Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар нарығының пайда болуы

ЖОСПАР

Кіріспе 2

І. Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар нарығының пайда болуы 3
1.1 Жалған капитал. Акционерлік қоғамдар 4
1.2 Бағалы қағаздар . қарыз міндеттемесі. Олардың жіктелуі 15

ІІ. Бағалы қағаздардың негізгі және туынды түрлері 21
2.1 Акциялар 21
2.2 Облигациялар 23
2.3 Вексельдер, чектер және басқа да бағалы қағаздар 25

Қорытынды 28

Қолданылған әдебиеттер тізімі 31
Кіріспе

Қазақстанда құнды қағаздар нарығы әлі жетік дамымаған. Ал мысалы шет мемлекеттерде бағалы қағаздардан түскен табыстар өте жоғары. Және де бұл капитал салудың өте тиімді жолдарының бірі, сонымен қатар нарықтық экономиканың негізгі құрамдас элементтерінің бірі болып табылады. Бағалы қағаздар нарығынсыз ешқандай мемлекетте нарықтық экономика дамуы мүмкін емес. Экономикалық реформаның басты мақсаттарының бірі –кәсіпорынды мүліктік жауапкершілігі анықталған заңды тұлғалар кұқықтарына бөліп беру. Шаруашылықтың акционерлік формасы мұны қамтамасыз етеді. Акционерлік қоғамды капитал өндіріс құралдары және бағалы қағаздар формасында қызмет етеді. Бұл өндіріс құралдарына қоғамдық иемдену құқығы мен жеке меншік құқығын бекітудің материалдық алғы шарты болып табылады. Акционерлік меншік формасын енгізу инфляцияның өсу қарқынын төмендетуге мүмкіндік берумен қатар, мемлекеттің шығыстарын, эмиссиялау көлемін біршама мөлшерде қысқартады, сол сияқты құнды қағаздар нарығының дамуын қамтамасыз етеді.





















І. Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар нарығының пайда болуы

Бағалы қағаздар нарығының кейбір элементтері 20-шы жылдары КСРО-да жаңа экономикалық саясат кезінде болған. Ал қазіргі егемен Қазақстанда бағалы қағаздар нарығының алғашқы нұсқалары Кеңес Одағы заңдарының негізінде 90-шы жылдардың басынан бастап пайда бола бастады.
Елде дамыған бағалы қағаздар нарығы қалыптасуы үшін оның құрамдас бөліктері болуы қажет.
Олар:
* сұраныс пен ұсыныс;
* делдалдар мен басқа қатысушылар;
* нарықтық инфрақұрылым яғни коммерциялық банктер, қор биржалары, инвестициялық институттар және с.с.;
• нарықты реттейтін және өзін-өзі реттейтін жүйелер.
Нарықтың осы құрамдас бөліктері қазіргі уақытта негізінен құрылып болды. Бұл жөнiнде елімізде экономикалық жүйені реформалауды тереңдету жолында қабылданған Қазақстанда мемлекеттік меншікті жекеменшіктендіру Ұлттық бағдарламасы бағалы қағаздар нарығының негізгі субъектілері -акционерлік қоғамдардың құрылуын тездетуде шешуші роль атқарды. Дегенмен, Қазақстан экономикасының дағдарысы жағдайында толыққанды бағалы қағаздар нарығы болуы мүмкін емес. Бағалы қағаздар нарығының даму деңгейі көп жағдайда халықтың әл-ауқатына байланысты. Себебі бағалы қағаздарға сұраныс халықтың тұрмысын айкындайды. Сондықтан халықтың табысының өсуі - Қазақстанда бағалы қағаздар нарығы дамуының басты шарты.
Қазақстандағы бағалы қағаздар нарығының құрамы және бағалы қағаздардың өтімдісі қандай? Республикада қалыптасқан жағдай сипаттағанындай бағалы қағаздардың ең көлемдісі және ең өтімдісі мемлекеттік қарыз міндеттемелері. Мемлекеттік қарыз міндеттемелері нарығының ерекшелігі оған қатысушыларға байланысты:
Біріншіден, мемлекеттік бағалы қағаздардың эмитентi - Қаржы Министрлігі;
Екіншіден, Ұлттық банк — оның (Қаржы Министрлігінің) қаржы агенті (уәкілі), сонымен бірге мемлекеттік бағалы қағаздардың дилері. Дегенмен, бағалы қағаздар нарығына бұл қатысушылар мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару мен оларды айналымға түсіру шарттарын анықтаушылар. Мемлекеттік бағалы қағаздар:
• мемлекеттік қазыналық вексельдер;
•мемлекеттік қазыналық облигациялар;
•Қазақстан Ұлттық Банкінің қысқа мерзімді, ноталары;
• жекеменшіктендіру купондары.
Мемлекеттік қазыналық вексельдер мен мемлекеттік қазыналық облигацияларды ішкі мемлекеттiк қарыз өлшерінде мемлекеттік бюджетті қаржыландыру мақсатында Қаржы Министрлігі шығарады. Ал қысқа мерзімді ноталарды банк жүйесінің бірқалыпты жұмысын қамтамасыз ететін қаржы қорын толтыру мақсатында Ұлттық банк шығарады.
Жекеменшіктендіру купондары аукцион арқылы сатылған мемлекеттік кәсіпорындарды жекеменшіктендіруге пайдаланылды, ал оның көптеген мөлшері жеке адамдар қолында осы күнге дейін қалуда. Кәсіпорындар банкротқа ұшырап, жұмыс істемей тұрған қазіргі кезде жекеменшіктендіру купондарының орнына берген акциялар оны иеленушілерге әлі дивиденд (пайда) түсіре қойған жоқ.
Қолданылған әдебиеттер тізімі


1. Сейтқасымов Ғ.С. Ақша, Несие, Банктер Алматы Экономика 2001ж
2. Мақыш С. Ақша, Несие, Банктер Алматы Экономика 2000 ж
3. Көшенова Б.А. «Бағалы қағаздар нарығы», Алматы, 2000 ж.
4. Журнал «Рынок ценных бумаг» Москва 2000/11
5. Қаржы-Қаражат Алматы 2001/03
6. Құнды қағаздар нарығы Экономика 2000 ж.
7. Журнал «Финансы и кредит» 2003/2
8. Журнал «Финансы и кредит» 2002/11
9. Карагусов Ф. Ценные бумаги и регулирование их обращения в Республике Казахстан. – Алматы: Қаржы-қаражат, 1995 г.
10. Шалгимбаева Г.Н. Рынок ценных бумаг: Механизмы государственного регулирования. Алматы. Қаржы-қаражат. 1997 г.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе 2
І. Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар нарығының пайда болуы 3
1.1 ... ... ... ... 4
1.2 Бағалы қағаздар - қарыз міндеттемесі. ... ... ... ... ... негізгі және туынды түрлері 21
2.1 Акциялар 21
2.2 Облигациялар ... ... ... және ... да ... қағаздар 25
Қорытынды 28
Қолданылған әдебиеттер тізімі 31
Кіріспе
Қазақстанда құнды қағаздар нарығы әлі ... ... Ал ... ... ... ... ... табыстар өте жоғары. Және де бұл
капитал ... өте ... ... ... ... ... нарықтық
экономиканың негізгі құрамдас элементтерінің бірі болып ... ... ... ... ... ... экономика дамуы мүмкін
емес. Экономикалық реформаның ... ... бірі ... ... ... ... тұлғалар кұқықтарына бөліп беру.
Шаруашылықтың акционерлік формасы мұны қамтамасыз ... ... ... өндіріс құралдары және бағалы қағаздар формасында қызмет
етеді. Бұл өндіріс құралдарына ... ... ... мен жеке ... бекітудің материалдық алғы шарты болып табылады. Акционерлік меншік
формасын ... ... өсу ... ... ... ... мемлекеттің шығыстарын, эмиссиялау көлемін біршама ... сол ... ... қағаздар нарығының дамуын қамтамасыз етеді.
І. Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар нарығының пайда болуы
Бағалы қағаздар нарығының кейбір элементтері 20-шы ... ... ... ... ... ... Ал ... егемен Қазақстанда
бағалы қағаздар нарығының алғашқы нұсқалары Кеңес Одағы ... 90-шы ... ... ... ... бола бастады.
Елде дамыған бағалы қағаздар нарығы қалыптасуы үшін оның ... ... ... ... пен ... ... мен ... қатысушылар;
* нарықтық инфрақұрылым яғни коммерциялық банктер, қор биржалары,
инвестициялық институттар және с.с.;
• нарықты реттейтін және өзін-өзі ... ... осы ... ... ... уақытта негізінен құрылып болды.
Бұл жөнiнде елімізде ... ... ... ... ... Қазақстанда мемлекеттік меншікті жекеменшіктендіру ... ... ... нарығының негізгі субъектілері -акционерлік
қоғамдардың құрылуын тездетуде шешуші роль атқарды. ... ... ... жағдайында толыққанды бағалы қағаздар нарығы болуы
мүмкін ... ... ... ... даму ... көп жағдайда халықтың
әл-ауқатына байланысты. Себебі бағалы қағаздарға сұраныс халықтың тұрмысын
айкындайды. Сондықтан ... ... өсуі - ... ... ... ... басты шарты.
Қазақстандағы бағалы қағаздар нарығының құрамы және бағалы ... ... ... ... ... ... бағалы
қағаздардың ең көлемдісі және ең өтімдісі мемлекеттік қарыз міндеттемелері.
Мемлекеттік қарыз міндеттемелері нарығының ерекшелігі оған ... ... ... ... ... - ... ... Ұлттық банк — оның (Қаржы Министрлігінің) қаржы агенті (уәкілі),
сонымен бірге ... ... ... ... ... ... нарығына бұл қатысушылар мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару мен
оларды айналымға түсіру шарттарын ... ... ... ... қазыналық вексельдер;
•мемлекеттік қазыналық облигациялар;
•Қазақстан Ұлттық Банкінің қысқа мерзімді, ноталары;
• жекеменшіктендіру купондары.
Мемлекеттік ... ... мен ... ... ішкі ... ... ... мемлекеттік бюджетті
қаржыландыру мақсатында Қаржы Министрлігі шығарады. Ал ... ... банк ... ... жұмысын қамтамасыз ететін қаржы қорын
толтыру мақсатында Ұлттық банк ... ... ... ... ... мемлекеттік
кәсіпорындарды жекеменшіктендіруге пайдаланылды, ал оның көптеген мөлшері
жеке адамдар қолында осы ... ... ... Кәсіпорындар банкротқа ұшырап,
жұмыс істемей тұрған қазіргі кезде жекеменшіктендіру купондарының ... ... оны ... әлі ... ... түсіре қойған жоқ.
1.1 Жалған капитал. Акционерлік қоғамдар
Жалған (алдамшы) капитал деген - қосымша құнның ... ... ... ... ... процент түрінде иемденуге кұқық беретін бағалы
қағаздар иесінің меншік титулы. Бағалы ... - ... ... және ... да түрлерде көрінетін капитал. ... ... ... деп ... ... ... жағдайлар мыналар:
Біріншіден, табыс көзі - тауар өндірісі. Ал бағалы қағаздардың пайда
болуы өндірістік (яғни ... ... ... ... тікелей
байланысты. Өнім өндірістен айналымға түсіп, табыс әкеледі. Ал ... ... тыс, тек ... ... ... ... бұлдыр қиял
пайда болады. Оны мысал ретінде келтірілген мына екі формуладан ... ... ... ... (Т - А - Т) формуласындағы бірінші акт (Т - А) ... ... ... ... ... алу мақсатында жүргізіледі, яғни
қажеттілікті ... ... ... алу ... ... Ал капиталдың айналымы (А
- Т - А*) формуласындағы мақсат - тауарды сатып алып ... ... ... ... табу ... ... Бұнда А*=А+а, яғни а — қосымша
құн, ... ... ... Ал ... ... ... құн немесе қосымша
құн беретін құн (К. Маркс.).
Екіншіден, бағалы қағаздардың ... ... ... себебі оларды
сатуға болады. Бірақ олардың өз құны өте ... ал ... ... ... ... ... болады. Жалған капиталдың ... ... пен ... ... және ... ... ... табыстың мөлшеріне байланысты аңықталады.
Капиталға сұраныс оның ұсынысынан жоғары болса, не одан ... ... де ... ... онда ... ... бағасы оған тура
пропорционалды өседі? Керісінше, егер капиталды ... ... ... және банктік проценттің деңгейі де жоғары болса, онда жалған
капиталдың ... ... кері ... ... ... ... түсетін жылдық табыс 50$ делік, ал қарыз процентінің деңгейі 5%
болған жағдайда бағалы ... ... 1000$ ... ... капиталдың бағасы жиі өзгерістерге ұшырап тұратын
нарықтық құн.
Жалған капитал нақты (өндірістік) және ... ... ... ... оқшауланып шыққан бөлігі, яғни ... ... ... ... айналыста жүреді. Оның нақты капиталдан
мынадай ерекшеліктері бар:
1. жалған капиталдың өз құны (өте аз) жоқ. ... ... ... түрлері нақты капиталдың орнында жүреді;
2. бағалы қағаздардың айналысы қор биржасынан және несие ... ал ... ... ... аясына қызмет көрсетеді;
3. жалған капиталдың мөлшері (бағалы қағаздардың са-тылатын жиынтық
бағасы, яғни бағалы ... ... ... ... ... түскен
табыстың капиталға айналуымен анықталады. Ал өндірістегі нақты капиталдан
түскен пайда сол нақты капиталдың өз мөлшеріне ... ... ... ... ... К.Маркс "капиталдану" деп атады. Ал
капиталдану - мүліктің нақты капиталдың ақша ... ... ... ... ... ... ... өзгеруі нақты капитал көлемінің
өзгеруіне дәл келмейді. Жалпы ... ... ... ... ... жалған капитал нақты қарағанда шапшаң өседі. Бұл ... ... тез ... бағалы қағаздардан түсетін
дивиденд пен процент мөлшерінің айырмашылығына және ... ... ... тез ... ... болады.
Сонымен бірге жалған капиталдың қарыз капиталынан айырмашылығы бар.
Олар:
Біріншіден, бағалы қағаздар қарыз ... ... ... ... одан ... ... ... нарығында дербес қозғалыс жасайды.
Өйткені бағалы ... ... алу ... ақша ... бір ... ... бірдей. Ал қарыз - несиелік құжат, немесе бағалы қағаздар
түрінде айналыста болады.
Екіншіден, қарыз капиталынан ... ... оның ... ... ал ... капиталдың мөлшері оның айналысынан түсетін ... ... Ол ... ... ... ... түрінде түседі. Бағалы
қағаздар өз қозғалыс заңдарына ие болып, ... ... ... ... ... бағалы қағаздар қарыз капиталын орналастыратын ортаның тек
біреуі ғана. Жалған капитал сан жағынан ... ... көп ... ... дәл ... ... капитал мен жалған капиталдың
мөлшері жағынан да ... дәл ... ... ... ... ... ... капиталдың пайда болуы мен оның өсуі байлықтың бір ... әсер ... ... ... әрі - ... деп ... ... жүзеге асыру
үшін қаражат тарту мақсатында акциялар шығаратын заңды тұлғаны ... ... - ... ... ... куәландыратын бағалы қағаз, яғни акция қоғам
шығаратын және олардың түрлері мен санаттарына (категорияларына) ... ... ... ... ... және ... таратылған
оның қалған мүліктерінің бір бөлігін иемдену куәландыратын құжат. Қоғам өз
міндеттемелері бойынша өзіне ... ... ... ... ... ... ... бойынша жауап беру, тек өзіне тиесілі
акциялар құнының шегінде қоғамның ... ... ... ... ... дамыған елдерде олар ... деп ... ... ... және ашық ... ... құрылады. Қоғамның
фирмалық атауы, сондай-ақ, қоғамның үлгісіне қарай, "ашық ... ... ... ... ... ... ... немесе тиісінше "ААҚ"
және "ЖАҚ" аббревиатурасы ... ... ... фирмалық атауымен
мемлекеттік тіркеуден өтеді.
Жабық акционерлік қоғамдардың ... ... ... ... ала ... ... тобының арасында орналастырылады. Жабық қоғам
акционерлерінің саны жүзден аспауға тиіс және ол өзі ... ... ... ғана ... ... ... акционерлерінің осы қоғамның басқа акционерлері сататын
акцияларды сатып алуға ... ... бар. ... ... ... ... келетін акционері оларды қоғамның басқа ... олар бас ... ... қоғамның өзіне сатып алуға ұсынуға міндетті.
Сатылатын ... ... ... ... ... ... ... кезден бастап отыз күн бойы акционерлерде сақталады.
Егер акционерлердің ешқайсысы ... ... осы ... ол ... ... және онда отыз күн бойы ... Қоғам
сатылатын акцияларды сатып алудың артықшылықты құқығын акционерлердің жалпы
жиналысының тиісті шешімін қабылдау ... іске ... ... ... ұсынылған акцияларды артықшылықпен сатып алу ... ... ... оның ... ... өзге ... мүмкін, бірақ ол кемінде отыз күн болады.
Қоғам және оның акционерлері ... ... ... бас тартқан
немесе белгіленген мерзімдер ішінде жауап алмаған жағдайда акционер
акцияларды ... және онын ... ... ... ... емес ... үшінші тұлғаларға сатуға хақылы. Сатуға ұсынылған акциялардың
бағасын төмендету туралы ... ... ... акционер оларды басқа
акционерлерге және ... ... ... ... ... ... міндетті.
Акционерлері өздеріне тиесілі акцияларды басқа ... ... ... хақылы ашық акционерлік қоғам деп аталады.
Ашық акциялары үш түрлі әдіспен, яғни жабық, жеке және ... ... ... саны ... ... "ҚР-ның акционерлік қоғамдар туралы" заңында "бағалы
қағаздар нарығында акциялар ... ... ... ... айлық
есепті көрсеткіштің 200000 еселенген мөлшерін құрайтын және ... ... кем ... ашық ... ашық ... ... ... әрі -
халықтық қоғам) болып ... ... ... ... ... алу ... ... қағаздар нарығы туралы заңдармен белгіленген.
ААҚ төмендегі жағдайларға байланысты ашық ... ... ... Егер:
1. Халықтық қоғам мәртебесін алған қоғам ... саны ... ... бес ... ... кетсе;
2. Оның активтерінің мөлшері айлық есепті көрсеткіштің ... ... ... ... ... акцияларының бағалы қағаздар нарығындағы бағалануы
токтатылса, яғни осы жағдайлардың біреуі пайда ... ... ... 6 ... кейін уәкілетті органға хабарлай отырып, халықтық қоғам
мәртебесін жоғалтқаны ... ... ... ... ... саны
жүзден аспаса, акционерлердің жалпы жиналысының шешімі бойынша ... ... ... ... ... ... ... құру туралы шешім қабылдаған жеке және заңды тұлғалар қоғамның
құрылтайшылары болып есептеледі. Қоғамның ... ... ... ... ... мүмкін. Қоғамның құрылтайшылары оны құруға байланысты ... ... ... дейін туындаған мәселелер бойынша бірлесіп
жауап береді. Ал оны жалғыз тұлға құрған жағдайда қоғам құру туралы ... ... ... ... ... ... ... түрінде табыcты иемденеді.
Құрылтайшы пайдасы деген ... ... ... ... ... мен ... құруға жұмсаған капиталының сомасы арасындағы айырма
түрінде алатын ... ... ... ... ... ... капиталдар
мөлшерінің айырмасы құрылтайшы пайдасы болып есептелінеді. Мысалы, ... ... ... ... ... ... 200 доллар, ал жалған
капитал 1000 ... ... онда ... пайдасы 800 доллар құрайды (1000
- 200). Бұл пайданы ... бір ... ... ажыратылмалы болуы, яғни
шығарылған бағалы қағаздар сомасының қоғамға нақты ... ... ... Бұл ... ... ... ... қанағаттанарсыз реттеп
отырған елдерде кең өрістеген.
Құрылтай ... мен ... ... ... ... ... ... тұлға құрған қоғамның құрылтай құжаты оның жарғысы ... ... ... құрылтайшылар қоғамды құру туралы шешім
қабылдайды, оның жарғысын бекітеді, қоғамның органдарын, ... ... ... ... ... қол ... және ұсынуға, заңдарда
белгіленген тәртіппен ... оның ... ... ... ... ... ... құқықтарды ақшалай бағалауды жүргізуге
уәкілетті адамдарды сайлайды. Құрылтайшылар құрылтай жиналысының хаттамасын
және құрылтай шартын ... қол ... ... ... ... ... мөлшері туралы шешім қабылдауға тиіс.
Қоғамның құрылтай жиналысында ... ... ... ... кейінгі акционерлердің бірінші жалпы жиналысына дейін ... ... ... ... ... құру заң ... жүзеге асырылады.
Қоғамның құрылтяй шартында қоғамды құру туралы шешім, қоғамның үлгісі
(ашық, жабық), оның толық және ... ... ... ... қоғамның жарияланған жарғылық капиталының ең ... ... ... үшін - ... ... ... 100 еселенген, ал ашық қоғам үшін ... ... ... туралы жазба болады.
Қоғамның жарғысы заңды тұлға ретіндегі қоғамның мәртебесін айқындайтын
құжат. Қоғамды ... ... ... ол ... ... ... Қоғамның орналасқан жері, жарияланған акциялардын әр ... ... ... ... оларды иеленушілердің құқықтары туралы
мәліметтер көрсетіледі. Жарғыда акционерлердің жалпы жиналысын әзірлеу мен
өткізу тәртібі, ... ... ... ... ... акционерлерге
хабарлаудың жолдары, яғни осы хабарлар жарияланатын ... ... ... ... жарғыда қоғам акционерлерінің кұқықтары, яғни қоғамды
басқаруға қатысуға, дивиденд алуға, қоғамның қаржылық есебімен танысуға, ол
таратылған жағдайда ... ... бір ... ... құқылы екендігі
айқындалады. Жарғыда акционерлердің міндеттері де ... ... ... ... сату ... ірі ... жасау ниеті туралы қоғамға
хабарлауға, тізілімді ұстаушыларға ... осы ... ... ... ... ... ... ұстаушылардың тізілімін жүргізуге
қажетті мәліметтердің өзгергендігін он күн ішінде хабарлауға және ... ... ... қызметі туралы мәліметтерді жария етпеуге міндетті.
АҚ - заңды тұлға. Оның органдары:
... ... ... директорлар кеңесі;
• алқалы орган немесе басқарма;
• тексеру комиссиясы (алқалы немесе жеке-дара тексеруші).
Қоғамның ... ... ... - ... ... ... жиналысы
сол қаржы жылы аяқталғаннан кейін бес ай ішінде ... ... ... жиналыстан басқа жалпы жиналыстары кезектен тыс болып
саналады. Жабық қоғамның жарғысында ... ... ... құрмай-ақ
басқару мүмкіндігі көзделуі мүмкін. Бұл жағдайда, қоғамды басқару міндеті
акционерлердің ... ... ... ... ... жалпы жиналысының айрықша құзыретіне жататын ... ... ... қоғамның жаргысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу;
• қоғамның үлгісін ... мен оны ... ... ... құру ... ... басқару органдарын сайлау;
• қоғамның жарғылық капиталының мөлшерін өзгерту;
• оның жылдық қаржылық есебін және жыл қорытындысы бойынша дивидендтер
мөлшерін бекіту;
... таза ... бөлу ... оның ... ... бағалы қағаздарын шығару шарттары мен тәртібі сияқты көптеген басқа
мәселелер.
Егер акционерлердің жаппы ... ... үшін ... ... ... ... ... беретін акцияларының елу және одан да көп
процентін иеленген акционерлер ... онда ... ... ... хакылы болып саналады.
Акционерлердің саны жүзден асатын қоғамда, оның жалпы жиналысында
құрамы үш адамнан кем болмауға тиіс есеп ... ... Ол ... ... ... ... дауыс беру тәртібін түсіндіреді
және ... ... ... беру ... ... ... жеке
өзі немесе өкілі арқылы ... ... ... және ... ... ... өзі ... қатынаспай оның өкілі қатысса, онда ол
заңдарға сәйкес рәсімделген сенімхат негізінде ... ... ... ... бір ... - бір ... принципі бойынша жүзеге асырылады.
Қоғамның басқару билігі қолында акциялардың бақылау бумасы бар ірі
акционерлерде болады. Акциялардың ... ... ... ... ... акциялардың саны. Ол меншік иесіне қоғам ... ... ... ... ... бір акциялар бумасының қоғамның
шығарылған жарғылық капиталының мөлшеріне ... ... ... ... ... жиналысында дауыс беретін акциялардың бес және
одан да көп процентін иеленген акционерлер шешуші дауысқа ие.
Қоғамның келесі басқару ... - ... ... Оның ... ... қызметінің басым бағыттарын айқындау;
• акционерлердің жылдық және керек ... ... тыс ... ... ... ... ... олардың күн тәртібін бекіту;
• қоғам шығарған акцияларды, облигациялар мен өзге де ... ... алу ... ... ... таза ... резервтік капитал мен қоғамның өзге ... ... ... ... және сол ... көптеген қоғамның
жылдық жиналыстары аралығында шешілетін мәселелер жатады. Ағымдағы қызметке
басшылық жасауды, яғни акционерлердің жалпы жиналысының және ... ... ... ... ... ... асырады. Ол алқалы
немесе жеке-дара болуы мүмкін. Алқалы атқарушы органды директорлар кеңесі
қоғамның жарғысында ... ... және ... ... ... қоғамның атынан іс-қимыл жасайды, оның мүддесін ... ... ... және ... ... ... ... міндетті нұсқаулар береді.
Қоғамның атқарушы органының қаржы-шаруашылық қызметін бақылауды ... ... - ... ... Ол кемінде үш мүше құрамында құрылып,
бес жыл мерзімге сайланады. Тексеру комиссиясы кез келген уақытта ... ... ... ... ... ... кеңесінің
тапсырмасы бойынша және акциялардың 10 процентінен астамын ... ... ... қоғамның атқарушы органының қызметіне
тексеріс жүргізеді.
Қоғам акционерлердің жалпы ... ... ... ... ... дивиденд төлейді. Дивиденд деген тиесілі акциялар санына
байланысты акционерге төленетін ... ... ... ... ... сол ... бағалы қағаздарымен де төленеді. Қоғам
дивидендтер төлеуді тоқсан сайын, жарты жылда бір рет, не жыл ... ... ... айтқанда, ашык және халықтық АҚ жыл сайын
баспасөз басылымында қоғамның жылдық балансын және ... мен ... ... жариялауға міндетгі. Халықтық қоғам тоқсан аяқталғаннан кейін
жиырма күн ішінде балансы және табысы мен зияны туралы ... ... ... және ... ... ... тиіс. Қоғам
облигациялар шығарған және орналастырған ... да ... ... ... туралы жариялауға міндетті.
АҚ-дардың көптеген құрылу жолдары бар. Олар ... ... ... ... АҚ ... ... ... олардың бірнешеуін біріктіру, қосу, бөлу,
бөліп шығару және өзгерту. Қоғамды ұйымдастырудың осы айтылған жолдары ... ... ... сәйкес жүзеге асырылады. Жаңа қоғамның жарғысын
бекітуді және органдарын сайлауды ... ... ... қоғамның ұсынысы
бойынша белгілі бір мерзімде өткізілген акционерлердің жалпы ... ... ... құру ... ... ... одан да көп ... соңғысының қызметін тоқтатып, барлық
мүліктерін, құқықтарын және ... ... ... сәйкес берумен жаңа
қоғамның пайда болуы қоғамдардың бірігуі деп ... ... ... ... ... ... деректері жаңа қоғамның акционерлеріне
баспасөзде жариялау арқылы берілуі тиіс.
Қосылатын ... ... ... және ... ... актісіне сәйкес басқа қоғамға өткізу және оның ... ... ... деп ... ұйымдастырылатын қоғамның акцияларын, кейіннен жаңадан
құрылатын ... ... ... осы ... ... жаңадан пайда болған қоғамдар арасында бөлу арқылы қоғамның
барлық ... ... және ... ... мен оның ... ... ... қоғамды бөлу болып танылады. Бұнда бөлінетін
қоғамның құқықтары мен міндеттері бөлініс ... ... ... ... ... өтеді. Қоғамнан бөліну нәтижесінде пайда болған қоғамдар
қайта ұйымдастырылған қоғамның ... ... ... ... ... ... қоғамның мүліктерінің,
құқықтарының және міндеттерінің бір бөлігін ... бір ... ... кұру ... ... шығуы деп аталады. Егер қоғамның барлық
құқықтары мен міндеттері жауапкершілігі ... ... ... ... акт ... ... ол ... қайта құру деп
танылады.
Қоғамды ерікті түрде тарату туралы ... ... ... бойынша және олардың бақылауымен ... ... ... ... ... жиналыстың шешімі тағайындаған
тарату комиссиясы жүзеге асырады. Қоғамды тарату ... ең ... ... ... ... ... ... берушілермен есеп
айырысу аяқталғаннан кейін таратылатын қоғамның қалған мүлкі акционерлердің
арасында төмендегідей кезекпен бөлінеді:
Бірінші ... ... ... ... ... төлемдер беріледі;
Екінші кезекте артықшылықты акциялар бойынша есептелген, бірақ
төленбеген дивидендтерді төлеу ... ... ... артықшылықты акциялардың иелеріне оларға тиесілі
акциялардың атаулы ... өтеу ... ... ... акционерлер арасында оларға тиесілі акциялардың
атаулы құнына бара-бар түрде бөлінеді. Аталған әрбір кезектің ... ... ... ... бөлу ... ... ... жүргізіледі.
1.2 Бағалы қағаздар - қарыз міндеттемесі. Олардың жіктелуі
Қазіргі ... ... ... ... райы ... несиеге алып өркендеуімен ерекшеленеді. Оның ең жарқын көрінісі
қарыз міндеттемелерінің кең түрде айналымда жүруі. ... ... ... бар. ... әрқайсысы қарыз міндеттемесінің
әржақтарын сипаттайды. Солардың екі-үшеуін қарап өтейік:
1. Қарыз ... - оны ... ... ... ақша ... ... ... сол үшін табыс алу құқын дәлелдейтін қарыз
алушының берген заңды құжаты.
2. Қарыз міндеттемесі - ... алу ... ... алушының несие
берушіге (кредиторға) беретін құжаты.
Сонымен, қарыз міндеттемесі деген жеке немесе заңды тұлғалардың, яғни
нарыққа қатысушылардың мүліктік ... ... ... ... Қарыз міндеттемесін шығарып және оған одан әрі ... ... ... ... ... деп атайды. Көп жағдайда эмитентпен қарыз
міндеттемесін ұстаушының арасында ұстаушының құқын және эмитенттің міндетін
анықтайтын шарт ... ... ... ... ... ... ... болжау қажеттілігінен шыққан құжат. Ал нарыққа қатысушылардың қаржы
жағдайын сол уақыттағы олардың табысының кірісі мен ... ... ... ... 3 ... жағдайы кездеседі:
1. Тепе-теңдік жағдай. Ол кіріс пен шығынның теңдігінен туындайды.
2. Артық жағдай. Ол ... ... көп ... ... ... қоры мол, ... бұл субъектінің басқаға несие беруге
мүмкіндігі бар.
3. Қаржыға тапшылық жағдай. Ол шығын кірістен көп ... ... бұл ... ... мұқтаж, яғни оған несие алу қажет.
Кез келген уақытта қаржысы артық шаруашылық субъектілері де, ... ... да бір ... ... ... ... ... осы жағдайда екі шаруашылық субъектілерінің ... ... ... несиеге беріп, орнына қарыз міндеттемесін алады. ... ... ... ... ... ақша ... де мүмкін. Қарыз
міндеттемесін борышқор несие берушіге жазып береді. Ол ... ... ... берушіде сақталады. Қарыз міндеттемесін иемдену құқынан оны
орындау құқы туындайды.
Қаржы ... жеке ... да, ... және ... банк те ... ... Қаржы міндеттемелерінің шаруашылық
айналымын қолдануын есептеуді қаржы ... деп ... ... активтері
мен оны айналымға түсіретін ұйымдық ... ... ... ... ... дейді. Ұйымдық тұрғыдан қаржы жүйесінің негізін ақша ... ... ... ... Ақша ... бір жыл ... ... шығарылған
қарыз міндеттемелерін біріктірсе, капитал нарығы - бір жылдан көп уақытқа
шығарылған қарыз міндеттемелерінің ... Бұл ... ... ... ... нарығы алғашқы және екінші (қосалқы) нарық болып та
бөлінеді. Алғашқы нарықта жаңадан ... ... ... ... ... оның бұрын шыққандары айналымда ... ... ... олар ... ал ... - ... алынып, қайта
сатылады.
Артық қаржысы бар және тапшылық қаржы ... ... ... бірі 3 ... ... ... ... мүмкін:
тікелей, қаржы делдалдары арқылы және қаржы институттары арқылы.
1. Тікелей қаржыландыру тәсілі - артық қаржысы бар ... ... ... береді. Сөйтіп, несие ... ... ... ... бойынша талабы көбейсе, несие алушының ... ... ... ... ... ... - бұнда делдал ретінде брокерлер мен
дилерлер жүреді. Бұл тәсіл бойынша қор ... ... ... ... ... не ... өзінің қарыз міндеттемелерін шығармайды. Олар қор биржасы
атынан делдалдық қызмет атқарады.
3. Қаржы институттары, яғни ... ... ... ... компаниялары, зейнетақы қорлары қаржы жағдайлары қарама-қарсы
субъектілерді ... ... ... ... Бұл ... ... ... міндеттемелерін (алғашқы қарыз міндеттемелерін) өздері сатып
алып, оларды қаржы жағдайы артық ... ... ... түрде қаржыландырудың артықшылығы қаржы институттарының
несие берушіні қызықтыратын қаржы міндеттемелерін шығаруы. Мысалы, банктік
депозиттер (сақтауға берілген ... ... ... сақтандыратын
полистер, зейнетке шыққаннан кейін берілетін қаржы ... ... Міне бұл ... ... ... әрі ... әрі
қайтарымдылығымен, әрі алуға оңайлылығымен және ... ... ... бұл ... ... институттары қарыз міндеттемелерінің
қайтарылмау (өтелмеу) қаупін өздеріне алады.
Қарыз міндеттемесі ... бір ... ... Ол мезгіл қарыз
міндеттемесін шығарған күнмен оны өтеген күн аралығына тең. ... ... ... үш ... тұрады:
• шығару уақыты;
• айналым мезгілі немесе алғашқы нарықта сату;
• өтеу мезгілі немесе ... ... ... ... ... ... кіріс түсіреді.
Қарыз міндеттемесінің анықтамасы бағалы қағаздар анықтамасымен тығыз
байланыста. Бағалы қағаздар деген ... ... ... ... ... ... міндеттемесі. Қарыз міндеттемелерінің бағалы қағаздар сияқты
арнаулы формасы (нысаны) болмайды. ... ... ... ... 1-2 бап
ретінде көрсетіледі. Бағалы қағаздардың көбі арнаулы тіркеуден өтеді.
Тіркеу ... ... ... туралы дәл және маңызды мағұлмат алуға
көмектеседі. Сол арқылы инвестор (салым иесі) өз инвестициясының ... ... ... ... қағаздар бірнеше түрлі болып жіктеледі: біріншіден, түсіретін
кірісіне; екіншіден, ... ... ... ... ... ... жеріне байланысты (4-кесте).
1. Кіріс төлеу жөнінен қарызды және үлесті бағалы қағаздар болып ... ... ... қағаздар бойынша кіріс нақты процентпен ... ... ... ... ... ... белгіленген уақытта өтеу
көзделеді. Үлесті бағалы қағаздар немесе оны акция деп ... ... ... ... мүлігіндегі үлесін көрсетеді және иемденушіге
шектеусіз уақыт бойы ... ... ... түсіреді. Ал бағалы қағаздардың
басқа түрлері осы қарызды және үлесті түрлерінен туындайды.
2. Бағалы қағаздар шығарушысы (эмитенті) жөнінен де ... ... ... ... ... корпорациялар, қаржы
институттары және тағы басқа ... ... ... ... ... ... және ... бағалы қағаздар төмендегідей түрге бөлінеді:
• Қазыналық немесе үкімет атынан Қаржы министрлігі шығарған бағалы,
қағаздар. Бұл қағаздар ең бір ... ... ... ... оның ... ... бюджеттің қаржысы қамтамасыз етеді. Бұл бағалы
қағаздардың көп ... ... - ... ... мен ... ... меншіктегі кәсіпорындар көбіне ... ... ... ... Жергілікті әкімшіліктер мен олардың меншігіндегі ... ... ... төлемін қамтамасыз ететін жергілікті салықтар мен
істің нақты жобасына үкіметтің берген дотациясы.
• Қаржы институттары мен ... яғни ашық ... ... акция және облигация түріндегі бағалы қағаздары.
Оларды өндіріс, құрылыс, ... жол ... ... қатар
коммерциялық банктер, сақтандыру және инвестициялық компаниялары, зейнетақы
қорлары шығарады.
• Банктердің бағалы ... - олар ... ... ... ... және ... да ... банктің өзінің қарыз міндеттемелері.
• Кәсіпкерлердің бағалы қағаздары - олар ... ... ... және ... ... ... ... қағаздар қай жерде сатылады деген сұрада жауап бойынша да
жіктеледі. Сатылу ... ... ақша ... және ... ... ... болып екіге бөлінеді.
Ал ақша нарығы қаржы нарығының бір бөлігі, онда қысқа мерзімді ... ... және ... ... Оның айналу мерзімі 1 күннен 1 жыл
аралығына созылады. Бұл ... ... ... ... және ... ... ... сатылуға түседі. Оларды
шығарушылар әр түрлі жіктелу топтарына жатсада, ... бәрі ... ... ... ... 1 жылдан астам уақытқа шығарылған бағалы қағаздар
түседі. Олар үлесті де, қарызды да бағалы қағаздар ... ... ... де әр ... ... ... ... корпорациялар,
қаржы институттары және тағы басқалар.
Бағалы қағаздардың кейбір түрлері қысқа ... яғни 1 ... ... ... да капитал нарығында жүреді. Мысалы, опцион.
ІІ. Бағалы қағаздардың негізгі және туынды түрлері
2.1 Акциялар
Акция - ... ... ... ... меншігін куәландыратын
бағалы қағаз. Ол иемденушісіне компанияның капиталының, ... ... ... заң ... ... ... береді. Компания қанша уақыт жұмыс
істеп тұрса, акция да ... ... ... ... осы ... ... иесі сан рет өзгеруі мүмкін. Акционер оны екінші нарықта сатуына
болады.
Акция белгілі бір жағдайда акционерлік ... ... ... оны инфляциядан қорғауға жұмсауға болатын бағалы қағаздардың бірден
бір түрі. ... - ... ... ... ... міндеттемесі.
Компанияның өз акциясын қайта сатып алатын құқы бар. Бірақ бірсыпыра
елдердің заңында, егер ... ... ... жоқ ... онда ... ... ... алатын құқықтан айырылады деген де ереже бар. Дәл осы
жағдай, егер қайта ... алу ... ... ... нашарлататын
болса да қаралған. Заң жүзінде акцияны бөлуге де болады. Айналымдағы әрбір
акцияны бірнеше бөлікке бөлуге ... ... ... ... Бір ... бір ... басқа
біреуге беру тәсілі бойынша: атаулы және иесі ұсынушы болып екіге бөлінсе,
екінші жағынан, корпорацияны ... ... ... ... - жай ... ... деп те - ... бөлінеді. Корпорация тек өзінің
жарғысында бекітілген акцияларды ғана ... ... ... ... - иесі ... ... ... реестрінде
тіркелуі тиіс акция. Акционерлер кітабында қанша және қай уақытта алғандығы
туралы ... ... иесі ғана ... деп ... ... арналған акция - иесінің аты-жөні корпорация кітабында
тіркелмеген акция. Кітапта ұсынушыға арнап шығарылған ... ... ... ... ... ... қолында атаулы акциясы бар акционерлер
қолайлы. Себебі ол акционерлік ... және ... ... ... ... ... қағаздардың кейбір акционерлердің қолында
шоғырлануын, олардың бұл мемлекеттен кеткенін реттеп және бақылап отыруға
мүмкіндік береді. Акционерлердің көзқарасы ... ... ... ... ... ... акционерлер ұсынушыға арналған акцияны
қолдайды. Себебі еш жерде ... ... ... ... ... сатуға болады. Ал атаулы акцияны еркін қолма-қол ақшаға айырбастауға
болмайды, сондықтан олардың өтімділігі акционерге кейбір ... ... ... осы екі ... ... ... ... да әр түрлі:
Әрбір жай акция өз иесіне бір дауыс ... ... ... жай ... алуға кепілдік бермейді. Себебі дивиденд корпорацияның шаруашылық
нәтижесіне байланысты беріледі. Дивиденд корпорацияның таза пайдасының бір
бөлігі, ... ... ... ... пайданың салық төлегеннен қалған
қалдығын бөлуге негізделген. Дивидендтің мөлшеріне күшті өзгерістердің әсер
етуі кездейсоқ жәйт емес.
Артықшылықты акциялар (немесе ... ... ... ... Олар ... ... ... қарамастан белгіленген
мөлшерде неғұрлым нақты дивиденд ... ... ... ... ... құқын бермейді. Ол дауыссыз бағалы қағаз. Оған
байланысты артықшылықтар дауыс құқы жоқтығының орнына төлеу ретінде ... ... ... ... дивидендтер сияқты артықшылықты акция
бойынша да дивидендтер таза пайдадан төленеді. Артықшылықты акция, әдетте ... ... ... ... бұл ... ... сериясын шығаруы
мүмкін. Әрбір сериясының әр түрлі көлемдегі артықшылығы бар. Олар ... ... ... ... ... жарғысында оның директорлары корпорация капиталын
құруға жеке қатысуы керек делінсе, онда — ... ... ... ... артықшылықты акцияның арнаулы түрі шығыралады.
Нарықтық экономикасы дамыған елдерде артықшылықты акциялар саны,
әлбетте, барлық акциялардың ... ... ... ... ... үлесі өте төмен. Дегенмен де, артықшылықты акциялардың корпорация
ісін басқаруда маңызы ... зор. Олар ... ... ... ... жай ... ... санын өзгертпей-ақ қосымша капитал
тартуға мүмкіндік береді.
Қорыта айтқанда, жай ... ... ... ... ... қызмет істеуіне байланысты болса, ал артықшылықты акциялар бойынша
корпорацияның шаруашылық қызметі нәтижелі болмағанына қарамастан алдын ... ... ... нақты мөлшерде дивиденд төленеді. Әрине нақты
төленген дивиденд жылдық ... ... ... ... ... ... де мүмкін және керісінше, бөлінген пайданың мөлшерін ... ... ... деп ... белгілі бір шартты орындауға, яғни алған ақша
сомасын қайтаруды және белгіленген ... ... ... ... қарыз құжатын айтады. Ол корпорацияның активіне қарсы қойылады.
Облигация ... ... ... ... ... деп ... ... қосымша капитал тартудың бір нысаны. Эмитенттің жалпы
шығыны ... ... және ... ... ... ... тең болады.
Облигация мерзімдік қарыз міндеттемесі болғандықтан оның кепілі ... ... ... ... Ол ... - ... банкротқа
ұшырап, өз міндеттемесін орындай алмаған кезінде - ... ... ... ... облигация ұстаушының құқы. Облигация да акция сияқты
корпорацияны инвестициялаудың ең маңызды ... ... бұл екі ... ... ... ... бар.
Облигация бойынша мезгіл-мезгіл төленетін сыйақы түріндегі пайда
купонға алмастырылады. ... деп ... ... алынатын талонды
айтады. Онда сыйақы (мүдде) мөлшері көрсетілген. Төленген ... ... ... қиып ... ... ... ... түрін "купондарды
қырқу" деп айтады. Облигацияда бірсыпыра элементтер көрсетіледі: номиналы,
купондық мөлшер, өтеу ... ... ... ... ... етілуі,
рейтингі.
Қамтамасыз етілмегеи облигациялар - жалпы ... бар, ... ... ... атағымен шығарылған қарыз міндеттемелері. Оларды
болашақтағы шаруашылық ісінен түсетін табысқа ... ... ... ұшыраған жағдайда ол облигацияларды ... ... ... - ... ... ... ... бағалауы. Әлбетте, облигациялардың барлық шығарылған сериясы
бағаланбай, тек екінші ... кең ... ... ие ... ... сияқты облигациялардың да номиналы және нарықтық бағасы болады.
Оның номиналына байланысты ... ... ... бағасы
облигацияның курсы деп аталады. Егер нарықтық бағасы номиналынан жоғары
болса, онда облигация ... ... деп ... Егер ... ... ... онда ... жаңа иесі оны дисконтпен, яғни
бағасын ... ... ... ... ... ... қандай болса
да, сыйақы (мүдде) оның номиналына ... ... ... ... ... корпорацияға қауіпті болғанымен, ол
өте арзан. Ұзақ мерзім бойы ... ... ... жыл ... ... ... ... әлде қайда көп болады деп ұйғарылады. Инвесторлар
көзқарасы ... ... ... ... демек облигация - тиімді.
Сондықтан тәуекелмен қосымша шығын шығарып алған ... ... ... көзі ... ... сатып алмайды. Сонымен, егер компания бағалы
қағаздардың екі түрін қатар шығарса, онда акционерлерге ... ... ... төлейтін төлемнен жоғары болады деген ... ... ... және ... да бағалы қағаздар
Вексель - қарызды өтеудегі заңды түрде бекітілген төлем міндеттемесі.
Ол - бағалы қағаз. Вексельді ... яғни ... ... ... ... ... сатушыға, яғни вексель иемденушіге береді. Вексельдің мәні -
несиеге алған белгілі бір ... ... ... ... ... ... үшін тауар сатып алушының (вексель берушінің) сатушыға (вексель
иемденушіге) берген қарыз міндеттемесі.
Вексель ... және оны ... ... ... ... көрсету нарығының басты бағыттарының бірі болып ... ... мәні - тек ... ... кепілі ғана емес, сонымен бірге,
саудалық карым-қатынастардың тиімділігін арттыру мақсатында осы ... ... ... ... - ... ... жеделдету.
Сондықтан вексель иемденуші төлемнің түсуін күтпей-ақ ... ... ... оны ... ... алу үшін, ия болмаса қызмет көрсету үшін ... ... ... ... Әлбетте, вексельді банк сатып
алады.
Вексель - тауар-ақша қатынастарын және коммерциялық ... ... келе ... ең бір ... ... ... Қаржы жүйесі дамыған
елдердің ақша айналымында ... ... орын ... Қазіргі кезде
электронды несие жүйесінің кез келген операцияны бар ... 1 ... ... мүмкіндігі бар.
Депозиттік сертификат - ол эмитенттің ... ... ... ... бағалы қағаз. Онын иесі - оны ... ... ... ... ... белсенді түсетін және қолдан-қолға тез
өтетін бағалы қағаз.
Чек - заңды түрде ... ... ... Ол ... ... ... ... есепшот иесінің чек иесіне көрсетілген соманы төлеуін
талап еткен жарлығы. Чек төлем айналымын тездету ... ... шот иесі ... сома ... ... ... толтыруына құқы
бар.
Чектер бірнеше түрге бөлінеді:
• Атаулы чектер. Оны чек ... ... бір ... аты-жөнін
көрсетіп толтырады. Ондай чектерді екінші кісіге ... ... ... ... Олар жеке ... заңды тұлғаларға толтырылады.
Ордерлі чекті басқа кісіге "индоссаментпен" беруге болады.
• Иесі ұсынушы чектер. Олар ... ... сома чек ... ... ... ешқандай жазумен көрсетпей-ақ бір кісіден екіншіге
беруге болады.
Вексельдер сияқты, 1931 жылы ... чек ... ... ... қол ... Оның ... бойынша чекте алты міндетті
элементтер болуы шарт. Олар:
• чектік ... яғни ... ... "чек" ... белгі болуы шарт;
• Ордерлі чектер. Олар жеке немесе заңды ... ... ... ... ... ... беруге болады.
• Иесі ұсынушы чектер. Олар бойынша көрсетілген сома чек ... ... ... ... ... көрсетпей-ақ бір кісіден екіншіге
беруге болады.
Вексельдер сияқты, 1931 жылы ... чек ... ... құжатқа қол қойды. Оның талабы ... ... алты ... ... ... ... ... белгі, яғни құжат текстісінде "чек" деген белгі болуы шарт;
... ... ... яғни ... ... төлем орны, яғни банктің орналасқан жері;
• чекте көрсетілген соманы төлеу жөнінде жарлық;
• чек берген уақыт және орын;
• чек ... ... ... ... ... кейбір ұлттық заңдылықтар
қолданылады. АҚШ-та және Ұлыбританияда, мысалы, чектік ... ... ... ... өз жұмысын акция шығарумен де, ... ... ... де ... Дегенмен, акциядан гөрі,
облигация шығару корпорацияға қауіпті. Себебі облигациядан ... ... жыл ... ... ... ... ... төлеуге міндетті. Ал акция
бойынша белгіленген соманы төлеуге міндетті емес. Егер компанияның дивиденд
төлеуге ақшасы болмаса, ол акционердің жеке ... ... ... ... ... бірі – ... анықталған
мүлікті жауапкершілігі бар заңды тұлғалар құқығына ... ... ... ... ... мұны ... ... Акционерлік қоғамдағы
капитал өндіріс құралдары формасында және бағалы қағаздар формасында да
қызмет етеді.
2. ... ... өту ... ... ... ... ... меншікті түрлендіруді жүргізіп отыр. ... ... мен ... сондай-ақ Қазақстан экономикасының
ерекшеліктерін ескере отырып, ҚР ... ұзақ ... ... ... алу және ... ... ... жасады.
3. Нарық, оның қазіргі түсінігінде бір меншік формасына монополияның
болуын жоққа шығарып, олардың көп ... ... және ... болуын талап етеді. Оны құру мемлекеттік меншікті мемлекет
иелігінен алу және ... ... ... ... ... қоғам басқа да меншік формаларымен ... ... ие. ... ашық ... ... оған ірі ... ... тез арада тартуға мүмкіндік береді.
Акцияны сатудан түскен түсім ... ... ... ... диверсификациялау және т.б. үшін қызмет етеді.
5. АҚ жарғылық қоры компанияның меншікті қаражаттары арасында ... ... ... ... қор ... ... бекітілген тәуелсіз
кәсіпкерлік қызметті жүргізудегі акционерлік қоғамның ... ... ол ... кейінгі қызметіне қуат беретін бастапқы (жаңа
акционерлік қоғам ретінде құрылса) капитал шамасы.
6. ... - ... ... ... қосқандығын куәландыратын,
жазбаша куәлік, меншік нысаны, бағалы ... ... ... ... әр ... ... факторлардың ықпалымен қалыптасады.
Бір жағынан, ол ссудалық пайыз шамасына тәуелді, ... ... ... ... ... ... кеткен ақшалар, несиеге берілетін ақшалармен ұқсас
болып келеді. Екінші ... ... ... АҚ ... ... ... әсер етеді.
8. Акционерлік қоғам әр түрлі ... ... және ... ... артықшылықтар береді. Мәлімдеуші және атаулы акциялар
болады. Акциялар жай және артықшылығы бар болып та бөлінеді.
9. Облигацияның экономикалық ... ... үш ... 1) ... ... ... үшін ... шоғырландыру құралы; 2) облигация - біршама арзан және оңай
сатып алынатын борыштық ... 3) ... - ұзақ ... борыштық
міндеттеме.
10. Облигацияны қамтамасыз ету әдістеріне немесе эмитенттері мен
ұстаушыларының құқықтарына байланысты жіктейді.
11. Өнеркәсіпті тұрақты ... ... ... ... ... ... ... номиналдық бағадан төмен
сатылатындығында. Сонымен бірге, ... ... ... өтелуі
номиналдық емес болса, онда жоғары бағаммен жүзеге асырылады. ... баға ажио деп ... ... ... ... құру ... ... тиімсіз жүйесі мен ресурстардың салааралық қайта бөлінуін
ауыстыруға, нарықтық ... ... ... ... бұл ... ... салааралық қайта бөлінуін реттеуші
болуға, ірі кәсіпорындар мен банктердің тиімділігіне ... ... ... ... ... ... ... - бағалы қағаздарды сатушылар
мен сатып алушылардың көңілінен ... баға ... ... ... қамтамасыз етеді.
14. Биржа ісіндегі листинг - бұл биржа тізіміне бағалы қағаздар
эмитенттерінің бірқатарын енгізу ... ... Қор ... ... - бұл ... ... ... себебі қор биржасы
ондағы айналысқа түсетін тауарлардың сапалылығын растайды.
15. Қазақстандық бағалы қағаздар ... даму ... ... нарыққа
өту барысында туындайтын макроэкономикалық және басқару шешімдерін талдау
және стратегиясын қамтитын бағалы ... ... ... ұзақ ... ... ... тізімі
1. Сейтқасымов Ғ.С. Ақша, Несие, Банктер Алматы Экономика 2001ж
2. Мақыш С. Ақша, Несие, Банктер Алматы Экономика 2000 ... ... Б.А. ... қағаздар нарығы», Алматы, 2000 ж.
4. Журнал «Рынок ценных бумаг» Москва 2000/11
5. Қаржы-Қаражат Алматы 2001/03
6. Құнды қағаздар нарығы ... 2000 ... ... ... и ... 2003/2
8. Журнал «Финансы и кредит» 2002/11
9. Карагусов Ф. ... ... и ... их ... в ... – Алматы: Қаржы-қаражат, 1995 г.
10. Шалгимбаева Г.Н. ... ... ... Механизмы государственного
регулирования. Алматы. Қаржы-қаражат. 1997 г.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздар мен бағалы қағаздар нарығының пайда болуы24 бет
Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар нарығының пайда болуы және дамуы27 бет
Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар нарығының пайда болуы: негізгі элементтері мен реттеуші жүйелер35 бет
Қазақстанның бағалы қағаздар нарығының пайда болуы және құрылымы12 бет
Бағалы қағаздар нарығы және ҚР айналымы27 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Ақша нарығының қазіргі кездегі жағдайы4 бет
Бағалы қағаздардың жіктелуі және түрлері42 бет
Төле би және оның дәуірі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь