Сұраныс және ұсынысқа әсер ететін факторлар, сұраныс және ұсыныс заңы, өзара байланысы

Жоспар :

Кіріспе

I. Сұраныс және ұсынысқа әсер ететін факторлар, сұраныс және ұсыныс заңы, өзара байланысы

1.1. Сұраныс және сұранысқа әсер ететін факторлар Сұраныс заңы
1.2. Ұсыныс және ұсынысқа әсер ететін факторлар Ұсыныс заңы
1.3. Сұраныс пен ұсыныстың өзара байланысы
Тепе.теңдік баға

II.Баға және табыс бойынша икемділік. Баға . нарықтық экономиканың негізгі элементі

2.1. Икемділік ұғымы. Баға және табыс бойыншы икемділік
2.2. Баға . нарықтық экономиканың негізгі элементі

Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер
КIРIСПЕ

Рынок механизмiнiң қызмет етуiнiң негiзi “сұраныс” пен “ұсыныс” болса, ал сол сұранысты тудыратын басты фактор тұтынушылар iс-әрекетi болып табылады. Рыноктық экономиканың ерекшелiгi де сол, онда сұраныс бiрiншi орында тұрады, ал ұсыныстың қызметi сұранысты қанағаттандыру болып табылады.
Кез келген тұтынушы нарықта ұнатымдылығымен артық көруiне сүйену және өзiнiң табысы мен бағаға сүйенуi арқылы анық айқын тұтыну жоспарын жасайды. Осы жоспарды iске асырса ол тұтынушы өзiнiң қажетiн ең жоғарғы деңгейде қанағаттандырады деп есептелiнедi.
Бiрақ шын мәнiнде тұтынушылардың табысына байлаынсты олардың бюджеттiк шектеу қисығы орын алып, тұтынушылардың таңдау деңгейi әр түрлi болып және ол ылғи да өзгерiп отырады. Яғни нарықта көптеген тұтынушылардың таңдауы әр түрлi болып келедi. Сонымен, сұраныс – бұл тұтынушының немесе сатып алушының бiр тауарды сатып алу ойымен жасайтын жоспарын және олардың сатып ала алатын тауар бағасы мен оның көлемi арасындағы тәуелдiлiк.
Қазақстан Республикасы бүгiнгi таңда әлемдегi орны рыноктық қатынастағы дамушы мемлекет ретiнде көрiнуi болып табылады. Рыноктық қатынастардың дамуы ұлттық экономикамыздың елiмiз өз егемендiгiн алғаннан бастап осы уақытқа дейiн даму үстiнде және ол дами бермек. Рыноктық қатынастардың тиiмдi қызмет етуi барлық қоғамдағы шаруашылық қызметтердiң тиiмдi қызмет етуiн қамтамасыз етiп отырады және оны ұйымдастырушы құрал болып табылады.
Рыноктық механизмдi жалпы түрде экономиканың мәселелерiн шешу мақсатында өндiрушiлер мен тұтынушылардың рынок арқылы тәуелсiз түрде өзара әрекет ететiн шаруашылықты ұйымдастыру формасы деп анықтауға болады. Рынок механизмiнiң қызмет етуiнiң негiзi сұраныс пен ұсыныс болса, ал сол сұранысты тудыратын тұтынушылар iс-әрекетi. Нарықта сұраныс пен ұсыныс өндiрiлген өнiм көлемi мен олардың бағасын анықтайды, сондай-ақ нарықтың өзiн-өзi реттеп отыратын нарық тепе-теңдiгiн және соған сәйкес тепе-теңдiк бағаны қалыптастырады. Өндiрушi мен тұтынушы арасындағы бәсеке және мәмiлелер бағаға әсер етiп, рыноктық бағаны қалыптастырады. Ал бағаға сүйене отырып, тұтынушылар көптеген экономикалық шешiмдер қабылдайды. Мiне бұл жағдай тұтнушылар мiнез-құлығын және нарықта сұранысты қалыптастырады.
Нарықтық экономиканың ерекшелiгi де сол, онда сұраныс бiрiншi орында тұрады, ал ұсыныстың қызметi сұранысты қанағаттандыру болып табылады.
Нарықта әрбiр тұлға тұтынушы болып табылады және олар өзiнiң табысына және ұнатымдылығына байланысты максималды түрде өзiн қанағаттандыратын нұсқаны iздейдi. Егер ол осы максималды шартты орындаса, онда ол өз сұранысын толық қанағаттандырды деп атаймыз.
Сұраныс теориясында үш түрлi икемдiлiк коэффициентi қолданылады. Оларға: сұраныстың бағалық икемдiлiк коэффициентi, сұраныстың табыстық икемдiлiгi және сұраныстың қиылысқан икемдiлiгi жатады. Осы сұраныс икемдiлiктерiнiң iшiнде сұраныстың бағалық икемдiлiгiң орны ерекше. Өйткенi рынок сұранысы бiрiншi кезекте тауардың сатылу бағасына тәуелдi болады.
Нарықты жағдайларды зерттегенде сұраныстың не себептi және қандай мөлшерде өзгергенiн зерттеу үшiн “сұраныстың икемдiлiк коэффициентi” қолданылады. Бұл абсалюттiк емес, салыстырмалылық коэффииент. Сондықтан, сұраныстың икемдiлiк коэффициентi зерттелгелi отырған сұраныс функциясының факторы бiр пайызға өзгерсе, онда сұраныстың қандай мөлшерге өзгеретiнiн көрсетедi.
Сондықтан мен курстық жұмысымның тақырыбын “Сұраныс заңы. Сұраныс икемдiлiгiнiң түрлерi, өлшемi” деп алдым.
Бұл тақырыптың өзектiлiгi, осы сұраныстың икемдiлiг көрсеткiшi арқылы тұтынушылардың өмiр сүру деңгейiн, жалпы экономиканың тұрақты дамуын және сыртқы факторлар өзгерiсiне тәуелсiздiгiн көруге болады. Өйткенi тұтынушылардың өмiр сүру деңгейi төмендеу болса, онда олардың сұранысы бағаның өзгеруiне сезiмтал болады, яғни сұранысы икемдi болып келедi. Бұл мысалы бүгiнде елiмiздiң тұтынушыларының жағдайына сәйкес келедi.
Менiң осы тақырыпты орындаудағы негiзгi мiндеттерiм келесiдей:
• Рыноктық қатынастың негiзгi элементiнiң бiрi сұранысты жан-жақты қарастырып, оның рыноктың басқа элементтерiмен байланысын қарастыру;
• Сұраныстың рынок тепе-теңдiк механизмiндегi орнын және оның әрекеттерiн қарастыру;
• Рыноктық механизмдегi сұраныстың және сұраныс көлемiнiң сыртқы факторларға байланысты өзгеруi немесе жылжуын қарастыру, осы әрекеттердiң экономика дамуы үшiн әсерiн талдау;
ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI


1. Пиндайк Р., Рубинфельд Д. Микроэкономика. – М.: Экономика, Дело, 1992.
2. Хайман Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и применение. В 2-х т. Т. II. – М: Финансы и статистика, 1992. – 384 с.
3. Гальперин В.М., Игнатев С.М., Моргунов В.И. Микроэкономика. Т.2. – СПб. – 1998 г.
4. Экономическая теория. / А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. Санк-Петербург – 2001г.
5. Әубәкiров Я. Ә. Байжұманов Б.Б. / Экономикалық теория. Оқу құралы. – Алматы. Қазақ университетi.
6. С.Әкiмбеков, А.С.Баймұхаметова, У.А. Жанайдаров / Экономикалық теория. Оқу құралы. – Астана: 2002. – 446 б.
7. Мұхамедиев Б.М. Микроэкономика: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университетi, 2003. – 219 б.
8. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика / Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2000 ж. – 420 бет.
9. Есипова В.Е. Цены и ценообразование. Учебник для вузов. – СПб:. “Питер”, 1999. – 464с.
10. Мэнкью Н.Г. Принципы экономикс. – Спб: Питер Ком, 1999. – 784с.
11. Статистическии ежегодник. Алматы. – 2004г.
        
        Жоспар :
Кіріспе
I. Сұраныс және ұсынысқа әсер ететін факторлар, сұраныс және ұсыныс заңы,
өзара байланысы
1.1. Сұраныс және сұранысқа әсер ететін ... ... ... Ұсыныс және ұсынысқа әсер ететін факторлар Ұсыныс заңы
1.3. Сұраныс пен ... ... ... ... және табыс бойынша икемділік. Баға – нарықтық ... ... ... ... Баға және ... ... ... Баға – нарықтық экономиканың негізгі элементі
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
КIРIСПЕ
Рынок механизмiнiң қызмет ... ... ... пен ... болса,
ал сол сұранысты тудыратын басты фактор тұтынушылар iс-әрекетi болып
табылады. Рыноктық экономиканың ... де сол, онда ... ... тұрады, ал ұсыныстың қызметi сұранысты қанағаттандыру болып
табылады.
Кез ... ... ... ... ... ... ... және
өзiнiң табысы мен бағаға сүйенуi арқылы анық айқын тұтыну жоспарын жасайды.
Осы жоспарды iске ... ол ... ... ... ең ... ... деп ... шын мәнiнде тұтынушылардың табысына байлаынсты олардың бюджеттiк
шектеу қисығы орын алып, тұтынушылардың таңдау деңгейi әр түрлi болып ... ылғи да ... ... Яғни ... ... ... ... әр
түрлi болып келедi. Сонымен, сұраныс – бұл тұтынушының ... ... бiр ... ... алу ойымен жасайтын жоспарын және олардың сатып
ала алатын тауар бағасы мен оның ... ... ... ... ... ... әлемдегi орны рыноктық
қатынастағы ... ... ... ... болып табылады. Рыноктық
қатынастардың дамуы ұлттық экономикамыздың елiмiз өз егемендiгiн алғаннан
бастап осы ... ... даму ... және ол дами бермек. Рыноктық
қатынастардың тиiмдi ... етуi ... ... ... қызметтердiң
тиiмдi қызмет етуiн қамтамасыз етiп отырады және оны ... ... ... ... ... түрде экономиканың мәселелерiн шешу
мақсатында өндiрушiлер мен тұтынушылардың ... ... ... түрде өзара
әрекет ететiн шаруашылықты ұйымдастыру формасы деп анықтауға болады. Рынок
механизмiнiң қызмет етуiнiң негiзi ... пен ... ... ал ... ... ... ... Нарықта сұраныс пен ұсыныс
өндiрiлген өнiм көлемi мен олардың бағасын ... ... ... ... ... ... ... және соған сәйкес тепе-теңдiк
бағаны қалыптастырады. Өндiрушi мен ... ... ... ... ... әсер етiп, рыноктық бағаны қалыптастырады. Ал ... ... ... көптеген экономикалық шешiмдер қабылдайды. Мiне
бұл жағдай тұтнушылар мiнез-құлығын және нарықта сұранысты қалыптастырады.
Нарықтық экономиканың ерекшелiгi де сол, онда ... ... ... ал ұсыныстың қызметi сұранысты қанағаттандыру болып табылады.
Нарықта әрбiр тұлға тұтынушы болып табылады және олар өзiнiң ... ... ... ... ... өзiн ... ... Егер ол осы максималды шартты ... онда ол ... ... ... деп атаймыз.
Сұраныс теориясында үш түрлi икемдiлiк ... ... ... ... ... коэффициентi, сұраныстың табыстық
икемдiлiгi және сұраныстың қиылысқан икемдiлiгi жатады. Осы ... ... ... ... ... орны ерекше. Өйткенi
рынок сұранысы бiрiншi кезекте тауардың сатылу бағасына тәуелдi болады.
Нарықты жағдайларды зерттегенде ... не ... және ... ... ... үшiн “сұраныстың икемдiлiк коэффициентi”
қолданылады. Бұл абсалюттiк емес, салыстырмалылық ... ... ... ... ... ... сұраныс функциясының
факторы бiр пайызға өзгерсе, онда ... ... ... ... мен ... жұмысымның тақырыбын “Сұраныс заңы. Сұраныс
икемдiлiгiнiң түрлерi, өлшемi” деп ... ... ... осы ... ... көрсеткiшi
арқылы тұтынушылардың өмiр сүру деңгейiн, жалпы экономиканың тұрақты дамуын
және сыртқы факторлар өзгерiсiне ... ... ... Өйткенi
тұтынушылардың өмiр сүру деңгейi төмендеу болса, онда олардың сұранысы
бағаның өзгеруiне сезiмтал ... яғни ... ... ... келедi. Бұл
мысалы бүгiнде елiмiздiң тұтынушыларының жағдайына сәйкес ... осы ... ... ... ... ... Рыноктық қатынастың негiзгi элементiнiң бiрi сұранысты ... оның ... ... ... ... ... Сұраныстың рынок тепе-теңдiк механизмiндегi орнын және ... ... ... механизмдегi сұраныстың және сұраныс ... ... ... ... немесе жылжуын қарастыру, осы
әрекеттердiң экономика дамуы үшiн әсерiн ... ... және ... әсер ... ... ... және ұсыныс заңы,
өзара байланысы
1.1.Сұраныс және сұранысқа әсер ететін фокторлар. Сұраныс заңы.
Сұраныc - бұл ... ... ... ... етілетін
қажеттіліктердің көріну формасы. Ал, басқаша айтқанда, сұраным ... бар ... Құн ... ... ... тауардың бағасының
соммасы.
Тауардың нарықтық бағасы мен ... ... ... ... да белгілі бір арақатынас болады. Оны ... ... ... сызығы деп атайды.
Сурет 1. Сұраным қисығының қисығы.
1 Суреттен көріп отырғанымыздай баға- Р1 ... ... Х1, ... ... мөлшері Х21). Бұл коэффициент сатып алуға алынатын тауар ... ... ... ... ... ... ... бөлумен
анықталады:
Мұндағы
Еа - сұраным икемділігінің коэффициенті
- сұраным көлемінің өсу проценті
- бағаның төмендеу проценті
Әртүрлі тауарлар тобына сұранымның ... ... ... ... ... және басқа тауарларға сұранымды қанағаттандыру
шамасынан, нарықта бар сол сияқты тауарлардан тәуелді болуы мүмкін.
Әдетте күнделікті қажетті тауарлар, әсіресе тамақ өнімдерінің өте ... ... ... ... ... оларға деген сұранымның
бағаларының өсуі себепті айтарлықтай өзгере қоюы екіталай. Мысалы, нанның
бағасының 24 ... 10 ... ... өсуі оны ... ... тұтынуды күрт
қысқарта алған жоқ. Сұраным бұл ретте оңтайсыз, ... ... ... ... ... ... ... зергерлік бұйымдар,
жеңіл машиналар секілді бұйымдарға төлем бар сұраным күрт қысқарды. Ал
бұл көрсеткіш сұранымның икемділігін сипаттайды.
Сонымен ... - ... ... бар ... яғни ... тауарларға төлей алатын ақша соммасы.
Сұраныс дегеніміз - берілген бағада сатуға арналған тауардың ... пен ... ... ... ... құн ... тудырады. Осы тербелулер арқылы сұраныс пен ұсыныстың тепе-
теңдігін, ал түбінде ... пен ... ... ... ... ететін
деңгей қалыптасады.
1.2.Ұсыныс және ұсынысқа әсер ететін факторлар. ... ... бұл ... ... ... ... жетуге болатын, белгілі бір
бағасы бар тауарлар жиынтығы.
Ұсыным, өндірілген тауарлардың ассортименті ( әр ... ... ... ... ... сұранымды құрайды; өз кезегінде сұраным, тауар
ұсынымының көлемі мен құрылымы мен белгілейді, ... ... ... ... ... ғана ... өндіріле алады.
Нарықтық бағамен өндірушілердің ұсынғысы келетін тауарлар санының
арасында ұсыным қисығының сызығы деп аталатын белгілі бір арақатынас
болады.
Ұсыным қисығының сызығы, ... ... ... ... ... Оны 3- ... көре аламыз.
3-сурет – Ұсыныс қисығы.
Жоғарыда көрсетілген кесте шығарылатын өнім ... ... ... ... ... –Р1, өнім -Х1 ... ал баға- Рс және Р2 –ге дейін төмендесе
онда өнім- Хс және Х2 –ге ... ... Баға Р1 >Р2, ... көлемі Х1 >Х2-
ге сәйкес басқаша айтқанда тауардың бағасы неғұрлым ... ... оны ... ... соғұрлым өндірушілер оны көбірек өндіруге
және нарықта сатуға дайын болады.
Ұсыным ... ... ... ... сызығын оңға қарай (S2S2) ал
ұсыным мөлшерінің азаюы солға қарай (S1S1) жылжытады. Оны 4- ... ...... ... ... сызығына қандай факторлар әсер етеді? Ұсыным шамасы
бағасынан қолданылатын өндіріс технологиясының сипатынан салықтар ... ... ... ... мен оған ... ... ... өзгеруіне күтуден, сатушылардың санынан, табиғат-
климаттық жағдайлардан, өндірістік шығындардан тәуелді болады.
Ұсыным детерминатикалық: ұсыным қисығы ... ... ... ... ... ... | |
| ... | |
|1 ... ... өзгеруі|Материялдық тыңайтқыштарға бағаның|
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... өсуі |
| | ... ... ... |
|2 ... ... |Жүгері зиянкестеріне қарсы тиімді |
| | ... ... оның ... |
| | ... |
|3 ... ... ... еті мен шошқа етіне бағаның |
| |өзгеруі ... сиыр етін ... |
|4 ... мен ... ... акция салығын көбейту|
| |өзгерту ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... ... | ... ... ... |
|5 ... ... күту ... мұнайға бағаның |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... ретіндегі ұсыным көлемінің өзгеру
шамасы ұсынымның икемділігін сипаттайды.(Ұсыным ... 1ден көп, ... ... ... ... коэфиценті-ұсынылатын тауарлар санының
өзгеру процентінің, бағаның өзгеру мөлшерінің ... ... ... ... ... ... көлемінің өсу проценті
%P-бағаның өсу проценті
Ұсынымның икемділік коэфиценті, егер ... баға ... ... көтерілсе немесе төмендесе, ұыснылатын тауар санының қалай
өзгеретінін көрсетеді. ... ... ... ... ... өсу
тенденциясын растайды, себебі бағаның өсуі өндіріс көлемінің ... ... ... ... ... ... ... теориясы сынға ұшырауда. Бұған
қарсы балама теория ретінде ... ... ... теориясы, оның
басты белгілері:
1. Кейнстің доктринасынан бас тарту, яғни қысқа мерзімді экономикалық
тұрақтанудан орта мерзімге ауысу. Мұндай ... ... және ... ... мүмкін емес. Жетекші орында экономикаға
неоклассикалық басшылық ... ... ... орын ... ... саясаттың соңғы қорытындысы әлі белгісіз.
2. Ұсынысты ұлғайту күш салады, алайда өндіру мүмкіндігі бар ... ... ... ... ... бұл ... пен қорлануды ынталандырады, соның
нәтижесінде өнім шығаруды көбейте алады, Бірақ соңғы бес ... ... ... ұсынысқа емес, жиынтық сұранысқа әсер етуде.
1.3.Сұраныс пен ұсыныстың өзара байланысы. Тепе-теңдік баға.
Тауардың бәсекелестік сұраныс пен ... ... ету ... жұмыс істейтінін және сұраныс пен ұсыныс тең ... ... баға ... ... байқайық.
Рыноктық баға мен оған сұранысқа ие санының ... ... ... бір ... болады, баға жоғары болған сайын,
онысатып алушылардың саны азаяды, яғни сұраныс ... ... ... сол ... және, керсінше, баға төмен болған сайын
сатып ... саны мен ... ... ... саны ... баға мен ... көлемінің арасындағы байланысты график
түрінде көрсетейік.
Егер абцисия ... ... ... таур саны ал ... баға
қозғалысын белгілесек, онда осындай нәтиже болады.
Q – қисығы экономикалық әдебиетте сұраныс қисығы деп аталады. Бұған
бағаны ... онда баға ... ... көлемінің қалай өзгернін
көруге болады. Егер P ... ... ... Q ... баға P ... ... ... Q дейін өседі.
Пайда болған қисық сұраныстың біртіндеп азаю ... ... ал ол ... былай тұжырымдауға болады ; егер қайсыбір тауардың
бағасы өссе (ал басқа шарттары ... ... онда осы ... аз ... ... Бұл ... басқаша да тұжырымдауғаболады, егер рынокқа
қайсыбір тауардың үлкен тобы ... ... тең ... ... ол ... емес ... өткізілуімен мүмкін.
Сұраныстың біртіндеп азаюы заңының барлық тауарға қатысы бар. ... ... қиын ... олар ... ... ... ... шектеулілігіне байланысты. Егер жоғары бағалы тауарды тек бай
адамдар ғана сатып алса, бағаның төмендеуі, біріншіден, рынокқа жаңа ... ... ... бағаның әрбір төмендеуі тауарды тұтынушыны
қосымша сатып алуға итермелейді. Сонымен бірге мынаны да атап өту керек,осы
тұтынушының сұранысының өсуі ... ... де, ... одан әрі ... ... деңгейдегі табысты адамдардың өз қажеттерін өтей
бастауы себепті рыноктағы сатып алу ... ... ... Егер ... ... ... оны ұсыныс жағынан қарасақ, онда кері көрініс
орын алады. Барлық сатушылар ... ең ... баға ... ұмтылады.
Сондықтан баға жоғары болған сайын, олар белсенді түрде көп ... ... яғни ... ... ... ... ... ұсыныс көлемі бағаға байланысты
өзгеріп отырады, баға жоғары болған ... ... тең ... ... ... ... көлемі жоғары болады.
Жоғары бағалы өндірістің ұлғаю тенденциясының болуы бір жағынан,
бағаның өсуі ... жаңа ... ... ... Екінші
жағынан, баға өскенде кәсіпкер қосымша пайда алады және көп ... көп ... пен ... ... ... ... ... алады. Сонымен бірге, әңгіме тек ұсынысты көбейту тенденциясы
туралы ғана екенін есте ұстау ... ... бір ... ... ... өсуі
ұсыныстың өсуін қамтамасыз етеді. Алайда, бағаның өсуі жалғаса берсе, онда
өндірушінің өндіріс көлемін азайтуы мүмкін .Бұл ... ... ... ... ... дәрежеде қарқынды жұмысты жалғастыруға деген ынтаны
төмендетеді.
Екіншіден, ... ... ... ... ... ... ... қалып, бағалары төмендейді. Әрбір тауардың өз ... ... ... бар. Бірақ оларға бір рет және мәңгілікке берілген деп қарау
дұрыс емес. Кейбір фактордың әсерімен ... пен ... ... ... ... ... ... көлемін сұраныстың өзінен ажырата білудің
маңызы зор. Баға ... ... ... ... ал ... өзі ... қажеттіліктің көрініс ретінде өзгермейді. әрбір (жоғары, ... ... осы ... ... ... ... ... сұраныстың ұлғаюы
туралы айтуға ... ... ... ... күнінде сусындар мен
балмұздаққа сұраныс көбееді. Бұл ... d1 ... ... қисық қозғалып жаңа қалыпта болады d2.
Одан басқа атап ... ... ... көлеміне бағадан басқа
табыстар деңгейі, ... ... ... ... бағасы мен
пайдалылығы өз әсерін ... ... ... ... ... ... онда басқа тең жағдайларда сұраныс қисығы д1, оңға
жоғары ойысады, ьағаның сол ... ... ... деңгейі сәйкес
келеді.
Ұсынысқа әсер ететін басты фактор - өндіріс шығындары. Сондықтан,
егер техникалық ... ... ... ... ... ... қатысты болса, қолайлы ауа райы жағдайында өндіріс
шығындарын азайту ұсыныс ... оңға ... ... ... тұрақты P1 бағадан Q1-ден Q2-ге дейін өседі. Сұраныс
пен ұсыныс қисықтарын алып салыстырғанда, жиынтық ... пен ... ... ... ... онда ... қызықтыратын
тауардың сұраныс пен ұсыныс ... ... ... аламыз. Бір
нүктеде екі қисық қиылысады. ... ... ... ... ... тең, ал ... тепе-теңдік бағаны көрсетеді. Аса жоғары бағада
ұсыныстың сұраныстан артығы пайда болады. Бұл ... ... ... ... нәтижесінде бағаның бағада сұраныс ұсыныстан арьық
болады. Бұл жағдайда сұраныстың артығы мен бәсеке бағаны ... ... ... ... ... ... өнімдердің саны
өндірушілердің рынокқа шығаратын өнімдердің санына ... ... ... бағада ғана бағаның өсуі және кему ... жоқ ... ... және ... пен ұсыныстың тербелуі, рынокта тепе-теңдік
орнықтыруға алып келеді. Қоғамдағы осы тауардың шектелген саны оны ... ... ... ... ... ... бұл жалпы рыноктағы
жекелеген тепе-тендік. Рыноктағы бағалардың тауарға сұраныс пен ... ... ... ылғи ... ... есте ... ... Бұл
өзгерістер бір-біріне тәуелсіз бола алмайды, ... бәрі ... ... ... ... ... ... тауарлардың бағаларының
өзгеруіне әкеледі. Белгілі бір мезгілде және белгілі бір уақытта жинақтап
қарағанда тепе-теңдікте болуы ... ... ... бір ... болады. Бұл
жағдайда рыноктың жалпы ... ... Кіші ... ... ... әдісі экономикалық жүйе идеалды тыныштық
күйде болатын жағдайды іздеуді қажет етеді. Тепе-теңдік жағдайында ... ... ... ... ... ... ... жағдайында
жүргізуші субъект жеке өндіруші, фирма немесе сатып ... - ... ... ... ынтасы болмайды. Тепе-теңдік нүктесінде
экономикалық қозғалыс тоқтайды.
Ол ... ... үшін ... ... ... ... технология,
өндірушілер мен тұтынушылардың күткендері мен ... ... ... ... пен ... теңдігі теориялық абстракция,өйткені
нақты шаруашылық тәжірибеде мұндай сәйкестік өте ... ... ... осы абстракция рыноктық механизмнің қызмет істеуінің аса маңызды
заңдылықтарын анықтауға ... ... ... пен ... ... тепе-теңдік бағасының құрылу механизмнің заңдылықтарын ... ... ... ... заңдылықтарын талдау,
экономикалық еркін рыноктық механизмнің қарапайым қызмет етуін жалпы ... ... аса ... шарт ... ... еркіндік деңгейі, біріншіден, кәсіпкерлік еркіндігі,
екіншіден, ... мен ... ... ... еркіндігі, яғни сауда
еркіндігі, үшіншіден ... әр ... ... сфераларына ауыстыру
еркіндігі, төртіншіден, баға құру еркіндігінен тұрады. Нақ осы экономикалық
еркіндік рынокта өзгермелі жағдайларға икемді бейімделуге және ... ... да ... ... ... мүмкіндік береді.
Сұраныс пен ұсыныс бір-бірімен ... ... және ... ... ... ... ... сұраным мен ұсыным тепе-
теңдігін орнықтыру және ұстап тұру ... ... ... ... ... ... пен ... тең болғанда қалыптасатын нарық жағдайы мен
бағаның белгілі бір деңгейі деп ... ... ... пен ... ... біршама түсінік алғаннан кейін олардың
бәрін бір кестеде ... ... – 6. ... пен ... ... – 6 ... ... тепе-теңдік нүктесі сұраныс пен
ұсыныс қисықтарының ... ... тұр. ... нүктесіне сәйкес
нарықтық баға – тепе-теңдік баға деп ... ... пен ... ... ... ... ... да өзгереді .
Нарықтық тепе-теңдік бұзылуы экономикада сәйкессіздіктің ... ... мен ... ... теңсіздіктердің пайда
болуына, ... ... ... ... ... ... ... нарықта баға тепе-теңдігі «Е» нүктесінде болады. ... ... ... мен ... ... ... ... яғни:
Xe = Xs = Xd
Енді баға тепе-теңдігінің өзгеруін ... пен ... ... ... ... көрсетуге болады. Өндіруге ниеттеліп ... ... ... пен ұсыныс тепе-теңдігі принципі бойынша
әрекет етеді. Өндіріс барлық ... ... мен ... ... ... Егер де сұраныс ұсыныстан артық болса, ол өндірісті
ұлғайтуды ... ал ... егер егер ... мөлшері сұраныстан
артып кетсе, онда өндіріс ... ... ... ... ... – нарықтық баға болып табылады.
Нарықтық ... ... ... ... мен тауарлар саны
жағдайында рынокта әрекет ететін ... ... ... болған
кезде, яғни сатып алушылардың ... ... ... мөлшерімен саны
жағынан теңелген және баға мен тауарлар санын өзгертетін тенденциялар жоқ
кезде пайда болады.
Баға ...... ... сай келуі. Бәсекелістік нарықтың
тепе-теңдігі қисық сызықтары қиылысқан нүктеде пайда болады.
Үш кедергі:
Біріншіден, сұраныс ұсыныс ... ... сала ... біз ... ... деп ... ... сызық қозғалысымен қисық сызық бойымен қозғалыстың
арасында айырма байланысты.
Үшіншіден, ... және ... ... ... қай ... тең ... ... факторлардың теңдігі жағдайында. Астыққа сұраныстың қисық
сызығын сала отырып, біз оның ... ... және ... ... ... ... ... алған мөлшері қандай болатынын
қарастырамыз. Біз отбасы табыстарын, ... ... ... ... Неге ? ... ... лаборрториялық тәжірибелер
жүргізе алмаймыз, сондықтан нақтылы факторлардың тиімділін білу үшін
басқаларынан ойша оқшауланамыз.
2. Қисық сызық бойынша ... және ... ... өзінің қозғалысы.
Сұраныстың өсуі сұраныстың қисығына өзгерісіз енгізеді және ... ... мен ... ... ... ... ... бойымен
қозғалыстың нәтижесін шатастырып алмау үшін үлкен сақтық қажет.
Астық шықпаған ... оның ... ... өйткені ұсыныс қисық
сызығын астықтың теңдік бағасын көтереді. ... ... өте ... ... төмендетеді, тұтыну сұраныстың қисық сызығы ... ... ... ... ... өйткені баға сұраныстың
азаюына байланысты төмендейді деуге ... ... ... ... мәні. Үшінші кедергіні былай айтуға болады:
Сұраныс ұсыныстың тепе-теңдігі баға ... ... ... бар? ... , ... ... тауар сатса, сонша тауарды біреу
сатып алады. Бағаға қарамастан, сан жағынан сәйкес келеді.тек ... яғни ... ... келетін мөлшер мен сатылыс болмайды..
Сұраныс пен ұсыныс теңдігі неге ... ... ... Тауарлар
оларды тұтыну мүмкіндігі барлар ... ... Оны ... ... ма? Заң ... ма? Жоқ. ... ... баға белгілейді.
Нарық механизмі «нені» , «қалай», «кім ... ... ... ... көптеген өзара байланысты рыноктар үшін бір мезгілде шешеді,
өйткені сұраныс ұсыныс қисық сызығы баға мен асн мөлшерін анықтайды дегенді
мойындайды. Баға ... ... ... ... рыноктың жалпы теңдігі
болады, ол – сұраныс пен ұсыныс арқылы анықтайды.
Сұраныс пен ұсыныстың қисық сызығы рыноктың ойдағыдай ... ... пен ... ... баға ... қарайық.
Сұраныс – тұтынушыларға қажетті тауарлардың ақшалай ... ... ... ... ... ... сатып алуға, ал сатушылар оны
қымбаттау сатуға тырысады. Бірақ нарықтық баға сұраныс бағасы деп алатын
баға шамасынан жоғары ... ... ... баға деп, ... ... алуға келісетін шекті ең жоғарғы бағаны айтады. Сұраныс ... ... ... санының арасында өзара байланыс болады: сатылатын
өнімдердің саны неғұрлым аз ... ... ... ... оны ... және оған көп сома ... әзір, ал керісінше, сатылатын
өнімдердің саны көп болса, соғұрлым сатып алушылар оны төмен бағалайды ... ... ... . Егер ... бағасы жоғары болса, сатып алушылар
көп болмайды, ал сатылу көлемі ... ғана ... ... ... жағдайда тауар бойынша арзан болады, сатып алушылардың саны мен
сатып алатын өнімнің көлемі өседі.
Енді нарықтағы жағдайды өндірушілердің,яғни ... ... ... ... ... ... баға төмен сатушы аз тауар
ұсынады, немесе тіпті оны ұстап қалад, ал баға ... ... - ... ... ал өте ... ... – тіпті сапаға қойылатын талапқа сай
келмейтін кез-келген бұйымды өткізуге тырысады. Осылай ұсыныс бағасы, яғни
сатушылар өздерінің тауарларын ... ... ... ... төменгі баға
құрайды.
Көріп отырғанымыздай сұраныс пен ұсыныс барлық уақытта қозғалыста
болады. Ол ... бір ... ... ... ... мен
құрылымының, ал екінші жағынан, олардың ұсынысының көлемімен ... ... және ... сәйкестікті сипаттайды.
Баға тек қана экономикалық емес, сонымен ... ... да ... де ... ... ... ... қатынастардың диллер, жабдықтаушылар, мемлекеттік органдар сияқты
басқа да қатысушылардың реакциясын ескеру ... ... ... сатушылар қолданып жүрген заңдылықтарды белгіленген баға қоюдан
аулақ болу, бөлшек сауда ... ... ... баға ... ... жол ... шекті ең аз бағадан төмен
бағамен сату, алаяқтық мақсатта бағаны ... тағы ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
мүмкіндігі жақын уақытта өте шектелі ... ... ... ... ... немесе ұқсас тауарлар және ... ... ... ... қасы ... ... Тіпті меншіктің жаңа формаларын
заңды түрде қабылдау – шын мәніндегі бәсекенің ... ... ... ... кәсіпкерлікті автоматты түрде енгізе алмайды.
Мемлекеттік монополистік «еркін монополист» ... ... ... тумайды, ал тауар тапшылығын оның молшылығын жасау арқылы
емес, тек қана ... ... ... жәрдемімен ғана жоюы ... ... да ... өтудің алғашқы кезеңінде бәсекеге негізгі
бағыт бола алмайды. Осы ... ... даму ... ... нарық инфрақұрылымын жасау барысында, яғни нарықтық экономиканың
дамуының келесі кезеңдерінде ұстану қажет.
Баға белгілеудің ... ... ... өнім ... ... ... ұлғайту үшін жаңа және шығарылып жатқан өнім ... ... ... ... ... ... орны зор. ... кезде
жаңа бұйымдар мен қызметті нарықта тиімді өткізу үшін ... ... ... ... қолдануға болады.
II. Баға және табыс бойынша икемділік.
Баға – нарықтық экономиканың негізгі элементі
2.1. Икемділік ... Баға және ... ... икемділік.
Сұраныс пен ұсыныс көлемдерінің ... ... ... ... ... ... етеді. Әр түрлі тауарлар бір-бірінен
сұраныс пен ұсыныстың бағаның өзгеруіне ... беру ... ... ... баға төмендегенде қандай мөлшерде
өсетіндігі немесе баға өскенде кемитіндігі ... ... ... ... ... ... ... байланысты коэффициенті ... ... осы ... ... ... ... қатынасын
көрсетеді:
Икемділік коэффиценті тауарға сұраныстың мөлшері ... ... ... өзгергенде қанша процентке өзгеретінін көрсетеді. Бағаның кемуі
дәлме-дәл сүраныстың өсуімен өтелгенде, ал жалпы саудадан ... ... ... аз ... шақырса, сұраныс икемділігі (Ed >1).
Бағаның кемуі сұраныстың артық өсуін шақырса, онда ... ... ... икемділігі туралы пайымдаулар жалпы бағаның ұсынысқа
әсерін талдағанда да ... ... ... ... ол ... тауардың санының бәсекелік бағаның салыстырмалығы ... ... ... ... ұсынысының икемділігі көп факторға тәуелді: әр түрлі
кәсіпорындардағы жекелеген ... ... ... ... ... еркін жұмыс күшінің болуынан капиталдың бір саладан
екінші салаға тең ... және тағы да ... пен ... ... туралы айтқанда, яғни баға өзгергенде
сұраныс пен ... ... ... ... айтқанда, біз бұл өзгерістер
бір уақытта болатынын, сондықтан уақыт ... бір ... есте ... ... Осыған байланысты рынок тепе-теңдігі
түсінігін сұраныс пен ұсыныстың ... ... еске ала ... ... бір тауарға кенеттен сұраныс көбейді. Бұл тауарға ұсыныс
бірден көбеюі мүмкін емес ... ... ... ... ... ғана ... ... қисығы нөлдік икемділк тік
сызық болады және сұраныс ... ... ... ... ... ... ... тепе-теңдік (7,б - сурет) жағдайында осы рынокта
істейтін кәсіпорындардың саны ... ... ... ... ұлғаяды және
d2 қисығы сәл ғана еңкейген болады, ... ... бар ... ... ... Бұл ... үсыныс көлемі Q3-ке дейін
азырақ өседі, ал ... ... ... ... ... ... қарағанда ұсыныс өзгерген сұранысқа
толық бейімделеді. Жоғары бағалар жаңа қуаттар ... ... ... ... жаңа ... ... үсыныс көлемі Q4-ке дейін өседі ... ... ... да көп ... үсыныс икемділігі қаралып отырған уақыт кезеңі ұлғайған
сайын өседі, ал ол қарапайым бағалардың қалыптасуына ... ... ... ... ... мәні ... ... бағаның икемділігі
ұғымына байланысты.
Ол сұраныс пен ұсыныстың өзгеруінің бағаға әсерін білдіреді.
7-сурет (б)
7-сурет (в)
Сұраныс әңгіме ... ... ... қабілеті бар сұраныс туралы
болады. Сондықтан, ... ... ... әсер ... ... ... бірі ... деңгейі. Табыстар өзгергенде тауарларға
сұраныс та әр қалай өзгереді. Бұл ... ... ... ... ділігі туралы айтамыз.
Мысалы, бәрімізге жақсы белгілі, ... ... ... азық ... ... ... алуға ұзақ пайдаланатын тауарларды
сатып алуға көп әсерін тигізеді. Басқаша айтқанда, өнеркәсіп тауарларына
сұраныс икемділігі ... ... ... ... ... ... ... анықталады:
Бұл жерде Ed - сұраныс икемділігінің табысқа байланысты коэффициенті, L –
сатып алушылардың ... ... ... ... мен ... ... тәуелділік бар, яғни табыс өсуімен сұраныс көбееді. Алайда, кейбір
жағдайларда кері тәуелділік ... ... ... , ... ... ... тұтынатын , тұтыну қасиеттері төмен, тауарларға қатысты. Табыстар
өскен ... ... , нан ... тағам өнімдеріне сұраныс азаяды, өйткені
тұтынушылар өз рациондарына көп ет, көкөніс және ... ... ... ... ... ... тербелуі басқа
тауарлардың бағаларының өзгеруіне әр қалай әсер ... . ... , ... пен ... ... өссе, онда осы тауарды сол тауарды ... ... ... ал бұл ... табысқа басқа тауарларға сұранысты азайтады
және олардың бағасн төмендетеді.
2.2. Баға-нарықтық экономиканың негізгі элементі
Баға-көп функционалды экономикалық құбылыс, ... ... ... ... ... көбінесе әлеуметтік, экономикалық, сонымен
қатар саяси қайшылықтар туындайды. ... да ... ... ... және маркетингтік қызметтер ғана емес, сонымен қатар
бүкіл қоғам бағалар туралы барлық ... және ... ... ... ... мен ... ... анализіне
қызығушылықпен қарайды.
Баға-тауар бірлігіне берілетін ақша соммасы, тауардың ақшаға айырбасының
эквиваленті.
Бағалар, олардың ... және ... ... ... статистикалық
зерттеулердің пәнін көрсетеді. Баға статистикасы-нарық статистикасына және
әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ретінде кіретін
жеке (самостоятельный) блок. Баға бойынша ақпараттардың екі ... ... ... ... ... ... бағаларының өзгеруін
қадағалау. Екіншісі, халықтың тұтынуын, шығындары мен табыстарын таңдамалы
статистикалық зерттеулердің бір түрі ретінде ... ... Осы ... негізінде негізгі тұтыну тауарлары мен ... ... ... (набор) бойынша тұтыну бағаларының индексі (ТБИ)
(кейде өмір құнының ... деп ... ... Көп ... ... үшін
есептеу әдісі бірдей болып келеді. Бұл ТБИ-нің халықаралық салыстыруларын
(сопоставления) жүргізуге көмектеседі.
Баға түсінігі, оның экономикалық ... ... баға ... ... сипат алады (проявляются). Ол мына түрде болады:
-нарық конъюктурасы мен саясатын көрсететін индикаторы ретінде (сұраныс
пен ұсыныс байланысы ... ... және ... тәуекел,
қаржы-несиелік жағдайлар, нарықтағы бәсекелестіктің дәрежесі және т.б.);
-сұраныс пен ұсынысқа, нарықтың құрылымына, теңгенің сатылымдық қасиетіне
және т.б. әсер ететін ... ... ... ... ... ... ретінде ресурстарды қолдануды шектеуге көмектеседі және ол
өндіріс үшін мотивация болып ... баға әр ... ... ... ... ... ... (соизмеритель) және делдал. Баға-нарық конъюктурасының ... ... пен ... ... мен ... ... Баға-тиімділікті (эффективность) басқарудың және пайда табудың
құралы, салық салудың факторы. ... ... ... ... ... ... әсер ету құралы (бағаның көтерілуінен
(өсуінен) инвестицияның ... ... ... ... көлемі мен құрамына, әр түрлі әлеуметтік топтардың нақты
табыстарының ... әсер ... ... өмірінің дәрежесінің күшті
(мощный) факторы. Сонымен қатар, баға-бұл бәсекелестік күрестің ... ... ... тағы бір ... ... ... ... суреттейтін оның функцияларын қарастыру.
Бағаның алғашқы функциясы-өлшемдік (измерительная). Бағаның арқасында
тауардың құнын ... ... ... ... ... ... үшін сатып алушы қанша ақша беру керектігін ... ... ... ... ... ... алу актінде сандық анықтамалыққа
(количественная определенность) ие болуға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... біле отырып және оны
сатушының ... ... және ... ... ... бірлігіне көбейте
отырып, біз тауарлар мен қызметтерге ақшалай ... ... ... жұмыс күшінің бағасын есептей ... ... ... ... ... әр түрлі тауарлардың құндылықтарын
салыстыра қарама-қарсы қоюға бағытталған (соизмерительная) функциясы бар.
Бағаларды салыстыра отырып, біз өте ... ... ... ... ... ... ажыратуға мүмкіндік аламыз.
Өлшемдік функциясының арқасында баға есептік (учетная) ... ... ... бірліктерді өлшенген материалды-заттық түрдегі
тауарлардың сандық және сапалық ... ... ... ... ... ауыстырсақ, баға есептің қосалқы құралына
айналады. Кәсіпорынның ... ... 5 ... бар екендігі
бекітілгенге қарағанда, есептің жалпы соммасы 15 млн. ақшалай ... ... ... 3 млн. ... ... ... 5 қондырғы бар
екендігін куәландыруы ыңғайлы. ... ... ... өнім ... ... да ... ... мүмкіндік береді.
Есеппен қатар баға ... ... ... ақшалай түрде
қолданылатын талдаудың ... ... ... ... бірі бола ... ... аталған функцияларынан ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі туады. Сонымен,
нарықтық экономикада баға-бұл ... ... ... ... ... ... төлеміне тауарларды сатушы немесе өндірушінің ақшалай
сауалын (запрос) ұштастыратын сұраныс пен ... ... ... ... баға ... ... пайда болады және оған бұл мағынада
реттелетін болуы тән. Сондықтан да дәрежесі ... пен ... ... ... тең ... яғни өзі қалыптасатын
(самоустанавливающиеся) бағалар көмегімен ... ... ... ... ... сөз ... нақтырақ болатын еді.
Баға үлестіру (распределительная) функциясын атқара алады. Оның ... ... ... сол ... ... өнімге сұранысты қайта
үлестіру арқасында тауар ұсынысына, жетіспейтін (дефицит) ... ... және ... ... ... ... әсер ету ... Соның арқасында инвестициялар ескі
салалардан ағып шыққан қаржылар арқасында өндірістің аз ... ... ... өте ... ... функцияны атқарады. Баға және оның өзгеруімен
жанұяның тұтыну (потребительский) бюджеті, өмір деңгейі ... ... сүру ... шығындары, қызметтер мен игіліктерді тұтыну көлемі мен
құрылымы байланысты. Бағаның деңгейі мен оның өсуіне адмдардың әлеуметтік
реакциясы ... және ... ... ... мен қызметтеріне бөлшектік
(розничные) бағаларды тұрмыстық қабылдауда (восприятие) адамдар бағаның
өскені өмір ... ... ал ... ... өмір ... деп ... Бұл жағдайда әдетте тұтыну ... ... ... ... ... ... ... емес факторлар
ескерілмейді.
Еліміздің халықтық шаруашылығында іске асырылатын ішкі функцияларымен
қатар, бағалар ... ... ... есептеулердің (расчеты), сыртқы
төлемдердің, сауда келісімдерінің құралы ретінде ... ... ... ... ... ... ... үшін өнімнің сапасы мен
өндіріс көлемін үлкейтудегі қызығушылығына әсер ете ... ... ... ... Бұл әсер етудің механизмі ... мен ... ... бағасымен байланысты кіріс пен табысты
ұлғайту мүддесі арқылы өтеді. Бұл функцияның ... ... ... ... ... көрініс табуларының арасындағы
айырмашылық, бірінші жағдайда, өндіруші тауар көлемін, сапасын және бағаны,
ал екіншісінде-тек қана ... ... ... ... ... ... ... босатылған (мысалы,
жоспарлық) және негізінен ақшалай мазмұнды іске асыратын нарықтық реттеуіш
және ынталандырғыш ретінде қолданылады.
Баға-объективті (әділ) категория, оның ... ақша ... ... ... ... әрекетіне байланысты.
Қорытынды
Жоғарыда айтқандарға қорытынды жасасақ, тауар шаруашылығы жағдайында ... ... ... ... ... ... ... өндірісінің
құрылымының қоғамдық қажеттіліктер құрылымы мен көлеміне өз бетінше
бейімделуі, өндіріс факторларын әр ... ... ... бөлу ... яғни ... ... керек екені шешіледі. Рынок өндірістің қай
жағдайлары қоғамдық ... ... ... ... азайту және еңбек
өнімділігімен, өндірістің техникалық деңгейінің ... ... да ... ... ... қалай, қандай ресурстардың көмегімен және қандай
технологиямен өндірілетінін анықтайды. Ақырында, рынок – ... ... ... ... әр түрлі табыстар мен әр түрлі мамандығы бар ... ... ... ... ұлттық табыс қалай бөліну керек мәселесін
шешеді. Нақ осы тұтынушы өз ... ... ... ... ... не өндірілетіне, өндірілген тауарлар қайкеткеніне қызмет етеді.
Рыноктық механизм өз қызметінің кәсіпкерлік екендігін, әр ... ... ... ... мен баға ... ... сатып
алушылар мен сатушылардың таңдау еркіндігін ... ... ... ... жүзеге асырады. Басқаша айтқанда, рыноктық
экономика – мемлекеттің араласуынсыз тиімді қызмет істеу қабілеті бар ... бір ... ... Жүз ... ... рынок заңымен
орталықтанған басқарусыз өндіріледі, сонымен қатар сұраныс пен ... ... ... механизмде тепе-теңдік орнату тенденциясы өзіне жолды тепе-
теңдікті тұрақты түрде бұзу арқылы салады . Жеке ... ... мен ... ... тенденциясын дәл анықтай алмайды,
сондықтан материалданған еңбек шығындары артық болып қалуы мүмкін.
Бағамен ұсыныстың өз ... ... ... ... ... ... баға төмендеуіне байланысты
өндірушілердің белгілі бір бөлігі бұл ... ... ... ал ... үшін ... ... ... болса, жұмысшылар үшін жұмыссыздыққа
ұшырау болады. Рыноктық экономикада тауарлар ақша көп болған ... ... ... ... ... ... ... салыстырса, ал басқаларсалыстыруға болмайтын немесе шектен
тыс табыстар алуы мүмкін.
ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI
1. Пиндайк Р., Рубинфельд Д. ... – М.: ... ... ... Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и применение. В 2-х т.
Т. II. – М: ... и ... 1992. – 384 ... ... В.М., ... С.М., ... В.И. Микроэкономика. Т.2. ... – 1998 ... ... ... / А.И. ... Л.С. ... Санк-
Петербург – 2001г.
5. Әубәкiров Я. Ә. Байжұманов Б.Б. / ... ... Оқу ... ... ... ... ... А.С.Баймұхаметова, У.А. Жанайдаров / Экономикалық теория.
Оқу құралы. – Астана: 2002. – 446 б.
7. Мұхамедиев Б.М. ... Оқу ...... ... 2003. – 219 б.
8. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика / Оқу
құралы. – Алматы: Экономика, 2000 ж. – 420 ... ... В.Е. Цены и ... Учебник для вузов. – ... 1999. – ... ... Н.Г. ... ... – Спб: ... Ком, 1999. – 784с.
11. Статистическии ежегодник. Алматы. – 2004г.
-----------------------
Pe
Xe
ЫФЫЫЫS
D
P
Q
Тепе-теңдік ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша-несие саясатының механизмі және оның ерекшелігі9 бет
Access –те жұмыс істеу29 бет
Дәрістер тезисі58 бет
Микроэкономика пәні,әдістемесі49 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Микроэкономикадағы сұраныс және ұсыныс моделі30 бет
Нарық жағдайында кәсіпорынның бағалық саясатын қалыптастыру және басқару (“Raimbek Agro” ЖШС мысалында)63 бет
Нарық механизміндегі сұраныс пен ұсыныс27 бет
Нарық тепе-теңдiк27 бет
Нарықтық тепе-теңдік және оның түрлері22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь