Хақназар хан саясаты


1 Қазақ сұлтандары
2. II Абдаллах (1535.1598) пен Хақназар арасында бейбіт қатынастар
1535-1538 ж.ж. хан атағы болан қазақ сұлтандары: Тоғым хан, Ахмет хан, Хақназар хан, Наурыз-Ахмет хан.
Қасым ханнан кейінгі тартыстан әлсіреп қалған хандықты қайтадан нығайтып, біріктіруге Хакназар хан (Қасымның баласы, 1538-1580 ж.ж.) әрекет жасады. Негізгі мақсаты: Қасым хан кезіндегі иелікті
қалпына келтіру. Территориясы: Сырдария,Арал маңы, Жетісу, Жайыктың сол жағалауы.
Хакназар сырткы саясатын Ноғай Ордасынан бастап, Жайықтың сол жағалауындағы ногайлар Қазақ ханының билігіне өтті. 50-60жж. Моғол ханы Абдар Рашид Жетісу мен Ыстыккөл маңындағы жерлерді басып алу мақсатымен, соғысты кайтадан бастады. Моғолстанға қарсы қазақ-кырғыз соғыс одағы құрылды. Деректерде Хақназарды "қазақтар мен қырғыздардың ханы" деп атайды.
• 1560 жыл - моғолдар қазақ-кырғыз соғыс одағын жеңді.
Моғолстанға қарсы соғыстағы сәтсіздік және ойраттардың шапқыншылығы
салдарынан Хакназардың Жетісудағы иелігі азая берді. 1570 жылдың аяғы - Жетісудың батысы, Шу, Талас өңірі оның билігінде болды.
Башкүрт аңызында Хакназарға башкұрттардың да бағынғаны айтылады.
Хақназар хан түсында орыс мемлекетімен саяси және сауда қатынастары дамыды. Орыселшілері:
• 1569 жылы Семен Мальцев;
• 1573 жылы Третьяк Чебуков қазақ хандығы туралы көптеген мәліметтер қалдырды (IV Иван тұсында). Хакназар хан өзін "патша, әрі ұлы князьбен татумын" деп санады. Бұл туралы орыс елшісі Борис Доможиров (1577 ж.) дерегінде жазылған.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 5 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Хақназар хан саясаты.
1535-1538 ж.ж. хан атағы болан қазақ сұлтандары: Тоғым хан, Ахмет хан,
Хақназар хан, Наурыз-Ахмет хан.
Қасым ханнан кейінгі тартыстан әлсіреп қалған хандықты
қайтадан нығайтып, біріктіруге Хакназар хан (Қасымның баласы, 1538-1580
ж.ж.) әрекет жасады. Негізгі мақсаты: Қасым хан кезіндегі иелікті
қалпына келтіру. Территориясы: Сырдария,Арал маңы, Жетісу, Жайыктың
сол жағалауы.
Хакназар сырткы саясатын Ноғай Ордасынан бастап, Жайықтың сол
жағалауындағы ногайлар Қазақ ханының билігіне өтті. 50-60жж. Моғол ханы
Абдар Рашид Жетісу мен Ыстыккөл маңындағы жерлерді басып алу мақсатымен,
соғысты кайтадан бастады. Моғолстанға қарсы қазақ-кырғыз соғыс одағы
құрылды. Деректерде Хақназарды "қазақтар мен қырғыздардың ханы" деп атайды.
• 1560 жыл - моғолдар қазақ-кырғыз соғыс одағын жеңді.
Моғолстанға қарсы соғыстағы сәтсіздік және ойраттардың шапқыншылығы
салдарынан Хакназардың Жетісудағы иелігі азая берді. 1570 жылдың аяғы
- Жетісудың батысы, Шу, Талас өңірі оның билігінде болды.
Башкүрт аңызында Хакназарға башкұрттардың да бағынғаны айтылады.
Хақназар хан түсында орыс мемлекетімен саяси және сауда қатынастары
дамыды. Орыселшілері:
1569 жылы Семен Мальцев;
1573 жылы Третьяк Чебуков қазақ хандығы туралы көптеген
мәліметтер қалдырды (IV Иван тұсында). Хакназар хан өзін "патша,
әрі ұлы князьбен татумын" деп санады. Бұл туралы орыс елшісі Борис
Доможиров (1577 ж.) дерегінде жазылған.
Сібір хандығын 1563 жылдан бастап билеген шайбан әулетінен шыққан
Көшім хан Қазақ хандығына қарсы дұшпандық әрекетте болды.
• 1573 жыл - Қазақ хандығына жіберілген Мәскеу елшісі .Чебуков
Көшімнің бұйрығымен өлтірілді. Осы кездегі саяси жағдайдың ауырлығы
Хакназар ханды Мәуереннахрдағы шайбани әулетінен одактас іздеуге
итермеледі. II Абдаллах (1535-1598) пен Хақназар арасында бейбіт қатынаста
болу туралы шарт жасалды. Бұл қатынас нәтижесі:
- Соғыс қактығыстары уақытша тоқтатылды.
Орта Азия халкымен сауда қатынасы жақсарды.
Хан өкіметі нығайды.
Сыр бойындағы қалаларга орныгып алуға ұмтылған Хақназар хан, 1570
жылдың аяғында Абдаллахтың қарамагынан бөлініп шықкысы келген Баба
сұлтанның (Наурыз Ахметтің ұлы) әрекетін пайдаланды. Ол қарсыластар
арасында шебер жол тауып, бірде бір жагын, бірде екінші жагын колдап
отырды. Нәтижесінде:
Абдаллах хан Туркістан өңіріндегі қалаларды Қазақ хандығына
берді.
Баба сұлтан Йассы, Сауранды сойыргал ретінде Хакназарға сыйлады.
Қазақ билеушісінің Абдаллах жағында екенін байқаған Баба сұлтан
келіссез жургізуге келген Жалым сұлтанды, оның балалары мен Хакназардың екі
баласын өлтірді.
• 1580 жыл - Баба сұлтанның тыңшысы Хакназарды өлтірді.
Хакназар хан саясатының маңызы:
Хандықтың аумағының кеңеюі.
Жеке дербес мемлекет ретінде танымал болуы.
Хан билігінің кушеюі.
Ішкі саяси және шаруашылық өмірдің тұрақтылығы.
в) Шығай мен Тәуекел хандар саясаты.
XVI г. соңында хан тағына Жәнібектің ұрпағы Хакназардың немере інісі,
80 жастагы Шығай отырды( 1580-1582 ж.ж.). Оның саясатының негізгі бағыты-
өзбек ханы Абдаллахпен байланыста болу. • 1582 жылғы жаз - Шығайдың баласы
Тәуекелдің Йассы маңында Баба сұлтан мен соғысы.
Баба сұлтанды өлтіріп оның басын II Абдаллахка апарып беріп, сұлтаның
балаларын, әмірлерін тұткындайды. Өзбек ханы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақ хандығының құрылуы және нығаю кезеңдері
Қазақ тарихындағы хандар
XVI ғасырдағы өзара тартыстар мен соғыстар
XV ғасыр – XVIII ғасырдың басындағы Қазақ хандығы
ХҮ- ХҮІ ҒАСЫРЛАРДАҒЫ ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫ
Қазақ хандығының құрылуы 15-18ғғ
Қазақ хандары жайында мәліметтер
XV – XVI ғасырлардағы қазақ хандығының құрылуындағы керей – Жәнібектің, Хақназар және Тәуекел хандардың тарихи рөлі және оны нығайту жолындағы ішкі және сыртқы саясаты
XVI ғасырдағы Қазақ хандығының саяси тарихы
16-17 ғасырлардағы Қазақ хандығы
Пәндер