Дәлелдемелер түсінігі және түрлері

М А 3 М Ұ Н Ы

КІРІСПЕ

I ТАРАУ. АЗАМАТТЫҚ ІС ЖҮРГІЗУДЕГІ СОТ ДӘЛЕЛДЕМЕЛЕРІ.
§1. Дәлелдемелер түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
§2. Дәлелдемелердің қатыстылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
§3. Дәлелдемелерді қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 13

II ТАРАУ. ДӘЛЕЛДЕМЕЛЕРДІҢ ТҮРЛЕРІ.
§1. Дәлелдеу құралдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
§2. Тараптардың және үшінші жақтардың түсініктемелері ... ... ... ... ... 17
§3. Куәнің айғақтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
§4. Жазбаша дәлелдемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
§5. Сарапшылардың қорытындысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
§6. Заттық дәлелдемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
КІРІСПЕ

Қазақстан мемлекеті, оның барлық органдары заңдылыққа негізделіп, қоғамның мүдделерін азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын, құқықтық тәртіпті қарауды қамтамасыз етеді.
Азаматтардың және ұйымдардың құқықтарын қорғауды жүзеге асырудағы органдардың ішінде ерекше орын сот әділдігі органы ретінде сотқа беріледі. Оның қызметі істің ақиқатын қамтамасыз ететін азаматтық іс жүргізу құқығының нормаларымен реттелетін түрінде.
Сотпен субъективтік құқықтарды және заңмен қаралатын мүдделерді қарау азаматтық істерді қарау мен шешу арқылы жүргізіледі. Құқықтар мен мүдделерді қорғау актісі болып заңды және негізделген сот шешімі.
Сот төрелігін жүзеге асыру үшін сотқа алдымен азаматтық істі қозғалғанға дейінгі орын алған фактімен мән-жайларды анықтау қажет, содан кейін оларға материалдық құқықтық (азаматтық, отбасылық, әкімшілік) нормалары қолданылады. Фактілік мән-жайларды анықтау соттық дәлелдерді жүзеге жүргізу арқылы жасалады.
Соттық дәлелдемелер көмегімен істің фактісін мән-жайларды анықтап алып және қолдануда жататын материалдық нормаларға сүйене, сот ішкі наныммен көмегімен субъективтік құқықтар және міндеттер туралы шынайы қортындыға жетеді.
Сот қызметі барысында нақты фактілердің бар немесе жоқ екендігін дәлелдеуі. Сот дәлелдемесіне жатқызылатын, істі дұрыс шешу үшін маңызы бар фактілерді тікелей немесе жанама түрде растайтын фактімен мәліметтер.
Қазіргі таңда көптеген азаматтық істер бойынша фактілік мән жайларды дәлелдейтін дәлелдемелерді дұрыс зерттемеу барысында, көптеген материалдық және процессуалдық құқық қағидалары бұзылуда. Соның барысында, мұндай істер бойынша шығарылған мәлімдердің күші жойылуда.
Дәлелдеме түсінігі дәлелдеме теориясында және дәлелдеме құқығында негізгі орын алады. Соттық қараудың көп көлемі дәлелдеу қызметіне беріледі. Соған байланысты, дәлелдемелер бойынша сұрақтар қарау және оны тәжірибеде азаматтық іс-жүргізуде оны пайдалануда ерекше маңызға ие болады.
Бітіру жұмысымның тақырыбы қазіргі азаматтық іс жүргізу құқығындағы өзектілігін жоғалтпаған мәселелердің бірі болып табылады. Дәлелдемелер жинау және оны сот процесінде ұсына беруден сот шешімі тікелей тәуелді деп атауға болады.
Заңмен көзделген тәртіпте сот тараптардың талаптары мен қарсылықтарын негіздейтін мән-жайлардың бар-жоғын, сондай-ақ істі дұрыс шешу үшін өзге де маңызы бар мән-жайларды солардың негізінде анықтайтын заңды түрде алынған нақты деректер іс бойынша дәлелдемелер болып табылады.
Осы бітіру жұмыстың мақсаты болып дәлелдемелер мен дәлелдеудің мәнін түсіндіріп ашу, азаматтық іс жүргізу құқығындағы алатын орнын көрсету табылады.
Бітіру жұмыстың мақсатына жету үшін қойылатын негізгі міндеттер:
- дәлелдеудің түсінігі мен міндетін көрсету;
- дәлелдемелерді ұсыну, оған жол беру және растығын қарастыру;
- дәлелдемелерді қамтамасыз ету;
- куәнің айғақтары, міндеттері мен құқықтары;
- жазбаша дәлелдемелер;
- заттай дәлелдемелер;
- сараптама тағайындау және оны жүргізудің тәртібі.
Бітіру жұмысының мақсатына жету үшін төмендегі авторлардың еңбектері қаралып, зерттелді. Олар, Суханов Е.А., Сергеев А.П.,
Осипов П.М., Муинс А.М., Треушников М.С., Шакарян А.А. және т.б.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 1. Нормативтік құқықгық актілер. 1. ҚР Конституциясы 30 тамыз 1995 ж. 2. ҚР Азаматтық істер жүргізу кодексі 13 шілде 1994 ж. 3. ҚР Қылмыстық істер жүргізу. II. Арнайы әдебиеттер 1. М.К.Треутников. Относимость и допустимость доказательств в гражданском процессе. М. 1981 ж. 2. М.К.Треутников. Доказательства и доказывание в советском гражанском процессе. М. 1982 ж. 3. К.С.Юдельон. судебные доказательства в гражданском процессе. М. 1986. 4. Гражанское процессуальное право. Учебник под ред. М.С.Шакарена М., 1996. 5. С.В.Курылев. Основы теории доказывания в советском правосудии. Минск. 1969. 6. Хутыз М.Х. Общие положения гражданского процесса. Историко-правовое исследование. М. 1979. 7. Бюллетень Верховного Суда РФ. 1996. 8. Строгович М.С. Курс советского уголовного поцесса. I. 1. М. 1968. 9. Саханова Т.В. Регламентация доказательств и доказывания в гражанском процессе. Журнал "Государство и право", 1993. 10. Гуревв П.П. О понятии судебных доказательств. Журнал "Советское государство и право". 1996. 11. Резниченко И.М. Установление достоверности и силы доказательств по граданским делам. Ученые записки Дальневосточного Университета.Т. 32. 12. Кипкис Н.М. Допустимость доказательств в уголовном судопроизводстве. М., 1995. 13. Юдельсон К.С. Гражданский процесс. М., 1972. 14. Советский гражданский процесс. М. 1975. 15. Пучинский В.К. Признание стороны в советском гражанском процессе. М., 1955. 16. Молчанов В.В. Арбитражный процесс. М. 1995. 17. Давтен А.Г. Экспертиза в гражданском процессе. М., 1995. 18. Эйсмон А.А. Заключение эксперта. М. 1971.
        
        РЕФЕРАТ
Көлемі 29 беттен тұратын бітіру жұмысының тақырыбы "Дәлелдемелер
түсінігі және түрлері" мәселелеріне ... ... ... бітіру жұмысы кіріспеден үш тараудан және
қорытындыдан тұрады.
Кіріспеде тақырыпты ашудың маңызы, тарауларда дәлелдемелердің жіктелуі,
дәлелдеу құралдары, заттық дәлелдемелер сияқты мәселелер ... ... осы ... нәтижелері көрсетілген.
Тақырыпты жазу барысында келесідей сөздер мен сөз ... ... ... ... ... жауапкер, кінә
презумпциясы, бірінші инстанциялы сот және т.б.
Еңбекті жазған кезде саны 18 жуық қайнар көздер ... ... ... ... ... мен арнайы әдебиеттер орын алады.
М А 3 М Ұ Н Ы
КІРІСПЕ
I ТАРАУ. АЗАМАТТЫҚ ІС ЖҮРГІЗУДЕГІ СОТ ДӘЛЕЛДЕМЕЛЕРІ.
§1. ... ... ... ... ... ТАРАУ. ДӘЛЕЛДЕМЕЛЕРДІҢ ТҮРЛЕРІ.
§1. ... ... және ... ... ... ... ... ... ... оның ... ... заңдылыққа негізделіп,
қоғамның мүдделерін азаматтардың ... мен ... ... ... ... ... және ұйымдардың құқықтарын қорғауды жүзеге асырудағы
органдардың ішінде ерекше орын сот әділдігі ... ... ... ... ... істің ақиқатын қамтамасыз ететін азаматтық іс жүргізу
құқығының нормаларымен реттелетін түрінде.
Сотпен субъективтік ... және ... ... ... ... ... қарау мен шешу арқылы ... ... ... ... ... ... ... және негізделген сот шешімі.
Сот төрелігін жүзеге асыру үшін ... ... ... істі
қозғалғанға дейінгі орын алған фактімен мән-жайларды анықтау қажет, содан
кейін оларға ... ... ... ... ... ... Фактілік мән-жайларды анықтау соттық дәлелдерді
жүзеге жүргізу арқылы ... ... ... ... ... ... анықтап алып
және қолдануда жататын материалдық нормаларға сүйене, сот ішкі ... ... ... және ... туралы шынайы қортындыға
жетеді.
Сот қызметі барысында нақты фактілердің бар немесе жоқ ... Сот ... ... істі ... шешу үшін ... ... тікелей немесе жанама түрде растайтын фактімен мәліметтер.
Қазіргі таңда көптеген азаматтық істер бойынша фактілік мән ... ... ... зерттемеу барысында, көптеген материалдық
және процессуалдық құқық қағидалары бұзылуда. Соның барысында, мұндай істер
бойынша шығарылған мәлімдердің күші жойылуда.
Дәлелдеме ... ... ... және ... ... орын ... ... қараудың көп көлемі дәлелдеу қызметіне беріледі.
Соған байланысты, дәлелдемелер бойынша сұрақтар қарау және оны ... ... оны ... ... ... ие ... жұмысымның тақырыбы қазіргі азаматтық іс жүргізу құқығындағы
өзектілігін жоғалтпаған мәселелердің бірі болып ... ... және оны сот ... ұсына беруден сот шешімі тікелей тәуелді деп
атауға ... ... ... сот тараптардың талаптары мен қарсылықтарын
негіздейтін мән-жайлардың бар-жоғын, сондай-ақ істі ... шешу үшін өзге ... бар ... ... ... ... заңды түрде алынған
нақты деректер іс бойынша дәлелдемелер болып табылады.
Осы бітіру жұмыстың мақсаты ... ... мен ... ... ашу, ... іс ... құқығындағы алатын орнын көрсету
табылады.
Бітіру жұмыстың мақсатына жету үшін ... ... ... ... ... мен ... көрсету;
- дәлелдемелерді ұсыну, оған жол беру және ... ... ... ... ... ... ... міндеттері мен құқықтары;
- жазбаша дәлелдемелер;
- ... ... ... ... және оны ... ... жұмысының мақсатына жету үшін төмендегі авторлардың
еңбектері қаралып, ... ... ... Е.А., Сергеев А.П.,
Осипов П.М., Муинс А.М., Треушников М.С., Шакарян А.А. және т.б.
I ТАРАУ. АЗАМАТТЫҚ ІС ЖҮРГІЗУДЕГІ СОТ ... ... ... іс жүргізу кодексінің 64-бабына сәйкес дәлелдемелер дегеніміз
— Заңмен көзделген тәртіпте сот тараптардың талаптары мен ... ... ... ... істі ... шешу үшін өре ... мән-жайларды солардың негізінде анықтайтын заңды түрде алынған нақты
дәлелдер. Осы баптың екінші тармақшасында ... ... ... нақты деректер тармақтардың және үшінші тұлғалардың түсініктемелерінен,
куәлардың айғақтарымен, ... ... ... іс-жүргізу әрекетінің хаттамаларымен және өзге ... ... ... ... мазмұнын ашып түсіну үшін белгілі
ғалымдардың осы айында берген анықтамаларына ... ... ... ... ... ... ... "Дәлелдеме біздің
ойымызды кез келген фактінің растығына немесе өтіріктігіне сендіретін бәрін
тайқызған. Бұл мағынада дәледемелер логика ... ...... ал
техникалық мағынада соттық дәлелдемелер — деп даулы юридикалық фактінің бар-
жоқтығына туралы соттық шешіміне себеп болатын ... ... - деп ... ... ... ... ... анықтаманың логикалық
дәлелдемелер тұрғысынан бастап заң талаптарымен байланыстырып ... де ... ... мен ... ... ... ... айырмашылығы М.К.Треутниковтың ойы ... ... ... ... ... "логика нысанында дәлелденіп отырған ой
казси деп, ал дәлелдеуін ой ... деп ...... ... ... ретінде көпшілікке белгілі ойлар, дәлелдемені ережелер болады. ... ... ... ... ... орын ... алмағандығы
дәлелденеді: ірілікті күнделікті қолданып жүрген логикалық дәлелдемелермен
соттық дәлелдемелердің мәндері арнаулы". Треутниковтың ... ... ... дәлелдемелер дегенімі - қатыстылық сипаты бар істі
дұрыс шешуге маңызы бар ... ... ... ... ... ... процесуалдық сипаттағы және заң ... сай ... ... ... ... көзқарасы бойынша дәлелдемелердің мәні бірге белгілі
фактілер мен біресе ... ... ... ... Бұл ... ... және ... барлық құбылыстардың бір-бірімен
байланысты, бір-бірімен шарталған деген ... ... ... ... тек фактілер ретінде процессуалдық формасынан айырып
қарауға ... ... заң ... ... дәлелдемелер ретінде тек
қана заңда көрсетілген бойынша алынған дәлелдемелер ... Осы ... ... ... "Дәлелдеу құралынған бөлек фактілер деректер немесе
дәлелдеу құралдары фактілі деректерден ... ... ... ...... ағым өкілдері дәлелдемелерді екі құбылыс ретінде қарайды. Олардың
ойы бойынша сот дәлелдемелері екі мағынаны береді, және бұл ... ... ... ... ... Бірінші мағыналы, - деректі фактілер,
екіншісі, дәлелдемелер көзі. ... ... ... адамның әрекет жасаған — жасамағандығын, қылмыстың бар-жоқтығын
және адамның негізін де ... ... ал ... заң ... ... ... ... көзқарасы бойынша: "Соттық дәлелдемелер біртұтас түсінік.
Бұл түсінікте фактілік ... ... ... өте ... байланымдан және
бір-біріміз фактілік деректер де дәлелдеу құралы да дәлелдеу функциясынан
айырмада басқаша айтқанда соттық ... ... ... бола ... ... ... авторлар келеді, және де автор: "деректер ... ... ... деген ұғымның орнына "информация", "мәлімет" деген
ұғымды қолдануды ұсынды. Осыған ... ... ... осы ... жаңа ... ... Дәлелдеме ретінде істі дұрыс шешу үшін ... және ... ... ... ... ... Бұл ... тараптардың жауаптарынан, куәлардың ... ... ... ... ... ... түсініктемесінен, және де ЭЕМ-ның ... ... ... компьютерлік техникадан алынуы мүмкін;
3. Шығу тегі белгісіз дәлелдеме ретінде қолданыла алмайды[5].
Заңмен көзделген тәртіпте сот тараптардың талаптары мен ... ... ... ... істі ... шешу үшін өзге ... бар мән-жайларды солардың негізінде анықтайтын заңды тұрде алынған
нақты деректер іс бойынша дәлелдемелер болып табылады.
Бұл нақты ... ... және ... ... куәлардың айғақтарымен, заттай дәлелдемелермен,
сарапшылардың қорытындыларымен, іс ... ... ... өзге де ... ... тарап өзінің талаптарының және қарсылықтарының негізі ретінде
сілтеме жасайтын мән-жайларды дәлелдеуі тиіс.
Дәлелдемелерді ... мен іске ... ... да ... ... дұрыс шешу үшін маңызы бар мән-жайларды тараптардың және ... ... да ... ... мен ... ... және іс ... құқығының қолданылуга тиіс нормаларын ескере
отырып, сот анықтайды.
Сот тараптарға және іске ... ... да ... істі ... ... қажетті қосымша дәлелдемелер табыс етуді ұсынуға құқылы.
Тараптар мен іске қатысушы басқа да тұлғалар үшін дәлелдемелерді ұсыну
қиындық келтірген жағдайда, сот ... ... ... ... ... жәрдемдеседі.
Дәлелдемелерді сұратып алдыру туралы өтінімде сол ... ... осы ... ... іс үшін ... бар ... ... анықталатыны немесе бекерге шақырылатыны, дәлелдемені өз бетінше
алуға кедергі ... ... және оның ... жері ... ... ... ... сот өтінім берген адамға дәлелдемені алу үшін
сұрату береді. Соттың талап еткен дәлелдемесі бар тұлға оны ... ... ... ... ... ету үшін тиісті сұратуы бар ... ... ... ... ... оны ... немесе сот белгілеген мерзімде
беруге мүмкіндігі жок лауазымды немесе өзге тұлға соттың сұратуын ... ... бес күн ... ... себебін көрсетіп, бұл туралы сотқа
хабарлауға міндетті.
Хабарламаған, сондай-ақ егер дәлелдеме беру туралы ... ... ... деп таныған себептер бойынша орындалмаған ... ... ... іске ... өзге де ... әкімшілік құқық
бұзушылық туралы заңдарға сәйкес әкімшілік жазаға ... жаза ... ... ... ... бар ... оны ... міндетінен босатпайды. Соттың талабын қасақана орындамаған жағдайда
аталған тұлғалар қылмыстық жауапқа ... ... сот ... ... өзінде ұстап қалса және оны соттың
сұратуы бойынша ұсынбаса, ондағы ... осы ... ... ... деп ұйғарылады және ол тарап таныған деп есептеледі.
Егер дәлелдеме іс үшін ... ... бар ... ... ... ... ... не оларға күмән келтіретін нақты
деректер болса, сот дәлелдемені іске қатысты деп таниды.
Заң бойынша белгілі бір ... ... тиіс ... мән-
жайлары ешқандай басқа дәлелдемелермен расталуға тиіс емес.
Нақты деректер, егер олар заң талаптарын бұза ... іске ... ... ... берілген құқықтарынан айыру немесе ... ... ... істі ... ... ... кезінде немесе сотта
қарағанда азаматтық процестің өзге де ережелерін бұза отырып, оның ... күш ... ... ... сол секілді өзге де
заңсыз ... ... ... ... ... толық немесе дұрыс түсіндірмеудің салдарынан
туындаған іске қатысушы адамдардың өз ... мен ... ... ... отырып;
3) осы азаматтық іс бойынша іс жүргізуді жүзеге ... ... ... іс жүргізу іс-әрекетін жүргізуіне байланысты;
4) қарсылық білдіруге жататын адамның іс жүргізу іс-әрекетіне қатысуына
байланысты;
5) іс жүргізу іс-әрекетінің тәртібін айтарлықтай бұза ... ... ... немесе сот отырысында анықтала алмайтын көзден;
7) дәлелдеу барысында қазіргі ғылыми білімге ... ... ... ... ... ... олар ... деректердің растығына әсер етсе
немесе әсер етуі ... ... ... сот ... ... ... ... болмайды деп тануға тиіс.
Іс бойынша іс жүргізу кезінде нақты ... ... ... жол ... ... сондай-ақ оларды шектеп пайдаланудың
мүмкіндігін өз бастамашылығы ... ... іске ... ... ... сот ... бұза отырып алынған дәлелдемелер заңдық күші жоқ деп танылады
және сот шешімінің негізіне жатқызыла ... ... іс үшін ... ... келген мән-жайды дәлелдеу кезінде пайдаланыла алмайды.
Тексеру нәтижесінде дәлелдеменің шындыққа сәйкес келетіні ... рас деп ... ... ... деп таныған мән-жайлар дәлелдеуді қажет етпейді.
Соттың бұрын қаралған азаматтық іс бойынша заңды күшіне енген шешімімен
белгіленген мән-жайлар сот үшін ... және сол ... ... ... ... ... ... қайтадан дәлелденбейді.
Соттың қылмыстық іс бойынша күшіне енген ... ... ... ... ... оған ... ... үкімі болған тұлға әрекеттерінің
азаматтық-құқықтық салдары туралы істі қарайтын сот үшін міндетті. ... ... сот ... ... ... істі ... сот үшін, осы іс-
әрекеттер орын алды ма және ... осы адам ... ма ... ... ... үкіммен белгіленген мән-жайларға және олардың құқықтық
бағасына қатысты да міндетті болып табылады.
Заңға сәйкес анықталды деп ұйғарылған фактілер ... істі ... ... ... ... ... ... теріске шығарылуы
мүмкін.
Егер тиісті құқықтық ресімдер шеңберінде керісінше дәлелденбесе, мына
мән-жайлар:
1) осы ... ... ... ... ... ... зерттеу әдістерінің дұрыстығы;
2) адамның заңды білуі;
3) адамның өзінің қызметтік және кәсіби міндеттерін білуі;
4) олардың бар ... ... ... ұсынбаған және арнаулы
даярлық немесе білім алған оқу орнын немесе басқа да ... ... ... ... немесе білімнің болмауы дәлелдемелерсіз
анықталған ... ... ... сотта істің ақиқатты мән-жайын анықтау үшін қолданылады.
Сот бірде-бір істі оның ... ... шеше ... ... ... ... заңмен қорғалатын мүдделерді қорғау болатыны мәлім. ... ... үшін сот ... ... талапкер құқықты қорғауды сұрап
жатқан құқықтың бар болуын, жауапкерде ... ... ... ... ... ашып ... ... Бірақ, құқықтар мен міндеттер
өздері туындамайды. ... ... ... ... және тоқталуын, заң
белгілі – бір заңи ... ... ... ... ... ... ... анықтау үшін алдымен ... ... ... болғанын анықтау керек.
Сот әділдігі – бұл қатаң анықталған ... ... ... және оның ... ... бірі, соттық шешімінің процессте
дәлелденген ақиқаттарға негізделуі болатын қызмет.
Процесстен тыс, ... ... емес ... ақиқаттар туралы
мәліметтер мен мәлімдемелер сот пен қолданылмайды. Мысалы, судьялар ... ... ... т.б. ... ... ... ... мұндай
мәліметтер соттың қорытындысы үшін негіз бола алмайды.
Азаматтық іс жүргізу заңының 218 бабының 2 бөлімі, сот шешімді ... ... ... ғана ... деп ... 1[6].
Сотта дәлелдемелер ретінде не қолданылатындығын ... ... ... ...... мен ... ... сарапшылар қорытындылары т.б. жатады.
Заң сотқа жіберілетін дәлелдемелер тізімін ғана анықтап ... ... ... ... ... пайдаланудың процессуалды тәртібін ... ... ... куә бола ... мен бола алмайтыны, сраптаманы
қалай тағайындау анықталады.
Азаматтық іс ... ... ... ... анықтау қызметі
соттық дәлелдеу деп аталады. Соттың анықтайтын ... ... ... ал ... ... асу ... ... дәлелдемелер деп
аталады. Осыдан, соттық дәлелдемелер - ... ... ... үшін ... қолданылатын құралдар болып табылады.
Соттық дәлелдеме санатын түсінудегі белгілі қиындық, дәлелдемелердің
әрбір дәлелдеу құралы атауында. ... ... ... ... болса, екінші бөлімінде дәлелдемелер – дәлелдеудің процессуалды
құралдары болады.
Мұндай жағдайда соттық ... мен ... те ... ... ... ... бөліп әрі дәлелдемелер ретінде тек нақты деректерді ... ... ... ... бұл іс ... ... ... ұсыныстардың
авторларының өзі дәлелдемелер ... ... ... ... құралдарын атады.
Сонымен, соттық дәлелдемелер – бұл заңмен қаралып реттелген
дәлелдеудің ... ... ... үшінші жақтардың
түсіндірмелері, сарапшылардың қорытындысы). Дәлелдемелер деп сонымен қатар
олардан алынған ... ... де ... жеке оның негізінде сот істің
мән-жайын анықтайды.
Нақты деректер деп ... ... ... ... ... алатын істің мән-жайы туралы мәліметтерді айтамыз. Нақты деректерге
дәлелдемелік ... де ... ... дәлелдемелер, іс бойынша анықтауға
жататын заңи деректер ... ... ... ... олар ... – бір ... ... және осылар арқылы байырғы заңда деректердің
бары не жоғы туралы ... ... ... ... ... ... ... мәліметтерден тұрады. Іс бойынша өздері байырғы заңи дерек
болмайтын, бірақ олар туралы қорытынды үшін ... ... ... деп ... 2. ... ... соттық практикада дәлелдеменің қайнар көздері,
ұғымы мәлім. Дәлелдеменің қайнар көздері болып деректер туралы ... ... мен ... шығады. Осындай дәлелдеменің қайнар көздері,
яғни тарптардың түсіндірмелері, сарапшылар қорытындыларының ... ... ... ... т.б. ... ... ... маңызды
рольді адам психикасының ерекшеліктері ойнайды, яғни олар ... ... ... мүмкінді мүдделік т.б. Осындай кезендер, кез-келген жеке
дәлелдеулерді зерттеумен бағалауда есепке алынады. ... көзі ... ... ... ... ... аралас деп атайды.
Дәлелдеу – соттық дәлелдемелер арқылы істің ... ... ... Ол нақты істі қарау бойынша барлық процессуалды
қызметтің ... ... ...... ... ... мен бағалауды алып жатады. ... ... ... ... ... сөз ... ... Куәлардың көрсетулеріне қатысты
айтқанды, қандай куәлар істің мән-жайын растай ... ... жеке ... дәлелдемелер сотқа беріледі. Олар басқа ... онда ... ... етуі ... ... беруге болады.
Дәлелдемені сот жинайды, тараптар ұсынған дәлелдемелерді қабылдап,
олардың шағымымен куәларға ... ... ... ... үшін
сот сарапты тағайындау туралы анықтама шығарады.
Ал, дәлелдемелерді жинау талап арызды қабылдаған кезден басталады, әрі
істі сотта қарауға дайындау кезінде ... сот ... ... ... заң ... ... ... кейін де жол ... ... жаңа ...... туралы шағымдар берілуі мүмкін
және сот тараптарға ... ... ... талап етеді [8].
Сондай-ақ, дәлелдемелерді қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... қажеттігі туындағанда істі қараушы
сот, сәйкестенген ... ... бір ... ... ... Бұл ... он күнге дейін орындалуы керек. Дәлелдемелер сот
мәжілісінде ... ... ... ... ... ... зерттеледі. Сот мәжілісінде тараптардың түсіндірмелері тыңдалады,
куәлар сұралады, сарапшылар қорытындысы жарияланады. Жазбаша дәлелдемелер
жарияланады, ал ... ... ... ... жазбаша немесе ауызша
дәлелдемелер сотқа келе алмаса, онда олар ... ... ... ... әрекеті – барлық тұлғаларды орыны мен уақытын ... ... ... ... ... ... ... істі дұрыс шешу үшін сот іске қатысты барлық заңды
деректерді анықтау керек.Істі ... ... ... ... деректер
жиынтығы, дәлелдеу пәні деп аталады.Әр бір іс үшін дәлелдеу пәніне келетін
деректер ... ... ... оны ... ... мен
қарсылығынан шыға отырып және материалдық құқықтық ... ... ... ... пәніне талаптармен көрсетілген талап арыздың негізгі
түріндегі ... ... ... Дәлелдеу пәніне, сонымен қатар талапқа
қарсы қарсылық көрсету негізінің ... ... ... ... ... ... енгізілгенде іс бойынша дәлелдеу пәніне осы
талаптардың пайда болу ... де ... ... ... ... ... мәні бар екндігін
және қандай деректерді анықтау керектігін анықтауда сот ... ... ... ... ... басқа алады. Осы нормалардың
гипотезасында ... ... мен ... ... ... көрсетілген және бұлар іс бойынша дәлелдеу пәніне кіреді [9].
Азаматтық іс жүргізу кодексі, дәлелдеусіз істің ... ... ... екі санатын қарастырады. Сондықтан, олар ... ... ... мәлім деректер мен преюдициалды анықталған
ақиқаттар. Жалпыға мәлім ... ... ... ... деректер болып
табылады. АІЖК 71 бабының 1 бөлімі ,[10] сот жалпыға белгілі деп таныған
мән-жайлар ... ... ... ... мән-жайды жалпыға мәлім және
дәлелдеуді қажет етпеуді тану ... тек ... ғана бар. ... ... ... таралу дәрежесі әртүрлі болуы мүмкін.
Деректердің өздері бүкіл әлемге, бір ... ... ... ... ... дәрежесіне қарамастан жалпыға мәлім деректер
дәлелдеуге ... та, ... ... келесі процессуалды салдарлар
байланысты, олар бір елдің шегінде мәлім ... сот ... ... ... ... сала алады.
Егер дерек тек бірақ аумақта мәлім болса, мысалы аудан шегінде болса, онда
сот шешімінде осы ... ... ... болғандықтан дәлелдеуге жатпайтын
деп танылғанын көрсетуі керек. Мұндай көрсету өте ... ... ... ... бұл ... мәлімсіз болуы мүмкін және ол ... ... ... ... ... преюдициялық танылған, яғни бұрын шығарылып заңды күшіне
сот үкімімен басқа іс бойынша анықталған деректер жатпайды. Ал ... ... ... зерттелген деректер басқа істерді шешу үшін ... ... ... ... да ... Олар дәлелденбейді, себебі
заңды күшіне соттың қаулысымен анықталған. Сот оларды тексеріп, жаңа соттық
қарауға ... ... 71 ... 2 ... , бұрын қарастырылған азаматтық іс
бойынша, соттың заңды күшіне енген шешімі мен ... ... ... ... және басқа азаматтық істерді ... сол ... ... дәлелденбейді деп жазылған. ... өз ... ... ... ... ... деректерді қайта
дәлелдеуге жол бермеуі керек. Егер кейбір ... істі ... ... ... шешім не үкіммен заңды күшіне енген деректің дұрыстығына ... ол ... ... ... ... ... ... қадағалау тәртібінде
қарауға жібере алады. Заңға сәйкес, сот органдары олардың тек үкімдері
және ... ... ... ... ... ие ... Ал
басқа соттық қаулылар, мысалы проукрор – тергеу органдарының қаулылары
дәлелдеуден босатуға ... ... іс ... ... ... дәлелдеуге жатпайтын
деректерге кейде жорамал және ... ... ... [11]. ... ... жүйеде олай емес. Жорамалдар, белгілі бір ... тек бір ғана ... ... Ал ... ... осы ... итеруге дәлелдемелер ұсынып олардың жоқтығын дәлелдейді.
Сот өзінің бастамасымен әрі құқығын пайдалана отырып, дәлелдемелер арқылы
жорамалданушы ескертулердің болуын ... ... ... ... ... ... ... бірақ оларды дәлелдеу пәнінен шығара
алмайды.
§2. Дәлелдемелердің қатыстылығы, жарамдылығы
Азаматтық іс ... ... ... ... ... термин — дәлелдемелердің қатыстылығы. Бұл терминге арнайы ... ... ... ... арналған: "Егер дәлелдеуде іс үшін маңызды
мән-жайлардың бар екендігі ... ... ... ... ... оларға күмән келтіретін нақты деректер болса, сот ... ... деп ... ... ... ... қатыстылығын анықтайды. Сот
іске қатысушы тұлғалармен ұсынылған дәлелдемелердің ішінен бейімділікке
жататын фактілермен ... ... ... ғана ... ... істі ... жан ... және объективті қарап шешім шығаруы
үшін бір жоқтан қаншалықты көп дәлелдемелерде ... ... ... ... ... ... іске ... дәлелдемелерді айырып алып
тастаған дұрыс.
Қатыстылық дегеніміз соттық ... сот ... ... ... ... арасындағы объективті байланыстың болуы. Бұндай
байланыстың болуы зерттеліп отырған дәлелдемелер арқылы барлық орын ... орын ... ... ... мәлімет алуға болады.
Юридикалық әдебиеттерде дәлелдемелердің қатыстылығын әртүрлі ... ... ... ... бұл ... белгілі десе, бір қатар
авторлар қатыстылық бұл дәлелдемелерді процеске қосу-қоспаудың алғы шарты
ретінде ... Бұл ... ... ойлау себебі дәлелдемеде қатыстылық
белгілі сипаты бар немесе жоқ екендігі осы дәлелдемелер сот зерттеуінде
болмай ... ... ... ... ... ... бұл бап негізінен соттық жүріс-тұрысын реттейтін норма болып
табылады, өйткені ... ... ... ... ... ... дәлелдемелердің қатыстылық ережесі бойынша болашақ осы қаралып
отырған іс ... ... ... ... үшін ... ... көлемін анықтауы керек.
Заң әртүрлі істер бойынша керекті әртүрлі дәлелдемелердің ... ашып ... Сол ... дәлелдемелердің қатыстылығы соттық
өзінің ішкі өкімі бойынша бағалайды (Азаматтық іс жүргізу кодексінің ... ... ойы ... ... ... процесін екі
этапқа бөлуге болады. ... ... ... ... шешпей
жатып осы тартылып жатырған дәлелдеме арқылы орнатылмайын деп жатырған
факті осы азаматтық іс үшін ... бар ма жоқ па? ... ... барып екінші
этапта осы дәлелдеменің осы фактіге қатыстылығы туралы мәселе шешілуі ... Бұл ... ... ... ... ... құралған ереже
соттық о бастан дәлелемелер шеңберін ... ... ... ... ісі ... ... шешім шықпауына әкеліп соғады. Өйткені іс
бойынша керек емес дәлелдемелер немесе нағыз керекті дәлелдемелер ... ... ... ... іс ... ... ... дәлелдеу
міндеті көрсетілген. Бұл бап бойынша әр тарап өзінің талаптарын және
қарсылықтарын негізі ... ... ... мән-жайларды дәлелдеуге тиіс.
Бұл қалып тараптардың дәлелдемелер ұсыну міндетін ашып көрсеткен. Кейбір
авторлар ... ... ... жеке ... оған ... тыс ... деп санайды[14]. Меніңше 65-баптағы қалып 67-баптың тежегіш механизмі
рөлінде көрсетілген. Қатыстылық нормасының ... ... ... тағы бір ережелер 65-бапта көрініс тапқан:
1. Дәлелдемелерді тараптар мен іске қатыушы басқа да тұлғалар береді.
2. Істі дұрыс шешу үшін ... бар ... ... және
іске қатысушы басқа да ... ... мен ... ... және іс жүргізу ... ... ... ... ... сот ... Сот ... және іске қатысушы басқа да тұлғаларға істі дұрыс
шешу үшін ... ... ... ... ... ұсынуға құқылы.
4. Тараптар мен іске қатысушы басқа да тұлғалар үшін дәлелдемелерді
ұсыну ... ... ... сот ... ... ... сұратып алдыруға жәрдемдеседі.
Осылайша іске қатысушылар ... ... ... ... ... ... ... белгілі болғандай қатыстылық бұл дәлелдеменің
мазмұнындағы мәліметке байланысты болса дәлелдемелердің ... ... ... формасына немесе процессуалдық дәлелдеу
құралдарына байланыстылығы қаралады. Азаматтық іс ... ... ... егер осы ... ... түрінен алынса, дәлелдемеге жол беруге
болады деп танылады, - делінген. Бұл қалып та 64-баптың мазмұнынан ... ... ... ... ... 64-бапта: "... заңды түрде алынған
нақты деректер іс ... ... ... ... - ... Соттағы
дәлелдеу барысында құқықтық маңызы бар ... ... кез ... емес ... алдын ала занда көзделген дәлелдеу
құралдарымен жүзеге ... ... ... ... іс жүргізу
құқығында да қылмыстық іс жүргізу құқығында да көп зерттеліп келе ... ... ... ... Н.М. қылмыстық ... ... ... келе ... ... ... тұрады деген тұжырымға келген:
1. дәлелдемелер алуға байланысты процессуалдық әрекет жүргізуге құқылы
субъектінің болуы;
2. жарамды ... ... көзі ... ... ... ... алу үшін ... әрекеттің процессуалдық талаптарға сай
болуы (процесуалдық әрекет);
4. дәлелдеме алу үшін қолданылған процессуалдық әрекеттің талаптарға
сай болуы[15].
Көптеген ... ... ... тек жауаптарға қатысты
десе (К.С.Юдельсон, И.М.Резниченко) ал, келесілері бұл ... ... ... ... ... Н.Д.Лордкипанидзе). Бұл мәселе
бойынша процессуалдық құқықта реттелген бір жақты ой жоқ.
Дәлелдемелердің жіктелуі: ... және ... ... және ... және ... жіктелуі дегеніміз — дәлелдемелерді ұқсас белгілеріне
байланысты топтауды ... ... ... біз ... ... келтіреміз. Бөлу дәлелдемеге тиесілі бір маңызды белгісі ... ... Бөлу ... белгі теорияда жіктеу негізі деп
аталады.
Дәлелдемелерді жіктеу бірге осы ... ... ... бір ... ... ... шындыққа қол жеткізудегі маңызын,
немесе осал жақтарын білуге мүмкіндік береді.
Дәлелдемелерді жіктеудің негізі болып ... ... ... ... дәлелдемелердің мазмұнына байланысты, немесе процессуалдық формасына
байланысты, соттық бағалау ... ... т.б. ... ... ... ... ... көп кездесетін және жіктеудің даусыз бір негізі бұл
дәлелдемелердің ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді: тікелей және жанама[17]. Тікелей
дәлелдемелер деп мазмұны ... ... ... ... байланыста
болатын дәлелдемелер. Тікелей байланыс дәлелденіп жатқан факті туралы бір
жақты жауап береді. ... ... ... ... орын ... немесе
болмағандығы туралы өлім туралы акт ... ... ... дәлелдемелер
дәлелденіп жатқан фактімен көпмағыналы байланыста болады. Көпмағыналы
байланыс ... ... ... ... қорытындыларға алып келеді.
Факті туралы деректердің құрылу процессіне байланысты дәлелдемелер
алғашқы және ... ... екі ... ... ... ... деп ... фактінің тікелей дәлелдемеге мәлімет қалдыруымен
сипатталады. Ал туынды дәлелдемелер ...... ... ... ... дәлелдемелер жатады. Басқаша айтқанда дәлелденіп отырған
фактімен зерттеліп отырған, ... ... тағы да ... аралық
мәлімет тасмалдаушылар бар.
Дәлелдемелерді процессуалдық формасының сипаттамасына немесе дәлелдеу
құралы бойынша бөлу олардың пайда болу ... ... ... ... ... ... ... теоретиктердің ойлары бірнеше топқа
бөлінеді. Жалпы осы негіз бойынша өзіндік және ... ... ... ... ... көзі адам ... ... дәлелдемелерді
жатқызады: тараптардың және үшінші жақтың түсініктемелері, куәлардың
анықтамалары, тарапшының қорытындысы. Ал ... ... ... ... ... ... пікірлері көбіне осы жерде айырылады. Мысалы, К.С.Юдельсон
өзіндік дәлелдемелерге ... ... ... ... ... қосады. Автор өз позициясын келесі ойлармен бекітеді.
"Жазбаша дәлелдемелер әрқашанда белгілі бір ... ... және ... ... ... ... ... емес", - дейді
автор[19]. С.В.Курылев осы негізде дәлелдемелерді жіктеген кезде тағы ... алып оны ... ... тобы деп ... Бұл топқа Курылев
сарапшының қорытындысын, таныту фактісін, тергеу эксперименті нәтижелері —
фактісін ... ... ... ... ... ... ... қорытындысын жасау үшін алдымен заттық дәлелдемені зерттеп осы заттық
дәлелдемеден алынған мәлметті ... ... ... өзі де ... дәлірек атқанда мәліметтің жаңа қайнар көзі болады.
Даусыз деректер деп екінші тарап дәлелдейтін, бір ... ... ... Біздің азаматтық іс жүргізуші деректе тану – іс бойынша
тек ... ... ... Танылған дерек – дәлелдеу оған қатысты іске
асқан дерек болып табылады. Бұл істің мәні ... ... ... іс бойынша дәлелденетін, тараптың тануынан дәлелденгендігіне
байланысты, істі ... ... ... деректер құрамынан оны алып
тастауға ... ... ... ... ... ...... мәні
бар деректерді жатқызады[21] . Бірақ, сотта дәлелдеу қызметі ... ғана ... ... ... істі қарауда, басқа да
мән-жайларды анықтауда материалдық – құқықтық емес, процессуалдық мәнді
қажеттілік ... ... ... ... ... ... шешу ... мекен-жайын нақтылау қажеттігі туындайды. ... ... ... ... ... алынады. Белгілі бір
процессуалды сұрақтарды шешу ... ... ал бұл ... ... ... ... мәні бар мән-жайларға, тағы ... ... Олар ... ... қолданылатындықтан процессуалды мәнге ие
болады. Бұған дейін олар басқа дәлелдемелер ... ... ... керек.
Сонымен, іс бойынша дәлелдеуге тиіс деректер көлемі, дәлелдеу пәні
ұғымымен үйлеспейді. Бұл көлем ... ... мәні ... ... пәні); процессуалды- құқықтық мәні бар деректерді
(процессуалды сұрақтарды шешетін деректер және дәлелдемелік ... ... шешу үшін ... ... ... ... ... ұсыну
және оларды сот мәжілісінде зерттеу арқылы дәлелденеді.
Процесс үшін аса маңызды жәй ретінде ... ... ... шығады.
Біздің процессімізде жарысушылық қағидасына сәйкес дәлелдеу міндеті
тараптарда болады. АІЖК 65-бабына сәйкес[22] , әрбір тарап өзінің талабымен
қарсылығының ... ... ... бір ... ... Осыдан, біз тараптарда дәлелдеу міндеті болатынын және әрбір тарап
өзінің талабын негіздеу үшін сол ... ... ... ... ... ... ... дерек болған соң тарап оның
анықталуында мүдделі болатындықтан, сол тараптың осы деректің ... ... ... ... айта өту керек. Егер де белгілі-бір тарап деректі
дәлелдемесе, онда шешім оның ... ... ... ... сот ... дәлелдеуге ықпал жасайды. Егер де тараптар
ұсынған дәлелдемелер аз болса, сот оларға қосымша дәлелдемелер ... ... Егер ... ... ұсыну қиын болса, сот ... ... ... ... ... ... та, тараптар соттың
ықпалына сене бермеуі керек, соттық дәлелдемелердің болуын тек ... де ... алу ... ... ... ... табылмай қалуымен анықталуға тиіс деректің дәлелденбей қалуына
алып келеді.
Осы ... ... ... ... бас ... да болады, бұлар
дәлелдемелік жорамалдар арқылы анықталады.
Дәлелдемелік жорамалдар – бұл белгілі бір деректің болуын, егер ... ... ... ... ... ... жорамалдау болып
табылады. Бір тарап өзінің талабымен қарсылығын негіздеуде, дәлелдемелік
жорамал қол ... ... ... да бір ... ... жасаса, онда бұл
деректі дәлелдемейді, себебі ол бар болып жорамалданады. Екінші ... ... ... ... ... егер бұл ... жорамалдау дерегі жоқ деп
дәлелденсе.
Азаматтық процесстегі барлық дәлелдемелік жорамалдар жоққа шығарылуы
мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етеді. Егер жорамал істің мән-жайына сәйкес келмесе, онда мүдделі тарап
одан бас ... ... ... ... ... ... ... бөлуді өзгерте отырып, сотты істің нақты мән-жайын анықтау
қажеттігінен босатпайды, ... ... ... ... ... ... не
болмауын тексеруден босатпайды. Егер де жорамалдау дерегі нақты болуы не
болмауы туралы шын ... ... ... ... ... ... заңда анықталған жорамалдарға шешімін негіздей алады.
Дәлелдемелік жорамалдың маңызы, олар белгілі бір деректің болуы
туралы ... ... ... ... ... дәлелдеу қажеттігінен
босатады, ал екінші тарапқа сол деректі шығару міндетін салады.
Осыған байланысты екінші тарапқа жорамалдың жоққа шығарылмағандығымен
байланысқан ... ... ... ... ... ... жорамалдың
материалдық-құқықтық әрекеті көрінеді.
Азаматтық іс жүргізу кодексінің 64-бабына ... ...... ... ... сот ... ... мен
қарсылықтарын негіздейтін мән жайлардың бар-жоғын, сондай-ақ істі ... үшін ... мән ... ... ... ... заңды түрде
алынған нақты деректер. Осы баптың екінші тармақшасында ... ... бұл ... деректер тараптардың және үшінші тұлғалардың
түсініктемелерімен, куәләрдың айғақтарымен, ... ... ... іс жүргізу әрекеттерінің хаттамаларымен және
өзге де құжаттармен анықталады.
Дәлелдемелердің маңызын, мазмұнын ашып түсіну үшін ... осы ... ... анықтамаларына тоқталып өтейік.
Орыстың революцияға дейінгі процесуалист ... ... ... ... кез ... ... рас шындығына немесе
өтіріктігіне сендіретіндігінің бәрін айтқызған. Бұл мағынада дәлелдемелер
логика ғылымына жатады екен, ал ... ... ... ... ... ... ... бар жоқтығы туралы соттың шешіміне себеп
болатын заңды ... деп ... Шын ... ... ... ... логикалық дәлелдемелер тұрғысынан бастап заң
талаптарымен байланыстырып аяқтаған. ... де ... ... ... ұқсас. М.К.Треушниковтың ойы бойынша басты айырмашылығы дәлелдеме
мәнінде. Треушников: «логика нысанында ... ... ой ... деп, ... ой ... деп атады» - дейді, басқаша айтқанда ... ... ... ... ... ... болады.
Сот тәжірибесінде, фактінің нағыз өмірде орын алған ... ... ... қолданып жүрген логикалық дәлелдемелермен
соттық дәлелдемелердің ... ... ... ... ... «Соттық дәлелдемелер дегеніміз – қатыстылық сипаты бар істі
дұрыс шешуге маңызы бар фактілерді тікелей ... ... ... ... ... ... және заң талаптарына сай алынған және
зерттелген мән ... ... ... ... мәні ... ... ... белгісіз фактімен арасындағы байланыста. Бұл жерде автор
табиғаттағы және ... ... ... ... байланысты, бір-
бірімен шартталған деген материалитсік диалектикалық заңына сүйеніп берген
.[24][25]
Дәлелдемелерді тек ... ... ... ... айырып
қарауға болмайды.Өйткені заң талаптары бойынша дәлелдемелер ретінде, тек
қана заңда көрсетілгені бойынша ... ... ... Осы ... ... ... «Дәлелдеу құралынан бөлек фактілер деректер немесе
дәлелдеу құралдары фактілі деректерден бөлек дәлелдемелер ... ... - ... ... ағым ... ... екі құбылыс ретінде қарайды.
Олардың ойы ... сот ... екі ... береді, және бұл
мағыналар бір-біріне синоним ретінде ... ... ... -
деректі фактілер, екіншісі,- дәлелдемелер ... ... ... біріншіден, адамның әрекет жасаған – ... бар ... және ... ... де анықтайтын фактілер, ал
екіншіден заң қалыптарында көрсетілген дәлелдемелердің қайнар көздері » ... ... ... ... ... ... Бұл түсінікте фактілік дерек пен дәлелдеу құралы өте тығыз
байланысты және ... ... ... де, ... ... ... функциясына айырмада, басқаша айтқанда соттық меншікте заңды
негіз бола алмайды». Бұл ... ... ... келіседі, және де автор:
«Деректер туралы фактілер», «Деректі ... ... ... ... фактілер» «информация», «мәлімет» деген ұғымды қолдануды ұсынды.
Осыған байланысты Саханова дәлелдемелерге осы сөз арқылы жаңа ... ... ... істі ... шешу үшін ... ... сәйкес алынған мәлімет болып табылады;
2.Бұл мәлімет тараптардың ... ... ... ... ... ... сарапшының қорытындысынан,
маманның түсініктемесінен, және де ЭЕМ-нің көмегімен, аудио, ... ... ... алынуы мүмкін;
3. Шығу тегі белгісіз мәлімет дәлелдеме ретінде ... ... ... сот ... ... мен ... мән-жайлардың бар-жоғын, сондай-ақ істі дұрыс шешу үшін өзге де
маңызы бар мән-жайларды, солардың негізінде анықтайтын заңды ... ... ... іс ... ... ... ... нақты деректер тараптардың және ... ... ... айғақтарымен, заттай дәлелдемелермен,
сарапшылардың қорытындыларымен, іс жүргізу әрекеттерінің ... өзге де ... ... ... өзінің талаптарының және қарсылықтарының негізі ретінде
сілтеме жасайтын мән-жайларды дәлелдеуі тиіс.
Соттың міндеті, дәлелдемелік ... ... сот ... ие ... ... Сот ... материалды олардың
арасынан дәлелдемелік күші барын табу ... ... және ... ... ... ... ... дәлелдемелер деп тану үшін, оларды арнайы
процессуалдық тәртіп бойынша тексеруден өткізеді.
Дәлелдемелердің мынандай белгілері бар:
1. ... ... ... Іске ... болуы .
3. Заңда көзделген тәсілмен анықталған.
Сот дәлелдемелерді іс үшін маңызы бар мән-жайларды дұрыс көрсететін,
тек қана шын нақты деректер. ... ... бұл кез ... ... яғни, объективті шындықтың фактілері немесе олар ... Істі ... шешу үшін ... бар ... ... және
іске қатысушы басқа да тұлғалардың тараптары мен қарсылықтарының негізінде,
материалдық және іс жүргізу құқығының қолдануға тиіс ... ... сот ... Сот ... сіке ... ... да ... дұрыс шешу үшін қажетті қосымша дәлелдемелер табыс етуге құқылы болып
табылады. ... мен ... да іске ... тұлғалар үшін дәлелдемелерді
ұсыну қиындық келтірген жағдайда, сот ... ... ... ... алдыруға жәрдемдеседі.
Судья істе бар дәлелдемелерді олардың ... ... ... ... ... ... өзінің ішкі сенімі бойынша бағалайды, бұл
орайда ол заңмен, ар-ұятты ... ... Сот үшін ... ... ... ... күші ... анықталған деп есептейтін, мән-жайдың дәлелденбеуінің нәтижесінде
соттың айғақтарды ... ... ... Осыған байланысты бірінші
инстанциялы соттың айғақтарды ... мен ... ... ... ... ... ... мәселені ұғындыру маңызды.
Қадағалау инстанциясының процессуалдық іс-әрекеттері, бірінші
инстанциялы соттың іс-әрекетінен мүлде ... ... ... ... ол ... процестің аталған сатыларында дәлелдеулерді бағалау әдістеріне
өзіндік белгілі бір таңбасын салады.
Азаматтық іс жүргізуде ... ... ... ... ... ... ... мазмұндалған. Сот айғақтарды салмақты, жан-
жақты және істегі бар айғақтардың жиынтығын толық қарай ... және ары ... ... ала ... ішкі ... ... ... Бұл заңның
қағидалы анықтамасы, сот-қадағалау инстанциясы айғақтарының бағасына да
қатысты. Соттардың шығарған қаулыларының заңдылығы мен ... ... ... ... инстанциясының істі мағынасы бойынша
қарайтын соттарға қарағанда функциялары басқа, ... ... ... ... ... инстанциясының айғақтар бағасының
ерекшеліктері және ұйғарымдары бар.
Істегі материалдарды ... және ... ... ... істі ... ... ... соттың және басқа органдардың
дәлелдеу бағаларын анықтай отырып, оларға дербес баға ... ... ... аталған іске қатысты істің мағыналық мән-
жайларын және шешімінің дұрыстығын айқындау үшін, ... ... ... ... ... ... соттың дәлелдемелерді бағалауы мен жоғарыда
тұрған соттың бұл бағаны тексеруі және ... баға қоюы ... ... ... ... ... ... сәйкес,
қадағалау соты тәртібімен істі қарайтын сот -қаулымен анықталмаған немесе
қаулы шығарылмаған мән ... ... деп ... немесе анықтауға,
басқа айғақтардың нақтылығы туралы мәселені алдын ала шешуге, бір айғақтың
алдына екінші айғақты артық санап ... ... ... инстанциялы сот дәлелдемелерді бағалай отырып, ең алдымен,
олардың нақтылығын анықтауы тиіс, яғни ... ... заң ... ... ... ... және істегі мән-жағдайларды көрсетеді.
Сот әрбір фактінің мәнін және топталған фактілерді жекелеп ашуы тиіс. ... ... ... ... ... мағынасы бойынша тиісті құқықтық
қорытынды шығаруы керек.
Қадағалау инстанциясының соттары сондай-ақ ішкі сенімдерімен, заң мен
арды басшылыққа ала ... ... ... ... олардың
бағаларының ұйғарымы басқа. Егер, бірінші инстанциялы сот мағынасы бойынша
істі ... шешу үшін ... ... ... инстанциясының
соттары бағалау негізінде бірінші инстанциялы соттың шешімінің, іс бойынша
шығарылған ... да ... ... мен негізділігі туралы мәселеге
жауап беруі тиіс. Бірақ олар аталған істі қараушы соттың ... ... ма, соны ... міндетті. Дәлелдемелерді бағалаудағы
мәселелерді ... ... ... ... өз ... ... заңсыз немесе негізсіз екендігі туралы мәселені шешіп, сотқа бұл
мәселелерді орындауы немесе қателіктерін ... ... ... нұсқау беруге
құқылы.
Шешімнің негізсіздігі нәтижесі істің ... ... ... ... әкеп ... ... ... қорытындысы
шешімнің мәтіндік және қараралық бөлімінде айтылады. Егер ... ... ... ... ... ... онда олар сот ... қатынастардың іс жүзіндегі құрамына да сәйкес келмейді.
Шешімнің сот ... ... ... істің мән-жайы; сот
қабылдамаған дәлелдер немесе басқа айғақтар; сот басшылыққа алған ... ... ... ... тиіс. Барлық көрсетілген мәселе
бойынша шешімнің дәлелденуі оның негізділігінің мүлтіксіз шарты ... ... - сот онда іс ... жағдайлардың қалай
анықталғанын, қандай айғақтарды басшылыққа алғанын және өз ... ... ... келгенін, сот шешімінің іс жүзіндегі және заңды
негіздерін көрсетеді. Іс жүзіндегі құрамға дұрыс талдау жасау ... ... ... шешуі тиіс материалдық құқық нормасын дұрыс анықтауға
мүмкіндік береді. Бұл норма шешімнің ... ... ... ... ... ... ... істі дұрыс шешу үшін негіз болып
табылады, яғни қарарлық бөлімде соттың дұрыс ... ... үшін ... шешімнің дәлелденуі оның негізділігінің ғана ажырамас атрибуты емес,
оның заңдылығының да атрибуты. Істің мән-жағдайына сәйкес ... ... ... ... ... негізсіз шешім ретінде ғана
емес, заңсыз шешім ретінде де ... жоюы ... ... ... ... ... сот ... сәйкессіздігі, сот мәжілісінде
анықталған және тексерілген мән-жайға қатысты сот ... ... ... туындайды.
Шешімнің негізсіздігіне қатысты құқық бұзушылықтың жекелеген түрін
талдау, мұның барлығы жиналып ... ... ... ... іс жүзіндегі
құрамын көрсетеді. Бұл процесс ... ... іс ... ... және одан ... ... қорытынды жасау сияқты бірнеше ... ... ... ... ... іс ... құрамды,
оның мәні мен тиісті құқықтық қорытындыларын анықтау, жинау, дәлелдемелерді
тергеу және бағалау түріндегі процессуалдық ... және ... ... іс ... ... аталған талдау кезеңдері бір-бірімен
тығыз байланысты. Әрбір кезең ... іс ... ... шындықты анықтау
үшін қажетті баспалдақ, негізді шешім шығару үшін алғы шарт ... ... ... ... ... сот ... шешімнің негізділігін
тексеруге қатысты.
Тексерудің негізділігі, ... ... ... ... ... сот-қдағалау органы бірінші
инстанциялы сот шығарған ... ... ... ... өзінің
дұрыстығына назар аударуы тиіс. Мысалы ... ... ... ... ... ... ... шешімді өзгертеді немесе
заңда қарастырылған шарттар болмаса да шешім шығарады және т.б. осының бәрі
апелляциялық ... ... ... ... сот қаулысының
негізсіздігін көрсетеді. Сондықтан апелляциялық және ... ... сот ... ... ... бойынша күшін жоюға жатады
15[28].
Сот қаулыларының негізділігі мен ... ... ... ... ... ... тиімділігі тек жинақталған кезде ғана
сот-қадағалау органдарының өкілеттігін қамтамасыз етеді және ... ... ... ... Сол және ... ... жүзеге асыра отырып,
қадағалау инстанциясы заңда ... ... заң ... ... ... ... ... күшін жоюға қатысады. Қадағалау инстанциясының
өкілеттігі мен қадағалау тәртібімен қаулының күшін жоюға негіздеменің
арасында тығыз ... ... ... ... ... ... ... анықтау
саласы мен мамандандырылған соттардың сот қаулыларын қадағалау тәртібімен
қайта қарау негізінің арасында мәселелік ... ... ... ... 16.01.2001 «Алматы және Қарағанды қалаларында
мамандандырылған аудан аралық экономикалық соттардың құрылуы туралы» ... ...... ... ... және Қарағанды қалаларында
қолданымдағы заңға сәйкес экономикалық дауларды ... ... ... ... экономикалық соттар құрылды. Мамандандырылған
аудан аралық экономикалық соттың құрылуының негізгі мақсаты ... шет ... ... құқықтары мен мүдделерін толығымен
қорғау қабілетіне ұмтылу, бұл өз ... ... ... жағымды әсерін тигізу, бірыңғай сот тәжірибесін әзірлеуге негіз
болып табылады. Мамандандырылған аудан аралық экономикалық ... ... ... үшін ... ... ... ... қарауға практикалық
тәжірибесі бар аудандық (қалалық) және облыстық ... ... ... ... ... қаулыларына шағым жасау
(наразылық ... ... ... ... асырылады. ... ... ... ... ... ... мамандандырылған
соттардың судьяларымен яғни мамандандырылған соттардың қаулыларын ... ... ... құзіретті судьялар арасында біліктілікке қатысты
даулы құқықтық қатынастар мәселесі туындайды. Құзіреттік қатынас ... бір ... ... тиек болмайды, дегенмен, қалыптасқан ситуацияны
шешуге мүмкіндік беретін тәсілдерді төмендегідей бөлуге ... ... ... ... сот ... Жоғарыда тұрған соттардан сот мамандандыруын ұйымдастыру;
3. Сапа негізінде ... ... ... ... ... ... ... дұрыс қолданбауын болдырмау.
Бүгінгі таңда қаржыландырудың ... ... ... ... бөлу ... сот ... ... өзгертуге
мүмкін болмай отыр.
Жоғарыда тұрған соттардың судьяларды ... ... ол да онша ... сай келмейді.
Соттардағы бар істерді алқа бойынша бөлу ... ... ... ... ... ... ... материалдық құқық нормаларын дұрыс қолданбау
сияқты қайта қарау негіздерін болғызбау жолымен, мамандандырылған соттардың
қаулыларын ... ... ... ... ... пікірімізше, сот
қорғауында азаматтардың конституциялық құқығын шектеген болып ... ... бұл ... түсіндіру туралы қадағалау инстанциясы соттарының
АІЖК-нің нормаларында белгіленген міндетті ... ... ... ... сот ... ... өндіруге, сот қателіктерін
жою мақсатында әділ сот актілерінің кез-келгенін қайта қарау мүмкіндігін
қамтамасыз ... ... сот істі ... ... сот ... ... деп қарауға болмайды, сондықтан, мамандандырылған
соттардың қаулыларына қатысты қадағалау ... сот ... ... ... ... ... дұрыс деп есептейміз.
Сонымен, мамандандырылған сот қаулыларына қатысты ... ... ... ... сот ісін жүргізу қағидаларымен сәйкес келеді
және заңдылық талаптарына жауап береді.
§3 Дәлелдемелерді қамтамасыз ету
Өздері үшін ... ... ... ... мүмкін болмайды немесе
қиындық келтіреді деп қауіптенуге негізі бар іске ... ... ... дәлелдемелерді қамтамасыз ету туралы сұрай алады.
Дәлелдемелерді қамтамасыз ету куәлардан жауап алу, сараптама жүргізу, оқиға
болған жерді қарап шығу және басқа да ... ... ... ... ету ... ... ... дәлелдемелерді қамтамасыз
ету жөніндегі іс жүргізу әрекеттері жасалуға тиісті аумақ бойынша беріледі.
Дәлелдемелерді қамтамасыз ету туралы өтініште қамтамасыз етілуге қажетті
дәлелдемелер, ... үшін осы ... ... ... өтініш
берушіні қамтамасыз ету туралы өтініш жасауға итермелеген себептер, сондай-
ақ қамтамасыз ... ... ... ... ... іс ... қамтамасыз ету туралы өтінішті қарау нәтижесі бойынша сот
ұйғарым шығарады. Мұндай өтінішті қабылдаудан бас тарту туралы судьяның
ұйғарымына ... ... ... ... ... ... судья жүргізеді.
Істің сотта туындауға дейін дәлелдемелерді қамтамасыз етуді заңдармен
көзделген тәртіппен сотта нотариустар немесе ... ... ... ... беруші және іске қатысушы басқа тұлғалар дәлелдемелерді қамтамасыз
ету уақыты мен орны туралы хабарланады, алайда олардың келмеуі
дәлелдемелерді қамтамасыз ету туралы ... ... ... ... және ... қамтамасыз ету тәртібімен жиналған нәрсенің
бәрі іске қатысушы тұлғаларға хабарлана ... істі ... ... дәлелдеме - қатыстылығы, жол берілуі, растығы, ал барлық жиналған
дәлелдемелер жиынтығы азаматтық істі шешу үшін жеткіліктігі тұрғысынан
бағалануға тиіс.
Судья дәлелдемелерді өзінің ішкі ... ... ... жиынтығы, егер іске қатысты дәлелдеуге жататын немесе ... ... ... және әрбір мән-жайлар туралы ақиқатты даусыз
айқындауға жол ... және ... ... ... істі шешу үшін жеткілікті болып табылады.
Тараптардың және үшінші тұлғалардың іс үшін маңызы бар, өздеріне белгілі
мән-жайлар туралы түсініктемелері іс бойынша жиналған ... ... ... ... және бағалауға жатады.
Көрсетілген тұлғалардың түсініктемелері ауызша және жазбаша болуы ... ... ... ... ... ... ... тараптың
мойындауы ол тарапты осы фактілерді одан әрі дәлелдеу қажеттігінен
босатады. Тарап мойындаған факті сот отырысының ... ... ... ... ... тарап қол қояды. Егер фактіні тану жазбаша өтініште
баяндалған болса, ол іске қосып тігіледі.
Егер фактілерді тану ... ... ... жасыру мақсатымен не
алдаудың, күш қолданудың, қорқытудың немесе жаңылудың әсерінен
жасалғандығына соттың күдігі болса, ол тануды ... ол ... ... ... ... осы ... жалпы негізде дәлелденуге тиіс.
II ТАРАУ. ДӘЛЕЛДЕМЕЛЕРДІҢ ТҮРІ.
§1. ... ... ... ... іс ... ... 78, 79, 81, 86, 96 ... көрсетілген дәлелдемелер түрлері жатады. Енді осы баптарда
берілген дәлелдеу құралдарының түсінікгемелеріне тоқталып өтейік. Кодекстің
78-бабында тараптардың және ... ... ... ... ... бекітілген. Тараптардың және үшінші тұлғалардың іс үшін
маңызы бар өздеріне белгілі мән-жайлар туралы түсініктемелері іс бойынша
жиналған басқа да дәлелдемелермен қатар тежелуге және ... ... ... ... ... және ... ... мүмкін.
Тараптардың талабын немесе қарсылығын негіздейтін фактілерді, екінші
тараптың мойындауы ол тарапты осы фактілерді одан әрі дәлелдеу
қажеттілігінен босатады. Тарап мойындаған факті сот ... ... және оған ... ... ... қол ... Егер ... тану
жазбаша өтініште баяндаған болса, ол іске қосып тігіледі. Егер фактілерді
тану шындығында болған мән-жайды жасыру мақсатынмен не ... ... ... ... ... әсерінен жасалғандығына соттың
күдігі болса, ол тануды қабылдамай, ол туралы ұйғарым шығарады. Мұндай
жағдайда осы фактілер жалпы негізде дәлелдеуге тиіс. Кодекстің ... ... ... ... ... ... Оған ... іс
үшін маңызы бар мән-жайлар туралы қандай да болмасын мәліметтер өзіне
белгілі болған тұлға куә болып табылады. Адамның айғағы, егер ол ... болу ... ... ... ... деп танылмайды. Жазбаша
дәлелдемелердің анықтамасы 81-бапта орын тапқан. Ол ... іс үшін ... ... ... мәліметтер қамтитын актілер, құжаттар, іскерлік
немесе жеке сипаттағы хаттар жазбаша дәлелдемелер болып табылады делінген.
Заттай дәлелдемелер түсінігі ... ... Егер ... ... ... қасиеттерімен немесе өзге де белгілерімен іс үшін маңызы бар мән-
жайды анықтау құралы бола алады деп ұйғарға ... ... олар ... деп танылады. 96-бапта сарапшының қорытындысы туралы
түсініктемелер берілген. Сарапшының қорытындысы бұл сарапшының алдына сот
зерттеуге, оның ішінде арнайы ғылыми білімдерді пайдалана отырып
жүргізілетін ... ... мен ... ... ... өз ... жеке және комиссиялық сараптама, кешенді сараптама,
қосымша және қайталама сараптама болып бөлінеді. Комиссиялық сараптама
күрделі сараптаманың зерттеулер жүргізу ... ... ... және оны бір мамандықтағы бірнеше сарапшы жүргізеді.
Сараптамалық комиссияның мүшелері алынған нәтижелерді бірлесіп жолдайды
және ортақ пікірге келе ... ... қол ... не қорытынды берудің
мүмкін еместігі туралы хабарларға қол қояды. Сарапшылар арасында
келіспеушілік болған жағдайда олардың ... ... ... ... жеке ... ... не пікірі комиссияның басқа мүшелерінің
қорытындысымен сәйкес келмейтін сарапшы пікірін қорытындыда жеке
тұжырымдайды. Кешенді сараптама іс үшін маңызы бар мән-жайларды анықтау
үшін ... ... ... ... ... ... қажет болған
жағдайларда тағайындалады және оны мамандығы әртүрлі сарапшы өздерінің
құзыреті шеңберінде жүргізеді. Кешенді сараптаманың қорытындысында әрбір
сарапшының қандай зерттеуді, оны қандай көлемде ... және ... ... ... ... ... ... сарапшы қорытындының осы
зерттеулер мазмұндалған бөліміне қол қояды. Қосымша ... ... ... ... ... толық болмаған, сондай-ақ бұрын зерттелген
мән-жайларға қатысты жаңа мәселелер туындаған ... ... ... ... ... ... жеткілікті түрде
негізделмеген не оның дұрыстығын күмән тудырған, не сараптама жүргізудегі
іс жүргізу нормалары елеулі бұзылған кезде дәл сол ... ... дәл сол ... шешу үшін ... ... және үшінші жақтардың түсініктемелері
Кодексте және әдебиеттерде көрсетілген дәлелдеу құралдарының ішіндегі сот
үшін ең маңыздысы тараптардың және үшінші жақтың түсініктемелері болып
табылады. Сол ... заң ... ... ... ... ... ... бағалануы керек (кодекстің 78-бабының 1-ші
тармақшасы). Сотта түсініктеме беру сол себептен заңмен қамтамасыз етілген.
(кодекстің 47-бабының 1-ші тармақшасы). Сот ... ... сот ... ... орны мен ... туралы хабарсыз қалу
себебінен сот мәжілісіне келмеген жағдайда бұндай іс бойынша шыққан сот
шешімі күшін жабады. Себепті тараптар материалдық қатынастың субъектісі
болғандықтан олардың ... ... ... іс қараған дұрыс
емес.
Жауапкердің және талапкердің түсініктемелері өзіндік дәлелдемелерді бір
түрі болып табылады. Өйткені субъекті ... ... өз ... өзі ... ... ... ... түсініктеме беріп тұр.
Тараптардың және үшінші жақтардың түсініктемелері ... ... ... ... бұл ... ... бір жақты шешілуіне материалды мүдделі
тұлғалар болып табылады. Ең алғашқысы ... ... ... ... үшін ... сол ... қайнар көзі
болып табылатын тараптардың өзін зерттеп білуіміз керек. Тараптар, жауапкер
және талапкер, материалдық қатыстылық субъектісі болғандықтан ... ... ... ... ... адам ... мүмкін емес. Әдетте құқықтық
қатыстық пайда болуы өзгеруі және тоқтатылуы оқиға емес ... ... ... әрекеттеріне байланысты. Бірақ бұл екі
жағдайдың екеуінде материалдық қатынастық ... ... ... ... ... ... заң әдебиеттерінде тараптардың және
үшінші жақтың түсініктемелерінің басқа дәлелдеме құралдарынан айырмашылығы
анық көрсетілген[29].
Біріншіден, ...... ... ... және істің шешілуіне
мүдделі тұлғалар. Осы себептен марапаттаудың түсініктемелері талап ету
сипатында болады.
Екіншіден ... ... ... ... ... ... және
міндеті ретінде бір мезгілде қарауға болады. Тараптарды дұрыс және толық
мәлімет беруге істің тез арада және ... ... ... Тараптар өз түсініктемелерінде талап арыз қоя алады, оның
мөлшерін көбеймеді немесе кішірейеді, өтініштер ... ... ... ... сот ... ... туындаған мәселелер
бойынша өз ойларына, шешу жолдарымен бөліседі жәнеде осы түсініктеме ішінде
дәлелдемелі фактілер бойынша деректер ұсынады. Көптеген авторлар
тараптардың әрекеттерінің, түсініктемелерінің ішінен тек ... ... ... ғана бөліп дәлелдеу құралы ретінде таниды[30].
Осы айтылған ойларды қортындылай келе ... ... ... ... 5 ... ... ... Мәлімет, деректі фактілер немесе дәлелдемелер;
2. Ерік білдіру;
3. Құқықтық ... ... ... ... ... Мотивтері, аргументері (өз позициясын негізді етіп көрсетуге
бағытталған);
5. Түсініктеме берушінің эмоциясын, көңіл-күйін ... ... I ... ... тек ... ... ғана ... құралы ретінде
қарауға болады. Ал қалған 4 топ ерік білдіру, аргументтер, құқықтық баға
беру т.б.) ... ... ... ... бұл топтарды мәліметтерде
делелдеу күші жоқ. Сол себептен марапаттардың және үшінші жақтың берген
түсініктемелерінің барлығын соттың ... ... ... ... және ... жақтардың түсініктемелерін дұрыс біліп түсіну үшін
теорияда бұл дәлелдемелерді бөлек түрлерге бөлу әдісі қолданылады. Сонымен
бұл ... ... ... ... ... сотқа жеткізу
әдісіне байланысты болу. Бұл негізде түсінктемелер ауызша түсініктемелер
және жазбаша түсініктемелер болып екіге ... ... ... ... ... ... күш ... Керісінше азаматтық іс
жүргізу ауызша және жазбаша түрдің бір-бірін толықтырып қатар ... ... ... ... құрамдас бөлігі құқықтық қатынас әдетте қатынастың
қатысушысы болып табылмайтын басқа адамдардың көз ... ... ... Адам ... ... жағдайда тұрса да болып жатқан
жағдайды объективті түрде қабылдап қайтадан шығаруға қабілетті.
Осы жағдайдан куәнің ... ... ... ... ... куә
дегеніміз өзінің физикалық және психикалық даму деңгейімен болып жатқан
оқиғаны дұрыс қабылдап, сақтап, сот мәжілісінде қайтадан шығаруға ... ... ... ... мүддені елес тұлға. Куә ретінде жоғарыда
аталып өткен талаптарға сай кез келген адам бола алады. Куәнің айғақтарының
құндылығы куәнің юридикалық мүдделі тұлға ... Сол ... ... фактілерді нақтылы өмірде болған күйінде айтпауында толық негіз
жоқ. Басты шарт адамның өз ... ... ... ... ... ... ... байланыты болуы керек. Азаматтық іс жүргізу кодексінің 79-
бабының 2-тармағында куә ретінде шақыруға болмайтын субъектілер тізімі
берілген. Оған сәйкес келесі ... куә ... ... ... Балаларды тәрбиелеу туралы даулар бойынша істерді қоспағанда өзінің
жастығына, дене немесе ... ... орай ... ... және олар ... ... айғақ беруге қабілетсіз адамдар.
2. Өкімдік немесе қорғаушының міндетін атқаруына байланысты өздеріне
белгілі болған мән-жайлар туралы — азаматтық іс ... ... ... іс ... ... ... немесе үшін шығару көзінде мәселелерді істің мән-жайын кеңесу
бөлмесінде талқылау кезінде туындаған мәселелер туралы — судья;
4. Оларға тәубаға келу ... ... ... ... ... ... туралы — дін құрметшілері;
5. Заңда көрсетілген басқа адамдар ... ... ... ... бар адам куә бола ... ... Мысалы, құлағы нашар естімейтін
адам көру арқылы іс бойынша ... ... ... ... бар.
Сондықтан әрқашанда куәнің айғақтары қашан және қандай жағдайда
қалыптасқандығы туралы толық анықтамауы қажет. Куәнің айғақ екі бөліктен
тұрады: жалпы және арнайы бөлім. ... ... ... жеке ... анықтайтын
мәліметтер, оның тараптарға қатысын және іске қатысын көрсететін,
мәліметтер кіреді. Ал арнаулы бөлімге дәлелдемелік мағынасы бар мәліметтер
кіреді.
Процессуалдық заң куәні қосымша ... мен ... ие ... ... ... куә ... ... уақытта келуге және
шынайы айғақ беруге міндетті. Науқастығының (қарттығының, мүгедектігінің
немесе басқа да дәлелді себептерінің ... ... ... ... ... ... сот ... өзі барған жерінде жауап алуы мүмкін.
Көрнеу жалған айғақ бергені және заңда көзделмеген негіздер бойынша айғақ
беруден бас тартқан немесе жалтарғаны үшін куә ... ... ... 35, 353-баптарында көзделген жауаптылықтарына болады.
Бұл жерде "заңда көзделмеген негіздер бойынша" деген сөз осы кодекстің 17-
бабына сілтеме жасап тұр. Бұл бап ... ... ... жұбайына, және
ауқымы заңмен айқындалған жақын туыстарына қарсы ... ... ... Жазбаша дәлелдемелер
Жазбаша дәлелдемелердің толық анықтамасы процессуалдық заңда берілмеген.
Тек 81-баптың жазбаша дәлелдемелердің жалпы сипатымен кейбір ... ... ... бұл ... іс үшін ... бар ... ... актілер, құжаттар, іскерлік немесе жеке сипаттағы
хаттар жазбаша дәлелдемелер болып ... ... ... ... ... одан әрі ... ... тәртібіне келетін болсақ
бұл дәлелдемелер де басқа да дәлелдемелер сияқты тараптар мен басқа да ... ... ... ... асады. Егерде жазбаша дәлелдеме алу
тараптарға немесе басқа қатысушы тұлғалар қиын ... ... ... ... ... өтініші бойынша сот осы дәлелдемелерді жасап
өтуі мүмкін. Егер құжаттарда ... ... ... ... ... ... ... іс үшін маңызы болса, дәлелдемелер болып
табылады. Соттың алдында іске қатысатын немесе қатыспайтын тұлғалардан
жазбаша дәлелдемелер талап ету туралы ... ... ... осы дәлелдемені
көрсетуге, оларды өз бетінше алуға кедергі болатын себептерді, өзі
дәлелдемелерді сол ... деп ... ... ... тиіс. Заң
нормасы бойынша азаматтардың өтініші бойынша сәтпен талап етілген құжаттар
өтініш берген азаматтарға емес талап еткен ... ... ... Ал ... дәлелдемелерді сотқа беру қиын болған жағдайда сот тиісінше
куәландырылған көшірмелерді және ... ... ... ете алады
немесе жазбаша дәлелдемелерді олар сақталып қойылған жерге қарай алады және
зерттей алады. Жазбаша дәлелдемелер ... ... ... ... ... ... сот мүмкін деп тапса, оларды табыс еткен тұлғаларға қайтарылуы мүмкін.
Түпнұсқа дәлелдемелер, сондай-ақ істегі жеке хаттар олары табыс еткен
тұлғалардың өтініші бойынша сот ... ... ... ... кейін оларға
қайтарылуы мүмкін. Бұл жағдайда істе жазбаша дәлелдемелердің судья
куәландырылған ... ... ... ... ... бойынша
жазбаша дәлелдемелер өзінің пайда болу процесінде бірнеше тарапты өтеді: 1)
субъектімен нақты ... ... 2) ... ... өзінің елінде
сақтауы; 3) елінде қалған мәліметтерді әртүрлі белгілер (әріп, сот т.б.)
арқылы бекіту. 4) ... ... ... 5) ... ... ... шындыққа сайлылығын, анықтылығын осы дәлелдемелерді
қабыладған, қағазда бектікен адамның мүдделігіне, физикалық, психологиялық
қабілеттілігіне байланысты болып табылады. Жазбаша дәлелдемелер әдетте сот
процессіне дейін ... ... ... ... ... мысалы,
анықтамалар, есепшоттық, соттық процеспен байланысты пайда болуы мүмкін.
Теорияда электро есетегіш машиналардың көмегімен ... ... ... ... ... ... ... әлі күшіне дейін өзекті мәселе.
В.В.Молчанов бұл жағдайларды негізінен, жазбаша дәлелдемелерге ... ... ... бұл ... ... ... жатқызудағы
басты шарты ретінде бұл жазбалардың юридикалық күшінің болуын қояды. Ал
юридикалық күші дегеніміз бұл жазбаша белгілі бер реквизиттердің болуын
айтады. Сонымен ЭЕМ ... ... ... ... үшін ... аты, ... ... құжатты жасаған адамның аты жөні, құжатты
дайындаудағы жауапты тұлғаның коды, құжатты бекіткен ... ... ... құжат адамқоарлық болуы керек. Бұл дегеніміз көпшілік қолданатын әдіс
арқылы құжаттың мазмұны.
Іс үшін маңызы бар мән-жайлар туралы мәліметтерді қамтитын актілер,
құжаттар, ... ... жеке ... ... ... ... болып
табылады.
Жазбаша дәлелдемелерді тараптар және іске қатысушы басқа да тұлғалар
тапсыруы, сондай-ақ олардың ... ... сот ... етуі ... ... ... лауазымды адамдар баяндаған немесе куәландырған
мәліметтер азаматтық іс үшін ... ... ... ... танылады.
Құжаттарға, соның ішінде Азаматтық іс жүргізу Кодексінің 66-бабында
көзделген тәртіппен алынған, талап етілген немесе табыс етілген
компьютерлік хабарламаны қамтитын материалдар, фото және кино ... және ... ... да ... ... іске қатысатын немесе қатыспайтын тұлғалардан жазбаша
дәлелдемелер талап ету туралы өтінім жасайтын тұлға осы дәлелдемені
көрсетуге, оларды өз бетінше алуға кедергі ... ... ... сол ... деп ... ... көрсетуге тиіс.
Соттың азаматтардан немесе заңды тұлғалардан талап ететін жазбаша
дәлелдемелері ... ... ... ... ... ... ету ... өтінім берген тұлғаға соңынан сотқа
табыс ету үшін алу ... ... ... бере ... ... ... ... табыс ету немесе оны сот белгілеген
мерзімде табыс ету мүмкіндігі жоқ тұлғалар бұл туралы себептерін көрсете
отырып, сотқа хабарлауға міндетті.
Сот хабардар етілмеген ... ... ... ... ... ету ... сот ... деп таныған себептер бойынша орындалмаса,
іске қатысушы тұлғалар - он айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде, ал соттың
қайталама және одан ... ... ... ... ... айлық
есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл төлейді. Айыппұл салу өзінде жазбаша
дәлелдемені ұстап ... ... сот ... ... ... беру ... ... әдетте, түпнұсқа күйінде беріледі. Егер құжаттың
көшірмесі берілсе, сот қажет болған жағдайда түпнұсқаның берілуін талап
етуге құқылы.
Жазбаша дәлелдемелерді сотқа беру қиын ... ... сот ... ... және ... ... ... ете алады немесе
жазбаша дәлелдемелерді олар сақталып қойылған жерде қарай алады және
зерттей алады.
Түпнұсқа жазбаша дәлелдемелер, сондай-ақ ... жеке ... ... ... тұлғалардың өтініші бойынша сот шешімі заңды күшіне енгеннен кейін
оларға қайтарылуы мүмкін. Бұл орайда істе жазбаша дәлелдемелердің судья
куәландырған көшірмесі қалады.
Жазбаша дәлелдемелер ... ... ... ... енгенге дейін, егер сот
мүмкін деп тапса, оларды ... ... ... ... ... ... қорытындысы
Сот көптеген азаматтық істерді қараған кезде арнаулы білімді сарапшының
зерттеуін талап ететін фактілер кездеседі. Бұндай фактіге мысал ретінде
адамның ауыруын сипаттау оның өзі ... ... ... есеп ... ... еңбекке жарамдылық қабілетін нығайту деңгейін ажырату,
техникалық нормалар фактісін бүзу ... ... ... ... ... алу арнайы білімде сарапшыға керек
етеді. Ондай жағдайда сот экспертиза тағайындайды.
Заңгерлер азаматтық процестегі арнайы білімі бар адамдарға тапсырыс беруді
бірнеше формаға ... ... ... білімі бар маманнан белгілі бір сұраққа байланысты ... ... ... ... Арнайы білімді қорытындысы соттық экспертиза емес ведомстволық
тексеру, аудиторлық тексеру сипатында қолдану;
3. Арнайы білімді мысалы суретке түсіруден, т.б. ... ... ... ... Арнайы білімді соттық экспертиза жүргізу үшін қолдану[34].
Сараптама процессуалдық ... ... түрі ... жеке ... сараптама; кешенді сараптама, қосымша және, қайталама
сараптама. Сараптама жүргізу тәртібі қандай сараптама түрі болмасын бірдей.
Сараптама жүргізудің ... ... ... Осы ... ... сараптама
зерттеу сипатына ие сот отырысында зерттеу үшін объектілерді жеткізудің
мүмкіндігі жоқтығына немесе ... ... ... немесе соттан тыс
жүргізіледі. Сараптамалық зертеу объектісінің дұрыстығына және жол
бөлімділігіне сот кепілдік береді. Сараптамалық зерттеудің объектілері,
егер олардың көлемі және ... ... ... сарапшыға буынып-
түйіліп және марлет бекітілген түрде беріледі. Қалған жағдайларда
сараптаманы тағайындаған сот сарапшыны зерттеу ... ... ... ... ... бара ... және ... жүргізу үшін қажетті
жағдайларды қамтамасыз етуге тиіс. Іске қатысушы адамдар сараптама жүргізу
кезінде, соттан тыс ... ... ... ... ... кедергі келтіріп жағдайларды қоспағанда, қатысуға құқылы іске
қатысушы адамдарды сараптама жүргізуге қатыстыру туралы өтініштерді сот
қанағаттандырылған жағдайда аталған ... ... ... ... ... ... ... адамдардың сараптама жүргізуге
кедергі келтірмейді. Соттан тыс сараптама жүргізу кезнде іске қатысушы
адамдар ... ... сот ... ... ... ... ... жүргізу сот сараптамасы органына тапсырылған кезде
сот сарапатма тағайындау туралы ... және ... ... оның
басшысыныа жібереді. Сараптаманы сот сараптамасы органның ұйғарымда
көрсетілген қызметкері жүргізеді. Егер сараптама ... ... ... ... сарапшыны мақтауды сот сараптамасы органының
басшысы жүзеге асыруды, бұл ... ... ... ... хабарлайды.
Басшы сараптама жүргізуді ұйымдастырады. Оны жүргізу мерзімдерін
белгілейді. Сараптамалық реттеудің ... ... және ... ... ... ... бақылауды жүзеге асырады.
Теориядағы даулы мәселе бұл "арнаулы білім" ... ... Осы ... заң ... бұл ... білімде қаншалықты
көлемде қолдану мәселесі да жауапсыз қалып отыр. Бірақ А.А.Эйсмонның атауы
бойынша арнаулы білімді қажет ететін жағдайлар бұл тар текті мамандарды
қажет ... ... ... Ол ... белгілі білімді қажет ететін
жағдайларда экспертиза тағайындауының мұқтаждығы ... ... ... ... әрекет белгілі бір объектіде із қалдырады. Бұл әркеттер өзі
туралы мәліметте сол контактада болған объектіде қалдырады. Әрекеттің
болмауы бізді қоршаған материалды дүниеде із ... Егер ... ... оқиға болған жердегі объектілерде із болмаса ендеше әрекет
те болмаған деген қорытындыға келуге болады. Заттық ... ... ... ... ... ... бұлар "үнсіз куәлар"
деп аталады. Заттық дәлелдемелер куәлардан ... ... ... ... Заттық дәлелдемелердің басқа дәлелдемелеріне қарағанда
өзінің артықшылығы да кемшіліктері де бар. Артықшылықтарын айтатын болсақ
заттық дәлелдемелерде субъектілік фактор дәлелдемелік дәлелдеу ... әсер ... ... ... ... ... бойы ... өзінде әрекет немесе оқиға жүйелі мәлімет сақтап тұрады.
Сонымен заттық дәлелдемелер дегеніміз өзінің ішкі қасиеттерімен, сыртқы
формасымен, ... ... т.б. ... іс үшін ... ... бекітетін немесе жоққа шығаратын бұйымдар.
Заттай дәлелдемелердің басқа дәлелдемелерден айырмашылығы бұл заттай
дәлелдемелердің процессуалдық формасы мен қайнар ... ... ... ... ... айғақ дәлелдеменің процессуалдық
формасы, ал куә дәлелдеменің қайнар көзі ... ... ... ... ... ... ... емес[36]. Бірақ бұнысына
қарамастан заттық дәлеледемелер басқа дәлелдемелермен тең процессуалдық
құқықты.
Әдебиеттерде заттай дәлелдемелерді: алғашқы заттай дәлелдемелер және ... ... деп екі ... ... ... ... ... дегеніміз дәлелдеуге жататын фактімен қалдырылған заттағы
өзгерістер, іздер т.б.
Кейбір авторлар туынды заттай дәлелдемелер деген ұғыммен ... ... атқа дәл ... із қалдыру мүмкін емес деген негзге сүйеніп.
Бірақ ол қателік ой. Өйткені туынды дәлелдемелер болады. Мысалы, машинаның
дөңгелегінің протекторының ізі. Бұл із тез ... ... ... мүмкі.
Бұндай жағыдайда біз туынды заттай дәлелдеме жасаушыларға тура келеді.
Немесе адамның саусағының ізі, бұл да көп ... ... ... Оны ... пленкаға түсіру арқылы немесе туынды заттық
дәлелдеме жасау арқылы біз заттық дәлелдемелерді ұзақ мерзімге сақтаймыз.
Заттай дәлелдемелерді тала ету ... ... ... Сот тек қана ... ... ... ғана талап ете алады. Заттай дәлелдемені іске
қосу туралы өтініш жасап отырған адам осы ... ... ... қасиеттерін сипаттап және де өзінің заттай дәлелдемені іске қосуға
кедегі болып ... ... ... ... ... Дәлелдемелер
тікелей сотқа алып келінеді. Заттай дәлелдемелер істе сақталынады немесе
айрықша ... ... ... ... ... сақтау камерасына
өткізіледі. Сот дәлелдеменің өзгерісіз қалпында сақтауға шара қабылдайды.
Сотқа әкелу мүмкін емес. Заттар тұрған жерінде сақталады. Оларды сот ... ... ... ал ... болған жағдайда суретке
түсіруге және мөрмен бекітілуге тиіс. Бұл дәлелдемелер ... ... ... ... ... олар ... адамдарға немесе сот бұл заттарға
құқығын таныған адамдарға беріледі. Заң бойынша азаматтар иелігінде бола
алмайтын заттар тиісті ұйымдарға беріледі.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жалпы тақырыбымызда қорытындылай ... мен осы ... ... түсінігі және түрлерін қарастырып, осы жерде
дәлелдемелердің азаматтық іс жүргізу ... ... ... ... ... дегеніміз — заңмен көзделген тәртіпте сот тараптардың
талаптары мен қарсылықтарын негіздейтін мән-жайлардың ... ... ... шешу үшін өзге де ... бар мән жайларды солардың негізінде
анықтайтын заңды түрде алынған нақты ... ... ... ... және ... тұлғалардың түсініктемелерімен,
куәлардың айғақтарыма, заттай дәлелдемелермен, сарапшының қорытындыларымен
іс жүргізу әрекетінің хаттамаларымен және өзге де ... ... ... ... ... іс ... кепілдігі. Объективтік
шындыққа жетудің маңызды құралы болып табылады. ... орай ... ... іс ... ... ... атқарады. Және оны
толығымен ашып зерттеу сот әділдігін жүзеге асыруда маңызды ролін атқарады.
Қазіргі ... ... ... ... бойынша фактілік мән жайларды
дәлелдейтін дәлелдемелерді дұрыс зерттемеу барысында көптеген материалдық
және процессуалдық құқық ... ... ... ... ... ... шығарылған шешімдердің күші жойылып бізде, әлде болса да
дәлелдеме институты толық қалыптаспаған және одан әрі зерттелуге жатады.
Бітіру жұмысын ... ... ... ... ... ... болады.
Заңмен көзделген тәртіпте сот тараптардың талаптары мен қарсылықтарын
негіздейтін мән-жайлардың ... ... істі ... шешу үшін өзге ... бар ... ... ... анықтайтын заңды түрде алынған
нақты деректер іс бойынша дәлелдемелер болып табылады.
Бұл нақты деректер тараптардың және ... ... ... ... ... дәлелдемелермен, сарапшылардың
қорытындыларымен, іс жүргізу әрекеттерінің хаттамаларымен және өзге де
құжаттармен анықталады.
Істі қараушы сот іске катысушы ... ... ... ... ... жинау қажеттігі туралы өтінімін қанағаттандырған жағдайда
тиісті сотқа белгілі бір іс жүргізу ... ... ... ... қараушы сот іске қатысушы адамдардың Қазақстан Республикасының
құқықтық көмек көрсету жөнінде келісімі бар басқа мемлекетте дәлелдемелер
жинау туралы өтінішін қанағаттандырған ... осы ... ... сот ... ... үшін ... ... ұсыну соңынан мүмкін болмайды немесе
қиындық келтіреді деп қауіптенуге негізі бар іске ... ... ... дәлелдемелерді қамтамасыз ету туралы сұрай алады.
Дәлелдемелерді қамтамасыз ету куәлардан жауап алу, сараптама жүргізу, оқиға
болған жерді ... шығу және ... да ... ... ... заттар өзінің сыртқы түрімен, қасиеттерімен немесе өзге де
белгілерімен іс үшін маңызы бар ... ... ... бола ... ... ... болса, олар заттай дәлелдемелер деп танылады.
Заттай дәлелдемелер істе ... ... ... ... ... соттың
заттай дәлелдемелер сақтау камерасына өткізіледі. Сот заттай дәлелдемелерді
өзгеріссіз қалпында сақтауға шара қабылдайды.
Заттай дәлелдемелер соттың ... ... ... енгеннен кейін олар алынған
адамдарға қайтарылады немесе сот бұл заттарға ... ... ... ... сот белгілеген тәртіппен өткізіледі.
Заң бойынша азаматтардың иелігінде бола алмайтын заттар тиісті ұйымдарға
беріледі.
Іске ... ... - ... ... ... ... ... зерттеу және бағалау мақсатында ғылыми-техникалық құралдарды
пайдалануға құқылы.
Ғылыми-техникалық құралдарды пайдалану кезінде жәрдем көрсету үшін сот
маман ... ... үшін ... бар ... ... ... да болмасын мәліметтер өзіне
белгілі болған тұлға куә болып табылады. Адамның айғағы, егер ол өзінің
хабардар болу көзін ... ... ... деп ... ... ... өтінім жасаған адам оның тегін, атын, әкесінің атын
және тұратын жерін немесе жұмыс орнын хабарлауға, бұл ... ... ... ... міндетті.
Куә ретінде шақырылған адам сотқа тағайындалған уақытта келуге және шынайы
айғақ беруге міндетті.
Сараптама сарапшы арнайы ғылыми білімдер негізінде жүргізетін іс
материалдарын ... ... іс үшін ... бар ... анықталуы
мүмкін жағдайда тағайындалады. Азаматтық сот ісін жүргізуге қатысушы өзге
адамдардың ... ... ... сотты тиісті жағдайларда сараптама
тағайындау қажеттігінен босатпайды.
Қосымша сараптама қорытынды жеткілікті түрде айқын немесе толық болмаған,
сондай-ақ бұрын зерттелген мән-жайларға ... жаңа ... ... тағайындалады. Қосымша сараптама жүргізу сол сарапшының өзіне немесе
басқа сарапшыға ... ... ... сарапшының алдыңғы қорытындысы жеткілікті түрде
негізделмеген не оның дұрыстығы күмән тудырған, не сараптама жүргізудің іс
жүргізу нормалары елеулі ... ... дәл сол ... ... ... сол мәселелерді шешу үшін тағайындалады. Қайталама іс жүргізу
әрекеттеріне қатыстыру үшін консультациялар алу және ғылыми-техникалық
құралдарды қолдануға жәрдем көрсету мақсатында сот ... ... ... ... ... ... арасынан тартылуы мүмкін. Маманды
тағайындау сот ұйғарымымен ресімделеді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Нормативтік құқықгық актілер.
1. ҚР Конституциясы 30 ... 1995 ... ҚР ... ... ... ... 13 ... 1994 ж.
3. ҚР Қылмыстық істер жүргізу.
II. Арнайы ... ... ... и ... ... в ... М. 1981 ... М.К.Треутников. Доказательства и доказывание в советском гражанском
процессе. М. 1982 ж.
3. К.С.Юдельон. ... ... в ... ... ... Гражанское процессуальное право. Учебник под ред. М.С.Шакарена М.,
1996.
5. С.В.Курылев. Основы ... ... в ... ... ... ... М.Х. ... положения гражданского процесса. Историко-правовое
исследование. М. 1979.
7. Бюллетень Верховного Суда РФ. ... ... М.С. Курс ... ... ... I. 1. М. ... Саханова Т.В. Регламентация доказательств и доказывания в гражанском
процессе. Журнал "Государство и право", 1993.
10. Гуревв П.П. О понятии ... ... ... "Советское
государство и право". 1996.
11. Резниченко И.М. Установление ... и силы ... ... ... ... ... ... Университета.Т. 32.
12. Кипкис Н.М. Допустимость доказательств в уголовном судопроизводстве.
М., 1995.
13. Юдельсон К.С. ... ... М., ... ... гражданский процесс. М. 1975.
15. Пучинский В.К. Признание стороны в советском ... ... ... ... В.В. ... ... М. 1995.
17. Давтен А.Г. Экспертиза в гражданском процессе. М., 1995.
18. Эйсмон А.А. Заключение эксперта. М. 1971.
-----------------------
[1] М.К.Треутников «Судебные доказательства» М., 1997. с. ... ... ... ... в ... правосудии». Минск. 1969,
с.139
[3] Хутыз М.Х. Общие положения гражданского процесса. Историко-правовое
исследование. М., 1979, с.88
[4] М.С.Строгович. Курс советского ... ... І.1. М., ... ... ... ... и доказывания гражданском
процессе, Журнал Государство и право. 1993. №7, с.53.
[6] 1ҚР АІЖК 13.07.1999ж
[7] Курылев С.В. Основы теории ... в ... ... ... ... М.С. Гражданское процессуальное право России. М. 1999. ... ... А.А. ... П.П Курс ... ... ... . М. ... 349-350с
[9] ҚР АІЖК. 13.07.1999.
[10] Мельникова А.А. ... П.П Курс ... ... права . М. 1981.Т.І 347с.
[11] Гуреев П.П. О понятии судебных ...... ... ... 1966. №8. с.58. Резниченко И.М. Установление достоверенности и
силы доказательств по ... ... ... ... Дальновосточного
университета. 1969. т.32. с.105.
[12] Треутников М.К. Судебные доказательства. М., 1997. с. 124.
[13] Резниченко И.М. ... ... и силы ... ... ... – Ученые записки Дальневосточного Университета. Т. 32,
1969. с. 105.
[14] Кипнис Н.М. Допустимость доказательств в ... ... 1995, с. ... ... ... доказательства. М., 1997, с. 102-103.
[16] Гражданское процессуальное право России. Учебник под ред. М.С.Шакарян.
М., 1996. с.147.
[17] М.К. Треутников. Судебные ... М., 1991. ... ... ... ... М., ... ... Основы теории доказывания в советском правосудии. Минск,
1969, с. 177-179.
[20] Треушников М.К. Гражаднский процесс. М. 2000. 126 ... ҚР ... ... ... М.К. ... ... М. 1997. стр 74-75
[23]Курылев С.В. «Основы теории доказывания в советском ... ... стр ... М.Х. ... положения гражданского процесса. Историко-правовое
исследование. М.1979, стр.88.
12 ... М.С. Курс ... ... процесса. Т.1.М. 1968,
стр.288-289.
[24] Ткачев Н.И. Законность и обоснованность судебных постановлений по
гражданским делам. – Саратов: Саратовск. Гос. Ун-т, 1987. – с. ... ... С.К. ... ... в ... процессе. М.
1956. с.129-132.
[26] Советский гражданский процесс. М., 1975. с.153.
[27] М.К.Треутников. Судебные доказательства. М. 1991. с.181.
[28] Пучинский В.К. Признание стороны в ... ... ... ... ... В.В.Молчанов. Арбитражный процесс. М., 1995.с.155-156.
[30] Давтян А.Г. Экспертиза в гражданском ... М. 1995. с. ... ... ... ... М., 1971, с.91.
[32] М.К.Треутников. Судебные доказательства. М., 1991, с.248.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелердің түсінігі, маңызы және жіктелуі29 бет
Қылмыстық сот ісін жүргізудегі заттай дәлелдемелер және дәлелдеу құқығының түсінігі54 бет
Азаматтық іс жүргізудегі дәлелдемелер73 бет
Азаматтық іс жүргізудегі дәлелдеу және дәлелдемелер мәселелері58 бет
Кәмелетке толмағандардың қылмыстары туралы істер бойынша дәлелдеуге жататын мән-жайлар78 бет
Қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелер туралы81 бет
Азаматтық iс жүргiзудегi дәлелдеменiң түсiнiгi мен топтастырылуы29 бет
Азаматтық істердегі дәлелдемелер25 бет
Азаматтық процесстегі сот дәлелдемелері27 бет
Басқару қызметінің дәлел- дәйектері (мотивациялау)5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь