Көмірсулар биосинтезі

ЖОСПАР

І.Кіріспе

ІІ.Негізгі бөлім
2.1 Тірі организмді углеводтар
2.2 Углеводтардың қызметі
2.3 Углеводтардың классификациясы
2.4 Углеводтар алмасуы және реттелуі

ІІІ.Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Көмірсулар табиғатта өте көп таралған және адам тіршілігінде маңызы зор рөл атқарады. Олардың кейбіреулері, мысалы крахмал негізгі қоректік заттардың қатарына қосылады: басқалары (целлюлоза, яғни клечатка), маталар, қағаздар, жасанды талшықтар және т.б. өндірісіне жұмсалады.
«Көмірсулар» деп аталу себебі – олардың ең алғашқы зерттелген өкілдері көміртегі мен судан ғана құралған тәрізді болатын, сондықтан олардың құрамының жалпы формуласы мынадай: құрам көрсетеді.
Бірақ кейін құрамы бұл жағынан сөзсіз заттардың осы класына жататын көмірсулар да табылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. З.Сейтов «Биологиялық химия» Алматы «Қайнар» 1992 ж.
2. Стайер Л. «Биохимия» Москва. «Мир», 1984 г.
3. Қ.Сейтқалиев «Органикалық химия» «Қайнар», 1993 ж.
4. Мицлер Д. «Биохимия» Москва «Мир», 1980 ж.
5. Сағатов К.С. «Биологиялық химия» Алматы. «Қайнар»,1993ж.
6. Сағатов К.С. «Биологиялық химия практикум» Алматы «Ана тілі» 1992 ж.
7. Қайырханов Қ.К. «Жануарлар биохимиясы» Алматы «Ана тілі» 1993 ж.
        
        Көмірсулар биосинтезі. Фотосинтез және хемосинтез
ЖОСПАР
І.Кіріспе
ІІ.Негізгі бөлім
1. Тірі организмді углеводтар
2. Углеводтардың қызметі
3. Углеводтардың ... ... ... және ... әдебиеттер
Кіріспе
Көмірсулар табиғатта өте көп таралған және адам тіршілігінде маңызы
зор рөл атқарады. Олардың кейбіреулері, мысалы ... ... ... ... ... ... (целлюлоза, яғни клечатка), маталар,
қағаздар, жасанды талшықтар және т.б. өндірісіне ... деп ... ...... ең алғашқы зерттелген өкілдері
көміртегі мен судан ғана құралған тәрізді ... ... ... ... формуласы мынадай: құрам көрсетеді.
Бірақ кейін құрамы бұл жағынан сөзсіз заттардың осы класына ... да ... ... ... ... ... өсімдік организмінде синтезделеді.
Углеводтар – барлық тірі организмде ... ... ... зат ... ... Ал ... ... – бүкіл тіршіліктің негізгі
элементі.
Өзінің атынан да көрініп ... ... ... ... мен су деген екі сөзден қүралған.Өйткені, олардың эмпириялық
формуласы . Қазіргі ... ... ... сутегі мен оттегінің ара
салмағы ... ... де ... кездеседі, бірақ олар да, сөз жоқ,
углеводтар ... ... ... өсімдіктердің жапырағында көмірқышқыл аз мен
судан және күн энергиясының есебімен, хлорофиліің белсенді ... Бұл ... ... деп ... ... ... ... соңына таман ұлы орыс ғалымы К.А. Тимирязев ашты.
жарық ... + 6Н20— ... + 602 ... ... ... ең қарапайым қант-люкоза түзіледі
де, молекулалық оттегі бөлініп шығады. Әрі ... ... ... ... де, ол сахарозг рахмал, целлюлоза және т. б. ... ... ... ... үшін ... линидтер, белоктар басқа да зат ар
синтезделу үшін ... ... ... ... ... ... - бүкіл жер бетіиде органикалық қосылыстар
түзілетін жалғыз ғана ... жәпе ... пла ... ... ... кайнар көзі.
Фотосинтез реакциясының мәні мынадай: хлорофилге ... ... оның ... электронды қуып шығады және мұндай шығынның
орнын толтыру үшін су молекуласы оттегіне, электрондарға және ... ... ... ... ... ... ... атмосфера
ауасына қосылады. Сөйтіп жасыл өсімдік ауаға оттегін береді, ал электрондар
хлорофилл молекуласын қалпына келтіруге жұмсалады, протондар ... ... ... ... ... С02 ... ... глюкоза
түзеді.
Есептеулерге қарағанда бүкіл жер шарында өсетін өсімдіктер бір жыл
ішінде атмосферадан 550 млрд тонна шамасында СО2 ... 400 млрд ... ... ... ... Өсімдіктер дүниесі мұнымен қатар
минералдық элементтер н органикалық ... ... ... сөйтіп
жануарлар дүниесін дайын органикалық заттармен қамтамасыз етуші болып
табылады.
Жануарлар ... ... ... үшін ... органикалық
қосылыстарды минералдық элементтерден синтездей алмайды, олар ... ... ... қоректенеді, өзінің денесін құрайды, қуат,
энергия алады.
Хемосинтез. Фотосинтезден ... ... ... ... ... синтез реакциялары болады. Ол хемосинтез (грекше,
chemlia - ... ... - ... ... фотосинтезден
айырмашылығы, онда күн сәулесі энергиясы емес, бейорганикалық заттардың
тотыға отырып ... ... ... ... де, фотосинтез сияқты энергияны затқа алмастырады. Яғни,
хлорофилі жоқ бактериялар бейорганикалық заттардан органикалық ... ... ... ... ... әрекеттері жүретін
бактериялар мыналар: күкірт, нитрит, нитрат, темір, ... пен ... ... бактери-ялар. Мәселен, хемосинтетиктердің ішіндегі
қүндысы ... және ... ... ... Бүл бактериялардың бір тобы энергияны аммиактың азотты қышқылға
тотығу реакциясынан алса, бактериялардың екінші тобы азотты қышқылдың ... ... ... ... ... ... ... пайдаланады.
Темір бактериялары мен күкірт бактерияларының да алатын орны ерекше.
Бұлардың біріншілері екі валентті ... үш ... ... ... ... ... 4ҒеО + О2 = 2Ғе2О3 ал, екіншілері ... ... ... дейін тотықтыру кезіндегі энергияны ... + 2O2 = ... ... ... ... ... маңызы зор.
Мысалы, күкіртті бактериялар тоқтау су-ларда ондагы күкірт қосыдыстарынан
тазартады, ... және ... ... ... шірігенде бөлінетін
аммиактың азотын тұтып қалады; темірлі бактериялар теңізде ... және жер ... ... ... ... ... ... қызметі алуан түрлі және оларды басқа ... ... ... ... - өсімдіктер мен жануарлар клеткасы үшін энергия
аккумуляторы, қуат кезі ... ... ... углеводтар өсімдіктер мен бактерия клеткаларының қаңқасы
(скелеті) кызметін ... ... ... ... ... ... талшықтарынан тұрады. Оны гемицеллюлоза, пектин ... ... ... ... ... клеткаларының қабырғасы
құрамында азотты полисахаридтер бар, қатты да саңлаулы ... ... ... мен липидтердің өздеріне тән ерекшелігі ... ... ... және ... ... ... ... гликопротеидтер, ал олар өз кезегінде
липидтермен өзара әрекеттесіп, гликолипидтер ... ... ... клетка мембранасының ... ... және ... ... болып табылады. Кейбір гликопротеидтер буын
аралықтарын майлау ... ... және ... ... сұйықтықтар
құрамында болады.
Углеводтардың адам қанының қандай ... ... ... және ... ... ... ... сыртының рецепторлы
қызметі өте маңызды. Нуклеин кышқылдарының және нуклеотидтердің құрамына
кіретін рибоза мен дезоксирибозаның маңызын ерекше атап өту ... ... ... ... қарай углеводтар 3 класқа бөлінеді.
Олар: моносахаридтср, дисахаридтер мен олигосахаридтер және полисахаридтер.
Моносахаридтер немесе жай қанттар. ... ... ... ... ... ... рибоза, дезоксирибоза және
басқалар жатады.
Моносахаридтер - ақ түсті кристалдық заттар, дәмі тәтті, суда оңай
ериді, ... жоне ... ... ... ... - ... С6Н16О6, оны жүзім қанты деп атайды, өйткені ол ... көп ... ... Глюкоза альдегидоспирт қатарына жатады, оның
структурасы мынадай:
Глюкоза ем үшін, әр түрлі техникалық мақсаттар үшін ... тағы ... - ... - ... ... Фруктоза
кетоноспирттерге жатады, структурасы мынадай:
НОН2С - НОНС - НОНС - НОНС – НОНС — С — ... - ең ... ... Олар - ... ... ... бар ... немесе кетондар, сондықтан альдозалар, не
кетозалар деп аталады. Өзінің ... ... ... ... ... ... ... санына қарамай, альдозаларда альдегидтік топ
, ал кетозаларда карбонильдік топ >С = 0 ... ... ... Бұл ... реакцияласу қабілеті өте жоғары болады.
Моносахаридтердің эмпириялық формуласы (СН2О) n, мұндағы n бүтін сан және 3
- 9 ... ... ... ... ... глюкоза (жүзім
қанты), фруктоза (жсміс қанты), галактоза және манноза. Бұлардың ішіпде тск
фруктоза ғана кетозаға ... ... ... ... ... ... Э және Ь ... Стсреоизомерлсрдің пішін үйлесімін салыстыру үшін бастапқы ... ... ... ... ол екі ... ... ... - глицерин альдегиді L-глицерин
альдегиді
Мұнда формуладан ... С ... ... - ОН тобы ... ... -ОН тобы сол жағына орналасқанын L
-стереоизомер атаған.
Конфигурациясы ... ... ... ұқсас заттарды
D-қатарына, конфигурациясы L-глицерин альдегидінің ... ... ... жатқызады. Көтеген моносахаридтерде көміртегінің
хиральдық атом-дары екеу және одан көп ... ... ... ... ... ... ... ең қашық орналасқан
кәміртегінің асимметриялық атомының конфигурациясы бойынша анықтайды. ... ... ... асимметриялық атомына жалғасқан гидроксильдік топ
формулада оң ... ... ... ... ... ... ал егер
сол жаққа орналасқан болса, онда L -қатарға жатқызады.
Гексоза-альдозалардың 16 стереоизомерлерінен табиғатта ... ... ... кездеседі. Ал гексоза - кетозалардың ... ... ... Осы ... ... формулалары берілген. Олармен салыстыру үшін L-глюкозаның формуласы
келтірілген.
D-глюкоза D-галактоза
D-мапноза ... L ... ... оптикалык белсенділігі бар. D-
глюкоза оңға айналдыратын изомер, ... ... ... ... [а] ... ал ... ... қарай айналдырады, онда [а] = - 93°.
Моносахаридтердің циклдың формалары
Осы уақытқа дейін сөз болған углеводтардың құрылымы ациклдық ... ... ... ... негізінен олар тұйық циклды
құрылым түрінде болады. Моносахаридтердің ... ... ... ... іске ... Бұл ... ... топтағы (С5)
сутегі
карбонильдік топтағы оттегіне қосылады, -байланысы ... ... ... немесе гликозидтік гидроксил деп ... ... ... ... жаңа хиральдық орталыққа айналады
және ол аномерлі көміртегі атомы деп ... ... ... саны екі есе ... (2" = 25, = 32 ... ... (1929 ж.) ... ... оның ... ... ғана емес, сонымен қатар сутегі ... ... ... ... ... көрініп тұратындай етіп беру керектігі
жөнінде ұсыныс айтты. Сақина жазықтығының көрінісін ... ету ... ... ... ... алға ... оқырмандар жаққа
қаратылған және ол жуан сызықтармен белгіленген. Мысалы, берілген глюкоза
формуласында көміртегінің С екінші және ... ... алға ... ... ... ... және ... көпірше артқы жаққа орналаскан.
Хеуорс формуласын жазған кезде ... ... ... қатысатын көміртегі
атомдарының белгісі жазылмай, түсіп қалады. Фуран және пиран деп ... ... ... ... ... қанттарды Хеуорс
алты мүшелі циклы барларын пираноза, бес ... ... ... ... деп
атауды ұсынды.
Моносахаридтердің қасиеттері
Қанттардың химиялық қасиеттері олардың молекуласы құрамында әрекет
жасаушы альдегидтік және ... ... ... ... ... ... ... қанттар альдегидтерге, кетондарға және
спирттерге тән реакцияларға ... ... ... өте көп. ... ішінен биологиялық маңызы барларын ғана қарастырамыз.
ДИСАХАРИДТЕР (ОЛИГОСАХАРИДТЕР)
Дисахаридтер мен олигосахаридтер. Дисахаридтер ... ... екі ... ... Олар: сахароза, лактоза,
мальтоза, целлобиоза. Олигосахаридтер дегеніміз - әр ... үш ... көп ... ... ... тұратын углеводтар. Мысалы,
рафиноза молекуласы глюкозаның, галактозаның және фруктозаның қалдықтарынан
тұрады.
Дисахаридтер қатарына моносахаридтің тығыздалуынан ... ... ... екі молекуласынан дисахаридтің бір молекуласы шығады
және су бөлінеді:
2С6Н1206 СІ2ННО11+Н2О
Дисахаридтің маңыздысы, өте көп тараған қамыс ... ... ... онда 16 - 20% ... қант ... ... формуласы С12Н22О11, судың бір молекуласын
бөліп шығару арқылы моносахаридтердің екі молекуласынан ... ... ... ... ... ... ... бос
күйінде екі дисахарид - сахароза мен лактоза кездеседі. Ал крахмал,
гликоген жәңе ... ... шала ... мальтоза,
изомальтоза, целлобиоза түзіледі.
1.Сахароза (қызылша немесе қамыс ... ... мен ... ... ... Оның ... ... төмендегі
формуладан байқауға болады.
Реакция теңдеуінен көрініп тұрғандай, моносахаридтер қалдықтары
арасында гликозидтік байланыс ... ... ... глюкозаның да, фруктозаның да аномерлік топтары қатысады.
Демек, бос ... тобы жоқ, ... ... ... ... атап айтқанда Фелинг сұйықтығымен
реакцияласпайды. Сахароза гидролизденгеннен кейін реакция ... ... ... ... ... ... ... организмінде, олардың тамырында, сабағында, жемісінде ... ... қант ... алады. Сахароза- бағалы азықтық өнім, дәмі
тәтті, суда жақсы ериді.
2. Лактоза (сүт қанты). Бұл қант глюкоза мен ... ... ... құралады. Осы екі қалдық арасындағы
гликозидтік ... ... ... ... мен ... ... яғни ар-кылы іске асады.
-глюкозаның аномерлік атомы ... ... ... ... оның ... тобы сәйкес келетін жағдайда
бос карбонильдік топқа өте алады. Сондықтан лактоза ... ... ... ... ... ол ... ... қоректік бөлік.
Сиыр сүтіндегі лактозаньщ мөлшері 4,7%, бие ... 6,7%. ... ... екі есе кем, ... ... суда ... ... Бұл дисахарид крахмал мен гликогеннің шала гидролизденуі
нәтижесінде алынатын өнім ... ... ... сияқты, изомальтоза да крахмалдың және
гликогеннің шала гидорлиздену ... ... ... - ... шала ... ... ... биологиялық қасиетінің айтарлықтай айырмашылығы осыған байланыс-ты.
-гликозидтік байланысты үзетін ферменттер -гликозидтік байланысқа
әсер етпейді.
ПОЛИСАХАРИДТЕР
Полисахаридтер дегеніміз - ... ... олар ... ... ... ... Полисахаридтерге
жататыпдар: крахмал, гликоген, цсллюлоза, (клетчатка) ... ... т. ... ... ... деп ... ... және урон кышқылынан тұрады.
Мукополисахаридтерге жататындар: гиалурон қышқылы, хитин, лигнин,
гепарин, т. б. ... өте ... ... ... 1000 дейін,
тіпті одан да көп моносахарид қалдықтары кіреді. Сондықтан ... ... да ете ... ... ... одан да ... ... Крахмалдың жалпы формуласы (С6Н10О5)n , ... n ... ... ... ... - ... негізгі қоры болатын углевод
және адамға азық-түлік, малға жемшөп ... аса ... ... ... ... ... күріш, картоп сияқты дақылдар ... ... ... ... бидай дәніндегі крахмалдың ... ... ... 25% ... ... екі ... ... мен амилопектиннен
тұрады. Амилопектин крахмал дәнінің сыртқы қабығын ... Бұл екі ... ... жеке ... ... ... ... созылыңқы
келеді.
Ферменттердің әсерімен немесе қышқылдардыц қатысуымен крахмал
гидролизі кезінде ... ... ... ... мальтоза,
изомальтоза) түзілгеннен кейін гликозаның n молекуласы пайда болады.
Крахмал ақ үнтақ зат, суда ... ... ... суға ... ... ... суда ериді, иодпен әсер еткен ... көк ... ... суда ... ... әсер ... кезде күлгін түске
енбейді.
Крахмал молекуласының схемасы. Дөңгелекшелер Д - глюкозаның қалдығын
көрсетеді. Полисахарид молекуласының тармақталмаған ... ... әсер ... ... фермент қатысқан кездегі ... ... ... ... айналады, бұдан кейін мальтоза мен
изомальтоза бөлініп шығады. Гликогеннің толық ... ... ... ғана ... АЛМАСУЫ ЖӘНЕ РЕТТЕЛУІ
Тірі организм дегеніміз - белгілі кұрылымы бар биологиялық система.
Тірі ... ... зат ... жүріп жатады. Зат алмасу дегеніміздің
өзі организмде ... ... ... ... ... жиынтығы.
Организмдегі зат алмасу тіршіліктің негізгі белгісі болып ... ... зат ... ... ... ... жарыққа шығады, тіршілік
етеді, өсіп жетіледі және ... ... ... «зат алмасу» дегеннің орнына «метаболизм»
деген термині жиі қолданылатын болды. Бұл ... де бір ғана ... ... ... ... ... Бұл ... осы екі синонимнің екеуі
де пайдаланылады. Организмдегі зат алмасу (метаболизм) ... ... екі ... катаболизм мсн анаболизмнен құралады.
Катаболизм (гректің каtа — төмен, ballen — тастау деген сөздерінен
шыққан) ... ... ... қосылыстардың ыдырап, қарапайым
молекулаларға айналуы. Азық-түлік, жем-шөп арқылы ... ... ... мен ... ... ... липидтер, углеводтар бірқатар
катаболиздік реакциялар нәтижссінде ыдырап, ақырңы өнімдерге айналады ... ... ... ... ... ... органикалық
молекулалардан бос энергия бөлініп шығады және олар АТФ ... ... да ... жиналады. Жиналған осы ... ... ... ... іске ... үшін ... (гректіц ana - жоғары деген сөзінен шыққан) — бұл белоктар,
липидтер, нуклеин қышқылдарының және ... мен ... ... ... ... ... синтез катаболизм кезінде пайда болған
заттардың есебінен іске асады. ... ... ... ... ... босап шыққан энергия жұмсалады. Анаболизм
процесі кезінде организмнің құрам ... ... және жаңа ... ... Ал ... ... алып ... болсақ, ересск
организмнің дене кұрамы бірқатар уақыт бойы оншама ... ... ... және ... ... ... болады және бір ... ... Бұл ... зат ... және оның мазмұнын көрсетеді. Бұл реакцияларды ферменттер
катализдейді және оны эндокриндік жүйе мен орталық нерв ... ... ... және анаболизм нәтижесінде түзілетін қосылыстар
метаболиттер немесе аралық өнімдер деп ... ... ... ал ... ассимиляция деп те аталады.
Негізгі қоректік заттар (белоктар, углеводтар, липидтер) -
күрделі де жоғары молекулалы ... ... олар ... жолында ішек-қарын қабырғасы арқылы сорылып, организмге ене алмайды.
Ол заттар ... ... оның ... ... үшін, оларды ыдырату және қарапайым молеку-
лалалы заттарға айналдыру қажет. Қоректік заттардың ... ... ... ферменттердің әсері арқылы іске асады және ол ас қорытылу процесі деп
аталады. Ас ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты ас қорыту жолында ол ферменттер қатысатын
катаболизм реакцияларындағы ... ... су ... Су, минералдық
тұздар және витаминдер де қоректік заттарға жатады.
Углеводтардың қорытылуы
Углеводтар ... үшін ... ... Ол азық ... ... Ал адам ... 50% ... үлесіне тиеді. Қорытылу
ерекшелігіне қарай углеводтарды мынадай екі ... ... 1) ... ... ... 2) целлюлоза, маннандар, лигпин, пектиндер,
пентозандар және басқалары. Екінші ... ... ... бәрі ... ... алмайды. Сілемейдін негізгі қызметі -
қоректі ылғалдандыру, сөйтіп оның шайналуына және ас қорыту ... ... ... ... ... шырышты гликопротеидтер (муциндер)
бар, олар қорекке жағылып, оны ... ... ... ... ... немесе азғана майлы су
түсіндей (сиырда, итте) сұйық зат. Ірі қараның және қойдың сілемейінің ... 8,2-8,5, ... ... ... ... ... ... сілемейі құрамында крахмал мен мальтозаны ыдырататын -
амилаза (м.м. 56000) және ... (м.м. 22000) ... бар. ... -амилаза бейтарап ортада және шала қыш-қыл ортада активтілік
қасиет көрсететіндіктен сілемей амилазасының ... ... ... осы ... ... ... ... шошқада 100
есе, ірі қарада, жылқыда 1400 есе кем ... бұл ... ... ... Фотосинтез және Хемосинтез
тақырыбын қарастырдым. ... ... ... ... табиғатта
өте көп тараған және оның адам өмірінде маңызы өте зор. ... ... ... адам үшін өте қажет қоректік зат. Организмге
керекті энергия көбісі көмірсулар арқылы өтеді. Көмірсулар маңызы өте ... ... ... ... да кездеседі. Углеводтар үлесіне
өсімдіктердің 80 пайызы, ал жануарлардың 2 ... ... ... ... деп ... ... ... алғашқы зерттелген өкілдері (С6Н12О6 )
су мен көміртегі ... ... ... ... (су ... күн ... ... жасыл пигмент хлорофильдің қатысуымен синтезделеді.
Бұл процесті фотосинтез дейді. Фотосинтездің схемасы:
6СО2 + 6Н2О ... + ... ... ... «Биологиялық химия» Алматы «Қайнар» 1992 ж.
2. Стайер Л. «Биохимия» Москва. «Мир», 1984 г.
3. Қ.Сейтқалиев «Органикалық химия» «Қайнар», 1993 ж.
4. Мицлер Д. ... ... ... 1980 ж.
5. Сағатов К.С. «Биологиялық химия» Алматы. «Қайнар»,1993ж.
6. ... К.С. ... ... ... Алматы «Ана тілі»
1992 ж.
7. Қайырханов Қ.К. «Жануарлар биохимиясы» Алматы «Ана ... 1993 ... ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ішкі сөлініс бездер физиологиясы6 бет
Ақуыз және оның биологиялық құндылығы15 бет
Белок емес азоттық заттардың негізгі өкілдерінің - гемоглобиннің, мочевинаның, аммиактың, қаңқаның бұлшық еттерінің маңызды азоттық заттарының креатинфосфаттың, креатиннің, карнозиннің және анзериннің алмасуы14 бет
Белоктардың биосинтезі және оны реттелуін зерттеу18 бет
Белоктардың биосинтезі. Глюкоза, фосфат алмасуы9 бет
Дәрістер жинағы27 бет
Клетканың негізгі мембраналық құрылымдары12 бет
Липидтердің метаболизмі23 бет
Матрицалық синтез ингибиторлары5 бет
Нуклеин қышқылдары жайлы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь