Күйіс қайыратын малдың қарындарының аурулары

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6

Негізгі бөлім
1.1 Күйіс қайыратын малдың қарындарының аурулары ... ... ... ... ... ... ... . 7
1.2 Қарындардың жіті гипотониясы және атониясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.3 Қарындардың созылмалы гипотониясы және атониясы ... ... ... ... ... ... 11
1.4 Мес қарынның азыққа толып кетуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
1.5 Мес қарынның бүртіктерінің қабыршықтануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
1.6 Жалбаршақ қарынның бітелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 24

2. Өзіндік зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25.28

Техника қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 26

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 28
Кіріспе

Ветеринария ғылымының малдың жұқпалы емес ішкі аурулар бөлімі жұқпалы емес емес ішкі аурулардың пайда болу себептерін, өту ерекшеліктерін зерттеп анықтау әдістерін ем әрекеттерінің және сақтандыру шараларын дамытып, жедел жетілдіретін пән.
Арнайы бағыттандырылған ауылшаруашылық кәсіпорындарының мал шаруашылығы өнімдерін (сүт, ет, жүн және жұмыртқа) өнеркәсіптік технологиясы бойынша өндіретін кешендерді нәтижелі пайдалану тек қана аурулардан сақтандыру бағытындағы теориялық, методологиялық және ұймдастырушылық салаларының жеткен жетістіктерін түгелдей дерлік есепке ала отырып, сонымен қатар ауру малды дара және топтық емдеуді ары қарай дамытып, жетілдіру арқылы іс жүзіне асыруға болады. Соған байланысты малды түрлі жағдайларда аурулардан сақтап қалу үшін жоспардың негізгісі ретінде диспансеризация жүргізу ұсынылады.
Кей аурулардың, әсіресе зат алмасуының бұзылуынан сақтау, топтан сақтық ем жүргізу әдістерін қолданғанда ғана жақсы нәтиже береді. Сапасыз және ылғи азықтың бір түрімен ғана азықтырғандырғанынан пайда болатын ауруларды айықтыруда азықпен емдеудің диетотерапия мағынасы зор.
Сапасыз азықтарды дайындаған, азықты дайындау технологиясын бұзған және малды бағып-күтуге, әсіресе қыста қорада тұратын мезгілде гигиеналық ережелерді бұзған шаруашылықтарда ауру малдардың саны көбейеді. Сондықтан агрономиялық және ветеринариялық лабораторияларда азықтарды тексеруді кең түрде жүргізудің тек ауруды анықтауда ғана емес, сапалы және дұрыс азықтандыруын қадағалаудың маңызы зор.
Бұл жалпы биологиялық аурутану зооинженериялық, агрономиялық және қоғамдық-экономикалық ғылым салаларымен пәнаралық тығыз байланысын үзбей мамандықты қалыптастыратын пән.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. М.Қожабаев, Ш.М.Қаратаев. Жануарлардың ішкі жұқпалы емес аурулары. Шымкент, 2006. М.Әуезов.
2. Акатов В. А., Париков В. А. Ультразвук и его применение в ветеринарии. М., «Колос», 1970.
3. Институт Биофизики АН СССР. Использование ультрафиолетового излучения в животноводстве. М., АН СССР, 1963. Ультрафиолетовое излучение и его применение в биологии. М., Изд-во АН СССР, 1973.
4. Медведев И. Д. Физические методы лечения животных. М„ «Колос», 1964.
5. Белоусов В. Е. Математическая электрокардиология. Минск, «Беларусь», 1969.
6. Гутира Ф. и др. Частная патология и терапия домашних животных, т. II. М., Издат. с.-х. лит. журналов и плакатов, 1963.
7. Домрачев Г. В. Аритмий и болезни миокарда у лошадей. М., Сельхозгиз, 1950.
8. Клиническая диагностика внутренних болезней с.-х. животных под редакцией проф. В. И. Зайцева. М., «Колос», 1971.
9. Семушкин Н. Р. Диагностика заболеваний верблюдов. М., Сельхозгиз, 1949.
10. Червяков Д. К., Евдокимов П. Д., Вишкер А. С. Лекарственные средства в ветеринарии. М., «Колос», 1970.
        
        мазмұны
Кіріспе.....................................................................
........................................... 6
Негізгі бөлім
1.1 Күйіс қайыратын малдың қарындарының аурулары
............................. 7
1.2 ... жіті ... және ... ... Қарындардың созылмалы гипотониясы және атониясы.......................
11
1.4 Мес ... ... ... ... 13
1.5 Мес қарынның ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
Қорытынды...................................................................
.................................... 27
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
........... 28
Анықтамалар
Флюктуация – толқынданған
Остеомаляция – сүйектің жұмсауы
Ацетанемия – ацетонның қанда көбеюі
Паракератоз – ... ... ...... ... ... ... болуы
Қысқартылған сөздер мен белгілер
мл – миллилитр
см – ............... ... курстық жұмыста пайдаланылған сілтемелер төмендегі құжаттарға
негізделген:
ГОСТ 2.102-68 ЕСКД. Конструкторлық құжаттардың толықтығы мен ... 2.104-68 ... ... ... 2.201-80 ... ... құжаттар мен жасалған бұйымдардың
белгілері.
ГОСТ 2.601-95 ЕСКД. Пайдалану құжаттары.
ГОСТ 2.304-81 ЕСКД. Сызба шрифттері.
ФС ЮКГУ 4.6-002-2004 СМК. Оқу ... ... ... талаптарға қойылатын жалпы талаптар.
Аннотация
Бұл курстық жұмыс мына бөлімдерден тұрады: кіріспе, негізгі бөлім,
техника қауіпсіздігі, қорытынды.
Кіріспе бөлімінде ... ... ... қарындары аурулары туралы
жалпы түсінік қамтылған.
Негізгі бөлімде күйіс қайыратын малдардың ... ... ... белгілері, аурулардың барысы, ауруларды емдеу және ... ... ... бөлімінде біздің практикалық дәріс ... ... ... қарындары ауруларымен ауырған малдарды емдеу жөнінде
айтылған.
Техника қауіпсіздігі бөлімінде малдарға фиксация жасау және оларға дәрі-
дәрмектермен зиян ... ... ... ... өз ... тұжырымдап күйіс қайыратын малдардың
қарындары ауруларын болдырмау туралы айтылған.
Кіріспе
Ветеринария ғылымының малдың жұқпалы емес ішкі аурулар ... ... емес ішкі ... ... болу ... өту ерекшеліктерін зерттеп
анықтау әдістерін ем әрекеттерінің және ... ... ... ... ... ... ауылшаруашылық кәсіпорындарының мал шаруашылығы
өнімдерін (сүт, ет, жүн және жұмыртқа) өнеркәсіптік технологиясы бойынша
өндіретін ... ... ... тек қана аурулардан сақтандыру
бағытындағы теориялық, методологиялық және ұймдастырушылық ... ... ... ... ... ала ... сонымен қатар ауру
малды дара және топтық емдеуді ары ... ... ... ... ... ... ... Соған байланысты малды түрлі жағдайларда аурулардан
сақтап қалу үшін жоспардың негізгісі ретінде ... ... ... әсіресе зат алмасуының бұзылуынан сақтау, топтан сақтық
ем жүргізу әдістерін қолданғанда ғана ... ... ... Сапасыз және
ылғи азықтың бір түрімен ғана ... ... ... ... ... ... ... мағынасы зор.
Сапасыз азықтарды дайындаған, азықты дайындау технологиясын бұзған және
малды бағып-күтуге, әсіресе ... ... ... ... ... ... шаруашылықтарда ауру малдардың саны көбейеді. Сондықтан
агрономиялық және ветеринариялық ... ... ... ... ... тек ... анықтауда ғана емес, сапалы және дұрыс
азықтандыруын қадағалаудың маңызы зор.
Бұл жалпы ... ... ... ... ... ғылым салаларымен пәнаралық тығыз байланысын үзбей
мамандықты қалыптастыратын пән.
Күйіс қайтаратын малдың қарындарының аурулары
Қарындардың аурулары ірі ... ... ... ал ұсақ ... ... ... Қарындар ауруларын жиірек тудыратын себептерге
уақтыны тамақтандырмау, сапасыз азықтар, азықтардың темір-тесектермен
ластануы, шырынды ... ... ... және ... тез ... ... түрлі азықтармен-жеммен, сыра қалдықтарымен жане қойыртпағымен не
қатқыл, дерекі, нәрсіз азықтармен азықтандыру ... ... ... бұзатын рефлекстерді қатпаршақтың,
ұлтабардың барорецепторларын, аш ... ... ұзақ ... ... ... ... ... қатар тақия қарынның
жарақаттан ауырсыну реакциясы тудыруы мүмкін. ... ... ... ... малдың буаз күндерінде, ортаның ... және ... да ... әсер ... пайда болуы мүмкін.
Қарындар ауруларын тудыратын негізгі себептер ... ... ... ... ... ... ... термо және хеморейепторлары
күшті тітіркенуден өзгергенде мес ... ... ... күйіс
қайтаруы бұзылады, соның салдарынан ... ... ... рН өзгеріп қышқылданады, микробтардың әсерінен жын ыдырайды да
уыттар құрылады. Уыттар және басқа да ферментация әсерінен ... ... мес ... ... және ... денеге сіңіп организмге
зияндық әсерін тигізеді.
А.А.Фадеев, Л.В.Панышев және ... ... ... бұзылуын дистония деп атауға ұсыныс енгізді. Басалқы
дистонияға мес қарынның мынадай ... (іш ... жіті және ... ... және ... жіті және ... түрлері; жіті
гипертония; парез), тақия қарынның (жарақаттан пайда болған ретикулит және
ретикулоперитонит) және ... ... ... ... ... ... ... алу, ас қорыту, зәр ... және ... ... салдарынан пайда болатын дистониялар жатады. Қосалқы түрі
негізгі ... ... ... ... ... ... қай түрі
болмасын, мес қарынның жиырылу күшінің бұзылу ... ... ... ... ... ... ... бұзылуын жай, шартты түр ретінде гипертонияға,
гипотонияға және атонияға бөледі. Егер мес ... ... ... ... ... ... ... сезілмеген жағдайда атония деп
атайды.
Қарындардың жіті гипертониясы және ... ... et atonia ... et omasi acuta – ... гипертония и атония преджелудков) – мес,
тақия және ... ... ... бұзылулармен
сипатталынатын дерт. Гипертонияда олардың жиырылу күші әлсіреп саны ... ... ... ... тоқтайды.
Себептері. Қарындардың өз бетімен дамитын гипертониясы және атониясы,
ірі қарада жиірек, ешкілерде сирегірек, ... ... ... ... көп азықтарға (құрғақ сабан, кешеуілдетіп дайындаған не
сілтіленіп кеткен ... ... ... ... аяқ ... ... ... мүмкін; әсіресе құрғақ күйінде жегізген егін және
диірмен қалдықтары (топан, мекен, мақтаның, сұлының не ... ... ... ... жемді дән күйінде көп берген өте ... жіті ... ... ... ... ... тез ... қана шырынды азықтарға (арақ қойыртпағы, қант қызылшасының қалдығы,
сығынды және басқалар) көшіріп оларды көп ... және ... ... ... ... ... болады. Азықтың бір түрінен екінші түріне аяқ
асты көшірілуіне байланысты пайда болатын қарындардың жіті гипотониясы және
атониясы, көбінесе, ... арық және көп ... ... ... ... жиі ... жіті ... өтетін қосалқы гипотониясы басқа ағзалардың
қалыптан ауытқыған рефлекстерінің әсер ... ... ... ... ... ... ... қышқыл, жалбыршақ қарын мен ұлтабарға
шайнамай-ақ тез өтіп ... ... ... ... қарын қатпаршасы
бітелгенде, желін қабынғанда, жылжымалы (блуждающий) жүйке зақымдалғанда,
дененің қызуы көтерілетін ауруларда және ... ... ... ... ... ... факторлар қарындардың
қозғыштық қабілетін азайтып жиырылуын нашарлатады, соның ... ... ... бәсеңдейді не мүлдем тоқтайды, жындарын ... ... өтуі ... ... ... және ... ... бұзылады. Жынның мес, тақия, жалбыршақ қарындарда
кідірілуі микрофлора, микрофаундардың құрамын өзгертіп, рН-ры ... ... ... ... ... ... улы заттар
(белоктардың шіруінен пайда болған заттар, органикалық қышқылдар, газдар)
денеге сіңеді де оны уландырады, ... ... зат ... ... ... ... ... туады. Келтірілген өзгерістермен
қатарласа, ас қорыту бездерінің сөл шығару қызметі нашарлайды, асқазан мен
ішектердің жиырылып-созылуы бәсеңдейді, ... ... ... ... ... ... организмнің өзін-өзі уландыруы үдейді.
Өлекседегі өзгерістер. Іші кебуі мүмкін. Мес қарыны құрғаған не ботқа
тәріздес, қышқыл, ... ... ... ... ... ... көп
мөлшерде тығыздалынған, кейде құрғаған жын анықталынады. ауру ұзаққа
созылғанда мес ... ... ... ... ... ... ... және нүктелі қанталағандық байқалынады.
Белгілері. Аурудың бастапқы кезеңіндегі белгілері – азыққа деген ... ... не ... ... ... ... өзгеруімен қатар
күйіс қайтару саны азаяды, күйіс қайтару ... ... не ... ... сақталынады. Мес қарын аурудың басында тығыз, кейінірек
жұмсарған не сұйылған жынға толады; сол жақ аш ... ... ... оны
қолмен және перкуссиялап оңай анықтауға болады. Гипотония кезінде мес
қарынның ... күші ... ... ... ... кезінде қолмен
тексеріп мес қарынның қозғалысын анықтай алмайды, ал руменограммада қимылы
болар-болмас қана байқалынады. ... ... ... байланысты
жалбыршақ қарындағы, ұлтабардағы, ішектердегі табиғи шуылдар бәсеңдеу
естіліп, дауысы қатаңдау ... Ауру ... ... ... іші қатады,
қатпа іші өтуімен алмасып тұрады. Іші өткен кезде нәжісі өте ... ... ... ... жында инфузорийдің саны күрт азаяды, олардың ... ... ... ... сүт, май, сірке ... ... да ... ... ... ... рН ... жағына
қарай өзгереді. Мал әлсізденеді, көп уақыт жатады, мәжбүрлегенде ғана барып
қиналып тұрады, тістерін шықырлатады. Ауру ауыр ... ... ... ... түрде қозады, бұлшық еттерінің талшықтары жыбырлап тартылады,
кейде тырысып қалады. Дене ... және ... ... ... қалпынан
өзгермейді, ал тыныстануы жиіленеді. Дененің ... ... ... ... ... ... ... жиіленіп дененің ішкі қызуы
төмендей бастайды. ... ... ... ... ... шегінен
шықпайды не аздап қана регенеративті ығысқан түрде нейтрофильді лейкоцитоз
жағына өзгереді. Сиырдың сүті күрт ... ... ... ... ... ... ... Ауру жеңіл өткен жағдайда тудырған себептерін жойып уақтылы ем
қолданса, мал 3-5 ... ... ... ... ауыр ... ... ... қарынның толып кетуімен не ұлтабардың, ішектердің ... ... ауру 10-15 ... ... Зиян ... ... ... әсер етсе жіті түрі созылмалы түріне ауысады.
Анықтау. Жеңіл түрде өтетін гипертонияның себебі тек ... ... емес ... ... және басқа да
ағзалардың қызметтерінің нұқсан келтіруінен болатындықтан ауруды анықтарда
жиналған ... ... ала ... ... ... ... ... белгілердің сонымен қатар руменограмма
көрсеткіштерін және ... ... ... ... ... ... ... кертештері аласарады, мес қарынның тынығу аралығы
өзгереді, ... ... ... ... ... ... түзу
сызықтанады; жарақатты ретикулоперитонитте кертештер біршама ... әр ... ... ... ... жиырылу ырғағы байқарлықтай
бұзылады.
Емі. Басалқы гипертонияда емді, іріп-шіру процесін шенеуге, жиырылу-
созылу қызметін ... ... ... ... ... азайтуға, ал қосалқы гипертонияда – негізгі аурулардың белгілерін
жоюға бағыттайды.
Қарындардың жиырылу-созылу ... ... ... ... ... және рН ... мақсатымен мес қарынды 30-40 л 1% натрий сульфат ... ... ... ... Ол үшін ... ... ... біреуін қолданған ыңғайлы. Ас қорыту жүйесі ағзаларының
жиырылу – сөл бөлу қызметін арттыру мақсатымен, ерте буаз ... ... ... ... ... енгізеді: карбоханил – ірі қараға 0,001-
0,003, қойға – 0,0002-0,0004; пилокарпин гидрохлоратын – ірі ...... ұсақ ...... ... не физостегмин ... ... ... ... мес ... бығып,
тығыздалынып қалған жынды жуып-шаю арқылы не 5% натрий ... ... ... ірі ... 400-700 г, ұсақ ... 40-80 г, беру ... Оның үмтіне іш өткізетін дәрілер беру, іш қатқанда жақсы нәтиже
береді. Чемерицаның түнбасын ірі ... аузы ... 5-12 мл, қой ... 2-4 мл ... не тері ... ірі қараға 5 мл ... ... ... 20-30 ... соң мес ... жиырылуы
күшейе түседі, күйіс қайтару басталады. ... ... жері ... ... ... ... ... азыққа тәбетін ашу және
күйісін қоздыру мақсатымен малға ащы азықтар: ірі ... ... 2 ... г ... 20-25 г ... ... 100-150 мл арақ, ұсақ малға – 5-
10 г ермен, 50-100 г ... ... ... ... сол жақ аш ... жоғары қарай сағат тілінің бағытына қарсы
дөңгелектеп, күніне 2-4 рет 10-20 минуттен уқалағаны, соллюкс лампасымен ... мин., ... ... күлгін сәулесін (ПРК-2) 10-15 минут түсірген; 20-
30 минут 2-2,5 А диатермия тоғын қолданған жақсы әсер ... ... ... ... ... ... ... бой жандырған және тереңге бойлатып,
салқын клизма жасаған пайдалы.
Мес қарындағы азық жынының ... ... ... үшін ... ірі қара малға күніне 2-3 рет бір ... суға 1-2 ас ... ... құйып сұйылтып береді. Ферментациялық процесті қалпына келтіру
мақсатымен 20-40 мл ... ... ... 500 г қант ... 2 ... қосып береді.
Мес қарын азыққа толып кеткен жағдайда ... 1-2 күн аш ... ... шек ... ... ... ... еске ала отырып,
азықтандыру тәртібін ретке ... ... зор. ... ... ... зауқын ащуды дәне күйіс қаймаруын рефлектолы түрде
қоздыру үшін аздан-аздан жиілетіп жоғары сапалы пішім не ... ... ... ... ... қант қызылшасына сәбізге не картопқа ас түұзын
сеуіп, ұннан жасалған ... 50-100г нан не сыра ... ... ... ... ... ... азықтың мөлшерін бірте-бірте қалыпқа ... ... Сау ... мес қарнынан 1-2 л жын алып, таза күйінде ... ... ... ... алмасу процесін жақсарту мақсатымен тері астына 100-200 ЕД инсулин,
3-4,5 г натрий кофеин-бензоат және қан ... 250-300 мл 20-40% ... 500-600 мл 10% ... ... ерітіндісін, кальций хлорид
ерітіндісімен 1 кг салмаққа шаққанда 0,04-0, 06 г араластырып енгізеді.
Сақтандыру ... ... ... ... және тарымын, сұлының
қауыздарын құрғақ күйінде беруге болмайды. Азықтың бір ... ... ... ... ... ... азықтандыруды күнделікті, 4-6 км
аралыққа жүйелі түрде серуендетумен ... ... ... мен ... ... ... жолы.
Қарындардың созылмалы гипотониясы және атониясы (Hypotonia et atonia
rvminis rericvji et omasi ... ... ... и атония
проджелдкоя) - қарындардың жиырылу-созылу қызметтерінің бұзылуының ... ... ... сипаталатын басалқы, көбнесе қосылқы түрде дамитын
дерт.
Себептері. ... ... және ... кейде олардың жіті түрінен
өрбіп дамиды. Олардың өз бетімен дамуына бірынғай және сапасыз азықтармен,
мысалы, көп уақыт ... ... ... ... ... көшеуілдетіп
шабылған не сілтіленіп кеткен пішенмен, бұтақтардан дайындаған азықпен,
топанмен, мекенмен, сонымен қатар ... ... ... ... ... Малды көп мезгіл серуендетпеу қарындардың гипотониясы мен
атониясын тудыруға әкеліп соқтырды.
Қарындардың созылмалы түде өтетін қосалқы (ілеспелі) ... ... ... ... ... заттардың және атониясы, көбнесе
блоктардың, минералды заттардың және витаминдердің ... нен ... ... ... және майлай алмасуларының
бұзылуларынан; ас ... ... кей ... ... іш
қуысындағы ағалардың бір-бірімен жабысып қабынуларынан, мысалы жарақтты,
ретикулоэитонитте:
Дамуы. Қарындардың қимыл қызметтерінің ұзақ уақыт бұзылуына ... ... азық ... ... құрамы өзгереді,
шіру процесі күшейе түседі, рН ... ... ... ... ... ... сініп организмді уландырады. Инфузорйдін құрамы
өзгереді не олар мүлдем ... ... ... Мес және ... ... ... ... Мес қарымдағы жын тығыздалынады , кейде қоймалжынданады, өткір
жағымсыз иіс ... ... ... жын, ... ... құрғақтанып,
қатып қалады. Жалбыршақтар беттерінің кей жерлері ... ... ... ... гипотонияда іш қуысы ағзалардың бір-
бірімен жабысып, өсіп кеткен жерлері анықталынады; дене уланып зат алмасуы
бұзылған кезде - бауырда , ... ... ... ... ... астында және паренхиматозды ағзаларда қанталағандық көрінеді.
Белгілері. Малдың азыққа деген зауқы өзгереді, көбнесе ... ... ... ... қабылдамайды. Жалпы жабығады, әлсірейді,
арықтайды, сауынды сиырдың сүті құрт кемейді. Түктері ... ... ... Ауру асқындаған жағдайда ыстығы көтерілмейді; тамыр
соғуы, тыныстануы жиіленеді. Күйіс ... және ... ... сирейді, күйіс қаәтару мерзімі қысқарады, кейде ... ... ... ... газдар жағымсыз сасық иісті болады. Анда-санда
сасық иісті жын құсуы ... Мес ... толу ... әр ... болуы
мүмкін. Азықтанып болғаннан кейн мес қарында ... ... сол жақ еш ... ... аш ... түсіп кетіп тұрды.
Мес қарындағы жынның консистенциясы, ... ... не ... ... толқындалынған (флюктуация) болып келеді. Мес жалбырлық
қарындарының маңын ... ... ... мал ... мазасызданады.
Мес қарынның жиырылу күші әлсірейді және сиректенеді немесе мүлдем ... ... ... аласырғаны және демалыс мерзімінің
ұзарғаны байқалады.
Барысы. Ауру 2-3 аптаға, кейде 1-2 айға созылады. Қарындардың ... және ... ... ... ... ... ... өтетін аурулардың анықтауға олар
туралы жиналған мәліметтер мен клиникалық белгілері жеткілікті бола ... ... ... ... ... мән ... белглі негізгі
аурулардың – сүйектің жұмсаруы ... ... ... ... ... ... және ... белгілерімен
толықтырады. Буаз малда гипотония жәй дамиды. Перитониттің, іш ... ... ... өсіп ... аурулардың салдарынан пайда
болатын ... ... ... ... түседі. Ауруды анықтарда
жараққаты ретикулит және жалбыршақ қарынның ластануын еске ... ... ... созылмалы гипотонияда ауруды тудырған себептерді, ауруды
тудырған себептер сапасыз азықтармен азықтадырылғаннан болады, оларды жоюға
бағыттайды. Мес ... ... ... ... зонд ... ... дейін жылытылған сумен шаяды. Тереңге бойлаған салқын
клизма жасау ... ... ... ... күш – ... ... арттырады. Қарындардың рефлекторлық және жиырылу-созылу
қызметтерін қалпына келтіру мақсатымен мес ... ... 10-15 ... 2-
3 рет ... мес, ... қарындарға, ултабарға және ішектерге
диатермия ... мес ... ... ... тері астына,
бөлшектеп, карбохолин не пилокарпин гидрохлорид ... ... 300-400 мл 10% ... ... ерітіндісін енгізеді, сол мақсатпен
сиырларға новокаинмен бүйректер маңына блокада ... ... ... ... әр 3 ... ... 3-4 ... 2-3%
магний не натрий сульфат ерітінділерін іш өткенге шейін, ал асқазан және
ішектердің кілегей қабықтары ... ... 400-500 г ... ... басқа өсімдік майларына антибиотиктер қосып береді. Жүрек – қан ... ... және зат ... бұзылғанда қан тамырына глюкоза (20-40%
ерітіндісін 150-300 мл), тері астына – 100-200 ЕД инсулин және 3-4 г ...... ... ... ... ... ... өте
зор. Аурудың бастапқы кезінде азықты жиілетіп, аздап: пішінді 1-2% натрий
хлорид ерітіндісімен бүркіп, шардәрі не жаңадан ... көк шөп, ... ... қант қызылшасы, пішендеме, сыра не нан ... ... ... ... ... әсерін 10-40 мл сұйытылған сірке
қышқылын және 2 л суда ерітілген 500г қант беріп толықтырады. Тәулігіне екі
реттен 20-30 ... ... ... ұйымдастырады.
Қосалқы гипотонияда жоғарыда келтірілген симптоматикалық емнен басқа
негізг ауруды жоюға бағытталған ... ... ... ... ... ... ... (Paresis rvminis abingestis -
переполнение рубца) -мес ... ... ... ... кетуін азық
үйіндсі не мес қарынның бұлшық еттерінің шала ... деп ... ... ... ... (үқыпсыз сақтағанда) – арпаны,
қара бидайды, жүгерінің дәндерін, үнды, сонымен; қатар тамыр ... ... ... және ... да ... ... ... жеп қоюы, сабанмен, кеш дайындалған құрғақ қамыспен көп уақыт азықтануы
аталмыш ауруды тудыруға себепкер болды. Мес ... толу ... ... ... ... шөбі мол ... еркін жайылғанда жиі
байқалынған.
Даму. Көп желінген азық мес ... ... ... ... бұлшық еттерің түйілдіруге дейін апарып қатты ауырсынады; кейінірек
керілу үдей ... мес ... ... ... ... ... ... дейін жету мүмкін. Жалбыршақ қарынның барорвцепторлары толған
азықтың қаты бөлшектермен тітіркенгендіктен ... ... ... ... ... ... ... қалады. Кекіру және күйіс қайтару
процестері кідіреді. Жындағы он ... ... ... -
жарықшақтандыратын инд инруэориялерді саны азалды, бактериялардың грамм он
түрларінің саны ... ... ... азық-жын тығызданылады,
ыдырайды, сөйтіп қабыну ... ... ... ... ... ... жиырылу-сөл бөлу және басқа да қызметтері жиі ... ... ... ... тыныстану және қан айналу процестері
қиындайды. Кей малда дене қазуының көтерілуі ... ... ... және ... ... процестері басталғанда байқалынуы
мүмкін.
Белгілері. Бастапқы белгілері-азыққа ... ... ... Мал ... ... ... қарай береді, бүкәрейіп тұрады,
құйрағын бұлғақтата береді, артқы аяқтарымен ішін ... ... ... ... ... ... ыңыранады. Күйіс қайтаруы және көкірінуі
тоқтайды,ауызынан сілекейі ағады, кейде құсады. Сол жақ аш ... ... ... Мес ... ... ... ... қолмен басқанда пайда болған шұңқыр ... ... ... бастапқы кезінде мес қарынның жиырылуы жиілейді, үздік –
создық болып қысқарады; мұндай белгілер аурудың тыныссыздану кезіне сәйкес
келеді. ... азық жыны ... ... ... ... ... ұлтабардың және ішектердің қимылдары әлсіреп шуылдары бәсендейді.
Нәжістенуі ... ... ... ... ... ... ... қорытылмай қалған жемшөптің қалдықтары көп кездесі. Ауру
ұзаққа созылған жағдайда организм уланады, ... ... ... ... қаотырайды, жүрісі, қиындайды әлсізденеді және
тәлтіректейді, жабырқауы, кейде өссіздену күйіне дейін ... ... ... және ... ... ... кей малда дене қызуы көтереді
немесе басылады.
Анықтау. Мес қарынның толып кету онда ... азық ... бар ... ... кейбір өзіндік ... ... тыс көп ... ... жеп ... ... Дер ... көрсетілген ем-көмек аурудың 2-4 тәулік ішінде
айықтырады.
Емі. Мес қарынның толуының қай түрі болмасын малды 1-2 күн аш ... ... ... қоздыр немесе күшейту мақсатымен күніне 3-5 рет 20-
25 минуттен сол жақ аш бүйірін уқалау; қарынды жуып-шаю немесе зонд ... л ... ... су құю; ... ... (тоқ күші 2,5-
3А, ұзақтағы 25-30 мин., ... ... 400-500 см2) және ... ... қой, ешкілерге аузы арқылы 2-4 мл, ірі қараға 5-12 ... ... тері ... 0,02-0, 08 ... ... карбохолин
не 0,1-0,4 пилокарпин гидрохлоратын; қан тамырына 200-400 мл 10% қаныққан
натрий хлорид ерітіндісінің тағайындайды. Аузы ... 500-800 г ... не ... ... ... суға ... беруге болады. Натрий
гидрокарбонат пен натрий хлорид тен ... ... ... ... ... ... қан ... 240-300 мл 30% шарап спиртін, ал
жүрек қызметі нашарлағанда – тері ... ... ...... сиырға
қан тамырына 0,005-0,015 мл мөлшерде строфантин ... ... ... күшейген жағдайда мес қарынды теседі.
Малдың жалпы күйіп жақсарған ... ... ... қорытылатын азықтарды
(ұннан жасалған быламық, сапалы сүрлеме не ... ... ... аздап,
кейінірек шаруашылықта қабылданған мқлшерге дейін жеткізіп береді. Егерде
қолданған ем-әрекеттері жақсы нәтиже бермесе онда мес ... ... ... ... азық жынын тазалап тастайды.
Сақтандыру шаралары. Салды дәнді астық және азықтардың басқа да ... ... ... ... ... белгіленген мөлшерден
артық бермейді. Ірі талшықты құнарсыз азықтарды малға берудің ... ... ... ... ... ізбескелейді не ашытады және
басқа да жолдармен дәмін келтіреді.
Мес қарынның жіті көбуі. ... rvinia acntn ... ... ... мес ... ... тез арада және көп мөлшерде құралуының салдарынан
шекиен тыс кернеуімен ... ... ірі қара және ... ... ал өшкі мен ... ... ... Қанның басалқы көбіне тез ашитын азықтарды көп мөлшерде
жеген себепкер болады. Шырынды көк ... ... ... көк шөп,
жоңышқа, беде және басқа да бұршақ тұқымдас өсімдіктер, уызданған ... ... ... ... ... өсіімдіктер, капуста және ызылшаның
жапырақтары үлкен қауіп тудырады. Бұл аықтар үймеде түрып ... ... ... таңғы шықпен немесе осы азықтардың бірімен азықтанған малды іле-
шала тойырып суғарған өте ... ... ... жарма және арақ, сыра
қойыртпағымен, шіріген тамыр жемістерімен, үсіген картоппен және басқа ... ... ... ... созылып, баяу өтетін жіті кебуінін пайда
болотын мес қарынның қабырғаларын салдандыратан улы шөптерді (у ... ... жеп қою, ... ... ... ... ... да
ішектердің түйнелуі және қызуы көтеріліп жіті түрде ... ... ... Мес ... азық ... ашуы физиологиялық процесс. Мес
қарындағы құрылған ... ... ... жынжармен бірге ілгері жылжып
ұлтабарға, ішектерге жетеді де сол бөлімдерде ... ... ... ... мес ... ... ... жиналады да кекіру арқылы сыртқа
шығып кетеді. Мес ... тез ... ... ... газдар әдеттегіден көп
құрайды. Олар мес қарынның жоғарғы ... ... ... не ... құрып азық жынын көбіктендіреді (көбіктенген тимпания).
Жиналған газдың өздігінен шығарылуы ... ... ... ... ... ... ... тұжырмы бойынша жіті тимпания даму үшін, бір мезгілде үш
патогенетикалық факторлар әсер етуі керек: мес ... ... ... ... ... қарындардың жіті арония күйіне болуы және газдың
мол құралуы. мал шарынды азықты өте көп ... жеп ... азық жыны ... ... қарындарының, кейінгі бөлімдері – ... ... ... соң ішектеге тез арада өтетіп кетеді де олар ... ... ... ... ... ... ... қарындардың
жиырылу-созылу қызметтері рефлекторлы түрде тежеледі де жіті атония дамиды.
Мес қарыееың ... ... және ... ... ... ... ... қатар өңештің қарын жеріндегі тесігінің
қарынға кірген жердегі тесігінің сұйық азық ... ... ... ... және тез ... құрылып жиналып жатқан газдар мес қарынның шыға
алмайды және азық жынымен араласа бастайды.
Тимпания, дамуының бастапқы ... ... ... мес ... жиырылуы күшейіп қатты ау ырсынатын
түйілуге дейін апарады, ... ... шала ... ... Көлемі
үлкейген мес қарын іш және кеуде қуыстарында орналасқан көрші ағаларға
қысым түсіп ... ... ... келтіреді. Іш қуысының көлемі
үлкейген ағзалары көк өтке қатты түсіргендіктен ... ... ... ... ... ... босансуларын және және өкпелердің
дем ... ... ... сол ... ... жиырылу қан
көлемі және өкпелердің тыныстану ауа сыйымдылығы ... газ ... ... ... үдей ... Іш ... көтерілген
қысым, бауырдың өз қызматтарін атқаруын қиындатады: Ішек ... ... ... өтуін қиындатады.
Өлекседегі өзгерістер. Дене шетіндегі қан тамырлары қанға толып кетеді.
Мес, тақия қарынның және ішектердің алдынғы жақ бөліктері, сүйық, ... ... ... ... ... ... тірі кезінде өт не мес қарын
жарылып кетеді.
Белгілері. Аурудың бсында мла мазасызданады: азық жеуін ... ... ... ... ... ... ... ыныранып
жатады, біыақ тез түрып кетеді, ... ... ішін ... ... ... ... жиіленеді (минутына 60-80 рет), үстіртенеді,
кеудесімен дем алады. Мал қиналған ... ... ... ... ... ... арқылы тыныстанаы. Мес қарынның кебу үдеген сайын
кілегей қабықтарында қан кернеліп, сонан соң көгере ... ... ... ... жүрегі қосымша жиырылып, ырғыақтығы басқалай түрде де
бұзылады. Бүйірлерін көлемі ұлғайды, сол жақ еш ... ... қан ... ... асып ... ... ... тепе-теңдігінің
бұзылғаны байқалады. Күйіс қайтаруы мен кекірінуі ... ... ... мес ... ... ... ... сон әлсірейді,
кейінірек, жала салдана бастасымен оғалып кетеді. ... ... ... аш ... ... ... ... және мес қарынның газға ... ... ... ... және ішектердің қимыл шуылдары
естілмейді. Мал нәжістену, несептен кейпін ... ... ғана ... және несеп шығарды.
Анықтау. Ауру туралы жиналған мәліметтерге және тән бегілеріне
негізделінеді.
Саралау. Өңеш ... және дене ... ... дамитын
тимпанияны ескерген жөн. Жай ()газды тимпанияда сол жақ ... ашық ... ал ... ... ... жынмен
араласып кеткен) – бәсеңірек дауыс шығады.
Болжауы. Егерде бір ... және ... көп ... мес қарынның кебуі
жіті түрде өтсе (мұндай ... ... ... ... ... ... дер кезінде тиімсіз малдар щығынғы ұшырауы мүмкін.
Емі. мес қарынның жиналған газдарды сылрқа ... және ... ... әрекет жасау керек. Алдымен қарапайым тәсілдер – тауға
қарай жәймен жетелеу не айду, сол жақ аш ... суық су қүю ... ... суата тұсіріп тыныстануын жеңілдетеді және мес қарындағы
газдардың құралуын тежейді. Дененің ... ... ... бөлігінен биік
ұстағанда қарындар көк өттен артқа қарай ығысып оған ... ... ... газ алмасу процесі жақсарады, өңештің мес қарындағы
тесігі ... ... мал ... ... ... ... ... туады. Жиналған газдарды щығару мақсаттарымен мес қарынға зонд
енгізеді не ... ... ... ... ... ... сол жақ
бүйірін теренге бойлатып ұзақ ... ... ... ... ... ... жағдайда газдардың сыртқа шығу жеңілденеді. ... ... ... ... шығару үшін оларды артқы ... ... екі ... ... ... ... рет қатты-қатты қысады.
Мақсатқа сәйкес екелетін іс-әрекеттің бірі ... ... ол ... ... ... не ... ... керосин жағылған жуан
арқанмен, ширатылған сабанмен, бинтпен не ... ... ... ... ... ... ... алып, ыдырату үшін аузы ақылы 2-3л жаңа
сауылған сүт, 20г ... ... ... ... ... 500мл суға қосып береді. Қарындағы ащу процесін бәсендету үшін
аузы арқылы 1000мл 2% ... ... ... керосинді суға
араластырып не 160-200мл типанолды 2мл суға қосп береді. Көбікті тимпанияда
аузы арқылы көбікті ыдырататын ... 50мл ... 2-5мл суға ... ... не ... 2-4л суға ... ... Оларды
зонд не троакар арқылы енгәізеді, резінке ботелкемен аузы арқылы да ... газ ... ... мес ... қимыл қызматін күшейтеді
де қарынар мен ішектедегі орналасқан бактериялар флорасына әсерін ... ... үдей ... мес қарынды троакормен не басқа қуыс
инемен төсу ұсынылады. тесетін жерін, сол жақ аш ... ... ... ... троактормен маклоктан сонғы қабырғанның
ортасына қарай тартылңған сызықтын орта ... ... ми ... үшін ... трактордың гильзасынан жәймен шығараы. Гильза қуысы
қарынның ... ... ... оны ... ... ... ... тастап тазалптұрады. Троактордың гильзасын тескен жеріне 2-3 ... ... ... ған 12 ... ... қалдырады. Одан көп мерзімге
қалдыруға болмайды, себебі көп уақытқа қалдырған жағдайда төсілген жер
маныңда іш ... ... ... дами ... ... тимпанияның тудырған қалықтарын жою мақсатымен арнайы
рацион тағайындайды, кейде ... ... ... 12-14 сағаттай аш
үстағаннан кейін ... ... ... қанр қызылшасы) біртіндеп,
күніне 5-6 рет азғантайдан беріп барып, ... ... ... ... ... ... процестері күшейген жағдайда ірі қараға
аузы арқылы 1-2 ас асық түз қышқылын 500мл суға қосып береді. Мес ... ... ... үшін ... ... ащы ... береді.
Сақтандыру шаралары. Бақташыларды, малшыларды, чабандарды, бұзаушыларды
малы жеңіл ашитын азықармен азықтандырудың және ... бір ... ... ... әсіресе құрғақ азықтан ... ... ... ... түрде таныстыру керек. малды шөбі ... ... ... ... және ... ... азықтармен тойындырады.
Малы шық кезде және ... ... тез ... жайылыға шығармайды. Малды
шырынды көк шөппен азықтандрудың алдында не ... ... көп ... өте ... ... мес ... созылмалы кебу, көбінесе сүтпен
қоректенумен өсімдікті азықтарға көшіргенде пайда болады. Тимпанияның ... ... жас ... қатты ауырған немесе ... ... және ... ... ... жетіспеулерін сезінген
бұзауларда жиі байқалаы.
Дамуы. Ауырған жердан (тақия, жалбыршақ қарындар, ... ... іш ... және басқа да жүйелердің ағзалары) шыққан ... мес ... ... ... сол себептен азық ... көп ... ... қалады да ащу, әсіресе шіру процестері күшейіп
газдар және улы ... ... ... ... көп мезгіл
бойы бұзылуы, дененің уыттануы, біраз ағзалардың қызметтеріне нұқсан
келтіріп, малды ... ... ... ... тән ... ... ... созылмалы кебуден басқа, мес қарында жиналған газдардан
және азық жынының сасық, өлік иісі шығады. Ауру ... ... ... ... дистрофиялық өзгерістер, сірі қабықтар астына нүктелі
қанталаулар, ... ... ... ... қабыну белгілері
анықталынады.
Белгілері. Созылмалы тимпанияның тән ... – мес ... ... бұл ... ... ... ... анық байқалынады. Сол жақ аш
бүйірі қампиып, керіліп кетеді. Аурудың бастапқы кезінде мес қарынның кебуі
онша байқалынбайды, сондықтан мал ... Кебу ... ... азыққа
зауқы, күйіс қайтару және кекіріну процестерінің мезгілдік ... мес ... ... әлсірейді. Ауру ауыр өткен жағдайда
қарындар қатты керіледі. Азықтанғаннан ... көп ... кебу ... де жіті ... сияқты тынышсыздана бастайды. Іші дөңгелектеніп сол
жақ аш бүйірі қабырға денгейімен теңелеп ... Ауру ... ... ... ... газ шығады.
Барысы. Ауру, тудырған себептарін ... ... ... созыла
береді. Тыныстануы және тамыр соғуы ... Ауру ... ... ... ... ... ... Азықтанғаннан кейін мес қарын ылғй не жиі-жиі кебетін болса,
мұндай белгілер ауруды анықтауға күмән тудырмайды. ... ... ... зат алмасуының бұзылуымен және минералды ... ... ... қосарлана жүретін мес ... ... ... ... аталмыш ауруларға тән қосымша белгілерімен
толықтырылады.
Емі. Қарындардың қимыл қызметін жақсартуға мес қарынағы азық ... ... ... бағыттайтын симптоматикалық ем қолданады. Мес
қарынды жуып-шаю өте пайдалы. Аз мөлшерде карбохолин, вератрин, ақтамырдан
жасалған препараттар береді. Негізгі ... ... ас ... ... қалпына келтіруіне толық сапалы азықтарды реттеп берудің маңызы
өте ерекше. Азыққа ... ащу және ас ... ... ... ... ... не ... асқазан сөлін береді. төлдердің қарны
қайта-қайта ... ... ... ... ... жартылай кемітіп, оған
0,9% натрий хлорид ерітіндісін теңдей етіп қосып, ... ... ... ... сөлін, АБК не НАБК береді. Іш қатпасын жою
мақсатымен узы арқылы ... ... ... ... тұзын босаңсытатын
мөлшерде беруі немесе жылы сумен тереңге байлатылған клизма жасайды.
Созылмалы ... ... ... мес ... азық қорытылуын
қалпына келтіру мақсатына сау малдың алынған қарын жынын күн сайын ... ... ... ... ... rvminis ... рубца) – ірі қара мал және ... ... ... ... мес ... ... қабыршықтанған кератинді эпителийлердің шектен
тыс қатпарланып ... ... ... ... тұрған малдар бұл
дертпен жаппай дерлік аурулары мүмкін.
Себептері. Ауру малды қатты ұсақталған не ... ... ... ... ... ... ... дәнді азықтар
басып, қомақты, пішінді азықтар жетіспеген ... ... ... ... ... ... ірі қара мен ... байқалынады. Т.К. Алимов бұл
аурудың белгілерін малдарға қомақты, пішенді азық бермей тек ... ... ... 6 айға ... ... ... пайда болатынын
бақылаған.
Дамуы. Гаракератоздың дамуы әлі жете ... ... ... ... ... әсіресе қомақты, пішемді азықтар
жетіспей, құнарлы, дәнді азықтар басым болған ... мес ... ... ... де оның ішкі ... ... ... ... эпителийлер көп мөлшерде қатпарланып жиналып,
оларды ұлғайтып, нығыздап қатайтады. Мес қарындағы микрофлораның ... Азық ... ... ... ... теріс бактериялардың
және инфузорийлердің сандары азаяды. Голикоктардың, грамм он ... ... ... де сүт ... ... ... ... дейін томендетеді, мес қарындағы және қандағы гистаминнің мөлшерін
көбейтеді.
Көп мезгіл бойы мес қарындағы азық жынның өзгерген химиялық құрамы мес
қрынның ... ... ... қабатын өзгертеді. Кілегей қабығының
өзгеруі нәрлі заттардың сіңірілуі ... ... ... ... ... бауыр және басқа да ағзаларға таралуына ыңғайлы
жағдайлар тудырады.
Өлекседегі өзгерістер. Аурудың бастапқы ... ... ... ... ... ... азық жынында сүт қышқылы көбейеді, рН төмендейді
ұшпалымай қышқылының мөлшері азаяды, осмос ... ... ... іш
өтуі организмді құрғатады, қанның қойылтады, несеп бөлу қызметі төмендейді
(олигурия), қан қысымы төмендейді, ... ... ... ... ... ... Дененің ішкі қызуы қалыптағы күйінде қалады, тек
кейде ғана сепсис басталғанда, бауыр және ... да ... ... ... ... ... ... көтеріледі.
Анықтау. Ауру туралы жиналған ... ... ... ... ... және тән клиникалық белгілеріне негізделінеді.
Болжамы. Аурудың бастапқы ... ... ... айықтырады,
бірақ өсі-өну тежеледі. Кейіңгі кезеңіде, мес ... ... ... не ... ... ... ... қатарына шығарған
орынды.
Емі. Аурудың бастапқы кезінде-ақ азық рационының құрамын ... ... және ... көп ... азықтардың мөлшерінен
көбейткен жөн. Ауруға, сау малдың алынған мес қарынның ... ... ... ... рацион және күніне 3-4 ретпен берілген мес қарын жыны 10-15
тәулік бойы малдың күй – ... ... онда дерт ... ауру ... Ауру ... мес ... азық ... бейтараптандыру үшін 1
литр суға 15 ... ... ... ... ... және натрий
гидрокарбонат қоспаларын қосып береді. ... аузы ... ... ... 3-5 ... бойы 700-1500 мл ... 1 литр суға 500 грамнан сыра
ашытқысын қосып береді.
Себептері. Қомақты азықтар, пішен, сабан, егін ... ... ... ... ... және ... да ... заттармен
ластанады. Ластану жағынан, әсіресе болған пішенмен ... ... ... ... ... ... да ... Малдар жарақатты ретикулитпен
жайылым кезінде де темір – терсекпен ластанған бітік шөбі шабындықта жайлап
жүргендей дерттенуі ... ... жол, ... ... ... ... ... жайылымдар темір – терсектермен өте қатты
ластанады. Мал рационының кальций және фосфор тұздарының, ас ... және ... ... ... сиырдар мен төлдерді
жөгірлендіреді. Түрлі нәрселерді жалау, күлді, топырақты жеу, и сүйектерді
кеміру ... ... ... ... тудырады.
Дамуы. Азыпен бірге жұтылған түрлі бөгде заттар, көбінесе тақия қарында
аялданады, сиректеу- мес және жалбыршақ қарындарда ... ... ... ұштары доғал келген бөгде заттар көп уақыт бойы ... ... ... зиянкестік келтірмейді. Ал шеттері үшкір, өткір темір
заттар тақия қарынның қатты ... ... ... ... ... еніп оны тесіп өтеді. Тақия қарынның ары қарай
жиырылуының әсерінен ... ... ... өткен темірдің бағытталуына
қарай ол көк етті, ... ... ... ... бауырды зақымдайды. Бөгде
темір заттың мес қарынның іш қуысына және басқа да ... ... ... ... ... себепкер болады. Мұндай жағдайда сиырлар толғатып
жатқанда, күшенгенде ... ... ... ... ... және
басқа да ағзаларда байланып еніп тұрған өткір бөгде зат қарын қуысына қайта
оралып, біраз ... ... ... ... ... зақымдап біраз қабыну
ошақтарын тудыру мүмкін. Бөгде заттың денеде жылжып ... ... ... ауру малдың күй-жайы кейде байқаларлықтай жақсарып,
кейде нашарлап құбылып тұруы мүмкін.
Тесіп өткен бөгде зат ... ... ... іш ... және ... ... ... бірге түрлі микроптарды ілестіріп апарып, ірінді-
шірімелі қабыну процестерін тудырып дамытады. Тақия қарнның қабырғасының ... ... ... іш ... ... ... ... өсуі
басқа да іш қуысы азқалаының іріңді-шірімелі қабынуларның ... ... көзі ... ... Көп мөлшерде құралып жатқан
уытты заттар оргаизімнің жалпы реакциясын тудырады – дене қызуы көтеріледі,
лейоциттердің құрылуы ... ... ... ... ... ... өзгерістер. Тақия қарынды, сирегірек мес ... ... ... жатқан не қарындардың қабырғасына еніп тұрған бөгде заттарды
(шеберлер, инелер, түйреуіштер, сымтемірлер, тиындар, менттер, құм ... т.б.) ... ... кейін, оның көлемі бірте-бірте
диамері бойынща 4-6см дейін ұлғая береді (қабырға ретикулиті). ... іш ... сірі ... ... бетінің маңы
қызарады, ісінеді, талшықтанған – іріңді қабат байқалады. Көк ет, ... ... не іш ... ... жарақаттанған кезде талшықты - жайылма
қабынулар, тақия қарнының көк ... ... мес ... ... ... не ... өсіп ... анықталады. Бөгде заттың бойында
тесік не дәнекер улпалар құраған б білеу, кейде қабыықтанып шектелінген
іріндік ... ... ... ... сиректеу, бірақ
жалбыршақ қарында да, ұлтабарда да, ... да не көк ... да ... ... ... ... жарақат орны тыртықтанып, кейде оның сірі
қеабығы көк ... не ... ... ... өсіп ... ... Жіті түрде өтетін жарақатты ретекулит және ретикулопертонит
аяқ асты пайда болуымен ... Ауру ... ... ... болып, сырт
көз қарасқа азыққа зауықы себепсіз томендеген не жоғалған сиақтанады, ... саны ... ... ... ... ьбұлғақтату,
бүйірлеріне қарай беру және артқы аяқтарымен ішін тепкілеу) пайда ... ... ... күйіс қайтаруға азық джынын шығарғанда ... ... ... ... және ... қатты байқалады. Дене
қызуы 39,8-40,8оС дейін ... ... ... сүті ... ... 2-6 тәуліктерінде клиникалық белгілері айқынырақ
білінеді. Малдың жалпы күй-жайы нашарлайды, аз қимылдайды, көп ... ... ... ... ... сол жақ шынтағын кеудесінен алшақтатып ұстайды.
Анканеус және сан ... ... ... ... Төс ... ... ... қысып түсіргенде, мойны созылып тұрған ... ... ... ... ... көк ... ... бекітілген
жерін сол жағында астыңғы тұсынан қатты-қатты перкуссиялағанда және басқа
да ауырсыну реакциясын өшіштетін әдістері ... ... ... ... Мал ... лажсыздан қозғалады, әсіресе ылдиға қарай
жүргісі келмейді. Тамыр соғуы және тыныстануы жиіленеді. Мес қарынның ... толу ... ... деңгейде болады, консистенциясы әдеттегідей. Мес
қарынның жиырылуы әлсірейді жиырылуында күші әр ... ... ... ... ... ... ... кезінде 1,5-2,5 минутке
созылады, жиілігі 5 минутте 2-6 жиырлуға дейін азаяды. Жалбыршақ қарындағы,
ұлтабардағы және ішектегі ... ... ... ... сиректейді,
нәжісі тығыздалады. Қанға жасаған химиялық реакция кейде ... ... ... ... ... ... ... лейкоциттердің
көбісі анықталынады. Эозинофилдер саны азаяды, ... ... ... ... ... процесс дамып өрбіген сайын қанда логбулиндер мөлшері
көбейеді, ... ... ... ... ... ... пайда болып,
оның тығыздығы артады.
Аурудың ары қарайға даму барысында 6-9 тәулігінен бастап дерттің барысы
кемескіленеді, сондықтан ауру ... ... ... ... ... ... шабады. Дене қызуы қалыпты шамаға дейін басылады.
Созылмалы түрде өтетін жарақатты ретикулоперитониттің белгілері
жиынтығына ылғи да ... көзі ... ... ... заттың, маңайын
тырнап тітіркендіріп ... ... ... жарақаттанған жерде
жабыспаларжың, ... ... ... ... бөгде заттың орны өзгеріп,
қайтадан зақымдануы себепкер болды. Тән белгілері: Азыққа деген зауқы оқтын-
оқтың өзгеріп тұрады , ... ... ... ... сүт ... ... ауырсыну белгілер жиынтығы айқын білінбейді, көмескіленеді және
мес қарынның жиырылуы ерекшелеу бұзылады. Ауру малдың жағщдайы ... мес ... ... күші ... ... ... ғана ... кейбір толқыны бәсеғдейді. Руменограммада
мес қарынның жиырылу толқынның қалыпты биіктігі, ... ... ... толқындармен алмасып тұрады.
Мес қарынның жиырылу саны 5 минутте 4-6 ға дейін ... ... ... ... ... ... ылғи жиырылу аралығындағы
демалыс мерзімі 1-2минутке дейін ұзарғандығы байқалынады. ... ... және күіс ... ... ауру ... түрде өтіп жатқан
сиырлардың, мес қарынның жиырылуы жиіленеді. ... ... ... ... кезде малдың жалпы күйінің нашарлауымен, азыққа
зауқының соқпауымен, ... ... ... ... мес қарынның
жиырылуының күші, саны және ... ... ... ... белгілері анық
білінеді. Ауру малдың ... ... ... саны ... кірігіскен іріңдіктеніп шертелінген ретикулоеритонитте ядросы
жасарған ... ... ... ... ығысқан неитрофилді лейкоситтердің
көбейгені анықталынаы.
Анықтау. Ауруды анықтауда күтпеген жерден, аяқ асты пайда ... ... ... ... ... ... қанның
морфоогиялық құрамының өзгеру және т.б. маңызды өте зор. ауруды дәл ... ... ... бар ... және ... қарынның жарақатын табу керек.
Қарын қабырғасына қадалып тұрған және жын ... ... ... ... темір іздейшімен және тақия қарынның маңын ... ... ... рентгентенсерістен өткізіп анықтауға болады. Еркін
жатқан темірқоспалы ... ... ... ... (Меликсетяның,
Коробовтың) арқылы тауып алып сыртқа ... ... Мес ... ... ... бзып ... жүргізетін
қарындарды ң гипотониясы мен атониясын, созылмалы ... ... ... ... ... және басқа ұқсас өтетін ... ... ... затты операция жасап алғаннан кейін ауру мал,
көбінесе өнімділігіне нұқсан келмей – ақ айығып кетеді. Бірақ барлық барлық
бұзылған қызметтердің ... ... ... тек ... ... ғана ... ... көк еттің, өкпелердің не
бауырдың тесілуімен асқынғанда ауру ... ... ... ... өліп ... да ... ... еркін жатқан темірқоспалы заттарды магнит зндтары ақылы
сыртқа шығарады. тақия қарнына зонд енгізу технкасы оңай және ... ... ... ... ... ем әдіс ... операция жасыл
бөгде затты алып ... ... ... ... қолдану қиынға
түспейді, шаруашылықтардағы дәрігерлердің де қолынана келеді. Егер түрлі
ебептермен операция жасауға мүмкіндік болмаған ... ... ем ... мал ... ... жақ ... ... қояды, қимылдарын
азайтады, қомақты азықтармен мөлшерін кеміреді, оның ... ... ... шөп ... ... не қант қызылшасын береді. Іші ... аз ... ... іш ... тұздар тағайындайды, жылы
клизма жасайды. Ауырсынуын басу мақсатымен қан тамырына 250-300мл ... ... ... Шіру процесін басу үшін аузы арқылы
фруациллин, окситетрациклин, ... және ... ... Іш ... мен ... 0,5% новокаин ерітіндісінде (10мл) және
өсімдік майында (20мл) ... ... ... ... ... 3млн
ЕД-ден енгізген жақсы нәтиже береді. Жүрек қызметін жақсартатын дәрігер
қолданады; тері астына – ... ... 4г, аузы ...... ... ... шаралары . Зат алмасуының бұзылуын ... ... ... ... ... ... ... теиір-
терсектерді қолмен ... ... ... ... ... маңын темір – терсектерден және ... ... ... ... ... тазалап тұрады. Азықтандырудың пайда болатын
жарақатты дерттерді сақтандыру мақсатымен жұтылған темірқоспалы заттарды
тақия ... ... ... ... алып, сыртқа шығарып тұрады немесе
магнит шеберін қарындарға енгізеді.
Тақия қарынның және басқа да ағзалардың ... ... ... сым ... ... ... еске ала ... келешекте шөпті не
сабынды бууға синтетикалық не басқа талшықты жіп ... ... жөн. ... әрә қарынның азықтан жарақаттануын күрт азайтады және экономикалық
тұрғыдан келгенде де пайдасы ... ... ... ... omasi, Jbrrvctio omasi – закупорка
книжки) - қатпаршақтар арасындағы туысқа азықтардың қатты бөлшектерінің не
құмның толып кетуімен ... ... Ірі қара мал ... қой ... ... ... Жалбыршақ қарынның қатпаршақтар аралық қуысы көп мезгіл бойы
қатты майдаланған сабанмен, топанмен, топырақтармен тазаланған ... егін ... ... немесе бітеу дәнді не
жарылған ... ... ... көп мөлшерде болғанмен кейін, сонымен
қатар шырынды азықтардың мөлщерін азайтып, тарыны, ... ... ... ... ... ... қарынның атониясы және оның
толық кетуі, көбінесе жүйелі түрде серуендетіліп, әсіресе, буаз ... ... бой ... және ... созылмалы атониямен
дерттелген малдарда пайда болып дамитынын еске алған жөн ... ... ... ұсақталынған азықтар қатпанршақтар аралық қуысына
жиналып, оның барорцепторларын қатты ... ... ... ... қан айналысын бұзады, қабынумен тұрады, кейде
жалбыршақ қарынның ... ... ... ... көп ... бойы ас қорту орталығын қоздырып ... ... ... ... ... ... ... жалбыршақ
қарынның жиырылуы бәсендейді не мүлдем тоқтайды.
Өлекседегі өзгерістер. Жалбыршақ ... ... ... ... кеәде қатайған консистенцияға дейін жетеді. Қатпаршақтар
арасында қуысында азық қалдықтары ... ... ... жплбыршақ қарынның
кейбір қатпарлары қабынып, кей жерлері шіріп кетеді. Мес ... ... ... ... шірік, өткір иіс шығады.
Белгілері. Жалбырақ қарын тола бастасымен, ... ... ... ... ... ... ... пайда болады, азыққа зауқы және күйіс
қайтаруы ... не ... ... ... ... ... ... ете белгісінің ретінде мен қарының жиырылуы әлсіреп, азайып, кейде
атонияға дейін жетеді.
Руменограмасы, аурудың бастапқы кезінде толқын биіктігінің ... ... және ... 5 ... 1-3-ке ... ... Жалбыршақ қарындағы шуылдар дыбысы бәсеңдейді және
сиректейді, 2-3 тәулік арасында ... ... ... Осы ... ... маңын бойлатып, қатты перкуссиялағанда оның шеттерінің ұлғайғаны,
ауырсынғаны ... ... және ... ... аурудың
бастапқы кезінде шамалы күшейеді де тез арада-ақ әлсірейді, сонан соң ... ... ... ... сүт ... күрт ... Аз ... (1-
2 тәулік) созылған лейкоциттердің жалпы санының азаюы және лимфоциттердің
салыстырмалы түрдегі көбеюі ... (4-7 ... ... ... ... ... толып кетіп, кейбір қатпаршақтары қабынып,
не шіріп асқынған жағдайда жалпы жабырқауы анық білінеді, мал ... ... ... ... ... көп мезгіл күйіс қайтармайды,
дене қызуы аздап көтеріледі, мес қарынның жиырылуы күрт әлсірейді және саны
азайып, ... ... ... ... және ... қимылдары баяндайды
нәжістенуі сиректенеді. Жалбыршақ қарынның қимыл шуылы жоғалып кетеді. ... ... ... ... ... ... перкуссиялағанда
ауырсыну сезімталдығы артады; нейтрофилді ... ... ... ... ... және ... көп шығады.
Анықтау. Жалбыршақ қарынның шамалы және тұрақсыз толуы ... ... ... ... ... ... аралық кқуысы
азықтардың және басқа да заттардың қатты бөлшектерімен толып ... ... ... белгілер жиынтығы айқын білінсе және
аурудың барысы тұрақты тұрде өтсе, онда жалбыршақ ... ... ... толып кетуін өзбетімен дамыған дара ауру деп есептейді.
Болжамы. Ауру жеңіл өткен жағдайда тудырған ... ... ... ... ... мал ... кетеді, ал ауыр өткен жағдайда (ауру
7-12 тәулікке созылып, күй-жайының ... үдей ... өліп ... ... жағдайы күрт нашарлаған жағдайжа малды жарамсыздар қатарына
шығару керек.
Емі. Қарындардың қимыл қызметтерін күшейтуге, жынын ... ... ... ... ... қарынның тлуына себепкер болған
азықтарды роционнан щшығарып тастап, оның орнына шырынды ... ... көк шөп, қант ... ... ... Су ... ... арқылы 10-12л суға ерітіп 300-500г натрий сульфатын енгізген, сонымен
қатар күніне 2 реттен 5л дейін ... ... ... ... арқылы
өсімдік майын, зығыр дәнінің, алтай түбірінің қайнатпаларын ішкізген жақсы
нәтиже береді. Іш өткізетін дәрілерді бергеннен ... ... мес ... ... ас ... ағзаларының қимыл-сөл бөлу қызметтерін
жақсарту мақсатымен тері астына аз мөлшерде күніне 2-3 реттен ... не ... ... қан ... натрий кофеин-
бензоат не диуретин қосылған 5% ... ... ... (200-300 ... Мес, жалбыршақ қарындар маңдарына массаж жасаған және малды
біршама жетелеп серуендеткен жақсы әсерін ... ... ... ... нығыздалынып қалған азықтар қалдықтарын мес қарынды тесіп,
содан ... ... ... жуып ... ... ... ... табылады.
Жалбыршақ қарынның өзіне тікелей енгізілген троакор не қуыс ине ... ... ... ... ... бақылауымызша болымды нәтиже
бермейді.
Сақтандыру шаралары. Жалбыршақ қарынның толып кетуін ... ... ... ... тазартылған егін қалдықтарын және
техникалық өндірімдердің қалдықтарын булап не ... ... ... ... ... ... жол бермейді. Мал
күніне 2-3 сағаттай жүйелі түрде серуендетіледі.
Қорытынды
Қорыта келгенде күйіс қайыратын малдардың қарындары ауруларын болдырмау
үшін ... ... ... ... дер ... ... емдеу
керек.
Қарындардың жиырылу қызметін бұзатын ... ... ... аш ... ... ұзақ ... қаттырақ қоздыру әсерлері, сонымен қатар тақия ... ... ... тудыруы мүмкін. Қарындар жиырылуының
рефлекторлы түрде босаңсуы ... буаз ... ... қызуы
көтерілгенде және басқа да үрейлердің әсер ... ... ... ... ... тудыратын негізгі себептер қатарына олардың жиырылу
қызметінің бұзылуын жатқызады. ... ... ... және ... ... өзгергенде мес қарынның ... ... ... ... ... ... месқарындағы азықтың қорытылуы
нашарлайды, рН ... ... ... ... жын ... ... құрылады. Уыттар және басқа да ... ... ... ... мес ... ... және ішектерде денеге сіңіп организмге
зияндық ... ... ... М.Қожабаев, Ш.М.Қаратаев. Жануарлардың ішкі жұқпалы емес аурулары.
Шымкент, 2006. М.Әуезов.
2. Акатов В. А., Париков В. А. ... и его ... в ... ... ... ... ... АН СССР. Использование ультрафиолетового излучения
в животноводстве. М., АН СССР, 1963. ... ... и ... в ... М., ... АН ... 1973.
4. Медведев И. Д. Физические методы лечения животных. М„ ... ... ... В. Е. ... ... ... «Беларусь»,
1969.
6. Гутира Ф. и др. Частная патология и терапия домашних животных, т. II.
М., ... с.-х. лит. ... и ... ... Домрачев Г. В. Аритмий и болезни миокарда у лошадей. М., Сельхозгиз,
1950.
8. Клиническая диагностика ... ... с.-х. ... под
редакцией проф. В. И. Зайцева. М., «Колос», 1971.
9. Семушкин Н. Р. Диагностика заболеваний верблюдов. М., ... ... Д. К., ... П. Д., ... А. С. ... ... в
ветеринарии. М., «Колос», 1970.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Күйіс қайтаратын малдың қарындарының аурулары19 бет
Организім реактивтілігі және оның патологиядағы мәні5 бет
Сиырдың тақия қарнына зонд енгізіп емдеу туралы ақпарат5 бет
1)вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.вакцина дайындау принциптері.адьюванттар,иммуномодуляторлар 2)құтырық,аусыл,шмалленберг,блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары21 бет
Ірі қара малдың гигиенасы6 бет
Ірі қара малдың еті мемлекеттік жаңа стандарт жобасын халықаралық стандарт талаптарымен сәйкестендіру37 бет
Ірі қара малдың конъюнктивиальды қапшығының құрамын гельминтологиялық зерттеу53 бет
Адамның гендік аурулары51 бет
Адамның экологияға тәуелді аурулары14 бет
Актиномикоз, аспергиллез ауруларында қолданылатын биопрепараттар. Пастереллез, колибактериоз ауруларында қолданылатын биопрепараттар7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь