Компаниядағы қаржы менеджментінің бәсекелестік жағдайдағы маңызы

Мамзұны

1. Компаниядағы қаржы менеджментінің бәсекелестік
жағдайдағы маңызы
1.1. Қаржы менеджментінің мазмұны және міндеттері құрылымы . . . . . . . 6
1.2. Бәсекелестік қабілетті қамтамасыз етудегі
қаржы менеджментінің ролі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
1.3. Қаржы менеджменті және маркетингтік саясаттың
өзара байланысы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10

2. Компанияның бәсекелестік қабілетін талдау
2.1. Компанияның нарықтағы жағдайды талдауы. . . . . . . . . . . . . . . . 13
2.2. Компания өнімінің бәсекелестік қабілетін талдау . . . . . . . . . . . . . 16
2.3. Компанияның тиімді баға стратегиясын қалыптастыру . . . . . . . . . 20

3. Қазақстандағы компаниядардың бәсекелестік қабілетінің мәселелері
3.1. Қазақстандағы бәсекелестіктің негізгі нысандары . . . . . . . . . . . . . 23
3.2. Компаниядардың бәсекелестік қабілетін
арттыру жолдары . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25

Қорытынды . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28

Қолданылған әдебиеттер тізімі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
1. Компаниядағы қаржы менеджментінің бәсекелестік
жағдайдағы маңызы


1.1. Қаржы менеджментінің мазмұны және міндеттері

Нарықтық экономика және бәсекелестіктің дамуы жағдайларында компаниядардың қаржылық менеджментінің ролі мен міндеттері ең маңызды мәселердің бірі болып отыр. Компанияның табыстылығы, бәсекелестік жағдайлардағы өміршеңдігі, қаржылық тұрақтылығы мен төлем қабілеттілігі мәселелері қаржы менеджментінің негізгі басқару объектісі болып табылады.
Отандық экономикалық теорияда және тәжірибе жүзінде компания қызметін стратегиялық басқару мәселелері әлі де болса жеткіліксіз қарастырылып келеді. Мұның басты себебі – еліміздегі экономикалық бетбұрыстардың басталуына дейін стратегиялық басқару мемлекеттің өз қолында болып келді. Мемлекет өзінің экономикалық саясаты шеңберінде елдің дамуы мен келешегінің стратегиясын қалыптастырып, салалар мен компаниядардың өзекті стратегиялық мақсаттарын анықтап келді. Алайда, нарықтық қатынастардың қалыптасуы және дамуы бәрін де өз орнына қойды. Қазіргі таңда компаниядардың өміршеңдігі, табыстылығы, бәсекелестікке жарамдылығы өз қолдарында, яғни олардың өз қаржылық және шаруашылық жағдайын нығайту компанияның қаржы менеджментінің стратегиялық міндеті балып табылады.
Жалпылай айтқанда қаржы менеджменті дегеніміз – бұл компанияның табыс табудың және өндірісті дамытудың стратегиялық мақсаттарын жүзеге асыру үшін қажетті ақша ағындарын қамтамасыз етумен, қаражаттар мен ақша қорларын қалыптастырумен және қолданумен байланысты компаниядардың басқару қызметі болып табылады.
Қаржы менеджментінің қызметтерінің түрлерін келесідей тәртіп бойынша бір жүйеге келтіруге болады:
- жоспарлау – стратегиялық, оперативтік және ағымды қаржылық жоспарлауды, түрлі шараларға сметалар мен бюджеттер құруды қамтиды;
- баға саясатын анықтауға және өнімді сату жоспарын құруға қатысу;
- өзге компаниядармен қосылу немесе бөліну нәтижесінде мүмкін болатын капитал құрылымының өзгеруін бағалау;
- қаржыландыру көздерімен қамтамасыз ету: қысқа және ұзақ мерзімді қаржыландырудың ішкі және сыртқы көздерін іздестіру; олардың оңтайлы құрылымын қалыптастыру;
- қаржы ресурстарын басқару: есеп шоттардағы және кассадағы ақша қаражаттарын басқару; құнды қағаздар қоржынын басқару; қарыз қаражаттарды басқару;
- қаржылық есеп, бақылау және талдау: есеп саясатын қалыптастыру; қаржылық есеп беру түріндегі ақпараттарды өңдеу және пайдаланушыларға ұсыну; қаржылық нәтижелерді талдау және сараптау; есептік көрсеткіштерді жоспарлық және стандарттық көрсеткіштермен салыстыру; компания ішіндегі аудит.
Аталған қызметтерді жүзеге асырудың нақты нысандары мен әдістері компанияның қаржылық саясатымен анықталады. Қаржылық саясат компанияның өз қызметін жүзеге асыру мақсатында қаржы ресурстарын басқару үшін қолданатын шаралардың жиынтығы болып табылады және келесідей элементтерді қамтиды:
- есеп саясаты;
- несие саясаты;
- инвестициялық саясат;
- ақша ағындарын басқару саясаты;
- шығындарды басқару саясаты;
- дивидендтік саясат.
Есеп саясатын мемлекеттік бухгалтерлік есеп туралы заңнамаға және бухгалтерлік есеп стандарттарына сәйкес қалыптастыру қажет. Қазақстан Республикасында бұл тұрғыда негізгі құжат ретінде Қазақстан Республикасы Президентінің Заңдық күші бар «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» 1995-жылдық 25-желтоқсанында қабылданған Жарлығы және Бухгалтерлік есеп стандарттары қарастырылады.
Несие саясаты шеңберінде компанияның айналым қаражаттарымен қамтамасыз етілуі шаралары қарастырылады – меншікті айналым қаражаттарының көлемін және қарыз қаражаттарға мұқтаждылықты анықтау. Ұзақ мерзімді несиелерді тарту қажет болған жағдайларда компанияның капитал құрылымы және қаржылық тұрақтылығы зерттеледі.
Инвестициялық саясат барысында меншікті және тартылған қаражаттарды тиімді орналастыру шаралары қарастырылады.
Ақша қаражаттарын басқару саясаты компанияның есеп шоттарындағы қаражаттардық қалдықтарын оңтайландырумен, қаражаттардың есеп шоттарға келіп түсуі және олардың қолданылуы уақыттарының аралығын азайтумен, есеп айырысудың түрлі нысандарын қолданумен, дебиторлық қарызды инкассациялаумен байланысты болады.
Шығындарды басқару саясаты шығындардың барлық элементтері бойынша сметалар (жоспарлар) құру және олардың қолдануды тиімді бақылау арқылы жүзеге асады.
Дивидендтік саясат компания иелерінің және акционерлері мен менеджерлерінің мүдделерін бірдей деңгейде қорғауға, сондай-ақ компания акцияларының, яғни бизнестің құнын арттыруға арналған. Дивидентік саясаттың келесідей нұсқалары мүмкін:
- дивидендтер табыстан бірқалыпты пайыз ретінде бөлініп отырады. Бұл әдістің артықшылығы – қарапайымдылығы. Компания табысы артқан сайын акционерлердің де дивидендтік табыстары арта түседі. Сәйкесінше, табыс төмендеуімен дивидендтер де төмендей бастайды;
- тіркеулі дивидендтік төлемдер саясаты – дивидендтер әрбір акцияға тіркеулі мөлшерде төленеді. Артықшылығы – нарықтық ауытқуларды реттеп отыратын қарапайымдылығы; кемшілігі – компания табысы төмендеген жағдайда компания табыссыз қалады;
- кепілді минимум және экстра дивидендттік төлемдер саясаты;
- дивидендерді капиталдандыру – дивидендтерді акциялар түрінде төлеу. Мұндай саясат компания қаржылық қиындықтарға душар болған жағдайда қолданылады.
Қаржы менеджментінің негізгі міндеті – қаржыны басқарудың компанияның стратегиялық және ағымды мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған тиімді жүйесін қалыптастыру болып табылады. Нақты бір компанияның қаржыны басқару жүйесі көптеген факторларға байланысты болады: меншіктік нысанына, ұйымдық-құқықтық дәрежесіне, салалық және технологиялық ерекшеліктеріне, капитал көлеміне.
Қаржыны басқару барысында көптеген әдістер қолданылады, солардың ішіндегі негізгілері: болжамдау, жоспарлау, салық менеджменті, сақтандыру және өзін-өзі сақтандыру, несиелеу, баға саясаты және қаржы құралдарын қолдану (лизинг, факторинг).
Кез-келген қаржыны басқару жүйесінің қызмет етуі қолданыстағы заңнамалық актілер мен нормативтік негіздер шеңберінде іске асады. Мұндай құжаттар заңдар мен Президенттің жарлықтарынан бастау алып, әдістемелік нұсқаулармен аяқталады. Сондай-ақ бухгалтерлік есеп берудің қаржылық сипаттағы ақпараттары, тауар және қор биржаларының ақпараттары, несие жүйесінің ақпараттары қолданылады.
Сонымен, компанияның қаржысын басқару осы саладағы маманнан стратегиялық және ағымды мәселерді шешу үшін терең білімді және жоғары біліктілікті қажет етеді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Балабанов И.Т., «Основы финансового менеджмента», Москва – 1998
2. Демеуов Б., «Финансовая конкурентоспособность компаний и пути ее повышения», Қаржы-қаражат – Финансы Казахстана, 2004, №4
3. Джумагельдиева Т.А., «Конкуренция: теория и механизмы развития», Алматы – 2003
4. Ковалев В.В., «Финансовый анализ», Москва – 1998
5. Ковалева А.М., «Финансы фирмы», Москва – 2002
6. Колчина Н.В., Поляк Г.Б., «Финансы предприятий», Москва – 2003
7. Романовский М.В., Сабанти Б.М., «Финансы», Москва – 2002
8. Сәрсенбаев А., «Тұтыну тауарлары нарықтарындағы табыстық стратегиялық факторлар», Қаржы-қаражат – Финансы Казахстана, 2004, №4
9. Слепов В.А., «Финансы и цены», Москва – 1999
10. Стоянова Е.С., «Финансовый менеджмент», Москва – 2003
        
        Мамзұны
1. Компаниядағы қаржы менеджментінің бәсекелестік
жағдайдағы маңызы
1.1. Қаржы менеджментінің мазмұны және міндеттері құрылымы . . . . .
. . ... ... ... ... ... ... ролі . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . ... Қаржы менеджменті және маркетингтік саясаттың
өзара байланысы . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... қабілетін талдау
2.1. Компанияның нарықтағы жағдайды талдауы. . . . . . . . . . .
. . . . . ... ... ... бәсекелестік қабілетін талдау . . . . . . . .
. . . . . ... ... ... баға ... ... . . . . . . .
. . ... ... компаниядардың бәсекелестік қабілетінің мәселелері
3.1. Қазақстандағы бәсекелестіктің негізгі нысандары . . . . . . . .
. . . . . ... ... ... ... жолдары . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . ... Компаниядағы қаржы менеджментінің бәсекелестік
жағдайдағы маңызы
1.1. Қаржы менеджментінің мазмұны және міндеттері
Нарықтық экономика және ... ... ... ... менеджментінің ролі мен міндеттері ең маңызды
мәселердің бірі болып ... ... ... ... өміршеңдігі, қаржылық тұрақтылығы мен ... ... ... менеджментінің негізгі басқару объектісі болып табылады.
Отандық экономикалық теорияда және тәжірибе жүзінде ... ... ... ... әлі де ... ... қарастырылып
келеді. Мұның басты себебі – еліміздегі экономикалық ... ... ... басқару мемлекеттің өз қолында болып келді.
Мемлекет өзінің экономикалық саясаты шеңберінде елдің дамуы мен келешегінің
стратегиясын ... ... мен ... ... ... анықтап келді. Алайда, нарықтық қатынастардың қалыптасуы және
дамуы бәрін де өз орнына қойды. Қазіргі ... ... ... ... ... өз қолдарында, яғни олардың ... және ... ... ... компанияның қаржы менеджментінің
стратегиялық міндеті балып табылады.
Жалпылай айтқанда қаржы ... ... – бұл ... ... және ... дамытудың стратегиялық мақсаттарын жүзеге асыру үшін
қажетті ақша ағындарын қамтамасыз етумен, қаражаттар мен ақша ... және ... ... ... ... ... ... менеджментінің қызметтерінің түрлерін келесідей тәртіп бойынша
бір жүйеге келтіруге болады:
жоспарлау – стратегиялық, оперативтік және ағымды ... ... ... сметалар мен бюджеттер құруды қамтиды;
баға саясатын анықтауға және өнімді сату жоспарын құруға қатысу;
өзге компаниядармен қосылу немесе бөліну нәтижесінде мүмкін ... ... ... ... ... ... ету: қысқа және ұзақ ... ішкі және ... ... ... ... ... қалыптастыру;
қаржы ресурстарын басқару: есеп шоттардағы және кассадағы ақша қаражаттарын
басқару; құнды ... ... ... ... ... ... есеп, бақылау және талдау: есеп саясатын қалыптастыру; қаржылық
есеп беру түріндегі ақпараттарды өңдеу және ... ... ... талдау және сараптау; есептік көрсеткіштерді жоспарлық
және стандарттық көрсеткіштермен салыстыру; компания ішіндегі аудит.
Аталған ... ... ... ... ... мен әдістері
компанияның қаржылық саясатымен анықталады. Қаржылық саясат компанияның өз
қызметін жүзеге асыру ... ... ... ... үшін ... ... болып табылады және келесідей элементтерді қамтиды:
есеп саясаты;
несие саясаты;
инвестициялық саясат;
ақша ағындарын басқару саясаты;
шығындарды басқару саясаты;
дивидендтік саясат.
Есеп саясатын ... ... есеп ... ... және
бухгалтерлік есеп стандарттарына сәйкес қалыптастыру ... ... бұл ... ... құжат ретінде Қазақстан Республикасы
Президентінің Заңдық күші бар «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп ... ... ... ... Жарлығы және Бухгалтерлік
есеп стандарттары қарастырылады.
Несие саясаты шеңберінде компанияның айналым қаражаттарымен қамтамасыз
етілуі ... ...... ... ... ... қарыз қаражаттарға мұқтаждылықты анықтау. Ұзақ мерзімді несиелерді
тарту қажет болған жағдайларда компанияның ... ... және ... ... саясат барысында меншікті және тартылған қаражаттарды
тиімді ... ... ... ... ... саясаты компанияның есеп шоттарындағы
қаражаттардық қалдықтарын оңтайландырумен, қаражаттардың есеп ... ... және ... ... ... аралығын азайтумен, есеп
айырысудың түрлі нысандарын қолданумен, дебиторлық қарызды инкассациялаумен
байланысты болады.
Шығындарды ... ... ... ... ... ... (жоспарлар) құру және олардың қолдануды тиімді бақылау арқылы
жүзеге асады.
Дивидендтік саясат ... ... және ... ... ... ... деңгейде қорғауға, сондай-ақ компания
акцияларының, яғни бизнестің құнын ... ... ... ... ... мүмкін:
дивидендтер табыстан бірқалыпты пайыз ретінде бөлініп отырады. Бұл әдістің
артықшылығы – қарапайымдылығы. Компания табысы артқан сайын акционерлердің
де ... ... арта ... ... ... төмендеуімен
дивидендтер де төмендей бастайды;
тіркеулі дивидендтік төлемдер саясаты – дивидендтер ... ... ... ... ... – нарықтық ауытқуларды реттеп ... ...... ... төмендеген жағдайда компания
табыссыз қалады;
кепілді минимум және экстра дивидендттік төлемдер саясаты;
дивидендерді капиталдандыру – дивидендтерді акциялар түрінде ... ... ... ... ... душар болған жағдайда қолданылады.
Қаржы менеджментінің негізгі міндеті – қаржыны басқарудың ... және ... ... қол ... ... ... қалыптастыру болып табылады. Нақты бір компанияның қаржыны басқару
жүйесі көптеген факторларға байланысты болады: меншіктік нысанына, ұйымдық-
құқықтық дәрежесіне, ... және ... ... капитал
көлеміне.
Қаржыны басқару барысында көптеген әдістер қолданылады, солардың
ішіндегі негізгілері: болжамдау, жоспарлау, ... ... ... ... ... несиелеу, баға саясаты және қаржы құралдарын
қолдану (лизинг, ... ... ... ... ... етуі қолданыстағы
заңнамалық актілер мен нормативтік ... ... іске ... Мұндай
құжаттар заңдар мен Президенттің жарлықтарынан ... ... ... ... ... ... есеп берудің қаржылық
сипаттағы ақпараттары, тауар және қор биржаларының ... ... ... ... ... қаржысын басқару осы ... ... және ... ... шешу үшін ... ... және жоғары
біліктілікті қажет етеді.
1.2. Бәсекелестік қабілетті қамтамасыз ... ... ... ... ... жетекші компаниялардың іскерлік стратегиясы
бәсекелестік артықшылықтарға қол жеткізуге бағытталған. ... ... ... ұзақ ... ... артықшылықтарды анықтау
және жүзеге асыру ... өз ... ... ... ... ретінде қарастыруға болады. Стратегиялық мақсаттардың саны мен
қалыптасуы ... ... ... ... ... ... Олар бір-бірімен
тығыз байланысты, бірін-бірі толықтырып отырады, сондықтан да компания ... ... ... ... ... ... ... Қаржы
менеджментінің мақсаттарын келесідей тәртіп бойынша саралауға болады:
қаржылық дағдарысты немесе қолайсыз жағдайларды болдырмау;
өндіріс және өнімді ... ... ... ... ... орынға ие болу (қаржыгерлердің көзқарастары
бойынша бәсекелестік қабілет капиталдың ... яғни ... ... ... ... ... құнын барынша арттыру.
Қаржы менеджменті бәсекелестік ортадағы ортадағы ролі өндіріс барысын
тиімді ұйымдастырумен және оны қажетті қаржы ресурстарымен ... ... ... ... ... отырудан көрініс табады. Нарықтағы үлкен
сұраныстарға ие болып жүрген ... ... әлі ... ... ... ... оларды өндіруге инвестициялар салу компанияның табыс
көздерін арттыруға септігін ... ... ... ... ... немесе атқаратын
жұмысының бағасы, сапасы және имиджі шаруашылық қызметтің ... ... ... ... ... ... айтатын болсақ, оның ықпалы тенденция
түрінде және маңызды түрінде ... ... ... ... ... ... әсер ... табыстың стратегиялық
факторларын идентификациялау қаржы менеджментінің басты міндеті болып
табылады. ... ... ... ... ... әр ... ... және алуан түрде әр түрлі салалардағы
тұтынушыларға әсер ... ... ... ... менеджерлері нарықтық даму
жағдайларында ... ең ... ... ... ... кейін
өнімнің болмысы мен имиджіне назар аударатынын ескерген жөн. Ал ... ... ... ... ... ... ... түптеп келгенде бағасы төмен, сапасыз өнім оларды аз
қызықтырады. Тауардың дизайні мен ... ... ... ... азырақ мәнге ие, алайда бәсекелестермен күресте артықшылықтарды
жеңіп алуда бұл параметрлер де өзінің маңызды ролін ... ... ... ... ... тауар сапасының жанама түрде
нарықтық үлестің ұлғаюымен сипатталады, ол үлестің артуы өткізілетін өнім
сапасының ... ... ... және ... жақындық, оның
көңілін таба білу секілді факторлар табыстың шешуші ... ... ... қатар, тұрақты нарықтық ... ... ету ... ... ... ... ... және бұл
параметрді тауар сапасын басқару ... ... ... ... ... ... бәсекелестермен күрес барысында мынаны
ескерген дұрыс. Кез-келген нарықтағы ... ... ... тек аз ғана ... ... ... тауарларды өндіруге
жеткілікті қаржы ресурстарымен ... ... да, осы ... саладағы тауарды әртараптандыру (диверсификациялау) стратегиясын
қолдану көптеген мәселелерді шешеді.
Сонымен, ... ... ... негізгі мақсаты түптеп
келгенде тек қана табыс табумен ғана шектеліп ... ... ... өз ... ... ... қамтамасыз етумен анықталады.
Бұл, өз кезегінде, компанияның жарқын болашағының іргетасы болып ... ... ... және ... ... байланысы
Компанияның қаржы менеджменті мен маркетингтік саясатының бәсекелестік
ортадағы алатын орны ... ... ... ... қабылдай білу,
нарықтың белгілі бір сегменттеріне дұрыс икемделу, тауарды өткізу бойынша
ұдайы күш жұмсау, ... ... жіті ... және ... ... ... уақтылы түзету компанияның қаржылық табыстарға
жетуігің маңызды элементтері болып табылады. Осы орайда ... ... ... ... бір-бірімен тығыз байланысы көрініс табады.
Бағалық және басқа да қаржылық шешімдер қабылдау үшін компанияға ең
бірінші кезекте оның ... ... ... ... ақпараттар қажет. Мұндай
ақпараттарға қол жеткізуге, олардың компания үшін тиімділігін анықтауға
маркетингтік ... ... ... ... көз жеткізуге болады.
Маркетингтік зерттеулер нәтижесінде ... ... ... ... және ... ... ... қалыптастырып, салыстырып, қажетті
қаржылық, дәлірек айтқанда инвестициялық, шешімдер ... ... ... ... ... ... баға ... негізгі екі
кезеңін бөліп көрсетеді:
Базалық бағаны анықтау, яғни ... ... ... ... ... ... есепке алмай баға орнату.
Жоғарыда келтірілген компоненттерді, шегерімдерді, үстеме бағаларды ... баға ... ... ... тәжірибеде бірнеше әдістері қалыптасқан. Бұл
әдістерді жеке-жеке немесе бірімен байланыстыра отырып қолдануға болады:
толық шығындар әдісі;
өндіру ... ... ... ... ... ... ... шығындар әдісі және маржиналды шығындар әдісі;
инвестициялардың рентабельділік (табыстылық) әдісі;
маркетингтік ... ... ... ... қалыптасуының аталған әдістері компанияның ... ... ... ... ... ... ... Ендігі
кезекте туындайтын сұрақ: бағалардың қандай түрлері маркетингтік саясаттың
элементтері болып табылады?
Әрине, маркетингтік саясаттың ... ... ... ... тиісті орнын табуын көздейді. Жаңа тауарлардың нарықта сәтті
сұраныс табуын қамтамасыз ету үшін ... баға ... ... ... яғни жаңа немесе жетілдірілген тауардың ... ... ... жоғары бағалар белгіленеді. Бұл жағдай компания
нарықта осы бағамен аталған тауарды ... ... ... ... ... ғана ... нарыққа енгізу үшін ... ... яғни ... ... ... осы ... тауарлардың бағасынан біршама төмен
бағалар орнатады.
«Психологиялық» бағалар – қандай да бір ... ... ... ... ... ... 199 теңге немесе 1999 теңге секілді бағалар).
Мұндай бағалар ... ... ... ... ... төмен
көрсетіп, психологиялық әсер қалдырады.
Нарықтағы немесе ... ... ... ...... ... ... осы саладағы жетекші ... ... ... ... сәйкес белгіленеді.
Өндіріс шығындарын өтеу бағалары, яғни жаңа өнімнің ... оны ... ... ... және ... немесе саладағы табыстың орташа
мөлшерін ескере отырып, қалыптасады.
Салтанатты бағалар, яғни ... да бір ... ... ... ... жоғары сапалы тауарларға қолданылатын бағалар.
Нарыққа жаңадан енгізілетін тауарлармен ... ... ... ... ... бағаларын да тиісінше ... ... ... және ... ұзақ ... ... ... үшін бөлек бағалар қарастырылады. Бұл бағаларды тиімді қолдану
компанияның бәсекелестікке жарамдылығын арттыруға септігін ... мен ... ... ... ... ... ... сұраныс пен ұсыныстың өзара қатынасына байланысты орнатылады ... осы ... ... ... ... ... ... мерзімді бағалар ұзақ уақыт бойында өзгерістерге бой алдыра бермейді.
Нарықтық тұтынушылар ... ... ... бағалар бір тауарға
тұтынушылардың түрлі категорияларына (нарық сегменттеріне) қарай әр ... ... ... яғни нарықтағы сұраныс пен ұсыныстың ... ... ... ... нарықта жетекші орын алатын компаниядардың өз
тауарларына мейлінше ... ... ... сипатталады. Бұл жағдайда
компания тауар сатылымының көлемін арттыру және ... ... ... жалпы өндірістік шығындарды азайта алады.
Өндірістен шығып қалған, ... ... ... ... ... басқа компаниядармен салыстырғанда біршама төмен орнатылаты
бағалар.
Келісімді бағалар бір немесе ... ... ... тауарларына
немесе тауарлардың белгілі бір топтарына қолданылады.
Маркетингтік зерттеулердің нәтижесінде компанияның қаржы менеджерлері
жоғарыда келтірілген ... ... ... таңдау керектігі және баға
қалыптасуының қандай ... ... ... шешімдер қабылдауы тиіс. Баға
қалыптастыру саясатын таңдау көптеген факторларға байланысты. Мұндай
факторларға ... ... ... өз ... ұстап тұрған
үлесі, жаңа тауарды ... ... ... жұмсалған капитал
салымдарының өтелімділік ... ... ... ... ... т.с.с.
2. Компанияның бәсекелестік қабілетін талдау
2.1. Компанияның нарықтағы жағдайды ... ... да бір ... ... ... болмасын, оның
өміршеңдігін, бәсекелестік қабілетін анықтау тек ... ... ... қана қоюмен шектелмейді. Аталған салада немесе ... осы ... ... ... ... ... ... көңілін жаулап
алуға тырысуда екенін қаржы менеджерлері әсте естен шығармаса ... ... пен ... ... ... ... талғамы, компанияның өндірістік қуаты – міне осы аталған
көрсеткіштердің тиімді қатынасын қалыптастыра білу ... ... ... ... ... береді.
Маркетингтік зерттеулердің маңызды көрсеткіштері – бұл тауардың сұраныс
қисығы мен ұсыныс қисығы болып табылады.
Шартты мысалдың көмегімен сұраныс көлемінің (С) сатылым ... ... ... ... қисығын сызып құрастыралық (2.1-сурет).
1.1-суреттен көріп отырғанымыздай, тауардың әрбір данасының бағасы 800
теңге ... ... тек 100 ... ғана өз тұтынушысын табады. Ал енді
тауар ... 600 ... ... ... ... 200 данаға дейін
артады. Ал енді осы ... кім ... тиіс ... ... Сол себепті нарықты талдау барысы ұсыныс қисығын ... емес ... ... ... ... неше ... және ... бағамен сатуға
құлықты екенін көрсетеді. 1.2-суреттен көріп отырғанымыздай, 100 ... ... ... ... тек 100 ... ғана ұсынады, 400 теңге
бойынша – 300 дана, ал 800 ... баға ... – 500 дана ... Бұл ... де таңданарлық жағдай емес, өйткені неғұрлым жоғары баға
өндірушіні тауар өндірісін арттыруға итермелейді.
Сонымен, біздің қолымызда тұтынушылар мен ... ... ... екі ... бар. ... бұл ... ең оңтайлы нұсқа
– сұраныс пен ұсыныс көлемдерінің ... Бұл ... ... ... қисықтарының қиылысына тең болады (2.3-сурет).
2.3-суреттен байқайтынымыз, сұраныс пен ұсыныс қисықтары О ... ... пен ... ... нүктесіне тауардың бір данасы
400 теңге болатын баға сәйкес ... ... баға ... бағасы деп
аталады. Тепе-теңдік нүктесінің мағынасы мынаған саяды:
тепе-теңдік бағасы ... ... ... ... ... ... тауардың қандай көлемін ол тұтына алатындығы туралы ақпарат ... ... ... ... қандай көлемде тауар өндіріп, нарыққа
жеткізу керек екендігі туралы мәлімет береді;
тепе-теңдік ... ... мен ... қажетті ақпараттарды
қамтиды: тепе-теңдік бағасының өзгеруі оларға өндірісті ... ... ... ... ... ... қолданылатын жаңа
технологиялар іздестіруге ынталандырады.
Сонымен, тепе-теңдік бағасы өндірісті автоматты түрде реттеу тұрғысында
сәтті қызмет ... ... және жеке ... ... бір
категорияларының табыстарының артуы нәтижесінде Қазақстандық нарық қазіргі
таңда сұраныс қисығының жоғары ... ... ... ... ... да өсе ... қисығының жоғары жылжуына сонымен қатар баға ... ... ... да ... ... Мысалға, қандай да бір ... ... деп ... ... ... осы тауарға деген ұсыныстың да
өсуін көреміз. Сұраныс қисығының жағдайына әсер етуші басқа да факторларды
атап ... ... ... ... ... ... тұтынушылардың
талғамдарының өзгеруі, саяси және табиғи сілкіністер және басқа ... ... ... қажеттіліктерді жетекшілікке алады? Бұл сұраққа
жауап бере отырып, экономикалық теория келесі ... ... ... ... ... ... ... игілікке, яғни субъективті пайдалылыққа қол жеткізгісі
келеді. Субъективті ... деп бұл ... ... тұтынушының нақты бір
тауарға деген өзінің ішкі талғамы болатындығын түсінеміз. Мысалға, ... бар ескі ... ... ... ... ... жоқ ... көне
заттар жинаушы тұлғаларға, тарихи зерттеушілерге бұл аса ... зат ... ... сіздің сәбиіңіз үшін ойыншық немесе велосипед ... ... ... ... ... ... субъективті пайдалылығы тауардың әрбір келесі данасын ... азая ... ... ... ... ... ... баяу қарқынмен
өседі. Тауардың әрбір қосымша данасын тұтынған ... ... ... ... ... пайдалылық деп аталады.
Кез-келген тауардың алғашқы данасын тұтынған кезде әдетте ... ... ... ... осы ... ... әрбір данасын тұтынған
сайын бұл ... ... ... төмендей береді, яғни тұтынудың жалпы
пайдалылығы баяу ... көше ... Бұл ... ... ... ... ... төмендеуі
|Тұтынылатын тауардың|Жалпы пайдалылық, өсіңкі|Шекті пайдалылық, теңге ... ... ... |нәтижемен, теңге | |
|1 |2 |3 |
|0 |0 |400 – 0 = 400 |
|1 |400 |700 – 400 = 300 |
|2 |700 |900 – 700 = 200 |
|3 |900 |1000 – 900 = 100 |
|4 |1000 |1000 – 1000 = 0 |
|5 |1000 |– ... ... ... тұтынылатын тауардың өсіңкі ... ... ... ... ... ... ... бірақ біртін-
біртін баяу қарқынмен артатынын көрсетеді. Үшінші бағанда тауардың ... ... ... – егер ... үшін ... ... ... шекті пайдалылығы 400 теңге болса, тауардың бір данасына ... ... оның ... ... 300 ... құрайды. Осылайша,
осы тауарды әрбір келесі тұтынған сайын оның шекті пайдалылығы ... ... ... ... ... ... үшін тауардың тиімділігі нені ... ... ... ... ... ... немесе қызметті сатып алмайды –
кез-келген тұтынушы тауардың пайдалылығын ... ... ... ... ... өзіне қажет тауарды сатып алу үшін әр түрлі ... ... Ол ... жағдайды, нұсқаны салыстыра отырып, өзінің мұқтаждықтары
мен субъективті талғамына сәйкес келетін нұсқаны таңдап алады. Тұтынушының
таңдауын ... ... ... – оның ... ... ... ... барынша пайдалы тауар алуға ... ... яғни өз ... ... ... тырысады.
Тұтынушының таңдауы әр уақытта оның бюджетімен және тауардың бағасымен
шектеледі. Тұтынушылық тепе-теңдігі, яғни тұтынушының табысына сай ... мына ... ... МПА және МПБ – ... А және Б ... ... ... БА және ББ – сәйкесінше А және Б ... ... ... пайдалылықтың бағаға қатынасы тең болатын тауарлар
жиынтығын сатып алып, пайдалылықты барынша арттырады. ... ...... жеке және ... мұқтаждықтарды қанағаттандыра аларлық
қасиеттерінің жиынтығы болып табылады. Маркетингтік ... ... ... үшін ... тауардың сапасы бағадан тікелей ... және ... ... ... ... ... ... баға өте
төмендетілген болып табылады, ал жоғарғы шектен ... баға - өте ... ... табылады.
Тәжірибе жүзінде тауардың пайдалылығы мен бағасы ... ... ... ... әдістері бойынша анықталады.
Салмақты баға әдісі. Бұл әдіс бойынша баға тауар сапасының ... ... ... ... ... (қуаты, өнімділігі және
т.с.с.). Есептеу формуласы келесідей:
немесе немесе ... Бб – ... ... ... Бж – жаңа ... ... Пб ... тауардың негізгі параметрінің мәні; Пж – жаңа тауардың негізгі
параметрінің мәні.
Баллдық әдіс. Бұл әдіс ... үшін ... ... параметрлері
сараптамалық бағалауға негізделеді. Сапа параметрлеріне ... ... және ... жатады. Есептеу үшін келесі формула
қолданылады:
(2.3)
мұнда бб және бж – сәйкесінше ... және жаңа өнім ... ... негізделген әдіс, яғни бағаның тауар ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Параметрлік әдістердің көмегімен жаңа тауарлардың бағасын анықтап қана
қоймай, сонымен қатар тауардың бәсекелестік қабілетін бағалауға да ... ... ... екендігін мысал арқылы қарастыралық.
Компания техникалық құралдың A үлгісін ... ... ... бәскелестік құратын компаниядар B, C және D ... ... Осы ... А ... салыстыру қажет. Тауар үлгілерінің
техникалық көрсеткіштері 2.2-кестеде берілген.
2.2-кестеде
Тауар үлгілерінің бәсекелестікқабілетін бағалау
|Үлгілер ... ... ... ... баға |
| ... |ң | ... ... |
| ... ... | ... |
| | |і | | | ... |20 |20 |20 |40 |100 ... | | | | | |
|% | | | | | |
|A ... |4 |4 |4 |4 |4,0 |
|B ... |4 |3 |3 |3 |3,2 |
|C ... |5 |5 |4 |4 |4,4 |
|D ... |3 |4 |3 |4 |3,6 ... бағалары: A үлгісі – 450 мың теңге, B – 400 мың теңге, ... мың ... D – 500 мың ... ... (бір баллдың) құнын анықтаймыз. А үлгісі үшін:
теңге.
Сәйкесінше, В үлгісінің сапасы 125 мың теңге, С ... ... ... ... D ... ... – 138,9 мың теңге деп бағаланады.
Сонымен, аталған тауардың А үлгісі баға және сапа ... ... ... ең ... деп ... енді өндірушінің қандай мақсатты көздейтінін қарастыралық. Тауар
өндіруші компания алатын табысын барынша арттыруға ұмтылады, яғни ... ... сома мен оны ... ... шығындардың айырамасының оң
нәтиже беруін мақсат етеді. Демек, өндіріс көлемі ... ... ... ... ... ... ... алып келетін өндіріс көлемін таңдай
білуі қажет.
Осылайша біз түрлі бағалар мен ... ... ... ... ... ... ... нұсқаларын есептеу барысына да ... ... ... ... өнім тек ... ... табысты арттырып
қана қоймай, сонымен қатар шығындардың да өсуін талап ... ... ... ... ... өндіру жалпы сатылым сомасын белгілі бір
шамаға ... ... ... ... қатар жалпы шығындардың шамасын
да арттырады.
Сонымен ең ... ... ... ... ... үшін ... ... көлемін өндіру және оны қандай бағамен сату керек? Бұл үшін
табысты сатылымнан түскен соманың ... ... ... ... ... деп ... ... үшін 2.3-кестенің мәліметтеріне жүгінелік.
2.3-кесте ең тиімді сатылым көлемі әрқайсысының бағасы 840 теңгеден 6
дана өнім ... ... ... көрсетеді. Басқа ешқандай нұсқалар
компанияға ... ... ... (1040 ... алып ... пайдалылық теориясының негізіне сүйене отырып тұжырымдалық. Шекті
сатылым сомасын (6-баған) шекті шығындармен (7-баған) салыстырып ... ... ... сайын сатылым көлемі шекті шығындардан басым болса,
онда өндірісті және сатылым көлемін ... ... ... бірлігі
табыссыз ұлғайта беруге болады. Шекті шығындар шекті сатылым көлемінен
басым бола бастаған ... ... ... ... ... тура келеді.
2.3-кестеге байыппен қарасаңыз, шекті шығындар азайған сайын табыс көлемі
арта береді. Сондай-ақ, шекті ... арта ... ... де ... ... яғни шекті шығындар шекті сатылым көлемінен басым болғанға дейін,
арта береді. Тек соңғы жағдай орындалған ... ғана ... ... ... ... ... сайын төмендей бастайды.
Сонымен, компанияға барынша үлкен табысты шекті шығындар шекті сатылым
көлеміне барынша жақын болғанда немесе тең ... ... ... ... ... Бұл нұсқа өндірушіге ең жоғары субъективті пайдалылық –
барынша үлкен табыс алып ... Осы ... ... ... ... ең
тиімді нұсқа деп ... 840 ... 6 ... ... ... ... ... сома-сы мен шекті шығын-дардың айырмасы|
| | ... ... | ... | |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... баға ... ... баға |
| ... | ... ... ... |Кездейсоқ ... ... ... ... ... ... ... сай баға |
|тұтынушылар | | | ... ... ... ену және ... жоғары|
|пайдалылы-ғын төмен | ... сай ... ... | ... қалыптасуы | ... | | | ... үшін ... ... ... ... баға ... жұмсайтын | ... ... ... | | | ... бір ... ... ... әрине, қиын. Әсер етуші
факторлардың кейбірлері (іздестіру шығындары, тауардың пайдалылығын бағалау
ерекшеліктері) бір мезгілде пайда ... ... сол ... ... ... стратегиялардың түрлі байланысын қолдана алады.
Баға стратегиясын таңдау, сонымен қатар, заңнамалық ... ... ... ... Бәсекелестік деңгейі төмен компаниядарға немесе
нарықтағы ақпараттардан ... ... ... ... ... әрекеттерді болдырмау үшін көптеген елдерде ... ... ... заңдар қабылданған. Бұл заңдар, әдетте, бәсекелестер
арасындағы қақтығыстарға және тұтынушыларды кемсіту секілді әрекеттерге
бөгет болады. ... ... ... баға стратегиясының нақты нұсқалары да
белгіленген. Сонымен қатар, ешқандай баға ... ... ... ... Қазақстандағы компаниядардың бәсекелестік
қабілетінің мәселелері
3.1. Қазақстандағы бәсекелестіктің негізгі нысандары
Елімізде нарықтық қатынастардың ... ... ... ... да себеп болып отыр. Компаниядар ... ... ... ... да ... ... баға
бәсекелестігі, тауар бәсекелестігі, баға ... және ... ... арасындағы ең кеңінен және, әрине, алғашқы болып,
қалыптасқаны – бұл баға ... – бұл ... ... ... алар кезіндегі ең бірінші көңіл
аударатын қасиеті десек те болады. ... ең ... ... бағасын,
содан кейін оның басқа параметрлеріне ... ... ... аударады. Сол себепті тауар өндірушілер бәсекелестік
күресте оң нәтижелі жетістіктерге жету мақсатында өздерінің баға саясатына
көп көңіл ... баға ... ... ... ұялы ... компаниялардың баға саясатын ... ... ... өз ... бағасы соғылған қоңыраудың түріне және уақытына
байланысты (3.1-кесте).
3.1-кесте
Қазақстандық ұялы ... ... баға ... ... |K-Cell ... |Beeline |Dalacom ... | | | | |
| |30 |1 |10 |1 |1 |1 ... |
| ... |
| |д | |д | |д | | ... ... ұялы |20,8 |41,6 |7,0 |42,0 |0,64 |38,0 |3,0 ... | | | | | | | ... ... |26,0 |52,0 |– |40,0 |0,70 |42,0 |22,5* ... компанияның ұялы |26,0 |52,0 |– |40,0 |0,70 |42,0 |45,0 ... | | | | | | | |
* ... ... ... ... ... қалалар мен елді
мекендер үшін ғана.
3.1-кестеден байқап отырғанымыздай, ең ... ... ... өз ... ... орнатылған, сонымен қатар ... ... соғу ... да аталған компанияның баға саясатының
тартымдылығын көрсетеді. Дегенмен, өзге компаниялардың бәсекелестік саясаты
басқа көрсеткіштер бойынша өзіндік ... бар. ... ... барлық телефондарға соғылатын қоңыраулар үшін секундтық ... ... ал ... ... ... ... ... жеңілдіктер қарастырады (кешкі уақыттарда байланыс бағасының 75%-ға
дейін төмендетілуі және т.с.с.).
Ұялы байланыс ... баға ... ... ... ... төмендеуіне алып келді. Алғашқы кездері ұялы ... ... ... ... ... компаниясының қызметі үшін
тұтынушылар тіпті қабылданған қоңыраулар үшін де есеп айырысатын, ал уақыт
бірлігінің бағасы сол кездері бір АҚШ ... ... ... ... ... бағалық дискриминацияны
қарастыруға болады. ... ... бір ... өндіріс шығындары
көлеміне қарамастан, әр ... ... үшін ... ... ... Бұл ... тұтынушылардың категориясына қарай, олардың
тауарды сатып алу қабілетіне қарай бөлу арқылы жүзеге асады. ... ... ... әр ... баға ... ... ... табысты арттыруға мүмкіндік алады, себебі тауар қымбат және арзан
нарықтарда сатылады, ал ... ... ... шығын бірдей. Бағалық
дискриминация саясатының мысалы ретінде «Қазақтелеком» АҚ баға саясатын
келтіруге ... ... АҚ ... ... қалааралық
байланыс тарифтерінің коэффициенттері
|№ |Жұмыс уақытының |Жеке тұлғалар |Заңды тұлғалар ... |
| ... ... ... ... үшін |
|Демалыс және мейрам күндері |
|1 ... |0.85 |0.75 |0.75 |
|2 ... |0.40 |0.75 |0.75 |
|3 ... |0.75 |0.75 |0.75 ... ... |
|1 ... |0.95 |0.75 |0.75 |
|2 ... |0.40 |0.75 |0.75 ... ... АҚ ... ... ... қызметтеріне
тұтынушылардың категорияларына қарай әр түрлі тарифтер орнатқанын ... апта ... және ... ... ... ... түнгі сағат 3-
тен бастап ең тарифтер ... ... ... ... ... әр
түрлі абоненттерге түрлі бағалар бойынша ұсынылады: ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалармен салыстырғанда
арзанырақ түседі.
Қазақстанда нарықтық ... ... ... ... ... әсерін тигізуде. Сонымен қатар, ... ... келе ... ... ... ... ... жаңа
технологиялардан, жабдықтаудың жаңа көздерінен, өндірісті ұйымдастырудың
жаңа ... ... ... ... ... компания басшылары мен жеке
кәсіпкерлердің басты міндеті - өндірісті жабдықтаудың жаңа көздерін табу,
жаңа ... ... ... өз ... ... ұйымдастыру арқылы жаңа
тауарды өндіру немесе ескі тауарды ... үшін ... ... табу және ... Нарықтық даму күтпеген кәсіпкерлік,
инновациялық екпінділіктерді қажет етеді. Осы жағдайда ғана ... ... ... ... жаңа ... ... ... пайда болуын қамтамасыз етеді.
Бәсекелестік күрестегі ауыртпалықтың «жаңа» ... ... ... ... ... ... ... тағы да бір
бағытын ашылды. Отандық компаниядар ... ... тағы ... - өнім ... ... Өнім бәсекелестігі дегеніміз –
компаниядардың өз өнімін жетілдіруге және сол ... ... ... ... ... ... жаулап алуға
бағытталған атсалысы болып табылады. Тұтынушылардың қажеттіліктерін
қамтамасыз ету ... ... яғни ... ... тағы да ... ... қарай тауардың алуан түрін ұсыну
арқылы жүзеге асады.
Ғылыми-техникалық революция бәсекелестік ... ... ... мен жобалар саласына аударуда. Ғылыми-техникалық революцияның
қысымымен өндіріс пен ... ... ... жылдам қарқынмен
жаңалануда, өндірілетін өнімдер тоқтаусыз жетілдірілуде, тауар ассортименті
толықтырылуда, жыл ... ... мен ... үшін тауар мен
технологиялардың бағасы емес, оның ... мен ... ... мәселеге
айналып барады. Осы орайда компаниядардың бәсекелестік күрестегі әрекеттері
ескі тауарлар нарығын ... ... ... ығыстыру емес, тұтынушыға
жаңа тауарлар ұсыну болып табылатындығы көрінеді. Жаңа тауарлар ретінде әлі
нарыққа ... жаңа ... ... жетілдірілген ескі тауарлар
қарастырылады. Тауарлардың ... ... ... ... Компаниядардың бәсекелестік қабілетін
арттыру жолдары
Бәсекелестік артықшылықты жаулап алу және оны сақтау ... ... ... ... ... ... мәлім. Нарықтық
қатынастардың дамуымен бұл қызметтің ролі мен маңыздылығы артып келеді.
Бәсекелестер алдындағы артықшылық ... ... ... ... ... ... Сол себепті компания қызметіне жаңа
техникалық және технологиялық элеметтерді енгізу бәсекелестіктің ... ... ... ... ... қиындықтар, бірінші кезекте, қаржы
ресурстарының ... ... ... ... және ... ... ... қаржы көздерінің арасында қарыз қаражаттар ... ... ... ішкі қаражат көздері, яғни табыс пен амортизациялық
қорлардың қаражаттары қажетті инвестициялық мүдделерді ... ... Таза ... ... ... ... бөлінуге түссе,
амортизация қорлары істен шыққан құралдарды алмастыруға ғана жетеді, ... ... жаңа ... тұтыну үшін қосымша қаражаттарды талап
етеді.
Несиелік қаражаттарды кеңінен қолдану бірқатар ... ... деп ... ... ... ...... қатынастардың негізі. Тауар-
ақша қатынастары оның тек құрамдас ... ... ... ал ... нарығының қызмет ету мүмкіндігін анықтайды;
кез-келген экономиканың өзегі болып табылатын және ... ... ... ... ... нарығы;
өндірістік қорлардың айналымының заңдылығы, нақты капиталдың қызмет етуі;
экономикалық тәуелсіз шаруашылық субъектілерінің қызмет етуі.
Отандық ... ... ... ... ... өз
тарапынан және, ең алдымен, мемлекет тарапынан бірқатар шараларды ... ... ... ... бәсекелестік қабілетін арттыруға бөгет
болып тұрған бірқатар ішкі және ... ... ... ... ... ... келмейтін отандық
компаниядарға мемлекеттік тарапынан көрсетілетін қолдау. Бірінші кезекте,
бұл ... ішкі ... ... себеп болатын және отандық тауар
өндірушілердің халықаралық деңгейде ... ... ... ... ... ... баж ... мен
жеңілдіктерді керек кезінде қабылдануы түсінуге болады.
Отандық тауарларды қорғаудың протекционистік шаралары микродеңгейдегі
жағдайдың жақсаруына дейін жүзеге ... ... ... ... ... сауданы ырықтандырудан және ішкі нарықтың толық ашықтығынан қолайлырақ
болып келеді, өйткені бұл оларға өздерінің өміршеңдігін ... ... ... ... ... мәселелерін шешуге және олардың
өндірістік жұмыстар атқаруын қамтамасыз етуге септігін тигізеді. ... ... ... ... ... ... ... қабілетін қамтамасыз ету процессін тежеп ... ... ... ... артта қалғандық. Өнеркәсіп саласындағы
көптеген компаниядар негізгі құралдардың жоғарғы деңгейдегі табиғи ... ... ... ... құралдарды түбегейлі қайта құруға
және жаңаландыруға мұқтаж болып отыр. Осы орайда ... ... ... ... ... деңгейі бойынша алдыңғы
қатардағы мемлекеттердің компаниядарынан тым артта қалып келеді.
Үшіншіден, қаржы менеджерлерінің, маркетингтік мамандардың, брокерлер
мен ... ... ... ... ... ... ... құнды
қағаздар нарығы) қызмет етуде, қаржы ... ... ... ... ... ... да ... бар. Алайда, қаржы активтерімен
(бірінші кезекте фьючерстермен және опциондармен) ... ... ... ... ... ... ... төмен деңгейде.
Төртіншіден, құнды қағаздар нарығының бәсекелестік қабілеті. Барлық
елдерде қор ... жаңа ... атап ... басқа нарықтар
тарапынан бәсекелестікпен, қақтығысуда. Бұл қысым қор нарықтарын өзінің
ішкі құрылымын болып ... ... ... ... ... ... барынша икемдеуге және технологиялық дамытуға ауқымды
инвестициялық бағдарламалар қажет, ал бұл өз, ... ірі ... ... ... етеді.
Жоғарыда аталған факторлар, сонымен қатар отандық компаниядардың
бәсекелестік қабілетінің күшті жақтарын ... ... ... ... ... бәсекелестік қабілетін арттыруға септігін
тигізетіні сөзсіз.
Қорытынды
Жалпылай айтқанда қаржы менеджменті дегеніміз – бұл компанияның табыс
табудың және ... ... ... ... ... асыру үшін
қажетті ақша ағындарын қамтамасыз етумен, қаражаттар мен ақша ... және ... ... ... ... ... ... менеджментінің негізгі міндеті – қаржыны басқарудың компанияның
стратегиялық және ағымды мақсаттарына қол жеткізуге ... ... ... ... табылады. Нақты бір компанияның қаржыны басқару
жүйесі көптеген факторларға байланысты болады: меншіктік нысанына, ұйымдық-
құқықтық ... ... және ... ... ... ... ... жетекші компаниялардың іскерлік стратегиясы
бәсекелестік артықшылықтарға қол ... ... ... ... ... ұзақ ... ... артықшылықтарды анықтау
және жүзеге асыру арқылы өз мақсаттарына жетуге бағытталған ... ... ... болады. Стратегиялық мақсаттардың саны мен
қалыптасуы әрбір компанияда ... ... ... ... Олар ... байланысты, бірін-бірі толықтырып отырады, сондықтан да компания өз
қарамағында ... ... ... ... ... тиіс. Қаржы
менеджментінің мақсаттарын келесідей тәртіп бойынша саралауға болады:
қаржылық дағдарысты немесе қолайсыз ... ... және ... ... ... арттыру;
бәсекелестермен күресте жетекші орынға ие болу (қаржыгерлердің ... ... ... ... ... яғни ... ... табыстың мөлшерімен, сипатталады);
компания құнын барынша арттыру.
Қаржы менеджменті бәсекелестік ортадағы ортадағы ролі ... ... ... және оны ... ... ресурстарымен қамтамасыз ету,
осы процесстерді үнемі бақылап отырудан көрініс табады. ... ... ие ... ... ... ... әлі ... түспеген жаңа
тауарларды іздестіру, оларды өндіруге инвестициялар салу ... ... ... септігін тигізеді.
Компанияның қаржы менеджменті мен маркетингтік саясатының ... ... орны ... ... шешімдерді дұрыс қабылдай білу,
нарықтың белгілі бір сегменттеріне дұрыс икемделу, тауарды ... ... күш ... ... ... жіті ... және ... сондай-ақ
маркетингтік саясатты уақтылы түзету компанияның қаржылық табыстарға
жетуігің маңызды элементтері болып ... Осы ... ... ... ... қызметтің бір-бірімен тығыз байланысы көрініс табады.
Компания қандай да бір ... ... ... ... ... ... қабілетіе тек өзінің қаржылық жағдайын бағалап
қана қоюмен шектелмейді. ... ... ... ... осы ... тауар
өндіруші компаниядар қызмет етуде, тұтынушылардың көңілін жаулап алуға
тырысуда екенін қаржы ... әсте ... ... ... ... пен ... қатынасы (нарық конъюнктурасы), тұтынушылардың
талғамы, компанияның өндірістік қуаты – міне осы ... ... ... ... білу ... бәсекелстік қабілетінің
нақты жағдайын анықтап береді.
Маркетингтік зерттеулердің маңызды көрсеткіштері – бұл тауардың сұраныс
қисығы мен ұсыныс қисығы болып табылады.
Отандық ... ... ... ... ... ... ... ең алдымен, мемлекет тарапынан бірқатар шараларды қажет
етеді. Қазіргі таңда ... ... ... ... ... ... бірқатар ішкі және сыртқы факторларды қарастыралық.
Біріншіден, дамыған ... ... ... ... ... тарапынан көрсетілетін қолдау. Бірінші кезекте,
бұл жерде ішкі нарықтың дамуына себеп ... және ... ... ... ... мүдделерін қорғайтын мемлекеттік
нормативтік ... ... ... баж ... ... керек кезінде қабылдануы түсінуге болады.
Екіншіден, технологилық жағынан артта қалғандық. Өнеркәсіп саласындағы
көптеген компаниядар негізгі құралдардың жоғарғы деңгейдегі табиғи ... ... ... ... ... түбегейлі қайта құруға
және жаңаландыруға мұқтаж болып отыр.
Үшіншіден, қаржы менеджерлерінің, маркетингтік мамандардың, брокерлер
мен ... ... ... ... ... ... және опциондармен) сауда жасау әрекеттері, ... ... ... ... төмен деңгейде.
Төртіншіден, құнды қағаздар нарығының бәсекелестік ... ... қор ... жаңа ... атап ... басқа нарықтар
тарапынан бәсекелестікпен, қақтығысуда. Бұл қысым қор нарықтарын ... ... ... ... ... ... итермелейді. Сонымен
қатар, нарықты барынша икемдеуге және ... ... ... ... ... ал бұл өз, ... ірі ... салымдарын қажет етеді.
Жоғарыда аталған факторлар, сонымен қатар отандық ... ... ... ... ... еліміздегі компаниядардың,
сондай-ақ жалпы экономикамыздың бәсекелестік қабілетін арттыруға септігін
тигізетіні сөзсіз.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. ... И.Т., ... ... ... ...... Демеуов Б., «Финансовая конкурентоспособность компаний и пути ее
повышения», Қаржы-қаражат – Финансы Казахстана, 2004, №4
3. Джумагельдиева Т.А., «Конкуренция: теория и механизмы ... ... ... ... В.В., «Финансовый анализ», Москва – 1998
5. Ковалева А.М., «Финансы фирмы», ...... ... Н.В., ... Г.Б., «Финансы предприятий», Москва – 2003
7. Романовский М.В., Сабанти Б.М., «Финансы», Москва – 2002
8. Сәрсенбаев А., «Тұтыну тауарлары ... ... ... ...... Казахстана, 2004, №4
9. Слепов В.А., «Финансы и цены», Москва – 1999
10. Стоянова Е.С., «Финансовый менеджмент», Москва – 2003
-----------------------
2.2-сурет. Ұсыныс ... ... 300 500 С, ... ... ... теңге
1000
800
600
400
200
100 200 С, ... ... пен ... ... теңге
600
400
100 300 500 С, ... Б – ... ... – тауардың саны;
СС – сұраныс қисығы;
ҰҰ – ұсыныс қисығы;
С1С1 – табыс жоғарылаған жағдайдағы сұраныс қисығы;
О – тепе-теңдік нүктесі;
О1 – жаңа ... ...... ... – жаңа ... бағасы.
2.1-сурет. Баға стратегияларының жүйесі
Мезеттік шегерімдер
Нарықтық шегерімдер
Ассортименттік баға ... баға ... баға ... ... ... ену ... ... стратегиясы
Географиялық стратегия
Бағалармен белгі беру
Тәжірибеге сай бағалар
Кездейсоқ шегерімдер

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан-АҚШ қарым-қатынасының дамуы7 бет
Кәсіпкерлік тәуекел13 бет
«KEGOC» АҚ сапа менеджментінің біріктірілген жүйесі27 бет
Ақша қызметтері және олардың қазіргі жағдайдағы даму сатылары9 бет
Ақша қызметтері және олардың қазіргі жағдайдағы дамуы9 бет
Ақшалардың қызметтері және олардың қазіргі жағдайдағы дамуы33 бет
Ақшаның атқаратын қызметтерi және олардың қазiргi жағдайдағы дамуы30 бет
Білім беру мекемелері менеджментінің ғылыми қағидалары10 бет
Білім беру мекемелері менеджментінің ғылыми қағидасы5 бет
Білім беру мекемелері менеджментінің ғылыми қағидасы жайлы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь