Географиялық атлас картасы

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1. 10.сыныпқа арналған дүниежүзілік саяси және әлеуметтік
және экономикалық географиялық атласына жалпы сипаттама..4
2. Географиялық атлас картасына жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ...9
3. Географиялық атлас карталарын жасау мүмкіндіктері
және оның жасау жолдарының түсіндірмесі ... ... ... ... ... ... ... ..13
4. Географиялық атлас карталарының даму тарихы,
түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
5. Қазақстан Республикасының ұлттық атлас карталары ... ... ... ...19

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21

Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22
Кіріспе.
Қазақстанның физикалық географиясы мектепте географиялык білім беруде ерекше орын алады. Бұл курсты окуда оқушылар бұған дейін 10-сыныпта алған физикалық-географиялық білімдерін одан әрі тереңдетіп аяқтайды. Сонымен қатар бұл курстың тағы бір мақсаты оқушыларға өз республикасын географиялык түрғыдан жан-жақты таныстырумен қоса өлкетану мәселесін де басшылыққа алады. Бұл оқып үйрену сабақ барысында, үй тапсырмаларын орындағанда және мектеп таным жорықтары кезінде жүзеге асырылады. Оқытылғалы отырған курста экологиялық білім мен тәрбиеге де үлкен көңіл бөлініп отыр.
Бүгінгі күні оқу үрдісінде қойылып отырған талаптардың бірі - оқушылардың тек білім алып кана қоймай, сол алған білімдерін терең білім алуда шығармашылыкпен пайдалана білулеріне үйрету. Әр сабактарға байланысты сабақтың мақсаты, оқыту күралдары, негізгі үғымдар, номенклатура, оқыту іс-өрекеттері мен вдістері және өз беттерінше істейтін жөне сарамандык сабақтар жүйесі берілген. Негізгі ұғымдарда осы такырыпты. меңгеруге қажетті тірек ұғымдары беріледі. Соңғы уакыттарда окушылардың географиялық атаулармен жұмыс істеу дағдылары нашарлап кетуіне байланысты соны жақсарту мақсатында тақырыпқа сай аталатын номенклатураларда бөліп көрсетілді. Осы аталған атаулармен мұғалімнің жұмыс істеуі қажет. Оқыту іс-әрекеттері мен әдістерінде мүғаліммен оқушының сабақ барысында істейтін іс-әрекеттері ашып көрсетілген. Әр бөлім бойынша алған білімдері мен іскерліктерін бекіту мақсатында бөлім соңында қорытынды қайталау сабақтары беріледі. Мұғалім кейбір тақырыптарды өз қалауы бойынша тереңдетіп оқытуына қажетті қосалқы (3 сағат) уақыт берілді. География сабағында оқушылардың өздігінен еңбек етуіне қойылатын талаптарда жетерлік. Еңбек пен адам бірінен-бірі бөлінбейді. Еңбек адамды хайуанаттар әлемінен жоғары дәрежеге көтерді, оның дене және рухани дамуына мүмкіндік туғызды.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1. Қалыбеков Т. «Геодезия мен топография негіздері»
Алматы 1993 жыл.
2.Салищев К.А. «Картография» Москва 1966 год.
3. Салищев К.А. «Оточности количественных определений
по специальным картам» Москва 1963 год.
4. Евтеев О.А. «Проектирование и составление социально-экономических карт» Москва-1999 г.в.
5. Зарущеская И.Г., Сваткова Т.К., «Практирование и составление карт» Москва – 1982 г.в.
6. Грюнберг Г.Ю. «Картография с основами топографии»
Москва- 1991 г.в.
7. Самищев К.А. «картография» Высшая школа Москва 1982 г.в.
8. Берлянг А.М., «Картография» Москва-2001 г.в.
9. Салищев К.А. «Картография» Москва 1966 год.
10. Салищев К.А. «Оточности количественных определений по специальным картам» Москва 1963 год.
        
        Жоспар
Кіріспе...................................................................
..............................3
1. 10-сыныпқа арналған дүниежүзілік саяси және әлеуметтік
және экономикалық географиялық атласына жалпы ... ... ... ... жалпы сипаттама------------------------
----.--9
3. Географиялық атлас карталарын жасау мүмкіндіктері
және оның жасау жолдарының түсіндірмесі------------------------------
13
4. ... ... ... даму тарихы,
түрлері--------------------------------------------------------------
----------------15
5. Қазақстан Республикасының ұлттық атлас карталары ---------------19
Қорытынды---------------------------------------------------------------
------21
Пайдаланған әдебиеттер тізімі-------------------------------------------
--22
Кіріспе.
Қазақстанның физикалық географиясы мектепте географиялык ... ... орын ... Бұл курсты окуда оқушылар бұған дейін 10-сыныпта алған
физикалық-географиялық білімдерін одан әрі тереңдетіп аяқтайды. Сонымен
қатар бұл ... тағы бір ... ... өз республикасын
географиялык түрғыдан жан-жақты таныстырумен қоса өлкетану мәселесін ... ... Бұл оқып ... сабақ барысында, үй тапсырмаларын
орындағанда және мектеп таным ... ... ... асырылады.
Оқытылғалы отырған курста экологиялық білім мен тәрбиеге де ... ... ... күні оқу ... ... ... талаптардың бірі - оқушылардың
тек білім алып кана ... сол ... ... ... ... ... ... білулеріне үйрету. Әр сабактарға байланысты
сабақтың мақсаты, оқыту күралдары, негізгі үғымдар, номенклатура, оқыту ... мен ... және өз ... істейтін жөне сарамандык
сабақтар жүйесі берілген. Негізгі ұғымдарда осы ... ... ... ... ... Соңғы уакыттарда окушылардың географиялық
атаулармен жұмыс істеу дағдылары нашарлап кетуіне ... соны ... ... сай ... ... ... көрсетілді. Осы
аталған атаулармен мұғалімнің жұмыс істеуі қажет. Оқыту іс-әрекеттері мен
әдістерінде мүғаліммен ... ... ... істейтін іс-әрекеттері ашып
көрсетілген. Әр бөлім бойынша алған білімдері мен іскерліктерін бекіту
мақсатында ... ... ... ... сабақтары беріледі. Мұғалім
кейбір тақырыптарды өз қалауы бойынша тереңдетіп оқытуына қажетті қосалқы
(3 сағат) ... ... ... сабағында оқушылардың өздігінен еңбек
етуіне қойылатын талаптарда жетерлік. Еңбек пен адам ... ... ... ... ... ... дәрежеге көтерді, оның
дене және рухани дамуына мүмкіндік туғызды.
1.10-шы сыныпқа арналған ... ... ... географиялық атласына жалпы сипаттама.
Дүние жүзінің саяси картасын бұған дейін де оқығансындар, оны 7-сыныптағы
география курсында және ... ... ... ... оқыдыңдар.
Шындығында, оның қалыптасуы — адамзат қоғамының бүкіл даму барысын қамтитын
ұзақ тарихи процесс. Ол ... ... ... ... ... пайда болуы мен ыдырауын, олардың ... жаңа ... ... мен ... ... мен отар-
лардың пайда болуын, ... ... ... бөлу мен ... ... ... ... дүние жүзінің саяси ... ең ... және ... географияның ерекше тармағы — саяси геогра-
фияның оқып-үйренетін ... ... ... ...... жүзі ... ... басты объектісі. Бұл
картадағы елдердің жалпы саны XX ғ. ішінде елеулі ... ... ... ... ... байланысты өзгерістер
нәтижесінде; екіншіден, екінші дүниежүзілік соғыспен ... ... ... ... отарлық жүйесі күйреп, 1945—1993
жылдары 102 ел өздерінің саяси тәуелсіздігіне жетті ... ... ... ... ... ... Кеңес Одағының,
Югославияның, Че-хословакияның ыдырауы нәтижесінде.Міне, сондықтан да XX ғ.
соңында дүние жүзінің саяси ... ... мен ... саны ... сандық өсудің аржағында маңызды сапалық ... аян. Егер 1900 жылы ... ... 57 егемен мемлекет болса, екінші
дүниежүзілік соғыс қарсаңында — 71, ал 2000 жылдарға қарай олар 193 ... ... ... ... бұрынғы отарлаушы империялар Ұлыбритания,
Франция, Нидерланды, АҚШ-тың өзін ... ... ... ... ... ... ... көп елді ең әуелі әр түрлі сандық белгілері бойынша топ-
тастырып алу ... ... ... ... ... ең ... түрі — ... а у м а ғ ы-ның көлемі мен халқының с а н ы н а қарай
топтастыру. 1-мысал. Аумағының көлемі жағынан ең ... 7 ел ... ... ... ... 3 млн. ... асады, бұлар қосыла келе, бүкіл
құрлықтың жартысын құрайды. ... ... саны ... ең ... 10 ... ... ... әрқайсысында 100 млн-нан астам адам түрады, ... ... жер шары ... 3/5 ... ... картада орташа және шағын елдердің саны басым. (Мұндай үғымдардың
өзі Еуропа үшін бір ... ал ... не Азия үшін - ... ... ... мың адам не одан да аз болып келетін, аумағы өте ... ... ... ... ... шағын мемлекеттер дейді.
Мысал. Олардың ішінде Еуропада едәуір әйгілі шағын мемлекеттер — ... ... ... Ватикан. Сондай-ақ аралдық шағын
мемлекеттер Африкада (Маврикия, ... ... және ... ... ... Сент-Люсия және басқа), Мұхиттық аралдарда (Тонга,
Науру және басқа).
Елдерді географиялық орнын ы ң ... ... ... ... ... ... ... байланысты олар теңіз жағалауындағы, түбектердегі,
аралдардағы, архипелагтардағы елдер болып бөлінеді. Теңізге шыға алмайтын
елдер ... ... саны 42) ... ... ... ... ... Трбпикалық
Африка, шетелдік Еуропа және ТМД елдерінің ішінде көбірек .
Басым түрде ... ... ... ... ... типологияның негізіне дүние жүзінің саяси және экономикалық
картасындағы белгілі бір елдің орнын ... ... ... ... ... ... олар әр түрлі бола отырып, елдердің әлеуметтік-экономи-
калық даму деңгейін, ... ... ... ... ... ... экономикаға енуін, т.б. ескеруі тиісті.
90-жылдардың басына дейін дүние жүзінің барлық елдерін 1) ... ... ... және 3) ... деп үш ... бөлу ... ... социалистік жүйе түбегейлі ыдырағаннан кейін ол типологияның
орнына басқалары ... ... бірі үш ... бола ... ... ... ... дамыған, дамушы және ... ... ... ... ... ... ... экономикалы елдер деп бөледі (бұл негізінде Шығыс Еуропа және ТМД-
ның кейінгі социалистік елдері және ... ... ... ... ... ... және дамушы елдер деп
екі жүйелі типологиялау кең қолданылуда. Мұндай типологияның ... ... жан ... ... ... ішкі ... көрсеткіші арқылы
көрінетін белгілі бір мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық даму деңгейі
алынады.
10-класста дүниежузі елдерін ... ... 1) ... және 2) ... елдер деп бөлу алынған. Сонымен бірге үш жүйелі
типоло-гиялау да пайдаланылады.
Біріккен Ұлттар Ұйымы экономикасы дамыған ... ... ... ... ... ... ... мен Мүхиттық аралдардың
шамамен 60 елін жатқызады. ... ... ... және ... деңгейі жоғары және жан басына келетін жалпы ішкі өнім мөлшері де
айтарлықтай айырмашылық жасайды. Алайда, бұл ... тобы ... ... ... ... келеді және оның құра-мынан төрт ... ... ... ... ... елдерінің үлкен жетілігі» құрайды, оған АҚШ,
Жапония, ГФР, ... ... ... және ... кіреді. Бұлар батыс
дүниесінің ірі экономикалық және саяси іс-әрекетімен көзге түсетін жетекші
елдері. ... ... ... ... өнім мен ... ... 50
проценттен астамы, ауылшаруашылық өнімдерінің 25 проценттен астамы
«жетіліктің» ... ... Жан ... шаққандағы жалпы ішкі өнім ... мың ... 30 мың ... дейін жетеді.
Бұлардан гөрі орташа елдерді, ең алдымен Еуропа елдерін ... ... ... ... ... әрқайсысының саяси және экономикалық
қуаты үлкен болмаса да, олар ... ... ... ... ... рөл атқарады. Олардың көпшілігі жалпы ішкі ... жан ... ... ... елдеріндегідей мөлшерде өндіреді.
Үшінші топты Австрия, Жаңа Зеландия және Оңтүстік Африка Республикасы
сияқты — ... ... ... ... Олар ... ... ... отарлары (доминиондары). Олар іс жүзінде феодализмнің не
екенін білмеді, оның үстіне, қазір де ... ... және ... ... ... Әдетте, біраз өзгешеліктеріне қарамастан, Израильді де осы
топқа қосады.
Дамушы елдерге 150 ел мен аумақгар жатады, олардың бәрі ... ... ... ... алады, мұнда дүние жүзі халқының 3/5
шоғырланған. Дүние ... ... ... бұл ... ... және ... ... қарай, Азияда, Африкада, Латын
Америкасы мен Мұхиттық аралдардағы кең байтақ белдеуді алып ... ... ... ... ... ... ... Америкасы елдері және
басқа бірқатар елдер) екінші дүниежүзілік соғысқа дейін-ақ тәуелсіздік
алған болатын. ... ... ... соғыстан кейінгі кезеңде жеңіп
адды.
Дамушы елдердің құбылмалы дүниесі іштей (дүниежүзілік социалистік және
капиталистік жүйе деп бөлудің жүзеге асуы ... оны ... ... ... де әртекті, сондықтан бұл оған кіретін елдерді ти-пологиялауды
қиындыққа ұшыратты. Мұндай типологиялауды ... ... ... ... олардың ешқайсысы да қабылданбады. Соған қарамастан шамамен
дамушы елдерді төмеңдегідей 6 ... ... ... ... адам ... өте ... және көп ... дамушы елдердің
көшбасында түратын — Үндістан, Бразилия, Мексика секілді шешуші еддер
бірінші ... ... ... Бұл ... үш ел ... дамушы елдердің
бәрі бірігіп, өндіретін өнеркәсіп өнімін дерлік бере ... ... ... ... ... жалпы ішкі өнім экономикасы дамыған елдердегімен
салыстырғанда айтарлықтай төмен, Үндістанда, мысалы, не бары 340 ... ... ... ... ... дамудың жоғары
дәрежесіне жеткен және жан ... ... ... ішкі өнім 1 мың
доллардан астам болып келетін елдер ... ... ... ... ... ... ... Чили, Венесуэла және басқа), ... Азия және ... ... ... ... жаңа ... р и я л ы деп ... елдерді жатқызуға болады.
80-ші және 90-шы жылдары өзінің дамуында олар зор секірмелі
жетістікке жетіп, соған сәйкес «Азия жолбарысы» ... атқа ие ... ... «бірінші шебінде» жоғарыда аталған Корея Республикасы, Сингапур,
Тайвань, сонымен бірге Гон-конг бар. Ал, ... ... ... Тайланд,
Индонезия жатады.
Төртінші топты сыртқа мұнай шығаратын елдер құрайды, ... ... ... ... жан басына келетін жалпы ішкі өнім 10, тіпті
20 мың доллардан асып түседі. Бұлар, ең ... ... ... елдері (Сауд
Арабиясы, Кувейт, Катар, Біріккен Араб Әмірлігі, Иран), сонымен ... ... және ... ... ең ... ... ... түрде «классикалық» дамушы елдер жатады.
Бұлар дамуы жағынан артта қалған, жан басына келетін жалпы ішкі өнім ... мың ... да аз. ... ... ... күшті байқала-тын
құрылысы күрделі мешеу экономика басым. Мұндай елдердің көпшілігі Африка,
сонымен бірге Азия және Латын Америкасында кездеседі.
Алтыншы ... ... 40 ел ... ... ... саны 600 млн), ... Ұлттар Ұйымының жіктеуі бойынша онша дамымаған е л д е р г ... ... ... ... ... деп ... Бұл ... тұтынушы ауыл
шаруашылығы басым, өңдеуші өнеркәсіп жоққа тән, ересек халықтың 2/3 ... жан ... ... ... ... ішкі өнім жылына небәрі 100-300
доллар.
Мұндай екі ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір қиындықтары болды. Шығыс Еуропаның (Полыиа,
Чехия, Венгрия және ... және ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық даму көрсеткіштері жөнінен экономикасы дамыған елдерге жатады.
ТМД елдерінің ішінде экономикасы дамыған (
2. Географиялық атлас картасына жалпы ... ... ... ... ... ... жалпы географиялық өз ... ... ... ... ... ... ... болды. Олардың барынша
ерте санына кіретіні жоғарыда аталып ... ... ... ... ... ... ... жатады. ХУІІІ ғасырдың ортасында
таукен ісі тұтынысымен пайда ... ... ... ... ... Англияда, кейінірек Европаның кейбір елдерінде құрылады.
Көрнекті ... ... ... ... ... және ... ... «королдің географтары» оның ... еді. ... олар ... ... ... ... ... Жердің көлемі мен түрін ... ... ... және географиялық жұмыстары ерекше ірі
үлес қосты, ол ... ... ... оны градустық өлшеу
деді. Градустық өлшеуден сон-ақ 1740 жылы ... ... ... Кассини «Францияның геометриялық жазуын ... ... ... тізбегін елдің барлық ... ... ... 2000 ... астам ұшбырыштан тұратын бұл ... ... ... ... одан соң олар үшін ірі ... есептелінді. Егер ... ... ең ... маңыз болса, онда геометриялық ... ... тек ... үшін ... атқарады.
ХУІІ ғасырдағы Англиядағы буржуазиялық революция капиталистік
қатынастың дамуына деген ... ... ... және ... тез өсуі ... ... жетілдірінуі мен теңіз
картографиясы ең басты мәнеге ие ... ... ... ... қамтамасыз ету бойынша бірқатар шараларды қабылдады.
ХУІІІ ғасырда әлі де ... ... ... қасы еді. Ол
кезде жаратылыс тану ... ... ... және ... болатын. ХІХ ғасырдың ... ... ... ... ... ... кірісті.
1817 жылы атақты неміс ғалымы ... ... ... рет ... қолданды, жер үстіне температура ... ... үшін ... изотерманы қолданды. 1939 жылы
Готедеге «Юстус Перчес» баспасы 90 парақтан ... ... ... ... ... ... ... ғылымның дамуына
мүмкіндік жасап, өз ... ... ... ... карталардын, жаңа түрі әуеден суретке тү-сіру ... ... ... ... ... ... табылады.
Ортофотокарталар жергілікті жердің фотографиялық картасы болып есептеледі,
оларда шартты белгілер мен жердің жай-жапсары және жер ... ... ... ... ... жасау
процесі әуеден фототопографиялык суреттер түсіру әдісімен айтарлықтай
тиімді. ... ... ... және ... ... ... жағынан топографиялық карталардан бір сыпыра
асып түседі.
Топографиялық түсірулердің материалдары уақыт өткен са-йын көнере береді,
өйткені жергілікті жерде шаруашылыққа пайдалану ... ... ... ... ... ... ... шығару жүргізіледі және тағы сондай
сияқты. Оның үстіне физикалық-географиялық жағдайлар да өзгеріп ... бәрі ... ... ... ... тиіс.
Топографиялық карталарды қазіргі заман талабына сай деагейде ұстап тұру
үшін оларды уақтылы жаңартып отыру ... ... ... ... ... ... жай-жапсары мен жер
бедерін түсіруді нақтылау ... ... мен ... ... ... ... масштабы үлкен болса, жергілікті жерді планда
кескінделуінің ... мен ... ... ... соғұрлым жоғары
болады. Топографиялық ... мен ... ... ... топографиялық негіз ретінде пайдаланған кезде олардың масштабы
объекті мен ... ... ... ... ... ... қимасы биіктігінің шамасы топографиялық картадағы жер ... ... мен ... ... болып табылады.
Картаға градус торынан басқа тікбұрышты зональды координаталар схемасының
квадратты ... торы ... Осы ... ... қабырғасы
әдетте километрлердің толық санымен белгіленеді, ... да ... деп ... ... ... берілген ара қашықтығына, ал
вертикаль сызықтар олардың келтірілген ординаталарына (бірінші сан зонаның
нөмірін ... ... ... ... плюс 500 ... ... Километрлік
тордың көмегімен ... ... ... (х, у)
анықталады.Карта ... ... ... ... ... ... Осы ... сыртында орналасқан жазулар жэне графиктер шектік
безендіруге жатады. Әрбір топографиялық картаның үстіңгі ... ... ... ... төменгі жағында мыналар орналасады:
1) осы карта бетіне тән магнит тілінің орташа бұрылуы және меридиандардын
жақындасуы туралы мәліметтер;
2) сандық және ... ... жер ... кимасының биіктігі туралы мәліметтер ... ... метр ... ... ... ... графигі;
5) түсірілген және жаңартылған жылы; мұның өзі картадағы ... ... ... ... ... береді.
Шектік безендіруге тағы да көрші беттердің номенклатура-сының жазуы
жатады; олар градус және ... ... ... әр ... жазылады, сонымен қатар жиынтыктағы беттердің орналасу схемасы
және басқа да ... ... ... Географиялық атлас карталарын жасау мүмкіндіктері және оның жасау
жолдарының ... ... мен ... ... жер ... картада дұрыс кескіндеуге
мүмкіндік туғызады және ол ғылым мен техниканың көптеген міндеттерін шешу
(жасанды ... және ... ... ... теңізде жүзу, авиация,
радиобайланыс және т. б.) үшін қажет. Жердің физикалық бетінің жалпы ауданы
510 млн км2-ка тең және ... ... ... ... ... ... (жер бетінің 71-%-ін) мұхиттар мен теңіз шұққырлары алып жатыр,
олардың ... 11000 м-ге ... ... ... ... ... м-ге жуық. Құрлықта тау жоталары, шатқалдар, жазықтар, өзен
алқаптары және жыра-сайлар бар. Кейбір таулардың, мәселен, Эверестің (Джомо-
лунгма) биіктігі 9000 м-ге ... ... ... ... ... ... м-ге тең. ... құрлықтың көлемі дү-ниежүзілік мұхитқа қарағанда аз
ауданды алып жатқандық-тан, сондай-ақ құрлықтын ... ... ... онша биік ... ... ... жердің
фигурасы ретінде қабылдауымыз қажет. Егер де бүкіл ... ... ... ... ... ... ... бетінің тынық
кезіндегі жағдайымен шектелген десек, тұтас алғанда жердің ... ... ... ... Осындай тұйық бет өзінің әрбір нүктесінде вертикаль
бағытқа, яғни ауырлық күшінің бағытына перпендикуляр ... ал ... бет деп ... Осы ... ... ... денені геоид
дейді. Геоид — толқын мен ағынның жоқ кезінде мұхиттардағы судың ... мен ... ... ... шартты түрде алынатын су
деңгейінің фигурасы. Салмақ күші деңгей бетінің потенцналы ... ... жер ... деп ... ... пішіні күрделі, дегенмен осы
фигура жалпы ... яғни РQ1P1Q ... ... кіші осі ... айналуын шығатын айналу эллипсоидына жақын. Сфероид бетін РР1
іналу осі ... ... ... ... ... деп ... (РКР1К1) пайда болады. РР1 айналу осіне перпендикуляр жазықтык
кималар ... ... ... ... ... (0) ... өтетін
жазықтық парараллель QКQ1К1 экватор деп аталады. Экватордың QQ1 = а радиусы
және ОР = b кесіндісi сфероидтың ... және кіші ... ... ... b)/а ... ... сызығушылығы деп аталады. а, b және ... ... ... ... ... болады, ол үшін меридиан
доғасының ... ...... ... ... ... әр түрлі
жеріндегі градустың ұзындығын біле отырып, жердің пішіні мен ... ... ... ... жақын келетін эллипсоидты ер эллипсоиды деп
атайды. Жер эллипсоидының ... ... үшін жер ... ... ... өлшеулер жүргізілуге тиіс. Әзірше мұндай өлшеулер толық
жүргізілгендіктен, жер эллипсоидының дәл параметрлерін анықтауға ... ... Осы ... ... ... геодезиялық өлшеулерді өңдеу
барысында геодезиялық жұмыстардың ... ... ... ... ... олар сол ... немесе бірнеше елдің территориясын
толық, не ішінара қамтиды. Осындай эллипсоид референц-эллипсоид ... ... ... ... бір елде ... өлшеулерді
өңдеу үшін қолданылатын, жер денесінде ... ... ... ... ... эллипсоид.
Жер эллипсоидының көлемін әлденеше рет әр ... ... ... 1946 жылға дейін ТМД-да 1841 жылы неміс ғалымы Ф. В. Бессель
есептеп шығарған жер ... ... ... (а=6377 397 м, Ь ... а= 1 : 299,2). 1945 ... бастап геодезиялық және
картографиялық жұмыстар үшін Ф. Н. ... ... ... ... а=6378245 м, 6 = 6356863 м, а = = 1 : ... ... және ... гравиметриялық және астрономиялық
материалдарының өңдеуден алынған градустық өлшеулері осы ... ... ... ... ... да, ... өндеудің
дәлме-дәлдігі жағынан да неғұрлым басымырақ болып табылады.
Көптеген есептерді шығарғанда сфероид сығылу-шылығының аз (а=1 : ... ... ... үшін ... 6371,11 км сфераны қолдануға
болады. ... ... жер ... ұзындықтары 20—30 км-ден
аспаған кезде, жердің сфералылығың елемеуге де болады.
4. Географиялық ... ... даму ... ... – бұл карталардың бір бағдарламамен ... ... ... ... парақтар жиынтығы ретінде шығарылған жүйелі
топтама. Бұл жай ... жай ... ... бұл ... карталар
бір – бірімен өзара байланысты ... ... ... ... ... Баракскидің айтуынша атлас жеке картаға жазылады, дәл осылай
барлық ... ... ... картографиялық сюжеттерді біріктіреді.
Оның негізгі мақсаты бағдарламасы бар. ... ... ... ... ... ... мағлұматтарды және білімдерді
жүйелеп жинақтаған картографиялық энциклопедия. ... бір ... ... бір – біріне тіркестіруге мүмкіндік береді. Атластар
территорияны комплексті зерттеумен бағалау үшін ... ... ... ... зерттеулердегі мақсаттарды
іске асыруға мүмкіндік береді. ... ... ... ... түсіндірмен мәтіндерге космостық түсірулермен
фотосуреттерге диаграмаларға таблицаларға ие. ... ... ... ... ... ... ... масштабтарына қарамастан өте
мол мағлұмат береді. Анықтамалық аппаратқа географиялық атауларға ерекше
мән береді. Энциклопедиялық ... ... ... ... және ... ... ... Алғашқы біздің эрамызға дейінгі екі мың ... ... ... ... ... Оны ... және картограф
Клавдии Птоломей жасаған екен. Атласқа ой кумендер картасы ендірілді-
Гректермен ... ... ... ... ... ... жеке бөліктерінің 26 картасы кірді. Орта ... ... қол ... ... тіліне аударылып «космография» деп аталды
қайта өрлеу ... ... ... ... ... дәл
бейнелейтігінде таң қалды. Кітап басу ... ... ... көп рет басылды. Сонымен ... ол жаңа ... ... ... ... Болонье де 1477 жылы ... ... ... ... бұл ... 30 рет ... ... Орта ғасырлар кезінде портоландар атласы кең ... ... торы бар ... карталар жинағы. Порталонд ... ... ... ... бейнелегендіктерімен
аталды. Портоланды ... жер орта қара ... ... бейнелеген көрсету үшін қолданылды. ... ... ... ... ... күн ... Астрономия мен
Астрология бойынша ... ... ... ... ... ІІ ... ... орталағы Нидерландыға ауыстырылды.
Онда ... ... ... жаңа ... ... басыла бастады. Бұл ... ... ... еді, ... ... қазіргі кезед өнер ... ... ... жылы ... және ... ... Ортели Амстердамда жер шарының
бейнесі деп аталатын ... ... ... жылғы Атласта 53
параққа дүние жүзінің картасы құрлықтар бөлігі ... ... ... Африка және Еуропа сонымен қоса жеке елдер катасы бар.Атласта
географиялық ... ... ... ... ... ... ... сай алғашқы «картографтар
королі» Герард Лиркатормен жасалынды. Карталар жаңа ... ... ... ... есебінде геграфиялық сипаттауларға бір
қатар карталар үшін жаңа ... ... ... ... қайтыс болғаннан кейін оның ісін ұлы ... 1595 жылы ... түр және ... ... ... ... ... немесе Атлас. Осылай ... рет ... сөзі ... Бұл сөз ғылыми мен философия
және ... ... ... ... аты шулы ... патша
атласының есімімен пайда болады. Бұл атау ғылымында кең ... ... кең ... ... ... Картографиядан
басқа ғылымдарда да атлас ... ... ... өсідімдіктер
жануарлар бұлттар және ... ... ... деп ... ал атластарды сызба кітапттары немесе
размерлік кіпаптар деп ... ... ... Русь ... ... бар деп ... бірақ олардың ешқасысы
сақталмады. Бұл ... өрт, ... ... ... Тек
«Үлкен сызба Кітабы» 1600 ... 1627 жылы бұл ... ... ... ... сызба» қайта басылып шығарылды. ... ... ... мен ... мен ... ... ... берілген сызбаның жеке ... ... ... ... ... ... ... сызбаларының жолы болды «Сібірдің ... 1701 жылы ... Оны ... өмір ... атақты
картограф С.У. Ремезов жасады. Бұл ... ... екі ... және 21 бөлік сызбадан тұратын ... ... ... ... ... ... жоқ. ... өзендер туралы ... Бұл ... беті ... ... ... ... Нағыз қазіргі заман талабына сай атлас ... ... ... деп аталатын қол жазба сақталған. Бұл еңбекті С.У. Ремзиновтың
балалары ... ол ... ... 116 параққа орындап шыққан. Петр-І
дәуірінде картографияның ... ... ... ... І жартысында Азов
және Қара, Балтық. Каспий теңіздердің атластар сериясы ... ... ... Ресейлік империяның атлас жобасын И.К. ... ... ойы ... ... үш ... тұруы қажет. Картографиядағы
карталар ... ... да ... ... ... ... Венера, Ай) прланеталар, континенттер мұхиттар ірі ... ... ... қала деп бөлінеді. Әкімшіліктік, ... ... ... ... ... ... торталуы мүмкін
Жарты шарларды қамтитын атластар бар. ... ... ... бөлігінің атластары, мемлекеттер топтарының ... ... ... ... ... атласы (Қырымның
оңтүстік жағалауы, Байкал көлінің атласы).
Мазмұны бойынша кемсідегідей ... көп ... ... ... ... ... геологиялық;
- геофизикалық;
- климаттық;
- оклоногиялық;
- гидрографиялық;
- топырақтық;
- ботаникалық;
- зоографиялық;
- медико-географиялық, ... ... ... ... ауыл ... ... өсімдіктер.
Саяси әкімшіліктік бөлініс комплексті әлеуметтік- экономикалық.
Эколого-геграфиялық атлас:
Ортаға ықпал етуші факторлар және оның жеке компоненттері ... және ... ... ... Тұрғындардың өмір сүру жағдайы экологиялық
қауіпсіздік Атлас.
Тарихи карталар:
-екінші дүние;
-орта ғасырлар;
-жаңа ... ... ... ... ... ... аталстарды жіктеу оларды
комплексті кешенді деп бөліп табиғат, тұрғындар және ... ... ... ... ... сала ерекшеліктері бойынша
карталар ендіріледі; мысалы ... жеке ... ... ... ... ормандар атласы кіреді.
Практикалық жағдайынан қолдану мақсаты бойынша ... ... ... ... ... ... ... оқу, туристік, жол
әскери және тағы басқа болып бөлінеді.
Бұл ... ... ... ... ... ... саяси әкімшіліктік жалпы географиялық атластар халық тұратын
пунктер, рельеф және ... жол ... ... Бұл типтегі
атластар номенклатураға қатысты дәл, жалпы көрсеткіштермен ... ... ... Бұл ... ... шығарманың
көрнекті үлгісі болып дүние жүзінің Ресейлік анықтамалығы ... ... осы ... ... ... ... ... 8 бөліктен тұрады:
Жүние жүзілік картасы, Ресей, Шетелдік Еуропа, Азия, Африка,Америка,
Австралия, Океания, Артика, және ... ... Үнді және ... Онда ... ең ірі қалалары карталары ендірілді. Негізгі
карталардың масштабтары 1:1250000 ден 1: 750000 дейін. ... ... ... ал ... 1: 1 500000 ... беріледі.
Мәскеумен Санк-Петербург 1:250000 масштабында беріледі.
5. Қазақстан Республикасының ұлттық атлас карталары.
Ұлттық атлас бұл ... және оның ... ... тарихына
мәдениетіне жан-жақты сипаттама беретін бір ... ... ... ... картографиялық мекемелермен жасалатын ресми және
нормативтік сипатқа иеленеді. ... ... ... ... ... таным дәрежесін көрсетеді. Бұл мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... Олардың көркемденелуі жоғарғы деңгейде орындалады.
Олар бірнеше ... ... ... ... ... ... 1899 жылы ... Финдік географиялық
қоғаммен шығарылды. Содан соң ... ... және ... ... ... ... ІІ ... соғысы кезінде ғана ... ... орын ... 1956 жылы Халықаралық географикалық
одақпен бекітілген ұлттық ... ... ... осы салада
едәуір еңбек сіңірді. Бұл ... ... ... ... ... ... Онда ... атластарды жасау бойынша
бағдарламалар мен ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... ұмытпау ұсынылады. Ұлттық атласты
жасау мемлекеттің ... ... мен ... ... ... маңызды ықпал берді. Картографиялық сала
бойынша АҚШ, Канада, Ресей, ФРГ, ... ... ... ... ... ... ... жерлер атластарының аймақтық
комплексті ... ... осыф ... ... ... ... өзінің ұлттық
атласын ... 1996 жылы ... Ол көп ... ... жинағы
ретінде құрылды.
Ұлттық атластар карталары 5 ... ... ...... мәселелер фонындағы дүниедегі Ресей:
2. Жалпы Ресейлік ... ... ... ... ... ... ... субъектілерінің жеке аймақтары.
4.Локальді – қалалар, агломерациялар өндірістік тораптар, территориялар
мен ... ... ... ... ... – жеке объектілердің каталары ... ... және ... ... ... ... кандидаты,
оқулық авторы Ұ. Есназаровтың 8-9 сыныптарға арналған Қазақстанның
геграфиялық ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Картамен жұмыс оқушы
бойында анықтамалық материалдарды пайдалана білу қабілетін дамытады.
Қазақстан ... ... мен ... ... ... бұл ... ... зерттейді. Бұл атластар
мемлекетіміздің территориясы жайлы мағлұмат бере отырып, оның ... ... ... жасайды. 8-сыныпқа арналған атласта
І.Азия. Саяси карта. 2. Азия. ... ... 3. ... ... ... ... Физикалық карта. б.Тектоникалық карта. 6. Геологиялық карта.
7. Пайдалы қазбалар. 8,9. Климаттық карталар. 10. ... ... ... ішкі ... 12. Қазақстанның топырағы. 13. Қазақстанның
табиғат белдемдері және ... ... ... 14. ... карта. 15. М. Қашқари картасы берілген.
9-сыныптың атласында Азия. Саяси карта.Қазақстан. Әкімшілік ... ... ... ... ... отын өнеркәсібі, өнеркәсіп, ауыл
шаруашылық, жалпы аймақтық өнім, транспорт, автомобиль ... ... ... жүк, ... ... ... аудандар деген бөлімдер
бар. Атласпен жұмыс істеу барысында оқушылар бір-бірінің жауаптарын ... ... және ... ата улар ... пайдаланып жер бедерінің
кескінін құрып, аймаққа кешенді сипаттама, суреттеме бере алады. Бүгінгі
карталарды білім көзі деп ... ... ... ... ... бөлімдеріне арналған жоғарғы ... және ... ... ... бар. ... ... ҚР
Білім және ғылым министрлігі ұсынған бұл отандық атластар биыл ... ... ... ... ... бұл атлас ғалым Ұ. Есназарованың география пәні
бойынша отандық оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешенге ... ... ... ... орта мектептердегі географиялық мұғалімдеріне арналған.
Сонымен қатар педогогикалық институтының студентінің географиясына көмекші
құрал ретінде қызмет атқарды.
Қорытынды.
Қазақстан территориясы ... ... ... ... ... мәні ... ... оң болады. Бірақ ординаталардың ... ... ... ... үшін ... ... ... 0-
ге емес, 500 км-ге тең деп есептеу келісілген. Бұл шама осьтік ... ... ... ... ... ... 330 км) ең ... ара
қашықтықтан артық, сондықтан ол зонаның ... ... ... он ... камтамасыз етеді. Әрбір зонада ... ... ... ... ... координаталары бойынша онын 60
зонаның қайсысына жататыныы анықтау үшін ... ... ... осы ... ... ... нөмірі қосымша жазылады. Мысалы, егер А
және В (7 в-сурет) нүктелері 7-зонада ... ... онда ... мынадай мәнге ие болады: ха =6090 км, уа 7430 км, хв ... ув -7210 км. ... ... мен ... ... ... ... толық анықталған географиялық орны болатындықтан
тікбұрышты және геодезиялық координаталар жүйелері ... ... ... нүктенің тікбұрышты координаталарын геодезиялық координаталарға
есептеп шығаруға және қайтадан керісінше жасауға, сонымен ... ... ... бір ... ... зонаға есептеп шығаруға
болады.
Геодезиялық жұмыстарды атқарған ... ... ... ... ... ретінде қабылданған қандай да бір нүкте аркылы анықтау үшін
жазық полярлық координа-талар жүйесі ... Осы ... ... ... болады. Караталар кеңістіктің кез келген
бөлігін үлкен ... ... ... үстіңгі бетіне дейіңгі көлемді
шолуға мүмкіндік береді. Бұл кезде олар тек ... ... ... ... ... сонымен қатар көрсетілген отырған обьектінің
көмлемін түріп, көрініс ... ғана ... ... ... береді. Қазақстан территориясы экватордың солтүстік жағында
орналасқан, сондықтан абсциссалардың мәні ... ... оң ... ... ... ... ... қолайсыз-дықтан құтылу үшін осьтік
меридианның ... 0-ге ... 500 ... тең деп есептеу келісілген.
Бұл шама осьтік меридианнан алты градустық зонаның шегіне дейінгі ... км) ең ... ара ... артық, сондықтан ол зонаның ... ... ... он ... ... ... ... зонада
координаталардың сандық мәндері ... ... ... бойынша онын 60 зонаның қайсысына ... ... ... ... ... ... осы ... орналасқан зонанық нөмірі
қосымша жазылады. Құрлықтың ... ... ... қарағанда аз
ауданды алып жатқандық-тан, сондай-ақ ... ... ... ... онша биік ... ... ... жердің
фигурасы ретінде қабылдауымыз қажет. Егер де бүкіл планета материктер
астымен үздіксіз ... ... ... ... ... ... жағдайымен шектелген десек, тұтас алғанда жердің пішіні ... ... ... әдебиеттер тізімі:
1. Қалыбеков Т. «Геодезия мен топография негіздері»
Алматы 1993 жыл.
2.Салищев К.А. ... ... 1966 ... ... К.А. ... ... ... специальным картам» Москва 1963 год.
4. Евтеев О.А. «Проектирование и составление социально-экономических
карт» Москва-1999 г.в.
5. ... И.Г., ... Т.К., ... и ... ... – 1982 г.в.
6. Грюнберг Г.Ю. «Картография с основами топографии»
Москва- 1991 ... ... К.А. ... ... ... ... 1982 г.в.
8. Берлянг А.М., «Картография» Москва-2001 г.в.
9. Салищев К.А. «Картография» Москва 1966 год.
10. Салищев К.А. ... ... ... по специальным
картам» Москва 1963 год.

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
География31 бет
Географиялык карта туралы жалпы мәліметтер9 бет
Географиялық карта35 бет
Жұлдызды аспан көрінісінің жыл бойындағы өзгеруі5 бет
Негізгі туынды айқаспалар және оларды анықтайтын параметрлер14 бет
Алакөл аумағының геоэкологиялық картасын құру73 бет
Алматы облысының ауыл шаруашылық картасын құрастыру35 бет
Бизнес жол картасы 2020 бағдарламасының жүзеге асырылу жолдары27 бет
Дүние жүзінің саяси картасының қалыптасуы және мазмұны20 бет
Дүниежүзінің саяси картасы76 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь