Қыз баланың, бойжеткеннің, әйелдің гигиенасы

Мазмұны

Кіріспе

І тарау.
Қыз баланың, бойжеткеннің , әйелдің гигиенасы.

ІІ тарау.
1. Әйел организмінің анатомиялық және физиологиялық ерекшеліктері.
2. Аборттар және олардың зиянды әсерлері.
3. Контрацепция .
4. Жыныс жолымен таралатын аурулар.

ІІІ тарау
1. СПИД індетінің пайда болуы және таралуы.
2. Эпидемиологиялық АИТВ індетін бақылауды ұйымдастыру.
3. СПИД індетін емдеу мәселелері туралы
4. Індеттің жұғу жолдары мен белгілері.
5. СПИД.ке карсы емге ұсыныстар

Қорытынды.

Пайдаланылған әдебиеттер.
Қыз баланың, бойжеткеннің, әйелдің гигиенасы.

Жеке бас гигиенасының бірінші ережесі - тазалық, ол туралы бұрыннан белгілі. Жекеленген кейбір арнайы жеке бас гигиенасының адам жынысына, жыныс ағзалар құрылысы және қызметіне байланысты кейбір арнайы жағдайлары бар.
Етеккірдің басталуы, қыз баланың алдына бір мәселе қояды. Алдымен етеккірдің келуі денсаулық жағдайына,қыз баланың жеке гигиена ережелерін сақтауына байланысты екенін есте ұстау керек.Әдетте, дені сау,шыныққан, спортпен шұғылданатын жақсы тамақтанатын қыз балаларда етеккір жақсы өтеді.
Жалпы сау қыз бала да етеккір келген кезінде жабығу сезуі мүмкін. Алайда бұл сырқат емес,қалыпты жағдай. Сондықтан салауатты өмір салтын ұстану қажет. Ой, физикалық жұмыстардан бас тартпау керек. Алайда ауыр физикалық жұмыстарды азайту керек.
Күнтізбе құрып, оған менструация басталу күнін, сосын ұзақтылығын және шамамен жоғалған қан көлемін ( орташа, көп, аз) жазып отырған жөн.Жоғалған қан мөлшерін салма ылғалдануы дәрежесі және оны алмастыру жиілігімен анықтауға болады.
Етеккір кезінде сыртқы жыныс ағзаларын таза ұстағанның маңызы зор. Бұл үшін оларды леген үстінде таза жылы (ыстық емес) сумен алдынан артқа қарай жұмсақ иіс сабын қолданып жууы керек. Жуынуды тәулігіне 2 реттен кем емес өткізу керек. Осы кезде Күнделікті душ қабылдаған дұрыс. Ваннада, теңіз, өзендерде жуынуға болмайды, өйткені менструация ауру тудырғыш микробтарға жол ашады да жыныс ағзаларының қабынуын тудырады. Моншадан, әсіресе булы моншадан алшақ жүрген жөн, өйткені жоғары температура қан бөлінуін күшейтеді.
Етеккір келген кезінде арнайы салмалар қолдану қажет. Менструация кезінде тағамға ащы тамақтар қолданбау керек, өйткені олар қан ағуын күшейтеді.
Етеккір кезінде жазды күндері – тығыз жататын ішкі киім, қысты күндері –жылы трико, рейтуз және жылы аяқ киім киген жөн.
« Нәзіктік» түсінігін баяндаудың қажеті жоқ, алайда осы кезде де кейбір сәттерді ескеру қажет. Нәзіктік (әйелдік) ол тек сыртқы физикалық пішіні ғана емес, ол әдемі, дұрыс мүсін, мәнді жүріс. Мәселен тым алшаң адым, не теңселіп жүру нәзіктік түсінікке жат белгі. Грациялық – бұл алдымен қозғалуды қадағалау. Артық, сонымен қатар дөрекі қозғалыстар, не жұлқынып сөйлеу де әдемі емес.
Қатты дауыс шығарып сөйлесу, күлу, әсіресе, қоғамдық орындарда көргенсіздік болып табылады.
Дұрыс киім кию аса орынды болып табылады. Бұл кезде таным болуы тиіс, осы танымды тәрбиелей білу қажет. Әдемілікті бәрінен көре білу керек – қоршаған ортадан, мәдениеттен, адам денесі гармониясынан. Жақсы киіне білу қажетті талаптарды, жағдайларды талап етеді. Ең бастысы алған зат бағасы, не оның сәнділігі емес. Моданы қолдау қажет, бірақ оны қумау керек. Егерде бірде біреудегі сәнді киім жақсы көрінсе, оның сізде де жақсы көрінуі мүмкін бола бермейді. Бұл жағдайларда сәнді киімнің өзі дөрекі көрініп, ол сіздің парықсыз және әдепсіз екендігіңізді баяндайды.
Косметика- қыз баланың сыртқы бейнесінің маңызды құрамды бөлігі. Өкініштісі, ол қыз бала бейнесін әсемдеуден гөрі, дөрекілейді.
Аса боялған ерін ерсі көрінеді, аса пудраланған бет көркі келіспейді.Аса ғаламат шаш түстері, тушты ұлпалы кірпік бейнелері әсер бермейді. Жаныңызда ұстайтын жайт, ол ең әдемі жеріңіз –бұл сіздің бетіңіз, оны танымды ете білу қажет, яғни көлеңкемелермен көріктілеу қылу, оңдылығын көрсету, гармониялық емес жерін жасыру үшін тек Кустодиев, Матисс не Пикассо сияқты бояулы сурет салудың қажеті жоқ.
Косметика бойынша ұсыныстар өте көп, және өзін сыйлайтын қыз бала косметика өнімдерін дұрыс пайдалана (әрине өз танымы бойынша) білу керек.
Тағы бір жайтта айта кету маңызды шығар. Көбі махаббат белгісін көрсету үшін қызмет етеді: әсерлі көзқарас, қол алу, сүю. Алайда, махаббат дәлелін тек физикалық жақындық деп сезінетін және бірнеше кездесуден соң қыз балаларды жақындыққа тартатын жасөспірімдер бар. Көбінесе мұндай жағдайларда үлкен махаббаттың орнына терең жүрек шайқалуы байқалады. Әсіресе, егер жас қыз жеңілтектікпен жыныстық жақындыққа өз таңдасына сеніп, келіссе, ал оның қызға ешқандай махаббат сезімі болмаса, жас шақта бұндай қарым-қатынастар қауіпті, өйткені қыздар еш дайындықсыз не өзін, не баласын қамтамасыз ете алмайтын ана болуы мүмкін. Организмде де тым ерте жүктілікке жақсы реакция бермейді.
Жүктілікке жасанды түрде үзу қажеттілігі тууы әбден мүмкін. Ал біріншілікті жүктілікті, әсіресе осындай ерте жаста үзу кейіннен ұрпақсыздыққа әкелуі ықтимал. Бұл сирек жағдай емес: біріншілей үзілген жүктіліктің 16 пайызы дәл осылай аяқталады. Көптеген жасөспірімдер жас қызбен жақындыққа түсіп, өз құмарлықтарын ғана қандырады. Көбіне қажеттіліктері әрдайым сексуалды емес, мансапқұмарлық болып табылады. Бұдан кейін жасөспірім өзінің жеңісімен сирек емес жағдай.
Өздеріңізді сақтаңыздар, сізден ешқайда қашпайтын жайды тым ерте тануға асфықпвңыз. Өзіңізге сыйластықпен қарaңыз. Өз роліңізді, өз қажеттілігіңізді есте сақтаңыз. Адамзат ұрnағын сақтап қалу, бағасыз тұқымдық материалды сақтап қалу- сіздің қолыңызда.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:

1. М.К. Сапарбеков, И.Х. Шуратов, Т.Е.Чакликов «эпидемиология и профилактика ВИЧ-инфекции в Казахстане» А лматы 2000г.
2. Е.И.Змушко, Е.С.Белозеров, Ю.А.Митан «Клиническая иммунология» Санк-петербург 2001г. стр.346-543.
3. Ю.Б.Исхаки, М.А.Гаффарова «Лекции по иммунологии и аллергологии» Душанбе 1996г. стр.68-72.
4. Е.И:Долгих «СПИД и подросток» Учебное пособие. Павлодар 1999г.
5. Қарақұлов И; Қалжеков Т « Бәрі СПИД жайында» Алматы 1989 ж.
6. Г. Лолора-младшего, Т.Фишер, Д.Адельман «Клиническая иммунология и аллергологии» - перевод с англиского. Москва 2000г. стр.582-607.
7. Д.Ж. Жұмағалиев « Жастар және СПИД немесе оның індеті туралы» Шымкент 2002 жыл.6-42бет.
8. Л.З. Тель, Е.Д.Даленов «Валеология» (екі кітап) 1-кітап Астана 2002ж.204-240 бет.
        
        Мазмұны
Кіріспе
І тарау.
Қыз баланың, бойжеткеннің , әйелдің гигиенасы.
ІІ тарау.
1. Әйел ... ... және ... ... Аборттар және олардың зиянды әсерлері.
3. ... .
4. ... ... ... ... ... СПИД індетінің пайда болуы және таралуы.
2. Эпидемиологиялық АИТВ індетін бақылауды ... СПИД ... ... ... туралы
4. Індеттің жұғу жолдары мен белгілері.
5. СПИД-ке ... емге ... ... ... ... ... ... бас гигиенасының бірінші ережесі - ... ол ... ... ... ... арнайы жеке бас гигиенасының адам
жынысына, жыныс ағзалар құрылысы және ... ... ... ... ... ... қыз ... алдына бір мәселе қояды. Алдымен
етеккірдің келуі денсаулық жағдайына,қыз баланың жеке гигиена ... ... ... есте ... ... дені ... ... жақсы тамақтанатын қыз балаларда етеккір жақсы
өтеді.
Жалпы сау қыз бала да ... ... ... жабығу сезуі мүмкін.
Алайда бұл сырқат емес,қалыпты жағдай. Сондықтан салауатты өмір ... ... Ой, ... ... бас ... керек. Алайда ауыр
физикалық жұмыстарды азайту керек.
Күнтізбе құрып, оған менструация басталу күнін, сосын ... ... ... қан көлемін ( орташа, көп, аз) жазып ... қан ... ... ылғалдануы дәрежесі және оны алмастыру
жиілігімен анықтауға болады.
Етеккір кезінде сыртқы жыныс ағзаларын таза ... ... ... үшін оларды леген үстінде таза жылы (ыстық емес) сумен алдынан артқа
қарай жұмсақ иіс сабын қолданып жууы ... ... ... 2 реттен
кем емес өткізу керек. Осы кезде Күнделікті душ ... ... ... ... ... ... ... менструация ауру тудырғыш
микробтарға жол ашады да жыныс ағзаларының ... ... ... булы ... ... жүрген жөн, өйткені жоғары температура қан
бөлінуін ... ... ... арнайы салмалар қолдану қажет. Менструация
кезінде тағамға ащы тамақтар ... ... ... олар қан ... ... жазды күндері – тығыз жататын ішкі ... ... ... трико, рейтуз және жылы аяқ киім киген ... ... ... баяндаудың қажеті жоқ, алайда осы кезде де
кейбір сәттерді ескеру қажет. ... ... ол тек ... физикалық
пішіні ғана емес, ол әдемі, дұрыс мүсін, мәнді жүріс. Мәселен тым алшаң
адым, не теңселіп жүру ... ... жат ... ... – бұл
алдымен қозғалуды қадағалау. Артық, ... ... ... ... не
жұлқынып сөйлеу де әдемі емес.
Қатты дауыс шығарып сөйлесу, ... ... ... орындарда
көргенсіздік болып табылады.
Дұрыс киім кию аса орынды болып табылады. Бұл кезде таным болуы
тиіс, осы танымды ... білу ... ... ... көре білу ... қоршаған ортадан, мәдениеттен, адам денесі гармониясынан. Жақсы киіне
білу қажетті талаптарды, жағдайларды талап етеді. Ең ... ... ... не оның ... емес. Моданы қолдау қажет, ... оны ... ... бірде біреудегі сәнді киім жақсы көрінсе, оның сізде ... ... ... бола бермейді. Бұл жағдайларда сәнді ... ... ... ол ... парықсыз және әдепсіз екендігіңізді баяндайды.
Косметика- қыз баланың ... ... ... ... ... ол қыз бала ... ... гөрі, дөрекілейді.
Аса боялған ерін ерсі көрінеді, аса пудраланған бет көркі ... шаш ... ... ... ... ... әсер бермейді.
Жаныңызда ұстайтын жайт, ол ең әдемі жеріңіз –бұл ... ... ... ете білу ... яғни ... ... ... оңдылығын
көрсету, гармониялық емес жерін жасыру үшін тек Кустодиев, Матисс не
Пикассо сияқты ... ... ... ... ... ... ұсыныстар өте көп, және өзін сыйлайтын қыз ... ... ... ... ... өз танымы бойынша) білу керек.
Тағы бір жайтта айта кету маңызды ... Көбі ... ... үшін ... ... ... көзқарас, қол алу, сүю. Алайда, махаббат
дәлелін тек физикалық жақындық деп сезінетін және бірнеше кездесуден соң
қыз балаларды ... ... ... бар. ... ... үлкен махаббаттың орнына терең ... ... ... егер жас қыз жеңілтектікпен жыныстық жақындыққа өз ... ... ал оның ... ешқандай махаббат сезімі болмаса, жас шақта
бұндай қарым-қатынастар қауіпті, өйткені қыздар еш ... не ... ... ... ете алмайтын ана болуы мүмкін. Организмде де тым ерте
жүктілікке жақсы реакция бермейді.
Жүктілікке ... ... үзу ... тууы ... мүмкін. Ал
біріншілікті жүктілікті, әсіресе осындай ерте ... үзу ... ... ықтимал. Бұл сирек жағдай емес: ... ... 16 ... дәл осылай аяқталады. Көптеген жасөспірімдер жас
қызбен жақындыққа түсіп, өз құмарлықтарын ғана ... ... ... ... ... мансапқұмарлық болып табылады.
Бұдан кейін жасөспірім өзінің жеңісімен сирек емес жағдай.
Өздеріңізді сақтаңыздар, ... ... ... ... тым ... асфықпвңыз. Өзіңізге сыйластықпен қарaңыз. Өз роліңізді, ... есте ... ... ... ... ... бағасыз
тұқымдық материалды сақтап қалу- сіздің қолыңызда.
Әйел организмінің анатомиялық , физиологиялық және
функционалдық ерекшеліктері.
Жыныс ... ... ... - өсіп өрбу ... және ... ... ... Жыныстық белгілерді
біріншілікті және екіншілікті , ал ... ... ішкі және ... ... ... ... ... эмбрионалды кезенде қалыптасады және
бірден туылысымен анықталады. Оларға әйелдерде: жыныс еріншелері, жатыр,
қынап пен ... ... ... ... даму кезінде екіншілікті жыныс белгілері байқалады: қолтық пен
мүше үстінің түктенуі. Әйел балаларда сүт бездері ұлғаяды, мүше ... ішкі ... ... ... ... түктері мен аналық
жыныс бездері жатады. Әйелдердің сыртқы ағзалары –клитор (шошақай), ... ... ... ... ... ... ... және қынап жамбас қуысына
орналасып, аналық ... ... ... бездерінде көпіршіктер шоғыры – фолликулдар ... ... ...... ... дамиды. Жаңа туған қыздың Аналық
безінде 400 ... ... ... клеткасы болады, олардың 350-500-дейі
ғана пісіп жетіледі. ... ... без ... ... ... ... ... тұрады. Жатыр түтігі жатырға ашылады. Жатыр – ... ... іші қуыс ... ... Жатырдың төменгі ұшы –
мойны қынапқа ашылады. Қынаптың аузы тері қатпарлары – ... ... ... Жас қыз ... ... ... тіканьді жарғақ –қыздық
жауып тұрады. Үрпі жолының тесігі қынап аузымен қатар орналасады.
Толысқан организмдегі аналық ... ... ай ... ... ... ... ... клеткасы бар бір фолликул
жетіледі.Сперматозоидтың ядросындағыдай, ... ... ... да ... – ата-аналардың тұқым қуалайтын белгілерін
жүргізушілер болады. Бірақ мұның адам денесіндегі ... ... сол, ... ... ... 46 емес, 23 хромосома
болады.Жетілген фолликул аналық ... ... ... ... ... ... жұқарады; екінші аптаның аяғында көпіршік жарылады да,
жұмыртқа клеткасы фолликулдан сыртқа шығады. Бұл процесс ... ... ... ... ... түкті воронка арқылы жатыр түтігіне
түседі де, сол жерде пісіп жетіледі. ... ... 7 ... ... ... жатырға жетеді.
Жарылған фолликул қуысы бірте-бірте май тәрізді сары түсті заты бар
клеткаға ... ішкі ... ... безі сары денеге айналады.
Фолликулдар мен сары ... ... ... гормондары түзіледі. Сары дене
гормоны келесі фолликулдың пісіп жетілуін тежейді де жатырдың ... ұрық ... даяр ... Егер ... клеткасы ұрықтанбаса,
онда сары дене овуляциядан кейінгі 13-14- күні ... ... ... ... ... жағдайда жатырдың кілегейлі қабықшасы бұзылады.
Кілегейлі қабықшаның түйірлері қанмен бірге қынапқа ағып ... ... ... 3 күннен 5 күнге дейін созылады. Осыдан кейін жатырдың
кілегейлі ... ... ... ... айына 1 рет ... ... ... де 118 ай сайын қайталанады. Ол 20-30 күнге,
көбіне 28 күнге созылады. Осы ... ... ... ... жетіледі,
овуляция процесі өтеді, сары дене гормон түзеді және оны ... ... ... ... ... ... жетілу эндокрин және
нерв жүйелерімен байланысты.Жыныстық жетілу қыз балаларда ер балалардан
гөрі ертерек 9-12 жаста басталады.Қыз ... ... 16 ... ... ... қызметінің тоқтауы әйелдерде едәуір ерте 40-50 жасқа ... ал ... бұл ... 65-70 ... ... ... ... жас шамасы 16-45 жас шамасында болып, 30 жылға
созылады.
Алайда, биологиялық өз дегенімен ер не әйел ... ... ... ... ... ... бұл психосексуалды
даму процесінде байқалады.
Адамның жыныс мүшесінің дамуы негізгі ... және ... ... ... ... ... ... Генетикалық жыныс – ұрпақтан -ұрпаққа жұмыртқа ... ... ... ...... ... ... ер немесе әйел
жынысына сай ішкі секреция бездерінің қалыптасуымен байқалады.
3. Гормоналды немесе морфологиялық жыныс – ... ... ... ... жыныс негізінде қалыптасады, олардың әсерінен
біріншілікті – аталық немесе аналық жыныс ... ... ... ... – сәби ... анықталады.
5. Пубертатты жыныс- жыныс бездерінің функциясының күшеюімен анықталады
және екіншілікті жыныс бездері қалыптасады.
Биологиялық ... ... даму ... пайда болатын
психологиялық жыныс толықтырылуы тиіс.
Психосексуалды даму. Жыныстық жетілу процесі кезінде дене мен жыныс
мүшелерінің өзгеріске ұшырауымен ... ... ... ... жақтары да дамиды. Бұған енетіндер:
1. Жыныс идентификация (айырымдық)
2. Жыныс стереотиптер.
3. Жыныстық мінез құлық.
4. Психосексуалдық бейімделу.
ЖЫНЫСТЫҚ ИДЕНТИФИКАЦИЯ. Кішкентай ... ... ең ... ...... Алайда біріншілікті жыныстық идентификациялау толығымен
3 жаста қалыптасады. Ол ... ... ... ... ... СТЕРЕОТИПТЕР. 6-7жасқа тамн балада оның жынысына сай мінес
–құлық түрі қалыптасады. Бұны қыз балалар (қуыршақ, көйлек, ... ... ... ... сезуге болады. Көбінесе ата-аналары жыныстық
стереотиптер бекуін қолпаштап, ынталайды. Көбіне «сен қыз ... ... ... ме?» ... ... ... болады.
ЖЫНЫСТЫҚ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚ- бұл мәнісінде жыныстық стереотиптер жалғасуы ... Егер ... ... ... ... ... ... 10-12 жаста
олар саналы жыныстық мінезге ауысады. Балалар толығымен ерлер мен әйелдер
құрылысын, олардың ұрпақ ... ... ... ... ... ... мәнді екендігі мәлімделеді.
Психосексуалды бейімделу. Бұл кең сезімді, әрі ең ... ... ... Осы ... ... роль ... барша
өмірі жалғасады. Бұл жыныстық жетілу уақытында ... ... ... ... ... белгілерге алмасады. Ең жоғары деңгейдегі
сана-сезім қалыптасады.Егер психосексуалды бейімделу ерте кезеңдерден
жыныстық рольге ... ... бұл ... ... ... ... бала мен қыздың жыныстық жетілуі. Қыз ... ... ... ... 8-9 ... басталады. Жыныстық жетілудің
кезеңінде екі сатыны айырады: 13-14 ... ... ... ... және ... -16018 ... дейінгі. Бұл сатылар
тек қана жасаралық шекаралар емес, ол оның жетілуінің нақты өзгерістерінің
кезеңдері.
Бірінші сатыда бой өсуі тезделеді, дене салмағы ұлғаяды. Бой ... 11 ... ... ... ол ... ... ... есебінен өседі.
Ал, 14 жастан соң бой өсуі, дене өсуі есебінен болады.
Дене салмағы бірте-бірте 14 жасқа дейін ұлғаяды. Сүт ... ... ... ... Осы ... оның ... жамбас сүйектері белсенді
түрде өсіп, сандары дөңгелектенеді.
10-11 жаста емшек үрпісі өсуі басталып, жыныс мүшесі ... ... 11-12 ... ішкі және ... ... ... өзгереді. 12-13 жаста
емшек үрпілері қоңыр түстенеді, сүт бездері ... Осы ... ... ... ... ... 16-17 ... қыздарда
әдетте, қаңқа өсуі аяқталады.
Етеккірлер(менструациялар). Етеккірлер не айлықтар ... ... ... ... ... ... ... –сыртқы жыныс ағзаларынан сатылы түрде қанды бөлінулердің
пайда болуы. Бұл айлық ... ... ... оның ... бездерімн
шығуымен, сонымен қатар жатырдың кілегейлі қабығының сатылы түрде ... ... ... ... ... ... клеткасы жатыр қуысынан шыққан кезде оның
қабырғасына бекуі (имплантация) тиіс. Жатыр ... бұл үшін ... ... Егер ... жыныс клеткасы ұрықтанбаса, имплантацияланбайды, ... ... ... қабат біраз уақыттан соң сылына
бастайды. Осы кезең орта есеппен 28 күнге ... ... кему не ... ... да ... ... ... пайда болуымен қатар кезекті
әйелдік айналым да ... Ол ... ... ... ... ... ... екі негізгі жыныс гормонын бөледі.
Олардың біріншісі фолликулынталандырушы гормон ... ... ... ... ... өз ... эстрогендер жатырдың кілегейлі
қабатын өсіреді. Фолликул ... ... ... ... босайды- бұл
овуляция сәті. Бөлініп жарылған фолликул кейіннен сары дене – «уақытша»
эндокрин ... ... сары дене ... ... ... ... гормон (ЛГ) әсерінен дами бастайды. Егер жыныс клеткасы
ұрықтанса, онда сары дене өсе ... ... ... ... Ол ... ... ... болып табылады. алайда, егер ұрықтану мен
имплантациялану байқалмаса, гипофиз қауырт ... ФЫГ мен ЛГ ... ал бұл сары ... кері ... ... ... яғни жатырдың
үстіңгі кілегейлі қабық қабаты семеді (атрофия). Сөйтіп бәрі қайтадан
басталады.
Ұрықтану (жүкті болу) ... ... 2-3 күн ... ... ... сәтін дене температурасы арқылы анықтауға болады: ол шамамен бір
градусқа ауытқиды.
Аборттар және оның ... ... не ... ... жолмен үзу – қарапайым операция емес, ол
күрделі хирургиялық араласу, оның ауыр асқынулары брлуы мүмкін. ... ... ... күндері ғана емес, бірнеше айлардан да соң байқалуы
мүмкін.
Жатырдың ұрық жұмыртқасын алып тастау үшін, оның ... ... тура ... Ал бұл ауыртпалықтар тудырады, ол әсіресе бұрын
тумаған ... ауыр ... ... ... көбінесе жатыр мойнында жарықшақтар мен
жарылулар пайда болады. Олар арқылы ... ... ... болатын
микробтар жеңіл өте алады. Тусіктен кейін жайылыңқы қанталаған ... ... ішкі ... ... қақпасы болып табылады.
Жатырда пайда болатын қан ... ... , ... ішінде ауру
тудырғыштары үшін жақсы қоректік орта. Сондықтан ... ... ... жыныс бездерінің қабынуларына шалдығуы қауіпі зор
екені түсінікті, ... қан ... ... те болуы мүмкін. бұл аурулар
көптеген зардаптар тудырады, ... ... ... ... ... әйел өліміне ... ... ... ... болса да, ол ешқашан ұрық жұмыртқасының толығымен қырылып
алынғанына ... бере ... ... ... ... тек ... көрмей жасалынады. Егер жұмыртқаның азғантай бөлігінің өзі
жатырда қалып қойса, әйел өміріне ... көп ... қан ... ... ... ... қыруға кіріседі, ал кей жағдайларда –
толығымен алып тастауға тура келеді. Ал бұл ... ... ... ... әйел ... ... қырылуын, бейімделуін
дөрекі түрде үзеді. Соның нәтижесі ... және ... ... қатар бедеулік, ұрпақсыздық, семіру, сексуалдық
бұзылыстар, жыныстық сезім жоғалады. Махаббатпен ... ... ... ... ... Осы ... айтылған асқынулар бірінші жүктілікті
үзгенде байқалуы әбден мүмкін. Сондықтан, жағдайды ... ... ... ... жөн. Бұның бағасы өте жоғары: болашақ ана бола
алмау немесе ... ... ... қыздар арасында бұл көкейкесті мәселе болып
табылады. Жыл сайын 40 мыңнан ... жас 17- дегі ... ... ал ... 3 мыңы ... ... ... кейінгі өлімге ұшырау
деңгейі де ... ол ... ... ... 8 есе көп ... ... ... жағдайы өте төмен. Түсік
қазірдің өзінде туылу деңгейін реттейтін ... әдіс ... ... ... ... ... ... бойынша репродуктивтік
жас шамасындағы 1000 әйелге шаққандағы түсіктер саны ... ... АҚШ ... ... 5-10 есе ... ... ... түсік мәселесі қандай? А. Акановтың
деректері бойынша 1999 жылы 18- ге ... ... ... 9177 ... ... 177- сі 15 жасқа дейінгі жасөспірім қыздарға келеді.
Сонымен ... 18 ... ... ... 53 пайызы түсік қайта
жасалынған. 29 түсік қылмысты болған (түсік жасауға рұқсаты жоқ ... ... ... 410 ... асқыныс алған, және 1 жағдайда қыз
бала болған. Жаңа мыңжылдықты қарсы алған ... ... ... қоса ... көрініп тұр.
Түсіктер алғашқы ғасырларда белгілі болған. Бірақ халық санын
реттеуші ... ... ... ... ... түсік жасауға тыйым
жасалынған. Өйткені бұл адам ... ... тең ... Уақыт өтіп жатты,
жүктілікті жасанды үзу практикаға қайтадан кірді және әйелдің тілегі
немесе ерлі-зайыптылардың шешімі маңызды ... ... ... ... ... физиологиялық
эксперименттік нәтижесі әлемге жайылды. Адамның эмбрионы адамға тән барлық
сезімдерді және анасының сезімдерін ... ... ... ... мен ... ... ... кезіндегі ұрықтың қозғалыс
белсенділігін және эмоционалды күйін тіркеп ... Бұл ... ... және ... ... қалып, қорқыныштан айқайлаған сияқты болған.
Ол өлуді ... ... ... өмірін сақтауға әлсіз. Ол өлуі керек деп
әйелдің өзі шешті.
Контрацепция.
Контрацепция ... ... ... түрде спериматозоид пен аналық
жыныс клеткасы кездесу мүмкіндігін, яғни ұрықтануды ... ... ... болдырмау әдісімен (стерилизиция) ... еш ... ... ... ... ... ... ұрықтану
да, қалыпты жүктілік пен туылу да бола береді.
Контрацепция үш үлкен топқа бөлінеді:
1. Контрацепцияның ... ... Олар ... ... ... ... алу және осы күндері жыныстық қатынастарды болдырмауға
негізделген.
2. Механикалық әдіс, олар қолданылатын ерлер презервативтері, ... ... ... ... Гормоналды контрацепция немесе пилюлялар мен таблеткалар (түймедақтар).
Осы әдістердің қайсысы ең жақсы? Әрқайсысының өз ... ... ... ... , ... еш ... байқалмайды.Алайда ол
сондай сенімді емес, өйткені сперматозоидтар әйелдің жыныс жолында ұзақ
уақыт өмір сүре алады. Механикалық ... ... ... ... ... ... ... алайда жыныс сезімталдығы ептеп азаяды.
Гормоналды заттар да берік қорғаныс тудырады, бірақ ... ... не ... аллергия туғызуы мүмкін, ал бұл ... ... ... ... үшін ... ... жөн.
Егер дәрігермен кеңесу мүмкін болмаса, ерлер презервативін
қолданған жөн, ... ... еш ... жоқ. Пезервативтердің тағы бір
артықшылығы олар жыныстық жолмен таралатын аурулардың алдын алуда маңызы
зор.
Контрацепция уақытша түрде ... ... ... бірі болып
табылады.
Жыныс жолымен таралатын аурулар.
Жыныстық қатынаста жұғатын ауруларға не мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... қатынаста
жұғатын аурулар сексуальды қатынастар арқылы беріледі.
Әсіресе олардың ең қауіптілері: СПИД, мерез, соз.
Олармен әркім зақымдала бермейді. ... ... ... ретін сақтап жүрсе және өзінің денсаулығын, сондай-ақ басқа
адамдар денсаулығын ойлап жүрсе бұл ... ... ... ( ... – жыныстық жолмен берілетін, сексуальді ... ... жиі ... ... Бұл ... ... іріндеуімен
және ауру тудыратын микроорганизмдер – гонококктың болуымен сипатталады.
Гонореяның ... мен ... ... айырмашылықтары бар.
Еркек гонореясы. Еркектерде ол жыныс жолымен ғана жұғады. Жаңа гонорея
( 2 ай ауру ... және ... ... (2 ... ... деп
бөлінеді. Аурудың байқалуы 3- тен 5-ке ... күн ... ... ... ... ... күю ... мен қышуы, сосын
кілегейлі бөліністер байқалады (жыныс мүшесінің басы). 3-4 күннен соң ауру
құбылыстары қатты көрінеді. Несепағар өзегінің сыртқы ... ... ... ... ... ол тығыздалып және аурулы болады. Ірің бөлінеді:
лайланады, сары түсті және көп ... ... ... ... ... Содан басқа бұл қолайсыз жұқтырылған факт жүйкені тоздырып ,
психо- ... ... ... бұл ... ... көмекке назар аудармаса, онда қуыққа
инфекция ... ... ... ... жиі ... және ... ауруы
күшейеді.
Емделуі жеткіліксіз немесе емделу толық өткізілмесе, онда гонорея
созылмалы түріне көшеді. Несептің бөлінуі азаяды және онда ... ... ... ... Қосалқы және қуық алды бездерге тарп, аурудың күйі
біршама нашарлайды. Қосалқы ... ... ... жоғарғы температура,
бездің ісінуі және бірден ауруымен байқалады. Өзектің ... ... ... алды ... ... ... температурамен және шап ауруымен
сипатталады. Импотенцияның дамуы да ықтимал.
Әйелдердегі гонорея. Еркектер сияқты ... ... ... ... ... әйелдерде,әсіресе, жас қыздарда дәретханадан кейін,
басқа іш киімнен. жөкеден, сүлгіден жұғуы мүмкін. Әйелдерде созылмалы ... ... ... ... Ақырғы кезде оларда ауру ... ... олар ... ... көзі ... ... ... әртүрлі болуына байланысты еркектер мен әйелдер
гонореясының ағымы да әр түрлі.
Несепағар өзегінің ... ... ... сияқты өтеді.
Әйелдерде инфекцияның тез терең енуі, ... ... ... ... сатысында несепағар өзегі ауырады, кілегей, кейіннен
ірің бөлінеді, қызаруы және несепағар өзегінің сыртқы ... ... ... ... пен жатырдың мойнына зақым келтіруі мүмкін. Олардың
кілегей қабығы жұмсарып іріндеп ... ... ... бөлімінде ауру
сезімі байқалады.
Бұл жатырдың кілегей қабатының зақымдалуына әкеледі. Бұл жағдай іштің
төменгі ... ... ... ... ... ... қанның
бөлінуіне әкеп соқтырады. Жатырдың кілегейлі қабығының зақымдануы қауіпті,
біріншіден ол ... ... ... және ... ... инфекцияның
өтуіне жол ашады; екіншіден-егер әйел жүкті болса ,жатырындағы ұрық
зақымдалып, оның дамуы нашарлайды.
Тағы бір жағдай, ... ... ... ал ... ... ... Егер құрсақ қуысы зақымданса, онда қатерлі
ауру құрсақ пердесінің қабынуына немесе перитонитке ... Ал ... ... ... болмайды, сондықтан тез қайтарылып жұғу пайда
болуы мүмкін. Гонорея ... ... ғана ... ... ... ... де жұғуы мүмкін.
Мерез (сифилис) – жыныстық жолмен ... ... ... Бұл ... белгілерімен, асқынуларымен өте қауіпті. сифилисті микроорганизм –
бозарған спирохета тудырады.
Жұқтыру көзі –кілегей қабығы мен терісінде ... ... ... ауру ... Егер ... өз ... емделмесе, онда ол өмір бойына
созылуы мүмкін.
Ауру 4 кезеңге бөлінеді:
1. Инкубациялық кезеңде белгісі болмайды. Бұл 20-40 ... ... ... мүшелерінің кілегей қабығында қатты шанкрдың ... ... ... ... Бұл 6-7 ... созылады, қатты
шанкрдың шығуынан бастап, дененің барлық жері бөрткенге дейін. Қатты шанкр
– инфекцияның енген жерінде пайда болған кішірек ... ... ... кейде жыныс мүшесінң басында байқалады. Ал, әйелдерде- ... ... ... ... ... ... оның ... үлкен
емес, ұсақ монета сияқты, дөңгелек, қатты созылмалы, жалпақ табақша
тәрізді және сұйық ... ... ... ол аурусыз. Қатты шанкраның
пайда болуынан бастап лимфатикалық ... ... ... екінші кезеңі. Бұл 3-4 жылға созылуы мүмкін. Дененің
бар жерінің бөртуімен басталады. Бөртпесі кіші көлемді қызғылт дақ тәрізді
болады. Бұл кезеңде ішкі ... де ... ... ... көзі ... ... Сифилистің үшінші кезеңі. Бұл ішкі
мүшелердің қатты бұзылуымен белгіленеді. Бұл ... ... 3-4 ... ... ... созылатын және өлімнің себебі болатын кезең.
Сифилистің бұл кезеңінде адамның сырт пішіні бұзылып мүгедек ... азап ... ісік ... ... ... пайда болып, лезде
психикасы бұзылады.
Сифилис –қауіпті ауру және қарқынды емделуді талап ... ... бұл ... асқындыруға болмайды, бұл өлімдей қауіпті.
Бұл дертті негізінен арнаулы микробтар таратады. Әсіресе спирохеттер
микроскоппен ғана ... ... Сырт ... ... ... ... Бұл ... жыныс ауруының қандай түрі ... ... ... жара ... болып кейіннен іріңдейді. Біраз уақыт
өткеннен кейін (6 аптадан 1 жылға дейін), дененің кез ... жері ... ... Бөрткені ауырайды, не ... ... ... ... осы кездегі белгілері, бұрынғы кездегілермен
салыстырғанда мүлдем ... ... ... шаштың түсуі, тамақ
қырылдап қалады, адамның басы ауырып температурасы көтеріледі. Бірақ бұл
белгілер болмауы да ... Егер ... ... ол адам ... құбылыстар туғызуы сөзсіз.
Сал ауруы (паралич), көзі көрмей соқыр ... ... ... ... болып қалуы, адам есінен мүлдем айырылып кетуі, ... ... ... ... емдеу үшін ең кең қолданатын
дәрінің бірі антибиотик – ... Ол ... ... ... ... жүкті анадан туылатын балаға жұғуы
сөзсіз. Ол ауру болып туылады. сүйектері кемтар болып дүниеге келеді.
Гениталдық ... ... ... ... ұшық ... ... ауру. Әдетте адамның бетінде сулы көпіршік қалпында байқалады.
Гениталды герпес ... ... мен адам ... жұғады. Кейіннен үлкен
айық-айық жараға айналып кетеді де, қатты ауырып , нерв ... ... Адам өте ... ... ... герпес алғашқы кезде түсі
қызыл, бөртпе ретінде пайда болады. ... ... ... ... ... Өте қиын ... аурулардың бірі. Гениталды герпес тұқым
қуалайтын ... ... ... ... ол анадан балаға
таратылатынын дәрігерлер анықтаған. Гениталды ... ... бала ... болып туылуы мүмкін, керең болуы да сөзсіз, өлі
болып туылуы да ғажап емес.
Герпестен ... ... ... ... бас ... адам
шаршап шалдығып кетеді.
Хламидия. Ең бір жедел ... ... ... ... ... Оны ... оңай ... емес. Өте қауіпті дерт. Өте кең тараған сырқат. Оны
емдеу де оңай ... ... ... тез ... адам бұл ... айығып
кетеді. Емдеу үшін көбінесе антибиотиктерді қолданады.
Жыныс мүшелерінің ... ... ... Жанға онша азап
келтірмейтін дерт. Дегенмен, аурудың ... ... ... ... ... ... болмағаны дұрыс. «Рухани таза болсаң денең де таза
болады». Гениталды сүйел папиллом деп ... ... ... дамиды.
Гениталды сүйелді дәрігерлер тез арада жойып жіберіп, адам ағзасын
сұйықтырып жіберіп ... ... ... ... ... азот
ерітінділерін жағып күйдіріп жібереді. Ауруды үдетіп жіберуге жол бермеу
керек.
Вагинит. Бұл дертті ... ... ... ... ... ... ... болмайды. « ауруын жасырған өледі» дейді қазақ.
Қазіргі кездегі медицина күшті дамыған. Көптеген ауруларды ... ... Тек ... дәрігерлердің қолына түсуге тырысу керек.
Егер бір жағдайларда жыныс жолымен ... ... ... ... ... пунктке бару керек. Жыныс мүшелердің гигиенасы
сақтап, оларды жылы сумен, жұмсақ сабынмен жжу ... ... ... ішкі киімін, жөкесін қолданбау керек.
СПИД індетінің пайда болуы мен таралуы.
СПИД қоздырғышын немесе адамда иммунитет тапшылығы ... ... 1981 жылы ... ... ... Л. Монтанье тапты. ... ... ... Р. ... вирустфң барлық қасиеттерін жан-жақты
тексеріп жариялады. 1985-1986 жылдары маймылдардан АИТВ-1-ге ... ... ол ... ден ... генетикалық белгілері өзгешелеу және адам
үшін маңызы онша жоғары емес, бірақ ... ... ... ... ... және ... бір адамнан табуға болады.
Вирустың шығу тегін ғалымдар әр түрлі жорамалдап тексеруге тырысуда.
Сондықтан тұжырым да, ... да ... ... Л. ... ... ... өздері жүргізген зерттеулердің арқасында мынадай
тұжырымға тоқталады. «СПИД вирусы өткен ғасырдың 70-ші жылдарының соңына
дейін дүниеде ... емес және ол ... ... ... ... да жатпайды». Мысалы Англияның вирусолог докторы Х. Сили
«спид ... ... қару ... ... жатқан
лабораториялардың бірінде жасалған» - деген батыл тұжырым айтты. Көптеген
ғалымдардың айтуынша, СПИДвирусы АҚШ-тың өзінде жасалынған. ... ... ... ... байланысты, вирус адамның эволюциялық
өсіп-өну кезеңінің жемісі деген тұжырым бар. Бұл ойды ... ... отыр және олар бұл ... 1650 ... ... болған деп батыл
айтуда. Жас жеткіншек! Бізді ... ауру ... ... ... оның өмірімізге өте қауіптілігі екендігі болып отыр. Сол үшін оның
таралуын талдап, қаншалықты қауіптілігінің маңыздылығын ... ... ... ұйымының мәлімдемесі бойынша СПИД
ауруының таралуы әр елде әр түрлі және аурудың саны туралы ... ... ... еместігін айтқан. Осыған қарамастан олардың мәліметі бойынша
мынадай ... 1) ... ... ... 1981 жылы ... ... 366 ... ал, 1985 жылы 12512 ауру тіркелген. 1990 жылы ауру саны
111012 жеткен, оның ... 53672, ... 42771, ... 13374,
Азияда 378 адам ауру жұқтырған. Ал, 1997 жылы ... ... саны ... ... 1999 ... қаңтар айының 1 жұлдызыны дейін Дүниежүзінде
СПИД жұқтырғандар саны 33,4 млнионға жеткен, оның 32,2 млн. ... 1,2 млн. ... ... ... Ал, ... ... саны ... және оның көбі Қарағанды, ... және ... ... ... отыр.
Қорыта айтқанда, ғалымдарды ойландырып отырған нәрсе, бұл аурудың
күннен күнге еселеп қанат ... ... ... ... 7000 ... ал ... 16000 жастың осы ауруды жұқтыратындығы, бұдан
басқа бұл науқасқа қазіргі таңда еш ... ... ... тек ... беретін дәрі-дәрмектің бары және бар ... да өте ... | | | | | ... |
| ... ... |Европа |Океания ... | ... |350 |? |15 |? |1 |366 ... |1042 |3 |68 |1 |1 |1115 ... |3162 |14 |211 |6 |8 |3401 ... |6161 |82 |562 |45 |4 |6854 ... |10815 |184 |1361 |123 |29 |12512 ... |14741 |3051 |2388 |239 |53 |20472 ... |20687 |5359 |4169 |328 |128 |30671 ... |38765 |12212 |8109 |438 |61 |59585 ... |40816 |17343 |11693 |562 |209 |70623 ... |53672 |42771 |13371 |820 |378 |111012 ... |319969 |198892 |64934 |3784 |1945 |589524 ... |414983 |255042 |86202 |4595 |3981 |764803 ... |503864 |330248 |103857 |5402 |11100 |954471 ... |525682 |347713 |128886 |5735 |17057 |1025073 ... |699662 |442735 |154103 |6680 |28630 |1331810 ... |749800 |553291 |179339 |7596 |53974 |1544000 ... |839169 |613544 |198140 |13900 |72185 |1736938 ... |4243340 |2822484 |957408 |50254 |189744 |8263230 ... АИТВ ... ... ұйымдастыру
Қазіргі таңда СПИД ауруына емнің әлі детолық жоқтығы және оның барлық
елге жарылған бомбадай таралуы ғалымдар алдына үлкен ... ... ... СПИД ... және оняң сол ортадағы қалай
таралғандығын қандай ... ... оқып ... өте ... ... ... ... СПИД-ке қарсы 1993-1996
жылдардағы Арнайы кеңейтілген бағдарламасында ... және ... ... қоса ТМД елдерінде тез рада эпидемиологиялық бақылау жүйесінде
АИТВ індетін жетілдіру ескертілген. Бұл туралы Покровскийдің ... атап ... жеке ... ... ... ... Республикасында 1990-1997 жылдар аралығында Республикалық СПИД-
ке қарсы және алдын алу Орталығымен эпидемиология, Зерттеу институтымен
бірге эпидемиологиялық ... ... ... ... ... Бұл ... ... адам АИТВ-мен ауыратынын анықтап, оларды
тізімге (есепке) алу, бұдан басқа ақуіпті ... ... ... ... сол ... ... отырып, оған баға беру,
лабораториялық тексеру жолында ... ... АИТВ ... ... және
оны қалай тоқтата алатынымыз туралы шешімдер болуы тиіс. Осыларды ескере
эпидемиологиялық бақылау жүйесі 4 негізгі бағытта қарастырылған:
а) ... ... бұл ... және ... ... шет ... ... аумақтарда талдау.
ә) АИТВ індетінің эпидемиологиясын лабораториялық жолмен бақылау.
в) науқастың анализі және таралуына қарсы және алдын алу ... баға ... ... ... үш ... ... ... І кезеңі скрингті тексеру облыстық және қалалық СПИД-ке қарсы
және алдын алу Орталықтарында өткізіледі.
ИФА ... ... ... теріс (-) жәтижелі болса да жоғарыдағы
серонегативті жағдайларды ескеру қажет, ал нализ оң нәтижелі (+) ... жаңа ... сол ... ... ... ... ол да оң ... оны Алматы қаласындағы орталыққа жіберіледі.
ІІ кезеңі Референт тексеру. Бұл тексеру ИФА әдісімен ... ... ... және ... алу Орталықтың лабораториясында үш
рет қайталайды, бұл жолы да оң болса, онда ІІІ кезең экспортты ... Осы ... ... ... ... ... барысында
анализ үш түрлі қорытынды береді.
1) Анализ теріс (-) нәтижелі
2) Анализ күмәнді нәтижелі
3) Анализ оң (+) нәтижелі.
Анализ ... ... оны ... ... ... тексерулер жүргізілуі
тиіс, яғни АИТВ жоқ дегенге дейін толық асықпай. Ал ... оң ... ... ... деп ... ... осының ішінде еліміздегі ... ... ... АИТВ ... ИФА тест ... қолданылады. Бұл жерде мына
жағдайларды ескерген жөн.
1) Алғашқы ... ... ... ол 3 ... 14 айға созылуы
мүмкін.
2) АИТВ тасымалдаушылар арасында серонегативті жеке тұлғалар болуы мүмкін,
белгісіз бір уақытқа қанда антидененің ... ... ... ... Анти дене ... СПИД ... өлім алдында да азаяды.
Сондықтан әр жеке тұлғаға жеке қарастырып күмәнді болса, онда ... алу ... ... ... мәселелері туралы
СПИД немесе АИТВ-тің құрылысы және ағзадағы оның өмір сүруі.
Ғылыми зерттеу ... АИТВ ... ... ... белокты GP 120 рецепторлардан тұратын көптеген және қабыршақтың
өзінде GP 41 белоктары бары ... ... АИТВ ... ... ... орны зор хәне ... GP ... клетка қабыршағымен байланыса алады,бұл арнайлық қасиетті
көрсетеді.Осы байланыс болса АИТВ ... ... ... осы ... АИТВ мен ... ... арасында көпір пайда
болып,сол арқылы РНК вирустың лифоцит клеткасының ішіне енеді,ал қабыршағы
вирустың сыртта қалып ... ... ... ... ... ... ... ферметінің күшімен ... ... ДНК ... ... клеткасыныңДНК-сының шеңберінде
қатарласа тұрып,осы ... ... ... ... ... ... ... өтеді.
Осылай реакция жүріп,вирус саны еселей түседі.Жалпы АИТ вирусы РНК
құрамды,өз метоболиті жоқ.Ағзаға АИТВ ... ... ... ... тек 3-6 ... соң ғана ... ... және еселеп көбеиіп
отырады,бірақ аурудың өлімі алдында бірден төмендеп кетеді.Антидененің кеш
пайда ... ... ... ... ... ... ішінде
өмір сүреді,сондықтан ағзаның иммунды жүйесі бірден жауап бермейді.Жалпы
айтар болсақ ағзада қорғаныс қызметін лимфоциттер атқарса,соның ішінде ... әлде Т ... СД -4 ... ... АИТВ GP ... түсе ... Т ... лимфоцит макрофактордың күшімен,
көмегімен ағзада өз ... ... Тк 1 және Тк 2 ... ... 1 өзінен ИЛ -2,3,8 ... ... ... ... JNFy, YNFa ... 1 ... В және Т ... талдауына
және қайта сүйек кемігінің бағаналы клеткасын жетілдіре макрофактордың
бөлінуіне әсер ... ... ... ... түсе ... төлтіргішке, макрофакторға әсерлі ) және вирустарға, ісік
клеткаларына, мутагенді клеткаларға, ... ... ... ... Тк 2 өзінен ИЛ – 4,3,5,8 ... ... оның ... ... клеткаларға әсер етсе, жоғары сезімталдықтың жедел түрін
жетілдіреді және эозинофилдердің гельминтерге қарсы күшін ... ... Тк ... ... кедергі бола отырса, толық қызметін
тоқтатады. Міне ... ... ... жағдайы туады және ауру кез-
келген індет алдында дәрменсіз жағдай түседі, және соны ... ... ... ... ... ... жолы табылмаған, осы бағыттағы
қауырт жұмыс дүние жүзінің бар құрлықтарында жүріп жатыр. СПИД вирусының
өсіп өнуін ... ... екі дәрі бар ... және ... сәл ... ... ісік ауруының алдын алу және емдеу үшін
жасалған еді. ... ол ... ... емдемейді және емдеу организм
химиялық жолмен жасалған және СПИД- ті емдеу үшін қолданылады. ... Т- ... ... ... ... организмде
иммунитетті көтеруге көмектеседі. Спид вирусын қан клеткаларынан жою жолы
іздестірілуде. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... ... аурулар сияқты
сырқаттарға қарсы ем жасалады. Ем жасау үшін қолданылатын дәрілер ... ... ... ... ... жүр. Ал одан ... таза жазатын дәрілер
әлі табылар емес.
Соңғы кезде ауруды ... ... ... ... ... ... зерттеу ынталы түрде жүргізілуде. Олар СПИД
вирусының клеткаларға кіру мүмкіншілігін тежейді.
«Нойе цайт» газетінде Гумбольдт ... ... ... ... директоры, профессор фтортимид ... ... Ол өз ... ... американдық азидотимидинге
ұқсайды. Сондай зерттеулер ГФР Ғылым академиясы иммунология институтында
да жүргізіліп ... (АҚШ, ... ... ... рак ... зерттеу орталығының
медицина қызметткерлері Австралиялық каштан ағашы тұқымының емдік әсері
бар, оны СПИД –ті емдеу үшін қолдануға болады деп ... ... ... ... ... құрамында СПИД вирусының
организмде өсіп-өнуін тоқтата ... ... бар ... ... ... Америкада қазір сынақтан өтуде. Осы орталықтың
басшыларының бірі доктор Лэри Рохрсшнайдер: «Егер хайуанаттарға жасалған
тәжірибелер ... ... ... дәрі ... ... ... Авив ... орталығының маманы доктор Е. Скорник ЮАР-дың
ұлттық вирусология институтымен бірлесе ... ... ... ... препаратын тексерумен айналысып жатқанын хабарлайды.
Оның сөзін профессор Барри Схоубта (ЮАР) қостайды. ... ... ... ... ... алады, тіптен одан жазып та жіберуі мүмкін дегенді
айтады. Бірақ дәріні ішу ... СПИД ... өз ... қайтадан
бастайтын көрінеді.
АҚШ ғылым академиясы медицина институтының Вашингтонда өткізілген
конференциясында америкалық ғалымдар СПИД ... әр ... ... қолдану арқылы жазуға болады деген қорытындыға келді. Бірақ олар
СПИД-ке қарсы вакцина табылады дегенге күмәнданады.
Ретровир (азидотимидин) препаратын ... ... ... ... ... ... үшін осы дәріні қолдану ережесін жариялаған. Бұл
дәрімен емдеудің бір жылғы бағасы 10 мың ... ... бұл ... ... рұқсатымен босатылады.
Соңғы кездердегі хабарлар бойынша азидотимотин ( кей мемлекеттердегі
оның аты ретровир) препаратымен 10 мың адам ... ... ... ... емделгендердің -11, емделмегендердің 50
процентіқаза болған.
СПИД-ке қарсы көптеген жаңа ... ... ... бірі ... ... ... ... де жатады. Соңғы
препарат қазір тәжірибе үстінде.
Алғашқы лабораториялық бақылауларға қарағанда, цианодидеоксидитимидин
СПИД вирусының клеткаларды өлтіруіне жол ... ... ... үшін жаңа ... ... ... жүргізіліп жатыр.
Мүмкін таяу жылдар оны емдеудің тиянақты жолдары табылып та қалар.
Қазіргі таңда қолданып жатқан емдерт.
Екі компонентті схемасы.
|Дәрілердің |Бір ... ... |бір ... ... |Жыл ... |
|атауы ... ... ... ... ... |
| ... | | | | ... |800 мг |3 рет күн |2,4г |3 ай |2-4 рет ... |200 мг |3 рет күн |600 мг |3 ай |2-4 күн ... |200 мг |3 рет күн | 600 мг |3 ай |2-4 рет ... |600 мг |3 рет күн |1,8 гр |3 ай |2-4 рет ... компонентті схемасы
|Дәрілердің |Бір |Берілетін |Бір ... ... |Жыл ... ... ... ... ... |ұзақтығы |қайталау |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... |800 мг |3 рет күн |2,4 г |3 ай |2-4 рет ... |200 мг |3 рет күн |600 мг |3ай |2-4 рет ... |150 мг |2 рет күн |300 мг |3 ай |2-4 рет ... |750 мг |2-3 рет ... гр |3 ай |2-4 рет ... мг |3 рет күн |600 мг |3 ай |2-4 рет ... |600 мг |3 рет күн |1,8гр |3 ай |2-4 рет ... сау адамға жұгуы тікелей қандардан жанасуында ... ... сау ... қаны ... ... қанымен араласуында.
Қазіргі таңда АИТВ-сын зерттеу барысында жеке ең ... ... ... ... ... ... ыдырауымен ауыратындар
(гемофилен), қан алушылар (реципиенттер) гетеросексуальді байланыстар, әлі
белгісіз қауіпті топтар.
Біздің елімізде АИТВ жұғуының негізгі жолдары ... егу ... ... ... ... ... ... арқылы тамырға салатын
нашақорлар және олардың көбі жастар екені ... жұғу ... мен ... тұжырымы бойынша аурулардың нақты саны ... 25 есе көп, ... ... ... ... 36 ... ... Бұның 80% 15-25 жастағылар. Міне, осыны ескере ... ... ... білу ... –ның жұғу жолдары:
- жыныстық қатынас арқылы вирус елдерден әйелдерге, ... ... ... ... ... ... бар ... сау адамға жібергенде.
- нннашақорлар ластанған инені пайдаланғанда.
- жүкті әйелдің іштегі баласына және сүті арқылы.
АИТВ мынадай жағдайда жұқпайды:
- ... ... ... ... ... ... санитарлық топтарды
пайдаланғанда;
- шыбын-шіркейлер (жәндіктер) шаққанда.
АИТВ жұқтырғандардың көпшілігі нашақорлар, ал олардың 90%-ті ... ... ... ... оған қоса нашақорлық соңы АИТВ
жұқтыруға соқтырады. Ауру ине арқылы тез жұғады және жеке ... ... АИТВ ... ... тек ... алу шараларын орындау екенін
ескерсек, инемен жұғу тек ... ... ... ... тиісті.
АИТВ жұқтыру ең бірінші Қалмақияның Элиста қаласындағы республикалық
балалар індеті ... ине ... 73 ... жұққан. Ал жалпы сол
ортада 255 балаға жұққан. Бұл қалай болады? Тексеру ... ... егу ... бір инемен және оны жүргізілген, 56% жуылып,
қайнатылған, қалғаны тек ... Су ... ... ... ... ... вирустың тарлуына жол берілген.
Бұл жағдайлар Волгоградта,Ростовта, Ставрополда қайталанған.Жоғарыда
атағанымыздай инені қолданатындар негізінен нашақорлар екендігі және ... ... ... табу ... екендігі,ал инені жаппай
қолданатындығы проблема болып отыр.
Бұған ... ... ... 15-20 адам ... бір ... ... наркотик
дайындалып,бірінші ең тәжірибелі ... ... ... сол ... нашақор жұқтырған АИТВ –ты және басқа
жұқпалы індеттер жыныстық ... ... ... ... ... тамырға түскенін тексеру
үшін көк тамырдан қан алынады.АИТВ жұқтырған нашақорлар саны әр елде
әртүрлі-Европада ... ... ... ... ... ... аз ... біріншіден нашақорларға
бір рет қолданылатын шприцтердің көптеп таратылуынан және көп қолданылатын
шприцтерді қайнататын ... жеке ... ... және ... ... ... ... көрсетеді.
Донорлық қан жинауда және адам мүшелерін ауыстыру кезінде прблема ... ... қан ... ... ... ... ... ыдырауы
аурумен ауырғандардың 92-пайызы АИТВ-ын жұқтырған.Біздің елімізде бұл
жағдай қазірше донорлық қанда жоқ ... ... ... қарамастан
сақтанғанымыз жөн.Қанды құюда және оның басқа ... ... сырт ... АИТВ ... ... ... таңба болуы тиіс.
Ауыстыратын мүшелер шет елдерде ... ... ... ... және ол адамдарда осы вирусты жұқтырған болуы мүмкін
және олар мүшелерін тексеруден өткізбей сатады. Елімізде де ... ... ... ... ине ... ... көбейтіп отыр.
Мысалы, соңғы мәлімет бойынша Шымкент қаласы бойынша 20000 ... ... ... Оның 60%-тен астамы наркотикті тамырдан егу арқылы қолданады.
Жоғарыда айтылғандарды ... ... АИТВ жұғу ... ... ... ... ... жұғу болып отыр, және оған тосқауыл қою ... ... ... бір дара ... ... алу ... ... ауруларының белгілері :
1. Ештеңе істемей адам өте қажып жалқау үрдісі басып кетіп, денені
көтертпей қоюы, ... ... ... ... ... ... безгек ауруымен ауырған адамдар сияқты қалшылдап, дірілдеп кетеді.
түн бойы дене теріден ажырамайды.
3. Бездердің мөлшерден тыс өсіп ... ( ... ... ... ... қолтықта, шашта) біренше көзге түсетін өзгерістер болады.
4. Ауыз қуысында ерекше көзге түсетін теңбілдер пайда болады.
5. Құрғақ жөтелмен үнемі адаммның ... ... алуы ... ... індетінің клиникалық көрінісі. Бұл вирустың клиникалық көрінісі
өте көпшіл, құбылмалы болып келуімен ... ... ол ... көрінісі жетілген ауыр көріністермен және ... бір ... өсіп өнуі ... ... циклі тәуелді болып келуіне байланысты академик РҒА В.
И. Покровскийдің ұсынысы бойынша клиникалық ... АИТВ –ты 4 ... ... ... .
2. ... ... ... Кейінгі көріністі сатысы.
4. Терминалды сатысы немесе соңғы сатысы.
Ал АҚШ-тың ауруларды бақылау орталығының жіктелуі мынадай:
1. ... ... ... ... ... ... ... синдромы.
4. Симптоматикалық.
Дүниежүзілік Денсаулық сақтау Ұйымының ұсынысы бойынша 4 сатыға бөлген:
жедел сатылы аурудың, жетілген қайталана беретін лимфоаденопатиясы, СПИД
пен байланысты ... ... өзі ... АИТВ ... ... оның ... 15 ... дейін клиникалық көрінісі білінбеуі және білінген ... -ге ... ... ... Осы уақытқа дейін бұл аурудан жазылған
ешкім жоқ.
Негізінен СПИД клиникасын үш ... және 6 кіші ... ... ... ... салмақ жоғалту 10% -ке дейін және одан көп;
созылмалы 1 ... ... ... ... дене ... 1 айдан астам
көтерілуі;
Алты кіші көріністер: ұдайы бір айдан астам жөтелуі; жетілген қышыйтын
тері ауруы; ... ... ... теміреткі; ауыз тамақ кандидозы;
созылмалы өршіген, немесе таралған індетті ұшық ... ... ... ... ... және ... шаралары.
Жалпы АИТВ қандай жомен ағзаға енсе де бәрі бір ... ... ... ... ... қанның сапасын бақылау өте ... ... Бұл ... ... на анти ... ... анықтау үшін кімдер
тестік әдіспен тексеруге түседі деген заңды сұрақ туады.
Біріншіден, бұл қан тапсырушылар(донорлар). Олар бір рет ... ... ... ... қан ... жеке АИТВ ... ... тексереді. Бұл туралы қан тапсырушыға ескертеді.
Екіншіден, диспансерлік тізімдегі барлық нашақорлар мен полицияның
көмегімен ... ... жеке СПИД ... ... ... ... нашақорлар.
Үшіншіден, барлық тізімде аолицияда бар жезөкшелер және тізімде жоқтар
ананимді әдіспен СПИД орталығының ықпалымен ... ... ... ... бас ... айырылып тиісті орында
отырғандар, қанша мерзімге отырғанына қарамастан тексеріледі.
Бесінші, кез келген адам, өзі СПИД ... деп ... ... ... ... бұлар медициналық қызметкерлер қанмен жұмысына байланысты
Жетінші , әлеуметтік тұрмыстық ... ... ... кесетін, әлде үшкір затармен жұмыс істейтіндер.
Теуксеру барысында мына жағдайларды ескерген жөн. Ауру ... ... ... ... ... ... ... үш айға, әлде одан да көп
уақыт аралығында антидене ағзада пайда ... ... ... бұл
туралы да насихат жүргізілуі тиіс. Ал бірден АИТВ-сын ... ... ... ол ... ... сол ... ... СПИД орталықтарында
мұндай мүмкіншілік жоқ. Ал антидене АИТВ анықтау қазір ... ... Тест – ... ... бір ... ... ... саналады. Айтар
болсақ көп ұялы планшеттен ... ... ... ... салынған, жасанды жолмен алынған. Бұдан басқа құрамына керекті
анализге реактивтер бар. Планшетті жуу процесі ... ... ... жүргізіледі. Түтікшелер қанның сары суын ... ... ... ... ... ... ... жеке-жеке
түтікшелерде бөлек алынады, анализ толық анықталып ... ... ... сары сумен каньюгат тамызылған соң оны 30 минутқа термостатқа
қояды, мақсат антиген + антидене комплексі құрылуы ... Егер ... ... онда ... ... каньюгатты ( сұйықтықты ) тамызады. Тағы да 15
минуттан соң ... ... Егер ... + антидене комплексі болса,
онда сұйық түрі сарыға әлде қызғыш сары түске ауысады. Бұл ... ... ... ... онда ЭВМ және ... ... шығады. Автоматты түрде жұмыс істеу қымбаттау, бірақ анализ ... әділ және ... жұғу ... өте ... ... Ал ... ... басқа да вирустар болуы мүмкін, өйткені оларда осыған
ұқсас ... ... ... ... анализге аурудың жаңа қаны керек.
Егер бұл жолғыда реакция оң нәтижелі болса, онда ... ... ... ... СПИД ... жіберіледі. Ол жерде басқа да
әдістермен басқа да реактивтермен тексеріледі және ол жерде де ... ... ... сонда ғана АИТВ жұқтырғаны айтылады. Өйткені ол ... ... ... Ең ... ... қан ... қолданылған
ыдыстағы қанды және тапсырушыны тағы да тексеру. Егер теріс болса, ыдыстың
сыртындағы жапсырылған қағазға қосымша АИТВ ... жоқ ... ... ... ... егу ... немесе жарақаттанған кілегей қабаты
және тері арқылы ... ... ... ... ... Вирусты
жұқтырмау жолында өте сақтық қажет. ... ... ... ... ауруханада немесе емханада болсын толық ... ... ... Мысалы үстіне операциялық халат кию, оның алды жабық болуы,
сыртқа шығуы үшін жай ... киюі ... ... басқа жұмыс кезінде төрт-
бес қабат дәкеден тұратын маска ... ... ... ... ... ... тағу ... жабық, аяққа ақ шыттан тігілген аяққаптар киюі
тиісті.
Жалпы айтқанда, мүмкіндігінше сақтық пен ұқыпты түрде ... ... Егер қан ... ... ... әлде ауру ... онда ... шприцтерді инесімен бірге бөлек алып, жеке толық
залалсыздандыру шараларын іске асырған соң ғана ... ... емге ... ... жаңа ... ретровирусқа қарсы ұсыныстар , ... ... ... және емді ... ... ... отыр. Бұл
ұсынысты АҚШ-тың денсаулық сақтау департаментімен Генри Кайзердің жанұялық
қоры жасап отыр.
Ескі емдеу жолында топтастырылған дәрігерлер көмегімен ... ... ... бұл жерде лейкоциттер мөлшері және вирустың бөліктері
аурудың қанында тексеріліп, ескеріліп ... ... ... ... ... көп ... ... та вирустың өлмейтіндігі, тек
уақытша өсуі тоқтайтындығы. Ал ем ... ... ... ... белгілі және көп дәрі қолдану ағзаға зияндығы да бар. ... бұл ... өте тез ... және ... ... ... АИТВ аурудың симптондары шықпай тұрғанда СД-4 клетканың
350 ед. мм3 болғанда бастау ескерілген, ал вирус ... DNA ... RT-PGR ... 55000 ... ... Бұрынғы емде CD-4 клеткасы 500
ед. мм3, ал ... RT-PGR ... 20000 ... ... ... ... мүмкіндігінше СПИД-тің клиникалық көрісі пайда
болғанша аурудың өмірін созу.
Міне, осы ... әр ... жеке ... қажет етеді. Өйткені Оңтүсік
Қазақстан облыстық СПИД-ке қарсы орталықтың мәлімдемесі бойынша әр ауруда
АИТВ ... ... әр ... ... наркомандармен
салыстырғанда ауру зиялы қауымнан болса, АИТВ-сының клиникалық көрінісі
сонша тез жетіледі.
Сондықтан әр ... ... жеке дара ... ... орын алады. Және
АИТВ-ның дәріге деген сезімталдығын АИТВ жоғалтпау үшін тез өзгергіштігін
және бейімделгіштігін ескерген жөн.
Қауіпті топ пен ... ... ... СПИД ... ... күрт өсуі және оған ... жоғы, тағы бір үлкен қиындыққа, шарасыз
жағдайға әкеліп отыр. Бұл біріншіден сау адамдардың СПИД ауруға немесе
тасымалдаушыға және ... ... ... ... ... ... ... –құлқы болып отыр. Осы проблеманың туу себебі бірінші
ауру алдындағы қорқыныш , ... ... ... ... ... ... алып қашуы. бұлардың бәрі табиғи заңдылық. Қазақта « Тоқ бала, ... ... ... мақал бар емес пе?
Сондықтан біз еңселі ел қатарында өмір сүретін болсақ, онда біз ... ... ... ... өмір сүру үшін құқық беруіміз қажет.
Екіншіден, АИТВ-сының қай ... ... ... және ... ... ... толық насихаттауымыз қажет.
Мысалы АИТВ-сы тек CD-4 рецепторлы ... ... ... оған ішіне ене алады. Демек, жарақатсыз таза
теріден қанға өтпейді. Осы себепті ... ... ... ... ... тек ... ... кесетін заттар болуы мүмкін.
Егер қолыңызда кіші жарақат алатын болсаңыз, онда ... ... ... сұйықтармен, оны міндетті түрде лейкопластармен немесе арнайы
медициналық ... ... ... ... ... жара ... әсерден
аман болуы тиісті. Өйткені кімнің ауру, кімнің сау екенін білмейміз. Міне
осы жерде қауіпті топтарды білген ... және сау адам өзін ... алға ... ауруды еш балағаттамай, мүмкіндігінше олардың
ауру екенін түсіністікпен қараған жөн, өйткені ауру табиғаттың жаратылысы.
Өзіңді де ... ... Ол ... ... әр жеке ... бөлек ыдыс-аяқ болуы тиісті.
2) Үшкір, әлде өткір кесетін заттардан абай болу ... ал ... ... ... ... Егер жанұяда қауіпті топтағы мүше болса, оған ет кесу, көкөністерді
кесуге тамақ дайындауға лажы болса рұқсат етпеу ... Егер ... ... ... ... қатыната болсаңыз, онда
қауіпсіз секс қағидаларын толық сақтаңыз.
5) Егер сіз қауіпті топтағы кісімен ... ... ... ... ... ... жеке сөйлесіңіз, АИТВ оған қалай жұғатынын
және туысқандарына қандай қауіп барын түсіндіріңіз. Бұл ... ... ... ... пайдаланыңыз.
6) Жанұяда әр мүшенің ауру жұқтырмау үшін өзін ... ... ... ... ... түзу қажет.
7) Әр жанұя мүшесінде жеке ... ... ... (әр ... ... Есте болсын, кез келген қанның қалдығы ... әлде ... ... Егер қан ... болса, оны отқа күйдіріңдер,
сосын оны не зат ... да 10-20 ... ... жуып ... ... ... террорист» деген ұғым еш шықпасын, олардың көңіл
күйін бақылаңыздар.
Қысқарта айтқанда ауруға қоғамның мүшесі ретінде ... ... ... өмір сүруіне жағдай туғызу, осымен қатар өзіңе
жанұяның басқа да мүшелеріне ауру жұқтырмауға тырысу қажет.
ҚР Қылмыстық істер Кодексінің 116 ... ... ... ... біле тұра ... ... алып ... адамды бұл
жағдайда
жаза 3 жылға дейін бас бостандығынан айырады,әлде 6 айға дейін қамауда
ұстайды,әлде 1 ... бас ... ... ... ... АИТВ біле тұра басқа кісіге жұқтырса,бұл ... ол ... ... бас ... ... ... ... АИТВ біле тұра екі,әлде оданда көп адамға жұқтырса ,бұл
жағдайларда ол 8 жылға ... бас ... ... ... ... ... өзіне тисті емес қызметі арқылы ... және ... ... ... ... ... көрсететін
ұйымдарды кәсіптік қателік жіберілсе,онда 5 жылға дейін бас бостандығынан
және жұмыс ... ... ... ,бұл ... және ... отырып жәбірленушімен жыныстық
қатынаста болу,әлде ... ... ... ... 3-6 ... бас бостандығынан айырылады.
Зорлау
2.Зорлау кезінде жәбірленушіні ауыр жарақат алса және ... 7 ... 15 ... дейін бас бостандығынан айырылады.
121 бап.Күштеу арқылы жыныстық қатынас.
1. Жыныстық қатынастардың қай түрі болса да ... және ... ... ... әлде дәрменсіз жағдайын жәбірленушінің
пайдаланса онда 3 жылдан 6 жылға дейін бас бостандығынан айырылады.
2. ... ... ... ... Бұл ... бір топ ... ... өзара келісіп алса, әлде
топ кұрылған болса.
ә). ... деп ... ... және ... ... ... ... кесірінен жәбірленуші венерологиялық ауруларды жұқтырса.
в). Кәмелетке жетпегенін біле тұра істесе.
г). Бұрын зорлаған кісі бірнеше рет қайталаса. онда 4 жылдан 10 ... бас ... ... 1 және 2 ... ... қоса ... ... ұқыпсыздықтан өлтіріп алса;
ә). Жәбірленушіні ауыр жарақаттаса денсаулығына зиян келетін, әлде ... ... және ... да ауыр ... үшін.
б). Егер 14 жасқа толмағанын біле тұра істелінсе.
Онда 7 ... 15 ... ... бас ... ... ... адам ... айналадағы қауымға қауіпті ететіндігін
түсіне отырып міндетті түрде ... өз ... ... тиіс және
қолданылған шприцтер бір рет қолданылатын, толық тазартудан өткен соң ғана
құртылады. АИТВ аурумен жыныстық қатынасқа тек жұқтырмайтын ... ... ... ... өйткені ол ауыз сөлінде, көз жасында ... ... ауру ... ... ... тиіс.
АИТВ ауруы немесе СПИД ауру әлеуметтік жеңлдіктерге ие. Жалпы СПИД-тің
алдын алу туралы заңның 7 ... ... ... бабында СПИД ауруын әлеуметтік жағдайда қорғау.
Қазақстан Республикасының азаматы, әлде ... жоқ АИТВ ... ... ... емханалық, ауруханалық мемлекеттік тұрғыдан ем
алуға, жол кіресіне ... ... ... және 16 ... әлі ... ... АИТВ ауруын
жұқтырған, әлде СПИД ауруларға ... ... ... ең ... 80 %-ті ... ... ата-анасының қайсыбірі болмасын баласының ауруына байланысты
жұмыстан босатылады, олардың еңбек стажы сақтала береді.
АИТВ-сын немесе ауру ... қай оқу ... ... десе де ... Ал ... ... жерге жұмыс істеуге болады, жұмыстан
босатуға болмайды, жұмысқа ... ... ... ... ... ауырған адам, егер ... әлде ... ... үшкір заттарды пайдаланғанда ауруға тиіп қан
қалдығы қалса. жалпы ауру адам барынша сақтандыру шараларын сақтауы ... ... ... ... және өлімнің жақындығын сезген ауру көңіл-
күйсіз жағдай кешеді. Оларда өш алсам деген ой туындауы ... ... мен ... ал ... ... ... деген қызғаныштан, көре
алмаушылықтан осындай сезім туындауы мүмкін. ... ... ... ... түсінік те бар. Демек ол біле тұра, әдейі қандай жолмен
болса да өз ауруын басқаларға жұқтыруға тырысады. ... олар ... ... ... сұраусыз түсетін, тәжірибесіздеу, СПИД-тен
хабары жоқ ... ... 2000 ... ... ... ... қаласындағы жезөкше
келіншек өз аурын біле тұра 17 ер ... ... ... ... айтуынша ол бұл тірлікке емге ақша табу үшін барған. біздің ішкі
істер орган ... тек ... ... салудан басқа
амалдары болмаған.
Бұл аурумен ... өз ... лажы ... барынша ұнауға бар
күшін мүмкіндігін жұмсайды және болмаса тез арада басқа серікті табуға
тырысады. ... ... ... «СПИД террорист» өз қаны алынған шприцпен
жастардың нң көп жиналатын жерлеріне келуі мүмкін және ... ... ... алуға тырысады. Жалпы айтқанда қазір өз ауруын біле тұра
басқа адамға жұқтырса заң алдында жауап ... және ... деп ... ... ... тиісті орындарға жазасын өтеуге жіберіледі.
СПИД ауруын алдын алу Заңының 9 ... ... ... ... ... ... Оны біле тұра ауру ... біреу алып келсе,
әлде өз ауруын біле тұра, өз еркімен басқа адамға жұқтырса, заң ... ... ... ... ... ... кодексінің 1997
жылғы 116, 120, 121 бабтарында ... ... СПИД ... ... ... таңда СПИД ауруының күрт өсуі өлімге негізгі себеп болуда ... тек ... алу ... ғана ... ... ... ... Онда
осы күрес жолында әсіресе жастар үшін жанұяның, ... ... ... сол ... тәрбиенің маңызы өте зор.
«Екінші Мекке» аталған Түркістан қаласындағы Қожа ... ... ... ... ... ... Дүние уақыт, оны өзіңе бағындыра біл» Егер ... кім өзін өзі ... ол адам ... ... да ... ... ... халқымыз үшін және жастарымыз үшін маңызы өте
зор. ... ... ұлы ақын ... ... ... « Дін қарындас,
жамағат Пайғамбардың хадистері сіз бен ... ... ... біз үшін ... ... келе ... ... аманат, оны сақтай отыра, орындап,
әрі қарай ұрпақтан ұрпаққа жеткізе білуіміз парыз. Қазіргі ... ... ... қиындық өткелдерінен өтіп жатқанда, жоқ нәрсені
үйретеміз деп жүргенше, барын қолдап, қоштау ... ... ... ... ... алу жеке дара жол ... ... отырып, жыныстық
қатынаста қолданылатын жұқпалы ауруды жұқтырмайтын заттарды мектеп жасынан
үйрету ойластырылған. Бұл ... ... ... ... ... ... ... салтын сақтау тиімділеу емес пе? Мысалы,
жастарымыздың қай ... ... да ... ... сақтауы, қазақта қызға
қырық үйден тыйым деген, ал ұлдарымызды ... ... мол, ... ... бір ... ... етіп ... жоғарыда айтылған ғалымдардың ойы
екінші орынға қалмай ма? Қазір еліміздегі экономикалық дағдарыс ... - ... ... ... ... туып ... ... ойландырады.
Елбасымыздың «2030» бағдарламасына сәйкес, салауатты өмір салтын
қолдайық және онв іске ... әр жас ... ... ... ... ... еңбекке, мәдени іс шараларға баулып, бос уақытты
азайту керек. ... мен ... ... ... ұмыт ... немесе
ұмыт бола бастаған әдет –ғұрпымызды, салтымызды, ұлттық ойын ... ... емес пе? ... ... ... мол, ... мол ... құрметтей білетін, қара басын емес, елін
ойлайтын, мемлекетімізді байыта түсетініне және өркениетті елдер ... ... ... ... ... ғажайып, келешек ғаламат.
Ар-ұждан, ана тіл, өнеге салтымыз,
Ерлік те, елдік те ұрпаққа аманат.
Жастар! Бар күшімізді, саналы ойымызды, ұстамдылығымызды көрсете отыра,
ғасырдың бұл ... ... ... ... ... ... ... өз әдеп-ғұрып, дәстүрді дәріптеп, қолдайық.
ұлы Американың өзі төсек ... ... ... ... ... ... үгіт ... жүргізуде.
«СПИД ғасыр тажалы емес, дәуір тажалы» екенін ұмытпайық.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1. М.К. Сапарбеков, И.Х. ... ... ... ... ... в ... А лматы 2000г.
2. Е.И.Змушко, Е.С.Белозеров, Ю.А.Митан «Клиническая иммунология» Санк-
петербург 2001г. стр.346-543.
3. Ю.Б.Исхаки, М.А.Гаффарова «Лекции по ... и ... 1996г. ... ... ... и подросток» Учебное пособие. Павлодар 1999г.
5. Қарақұлов И; Қалжеков Т « Бәрі СПИД жайында» Алматы 1989 ж.
6. Г. Лолора-младшего, ... ... ... ... ... - перевод с англиского. Москва 2000г. стр.582-607.
7. Д.Ж. Жұмағалиев « ... және СПИД ... оның ... туралы»
Шымкент 2002 жыл.6-42бет.
8. Л.З. Тель, Е.Д.Даленов «Валеология» (екі кітап) 1-кітап Астана
2002ж.204-240 бет.

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Гендерлік лингвистиканы зерттеудің теориялық аспектілері9 бет
Гендерлік социология15 бет
Жалпы аборт жайында түсінік15 бет
Исламдағы адам өмірі44 бет
Исламның жан-жақты құндылықтары6 бет
Көшпелі қазақ өркениетіндегі отбасылық қатынастарды реттеу және әйел құқығының мәртебесі25 бет
Мұсылман мемлекеттеріндегі әйелдердің әлеуметтік портреті47 бет
Некені бұзу және ажырасу түсінігі49 бет
Отбасы құқығы3 бет
Сурогаттық аналық7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь