Халықаралық ұйымдардың қызметтері және жіктелуі

Мазмұны.

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2

І.Тарау. Халықаралық ұйымдардың қызметтері және жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7

2.Тарау. Біріккен Ұлттар Ұйымы. және Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11

3.Тарау. Халықаралық экономикалық ұйымдар және олардың Қазақстандағы қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26

4.тарау. Халықаралық аймақтық ұйымдар және Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..50

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 52
Кіріспе
Қазіргі уақытта халықаралық ұйымдарға мүше болу және олардың қызметтеріне белсенді қатысу - егеменді, тәуелсіз мемлекеттердің маңызды істерінің бірі. Реформалар жолына түсіп, өркениетті қоғам құруға талаптанып жатқан Қазақстан үшін халықаралық ұйымдардың қызметіне кең көлемде араласу - бүгінгі күннің көкейкесті мәселесіне айналып отыр.
Халықаралық ұйымдардың қызметіне тиімді түрде қатысу үшін олардың іс-қимылдарын жан-жақты зерттеу қажет.
Қазіргі халықаралық қатынастардың ерекше белгісінің бірі халықаралық ұйымдар рөлінің арта тусуі. Бұл арада халықаралық қатынастар шеңберінің кеңейіп, күрделенуін, көпжақты дипломатияның дамуын, сөйтіп халықаралық деңгейдегі ынтымақтастықтың күшейе түсуін айту керек.
Қазіргі халықаралық қатынастарды тек қана екі жақты қатынастармен шектеуге болмайды. Әлемдік маңызы бар мәселелердің көбеюі олардың шешімін табу жолында халықаралық қоғамдастықтың күш-жігерін біріктіруді талап етеді. Халықаралық ұйымдарды негізінен екі категорияға бөліп қарастыруға болады. Олар: үкіметаралық (мемлекет аралық) және өз жұмыстарын қоғамдық негізде атқаратын мемлекеттік емес ұйымдар.
Халықаралык, ұйымдардың пайда болып, дамуы халықаралық қатынастардың ұзақ мерзімді және табанды саяси және экономикалық іс-қимылдарына байланысты. Көне замандарда, құл иеленуші мемлекеттер кезеңінің өзінде халықаралық келісім-шарттар, халықаралық арбитраждар туындап, халықаралық құқықтың классикалық институттары - конгрестер мен конференциялар пайда бола бастаған. Уақыт жылжыған сайын халықаралық бас қосулар кездейсоқ емес, оқтын-оқтын жүзеге асырылып және мұндай конференцияларды дайындап, шақыру үшін тұрақты органдар құрылып өз қызметтерін дәйекті түрде жүзеге асырған. Міне, дәл осындай органдар болашақ халықаралық ұйымдардың қайнар көзі, бастауы болды.
Халықаралық ұйымдардың пайда болып дамуына дүниежүзілік сауда, сондай-ақ, діни конфессиялар да әсер етті. Ал халықаралық ұйымдар өздерінің қазіргі мағынасында бұдан жүз жылдай бұрын қалыптаса бастады. Олардың құрылуы халықаралық қатынастардың кеңейіп, күрделіленуімен, әсіресе халықаралық экономикалық рыноктың қалыптасуымен тікелей байланысты. Мүның өзі халықаралық-құқықтық мәселелерді реттеп отыру талаптарынан туындаған еді.
Халықаралық ұйымдарды құрудағы жеңілдіктер қатарына сол уақыттың өзінде халықаралық құқықтың бірқатар нормалары мен институттары қызметінің қалыптаса бастағаны да әсер етті. Ең алғашқы ірі халықаралық ұйымдардың қатарына: жер өлшеуші халықаралық одақ (1864 ж.), халықаралық телеграф одағы (1865 ж.) Дүниежүзілік почта Одағы (1874 ж.), Халықаралық өлшем және салмақ комитеті (1875 ж.), Өндірістік меншікті қорғайтын Одақ (1883 ж.), әдебиет және өнер шығармаларына меншікті қорғау Халықаралық Одағы (1886 ж.), Құлдыққа қарсы Халықаралық Одақ (1890 ж.), Халықаралық Темір жолы, тауар қатынасы Одағы (1890 ж.) жатады.
Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін 50-ге тарта тұрақты түрде қызмет атқаратын халықаралық ұйымдар пайда болып, өз жұмыстарына кірісті. Одан кейінгі жылдары халықаралық ұйымдардың саны жедел қарқынмен арта түсіп, үстіміздегі ғасырдың 80-жылдары олардың саны 20000 мыңға жуықтады.
Соңғы уақыттағы Халықаралық ұйымдар санының күрт өсуі халықаралық қатынастардың орасан жандануымен және олардың күрделене түсуімен түсіндіріледі.
Саяси, экономикалық қатынастардың қарқынды дамуына XX ғасырдағы ғылыми-техникалық прогрестің елеулі жетістіктері де өз әсерін тигізді.
Халықаралық ынтымақтастықтың жаңа, маңызды түрлері пайда болды. 60-жылдары отарлық жүйенің, 80 жылдары социалистік жүйенің қирауымен байланысты егемен мемлекеттер саны көбейіп, ондағы халықтардың белсенділігі артты және олардың дүниежүзілік саясатқа ықпалы күшейді. Үкіметтік емес деңгейдегі халықаралық қатынастар да жоғары қарқынмен дами бастады.
Қазіргі халықаралық қатынастардың даму тенденциясының күрделі де, қайшылықты болуы қызмет атқарып жатқан халықаралық ұйымдардың эволюциясын, сонымен қатар жаңа халықаралық ұйымдарды құруды талап етіп отыр. Халықаралық ұйымдар санының өсуі және олардың қызмет шеңберінің кеңеюі, өз кезегінде халықаралық қатынастардың құрылымы мен жүйесіне игі әсер етері сөзсіз.
Жекелеген елдер саясатындағы түсініспеушіліктер, қайшылықтар халықаралық ұйымдардың бір қалыпты қызмет атқаруына кедергі бола алмайды. Қайта мұндай түсініспеушіліктер мен қайшылықтар олардың позицияларын келісімдер арқылы анықтап, бейбіт жолмен шешу үшін халықаралық ұйымдардың таптырмас құрал екендігін дәлелдейді. Олардың беделін арттыра түседі.
Халықаралық жағдайдың өзгеруіне байланысты халықаралық ұйымдар да өзгерістерге ұшырайды: біреулері өздерінің бағыт-бағдарын қайта құруға ұмтылса, басқа біреулері өз қызметтерін доғарады.
Халықаралық ұйымдарды ресми тіркеу және олардың тізімін жасау 1909 жылы Брюссельде (Бельгия) құрылған Халықаралық ассоциациялар Одағының негізгі міндеті. Бұл үкіметтік емес ұйымның мақсаттарына халықаралық ұйымдарды тіркеу және олардың қызметтерін үйлестіру, дүниежүзілік қоғамдастыққа қажетті ақпараттарды жинап, оларды мүдделі елдерге таратып беруі жатады. Одақтың өзінің баспасөз органдары бар. Олар: „Халықаралық одақтар" журналы мен „Халықаралық ұйымдардың жылнамасы". Бұл басылымдарда үкіметаралық және үкіметтік емес, сондай-ақ, улттық ұйымдар мен мекемелердің халықаралық қатынастарға байланысты іс-қимылдары жөніндегі мәліметтер жарияланып отырады.
Халықаралық ұйымдар халықаралық қатынастар жүйесінің ажырамас бір бөлігі. Бұл жүйенің ең басты және негізгі элементі - мемлекет. Мемлекеттер халықаралық құқықтың басты субъектілері. Сондықтан халықаралық ұйымдарды халықаралық қатынастар жүйесінің екінші деңгейдегі элементі деп қарастыру қажет. Халықаралық ұйымдар өздерінің халықаралық қатынастар жүйесіндегі орны мен рөліне қарай жіктеледі.
Бұл ұйымдардың, ең беделдісі, әрине, Біріккен Ұлттар Ұйымы. БҰҰ-ның халықаралық қатынастардағы рөлі ерекше маңызды болса, басқа бір жекелеген ұйымдардың халықаралық қатынастардағы атқаратын рөлі болар-болмас.
Халықаралық ұйымдар қызметі тиімділігінің принципті маңызы бар көрсеткішіне олардың қарама-қарсы екі тенденцияны ымыраға келтіру мүмкіндіктері жатады. Бұл тенденциялардың бірінші жағы мемлекеттердің егемендік пен тәуелсіздікке ұмтылуында болса, екінші жағы өздерінің біраз құқығын келісімді мақсаттарға жету үшін халықаралық ұйымдарға сенім артып, тапсыруында жатыр. Сондықтан да біз халықаралық ұйымдарды үкіметаралық және үкіметтік емес деп екіге бөлеміз. Халықаралық үкіметаралық ұйымдар мемлекетаралық келісімдер нәтижесінде құрылады. Мұның өзі жарғыда (көпжақты келісім-шартта) тиянақталады. Қажет болған жағдайда жарғы (устав) нақты актілермен толықтырылады. Халықаралық үкіметаралық ұйымдардың жарғыларында олардың құқықтық нормалары көрсетіледі, өз кезегінде бұл нормалар халықаралық құқықтың көздері болып есептеледі.
Үкіметаралық ұйымдардың құқық субъектісі ретіндегі нақты көтерер жүгі жоғарыда аталған жарғымен анықталады. Құқық субъектісі болуы Бұл ұйымдарға объективті түрде халықаралық құқықтық негіз жасап, халықаралық қатынастардың элементі болуына кеңінен жол ашады. Сондай-ақ, кез-келген халықаралық ұйым халықаралық келісім-шарттарды негізге ала отырып, басқа ұйымдармен белгілі байланыс нысандары арқылы арақатынастарын жөнге келтіре береді. Толыққанды халықаралық құқық, субъектілеріне Біріккен Ұлттар Ұйымы және оның арнайы, мамандандырылған мекемелерін жатқызуға болады.
Халықаралық ұйымдардың анықтамасын беру үшін бұл ұйымдардың маңызды ерекшеліктерін, қазіргі дүниежүзілік құрылымдардың негізгі саяси-экономикалық кескін-келбетін, олардың әлеуметтік аспектілерін, қазіргі халықаралық қатынастар жүйесінің күрделілігін есептей отырып, осы қатынастар жүйесінің негізгі элементтерінің өзара қимыл әрекеттерін талдау қажет. Бір айта кететін жай халықаралық ұйымдар идеясы егеменді елдерді олардың халықтарының санына, территориясының көлеміне, экономикалық үлес салмағына қарамастан заңдық тұрғыдан тең елдер деп есептейтінін де есте ұстаған жөн.
Енді халықаралық ұйымдар түсінігінің негізгі бес белгісін (элементін) қарастыруға болады.
1.Келісімдік негіз. Мұның мәні халықаралық ұйымдарды құру актісі, жарғысы ретінде көпжақты халықаралық келісім-шарт есептеледі. Келісім-шарттар халықаралық ұйымдардың заңдық болмысын анықтайды.
2.Белгілі мақсаттардың болуы. Халықаралық ұйымдардың белгілі бір мақсатта құрылуы олардың заңдылығын, ұйымдық құрылымын, қызмет бабын анықтайды.
3.Өзіне сай ұйымдық құрылымы, яғни халықаралық ұйым шеңберінде ынтымақтастық механизмін құрайтын тұрақты органдар жүйесінің болуы.
4.Ұйымдардың дербес халықаралық құқықтары және міндеттері болуы, олардың құқықтық еркі бар заңды түлға ретінде қалыптасуы.
5.Халықаралық құқық талаптарына сай құрылуы яғни халықаралық ұйымның өз қызметін халықаралық құқықтың жалпыға бірдей принциптері мен нормалары шеңберінде жүргізуі1.
Сонымен, жалпыға ортақ белгілері мен критерийлерін негізге ала отырып халықаралық ұйымдардың анықтамасын беруге болады.
Халықаралық (мемлекетаралық) ұйым дегеніміз - халықаралық құқық субъектісі болуға мүмкіндігі және тұрақты түрде қызмет атқаратын мекемелері бар, халықаралық құқық талаптарына сай белгілі мақсаттарды орындау үшін келісім негізінде қүрылған мемлекеттердің халықаралық бірлестігі.
Пайдаланылған әдебиеттер тізмі
3. Тоқаев Қ. «Қазақстан Республикасының дипломатиясы» Астана «Елорда», 2002 ж.
4. Арыстанбекова А.Х. «Обьедененные нақии Казахстан» Алматы 2002 г.
5. Арыстанбекова А.Х. «Казахстан в ООН; история и переспективы» Алматы 2002 г.
6. «Егемен Қазақстан» 2002ж. 2 наурыз.
7. «Біріккен Ұлттар Ұйымы: бітімгершілігі мен жаңа үрдістері» //Қазақ тарихы-2003 жыл № 6, 60-66 бет.
8. «Біріккен Ұлттар Ұйымын реформалау туралы мәселе» //Дипломатия жаршысы; 1999 жыл-МЗ, 23-27бет.
9. Әлемге әйгілі Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болуынық алғашқы қадамдары, нәтижелері, тағылымдары. //Дипломатия жаршысы-2001жыл-№1,2-3 7-39бет.
10. «Ақиқат »,-2003ж № -21-24 бет.
11. Біріккен Ұлттар Ұйымы; бітімгершілігі мен жаңа үрдістері. //Қазақ тарихы -2003жыл-№6- 61-66 бет.
12. Жақып Н. «Әлем елдерімен терезесі тең; 1992жылы 2 наурыз күні Қазақстан Республикасы Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болып қабылданды.//Егемен Қазақстан;-1997жыл-1 наурыз.
13. Шибаева Е. А. Поточный М. Правовые вопросы структуры и деятельности международных организаций. М., 1988.
14. Н. Назарбаев. Қазақстаннын, егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы мен дамуының стратегиясы, „Егемен Қазақстан", 16 мамыр, 1992 ж.
15. Іңкәрбаев Е. Еуразияшылдық доктринасы саяси қозғалыс, мәдени құбылыс және интеграциялық тәсіл ретінде. Саясат/ақпан-наурыз 2000. 55 б.
16. Еуразия Одағы Керек пе? //Жас Алаш. 16.12.2000. №151
17. Елбасы. Алматы. "Ана тілі".' 1-9.96. 443 б.
18. Еуразия Одағы Кереқ пе? //Жас Алаш. 16.12.2000. №151
19. Геннади Толмачев. Елбасы. Алматы. 2000. 238-239 б.
20. Назарбаев Н. Ғасырлар тоғысында. Өнер 1996-272. 97 б.
21. Геннади Толмачев. Елбасы. Алматы. 2000. 237-238 б.
22. Бұл да сонда. 240 б.
23. Назарбаев Н. Ғасырлар тоғысында. Өнер 1996-272. 101-102 б.
24. Шарафаддин Ә. Тірлік үшің бірлік керек. //Егемен Қазақстан. 05.12.2000. №306
25. Самат Мұса. Еуразилық экономиклық қауымдастық Еуразиялық Одақ құрылымына бастайтын төте жол.//Егемен Қазақстан. 11.10.2000. №250
26. Жас Алаш. 2002. №62
27. Сапиулла Абдулпаттаев. Шанхай ынтымақтастық ұйымы. Ақиқат. 2002. №3 62 б.
28. Бұл да сонда. 62 б.
29. Збигнев Бжезинский. Стратегическая география Евразии меняетсия М.2004
30. Сапиулла Абдулпаттаев. Шанхай ынтымақтастық ұйымы. Ақиқат.2002. №3. 64-65 б.
31. Бұлда сонда. 65-66 б.
32. Материалы научной конференции: «Шанхайская Организация Сотрудничество: проблемы и перспективы межгосударственных отношений в Евроазиатском регионе», 25-28 июня 2004 года, г.Уральск.
33. Егемен Қазақстан 2005ж 5 шілде
34. Егемен Қазақстан 2004ж 18 маусым
        
        Мазмұны.
Кіріспе....................................................................
..................................................2
І-Тарау. Халықаралық ұйымдардың ... ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар және олардың Қазақстандағы
қызметі.....................................................................
.................26
4-тарау. ... ... ... ... ... ... халықаралық ұйымдарға мүше болу және ... ... ... - ... ... ... ... бірі. Реформалар жолына түсіп, өркениетті қоғам құруға талаптанып
жатқан Қазақстан үшін халықаралық ұйымдардың қызметіне кең көлемде араласу
- бүгінгі ... ... ... айналып отыр.
Халықаралық ұйымдардың қызметіне тиімді түрде қатысу үшін олардың іс-
қимылдарын жан-жақты зерттеу қажет.
Қазіргі халықаралық қатынастардың ... ... бірі ... ... арта ... Бұл ... ... қатынастар шеңберінің
кеңейіп, күрделенуін, көпжақты ... ... ... ... ынтымақтастықтың күшейе түсуін айту керек.
Қазіргі халықаралық қатынастарды тек қана екі жақты қатынастармен
шектеуге болмайды. ... ... бар ... ... ... ... ... халықаралық қоғамдастықтың күш-жігерін ... ... ... ... ... екі категорияға бөліп қарастыруға
болады. Олар: үкіметаралық (мемлекет аралық) және өз ... ... ... мемлекеттік емес ұйымдар.
Халықаралык, ұйымдардың пайда болып, дамуы халықаралық қатынастардың
ұзақ мерзімді және табанды ... және ... ... Көне ... құл ... ... ... өзінде
халықаралық келісім-шарттар, халықаралық арбитраждар туындап, халықаралық
құқықтың классикалық институттары - ... мен ... ... ... ... ... сайын халықаралық бас қосулар кездейсоқ емес,
оқтын-оқтын жүзеге асырылып және мұндай конференцияларды дайындап, шақыру
үшін ... ... ... өз ... ... ... жүзеге асырған.
Міне, дәл осындай органдар болашақ халықаралық ұйымдардың қайнар ... ... ... ... болып дамуына дүниежүзілік сауда, сондай-ақ,
діни конфессиялар да әсер етті. Ал ... ... ... қазіргі
мағынасында бұдан жүз жылдай бұрын қалыптаса бастады. Олардың ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуымен тікелей байланысты. Мүның өзі
халықаралық-құқықтық мәселелерді реттеп отыру ... ... ... ... ... жеңілдіктер қатарына сол уақыттың өзінде
халықаралық құқықтың бірқатар нормалары мен ... ... ... да әсер ... Ең алғашқы ірі халықаралық ұйымдардың
қатарына: жер өлшеуші ... одақ (1864 ж.), ... ... (1865 ж.) Дүниежүзілік почта Одағы (1874 ж.), Халықаралық өлшем және
салмақ комитеті (1875 ж.), ... ... ... Одақ (1883 ... және өнер ... ... ... Халықаралық Одағы (1886
ж.), Құлдыққа қарсы Халықаралық Одақ (1890 ж.), Халықаралық ... ... ... ... (1890 ж.) ... ... ... басталғанға дейін 50-ге тарта тұрақты түрде
қызмет атқаратын ... ... ... ... өз жұмыстарына кірісті.
Одан кейінгі жылдары ... ... саны ... ... арта
түсіп, үстіміздегі ғасырдың 80-жылдары олардың саны 20000 мыңға жуықтады.
Соңғы уақыттағы Халықаралық ... ... күрт өсуі ... ... ... және ... күрделене түсуімен
түсіндіріледі.
Саяси, экономикалық қатынастардың қарқынды дамуына XX ғасырдағы ғылыми-
техникалық прогрестің елеулі ... де өз ... ... ... ... ... түрлері пайда болды. 60-
жылдары отарлық жүйенің, 80 жылдары ... ... ... ... мемлекеттер саны көбейіп, ондағы халықтардың белсенділігі
артты және олардың дүниежүзілік саясатқа ықпалы ... ... ... ... ... да жоғары қарқынмен дами бастады.
Қазіргі халықаралық қатынастардың даму ... ... ... ... ... ... жатқан халықаралық ұйымдардың эволюциясын,
сонымен қатар жаңа халықаралық ұйымдарды құруды талап етіп ... ... ... өсуі және ... қызмет шеңберінің кеңеюі, өз
кезегінде халықаралық қатынастардың құрылымы мен жүйесіне игі әсер етері
сөзсіз.
Жекелеген ... ... ... ... ... бір қалыпты қызмет атқаруына кедергі бола алмайды.
Қайта ... ... мен ... ... ... ... анықтап, бейбіт жолмен шешу үшін халықаралық ұйымдардың
таптырмас құрал ... ... ... ... ... түседі.
Халықаралық жағдайдың өзгеруіне байланысты халықаралық ұйымдар да
өзгерістерге ұшырайды: ... ... ... ... ... ... ... өз қызметтерін доғарады.
Халықаралық ұйымдарды ресми тіркеу және олардың тізімін жасау 1909 жылы
Брюссельде (Бельгия) ... ... ... ... негізгі
міндеті. Бұл үкіметтік емес ұйымның мақсаттарына халықаралық ... және ... ... ... ... қоғамдастыққа
қажетті ақпараттарды жинап, оларды мүдделі елдерге ... ... ... ... баспасөз органдары бар. Олар: „Халықаралық одақтар" журналы
мен „Халықаралық ұйымдардың жылнамасы". Бұл басылымдарда ... ... ... ... ... ұйымдар мен мекемелердің халықаралық
қатынастарға байланысты іс-қимылдары ... ... ... ... ... ... жүйесінің ажырамас бір бөлігі.
Бұл жүйенің ең басты және негізгі ... - ... ... ... басты субъектілері. Сондықтан халықаралық ... ... ... ... ... ... деп қарастыру
қажет. Халықаралық ұйымдар өздерінің халықаралық қатынастар ... мен ... ... ... ... ең беделдісі, әрине, Біріккен Ұлттар Ұйымы. БҰҰ-ның
халықаралық қатынастардағы рөлі ... ... ... ... бір ... ... қатынастардағы атқаратын рөлі болар-болмас.
Халықаралық ұйымдар қызметі тиімділігінің принципті ... ... ... ... екі ... ... ... жатады. Бұл тенденциялардың бірінші жағы ... пен ... ... болса, екінші жағы өздерінің біраз
құқығын келісімді мақсаттарға жету үшін халықаралық ұйымдарға сенім артып,
тапсыруында жатыр. Сондықтан да біз ... ... ... ... емес деп ... ... ... үкіметаралық ұйымдар
мемлекетаралық келісімдер нәтижесінде құрылады. ... өзі ... ... ... Қажет болған жағдайда жарғы ... ... ... ... үкіметаралық ұйымдардың жарғыларында
олардың құқықтық нормалары көрсетіледі, өз ... бұл ... ... көздері болып есептеледі.
Үкіметаралық ұйымдардың құқық субъектісі ретіндегі нақты көтерер жүгі
жоғарыда аталған жарғымен анықталады. Құқық субъектісі болуы Бұл ... ... ... ... негіз жасап, халықаралық
қатынастардың элементі болуына ... жол ... ... ... ұйым ... ... негізге ала отырып, басқа
ұйымдармен белгілі байланыс нысандары арқылы арақатынастарын жөнге келтіре
береді. Толыққанды халықаралық құқық, ... ... ... ... оның ... ... мекемелерін жатқызуға болады.
Халықаралық ұйымдардың анықтамасын беру үшін бұл ... ... ... ... ... ... саяси-
экономикалық кескін-келбетін, олардың әлеуметтік аспектілерін, қазіргі
халықаралық ... ... ... ... ... осы
қатынастар жүйесінің негізгі элементтерінің өзара қимыл әрекеттерін талдау
қажет. Бір айта кететін жай ... ... ... ... елдерді
олардың халықтарының санына, территориясының көлеміне, экономикалық үлес
салмағына қарамастан заңдық ... тең ... деп ... де ... ... ... ұйымдар түсінігінің негізгі бес белгісін ... ... ... Мұның мәні халықаралық ұйымдарды құру актісі,
жарғысы ретінде көпжақты ... ... ... ... ... ... ... болмысын анықтайды.
2.Белгілі мақсаттардың болуы. Халықаралық ұйымдардың белгілі бір
мақсатта құрылуы олардың заңдылығын, ... ... ... бабын
анықтайды.
3.Өзіне сай ұйымдық құрылымы, яғни халықаралық ұйым шеңберінде
ынтымақтастық механизмін ... ... ... ... ... ... ... құқықтары және міндеттері болуы,
олардың құқықтық еркі бар заңды түлға ретінде қалыптасуы.
5.Халықаралық құқық талаптарына сай құрылуы яғни ... ... ... ... құқықтың жалпыға бірдей принциптері мен нормалары
шеңберінде жүргізуі1.
Сонымен, жалпыға ортақ белгілері мен критерийлерін негізге ала ... ... ... ... ... ... ұйым дегеніміз - халықаралық құқық
субъектісі ... ... және ... түрде қызмет атқаратын мекемелері
бар, халықаралық құқық талаптарына сай ... ... ... ... ... ... ... халықаралық бірлестігі.
1. Халықаралық ұйымдардың қызметтері және жіктелуі
Халықаралық ұйымдардың қызметтері (функциялары) дегеніміз- өздерінің алға
қойған мақсаттары мен ... ... ... ... ұйымдардың қалыптасқан және дәстүрлі аспектілерінің бірі -
олардың дипломатия құралы екендігінде. Дегенмен, халықаралық ұйымдардың
қызметі ... ... ... шеңберінен әлдеқайда кең. ... ... ... ақпаратты-жүйелеу шектерінен асып, көпшіліктің
мүдделеріне сай жаңа ... ... ... ... оперативті
функцияларды иемдене бастады.
Халықаралық ұйымдардың ежелден келе жатқан дәстүрлі функцияларының бірі —
ақпараттық қызмет. Бұл қызмет екі ... ... ... ... ұйым ... ... ... және қызметінің негізгі бағыттары
жөніндегі қүжаттар топтамасын жария-лайды; екіншіден, ұйым ... ... ... ... ... мен шолу-ларды,
рефераттарды жарыққа шығарады.
Халықаралық ұйымдардың ереже шығармашылық (нормотворческая) ... ... ... ... ... ... ... ережелерін жасауга тікелей
қатысуы;
2) халықаралық ұйымдардың жекелеген мемлекеттердің ... ... ... ... өзі ... ... ... жасап
қабылдау арқылы жүзеге асады.
Халықаралық ұйымдардың бақылау қызметі ... ... ... Бұлардың қатарына жарғылар, көпжақты конвенциялар, пактілер және
бақылауды жүзеге асыруды қарастыратын әр ... ... ... ... қызмет халықаралық ұйымдардың жаңа функцияларының бірі. Бұл
қызметті Біріккен Ұлттар Ұйымы, оның ... ... және ... ... ... ... ... Мүның мысалы ретінде БҰҰ-ның
халықаралық ... пен ... ... бағытындағы
операцияларын, дамушы елдерге техникалық көмек көрсету іс-қимылдарын атасақ
та жеткілікті. Егер халықаралық ұйымдар ... ... және ... ... ... ... ... саяси қысым жасауға дейін
баратын болса, оперативтік қызмет халықаралық ұйымдардың өз күшімен,
қарауындағы адам және ... ... ... ... ұйымдардың әр түрлі нысандағы ... ... ... ... ... ... болашақта да
халықаралық ұйымдардың қызметтері дами береді және халықаралық жағдай талап
ететін болса жаңа функциялар өмірге ... деп ... ... айтуға болады.
Халықаралық ұйымдарды жіктеу (классификация) ... ... бар. ... өзі бір ... ... ұйымдардың санының
көптігіне байланысты болса, екінші жағынан олардың жіктеу крий-терийлерінің
көп түрлілігіне байланысты. Дәстүрлі, жалпыға танымал критерий — ол ... ... ... ... ... барлық халықаралық ұйымдар
үкіметаралық (мемлекетаралық) және укіметаралық емес болып екіге бөлінеді.
Бірінші категорияға ... ... ... ... ... екіншісіне үлттық, үкіметтік емес ұйымдар, жеке түлғалар және басқа
да халықаралық үкіметтік емес ұйымдар ... ... ... да ... ... екі ... бөлуге
болады. Олар: саяси, экономикалық, әлеуметтік ынтымақтастықты жүзеге
асыратын жалпы ... ... және ... ... ... нақты мәселелерін шешетін топ (мысалы, көлік қатынасы,
байланыс, денсаулық сақтау т. с. с. проблемаларды шешу). Жіктеудің тағы ... ... ... уақытша немесе түрақты түрде жүмыс істеу
мүмкіндіктері. Бірінші ... ... ... ... т. б. ... да, ... — халықаралық ұйымдардың тікелей
өздері кіреді.
Халықаралық ұйымдар географиялық орналасуына қарай да жіктеледі. Мысалы,
дүниежүзінің басым көпшілігі ... ... ... ... ... ... екінші тобына белгілі бір географиялық ... ... ... ... ұйымдар жатады.
Қазіргі уақыт талабына сәйкес халықаралық ұйымдарды ... ... ... жаңа көзқарастар мен тенденциялар түрғысынан жіктеу ең дүрысы
болар еді. Халықаралық ұйымдардың ... ... және ... өзгермейтін
қүрылымын шүқып көрсету ... де ... ... іс ... ... та ... жіктеу схемасына толығымен сай ... ... ... болуы ешкімді де ... ... ... өзін ... оны ... ... ... айшықтау
маңызды. Олай болса ең ыңғайлысы халықаралық ұйымдарды функционалдық, ... ... ... ... үшін ... ... жөніндегі халықаралық ұйымдарды қарастырып
көрейік. Аталған мәселелермен Бүкіл дүниежүзілік сауда ұйымы және ... және даму ... ... ... ... істері Бүкіл
дүниежүзілік кеден ұйымының қарауында, Бұлардан басқа:
— тауарлардың жекелеген түрлерін сату тәртібін ... ... ... ... ... ... және оны ... ұйымдар (қару,
қосарланған технологиялар, ядролық материалдар, ... т. б.) ... ... және ... топ деп аталатын ұйымды жатқызуға болады.
Шикізат ресурстарымен сауданы реттейтін және оларды ... ... ... ұйымдары;
* ОПЕК — мұнай экспорттаушы елдер ұйымы;
* АПЕФ — темір рудасын экспорттаушы елдер ассоциациясы;
* МАБ — ... ... ... ... тауарларын өндіруші (экспорттаушы) және оларды тұтынушы елдер
ұйымдары:
* МСП — бидай ... ... ... МОД — джут ... ... ... МОК — кофе ... халықаралық ұйым,
* МОКК — какао жөніндегі халықаралық ұйым,
* МОС — қант ... ... ... жекелеген тауарлар өндірісі мен саудасы ... ... ... (мыс, қалайы, қорғасын және цинк),
* энергетикалық ресурстар саудасы: Еуропалық энергетикалық хартия, МИРЭС -
дүниежүзілік ... ... т. б. ... ... жіктеу сеткасын жекелеген аймақтар (региондар) деңгейінде де
жасауға болар еді./3/
2. Біріккен Ұлттар Ұйымы. және ... 16 ... ... ... өз ... жылдың 2 наурызы тәуелсіз Қазақстанның тарихында айрықша ... Бұл күні өз ... ... ... ... Ұлттар Ұйымының Бас
ассамблеясының 46-сессиясын консенсус арқылы Қазақстанды Біріккен ... мүше етіп ... ... ... ... ... бұрынғы басқа жеті
республикасы және Сан-Марино Республикасы Біріккен Ұлттар Ұйымына мүшелікке
қабылданды./5/
Осылайша біздің еліміздің тәуелсіздігі мен ... ... ... танылды. Дүние жузінің картасында жаңа егемен мемлекет
пайда ... Біз ... ... ... 168-ші ... ... ал оның
құрамы 176 мүшеге дейін өсті.
Қазақстан үшін 1992 жылдың 5 қазаны тарихи күн ... ... сол ... ... ... ... бірінші рет Біріккен Ұлттар
Ұйымының мінбесінен сөз сөйледі. Өз сөзінде ... ... ... пен ... ... жөніндегі Кеңестік (АӨЫСШК) шақыру жөнінде
бастама жасады. Бұл ... ... ... Ұйымына мүше-мемлекетері
тарапынан оң қолдау тапты. 1993 жылдың қаңтарында Біріккен Ұлттар Ұйымының
мемлекет-мүшелері арасында біздің мемлекетіміздің Біріккен ... ... ... мен ... Кеңесінде бірінші ресми құжаты ретінде
таратылды./6/
Қазақстан Біріккен Ұлттар ұйымына мүше болып кірген соң ... ... ... ... ... еліміздің, ең алдымен Арал ... ... және ... ... ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымының әртүрлі қорлары және
бағдарламаларымен ынтымақтастықты жөнге қою ... ... ... ... ... ... жаңа ... ретінде Біріккен
Ұлттар Ұйымының әртүрлі ... ең ... Бас ... қатысу арқылы, саяси, экономикалық және гуманитарлық салалардағы
халықаралық проблемаларды шешуге өз үлесін ... ... ... себепті Біріккен Ұлттар Ұйымының 46-сессиясы және 1992 жылы
қыркүйек-желтоқсанда өткен 47-сессиясы ... ... ... ... ... бас ... ... ала отырып, Бас Ассамблеяның күн
тәртібіндегі сұрақтар бойынша бірінші рет Қазақстанның бағдарын жасауға
тура келді/7/. Олардың ... ... ... ... ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбітшілік қызметі, халықаралық
экономикалық ынтымақтастық, есірткі бизнесі және терроризммен күресу, адам
құқығы мен гуманитарлық ынтымақтастық мәселелері ... ... ... ... ... күн ... барлық
мәселелер бойынша біздің мүшелігіміздің алғашқы күндерінен ... ... ... болды.
Біріккен Ұлттар Ұймында бәрі біз үшін тың нәрсе болды. Бірінші рет
Қазақстаның ... ... 1996 ... ... Алматыда өткен мемлекет
басшыларының кездесуінен соң Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі
мәжіліс өткізіп, онда ... осы бір көп азап ... ... ... ... ... ... өзінің бірініші саяси қарарын қабылдады. Бірінші
рет Қазақстан Біріккен Ұлттар Ұйымна өзінің ғарыштық ... ... 1997 жылы ... ... ... ... ... 16 желтоқсанында Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясының
52-сессиясы Семей аймағы халқының денсаулыгы мен ... ... ... ... ... жөніндегі арнаулы қарарын қабылдады. 54 мемлекет
оның ішінде 3 ядролық держава, ... ... 15 ... ... ... үшін ... ... Ұйымына мүше болу-біздің еліміздің
тәуелсіздігі мен ... ... және ... іс ... ... Осы ... ұйымға деген жоғары құрмет ... ... ... ... және ... ... ... 2 наурызда Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымына кіруі өзінің
маңызы жағынан тарихи акция ... осы ... ... ... шынайы
тәуелсіз мемлекет ретінде әлемдік қоғамдастық қатарына ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымға әлемдік қоғамдастықтың қатардағы жаңа
мүшесі ретінде ғана емес, сонымен бірге ... ... ең бір ... проблемалары бойынша белсенді позиция ... ... ... ... алғы ... тұрған мемлекет ретінде
енді. 1991жылы Семей ядролық сынақ алаңының ... және ... ... ... жоқ ... ... Ядролдық қаруды таратпау
туралы шартқа қосылу жөнінде міндеттеме алу Қазақстанға үлкен бедел сыйлады
және Біріккен ... ... Бас ... ... ... ... ... жеке бастамаларын көтеруге ... ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясының 47-
сессиясы тәуелсіз мемлекет өкілі ретінде Қазақстандық делегация ... ... ... Осы сессияда Президент Н.Ә.Назарбаев Қазақстанның
халықаралық саясаты туралы сөз сөйледі./11/
Әлемдік қоғамдастығы ... және ... ... ... жаңа рөлін назарға ала отырып, Н.Назарбаев былай деп ... ... Бас ... ... ... өзінде әлемнің тұтастығы
үшін жаңа күн тәртібін белгілеуді ... ... жаңа өмір ... түсіну
байқалады. Бұл орайда мен ықтимал шиеленіс ошақтарының отқа ... ... ... ... шаралар жүйесі
ретінде тікелей жария ... ... ... ... көзге
анық байқалатын, сондай-ақ пайда болуының өзі жан-жақты болжамдық ... ... ... ... тұрақтылықты сақтаудың шарты
ретінде маңызды орын алады».
Осы форумда Н.Ә.Назарбаев екі маңызды ұсыныс ... екі ... ... ... ... еліміздің сыртқы саяси бағытының жасампаздың
сипатын паш етті.
Біріншіден, қазақстандық басшы ... ... ізгі ниет ... «бір плюс бір» ... бойынша Біріккен Ұлттар Ұйымының
бітімгершілік күш-жігерінің қорын құруды бастауды ... Бұл ... ... ... ... оған өзінің қорганыс бюджетінен бір
пайыз бөліп, жыл ... ... ақша ... сол ... бір пайызға
ұлғайтады. Осындай жолмен 10 жылдан кейін осы бітімгершілік соммасы он есе
өседі.
Екіншіден, Қазақстан басшысы ... ... ... және ... ... ... кеңесті шақыру туралы бастама көтерді. Азия құрлығының
орасан зор кеңістігінде қауіпсіздік құрылымын құруға бағытталған осы ұсыныс
біздің ... ... ... сахнада кеңінен танымал етіп,
Қазақстанның сыртқы саясатының арқауына айналды.
Н.Ә.Назарбаев ... ... ... экология және қоршаған ортаны
қорғау сияқты өмірлік маңызды ... де ... Бұл ... үшін ... екі сөзден-Арал мен Семей сөздерінен мен мұндалап
тұрады. Кеңезесі кеуіп бара ... Арал ... және ... ... ... ... ... апат аймағы. 150млн. тұрғын
халқы бар аймақтың экономикасы мен денсаулығы үшін ... ... ... ... Егер бұл ... он ... адамдардың қайғысы
болса, онда ертең Біріккен Ұлттар ... ... ... ... ... ... айналуы мүмкін.
Біздің екінші бір ... жан ... деп ... ... халқымыздың еркінен тыс Қазақстан жеріне
салынған, әлемдегі екі ... ... ... ... ... астам адам зардап шеккен, ауадағы, жер ... және ... ... ... ... ... ... мен Нағасаки
қайғысының себепшісі болған құрылғылардың ... ... есе ... ... ... осы ажал ... құм кұйылды, бірақ осы
аймақты оңалту, зардап шеккендерді емдеу, жаңа ... ... ... ... зор қаражат қажет. Осыны негізге алатын болсақ, деп ... ... ... ... ... ... зәру.
Қазақстанның халықаралық сахнада бой көрсетуі сәтті өтті деп ... ... ... ... ... әлемдік қоғамдастықтың іс
жүзінде ғаламдық қауіпсіздікті колдайтын бөлігінің қатарынан лайықты орын
алды.
Біріккен Ұлттар Ұйымында ... және ... ... таратпау
режимін нығайту саласындағы Қазақстан басшылығының белсенді рөлі, ... ... ... ... ... ... ... жоғары бағаланды. Ядролық қаруды сынауды толық тоқтату жөніндегі
Қазақстанның табанды позициясы және іс ... ... ... ... құрметіне бөленді. Қазақстанның СНВ-1 қатарына және
Ядролық қаруды таратпау туралы шартына қосылуын Біріккен ... ... ... ... ... Ядролық қаруды таратпау туралы
іс-қимылды ұзарту жөніндегі ... ... ... ... мен ... басшылары өздерінің сөздерінде құттықтады.
Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясында ... және ... ... ... өзі қабылдайтын барлық қарарларында жоғарыда аталған
фактіні қанағаттанғандықпен атап өтіп жүр.
2001жылғы 29-30 тамызда ... ... «XXI ... ... ... ... ... атты халықаралық конференцияда Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас
хатшысының орынбасары В.Петровский: «Халықаралық қоғамдастық үшін Қазақстан
жауапты саяси ерік-жігерімен, ... ... және ... ... адамзат
өзін өзі жоятын құралдардан ғаламшарды қалай азат ... ... ... ... ... ... 30 қыркүйекте Сыртқы істер министрі Қазақстан атынан Ядролық
сынаққа жан-жақты тыйым салу туралы шартқа қол ... ... ... осы шарттың қатысушылары болып табылады. Осы ... ... ... да ... үлесін қосты, осы мәселедегі біздің
республикамыздың принципті ... және ... ... ... ... және
қолдау тауып жүр. Аталған шартың қол койып, біздің еліміз ... ... ... ... үлес қосты. Сейсмикалық ... ... ... ... ... үшін ... инфрақұрылым
- Семей полигоны пайдаланылады. Бұл қазақстандық мамандардың осы саладағы
халықаралық жұмысқа толық деңгейде қатысуына ... ... ... ... Азияда бейбітшілік пеи қауіпсіздікті сақтауға зор
маңыз береді және осы географиялық аумақта ядролық қарудан азат аймақ ... ... іске ... ... ... осындай аймақ құруға
қатысты келіссөздер процесіне сындарлы түрде қатысып жүр. ... ... ... ... ... ... ... шарттың мәтінін келісу
жөнінде бес Орталық Азия елдерінің сарапшылар тобы елеулі жұмыс ... ... ... ... ... ... қаруды таратпауды және
ғаламдық қауіпсіздік режимін нығайтады.
Қазақстан халықаралық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі ... ... зор ... бере ... ... ... ... қызметін белсенді түрде қолдайды. Ұйымға мүше мемлекеттердің
Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгершілік ... ... және ... туралы пікірлерін бөлісе отырып, Қазақстан, Қырғызстан және
Өзбекстан 1995жылғы желтоқсанда Біріккен Ұлттар Ұйымының ... ... ... ... ... құру ... келісімге қол қойды. Үш
Орталық Азия мемлекеттерінің басшылары ... ... ... Бас
хатшысына жазған өздерінің өтінішінде бірлескен батальонның ... ... ... ... операцияларына қатысу мүмкіндігі туралы
мәселені қарауды ұсынды.
Орталық Азияның бітімгершілік ... ... ... ... ... ... және Бас ... мұны халықаралық қауіпсіздікті
қамтамасыз етудегі аймақ мемлекеттерінің үлесі ретінде бағаланды. ... ... ... бейбітшілікті қолдау жөніндегі операцияларға
қатысу мүмкіндігімен Біріккен Ұлттар Ұйымының резервтік келісімдер жүйесіне
қосылған 51-ші мемлекет болды. Бүгінгі күні ... мүше 65 ... ... ... және олар ... ... Ұйымының
бітімгершілік операциялары үшін ресурстар ұсынуға өздерінің ... ... ... ... мүше бола отырып, Қазақстан көптеген саяси
проблемалардың, бірінші кезекте орталық Азия ... ... ... шешімін іздестіруге тартылды. Ауғаныстандағы
жағдайдың шиеленісуіне ... 1996 ... ... Алматыда Қазақстанның,
Ресейдің, Өзбекстанның, Қырғызстанның және Тәжікістанның саяси басшыларының
кездесуі өтті, олар аталған мәселе бойынша ... ... ... қабылданған шешімге сәйкес біздің еліміз аталған мемлекеттермен
бірге Ауғаныстандағы жағдай туралы ... ... ... ... ... Кеңесінің арнайы мәжілісін өткізуге бастамшы болды (1996 ... ... Оның ... ... ... ... ... Қауіпсіздік
Кеңесінің 1076 белгілі қарары қабылданды, ... тең ... ... ... ... және АКШ-ты, Германияны, Италияны, Чилиді
және Корея Республикасын қоса ... ... ... да ... ... ... ... Тәжікістан басшыларының және Ресей
Президентінің арнайы өкілінің тағы бір кездесуі 2000 жылғы тамызда ... ... ... ... Азияға таралуына және аймақ елдерінің
аумағына қарулы бандалық құрылымдардың енуіне байланысты қалыптасқан жағдай
қаралды. Кездесуге ... ... ... ... ... ... ауған проблемасын шешу жөнінде шұғыл шаралар
қабылдауға шақырып, ... ... ... ЕҚЫҰ және ... да ... ... ... арналған үндеу қабылдады.
Ауған мәселесін реттеу ісінде тиімді нәтижелердің болмай отырғандыгына
алаңдаушылық білдірген Президент Н.Ә.Назарбаев 2000 ... ... ... ... ... мыңжылдығының саммиті кезінде ауған мәселесін
тұрақтандыру жөнінде ... ... ... үшін Ауғаныстан мен Орталық
Азиядағы жағдайды қарауға арналған Қауіпсіздік Кеңесінің арнайы отырысын
шақыруды сұрады. ... ... ... қоғамдастықтың бірқатар кең
ауқымды саяси, экономикалық және гуманитарлық шараларды ... ... еді, ... ... ... ... жаңаша көзқараспен қарауына,
халықаралық қоғамдастықтың тарапынан қолға алынбай отырған кейбір істерді
көрсетуге, сондай-ақ Ауғаныстандағы жағдайды реттеу ... ... ... үшін ... ... ... болар еді.
Қазақстан Ауғаныстанның соғыс қиратқан экономикасын қалпына келтіруде
әлемдік қоғамдастық ... кең ... ... ... ... ауған халқында сенім қалыптасуы ... деп ... ... ... салу немесе есірткі бизнесіне қарсы күрес жөніндегі ара-
тұра болатын іс-қимыл сияқты жекелеген ... ұзақ ... ... ... шаралар Ауғаныстан экономикалық оңалтудың жалпы жоспарының
бөлігі болуы тиіс. Жалпы ... ... ... ... ... ... шұғыл тоқтатумен қатар, халықаралық экономикалық көмекті
тартумен ... ... ... ... ... және интеллектуалды
ел элитасының әлеуметтік мемлекеттік басқару жүйесін қалпына келтіруге
пайдалануды ... ... өзі ... ... ... және тарихи
сондай-ақ мәдени мұраны қалпына келтіруге байланысты проблемаларды дербес
түрде шешуге ... ... ... ... ... ... ... нақты шоғырландыра
алатын, Ауғаныстанды мекендейтін барлық ұлттардың құқығы мен бостандығын
сақтауды қамтамасыз ететін, ... ішкі ... ... және ... ... ... жүргізетін Ауғаныстан үкіметін ресми
тануға дайын.
Кейінірек Ауғаныстандағы жағдайды ... ... ... ... 2001 ... сәуірдегі Қауіпсіздік Кеңесі мен Бас
Ассамблеясының 55-сессиясында ресми құжат ... ... ... ... ... ... ... көзқарасы Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының күн ... ... ... ... ... кезде осы халықаралық форумда ... жүр. ... ... Еуропадағы қауіпсіздікпен ынтымақтастық
жөніндегі ұйымның, Ислам Конференциясы Ұйымының, парламентаралық Одақ ... ... ... ... ... осы бірлестіктердің
Біріккен Ұлттар Ұйымымен ынтымақтастығын ... ... ... қабылдайтын қарарлардың тең авторы болып табылады.
Біріккен Ұлттар Ұйымындағы ... ... ... Біріккен
Ұлттар Ұйымы қарайтын ... ... ... ... ... ескерудің негізінде қалыптасады. Бұл орайда экономика, экология,
әлеуметтік даму, халақаралық құқықты прогрессивті ... адам ... ... ... ... пен есірткі бизнесіне қарсы күрес
саласында Біріккен Ұлттар Ұйымымен өзара іс-қимылды нығайтуға ... ... ... ... ... Азия аймағының көлік жүйелерін
және тауар өткізудің әлемдік рыноктарына ... ... ... одан әрі
дамыту жөнінде басқа да азиялық елдермен күш-жігерді үйлестіруге ерекше
маңыз берілді.
Біріккен ... ... Бас ... ... ... Азиядағы транзит мәселесі бойынша қарар қабылдауға бастамасы болды.
Еуропа мен Азия ... ... ... кеңейту үшін өзара
байланысты ұлттық және ... ... ... дамыту проблемасы
уақыт озған сайын маңызды бола ... ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше
мемлекеттер тарапынан өсе түсіп ... ... ... ... ... ... ... проблемасының маңыздылығын түсінудің
куәсі-бірқатар Шығыс ... ... ... ... ... ... 53-сессиясында осы қарардың тең ... ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымға мүше 13 мемлекет
осы құжаттың тең ... ... ... Әзербайжан, Армения, Ауғаныстан,
Беларусия, Болғария, бұрынғы ... ... ... ... ... ... Молдава, Ресей, Тажікстан, Түркеменстан, ... және ... ... Екінші комитеттің жалпы мәжілісінде дауыс
берместен-ақ қабылданды.
Орталық Азия аймағындағы транзит ... ... ... ... мамандандырылған мекемелерінің, басқа да халықаралық ұйымдардың
және ... ... ... ... ... ... ... мен
Азия арасындағы көлік қатнастарын дамыту бағдарламаларын әзірлеу мен ... ... ... елдердің тарапында болатын іс шарлардың халықаралық
құқықтық негізін құрды. Қарардың ережелерін Қазақстан өкіметі, ... мен ... ... ... ... ... және
басқа да мүдделі тараптармен келессөздер барысында пайдалануы мүмкін.
Біріккен Ұлттар Ұйымының - халықаралық бейбітшілікті қамтамасыз етуден
де, сондай-ақ ... ... ... де ... жүктелген бірден
бір қалықаралық ұйым. Тұрақты даму тұжырымдамасы 1992 жылы Рио-де Жанейрода
өткізілген Біріккен ... ... ... орта мен даму жөніндегі
конференциясында ... ... үшін осы ... ... ... Қазақстан Республикасы үкметі, конференцияның ... -«XXI ... ... күн ... ... іске ... ... жасады. Осы құжатқа сәйкес әзірленген ... ... ... ... тұжырымдамасын Қазақстан
Республикасының қабылдауын Бірікен Ұлттар Ұйымында ... мен ... ... ... ... біздің еліміздің басшылығының
кешенді және байсалды ... ... ... ... ... туралы Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының баяндамасына
материялдар әзірлеу, денсаулық сақтау, ... ... ... ... төрт ... ... ... әзірлеу халықаралық және ұлттық
сапаршылардың бірлескен жұмысының нәтижесі болды. ... ... ... Бас ... 53 сессиясында қаралды. 1997 жылғы 16 желтоқсанда
Бірікен Ұлттар Ұйымы Бас ... ... ... ... ... байланысты Қазақстан үкіметі 1998 жылдың ... ... ... ... құрамына министрліктер мен
ведомстволардық, жергілікті ... ... ... ядролық орталықтың
және екі үкіметтік емес ұйымдардың ... және ... ... Ең маңызды міндет Семей полигондағы ядролық сынақтардың
салдарын жою. Осы мақсаттармен ... ... ... ... ... ... былайға қатерді болдырмауға ... ... ... ... ... бес ... ... секторын
белгіледі, олар: денсаулық сақтау ... ... ... ... ... ... және ақпарат тарату. Осы аталған басымдықтарды
таңдап алу ... ... ... ... ... ... ... және
өзара байланысты қиыншылықтармен түсіндіріледі. Қазақстанның мемлекеттік
құрылымдары бүгінгі күні қаржылық қиындықтарға байланысты аталған аймақ ... ... ... ... көмек көрсетуге мүмкіндік жоқ. ... ... ... бес ... берілетін бағыттарды іске асыру үшін
43 млн. ... ... ... ... ... ... ... оңалтуды
халықаралық әріптестік негізде тиімде түрде жүргізуге болады.
1998 жылғы 16 қарашада Бірікен Ұлттар Ұйымының Бас ... ... ... ... ... халқының экологиясы және
экономикалық дамуын оңалту мақсатындағы халықаралық ынтымақтастық ... ... атты ... қабылданды.
Бірікен Ұлттар Ұйымына мүше бірқатар мемлекеттердің делегацияларымен
тұрақты консультациялар жүргізудің нәтижесінде ... ... ... ... ... ... аталған қарардың мәтінін келісті.
Біріккен Ұлттар Ұйымының дипломатиялық топтарында ұйымға мүше 54 мемлекттің
осы қарарға тең ... ... ... ... тарапынан Қазақстанды
кеңінен қолдауы туралы, біздің мемлекетіміздіқ халықаралық беделінің ... ... ... куәландырады. Қарарда бас хатшыға бағытталған ұсыныс
бар, онда Семей аймағын ... және ... ... ... Бас
Ассамблеясының 55-сессиясына тиісті баяндама әзірлеу мақсатында Біріккен
Ұлттар Ұйымының тиісті бағдарламаларын қатыстыра отырып, консультацияларды
жалғастыра беру ... ... кең ... ... ... Біріккен Ұлттар
Ұйымының жан-жақты тартылуы жоғары ... ... ... ... ... олар: Адам құқығы туралы-Вена
(1993ж), халықтың қоныстануы мен ... ... ... ... ... ... ... елді мекендер және даму туралы-Стамбұл
(1996ж.).
Қазақстан құжаттардың бастапқы жобаларына ұсыныстар ... ... ... сонымен бірге олардың ережелерін ұлттың ... іске ... осы ... ... ... ... қатысты.
Қазақстанның барлық халықтарының теңдігін, нәсіліне, жынысына, тіліне,
дініне, саяси және өзге де ... ... ... ... мен ... ... ... біздің елеміздің Конституциясы Вена
деклорациясының шешімдеріне және Адам құқығы ... ... ... ... келеді. Қазақстан Республикасының Президенті
жанынан Адам құқығы жөніндегі комиссияның құрылуын Біріккен Ұлттар ... ... ... ... ... ... іске асыруға
бағытталған нақты қадам ретінде бағаланды.
Отбасын, әйеледерді және ... ... ... ... ... басымдық берілетін бағыттарының бірі. Біздің еліміз
қатысушы болып табылатын әмбебап халықаралық шарттардың алғашқыларының бірі
Бала ... ... ... ... ... ... Конференцияға
Президент Н.Ә.Назарбаевтың қол қоюы және оны кейінірек Парламенттік бекіту
Қазақстанның Біріккен Ұлттар ... ... ... ... ... орнатуына және оны кеңейтуіне мүмкіндік берді.
Біріккен Ұлттар Ұйымының қызметіндегі басымдықтардың бірі халықаралық
құқықтың принциптері мен ... ... оны ... түрде дамыту
және жүйелеу болып табылады. Міне, сондықтан да ... ... ... ... 1989жылғы 17 қарашадағы 44/23 қарарымен 1990-1999 жылдар
кезеңі Біріккен Ұлттар ... ... ... ... ... ... ... 1995жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб
пәтерінде (Нью-Йорк) халықаралық көпшілік құқығы ... ... ... ... ... онда ... ... қуқықтық
құрылымдармен реттеу жөнінде қызу пікір алмасу өткізілді. Пікірталасқа
әлемнің 150-ден астам мемлекеттерінен өкілдер қатысты.
Егер ... ... ... ... алғашқы жылдарында Қазақстан
делегациясы Ұйым шеңберінде өткізілетін халықаралық ... ... ... ... ... ... ... жалпы шолумен ғана шектелсе, ұлттық
құқықтық базаның дамуына және қашықтық тәжірибенің жинақталуына ... ... ... ... ... ... ... қазірдің
өзінде сарапшылық деңгейде болашақ конвенциялардың баптардың ... ... ... құқық туралы, халықаралық сауда құқығы
туралы Бірікен Ұлттар Ұйымының комиссиясы өткізетін зерттеулерге қатысады.
Осы жылдар ішінде ... ... ... ... және көлікке,
экологияға, терроризмге қарсы күреске қатысты, гуманитарлық дипломатиялық
құқық ... ... ... ... қатысушысы ретінде
көрінді. Осы шарттардың көпшілігінің депозитарийі Біріккен ... ... ... ... ... кеңістікті игеру саласында ... ... ... ... зор. ... Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының 49-
сессиясында (1994ж.) Қазақстан бейбіт мақсаттарға ғарыш ... ... ... ... ... Мұны Қазақстанның ғарыш
кеңістігін игеруге кеңейту үлесін тану ретінде ... ... ... тұрғын елді мекендер бойынша Біріккен Ұлттар ... ... ... табылады, оның шеңберінде қала құрылысын салу мен тұрғын үйді
жоспарлау саласындағы халықаралық ... ... ... жүргізіледі.
Қорыта айтқанда 1992 жылы 2 наурызда Қазақстан Біріккен Ұлттар ... ... ... ... ... ... ... осы қадам біздің елеміздің
шынайы тәуелсіз мемлекет ретінде әлемдік қоғамдастың қатарына қабылдануын
рәміздік ... ... ... 2 наурызда Қазақстанның бүгінгі таңда 189 мүше-мемлекеттерді
біріктіретін Біріккен Ұлттар Ұйымына ... ... ... Біріккен
Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының 46 сессиясында Қазақстан Республикасын
Біріккен Ұлттар Ұйымға қабылдау ... ... ... мақұлданды.
Біздіқ көпұлтты халқымыз үшін бұл оқиғаның ... зор ... ... ... ... қоғамдастықтық Қазақстанды тәуелсіз мемлекет ретінде
танығанын көрсетіп берді.
Қазақстан маңызды ғаламдық және аймақтың түйінді проблемалардың ... осы ... ұйым ... ... жақтайды. Бұл ұйымның
әмбебаптыгы, көп жақты күш-жігерді үйлестіру жөніндегі айтулы мүмкіндіктері
оны әлемдегі қауіпсіздік пен ... ... ... ... ... ... болып өткен Мыңжылдық Саммитті Біріккен ... ... ... мен ... ... қуаттап берді.
Қортынды декларацияда жаңа әлемдік тәртіпті қалыптастыру Біріккен Ұлттар
Ұйымының ... ... мен ... құқық нормаларына
негізделуі тиіс. Белгілі дәрежеде Мыңжылдық Саммиттің ... ... ... ... ... ... ... Ұйымының
болашаққа деген іс-қимыл жоспары. Қазақстан, Мыңжылдық ... ... ... оның бейбітшілікке, ынтымақтастық пен
дамуға қатысты ережелерін асыруға шын ... ... ... ... ... ... Республикасының Президенті
Н.Ә.Назарбаев жаһандану процесі дүниежузілік қоғамдастық ... ... ... ... атап ... Жаңа қыр көрсетулер мен қауіптердің
туындауы ... ... ... ... ... тауып отыруы
ерекше маңызды рөл ... ... ... Ұйымының басты міндеті
жаһандану процесінің оңтайлы сипатын қамтамасыз ету.
Біріккен Ұлттар Ұйымы қарарында Қазақстан ... ... ... ... ... үшін ... түрде жұмыс жүргізіп келеді. 1992
жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы мінбесінен Қазақстан Президентінің алғашқы рет
Азиядағы өзара ықпалдастық және ... ... ... ... ... бастамасын көтерген болатын. Бұл бастама беделді ұйымның рухына және
аймақтық қауіпсіздікті ... ... оның ... сай ... ... ... және таратпау мәселелеріне үлкен мән
береді.
3. Халықаралық экономикалық ұйымдар және ... ... ... үкіметаралық ұйымдар (ММПО) қазіргі халықаралық қатынастарда
маңызды рөл атқарады. Халықаралық ұйымдардың Бұл категориясының маңыздылығы
олардың жүмысына мемлекеттер мен үкіметтердің ... ... ... ... Бұл ұйымдарга мүшелігін өздерінің сыртқы экономикалық
саясаттары мен қызметтерінің бас-ты ... бірі деп ... ... ... ... ... әрбір мемлекеттің сыртқы
істер министрлігі қүрамында халықаралық ұйымдармен шүғылданатын бөлімдер
бар, халықаралық ... ... ... ... жарна мемле-
кеттік бюджеттің сыртқы саяси және сыртқы экономика-лық қызметіне арналған
бабының ... ... ие ... үкіметаралық ұйымдардың қатарынан экономикалық мәселелермен
шүғылданатын ұйымдардың қызметін атап көрсетейік. Ол үшін Біріккен Ұлттар
Ұйымының ... ... ... қарастырайық. БҰҰ-ның
экономикалық және әлеуметтік кеңесі (ЭКО СОС) Бас ... ...... ... ... және қаржы мәселелері
жөніндегі) және ... ... ... гуманитарлық және мәдениет
жөніндегі) есеп беруге міндетті.
БҰҰ-ға мүше ... ... ... сайын экономикалық сектордың салмағы да
арта түсуде. 60-жылдары Біріккен Ұлттар Ұйымының шеңберінде сауда және даму
конференциясы (ЮНКТАД). ... ... ... ұйым (ЮНИДО) сияқты
ірі экономикалық органдар қүрылды. Қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... орта ... ... (ЮНЕП)
жүзеге асыра бастады. БҰҰ-ның ... ... ... оның ... ... ... (65-тен 90%-ке дейін) жұмсайтын
көрінеді.
Егер БҰҰ-ның маманданған мекемелері жөнінде ... ... ... ... экономикалық бөлімдерді бөліп алудың өзі қиын. Әрине, БҰҰ-
ның органдары мен ұйымдарын экономикалық, әлеуметтік т. с. с. деп ... ... ... ... жыл ... ... миллион бюджеттік шығындар
БҰҰ-ның экономикалық қызметінің деңгейін ... ... ... ... ... ... ... Халықаралық еңбек ұйымының
(МОТ), БҰҰ-ның білім, ғылым және мәдениет жөніндегі ұйымының (ЮНЕСКО),
қызметтерін ... ... ... ... ... мейлінше маңызды және басым екендігін көрсетеді.
Қазақстан БҰҰ-ға оның 164-ші ұлттық мүшесі болып 1992 жылдың 2 наурызында
қабылданды. Біздің Республика БҰҰ-ның ... ... ... ... мүшелерінің бірі. Қазақстанның бұл беделді ... ... ... ... ... мәселелерімен тығыз байланысты.
Сондай-ақ, ... ... ... нығайту жөніндегі
бастамалары да көпке мәлім.
Қазақстандық өкілдіктің БҰҰ-ның көмекші органдарындағы іс-қимылдары да
айтуға ... ... ... ... Қазақстан БҰҰ-ның экономикалық және
әлеуметтік кеңесінің ... елді ... ... мен ... ... ... Біздің Республика БҰҰ Бас Ассамблеясының
космосты бейбіт мақсаттарға пайдалану комитетінің де ... ... ... даму және ... ... қорғау Бағдарламасымен (ЮНЕП) де белсенді
ынтымақтастықты қолдап, олардың Арал, Каспий, Семей проблемаларьш шешудегі
көмегіне үміт ... ... даму ... ... 1965 жылы ... Бұл Бағдарлама —
дамушы елдерге көп жақты техникалық және ... ... ... ... арна. Аталған көмектер эксперттерді жіберу, жабдықтар
беру, стипендиялар тағайындау сияқты ... ... ... ... Бағдарламасының Қазақстандағы қызметі 1993 жылы басталып, ұлттық
кадрларды ... ... ... ... көрсету бағыттарында
жүргізіліп келеді.
БҰҰ-ның қоршаған орта жөніндегі Бағдарламасы (ЮНЕП). ... ... және ... үшін үкіметтер мен халықаралық қоғамдастықтың ... ... ... мақсатында 1972 жылы құрылған ЮНЕП-тің жасаған
биологиялық көп турлілік Конвенциясына Қазақстан 1994 жылдың ... ... 1994 ... ... Парижде жасалған шөлге қарсы күрес
Конвенциясына Қазақстан белсенді ... ... оған қол ... ... ... ынтымақтастық шеңберінде мынадай жұмыстар атқарылуда:
қоршаған ортаның бүкіл әлемдік қорының (ФГОС) ... мен ... ... ... көп ... және оның ... қорғау"
бағдарламасын жүзеге асыру,
ЮНЕП бағдарламасы шеңберінде Каспий ... ... ... ... ... ... ... аймақтық бюросымен бірге Арал және Каспий теңіздерінің
проблемалары жөніндегі ... ... ... ... ЮНЕП-тің табиғатты қорғау жөніндегі заң шығару және экологиялық саясат
Орталығы Қазақстандағы ... ... және ... ... ... ... сынақтан өткізуде.
БҰҰ-ның халық саны жөніндегі қоры (ЮНФПА) 1967 ... ... ... Бұл қор БҰҰ жүйесіндегі мекемелерге халық саны ... ... ... үшін қосымша ресурстар бөлу істерімен
шұғылданады. ЮНФПА-ның аймақтық өкілеттігі Ташкент ... ... ... қор ... Азия ... халық саны мен отбасын ... ... ... ... бастады. Орталық Азияның алты мемлекеті
үшін 23 млн. доллар бюджеті бар кешенді ... ... ... ... ... (ЕЭК) 1947 жылы ... және
тікелей ЭКОСОС-қа бағынады. Штаб-пәтері Женевада орналасқан. Қазіргі кезде
55 мүше елдерді ұйымдастырып отыр. Комиссияның негізгі мақсаттарына ... ... ... ... ... және ... ... қорғау, көлік, статистика, сауда мен экономикалық талдауды ... ... ... ... ... ... 1994 жылдың қаңтар айынан ... ... ... ... Қазіргі уақытта Қазақстан экономикасының белгілі
басымдықтары ... ... ... ... ... ... Қазақстанның өкілі ЕЭК-тің экологаялық саясаты
жөніндегі Комитетінің мүшесі.
БҰҰ-ның Азия және ... ... ... ... және ... ... 1947 жылы құрылған. Комиссияның штаб-пәтері Бангкокте
(Тайланд). Азия және ... ... ... ... және ... Азия және Тынық мухиты елдерінің әлеуметтік-экономикалық ... ... ... және дүниежүзінің ... ... ... дәнекерлік қызмет атқарады.
Еуразиялық мемлекет ретінде Қазақстан ЭСКАТО-ның ... ... ... ... ... Азия даму ... ... отыр.
4. Халқаралық аймақтық ұйымдар және Қазақстан.
Қазіргі заман ... ... ... ... ... тұрақтылық — инфляцияға ушырамаған ақша-несие ... ... ... ... ... мен ... баға белгілеу, сондай-ақ
сыртқы саудадағы ашықтық-экспортты ынталандыру, импортты барынша шектеу,
біртүтас импорт тарифы, үлттық валютаның ... қуны мен ... ... ... ... жасау болып табылады.
„Қоғамдық өмірдің шешуші саласы — экономика сала-сындағы стратегия мен
тактиканың мәні қүрылымдық және ... ... ... бір
мезгілде жоя отырып, нарықтық жүйеге көшуді одан әрі жалғастыру бо-лып
табылады"1.
Қазақстанның аймақтық интеграциялық топтармен ... сөз ... ... ... ТМД ... күш жігерді біріктіру мақсаттары тұрады.
Өйткені ТМД елдерінің экономикалары бір-бірімен ... ... ... ... шын жақтастары бола отырып, кдлыптасқан
жағдайдан шығудың өзімізге тән ... ... ... ... ... „интеграция" саясатынан „үйлестіру" саясатына көшуді жүзеге асыру
қажет. Бүл ... ... ... және ... ... ... мүмкіндіктерге суйене отырып жүзеге асы-рылуы тиіс. Ал, бүл
мүмкіндіктер Қазақстанда жеткілікті.
Біріншіден, бүл іс ... ... ... ... ... ... болатын пайдалы қазба бай-лықтарының көптігі. Екіншіден, жерге
қатысты реформа ларды ... ... ... Қазақстанға тіпті
дүниежүзілік аренада азық-түлікті экспортқа шығаруда көзге түсуге мүмкіндік
беретін ауыл шаруашылық жері мен ... кең ... ... ... ... ... потенциалдың және барлық салаларда
са-уатты жүмысшылар контингентінің болуы. Төртіншіден, бай, бүрынғы жүйе
кәдімгідей талап ... ... ... мол қоры, жаңалықтар мен
өнертабыстар.
Республика байланыстарының қазіргі жай-күйі мен стратегиялық мүддесін
ескере отырып, ... ... ... ... ... бірдей мына
бағыттар бойын-ша дамитын болады.
1. ... ... ... Беларусьпен, Орта-лық Азия
мемлекеттерімен және ТМД-ның ... ... ... одақты
сақтап, нығайту. Бүл орайда мыналар ескеріледі:
а) кәсіпорындар арасындағы ... ... ... жүзілік рыноктағы бағаны түсірмеу үшін шикізат экспорты
саласындағы іс-әрекетті ... ... ... мен Таяу ... ... жүктердің тран зитін қамтамасыз
ету;
г) ғылыми-техникалық ... ... ... ну және
конверсияны жүргізу.
2. „Азия — Тынық мүхиты аймағы" Пекин - Сеул ... ... ... ... ... ... шығу. Бүл бағыттың алдыңғы қатарлы
технологиялар, ірі ... ... ... бар ... ... - біздің өнімді өткізу және Қазақстанда бірқатар жобаларды іске
асыру үшін жүмысшы ... ... ... ... ... мәні ... „Азия". Ықтимал өткізу рыногы және ... эко ... ... бірі ... Туркияға басты назар аудару. Экономикаға
инвестиция ... үшін ... және ... Азия елдерімен
ынтымақтастық.„Еуропа" ГФРға басым назар аударылады, ол ТМД ға барлығынан
да көп қаржы ... ... ... ... ... ... ... ірі көлемде ынтымақтастық жасалуы мүмкін. Оның үстіне ГФР-дің
экономикалық ... біз үшін ... ... Инфрақүрылымды дамыту және
кадрларды оқыту мақсатында техникалық жәрдем мен несие алу үшін Еуропа
экономикалық қоғамдастығымен ынтымақтастық. ... ... ... ... ... іс-қимыл сақталады.
4. „Америка" Дүние жүзінің жетекші экономикалық державасы ретінде АҚШ-қа
басты назар аудару. Мексйка-мен және ... ... ... ... ... өте зор.
5. Халықаралық үйымдардағы: Халықаралық валютақоры, Халықаралық даму ... құру ... ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымы, Бүкіл
дүниежүзілік сауда ұйымы, Халықаралық азаматтық авиация үйымы, шикізаттың
жекелеген түрлерін ... ... ... ... ... өте маңызды
жеке сала болып табылады.
„Дүние жүзі қоғамдастығымен қосылуға деген үмтылы-сымызды білдіре отырып,
халықаралық экономикалық стратегияларды үйлестірудің қалыптасқан қүралдарын
тануға біз ... ... ... үшін ... сауда-ның қажетті болашағын
қүра отырып, халықаралық ком-муникациялар қалыптастыру мен ... ... ... Қазірдің өзінде Қытайдағы теңіз жағалауынан бас ... ... ... Түркіменстан, Иран және Түркия арқылы
Парсы шығанағындағы ... ... ... ... ... жол ... ... Осы мемлекеттердің темір жол желісі арқылы ... ... Таяу ... ... жаңа ... жолдары ашылады. Қолда бар және
жоспарланып отырған темір жол маршруттарымен Қазақстан жыл ... 15—20 ... жүк ... ... ... Транссибімен салыстырғанда жаңа
Трансазия маршруты Жапония мен ... ... жүк ... ... мың ... ... Ал Суэц каналына шығып, теңіз арқылы тасумен
салыстырғанда жол 10,5 мың шақырымға ... ... ... ... ... ішкі проблемалары шешілді. Ол
құбыр тарту құрылысына кірісіп, оны 1999 жылы ... ... өзі ... ... сырт ... тасымалдауға мүмкіндік береді. Бірақ
2003—2005 жылдардан бастап балама мүнай-газ қүбырлары қажет болады. ... ... ... ... және оны ... ... тұтынуға
бағдарланады. Әңгіме, атап айтқанда, Кав-каз дәлізін пайдаланудың
мүмкіндігі туралы ... ... ... ... ... теңізіне де, сондай-
ақ Батыс Қытайдың аймақтарына да тасымалдау идеясының келе-шегі зор.
1997 жылы оптико-талшықты кабель пайдаланылатын ...... ... іске қосу ... ... өзі таяу ... планетаның кез-
келген нүктесіне бөгетсіз телекоммуникациялық жол ашуға мүмкіндік береді.
Еуропа қайта құру және даму банкісінің көмегімен Каспийдегі ... ... ... ... ... ... ... Олар аяқталғаннан
кейін порт екі миллион тонна құрғақ жүк және 6 миллион тон-наға дейін ... ... ... ... ... Порт Иран арқылы Қазақстанның Таяу және
Орта Шығыспен, ал Ресей өзендері мен Балтық теңізі арқылы Еуропамен ... ... ... ... арқылы жаңа әуе көпірлерін жасау жөнінде де ... ... Олар ... ... ... ... және керісінше
жолаушылар мен жүк тасымалдағанда шығынды едәуір қысқартуға, жаңа ... ... ... болып табылатын Ақмола қаласының құрылысын
жеделдетуге жәрдемде-седі.Соңғы жылдары ... 6 ... ... ... ... ... ... 2000-ға жуық бірлескен ... ... ... ... бой-ынша узақ мерзімді инвестициялар
сомасы 60 миллиард ... асып ... Бұл ТМД ... мен ... ... ... ... бүкіл инвестициялық ... 4 ... ... қүрайды,
Халықаралық азаматтық авиация ұйымы, шикізаттың жекелеген ... ... ... ... ... өте маңызды жёке сала ... ... жүзі ... ... ... ... білдіре
отырып, халықаралық экономикалық стра-тегияларды үйлестірудің қалыптасқан
қүралдарын ... біз ... сана ... өзге жаққа қарай бет бұра бастады. Солай болса-дағы
ырықтандырылған экономикаға, тіпті ... ... ... ... жоқ деп санауымызға болады. Әлемдік еңбек бөлінісі обьективті ... ... ... ... қай ... аз болса, сол жерде дамиды. Осы
заманғы өнеркәсіптік және басқа технологиялар адам өмірінің ... ... ... да ғылыми әлеуетке ие екендігіне қарамастан бірде бір ел
жалғыз өзі әлемдік техникалық прогреспен жарыса ... ... ... ... ... кірігушілікке кедергі келтіру дегеніміз
шығыны жоғары өндіріс пен тиімсіз басқаруды қызғыштай қорғау.болып шығады.
Бұған қоса ... ... ... ... - ... ... ... ролі қалай өзгеруі керек дегенде тұрғандай көрінеді
Өйткені, әр елдің өз ... өз ... бар. ... ... өте ... Осындай туындаған жағдайларға
байланысты Еуразиялық экономикалық қауымдастық аясында ... ... жол ... айтуымызға болады. Бұған мүше Беларусь,
Қырғызстан, Қазақстан, Ресей, ... ... ... ... ... бұрынғы республикалары. 200 милионға жуық халық!.
Бұл дегеніміз айтарлықтай үлкен. рынок.
2000 жылы ... ... 10 ... ... ... ... төрағалық етуімен өткен Кедендік одаққа қатысушы
елдер - ... ... ... Ресей және Тәжікстан
Мемлекетаралық кеңесінің мәжілісі одақтас елдер ... ... үшін бар ... ... ... ізгі ниет біріктірген
ортақ мақсаттағы адамдардың кездесуі ретінде бағаланды /13/. Бұл ... ... ... бес ... ... жаңа ... ашылған айтулы
оқиға болды. Өйткені, Еуразиялық ... ... ... ... ... өмірге келген еді. Еуразиялық экономикалық қауымдастық - ;
10.11.2000 жылы төрт мемлекеттің кеден ... ... ... ... жас
қауымдастық. Оның негізін қалыптастырған және ... ... ... Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев. Бұл — бұрынғы кеңестік
кеңістіктегі жүртшылықтың қорқатын одағы емес, бұл — ... ... ... күре тамырын бақылып, әр байланыстырып отыратын
эконөмикалық қауымдастық. Бұл - ашық экономикалық ұйым. ... ... ... ... ... ... бес мемлекеттің басын
біріктіріп отырған Еуразиялық экономикалық қауымдастыққа кірем деушілерге
есік ашық /14/. ... ... ... ... ... Одақта
қалыптасқан жағдайды сараптай келе ... ... ... бестік
елдерінің экономикалық ахуалына оң ықпал ... ... ... ... ... ... өткен .самитте мемлекет басшылары ... ... ... ... Олардың айтуына қарағанда, Кедендік Одақ
пен Біртұтас экономикалық кеңістік туралы келісімнен туындайтын мақсаттар
мен ... іс ... ... ... ... ... қаралып,
мақұлданған. Шешімдердің қағаз жүзінде қалмай, ... ... ... ... ... бір орнында тұрмайды, жаңа шешімдер қабылдауды қажет
етеді. Осы тұрғыдан ... ... ... ... ... жаңа ... болып табылады.
Еуразиялық экономикалық қауымдастық құру және аталған мәселеге орай
мемлекет басшыларының мәлімдемесі самитте ең басты құжат ... ... ... ... ... және ... мемлекет басшылары
бұл жаңа экономикалық ұйымның интеграциялық үрдістері ілгері жылжуға тиімді
әсер ететініне ... ... ... ... ... президенті Н.Назарбаев Еуразиялық экономикалық қауымдастық
құру туралы шешімді Қазақстанның Кедендік ... ... ... іс ... сапалық жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік
беретін тетік ретінде қарастыратынын атап ... Бұл ... ... да ... ... ... ... принципті жаңа құрылым
болып табылады. Сонымен ... ... ... ... 1994 ... ... Одақ ... бастамасын іс жүзіне асыруға
бастайтын төте жол ретінде қарастырған жөн. Әрі бұл шешімде ұжымдық саяси
ерік, көп қырлы ынтымақтастық, нақты ... ... ... ... Еуразиялық экономикалық қауымдастықтың жоғары органы ... ... ... Оған ... ... ... ... болу өкілеттігі берілген, оның құрамына мемлекет басшыларынан
басқа премьер-министірлер ... ... ... ... ... ... - бұл жас ... әуелі өзінің құқықтық базасын, қатысушы
мемлекеттердің атқаратын міндеті мен жауапкершілігі бар. ... ... ... әр ел бір- ... тығыз интеграциялық
қарым-қатынасқа түспесе одан оң нәтиже күту қиын. Оның ... ... ... ... Тәжікстан кіреді/16/. Қазақстан -
экономикалық реформалардың көшбасшысы. Біздің еліміз ТМД мемлекеттерінің
арасында бірінші болып АҚШ тарапынан нарықты экономика елі ... ... ТМД ... ... ... болып мұндай жетістікке жетуі
біздің" еліміздегі нарықтық өзгерістердің табысты ... ... Бұл ... ... ... елімізді толық құқылы
әріптес дәрежесіне көтереді. Ресейге қатысты дәл осындай мәселе енді ғана
талқыланбақ.
Бұл 2004 ... ... ... ... кезінде президенттеріміздің
келіссөздерінің, сондай-ақ елімізде әлеуметтік экономикалық және саяси
реформаларды ... ... ... іке асты. Бұл соңғы он жылдағы
біздің бүкіл жұмысымыздың нәтижесі.
Мұндай шешімнің біз үшін ... мәні бар. ... бұл ... ... реформаларды тануы және ең маңыздысы - дүниежүзілік
қауымдастық ... тең ... ... ... танып отыр/17/.
Жаңа ұйымның іс қимыл жасайтын органы тұрақты жұмыс ... ... ... ... қатар қатысушы елдер ... ... ... ... комиссиясы деп аталатын орган
енгізіледі. ... ... пен ... ... ... ... ... міндеті Интеграциялық комитетінң хатшылығына
жүктеледі. Хатшылыққа бас хатшы қызмет жасайды. Еуразиялық экономикалық
қауымдастық - жаңа ... ... ... ... оған ... ауқымына сәйкес белінеді. Бір мемлекеттің келіспеушілігі
болған ... ... ... қабылдай алмайды. Бұл қауымдастыққа қатысу
барлығы үшін тиімді ... ... ... ... ... ... үшін ... тиімді болуына негізделіп отыр. Егер соған
қол жеткізілсе, онда Еуразиялық қауымдастық мықты болады. Егер ... ... оның ... ... деп ... болса, ол қауымдастықтан
шығып кете алады. Осыны бәрінің түсінуі керек. Егер Ресей ... ... ... ... ... ... бұл ... жету мүмкіндігі бар. Басқаша ... ... ... рет ... бәрі ... ... Азия Әкономикалық кеңістігі
Қазақстан экономикасын жандандырудың және оның ... ... ... ... факторларының бірі - Орталық
Азия мемлекеттерімен тығыз экономикалық байланыстарды орнықтыру.
Орталық Азия мемлекеттері халықтарының ... ... ... ... тамырлас. Бұл аймақта орналасқан мемлекеттердің территориясы 4 млн.
шаршы км. Халқының саны 50 ... ... ... ... ... ... бір-бірімен байланыстырып жатқан көлік
және коммуникациялық қатынастары бар, сондай-ақ, ... ... ... мол ... бар Бұл ... экономикаларының
өзара әрекеттесуін жолға қоюдың саяси және экономикалық болашағы зор.
Орталық Азия мемлекеттерінің ... ... ... және ... ... ... және мұнай химиясы, құрылыс материалдарын өндіру,
электроэнергетика, жеңіл және тамақ өнеркәсібі бар,
Орталық Азия ... ... ... ... ... мақсатында 1994 жылдың қаңтар айында ... ... ... ... ... ... экономикалық кеңістік жасау
жөніндегі келісімге қол ... ... ... ... ... ... Республикасы, Қырғыз Республикасы және ... ... ... ... оның ... органы - Атқарушы
комитет тағайындалды. ... ... және ... ... ... ... ... Орталықазиялық
ынтымақтастык, пен даму банкі қүрылып, оның жарғылық қорына - Өзбекстан 918
мың доллар, ... мың ... ... - 333 мың ... ... және төлем қатынастары шеңберінде ынтымақтастықты ... ... банк ... және ... да ... ... көп ... есептеулерді жүзеге асыруды, төлем жүйелері мен ... ... ... ... кәсіпорындар құруға көмектесуді,
стратегиялық бағдарламаларды несиелеуді, жалпыаймақтық ... ... ... етуі ... ... ... ... рынокқа жылжу шаралары, әсіресе өзара сауда сферасында,
орындалмай ... ... өзі ... ... және ... ... Олардың ішіндегі ең негізгілері: ұлттық заң шығармашылығындағы
айырмашылықтар және осы ... ... ... ... шын ... Орталық Азия мемлекеттерінің экономикаларын үйлестіру
жұмыстары күтілген нәтижелерге жете алмай, артқан үміттерді ақтай алмай
отыр.
Шанхай ... ... ... ... мен оның даму барысы және
мұнда Қазақстан Республикасының мүше болуы, егменді еліміздің ... ең ... ... бірі ... ... ... ұйымы тұрақты ұйым ретінде 2001 жылы 15 маусымда
Шанхай қаласында Қазақстан, ... ... ... ... және
Өзбекстан мемлекеттерінің өзара келісімімен құрылды. Оған мүше ... ... ... ... бестен үш бөлігін құрайды. Халқының саны - ... 455 ... ... ... жер ... ... адамзат қауымының
тәрттен бір бөлігін қамтиды./18/
Ұйым құрамында БҰҰ ... ... мүше екі ... ... яғни Қытай мен Ресейдің болуы оның халықаралық деңгейде үлкен
саяси беделге ие болуына және өңірдегі осы ... мен АҚШ ... ... мүмкіндік беруде. Сыртқы қатынаста ШЫҰ қызметі ешбір елге
қарсы бағытталмаған және ашық жағдайда жұмыс істеуге бағытталған.
Қазақстан тәуелсіздігіне қол ... ... ... бастап ұзақ
мерзімді Ұлттық мүддені қамтамасыз етуге бағытталған көп ... ... ... жүргізіп келеді. Бұл арада Қазақстанның ШЫҰ-ға ... ... бірі ... ... ... қауымдастықтан "Шанхай бестігіне" көпір
тастауға болады. Ал бұл шетсіз-шексіз рыногы, жедел ... келе ... бар ... ... ... ... ... Үндістан
мемлекеті үлкен қызығушылық білдіріп отыр. Осыдан Ресей үшін ұлан-ғасыр -
көкжиегі бар мүлдем жаңа ... ... ... Ресей Қытаймен бірге
ғаламдық интеграциялық одақтың локомотиві сынды бола-алар еді, сонда күш ... ... ... осы ... ... ... ... болуға мүмкіндік беретін модельді құра біліп, Батыстан өзімізде жоқ
технологияларды ғана алуымызға қол жете алар еді.
Қазақстан Республикасы халықаралық ... ... ... ... ... алғашқы күннен бастап, елдің басшылығы ұлы көрші ... ... ұзақ ... ... тату ... достық және өзара
ынтымақтастық қатынастарын қуаттап, өрістете беру ... ... ... ... Қазақстан президенті Н.Назарбаев былай деп ... ... ... XXI ... ... ... Қытаймен
байланысты болады. Көптеген елдер Қытаймен ... өз ... ... деп ... Ал Қазақстан үшін осынау болашағы зор,
экономикасы қарышты қадаммен дамып келе жатқан ... ... ... ... ... ... ие"/19 /.
1996 жылғы 26 сәуірде Шанхайда Қазақстан Республикасы, Қытай Халық
Республикасы, Қырғыз ... ... ... және ... ... ... аудаңындағы әскери саладағы сенімді нығайту
туралы" келісімге қол қойылды. Бұл рәсімде ... бес ... жаңа ғана қол ... ... ... ... саладағы сенімді
нығайту жөніндегі келісімге қол қойылуы Азия-Тынық мұхит ... ... ... және ... ... ... ... табылатынын мәлімдеді /20/. Осындай бірегей келісімнің әрекет ету
аясына орасан зор әскери әулетті өзара бақылау, ал ... оны ... ... ... ... Азия- Тынық мұхит ... және ... Жер ... ... пен ... ... одан әрі ... ететіні сөзсіз.
Шанхай бестігіне кіретін мемлекеттер басшыларының кездесуі ... ... ... ... ... ... Екі мүшесі (Ресей, Қытай)
Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... экономикалық және адами әулеті,
қатысушылардың ұйым ... жаңа ... ... ... ... кепіл болып, келешекте ірі аймақтық ұйымға айналатынын
көрсетті.
2001 жылғы 28 сәуірде Мәскеуде ... ... ... Министрлер Кеңесінде
терроризммен, сепаратизммен, экстремизммен күрес туралы Шанхай
Конвенциясының ... ... ... ... ... ... 2001 жылғы 15 маусымда Шанхайда Қытай Халық Республикасы ... ... ... және Өзбекстан президенттері Шанхай
ынтымақтастық ұйымын құру-; туралы Декларация, терроризммен, сепаратизммен
және экстремизммен күрес туралы ... ... /21/, ... ... ... болып бекітілді.
"Шанхай бестігіне" алтыншы ел болып Өзбекстанның қосылуына байланысты
оны ендігі жерде ... ... ... ... жаңа ... ... ... ұйымның ұлттық үйлестірушілерінің кеңесі туралы
ереже ... ол ... ... ... министрлері қол қойды. Осында өз
шешімін тапқан күрделі ... тағы бірі - ... ... ... ... мемлекеттік шекараларды түйісер
нүктесі жөніндегі ... ... үш ел ... ... ісін 2001
жылы аяқтау жоспарланды.
Қазақстан президенті ... ... ... ... ... арқа ... ... қағидаттары жаңа құрылып жатқан "Шанхай
ынтымақтастығы ұйымының" ... ... де ... етіп ... ... ... ... ынтымақстастықтың негізгі мақсаты шекарадағы
жағдайды қалыпқа түсіру екендігін ерекше атап қөрсетті /22/. Ел басы келесі
саммитке дейін "Шанхай ... ... ... ... онда
елдердің бір-бірінің қауіпсіздігіне кепілдік беру қағидаларын көздеу
жөнінде ойларын ортаға салды. Қазіргі ... ... тек ... ... ғана ... ... ғаламдасу дәурінде қауіпсіздіктің
экологиялық, технологиялық жақтары бар.
2001 жылғы 15 ... ... ... ... ... ... - ... жүзеге асыру идеясын ұсына отырып,
келесі жылғы Саңк-Петербургте өтетін ШЫҰ-ның ... оның ... ... ... атап көрсетті. Өзбекстан ... жаңа ... ... ... аса жоғары баға бере келіп, ШЫҰ-
ның міндеттері Өзбекстанның қатысуынсыз толық шешіле алмайды ... ... ... ... "Шанхай форумы" уақыт сынына төтеп бергенін,
ал жаңадан кол қойылған конвенция құқық қорғау мекемелерінің және арнаулы
қызмет орындарының ... ... ... ... ... терроризмге қарсы орталық идеясын ... ... ... ... ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрестің бірыңғай мекемесі
бола алатынын баса көрсетті. Тәжікстан Президенті Э.Рахманов ШЫҰ - ... ... ... ... атап ... ... 14 ... Алматыда Шанхай ынтымақтастық ұйымына
қатысушы. Үкімет басшыларының бірінші кездесуі болды. Онда олар ... ... деп атап ... "2001 ... 11 ... АҚШ-та
жүзеге асырылып, ешқандай кінәсі жоқ мыңдаған ... опат ... ... ... ... акт біздің қатты ашу-ызамызды
туғызуда. Біз осынау тағылық акцияны ... ... ... ... ... мен ... ... өмір сүру құқығын қоса алғанда негізгі құқықтарына қарсылық ретінде
қарастырамыз. Халықаралық терроризм бүкіл ... үшін ... ... ... ... ... олар ... ұлттық. та, ізгілік те шептер
болмайтынын көрсетіп берді. Бұл- зұлымдықты барлық мемлекеттердің бірлескен
күш-жігері арқылы ғана ... ... ... ... ұйымына қатысушы
мемлекеттер бұл бағытта белсенді жұмыс жүргізуде. Терроризмге, экстремизм
мен сепаратизмге ... ... - ... ... аса ... ... Оның ... терроризмге, сепаратизм мен экстремизмге қарсы күрес
туралы Шанхай ... ... ... ... құрылым
жасақтауды жеделдету жөнінде қадамдар жасалуда. Біз терроризмнен туындайтын
ғаламдық қатерді жою жөніндегі ымырасыз күрес ... ... ... және ... ... тығыз үйлесімді тиімді шаралар
қабылдауға әзірміз" /24 /.
Сонымен қатар, Үкімет басшылары "Шанхай ынтымақтастық ұйымына қатысушы
үкіметтерінің арасындағы ... ... ... ... мен ... және сауда мен инвестиция саласында қолайлы жағдай
жасау жөніндегі процесті іске қосу туралы меморандум" қабылдады. Онда 2001
жылғы 15 ... ... ... басшылары қол қойған ... ... құру ... ... қағидалары мен принциптерін
басшылыққа ала отырып, үкімет басшылары толық теңдік, ... ... ... құрмет және өзара тиімділік, кезең-кезеңдік, ... ... ... экономикалық ықпалдастықты қалыптастырып, дамыту ниеттерін
білдірді.
Дүниежүзілік сауда ұйымының нормалары мен ережелерін ескере отырып,
үкімет басшылары," ... ... ... ... ... ... ... атап көрсетті. Олар -
қатысушы мемлекеттер экономикасын жаппай дамытуға жәрдемдесу; ... ... ... ... бірлескен өндірісті дамыту; ... ... ... ... асыру; көлік және коммуникация
саласындағы қазіргі бар инфрақұрылымды тиімді пайдалану; транзиттік әлуетті
одан өрі ... ... ... пайдаланылуын қамтамасыз ету; бірлескен
экологиялық бағдарламалар мен жобаларды жүзеге асыру; ... ... ауыл ... ... ... ... су
шаруашылығы және табиғат қорғау ... ... ... ... шағын және орташа бизнес арасындағы тікелей байланыстарға
жәрдемдесу.
Президент Н.Назарбаев "Елдегі ... және 2002 ... ішкі ... ... ... бағыттары туралы" атты ... ... ... ... ... ... ынтымақтастықты
қеңейтудің еліміздің қауіпсіздігін нығайтудағы маңызын атап көрсетті.
Сонымен, "Шанхай ынтымақтастық ... ... ... өзінің саяси,
қауіпсіздік және экономикалық күш-куаты жағынан Азияда ғана емес, ... ... ... ... ... ... ... қауымдастық өмірге келгелі бері қауымдастық
ішіндегі елдер арасында тауар ... ... 38% ... ... ... елдер экономикасындағы құрылымдық өзгерістер
бөлігінде ... ... ... ... ... бұл өте
жоғары көрсеткіш деп ... ... Бұл ... ... Ресей мен
Қырғызстан республикалары бәрінен ілгері жылжуда. Белоруссия ... ... ... ... ... ... жоқ. Тәжікстан экономикасы
соғыстан кейінгі жағдайдағы: мемлекет. осындай күрделі жағдайлардың өзінде
атқарылған. істер аз емес 2001 ... ... ... бастап қауымдастық
елдерінде ҚҚС тауар арналатын орындар бойынша ... ... ... ... Алайда әліде болса темір жол тарифтері келісілген-
жоқ, бұл алдағы уақыттың өзекті ... деп ... ... ... ... ... бұл мәселеде сындарлы позиция ұстанып
отыр. Транзиттік ... ... ... ... ... ... ұтылатын
болды. Қазақстанда дәл солай. Егерде тарифтерді бірдейлестіру Қазақстан
териториялары ... ... жүк ... ... ... - ... Республикасының Президенті Н.Назарбаев пен ... ... ... ... ... ... шынайы жақтаушы екенін, ол мұны Ресей үшін ... ... ... Бұл ... ... ... ғана ... Қазақстан
мүддесі үшін де тиімді. Алайда Ресейде бұл түрғыда әрқилы ... ... ... бір ... ... шетел - Ресей қосымша жүк, интеграция қажет
емес, Ресейдің өзі барлық дағдарыстан шығуға қабілетті деп ... ... ... Он ... ... елдері бір-бірінен елеулі ... Бұл ... ... ... әлдеқашаннан-ақ түрліше экономика,
қаржы жүйелері, бюджет, ішкі және сыртқы саясат ... ... ... ... экономикалық интеграцияның қажеттігін сезініп, осыған
ерік жігер ... ... жылы 8 ... ... ... ... ... Еуразиялық экономикалық қауымдастыққа мүше елдердің екінші ... өтті /27/. Ол ... ... ... ... ... ету"
тақырыбына арналды. Қазақстан Республикасының ... ... ... .Орталық Азия аймағында назар аударарлықтай геосаяси өзгерістер жүріп
жатқан кезде өтіп отқанын атап ... ... ... ... ... бастады, өркениетке төнген халықаралық терроризммен күресте
күш-жігерді біріктіру кезек күттірмейтін ... ... ... ... ... ... бір-біріне- -жақындай түсуі Орталық
Азия халықтарының әл-ауқатын арттыру мақсатында ынтымақтастықтың бұрынғыдан
да ауқымды салаларын қамтуы ... ... ... ... ... акциялармен тынып қалмайтын іс. Өкінішке орай, қыруар әлеуметтік
проблемалардың қордалануы да ... үшін ... ... ... ... ... ... қақтығысының майдаңына айналып кетпеуі ... ... ... ... ... ... алынған адамдар
кейпіне түсіп қалмауы үшін ... ... ... ... ... ... мынандай міндеттер қойылуы керек.
Біріншіден Орталық Азияда, тұтастай Азия құрлығында ... ... ... ... ... жұмсауды жалғастыра беру керек. Өткен
жылы Қазақстанды, Қырғызстанды, ... ... мен ... ... ... ... ... жоғарады айтып өттік.
ШЫҰ-ның аясында әскери саладағы сенім мен өзара іс ... ... ... үлгерілді. Сауда-экономикалық, гуманитарлық салада, терроризм мен
экстремизм қатеріне қарсы түру ісінде ынтымақтастықты ... ... Бұл ... алдағы кезде де тиімді жұмыс істей беру; ... ... ... ... іс-қимыл мен сенім шаралары процесіне қатысушы
елдердің мемлекет және ... ... ... ... ... да
көкейтесті сипат алып отыр. Қазіргі геосаяси ... ... ойың ... ең ... ... ... қауіпсіздікке
қатысты пікірлер мен көзқарастарды баяндау үшін Азиядағы өзара іс-қимыл мен
сенім жөніндегі кеңестің мінберін пайдалану өте-мөте маңызды болып ... ... ... ... ... ... ... алдын алу
үшін қолдан келетін шаруаның барлығына ерекше назар аудару ... ... ... ... стартегиялық аймағы, көмірсутектерінің бай қоймасы. Оның
мұнай қорын игеру ... ... аса ... ... ... ... бүкіләлемдік қауымдастықтың мүддесі үшін бейбіт ықпалдасу мен
экономикалық ... ... ... ... ... ... тұрған аса маңызды міндет жаһандық және
аймақтық ядролық қауіпсіздікті нығайту мәселелерімен ... ... ... ... ие және ... "табалдырығында тұрған елдер" деп
аталатын мемлекеттің қоршауында жатқан ядролық қарусыз алаң ... ... ... ... нақтылық қаруды таратпау режимін одан әрі табанды
түрде күшейту қажеттігін алға тартады.
Орталық Азиядағы ... пен ... үшін ... мәні ... бір төтенше маңызды саяси міндет Ауғанстанды қазіргі ауыр жағдайынан
шығару болып табылады. Ауған ... ... ... біз ... ... өйткені, Орталық Азия аймағындағы көп нәрсе Ауғанстанды қайта
түлету процесінің қаншалықты ... ... ... ... ... - ... бас ... пен томаға-
тұйықтық интеграция мен ықпалдастыққа орын ... ... ... ... ... ... су, ... экологиялық проблемаларымызды
шешуді қаржыландыру жөнінде әлемдік қаржы институттарының алдына бірлескен
ұсыныстарымен шығуы қажет. Бұл ... және ... ... ... ... ... ... ТМД мемлекеттері басшыларының
бейресми кездесуі Достастық шеңберіндегі интеграцияның да болашағы жақсы
екенін көрсетіп берді.
Табиғи газды ... ... де, ... оны Еуропаға,
Азияға, басқа аймақтардың рыноктарына ... үшін өз ... ... ... ... де ... біріктіретін
"Еуразиялық газ альянсын"құруға ниет білдіріп отыр. Энергетикалық және
көлік одақтарының ... ... бар. Бұл ... ... ретінде Еуропалық Одақ бастау алған көмір мен болат жөніндегі
альянсты айтуға болады.
Жақында ғана 13 мамырда. Ресей астанасы ... ... ... қауымдастықтың Мемлекетаралық Кеңесінің кезекті мәжілісі болды
/30/. Қазақстан — Республикасының президенті Н.Назарбаев әлемде жаһандасу
үрдісі белең алған ... жаңа ... ... ... ... мен ... байланыстың аса маңызды тетігі ретінде ... ... ... ... ... танытып, үстемдік алып келеді. Қауымдастыққа ... 2000 ... ... бес ... ... енді ... саны
таяу уақытарда мүше мемлекеттер саны ... ... ... ... ... Ворониннің және Украйна ... ... ... ... ... ... ... ниет білдіріп отыр
/31/. Мұның өзі Еуразия экономикалық ... шын ... ... ... орын ала ... көрсетіп отыр. Қазіргі кезде
экономикалық қауымдастыққа мүше елдердің ішкі ... ... ... ... ... ... аса маңызды құжаттары қабылданды. Ең
бастысы, қауымдастық мүшелерінің ... ... ... кіру жөніндегі
келіссөздерге өзара ықпалдастығын жетілдіру және үйлесімді позицияны талдап
жасау жөніндегі уағдаластыкқа қол ... ... ... ... ... ... мен ... бекіту, оның Парламенттік
ассамблеясы жөніндегі ереже жобасын талқылау, қауымдастыққа мүше болғысы
келетін елдерді ... ... ... ... ... ... белгілеу сияқты маңызды мәселелер бар.:Мүше елдер ұйым жарғысына
қатаң ... ... ... сәйкес мүшелік жарнаны уақытында төлеп ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құрылымы қалыптасқан беделді халықаралық ұйымға ... ... ... ... ... біз ... пайдалы
әріптестіктің тиімді тетіктерін жасап, барлық тап болатын кедергілерді
еңсере аламыз" /32/-дейді Н.Назарбаев.
Қазақстан Шанхай ынтымақтастық ... ... ... береді әрі оған
қатысуды өзінің сыртқы саясатындағы ... ... бірі ... ШЫҰ мүше мемлекеттердің барлығы теңдей дережеде күш-жігер танытқан
жағдайда аймақтық және жаһандық кауіпсіздікті қамтамасыз ... ... ... ... ... деп ... ШЫҰ, Нұрсұлтан Назарбаевтың пікірінше, көпқырлы сауда-
экономикалық ынтымақтастық пен гуманитарлық байланыстарды дамытуда ... ие. Оның ... ... ... ... геосаяси ахуал
бірінші кезекте көлік әлеуетін пайдалануда тиімділігімен ерекшеленеді.
Бүгінде ІІІЫҰ кең әлемді халықаралық ынтымақтастыққа бағдарланған ашық
ұйым ретінде ... ... ... оның ... ... ... мол.
Осы себепті, қайталап айтайық, Қазақстан Шанхай ынтымақтастық ұйымына
ерекше маңыз береді. ... ... ШЫҰ ... ... ... ... ... құралы ретінде бағалай
отырып, өзінің сыртқы саясатындағы басымдықтардың бірі ретінде қарастырады.
Қорытынды
XX ғасырдың екінші ... ... ... ... бірі - ... ... ... жедел әрі
қарқынды дамуы.
Әр түрлі мекемелер мен фирмалардың, сондай-ақ мемлекеттер арасындағы ... көп ... ... ... кең ... ... тамырын терең
тарта бастағанының куәсі болып отырмыз. Бүл процестер халықаралық еңбек
бөлінісінің тереңдеуінен, шаруашылық ... ... ... ... ... үмтылысынан, аймақтық ... ... ... ... ... арқылы нығайып, дами
бастағанынан көрінеді.
Әрине, аталған процестер ... ... ... жоқ. Бүлар бәсекелі,
қайшылықты, диалектикалық қозғалыс, ... толы ... ... ... ... өзі ... экономикалық тәуелсіздік пен үлттык, шаруашылықты көркейтуге деген
үмтылысының көрінісі. Дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ашықтығы, даму-дың жаңа, тиімді
арналарының пайда болуы - осының бәрі экономикалық ... ... ... ... ... „ақ, қара" деп жіктеп, оған „капитализм",
„социализм" атты ... ... қоса ... ... де ... Біздің заманымыз өзара байланысты, экономикалық дамудың жалпыға
ортақ заңдылықтарына бағынатын біртүтас әлем. Сондықтан ... ... ... үшін сыртқы экономикалық байланыстардың маңызы зор.
Қазақстан Республикасы бүрынғы ... ... ... ... ... ... бола алған жоқ. Сыртқы экономикалық
байланыстардың субъектісі болуына оған ешкім мүмкіндік те ... ... ... Қазақстанның егеменді ел ретінде қалыптасуы ... ... ... ... қолға алып, оны оқытуды
жетілдіру көкейтесті мәселеге ... ... ... экономикалық байланыстарын ор-нықтырып, дамытудың
қазіргі кезеңі сол қатынастардың нысандары мен әдістерін түбегейлі өзгерту
қажеттігімен айқындалады. ... ... ... түрінде болмасын отандық
жүздеген фирмалар мен кәсіпорындар халықаралық экономикалық ... ... оның ... ... ... ... Бүл, ... қолдауға түрарлық қүбылыс. Дегенмен, қазақстандық өндірушілер мен
түтынушылардың дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ... пайдалануына кедергі боларлық
себептер де жоқ емес. Сол ... бірі ... ... ... бай ... екшейтін, әлемдік рыноктың
ерекшеліктерін талдайтын ... ... оқу ... ... ... орта ... ... үйымдық, заңдық т. ... ... ... елде қалыптасып, орныққан шаруашылық қызметін
жүргізу әдіс-амалдарынан өзгеше екендігі мәлім. Соңғы уақытқа ... ... ... ... ... ... деген көзқарасымыз рыноктың
заңдарына сәйкес құрылған экономикалық жүйелерде өзінің шарасыздығын, тіпті
кейбір сәттерде зиянды екендігін ... жүр. ... өзі ... ... ... бірлескен іс-қимылдарды атқаруды
күрделендіреді, тіпті ... ... ... ... ... Қ. «Қазақстан Республикасының дипломатиясы» Астана «Елорда», 2002
ж.
4. ... А.Х. ... ... ... Алматы 2002 г.
5. Арыстанбекова А.Х. «Казахстан в ООН; ... и ... ... ... ... Қазақстан» 2002ж. 2 наурыз.
7. «Біріккен Ұлттар Ұйымы: бітімгершілігі мен жаңа үрдістері» //Қазақ
тарихы-2003 жыл № 6, 60-66 ... ... ... ... реформалау туралы мәселе» //Дипломатия жаршысы;
1999 жыл-МЗ, 23-27бет.
9. Әлемге әйгілі Қазақстанның Біріккен Ұлттар ... мүше ... ... ... ... ... жаршысы-
2001жыл-№1,2-3 7-39бет.
10. «Ақиқат »,-2003ж № -21-24 бет.
Біріккен Ұлттар Ұйымы; бітімгершілігі мен жаңа ... ... ... 61-66 бет.
Жақып Н. «Әлем елдерімен терезесі тең; 1992жылы 2 ... күні ... ... ... ... мүше болып қабылданды.//Егемен
Қазақстан;-1997жыл-1 наурыз.
Шибаева Е. А. ... М. ... ... ... и деятельности
международных организаций. М., 1988.
Н. Назарбаев. Қазақстаннын, ... ... ... ... мен
дамуының стратегиясы, „Егемен Қазақстан", 16 мамыр, 1992 ж.
Іңкәрбаев Е. Еуразияшылдық доктринасы ... ... ... ... ... тәсіл ретінде. Саясат/ақпан-наурыз 2000. 55 б.
Еуразия Одағы Керек пе? //Жас Алаш. 16.12.2000. №151
Елбасы. Алматы. "Ана тілі".' 1-9.96. 443 б.
Еуразия ... ... пе? //Жас ... ... ... ... Толмачев. Елбасы. Алматы. 2000. 238-239 б.
20. Назарбаев Н. Ғасырлар тоғысында. Өнер 1996-272. 97 б.
21. Геннади Толмачев. ... ... 2000. 237-238 ... Бұл да ... 240 б.
23. Назарбаев Н. Ғасырлар тоғысында. Өнер 1996-272. 101-102 б.
24. ... Ә. ... үшің ... керек. //Егемен Қазақстан. 05.12.2000.
№306
25. Самат Мұса. Еуразилық экономиклық қауымдастық Еуразиялық ... ... төте ... ... ... ... Жас ... 2002. №62
27. Сапиулла Абдулпаттаев. Шанхай ынтымақтастық ұйымы. Ақиқат. 2002. №3 ... Бұл да ... 62 ... ... Стратегическая география Евразии меняетсия М.2004
Сапиулла Абдулпаттаев. Шанхай ынтымақтастық ұйымы. Ақиқат.2002. №3. 64-65
б.
Бұлда сонда. 65-66 б.
Материалы научной ... ... ... ... и ... ... отношений в Евроазиатском
регионе», 25-28 июня 2004 года, г.Уральск.
Егемен ... 2005ж 5 ... ... 2004ж 18 ...

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық экологиялық құқықтық ынтымақтастығы82 бет
Қазақстан және ЕҚЫҰ36 бет
"агрономиялық терминдерді пайдалана отырып ауыспалы егістерді жіктеу"4 бет
"Түркі тілдерінің жіктелуі."6 бет
1 Стресс,анықтамасы,жіктелуі,себебі. 2 Домбығу немесе ісіну18 бет
«Балалар ойынының жіктелуі.Шығармашылық және ережелі ойындар. Мектеп жасына дейінгі балалардың сюжеттік-рөлдік ойындары»7 бет
Іс қағаздарын жүргізу тарихы және жіктемесі. Құжат ұғымы және функциясы7 бет
Ісіктердің жіктелуі19 бет
Азаматтық құқықтарды жүзеге асырудың түрлері және жіктелуі37 бет
Акция түсінігі, оның жіктелуі22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь