылған
келісім – шарты талқыланды.
Ол, 1784 жылы ... ... ... ... ... бағыттағы
проектісін жасады. Осы бағыттың арқасында 12 елмен сауда – қатынас ... ... екі ... ... ... бірдей жүретін
Франциямен одақтастықты сақтау және ... ... ... ... ... арттыру болды. Сонымен қатар бұл проект
бойынша ... ... ... ... ... алмастырылуы, яғни
Англияда болып келген американдық тұлға англиялық азаматтық алу керек, және
керісінше.
Мұндай іс - әрекет ... және ... ... қарым – қатынасты
ұлғайтуға алып келеді. 1778 жылы күзде Томас Джефферсон Американың ішкі
саясатындағы ... ... ... Бұл ... Филадельфияда АҚШ-тың
федералдық конституциясы ... ... ... ... қана ... ... ... көптеген
өзгертулер енгізді.
Негізінде осы ұсынылған конституцияға ... ... ... ... ... ... ... президенттің
сайлануында, Томас Джефферсон тікелей диктатураға апаратынын көрді.
Екіншіден – азаматтық құқыққа ... ... ... ... ... және басқа да достарына жазған хаттарында Джефферсон әр
сайлаушылардың, әр ... ... ... ... ... ... ... президенттің қайта сайлануына қарсы принципті
ұстанды, бірақ оның ... ... ... ... ... ... болды Бірақ
конституцияға өзгерістер енгізу оңай болмады. ... ... ... ... жіберілді. Конгресс мүшелері толықтырулар
мен өзгертулерді сұрамады. Соған қарамастан ... ... ... Ол ... жазған хатында, ең болмағанда төрт ... ... ... толықтырулар енгізілмегенше конституцияны қабылдамауына барлық
күш – ... ... ... ... ... екі Вирджиниялықтар да
конституциядан мүлдем бас тартса, америкалықтардың бірігуіне, он ... ... әсер ... білді. 1788 жылы ... ... он ... ... яғни – сөз еркіндігі, баспасөз, ар – ождан,
сотқа ... ... және тағы ... да ... ... жайында
биллға толықтырулар енгізілді.
Конституция 1787 жылы қабылданды, оның басты мақсаты – ... ... қалу ... ... ... ... ... алып келді. Томас Джефферсонның Американың тәуелсіз
ел болып қалыптасуына қосқан үлесі өте жоғары. Ол ... күш ... ... ел ... ... жұмсады. Ол тек ұлы саяси қайраткер ғана
емес, сонымен қатар ... ... ... және ең ... заң шығарушы
ретінде көрінді.
Томас Джефферсон өте қиын соғыс болатынын бірақ қайтсе де жеңіске
жететініне сенді. Джон ... ... ... «Ол ... ... тез
және ашық, нақты жеткізеді... Сондықтан ол менің жүрегімді жаулап алды» ... ... ... ... ... үлесі.
Уақыт өте, Солтүстік Америкада белсенді іс - әрекеттер басталған ... ... ... ... ... ... мақсатын белгілеу
үшін документті құрастыру сұрағы тұрды.
Болашақ ... жазу ... ... дау-дамай арнаулы
комитеттің бір ... ... алып ... соң, ... ... комиссиясының тапсыруымен 1776 жылдың 4-шілдесінде
Филадельфиядағы конгресте қабылданған атақты «Тәуелсіздік ... ... ие ... ... ... Джефферсон 17 күн, яғни 1776
жылдың 11 маусым мен 28 маусым ... ... ... ... демократиялық елді құрғысы келді. Томас Джефферсонның авторлығымен
жазылған Америка халқының бұл өзін -өзі азат ету ... ... ... ... ... ... өз ... Джефферсон бұл өзгертулерге қарсылығын білдірмеді, қанша өзгертулер
енгізсе де ... ... ... ... ... ... ... Декларацияны Конгресс 2-шілдеде мақұлдады, Конгресс
мүшелері 1776 жылы 4-шілдеде қол ... Одан ... ол ... 1776 жылы ... ... қол қойылды.[20]
Континенталдық конгресттің бірінші тапсырмасын Томас осылайша
орындады. Осы тапсырмадан кейін ... ... ... ... ... ... ... тапсырды. Ол осы документті ... ... ... ... ... ... ... Комитеттің құрамында:
Франклин, Адамс, Ли сияқты ұлы адамдар болды.
Томас ... ... ... ұстанған бағытына аударып, бұл
жағдайдан шығу үшін әскери күш қолдану керек ... ... ... ... мен ... арасында шиеленіс тек салық үшін болған жоқ, оның
басты себебі америкалықтар ғасырлар бойы билік ... ... ... ... Олар ... ... ... билік жүргізе
алмайды деген шешімге келді. Бұл документ ресми түрде Америкаға арналса, ал
негізінде Англияға арналып жазылған еді. ... ... бұл ... ... ... ... ... түрде әскери жолмен арылу
керек екенін атап көрсетеді. 1775 жылғы ... ... ... ... ... ... лорд ... жауап ретінде
жіберді, ал 5 қыркүйекте конгресс өз қызметін тоқтатты. ... ... ... арасында келесі конгресс мүшелерін таңдау үшін
сайлау өтті. Томас Джефферсон дауыс ... ... ... ... ... ... мүшесі болды. Сол уақытта Европаға қарсы күрестің
ережесі бойынша соғысушы Англияға ... ... ... табу ... ... ... ... ішінде Томас Джефферсон одақтастарсыз
Англия державасын жеңе алмайтындарына ... ... Осы ... олар ... ... Англиядан жеңіліс тапқан елдер арасында одақтастарды іздей
бастады.
Томас Джефферсон осы мәселені ... ... ... ... ... ... талдау қойды: «толығымен бағынушылық немесе
өлім».[21] ... ... ... ... ... ... лидерлері
тәрізді колониялардың тәуелсіздігі үшін соғысуға барлық күш жігерін салды.
Белсенді әскери іс - ... ... ... ... жұмысының
қиындауына алып келді. Тәуелсіздік идеясы вирджиниялық делегациялар артынан
конгреске қарауға ұсынды. Бұл құжатта ... ... ... ... құқығы бойынша тәуелсіз штаттар болып ... ... ... орындамайды; олардың Ұлыбританиямен саяси қарым
– қатынастары толығымен жойылуы қажет.[22] Әрине делегаттардың көпшілігі
мұндай ... ... ... емес еді, ... ... ... осы идеясы негізінде құжатты дайындау үшін комиссия құрылды.
Комиссия құрамына бес адам ... ... ... ... Джон ... Томас Джефферсон, Диксон және Ливингстон. Бірінші
кездесуде –ақ бұл ... ... ...... ... берді.
Бірінші кезде Томас бұл ... ... ... болды, бірақ Адамстың
сөздерінен кейін құжатты жазуды өз ... алды 17 күн ... яғни ... 11 ... мен 28 ... ... дайындады.
Томас Джефферсон әрқашанда қара нәсілді құлдарды жақтаушы болды.
Тәуелсіз Декларациясының қабылдағаннан жүз ... ... өте, ... ... ... бір халықтың тәуелсіздік күресі
кезінде барлық халықтарға, барлық уақытта мәңгі қалатын революциялық ... үшін ... ... ... - деп атап ... ... ... «тәуелсіздік декларация» қазіргі күнге
дейін өз күшін жоғалтпауда.
Тәуелсіздік декларациясы ... күн ... үшін ... ... ... ... бірнеше ғасырлар бойы бодандықтан
арылып, армандаған тәуелсіздікке 1776 жылы ... ... Осы 1776 ... ... ... ... ... деклорациясы»
қабылданған күн АҚШ тәуелсіздік алған күні болып жарияланды.
Джефферсон республикалық ... ... ... бұл ... ... қазіргі демократиялық партиясының ізашары.
Вирджинияның ассамблеясында Томас шіркеулердін мемлекеттен ажыратылуы
жайлы резолюциясын ұсынды. Томас сонымен қатар, ... ... ... ... ... ұсынды. Джефферсонға Пендлатон мен
Николас басшылығындағы ресми шіркеулер қарсы болды.
Джефферсонның қарсыластары 1783 жылы ассамблея арқылы діни ... ... ... қол ... ... ... ... Вирджинияда жаңа либералдық –
соттық система пайда болды.
Джефферсон Республика үшін оның уақытында ең ... ... ... ... ... ... атқарушы биліктен емес, заң шығарушы биліктен шығады
деген федералистермен де ... «Заң ... ... ... ол ... ... және ... болашақ жылдарға да нағыз мықты
қауіп. Өз кезегінде атқарушы билікте қауіпті жағдай тудырады, ... ол ... алда ... ... ... ... маңызды бөлігі деп танылды, ол тіпті
оған мүмкін болатын асыра ... ... ... ... ... мен сөз ... шектеудің нәтижесі ретіндегі жалған
бірауыздылыққа қарамастан, Джефферсонның ... ... ... көбірек жәрдемдеседі.
Ол - билікті бөлу жағында болды. Алайда консервативті федералистер
жетекшілерінен (А.Гамильтон, Дж.Адамс және ... ... ... және ірі жеке ... ... ... ... пен тежемелік
жүйесінің көмегімен кедей отандастарының көпшілігінен қорғау, екі палаталы
парламентті бекіту, ... үшін ... ... ... ... қажет
деушілерді және т.б. қорғау мәселесі емес, биліктің барлық тармақтарының
халықпен байланысы принципі мәселесі ... ... ... ... ... деп атап ... егер ... зорлық-зомбылық жасалмай, азшылық
халықтың еркі құрметтелетін, азшылыққа жататын, соның ішінде байлардың,
баскаша ойлайтындардың және тағы ... да тең ... ... ... еркіне бағынатын республикалық табиғи принцип ақылға сыйымды
болып қала ... ... ... ... «Тәуелсіздік декларациясының» 50
жылдық мерекесі күніне дейін өмір сүрді.
ІІ ... ... ... 1776 ... «Тәуелсіздік декларациясындағы» басты ой-
пікірлері
Томас Джефферсон 1776 жылы ... ... ... 1776 ... 4-шілдесінде Филадельфиядағы Конгресте қабылданған
атақты «Тәуелсіздік декларациясын» жазу бақытына ие болды.
«Тәуелсіздік декларациясының» жобасын Джефферсон 17 күн, яғни ... 11 ... мен 28 ... ... дайындады. Ол әрбір сөзді екшеп,
оның мән – ... ... Бұл ... ... ... ойшылдары мен
замандастарының ақыл – ой шабыты түзілген. Дайындалған мәтінді Джефферсон
Конгресс комиссиясының ... ... мен ... ... ... өзгертулер енгізгені белгілі. Олардың ескертпелерінен кейін,
комиссия мақұлдаған құжаттың соңғы ... ... да, ... ... ... ... Құрама Штаттары өкілдерінің декларациясы»
ретінде Конгрестің қарауына ұсынылды.19 шілдеде ... оның ... ... ... он үш штатының бірауызды декларациясы» деп
атады.
Конгрестегі талқылау үш күнге созылды. Құжаттың 800 сөзінен Конгресс
460 сөзін ... ... ... ... алып тастады,[25] бірнеше сөйлемдер
мен сөздер алмастырылды және екі үстеме қосылды. Декларацияны Конгресс 2-
шілдеде мақұлдады, Конгресс ... 1776 жылы ... қол ... ... ол ... ... 1776 жылы 2 ... қайта қол қойылды.[26]
Томас Джефферсон дайындаған осы мәтін Конгресс тарапынан аздаған
өңдеуге түсіп, редакцияланды. ... жеке ... ең ... нақтылы, әсіре
емес сөздермен алмастырылып, саяси жағынан өткір бірнеше ұғымдар алынып
тасталды.[27] Англияда қарым – ... ... ... ... ... үміттің отын әлі де сөндірмеді, - деп ... ... ... Сондықтан да алынып тасталынған, өңделген, сызылған
жолдар олардың өкпе – ... ... үшін ... Африкада тұратын
тұрғындардың Оңтүстік Каролина мен Джорджия Штаттарынының пайдасы ... ... бұл ... ... ... ... ... қайта
құл сатуды одан әрі жалғастыруды қалады. Ал, ... ... да, ... ... ... құлдар аз болғанымен осы пікірді
қалаған сықылды, өйткені олар ... ... ... ірі ... ... ... бұл өзін - өзі азат ету ... кейіннен көптеген
көре алмаушылықты, күдіктерді, аңыздарды туғызды. Дж.Адамс Джефферсон
«Декларацияны» Дж. ... ... ... ... деп ... оны ... ... Дж. Локканың «Басқарудың екі трактаты»
шығармасынан алынған деп ... ... оның ... ... ... ...... теңдігін жақтаушы адамдарды езуге, қоғам
байлығын әділетсіз бөлуге қарсы ... ... ... былай
делінген, «Адамдардың барлығы бірдей Жаратылған және Жаратушы белгілі бір
(тумысынан және) ажырамас құқықтар берген, олардың ішінде - өмір ... және ... ... ... құқығының берілуі көрініп ... деп ... ... ... жасау АҚШ – тың Англиядан рухани – ... ақыл – ... азат ... ... ... ... ... құқық, жағымды (позитивтік) құқықпен салыстырғанда қандай
жағынан болмасын аса бағалы деп түсідірілді. Себебі ол жеке ... ... ... емес, халықтың адамзаттың егемендігі мен және оның
еркіндігімен және тәуелсіздігімен ... ... ... ... да ... ... пайдаланбасын, жоғары
адамзаттық құндылықтарға қол сұғуға, ... ... және ... менсінбеушілікпен қарауға құқығы жоқ. Бұл - әлем дамуының ақыл –
ойымен, ... ... ... ... ... аса ... мәселесі.
Адамзат тарихының барысында бір ... өзін ... ... ... байланыстарын үзу қажет болған кезде, және табиғаттың
және оның ... ... ... әлем ... ... ... ... жағдайға ие болуға оның бөлініп шығуға түрткі болған
себептерін баяндауды ... ... ... ... деп ... ... ... тең
жаратылған және Жаратушының үлесіме берілген өмір сүруге, бостандыққа және
бақытты ... ... ... ... ... ... ... құқық
иесі; осы құқықтарын ... ету үшін ... ... ... келісіміне негізделетін үкімет құрады, егер қандай бір
мемлекеттік құрылыс осы құқықты бұзса, ... оны ... ... ... жаңа ... ... ... Ол негізінен халықтың
қауіпсіздігімен берекесін ең ... ... ... ... ұйымдастыра
алатын принципке құрылады. Әрине, ... ... ... ... ... нысаны маңызы шамалы әрі өтпелі себептердің
салаларынан ауыспауын талап ... ... ... ... тәжірибесі
көрсетіп отырғандай, өмірдегі үйреншікті нысанын жойып, өзінің ... гөрі ... ... ... ... ... шыдауға бейім.
Зорлық-зомбылық пен қиянатқа созылып ... ... ... бір ... ... ... мүлде қаталдықта ұстауға талпынады.
Мұндай кезде халықтың құқығы мен борышы, ондай үкіметті құлатып, өзінің
келешегін ... ... жана ... ... қол жеткізу. Бұл отар
елдер әр түрлі қыспақты ұзақ әрі ... ... тек ... ... ... ... құрылыстың нысанын өзгертуге мәжбүрлеп
отыр.[31] Қазіргі ... ... ... Ұлыбритания королінің басқару
тарихы — бұл ... ... пен ... етушіліктің[34]
тарихы, олардың мақсаты біздің штаттарда абсолютті шексіз ... ... ... ... дәлелі ретінде бүкіл әлемнің талқысына мына
фактілерді[35] ұсынамыз:
Король коғамның игілігі үшін нағыз ... ... ... ... ... ... Ол ... губернаторларына, кідіртуге болмайтын маңызды
заңдарды, егер олардың күшіне енуі ... ... ... ... ғана, жүргізуге тыйым салды, ал бұл заңдардың қолданысқа
енгізілуі ... ... ... кезде, оларды ешқандай назарсыз
қалдырды. Ол кепшілік халық қоныстанған аудандардың мүддесіне сай ... ... ... ... етпеді, онда да олардын тұрғындары заң
шығарушы жиналыстың ... ... ... олар үшін ... тек ... үшін ... ... бас тартуға келіспесе ғана, ол
заң шығарушы жиналыстың ... ... тыс ... және ... ... ... шақырады, мұндағы мақсат — заң ... ... ... өздерінің еркіне бағындыру. Ол заң шығарушы
палаталарды халықтың ... ... ... жасаған әрекетіне ерлікпен
қарсы тұрғаны үшін бірнеше рет таратып жіберді.[36] Ол таратылған ... ... бойы жаңа ... ... ... ... ... өздерін құртып жібере алмайтын, заң шығарушы билік бұқара ... ... ... Ал, осы уақыттарда ел сыртқы басып кіру ... ... пен ... тап ... Ол осы ... үшін ... қол
астына алу туралы қолданыстағы зандардың қолданылуына кедергі жасай ... ... ... жаңа ... ... бас ... және
жер үлестерін алуды қиындату арқылы осы штаттардың орналасуына кедергі
жасап бақты. Ол әділ ... ... ... ... құру ... бекітуден бас тартты. Ол қызмет ету мерзімі жағынан болсын, айлық
ақшалары жағынан болсын, ... ... ... етіп ... ... ... ... Ол көптеген жаңа лауазымдарды тағайындап, халықты
ығыстырып, қайыршылыққа ұшырату үшін сасыз шенеуніктердің тобырын ... Ол ... заң ... ... ... бейбіт уақытта
тұрақты армияны[40] ұстады.
Ол әскери билікті тәуелсіз етіп, оны азаматтық биліктен жоғары қоюға
тырысты. Ол ... ... ... және ... конституцияға жат
билікке бағынышты болу үшін ... ... ол ... биліктің мынадай
екі жүзді мақсаты бар актісін ... ... ... ірі ... орналастыру; біздің штаттың тұрғындарын өлтіргені үшін соттың
теріс әрекетінің көмегімен әскерилерді жазадан ... жер ... ... ... ... ... біздің келісімімізді
алмастан салық салу; көптеген жағдайларға біздерді ант берген сот құқығынан
айыру; біздерді ... ... ... ... қылмыстар үшін сол жақта сотқа
тарту; көрші провинциялардағы ағылшын ... ... ... ... құрылыстың негізін зорлық-зомбылықка құрып, оның шеңберін ұлғайтуы
соншалықты, ол ... ... ... бір ... ... қызмет
ете, шексіз билік орнату; бізге қатысты аса маңызы бар ... ... ... жүйемізді түбірінен ... ... заң ... таратып, біздің орнымызға өздеріне қажетті деген барлық
мүмкіндіктегі ... ... ... ие ... Король бізді басқарудан бас
тартып, енді қорғамайтын болды және бізге қарсы соғыс бастады. Ол ... ... ... ... ойрандауда,
қалаларымызды өртеуде, отандастарымызды өлтіруде. Ол енді бұған ... ... ... және ... басталған құрту, жою ісін аяқтау
үшін шетелдік жалдамалылардың тұтас бір армиясын жібереді, бұл ең ... ... ... ... ... және ... ... басшысына
мүлде лайықсыз әрекеттер еді. Ол ашық теңізге шыққан біздің азаматтарымызды
тұтқынға түсіріп, оларды өзінің отанына қарсы қару ... не ... мен ... ... ... ... ... қолынан өлуге
мәжбүрлеуде. Ол біздің арамызда ішкі ... ... ... ... отырған жасына, жынысына, хал-жайына қарамай кезіне көрінгенді
шетінен құртып жүрген ... ... ... ... ... ... ... әрекет етуде'".
Барлық көрсетілген осындай қысымға қарамастан, біз одан өзіміздің
құқымыздың қалпына ... ... ... ... ... қайтарылған жалғыз жауап, әділетсіздіктің жаңа бір түрі
болды. Бойында рақымсыз, қатал ... ... ... ... ... халықтың билеушісі бола алмайды.[43] Біздер, өзіміздің британдық
бауырларымызды да назардан тыс ... ... Біз, ... заң ... ... өздерінің заңға қайшы түрде[44] ... ... ... жол ... ... Біз, ... бұл ... қандай
жағдайда, қалай келгеніміз бен қоныстанғанымызды ескертіп отырдық.[45] Біз
олардағы тумысынан бар әділеттілік пен қайырымдылыққа ... ... ... ... үшін жалбарындық та бізге көрсетіліп келе ... ... ... ... де[46] ... ... Бірақ, әділеттіліктің үні мен қандас туысқандыққа қарамастан,
мұны ... ... ... ... біз олардан бөлінудің
қажеттілігімен келісе отырып,[48] бұдан былай ... ... ... соғыс бола қалған кезде ... ... ... деп ... дедік.
Сондықтан, біздер, Бас Конгреске жиналған Америка Құрама ... ... шын ... ... ретінде Жаратушыны шақыра отырып,
біздің қайырымды отар халқымыздың ... ... ... ... ... ... жариялайтынымыз, біздің құрама отарымыз бүгіннен ... ... ... және ... штаттар болуы керек, олар ... ... ... азат ... және ... ... ... саяси байланысының барлығы толығымен үзіледі.[49] Еркін ... ... ... олар соғыс ашуға, бітім жасауға, одаққа кіруге,
сауда және басқа актілерді, ... ... ... ... ... өкілетті.
Осы Декларацияны растау үшін қорғаушы Құдайдың құдіретті күшіне нақты
сене отырып, біздер өзіміздің ... және ... ... ... әрі ... ... таза ... серт береміз.
Джефферсон, табиғи құқықтан адамның ғарышқа әлемнің ең жоғары заңына
қатысы бар екендігін аңғартады. ... ...... ... адам ... елеулі жағы. Бұл- табиғи дамудың терең әрі күшті
құралы, ол әдетте білінбей әрекет ... ... ... ... ... ... қирататын құқықтың құралы ретінде өзін ... ... ... пен ... ... ... ... деп
қарады, азаматтық билікті жоғары қойды.
Сонымен қатар, Томас Джефферсон «Тәуелсіздік декларациясында» құлдар
жайлы бөлімде:
- Ол (Ұлыбританияның карольі) – ... ... ... ... ... Ол – адам ... таптады. Ол оған еш жаманшылық көрсеген
халықтарды азаптады. Ол құлдарды бір елден ... ... ... ... ... ... ... королі жүргізді.[50] – деп атап
көрсетті.
Томас үндістердің европалықтардан ... ... ... жоқ екендігі туралы жазды. Америка ... ... ... мен ... өмір ... таихи ақталғандығынан бастау
алатын дәстүрлеріне мойынсұнып отырғанмен, ... ... ... ... ... ... әр ... өмір сүруі мен теңсіздігін, рухани
байлық пен талантқа негізделген «туа бітті ... ... ... туысқандық және шығу тегіне ... ... ... бар ... ... егер ... ... адамның табиғи құқығына сәйкес келмесе,
оны бұзса, басқарушылардың келісіміне негізделмеген болса, онда «халық оны
өзгертуге ... ... және жаңа ... орнатуға құқылы. Ол негізінен
халықтың қауіпсіздігі мен берекесін ең жақсы ... ... ... ... принципке құрылады.[52]
Джефферсон, жаңа дәлелдемелер мен принциптер ашуға ... ... ақыл – ... ... ... және ... ойлау
тұрғысынан жағдайды түсіндіруді ғана мақсат тұтқанын айтады.[53]
2.2 Томас Джефферсонның инаугурация кезіндегі ... ... екі рет 1801 және 1805 ... АҚШ ... лауазымына
келгенде инаугурациялық сөзін сөйледі. Жаңа президенттің сөзі демократиялық
саяси – құқықтық көзқарасты білдірді және оның ... ... ... ... ... ... іс - ... бағдарламасы болды. Екінші
инаугурация кезіндегі сөзі теңдік, бостандық, өзін - өзі басқаруды ... ... ... ... сол ... ... алынатын салықты
азайту идеясын жүзеге асыру туралы есебі ретінде тартымды болды.
Томас ... 1801 жылы ... ... ... ... инаугурация сөзін сөйледі.
Томас Джефферсон 1800 жылғы ... ... ... рет ... нәтижесі деп санады, бұл — әскери қару жолымен емес,
идеялар күресінің ... ... ... ... ... революцияның
идеясы жолын қалпына келтірумен, оның мұрасын қайта жаңарту мүмкіндігінің
қорытындысы арқасында басқарушылардың ауысуы ... Ол ... ... ... шығып, әлі салынып бітпеген Капитолияға келгенде, кіре берісте
оны артиллериялық салютпен (от шашумен) ... ... ... ... лауазымдық ант қабылдап, инаугурациялық сөзін сөйледі. ... баяу ... ... ... ... ... оны ести
алмады.
Сол күні оның сөзі National Intelligencer басылымында басылып шықты.
Кейіннен редакторлар оның сөзінің ... ... ... атап ... жалпы мағынада қолданған "Республикашылдар мен федералистер"
деген фраза "Республикашылдар мен ... ... ... ұғым ... Джефферсон: «Жұртың барлығы бір қасиетті принципті есте сақтауы
керек, оның мәнісі мынадай, ... ... ... ... ... әділ болу үшін ол ақылға қонымды болуы қажет, азшылықтың да
әділеттілік құқығымен қорғалу ... бар, бұл ... ... ... қажет».[54] – дейді. Ол ... пен ... ... ... пен өмір қуанышсыз әрі күңгірт келетін әулеттік
қатынастарды қалпына келтіруге шақырды.
Джефферсон: «Діни ... ... ... ... адамзат баласы қаншама кан төгіп, қаншама қасірет шеккендігін
есімізде сақтайтын боламыз, егер біз осы ... ... ... ... ... салдарға апарып соғатын деспоттық, кекті саяси төзімсіздікті қабылдап
келген болсақ, біз әлі ... қол ... ... ... Ерте ... пен ... ... адамзат баласының аласұра жанталасқан ... ... қан ... ... шайқастар аркылы өзінің ежелден
аңсаған бостандығына ... ... ... осы бір ... ... ... ... жететіндігі таң қалдыра қоймады; ... ... ... ... мұны сезінді және көбірек үрейленді, және де
бұл қауіпсіздік шаралары жөніндегі пікір ... ... ... алшақтығының болуы принциптер алшақтығы деген сөз ... Біз ... ... ... ... ... ... барлығымыз да республикашылдармыз және ... да ... ... ... федералдық және
республикалық принциптерді батыл да сенімді ... ... ... ... ... ... сонымен қатар, адамдардың бір – бірін ренжітуіне кедергі жасап,
өнеркәсіптегі өз жолын таңдауда және ... ... ... ... ... ... ... бір үзім нанын қолынан тартып алмайтын дана да
байсалды басқаруға тән сипаттар осындай, баянды үшін ... ... ... ... ... ... ... «Сіздер үшін қымбат та құнды дегендердің
барлығын қамтитын міндетімді орындауға кіріспес ... ең ... ... принциптерін маңызды деп санаймын және осы принциптердің
қайсысы біздің үкіметіміздің қызметінің негізі болуы қажет деген ... ... және әр ... ... ... адамға адалдық, сенім,
ұстамдылық, алғыс, және сүйіспеншілік дәнін егетін игілікті діни ... ... ... ... ... беріп, болашақта одан да зор бақыт
сыйлайтын, бүкіл ... ... ... ... көрсететін құдіретті
көрегенділікті мойындап, құрметтей отырып, осы рахат дүниені сезініп,
бақытты да ... ... қол ... ... болу үшін ... тағы не
жетпейді? Тағы бір нәрсе, ... ... - ... ... ... ... ... өз жолын таңдауда және жалпы дамуда
еркін болуын, еңбек ... ... ... бір үзім ... қолынан тартып
алмайтын дана да байсалды басқару туралы. Міне, ... ... ... ... біздің барлық аталған игіліктерімізді баянды ету үшін дәл
осылар қажет.
Көрнекті саяси қайраткер: Адамдардың барлығы үшін, ... және ... ... ... ... тең және біркелкі әділетті болу; барлық
халықтармен бейбітшілік, сауда, ашық достық және жекелеген ... ... бір ... ... қабылдамау; штаттар үкіметіне олардың ішкі
мүдделерді сақтау және антиреспубликалық ағымдарға қарсы сенімді ... ... ең ... ... органдар ретінде өздерінің құқықтарын
жүзеге асыру ісінде қолдау көрсету; орталық үкіметтің елдегі және шетелдегі
қауіпсіздіктің кепілі ... ... ... ... ... құрылымын
сақтау; халықтың сайлау құқығын ынталылықпен қорғау; ... ... ... ... ... осып кеткен тұстарын жайлап түзетіп,
қалпына келтіру; кепшіліктің шешімін ... ...... ... ... ... аса ... принципі, маңызды принцип және
деспотизмнің ата-бабасы; ... ... ... ...... бастала
қалған жағдайда — оны жүйелі армия алмастырғанға ...... ... ең ... кепілдігіміз және тірегіміз; азаматтық
биліктің ... ... ... ... еңбекшілердің мойнына түсетін
мемлекеттік ... ... ... адал ... және ... қастерлілігі; ауыл шаруашылығын дамытуға және оның туынды түрі
ретінде ... ... ... ... ... ... түбірімен
жойылатын кез келген асыра пайдаланушылыққа қатысты ақпарат тарату мен айып
тағу; дін бостандығы; habeas ... ... ... бостандығы және
жеке бастың бойындағы және де ант ... ... ... қызметшілердің сот
ісін жүргізуі қажет екенін атап өтеді.
Томас ... 1805 жылы ... ... ... сөйлеген сөзі.
Джефферсонның сөйлеген сөзінің басым бөлігі оның бірінші мерзімдегі
президенттік қызметіне арналды. Оның ... ... ... сөйлейтін сөзінің алгашқы нұсқасында жасаған ескертпелерінде
атап көрсетілгендей, прогреске кедергі ... ... ... ... ... ... «Бұл ... біздің адамдарымыздың осы
адамдарға ... ... ... ету ... ... алға
басуына ғана емес, Еуропаның үндістер жөніндегі қоғамдық пікір ауанын
жаулап ... да ... ... бұл ... осы сезімде жартылай ғана
қамтылған болар. Бірақ, ... ... ... ... енді ... ... реформаларды қолдаушы әрбір адам бұл әрекетті философия мен адам
құқығына жасалған шабуыл деп ызалана ... жүр, ... де ... деп ... ... ал тагылық, фанатизм және зорлық-зомбылық
дамыған ... ... ... жеңіліс табады. Мен осы істің келешегі
қоғамға қарсы бұл көзқарастарға ... ... ... сол ... ... ... ақтайды деген тоқтамға келдім, бірақ мен оларға ... ... ... ең ... үндістерге ғана тікелей қатысты
нәрсені қозғаған жөн, ал ... ... ... мән ... [58] -деп ... ... ... инаугурация кезіндегі принциптерін басшылыққа ала
отырып, «Осы ... ... ... ... ... ... ... жариялады, соны басшылыққа ала отырып, мен ... ... ... ... оның ... және ... ... ақыл иесінің
пікірімен санасудың мәнін ескере отырып, адал болдым, ... ар – ... ... ... [59] ... атап ... әр уақытта да барлық мемлекеттермен, әсіресе ...... ... үшін аса ... ... ... өмір сүруге шақырады.
Сол мемлекеттерге адал болуға оларды қолдауға және өзара ... ... ... ... ... ... шақырады. Сонымен қатар,
мемлекеттер арасындағы қарым – ... да, ... ... қарым –
қатынаста да ақыл қажет болғанда ғана өзі ақтай отырып пайыздық өсуін тежей
отырып, мемлекеттің қарыздар ... ... ... атап өтеді.
Пайыздық өсуін тежемесе бұл ... ... көзі ... ... ... ... сайын жергілікті толқулар аз сезілетін
болады деп, Американың Луизананы сатып ... ... ... ... ... ... қарсы бетіне танымайтын отбасынан гөрі америкалықтар
қоныстанғанын қалайтынын атап өтеді.
Томас Джефферсон дінге және діни ұйымдарға қатысты: ... ... оның ... ... етуі ... ... ол мемлекеттік
билікке тәуелді емес деп санаймын. Сол себептен де мен ... ... ... ... беруге әрекет еткен жоқпын, бұл мәселені шешуді
Конституцияда көзделгендей, шіркеулердің және кейбір діни ... ... ... ... ... [60] – ... ... қатар, елде әрқашан бейбітшілік болғанын қалайтынының
атап өтеді. Адамгершілік талаптары қазір ауыл шаруашылығымен ... ... ... ... етіп ... атап өтеді. Яғни
олардың өмірдегі өз орнын сақтауына әзірге осы ғана көмектесіп, ... ... ... ... ... ... жайлы, сонымен
бірге ақыл – ойы мен ... ... ... ... ... керектігін атап
өтеді.
Джефферсонның ойынша осы себептен, оларды диханшылыққа және шаруашылық
жүргізуге арналған құрал – сайманы мен ... ... ... қажетті кәсіпке үйрету қажет, ол үшін араларына мұғалімдерді жібере
отырып, оларды заңмен қорғалады.[61 Олардың қазіргі өмір дағдысын ... сол ... ... ... ... ... ... көздерін ашуға
әрекет ету, оларды өз ақыл –ойын пайдалануға көздерін ... ... ... ... ... көзін жеткізуге, сол ақыл бастауымен жүріп,
жағдайдың талаптарына сәйкес өзінің кәсібін ... ... ... ... ... бұл ... қанына сіңген дағдылы нанымы,
білімсіздігі, тәкаппарлығы, олардың айналысындағы ... ... ... ... мүмкіндігін айтады. Сонымен қатар Томас өмір қалпын сақтауға
мүдделі епті ... - ... ата – ... ... қастерлеуді,
барлық уақытта олар не істесе соны істе, ақыл – ой және ... ... ... жүру ... қадам; олардың парызы жаратушы қалай
жаратса, солай болып қалу керек ... ... бұл ... олар ... ... ал ...... деп санайды, қысқаша айтқанда, олардың
арасында да парасатты ой мен ... ... мен ... ... адамдарды жатқызады. Оның ойынша, олар қазіргі өмір ... ... ... және олар ... қорқады, сондықтан
өздерінің бүкіл таланттарын әдет – дағдылар билігінің ақыл – ойды жетілдіру
міндеттерінен және оның ықпалына ... ... ... ... осы ... баяндай отырып, бірінші кезекте жалпы азамттардың
сипатын көрсетіп, олар қоғамдық пікір ... ... ... ... ... ... жағдай туғызатынын білдіреді.
Бұл процестің негізі ақыл мен ... ету ... ... ... ... олар ... арасынан заң шығару міндетін жүктейтін
адамдарды таңдайды.
Заң жайында Томас «Пайдалы заңдар да ... ... ... ... ... күш – жігері мен ақыл – парасатының арқасында
бұл процесс жүзеге ... ал ... сол ... ... ...... ... қабілетті де адал көмекші ретіндегі олармен мені
атқарушы ... ... ... ... ... ... ... «Мен жалған және жалақор басылымдарға қарсы
штаттар белгілеген заңдар орындалмайды деп тіпті де ... ... ... ... болса, сол адам мұндай асыра пайдаланулардың жолын кесу үшін
қоғамдық ... мен ... ... ... ... етеді. Алайда,
бұрмаланған және жалған фактілерден ақиқат пен ақыл – ойдың мәртебесі ... ... ... ... ... ұстанатын баспасөз де қандай да бір
қосымша заңдық шектеулерді ... ... ... ... екі ... ... жалған пайымдаулар мен пікірлерді қажетті арнаға салады, ол баға
жетпес ... ... бен оның ... ... ... ... қандай
да бір шек қою мүмкін емес. Ал егер бұл ережемен бақылау ... ... орын ... онда ... ... цензурасынан оны алмастыратын
ереже табу керек»[63] – дейді.
Томастың ойынша, ақыл-ойды және олардың өз мүдделерін басшылыққа ... өз ... ... ... жағдайға көзін ашып, сондай-ақ ... ... өмір ... ... және ... күш – қуат ... пікірді қалыптастыратынына біз күмәнданбауымыз керек.
Міне, Томас Джефферсон ... ... ... өз ... Ол, ... сөзінде: «Бүгін мен отандастарым маған қайта жүктеген
өзімнің ... ... ... және бұл ... ... принциптер рухында жүзеге асыратын боламын. Мен ... да ... ... бас ... деп қорықпаймын: Мен өз бойымнан мені
әділеттілік ... ... ... ... ... ешқандай әсіре
әуесшілікті сезінбеймін, ал адам болмысына әлсіздік пен ... ... ... ... бүл ... ... сіздердің
мүдделеріңе зиян келтіретін шығар. Сондықтан, сіздердің, ... ... ... ... көрсетіп келген өздеріңіздің төзімділіктеріңіз керек, ал
оған деген ... ... ... ... ... ... де ... күшті жаратушының қолдауы керек, біз Оның қолындамыз, Ол ... ... ... ... ... жер ... соңынан ертіп алып
шығып, Израиль дәуіріне әкелді; Ол өзінің Көріпкелдігі мен ... ал ...... ... және құдіретімен бізге қамқоршылық
жасады, мен де сіздерден Оның қайырымдылығы үшін, ал ... ... ... мен ... ... үшін ... ... істеген істері ізгілікке жеткізуге бағыттап, үйретуі
үшін оқылатын дұғаға қосуларыңызды ... және Ол ... ... пен
достықты және барлық халықтардың қолдауын бұйыртсын.
Қорытынды
Осылай, Томас Джефферсонның барлық саяси ... ... ... ... ... отырып, бірнеше қорытындылар жасауға болады.
Осы көрнекті саяси қайраткердің өмірін ... ... ... ... ... өздігінше жеке эволюциясына сонымен қатар
америкалық тарихта маңызды ... ... ... және ... ... Томас Джефферсон
демократиялық бағыттағы патриоттардың ... ... ... ... ... ... ... негізінде бірнеше
идеялар мен ... ... Оның ... ... ... бағалау өте қиын. Томас Джефферсон «мемлекетті қалыптастырушы»
бірден – бір қайраткер болды, оның ... жас ... ... ... ... етті, оның идеялары елдегі саяси системаның бір
бөлігі болды.
Кейінгі сатыда Томас Джефферсон өзіндік бағытты ұстанады. Бұны саяси
күресте ... ... ... ... одақтарға
қатысты жеңілдіктері негізінде түсіндіруге болады. Томас ... іс - ... ... ... ... ... ... кезіндегі кемшіліктері, оның билікте ... ... ... ... ... Осы ... Томас Джефферсон және
оның жақтастары америкалық қоғамда – буржуазиялық демократиялық бағытты
тұрақтандырушылар болды. Яғни ... ... ... ... ... шығып, мемлекетте буржуазиялық революцияның қалыптасуына
және оның ары қарай дамуына қосқан үлесі жоғары ойшыл мемлекет пен ... ... ақыл – ой, ... және ... ... ... ... қарастырды, Джефферсон, республика тіршілік ете алатын
аумақтың көлеміне қатысты мәселеде ... ірі ... де ... ... деп ұйғарды. Яғни, Джефферсонның ойынша мемлекеттік құрылыс оның
көлеміне байланысты емес.
Томас ... ... ... ізін ... Ол тек ... ... ... және мемлекет қайраткер, сонымен қатар күшті тұлға, барлық
сыйлауға лайықты азамат ... ... ... ... ... ... мәңгілікке қалды. Ең бастысы, оның осы ... ... ... ісін ... деген талпынысы, өмірге деген
құштарлығы өте жоғары болды.
Осы қасиеттері Томас ... ... ... оның баға
жетпес, ұмытылмайтын жетістіктерге жетуіне алып ... ... ... ... ... қол жеткізе
алмайтын еді.
Томас Джефферсонның барлық қайраткерлігі тәуелсіздікке ... ... ... ... ... ... мемлекет құруды жақтап, осы негізде федералистермен
күресті Джефферсон ант ... ... және осы ... институттың
неғұрлым кеңінен қолданылуының табанды жақтаушысы болды.
Джефферсон демократияның негізін және оның тиімділігін білім ... ... ... жоғары деңгейдегі дайындығымен және
қоғамдық іске дарынды азаматтарды тартумен тығыз байланыстырды.
Ол өзінің алдына, ... ... оған ... ... принциптерін
алдына қойды. Осы принцип негізінде тәуелсіздік деклорациясын жазды. Томас
америкалықтардың басына түскен ... ... ... ... ... ... ... болашағына жол ашты.
Джефферсон – азаматтардың теңдігін жақтаушы, ... ... ... ... болды. Ол «Жаратушы барлығымызды табиғатымыздан бірдей
етіп жаратқан, ажырамас құқықтар берген» - дейді. Сонымен қатар ... ... ... ... айналған құл иеленушілікке, нәсілшілдікке қарсы
болды. Ол өзінің өмірінде барлық адамдар тең және олар ... ... тиіс ... ... ... осы ... ... күресті. Джефферсон
үндістердің европалықтардан принципті түрде ... ... ... ... жазды.
Томас Джефферсон ақылды адам еді, ол партиялық бір жақтылықпен
шектеліп қалмас үшін ... ... пен ... ... ... ... ... басқа партиялардың көптеген көрнекті
қайраткерлерімен де жақын болды.
Бірақ, ол екі партияның принциптерінің ... атап ...... ... ... ... монархияға мүлдем қарсы
болды. Яғни ол атадан – балаға мұра ретінде қалатын билікті қолдамады. Оның
пікірінше монархты тәрбиелеу жағдайы, ... де ... ... әрі өзімшіл
тіршілік иесінің пайда болуына жағдай туғызады.
Оның өміріндегі атқарған қызметтеріне мынадай тізімдер құруға болады:
штаттағы жиналыстардың заң ... ... ... ... ... ... ... қоғамның президенті. Бірақ ең
бастысы ол өз елінің тәуелсіз болып қалыптасуына қосқан үлесі аса зор.
Сілтемелер тізімі
1. ... В.В. ... США: ... ... – М, 1983, 114-
бет.
2. Хрестоматия по новой истории, 1640-1870. Сироткина В.Г. – М, ... ... ... ... ... ... о ... Виргиния Л., 1990.
63-бет.
4. Шельдон Г.У. Политическая философия Томаса Джефферсона. М., 1996.
42-бет.
5. Севостьянов Г.Н., Уткин А.И. Томас ... – М., 1976, 289 ... ... С.Ф. ...... ... Томаса Джефферсона. Алматы
1999. 78-бет.
7. Сборник документов по ... ... ... ... ... вв. ... 1990. ... Томас. Автобиография. Заметки о штате Виргиния. Л., 1990. ... ... ... ... ... о ... ... 34-бет.
10. Жалпы конгреске жиналған Америка Құрама Штаттары өкілдерінің
деклорациясы // Джефферсон Томас. ... ... о ... ... ... ... о демократии, 53-бет.
12. Падовер С. Джефферсон, третий президент США / Аударған В.Гиссен.
Нью-Йорк: Телекс 1991. 218, ... ... ... о ... ... ... С. ... третий президент США / Аударған В.Гиссен.
Нью-Йорк: Телекс, 1991, 275-бет.
15. ... ... и ... М., 1984. ... ... В.В. ... США: ... портреты – М., 1983, 112-
бет.
17. Севостьянов Г.Н., Уткин А.И. Томас Джефферсон- М., 1976, 238-бет.
18. Печатков В.О. ... и ... - М, 1976, ... ... В.О. ... и Джефферсон – м., 1984, 116-юет.
20. Шельдон Г.У. Политическая философия Томаса Джефферсона. М., ... ... С.Ф. ... ... // ... и ... ...
1997. 11-бет.
22. Джефферсон Томас. Автобиография. Заметки о штате ... ... ... ... В.о. ... и ... – М, 1984, 204-бет.
24. Печатнов В.О. Гамильтон и Джефферсон – М, 1984, ... ... Г.Н., ... А.И. Томас Джефферсон – М, 1976, 114-бет.
26. Томас ... о ... ... ... С. Джефферсон, третий президент США. 1991. 51-бет.
28. Падовер С. ... ... ... США 1991, ... ... ... ... Заметки о штате Виргиня. Л, 1990.
38-бет.
30. Джефферсон Томас. Тәуелсіздік ... ... ... Нұрғазиев., В.В.Мерков. Алматы 2003, 29-бет
31. Джефферсон Томас. Автобиография. Заметки о штате Виргиния. 33-
бет.
32. ... ... и ... учений В.С.Нерсесянца. Москва
1998. 98-бет.
33. Ударцев С.Ф. Томас Джефферсон// Право и госудаство (Алматы). 1997.
17-бет.
34. ... по ... ... ... Сироткина В.Г. – М. 1990.
35-бет.
35. Согрин В.В. Основатели США: исторические портреты. М., 1983. ... ... В.Г. ... ... за ... и ... // ... политических и правовых учений. ХVII-XVIII вв.. 259-
бет.
37. Сборник документов по ... ... ... ... XVII-XVIII вв. М., 1990. 69-бет.
38. Шельдон Г.У. Политическая философия Томаса Джефферсона. М., 1996.
87-бет.
39. Антология мировой правовой мысли. ... ... 17-20 вв. ... 102-бет.
40. Согрин В.В. Основатели США: исторические портреты – М, 1983, ... ... по ... ... ... Сироткина В.Г. М., 1990.
30-бет.
42. Джефферсон Томас. Автобиография. Заметки о штате Виргиния. Л.,
1990. 10-бет.
43. Согрин В.В. ... США : ... ... М., 1983, ... ... В.О. ... и Джефферсон. М, 1984. 309 –бет.
45. Подовер С. Джефферсон, третий президент США 1991, 99-бет.
46. Севостьянов Г.Н. Уткин А.И. ... ... – М, 1976, с-318 ... ... Г.У. Политическая философия Томаса Джефферсона. М, 1996,
13-бет.
48. Деев Н.Н. Томас Джефферсон// Политические ... ... ... ... политическая мысль //. М, 1976. 19-бет.
49. Ударцев С.Ф. Политико – правовые взгляды Томаса Джефферсона ... ... ... ... ... 1959. 92-бет.
50. История политических и правовых учений. В.С. Нерсесянца. Москва.
1998. 50-бет.
51. Шельдон. Г.У. Политическая философия Томаса Джефферсона. М, ... Деев Н.Н. ... // ... учения, история и
современность. Демократическая политическая мысль. М, 1976, 96-бет.
53. ... В.О. ... и ... – М, 1984, 204 –бет.
54. Джефферсон Томас. Тәуелсіздік ... ... ... Жеті ... – 2003 ж. ... ... Алматы. 40-бет.
55. Джефферсон Томас. Деклорация независимости. Инаугурационные речи –
2- Издание. Алматы. 2004. 31-бет.
56. Деев Н.Н. ... ... // ... ... ... ... Демократическая политическая мысль. М, 1976. 11-бет.
57. Джефферсон Томас. Тәуелсіздік деклорациясы. Инаугурация кезіндегі
сөздері. Жеті жарғы. – 2003. Нұрғазиева. ... ... ... ... С.Ф. ...... ... Томаса Джефферсона //
Джефферсон Томас. Деклорация независимости. Инаугурационные речи. Алматы.
1999. ... ... ... ... ... ... ... издание. Алматы. 2004. 50-бет.
60. Подовер С. Джефферсон, третий президент США 1991, 52-бет.
61. Деев Н.Н. ... ... // ... ... ... и
современность. Демократическая политическая мысль. М, 1976. 92-бет.
62. Джефферсон Томас. Тәуелсіздік деклорациясы. ... ... ... ... ... С.Ф.Ударцев. Алматы.
2003. 54-бет.63.
63. Севостьянов Г.Н. Уткин А.И. Томас Джефферсон – М, 1976, с-58 бет.
64. Подовер С. ... ... ... США 1991, ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 46 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Клайнфельтер және Шершиневский-Тернер синдромдары,Томас Морган8 бет
Томас Кун17 бет
Томас Кунның, Имре Лакатостың, Стивен Тулминнің ғылыми теориялары жайында6 бет
Америка Құрама Штаттарындағы либералдық–саяси ағымдар20 бет
XIX-XX ғасырдағы Германия5 бет
Жаңа дәуірдегі философияның негізін қалаушылар6 бет
"Генетиканың даму тарихы."29 бет
Ахмет Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» еңбегі ХХ ғасыр басындағы әдебиеттану ғылымының контексінде39 бет
Ақшаның шығу тарихын білеміз бе?11 бет
В.Г. Белинский мен А.И. Герценнің педагогикалық теориясы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь