Қаржыларды басқару

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

І. Қаржыларды басқарудың теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.1Қаржы басқару ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2 Қ.Р.да қаржыны басқару қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
1.3 Қаржыларды басқару тәжірбиелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16

ІІ. Қ.Р.да қаржынларды басқарудың қазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2.1Қ.Р.дағы қаржыларды басқару ережелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2.2 Қ.Р.ның қаржы министірлігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
2.3 Қ.Р.ның салық комитеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
2.4 Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26

ІІІ.Қаржы жүйесін автоматтандыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
3.1Қоғамдық ұйымдарда автоматандырылған жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
3.2. Қаржыны басқарудың автоматтандырылған жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ...35
3.3Қаржыларды басқарудың автоматтандырылған жүйені жетілдіру ... ... 38

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..40

Әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 41
Кіріспе.
Басқару адам қызметінің барлық аясына, соның ішіне қаржы қызметіне де тән нәрсе.
Адамдардың саналы, мақсатты қызметі ретіңдегі басқару эконоюмикалық заңдардың объективті зандылықтары мен талаптарына негізделген. Осы заңдардың талаптарын танып білуге сүйене отырып және оларды пайдаланудың нысаңдары мен әдістерін жасай отырып, мемлекеттік, шаруашылық және қоғамдық органдар арқылы қоғам қаржыны, бағаны, кредитті және тағы басқаларын қоса, өндірістік қатынастардың нысандарын саналы түрде басқа-рады.
Қаржыны басқару — бұл қаржыны және шектесуші экономикалық және әлеуметтік жүйелерге оларды жетілдіру жөне дамыту мақсаты мен ықпал жасау процесі және қаржы қатынастарының бүкіл жиынтығының тиімді жұмыс істеуіне жетуді және мұның негізінде тиісті қаржы саясатын жүргізуді қамтамасыз ету жөніндегі мемлекет (қаржы органдары арқылы) шараларының жиынтығы. Бұл орайда қажетті нәтижеге жету үшін объектіге мақсатты ықпал жасаудың әдістері мен тәсілдерін пайдаланадыі. Қаржы жүйесінде басқару қаржы механизмі арқылы оның әдістерінің, тұтқаларының, ынталандырмаларының және санкцияларының көмегімен жүзеге асырылады.
Қаржыны басқарудың мақсаты макроэкономикалық теңгерілімдікте, бюджет профицитінде, мемлекетгік борыштың азаюында, ұлттқ валютаның берікелктігін, ақырында, мемлекет пен қоғамның барлық мүшелерінің экономикалық мүдделерінің үйлесуінде (ұштасуыңда) көрінетін қаржының тұрақтылығы мен қаржының тәуелсіздігі болып табылады, Сөйтіп, қаржыны басқару — бұл тиісті қаржы саясатына жетудің мақсаты; қаржы механизмі — бұл мақсатқа жетудің құралы; қаржы саясаты — қаржыны басқарудың тиісті процесінің түпкілікті қорытынды нәтижесі.
Әдебиеттер.
1.«ҚР Ұлттық банкі туралы» ҚР заңы. 30.03. 1995.
2.«ҚР-дағы банктер және банктік қызмет туралы» ҚР заңы.
30.03. 1995.
3.2002 жылы 3 маусымдағы Ұлттық банк Басқармасының
№ 213 қаулысымен бекітілген «Екінші деңгейдегі банктерге арнал-
ған лруденциялық нормативтер туралы» ереже.
4.Қазақстандағы депозиттер нарығы –Қаржы-Қаражат,2001,N6.
5.Қазақстандағы депозиттер нарығы –Қаржы-Қаражат,2001,N6.
6.Қазіргі заманғы нарық табиғаты және дамуы Э. П. Дунаев, И. Е. Рудакова редакциясымен - М., МГУ, 1999 ж, 81 б.
7.Кулигин П. Социалистік экономикадағы нарық. - "Вопросы экономики", 1996 ж. N 1,143
8. Алехин Б. И. Рынок цснных бумаг: Введение в фондовые операции - М., Финансы и статистика", 1991.
9.Кабдиев Д. К. Развитие экономической мысли в Казахстане
(конец XIX - нсчало XX века) - Алма-Ата, иКазахстан", 2001.
10.Жунусов Б. А., Мамбетов У. Е., Байжомартов. Ңарықты экономика негіздері, 2 бөлімді - Ақтөбе, "Ноу-хау", фирмасы, 2000.
11.Аяпова Ж. М., Арынов Е. М. Русско-казахской толковой словарь предпринимателя - Алматы: МВП "Инкар", МЧП "Тұлға,2003.
12.Сабырбаев Б. Экономикалық терминдердің орысша-қазақша
түсіндірме сөздігі - Алматы, Қазақстан, 2000.
13.Современная экономическая мысль: / Пер. с англ., М.: Прогресс, 1968.
14.Эрхард Л. Благостроение для всех - М., Начало - Пресс, 1999.
15 Кондратьев Н. Д. Проблемы экономической динамики. М. Экономика, 1989.
16. Фсодоров Б. Г. Современные вамотнокрсдитные рынки - М., Финансы и статистика, 2004.
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
....................................................5
І. Қаржыларды ... ... ... ... қаржыны ... ... ... ... ... ... қазіргі
жағдайы..................................18
2.1Қ.Р-дағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... автоматтандырылған
жүйесі...............................35
3.3Қаржыларды басқарудың автоматтандырылған жүйені ... адам ... ... ... ... ішіне қаржы қызметіне де
тән нәрсе.
Адамдардың саналы, мақсатты ... ... ... ... ... ... мен ... негізделген. Осы
заңдардың талаптарын танып білуге сүйене отырып және оларды ... мен ... ... ... мемлекеттік, шаруашылық және қоғамдық
органдар арқылы қоғам қаржыны, ... ... және тағы ... ... қатынастардың нысандарын саналы түрде басқа-рады.
Қаржыны басқару — бұл қаржыны және ... ... ... ... ... ... жөне ... мақсаты мен ықпал жасау
процесі және қаржы қатынастарының бүкіл жиынтығының тиімді ... ... және ... ... ... қаржы саясатын жүргізуді қамтамасыз ету
жөніндегі мемлекет (қаржы органдары ... ... ... ... ... ... жету үшін ... мақсатты ықпал жасаудың
әдістері мен тәсілдерін пайдаланадыі. Қаржы жүйесінде ... ... ... оның ... ... ... ... көмегімен жүзеге асырылады.
Қаржыны басқарудың мақсаты ... ... ... ... ... азаюында, ұлттқ валютаның берікелктігін,
ақырында, мемлекет пен қоғамның ... ... ... ... ... ... қаржының тұрақтылығы мен
қаржының тәуелсіздігі болып табылады, Сөйтіп, қаржыны басқару — бұл тиісті
қаржы саясатына ... ... ... ... — бұл ... ... ... саясаты — қаржыны басқарудың тиісті процесінің түпкілікті
қорытынды нәтижесі.
І.Қаржыларды ... ... ... ... ұғымы
Қаржыны басқарудың негізіне мына қағидаттар қойылған:
басқарудағы демократизм;
қаржы мәселелеріне саяси тәсілдеме (көзқарас);
басқарудың ғылымдылығы;
орталықтаңдырылған, салалық және аумақтық басқарудағы келісушілік;
басқарудағы жауапкершілік;
шаруашылық шешімдерінің ... ... және ... ... ... үйлесуі
(ұштасуы).
Қаржыны басқарудың екі қырын ажырата білген жөн: біріншіден, мемлекет
қаржыны, оның нысаңцарын экономика мен әлеуметтік сфераны ... ... ... ... және ... қоғамдық өндірістің бүкіл
процесіне ықпал жасайды; екіншіден, қаржының өзі басқарудың объектісі болып
табылады: қаржы қатынастарының нысаңдары, ақша ... ... ... ... мекемелерінің жүйесі басқарылады.
Қаржыны басқаруға ғылыми тәсілдеме қажет, бұл басқару шешімдерін
әзірлегенде ... ... ... ... ... ... ... және қаржыны басқарудың
автоматтандырылған жүйелері ескеріледі, басқарудың ... ... ... ... ... деген сөз. Қаржыны ғылыми басқару іс-
қимылға жаңа қаржы әдістері мен тұтқаларын ... ... ... күшін
жою жолымен келеңсіз құбылыстарды уақтылы жеңіп отыруды ... ... ... ... және ... ... ... ғылыми негізделген
көрсеткіштер, жоғары сапалы перспективалық және ағымдағы қаржылық жоспарлау
талап етіледі.
Қаржы қатынастарының ... ... мен ... ... ... қаржыға мақсатгы ықпал етудің өзндік өдістері мен нысандарын
пайдаланады. Мәселен, қаржыны басқаруда мынадай ... ... ... ... мен ... ... ... бөледі:
ақпарат, жоспарлау (болжау), ұйымдастыру, реттеу, бақылау.
Қаржылық ақпараттың ғылыми негізделген жоспарлау мақсаты үшін де, ... ... ... ... оперативті басқару үшін де зор ... ... ... ... шешімдері қаржы ақпаратына талдау жасау
негізінде қабылданады ол осыған байланысты ... ... әрі ... тиіс. Ақпаратты алудың ақиқаттығы мен уақыттылығы ... ... ... ... Қаржылық ақпарат бухгалтерлік,
статистикалық және ... есеп ... ... ... ... ... жүйесінде маңызды орын алады. Бұл
— жоспарлы ... ... ... ақша қаражаттарының мөлшерін
және оның көздерін анықтау; орталықтандырылған және орталықтандырылмаған
ақша қорлары арасында, ұлттық ... ... мен ... ... қаражаттарды бөлудің оңтайлы үйлесімін (пропорциясын)
белгілеу; ... ... ... ... ... және ...... барлық буындарының жөнге салынғандығын,
айқындығын, ... ... ... нәтижелілігін, басқару
қызметкерлерінің жауапкершілігі мен ... ... ... ... ... ... зор. ... қаржыны
оперативі басқарудың нәтижесі қаржы субъектілерінің — қаржы ... ... мен ... полициясыныңжәне ұлттық шаруашылық
салаларындағы қаржы бөлімдерінің толып жатқан ... ... ... ... ... болады. Қаржы аппаратының
ұйымдастырылу дәрежесі жоғары болуы тиіа Бұл ... ... ... ... мен жеке ... жоғары талаптар қояды.
Қаржылық реттеу — бұл ... ... ... үшін ... ... шебер жұмсау, белгіленген нәтижеден теріс ауытқулардың
барлық түрін алдын алуға және жоюға ... ... өзі ... ... ... тыс ... ... пайдаланылмаған қаржатар
есебінен қызметтердің барлық ... ... пен ... ... ... ... ... ретінде жоспарлау процесінде де, сонымен
бірге оперативтік басқару стадиясында да жүзеге асырылады. Ол ... ... ... (операцияларын) жүргізудің дұрыстығы мен
зандылығын тексеру және ... ету ... ... ... ... алып ... қаржы аппараттарының қызметін қамтиды. Бақылау
қаржы ресурстарын пайдаланудың ... ... ... көрсеткіштермен
салыстыруға, қаржы ресурстарын ... ... ... неғұрлым тиімді жүргізудің жолда-рын белгілеуге мүмкіндік
береді.
Қаржыны басқаруда басқа кез келген ... ... ... мен ... ... ... ... қаржы
қатьшастарының сан алуан түрлерін атауға болады ... ... ... ... ... болып табылады. Кәсіпорындарда және ұлтық
шаруашылық саласыңда қаржыны басқаруды кәсіпорындардың, ұйымдардың ... ... ... мен ... ... ... отырған
министрліктер мен ведомстволардың қаржы бөлмінері мен басқармалары жүзеге
асырып отырады. Нарықтық экономиканың ... ... ... басқару қаржы бойынша басқару шешімдерін негіздеуді, бүгіңде нашар
пайдалаыып жүрген ... іске ... ... ... ... қаржы рыногін қалыптасгыру әдістерінің бір элементі ... ... ... ... пайдалануды күшейтуді талап етеді Бұл
жағдайда нарықтық экономикаға көшкен Шығыс Европа ... де, ... ... ... ... нарықтық экономика жағдайында көп
жылдар бойы емір ... ... ... ... де тәжірибесін
ескерген жөн.
1.2 Қ.Р-да қаржыны басқару қызметі.
Қаржыны басқару стратегиялық, яғни ... ... ... ... басқару болып ажыратылады. ... ... ... ... ... ... анықтауда, мақсатты бағдарламаларды
және басқаны іске асыруға арналған қаржы ресурстарының ауқымын белгілеуде
көрінеді. Оны дәстүр бойынша ... ... және ... ...... аппараты, Парламент, Үкімет, Қаржы министрлігі жүзеге
асырады.
Қазақстан Республикасы Президентіне көп жағдайда Президент ... ... ... ... ... берілген. Президент стратегиялық
жоспарларды, республикалық бюджетті жөне оның ... ... ... ... ... ... ... мен стратегиялық
жоспарларды бекітеді. Президент Үкімет актілерінің іс-қимылын бұзады ... не ... ... ... тоқтатады. Ол Республикалық бюджеттің
атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің Төрағасын жөне екі ... ... бұл ... жұмысы туралы ақпаратгы тыңдайды.
Қаржыны жалпы басқару Қазақстан Республикасының заң ... ... ... ... ең ... ... органы — ІІарламенте жүктелген.
Палаталардың бірлескен отырысында Парламент республикалық бюджетті және
Үкімет пен ... ... ... ... жөніңдегі есеп
комитетінің бюджеттің атқарыуы туралы есептерін бекітеді, бюджетке ... мен ... ... ... мен ... ... ... альш тастайды, мемлекетгік қағаздар мен .республиканың экономикалық
және өзге де көмек көрсетуі туралы ... ... ... ... проблемемаларын шешу заңдамалық актілерді —
Қазақстан Республикасының зандары мен Парламент қаулыларын талқылауға жәяе
кейін дауыс беруге енгізу ... ... ... ... жүзеге
асырылады. Парламент аса маңызды қоғамдық катынастарды реттейтін заңдар
шығарады, негізгі қағидаттар мен ... ... ... салық салуға,
алымдар мен басқа да міндетгі ... ... ... ... ... ... ... және алеуметтік қамсыздандыруға,
елдің қорғанысы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, мемлекеттік орғандар
мен ... ... ... ... мен ... қызметіне,
айналадағы ортаны корғауға, меншік режіміне және өзге де ... ... ... органдары тұрақты негізде жұмыс істейтін сенат пен
мәжілістің тұрақты ...... ... ... ... болып
табылады. Комитеттерде заңнамалық актілер оларды Парламенттің палаталарында
дауысқа салуға енгізгенге дейін анықталады.
Қазақстан Республикасының Үкіметі— Министрлер ... ... ... ... ... ... ... мен
өзгеріуге қатысады. Парламентке республикалық бюджетті және оның атқарылуы
туралы есепті ұсынады, бюджеттің ... ... ... ... ... ... құзыры оның атқарушы биліктің органы
ретіңдегі мәртебесімен анықталады және мыналарды қамтиды:
әлеуметтік-экономикалық саясаттың ... ... оны ... ... және ... шараларын өзірлеу;
мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... ... ... және оны ... қаржы жүйесін нығайту жөніндегі шараларды әзірлеу және жүзеге
асыру, мемлекеттің қаржыэ валюта және ... ... ... ... ... сақталуына бақылауды қамтамасыз ету;
құрылымдық және инвестициялық саясапы жүзеге асыру;
мемлекеттік меншікті ... ... ... даму ... ... ... саясатты жүзеғе асыру, басқа ... пен ... ... ұйымдарымен өзара іс-қимыл жөніндегі
шараларды әзірлеу;
елдің Конституциясымен ... ... ... өзге ... жүзеге асыру.
Экономика мен әлеуметтік саланы басқару жүйесін түбірлі қайта құрудан
туындап ... жаңа ... ... байланысты және ... ... ... ... ... орай ... ... қайта қүрыжан Қаржы министрлігі және оның ... рөлі ... ... ... ... бірге бұл жерде мынаны атап өту
қажет. "Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару жүйесін одан ... ... ... ... ... ... ... Қаржы министрлігіне Мемлекеттік кіріс министрлігі қосылыпэ олардың
бюджетті жоспарлау жөне ... ... ... ... мен ... ... құрылған Экономика және бюджеттік
жоспарлау министрлігіне берілген.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 3 ...... ... Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі туралы
қағидаға ... ... ... ... ... ... шекте
мемлекеттік бюджеттің атқарылуы және ... ... ... ... есепке алу және пайдалануын бақылау, банкроттық
рәсімдерінің және ... ... ... ... тыс рәсімінің
жүргізілуін бақылау, бухгалтерлік есеп ... және ... ... реттеу саласындағы салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын Қазақстан
Республикасының орталық атқарушы органы болып табылады.
Министрліктің негізгі міндеттері мыналар болып табылады:
республикалық бюджеттің ... және ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
салықтардың, алымдардың және бюджетке төленетін ... да ... ... және езге де ... ... ... ... жарналарының толық және уақытылы аударылуын, ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Ұлттық қорына аударылуын қамтамаеыз ... және ... ... ... бухгалгерлік есеп,
есептеме және аудит жөніндегі әдіснамалық басшылық жасау;
өз құзыры шегіңде республикалық және ... ... ... және мақсатты пайдалануын бақылау;
мемлекеттік меншікті басқарудың тиімділігін арттыру;
мемлекеттік салық саясатын әзірлеуге және іске асыруға қатысу;
банкроттық рәсімін ... ... және ... ... ұйымдарын қоспағанда), сондай-ақ соттан тыс рәсімде дәрменсіз
борышкерді таратуға мемлекеттік бақылау;
алкоголь өнімдері мен этил спиртінің ... және оның ... ... ... ... Қазақстан Республикасының экономикалық қауіпсіздігін
жүзеге асыру;
Министрліктің құзыры шегінде халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру;
оған заңнамамен жүктелген өзге де міндеттер.
Министрлік заңнамада белгіленген ... ... ... ... ... ... ... арналған республикалық бюджеттің жобасынэ мемлекеттік
және өзге де бағдарламаларды, Қазақстан ... ... және ... ... ... ... ... негізгі макроэкономикалық көрсеткіштерді әзірлеуге
қатысу;
бюджетке түсетін түсімдерді болжауға және мемлекеттік бюджетке
кірістердің ... ... ... саясаттың мақсаттары мен
басымдықтарын нақтылауға ... ... ... ... ... және ... ... мемлекеттік саясаттың мақсаттары мен басымдықтарын анықтауға
қатысу;
мемлекет қаржысы? фискалдық саясат және ... ... ... ... ... талдау және қорытындылау оны жетілдіру
жөніңде ұсыныстар әзірлеу;
ұтымды үкіметтік және мемлекет кепіддік берген ... ... ... ... ... ... ... меншікті пайдалану мониторингі жүйесін жетілдіру;
заңнамада белгіленген тәртіппен шикізат секторы ұйымдарынан бюджетке
түсетін түсімдердің бөлігін Қазақстан ... ... ... ... ... ... бюджеттің атқарьшуы жөніңдегі норматавтік құқықтық
актілердің, ... есеп пен ... ... ... ... меншікті басқарудың жобаларға әзірлеу және дайындау (немесе
қабылдау);
өз құзыры шегінде қосарланған салық салуды болдырмау туралы ... ... ... уәкілегі органның функциялары;
жер қойнауьш пайдалануға арналған келісімшарттардың салық сараптамасы,
сондай-ақ келісімшарттық талаптардың орыңуалу барысына тексеру жүргізу;
мемлекеттік ... ... ... ... өз ... республикалық және жергілікті бюджеттердің атқарылуы туралы
есешемені жүргізу және іске ... ... ... ... ... ... мекемелердің шоттарын
жүргізу және шоттар ... ... ... ... асыру;
республикалық бюджетгі қаржылаңдырудың жиынтық жоспарын бекіту және
оларға ... ... ... ... ... және рсспубликалық
бюджетге көзделген соманың шегіңде кредит беру;
Ұлттық қордың қалыптасуы және ... ... ... ... ... ... республикалық бюджеттің атқарылуы туралы жылдық
есептерді, мемлекеггік бюджеттің атқарылуы барысы туралы айлық, тоқсандық
және жылдық ... ... ... ... ... бойынша
статистикалық есептерді жасау;
республикалық бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелердің
шығыстар сметасының дұрыс жасалуын және ... ... ... ... ... ... ... кепілдігі бар
мемлекеттік емес қарыздар қаражатының және кейіннен үкіметтік қарыз ... ... және ... ... өзге де ... пайдалануын бақылау;
республикалық бюджеттің атқарылуын, сондай-ақ жергілікті бюджеттердің
атқарылуын бақылау және ... есеп пен ... ... оның ... өз ... ... қызметті лицензиялау саласында уәкілетті органның функцияларын
анықтау;
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкіндегі ... ... ... ... ... ... валюталық операцияларын
жүргізу және ... алу, ... ... ... ... кепілдіктермен тартылған мемлекепж емес қарыздардың және
жергілікті атқарушы органдар қарыздарының ... ... ... қарыздардың қаржылық шарттарын анықтау, жергілікті атқарушы
органдардың қарыздарды тартуын келісу;
Қазақстан Республикасының ... ... ... сәйкес
келіссөздер жүргізу, үкіметтік қарыздардың шарттарына қол қою, Үкіметтің
мемлекеттік эмиссиялық ... ... ... ... ... ... емес ... бойынша үкіметгік кепілдіктер
беру;
үкіметтік қарыздарды алу, пайдалану, өтеу және оларға қызмет көрсету,
Қазақстан ... ... ... емес ... ... ... ... орындалуын қамтамасыз ету;
республикалық бюджетте көзделген және ... ... ... жобаларға, мемлекеттік бағдарламаларға және өзге де іс-
шараларға кредит беру;
үкіметтік сыртқы қарыздар ... ... ... ... ... ... ... алушылар мен екінші деңгейдегі банктердің үкіметтік
қарыздардың ... және ... ... ... ... ... ... туралы ішкі кредиттік келісімдердің
жобаларын дайыңдау;
уәкілетті ... ... ... ... ... ... алу жөніңде түпкі қарыз алушылармен
жұмыстарды ұйымдастыру және жүргізу;
салықтардың және ... ... ... да ... ... ... көздейтін заңнаманың сақталуын, міндетті зейнетақы
жарналарының толық және уақтылы аударылуын ... ... ... ... есептемені жинаудың нысандары
мен тәсілдерін жетілдіру;
Ұлттық банкпен келісім бойынша конкурстық негізде үкіметтік қарыздарға,
мемлекеттік ... бар ... емес ... және ... ... ... байланысты гранттарға қызмет көрсету үшін екінші
деңгейдегі банктерді, ... ... ... ... ... ... шығару жөніндегі басқа да әріптестерді
іріктеу;
алкоголь өнімдері мен этил ... ... және оның ... ... Қаржыларды басқару тәжірбиелері.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, мемлекеттің қаржысын басқарудың қолданыльш
жүрген жүйесінің айтарлықтай кемшіліктері бар. ... ... ... ... үкіметтік операцияларды қамтудың толық емесші. Қазіргі кезде
үкіметтік операциялардьщ едәуір бөлігі, ... ... және ... ... операциялары Қаржы министрлігі тарапынан болатып тиімді
бақылаудан тыс қалып қояды. Ең алдымен бұл ... ... ... ... ... қаражаттарын, шетедік субсидиялар мен нәтижелерді пайдалану
жөніндегі операцияларға, шетел ... ... ... ... ... ... ... берешекке қызмет ету ... ... ... ... ... ... ... жасамау.
Қайта құрылған Қаржы министрлігі бұл проблемаларды ойдағыдай шешуге
көмектеееді, ... ... ... арасында салықтық
түсімдерді, шығыстарды түзету жүйесіндегі ... ... ... қояры сөзсіз.
Үшіншіден, мемлекетгік бюджет таппіылығьш ... ... ... ... ... тапшылығын қаржыландырудың
дәстүрлі көзі ұзақ жылдар бойы Мемлекеттік банктің ... ... ... ... ... ... ... келді. Қазіргі кезде
бұл көздерді пайдалану қиын мәселе болып қалды.
Мемлекеттік бюджет ... ... ... ... көзі ... болатын мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару бүгінге дейін
кеңінен таралмай отыр. ... ... ... мен инфляция
жағдайында заңды екенін мойындауға тура ... ... ... тәжірибесіне келеңсіз қарау қаржының дамуына, оны
басқаруға қайшы келді: бюджетке төленетін төлемдердің ... ... ... ... төленетін субвенциялардан (мақсатты
жәрдем қаржыдан) бас тарту болды және т.т. Осы және ... ... ... рөлі ... ... ... ... құру жаңа
қаржы саясатын жасап, жүзеге ... ... ... ... ... көшуді талап етті. Бұл әдістер экономикаға қаржының реттеуші
ықпалын күшейтуді қамтамасыз етуі, қоғамдық ... ... ... ... дамытуға мүмкіндік туғызуы тиіс.
Тәжірибе жүзінде кассалық ... ... ... банкке
шоғырланады және олардың шаруашылық ... ... ... банкінің
мекемелері арқылы коммерциялық банктердің ... ... ... Барлық банктер қолма-қолсыз есеп айырысуларды Ұлттық банктердің
мекемелері ... ... ал ... ... ... ... ... алады.
Осының нәтижесінде қолма-қол және қолма-қолсыз есеп айырысу айналысы Ұлттық
банкіде және оның ... ... ... ... ... ... жағдайы.
2.1Қ.Р-дағы қаржыларды басқару ережелері.
Қаржыны басқару жөніңдегі сан ... ... ... ... ... ... ... негізгі міндеттерін іске асыру және өз функцияларын жүзеге
асыру үшін заңдарда белгіленген ... ... өзге де ... және жеке ... ... ... ... асыру үшін қажетті ақпараттарды
сұратуға және алуға;
өз құзырының ... ... ... ... өзге де ... жеке ... орындауы үшін міндетті нормативтік құқықтық актілерді
шығаруға;
Министрліктің қарауындағы ... мен ... ... өзге де ... тоқтатуға немесе тоқтата тұруға;
акционерлік қоғамдардағы мемлекеттік үлеске және республикалық
меншіктегі басқа да ... ... ... ... ... заңнамалық
актілермен және Үкімет белгілеген жағдайларда билік етуге;
өз құзырындағы мәселелер бойынша халықаралық ұйымдармен ынтымақтастықты
жүзеге ... ... ... және Қазынашылық комитетінің
корреспонденттік шоттарьшдағы ағымдағы қалдықтарды ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға;
бюджетгік заңнамада көзделген жағдайларда бюджет қаражаттарын қайтарып
алуға, қаржыландыруды тоқтата ... ... ... мен асыл ... ... ... және сақтауды
ұйымдастыруды жүргізуге;
ұлттық және шетелдік валютада банктік операциялардың жекелеген түрлерін
жүзеге асыруға;
өзіне заңдармен жүктелген өзге де ... ... ... ... ... орталық аппаратыңда ... ... ... атқаратын бірқатар арнаулы ... бар, ... мен ... өзгеруі агшарат функцияларының дамуы, жұмысты
жетілдірудің қажеттігі ескеріле отырып бұл ... ... ... ... ... ... кезде Қаржы министрлігінің орталық ... ... мен ... ... орын ... ... атқарылуын ұйымдастыру департамеші;
Фискалдық саясат пен болжам департаменті;
Макроэкономика және қаржы статистикасы департаменті;
Мемлекеттік органдандарды қаржылаңдыру ... мен ... ... ... ... ұйымдастыру және қаржылық қамтамасыз ету департаметі;
Құжат айналымы және кадр ... ... ... ... ... ... ... және трансферттік баға белгілеу департаменті;
Бухгалтерлік есептің әдіснамасы мен аудит департаменті;
Халықаралық қаржылық қатынастар департаменті;
Халықаралық салық салу департаменті және т.т.
Департаменттер өз кезегінде ... ... ... ... ал олар ... ... мынадай ведомстволары бар: Қазынашылық комитеті, Қаржылық
бақылау комитеті, Салық комитеті, Мемлекеттік ... және ... ... ... ... жөніндегі комитет.
Қазынашылық комитетінің ұйымдық құрылымы Қаржы министрлігі құрамындағы
Қазынашылықтың орталық аппаратынан және оған ... ... ... органдары мынадай міндеттер мен функцияларды орындайды:
республикалық бюджетті ұйымдастыру, оның ... ... ... ... ... есеп-қисаптық кассалық қызмет көрсету және
мемлекеттік бюджеттің орындалуын бақылау;
касса бірлігі ... ... ... ... ... ... басқару;
республикалық және жергілікті бюджеттер арасында өзара есеп ... және ... ... ... салықтарды және басқа
міндетті төлемдерді бөлуді қамтамасыз ету және оларды түрлі деңгейлердің
бюджеттеріне есептеу;
мемлекеттік мекемелердің валюталық ... ... және ... ... ... кезде заңнамалықтың сақталуы жөнінде тексерулер
ұйымдастыру;
мемлекет қаржысының мән-жайы туралы ақпаратты жинау, өндеу жөне талдау;
республикалық ... ... ... ағынын болжау;
мемлекеттік сыртқы қарыздарды және мемлекеттің кепілдігі бар ... ішкі ... өтеу және ... ... кезінде ақша аударуды жүзеге
асыру;
бухгалтерлік есеп пен бюджет жүйесіндегі есептемені және қазынашылық
органдары ... ішкі ... ... және ... ... ... ... бойынша есептік операцияларды
жүргізудің тәртібі туралы ... және ... ... ... ... ... пайдаланатын
мемлекеттік кәсіпорындардың, мемлекетгік билік пен басқару органдарының,
мемлекеттік банктердің қаржы-бухгалтерлік службаларын тексеруге құқы ... ... ... ... ... бұзуды жоюды талап етуге құқы
бар
2.2 Қ.Р-ның қаржы министірлігі.
Қаржы министрлігі жүйесіңдегі ең көбі жергілікті ... ... ол ... қалалық, аудандық қаржы басқармадары мен бөлімдерін,
салық комитеттерін қамтиды. Олар бас қару ... ... ... ... ... атқарылуымен, ішкішаруашылық резервтерді
анықтаумен және шаруашылық кешенінің жөне әлеуметтік-мәдени сфераның барлық
буындарында ресурстарды үнемдеуді іздестірумен ... ... ... ... ... және олардың қаржы қызметін
бақылап отырады. Қаржы және салық органдары жергідікті ... ... ... ... ... ... мыналарды қамтиды:
Басшылық (меңгеруші, оның орынбасарлары);
Кадр бөлімі;
Бюджет бөлімі;
Бюджет қаражаттарының ... ... ... ... жөне мәдениет мекемелерін қаржыландыру бөлімі;
Денсаулық сақтау мекемелерін қаржыландыру бөлімі;
Жергілікті бюджеттің атқарылуы жөніндегі бөлім;
Материалдық өндіріс пен өндірістік емес ... ... ... ... ... ... ... аппараты органдарын қаржыландыру бөлімі;
Қаржы органдарын қаржыландыру бөлімі.
Облыстық қаржы басқармасының құрылымы облыстар шаруа-шылығының өзіндік
ерекшелігін ескереді және ... ... ... айырмашылығы
болады. Оған, мысалы, аграрлық секторды қаржыландыру бөлімі қосылады.
Аудандық қаржы ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін. Бөлімдердің орнына инспекциялар, топтар
немесе жеке мамаңдар (санатгар бойынша) болуы хақ.
Бюджет бөлімінің, бюджет ... ... ... ... ... ... ... бюджетін жасау жөніндегі, шаруашылықтардағы ішкі резервтерді
анықтау мен ... ... ... сақтау жөніндегі жұмысты ұйымдастыру
және орындау;
қала аудан бюджетінің орыңдалу барысына ... ... ... ... ... ету ... бөлімі-
нің басқа бөлімшелерімен бірлесіп, бюджет кірістерін көбейтуді іздестіру
және ... ... ... ... ... ... мәселелері бойынша бюджет заңнамасын, үкімет қаулыларын,
биліктің жергілікті органдарының шешімдерін және
жоғарғы қаржы органдарының ... ... ... ... қалалық қаржы басқармалары мен аудандық қаржы бөлімдерінің
болжау және кірістердің ... ... ... бөлімдері мынадай
жұмыстарды жүргізеді:
ведсмствоға қарасты аумақтың ұлттық шаруашылығы бойынша бюджетке ... ... ... жөне ... ... түсімдерінің түсуін бақылауды
жүзеге асырады;
мемлекеттік бюджетке ... ... ... ... ... болжауды және бұл кірістердің түсуін қамтамасыз ету шараларын
жүзеге асырады;
мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлігнің — ... ... ... және басқа түсімдерге қатысты бөлігінің атқа-
рылуы туралы есептемені жасамды;
бюджет алдындағы ... ... ... талдайды, бюджетке
кірістердің кем түсуін болдырмау жөнінде жедел шаралар қабылдайды, бюджет
ресурстарын көбейту жөнінде ... ... ... және оның ... ... бөлігінің атқарылуы
туралы есепті қарауға қажетгі материалдарды әзірлейді
Материалдық өндірісті және ... емес ... ... ... ... сәйкес тиісті бағыныштағы кәсіпорындарды, ұйымдарды
және мекемелерді бюджеттен қаржыландыруды жүзеге асырады және ... және ... ... ... және ... ... бюджет қаражаттарын үнемді және мақсатқа сай жұмсалуына
аддын ала, ағымдағы және ... ... ... жүргізеді.
Жергілікті қаржы оргаңдарының міндеттеріне мемлекеттік қаржы тәртібін
сақтауды бақылау ... Осы ... олар ... ... мен
мекемелері жасаған жоспарлары мен сметалардың дұрыстығы мен объективтгін
тексереді, жергілікгі әкімшіліктер ... ... ... ... ... ... ... қазынашашылық төлем ... ... ... бюджет ақшасын мақсатсыз пайдалану фактілері
анықталған жағдайда оны қайтарып алуға және ... ... ... ақшаны
бюджетке өндіріп алуға (қайтарып алуға) құқық берілген, сонымен бірге
қазынашылық ... ... ... ... мүмкіндік туғызуы тиіс.
2.3 Қ.Р-ның салық комитеті.
Мемлекеттің кірістерін жұмылдыру жөніңдегі аса маңызды функцияларды
Салық комитеті орындауы.
Салық комитеті ... ... және ... төленетін басқа да
міндетті төлемдердің толық түсуін, міндетті ... ... ... дер ... ... қамтамасыз ету жөніндегі, соңдай~ақ салық
төлеушілердің салықтық міңдеттемелерін орындауына ... ... ... ... ... міндеттер жүктеледі.
Салық органдарына облыстар, Астана және Алматы қалалары бойынша салық
комитеттері, ... ... ... аудандар, қалалар ... ... ... ... ... жатады.
Салық органдары тиісті жоғары тұрған салық службасы органына төменнен
жоғары қарай тікелей бағынады жөне жергілікті атқарушы оргаңдарға ... ... ... ... ... ... ... салық комитеті;
түрлі салық аудиті бөлімі;
бақылау және салық төлеушілермен жұмыс жүргізу жөніндегі бөлім;
мәжбүрлеп өндіріп алу бөлімі;
(әкімшілік ету) ... ... ету ... ... ... мәні бар ... мен ... салық
көмитетінің құрылымы мыналарды қамтиды:
Салық төлеушілермен жұмыс жүргізу жөніндегі бөлім:
1) заңды тұлғалармен жұмыс жүргізу жөніндегі сектор;
2) жеке тұлғалармен жұмыс ... ... ... ... ... оның ... мыналар кіреді:
1) заңды тұлғалардың салық аудиті секторы;
2) жеке тұлғалардың салық аудиті секторы;
3) салық аудиті секторы;
Салықты ... ... алу ... ... ... тіркелмеген және мағлұмдама бермеген кәсіпкерлермен жұмыс
жүргізу бөлімі;
2) салықты мәжбүрлеп ... алу ... ... ету және оқу бөлімі
Ұйымдық-бақылау бөлімі.
Құқықпен қамтамасыз ету бөлімі
Экономикалық және қаржы қызметі сферасында құқық бұзушылықтардың ... ... ... ... ... ашу мен ... ... қорғау құрылымы
ретіндегі Қаржы полициясы агентті қамтамасыз етеді. Жалпы ... ... ... ... қамтамасыз етуге,
салықтарды, кеден алымдарын және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдерді ... ... ... ... ... ақшалай қаражат-
тарды немесе өзге де мүлікті заңдастыруға ... ... ... ... ... ... полицияеының оргаңдары экономика және қаржы қызметі сферасындагы
құқық бұзушылықтардьщ аддын алу анықтау және жолын кесу мәселелері бойышпа
шетел ... ... ... ... ... ... ұйымдардың осыған ұқсас қызметіне қатысады
2.4 Ұлттық банк
Қаржы министрлігімен, Ұлттық банкпен бірлесіп, мемлекеттік ... ... ... ... ... министрлігімен бірлесе
отырып, республикалық және жергілікті бюджеттердің өзара іс-әрекеттерінің
механизмдерін әзірлейді және реттеуге қатысады; ... ... ... ... бірлесе отырып мемлекеттің сыртқы берешегін ... ... ... және ... қаржысын басқаруға өзінің функцияларының өзгешілігіне сәйкес
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі ... бір ... ... ... ... саясатын жүргізгенде, ақша айналысын ... ... ... қаржы қатынастарына тікелей де, сонымен бірге
жанама түрде де ықпал ... ол ... ... ... ... қатынастарына, экономиканың қажеттіліктерін қаржыландырына
арналған сыртган қарыз алуға ... ... ... ... ықпалының тиімділігі мемлекеттің бірыңғай қаржы-кредит
саясатын ... ... ... ... ... бі-лінеді.
Қаржыны басқаруға Қазақстан Республикасының жаңадан құрылған Экономика
және бюджеттік жоспарлау министрлігі мен Стратегиялық жоспарлау ... де ... Олар ... ... ... ... кірістерін жоспарлау мен бақылау, әлеуметтік-экономикалық
реформаларды жүзеге асырумен және ... ... бұл ... және ... ... ... ... Орталық
банктер бүкіл елдің несие жүйесін бақылаушы әрі реттеуші бас органның ... ... ... ... ие және экономикалық басқарудың мемлекеттік.
орга-ны болып табылады. Олардың басшылық ролі ... ... ... ... банк елдің эмиссиялық, резервтік және кассалық ... ол ... ... ... құқықтарына ие "банктердің банкі",
"соңғы сатыдағы несие беруші" ролін атқарады, ақша-несиелік және валюталық
саясатты ... оның ... ... ... табу емес, ақша-несие
саясатын жүзеге асыру және елдің несиелік жүйесін басқару болып табылады.
Әлемдік ... ... ... ... ... ... беруі екінші деңгейлі банк жүйесінің тиімді жұмыс ... ... банк ... берген эмиссиялық құқығы негізінде экономиканы
жалпы мемлекеттік ... ... ... тепе-теңдік саясатын
жүргізеді.
Орталық банк тарапынан ақша-несиелік реттеудің негізгі ... ... және ... ақша ... ... ... ... қабілетті сұраныстың әр ... ... ... болады. Қазіргі даму сатысында ақша несиелік сипат- талдып
яғни ақша массасы ... ... ... қызметіне
байланысты пайда болады, сондықтан Орталық банк ақша айналымының құрылымын
және көлемін екінші ... ... ... басқару арқылы
реттейді..
"Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы" Заңы ... ... ... ... ... ... ... және республикамыздағы банк жүйесінің жоғарғы деңгейі болып табылады.
Жоғарыда айтылғандай, КСРО-ның мемлекеттік банкінің Республикалық кеңсесі
Қазақстан ... ... ... ... ... ... Ол ... қызмет көрсететін мемлекеттік банктен орталық эмиссиялық банкке
өзгертілді және "банктердің банкі" болды.
Ұлттық банк - ақша ... ... ... ... ... ... ... тұратын жеке-ше мүлкі бар занды тұлға.
Мүліктің құралу көздеріне - банк ісінен ... ... ... қағаздардан
түскен табыстар және сәйкес бюджеттерден түскен дотациялар жатады.
Заңның 9-бабына сәйкес, Ұлттық банк жарғылық ... 10 ... ... мына ... ... құрайды: республикалық бюджеттен
бөлінген қаражаттар, мемлекеттен алынған негізгі қорлар және Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... Орталық банкінің
жұмысын ұйымдастырудың әр түрлі құқықтық формалары бар:
оның капиталының ... 100% ... ... болатын унитарлық банк;
акцияларының бөлігі мемлекетке тиеселі (немесе мем-
лекеттің қатысуынсыз) акционерлік қоғам;
бірлестік типтес ұйым (мемлекеттің қатысуымен неме-
се қатысуынсыз);
- Орталық ... ... ... ... ... ... орталық банктердің капиталына мемлекет қатыспайды, ... ... ... ... (ФРЖ) мүше банктерінің жарна пұл
төлемдерінен тұрады.
Негізі Ұлттық банк унитарлық орган ... ... ... ... қордың жалғыз иесі. Негізгі қор-ғимаратгардан, ... және ... да ... тұрады, ал айналым қаражаты - банкіге
тиеселі ақша қаражаттарынан тұрады. ... банк ... және ... ... Резервтік қор жарғылық көлемінде құрылып, ол өзіндік ... ... және осы ... ... ... ... жүргізілетін
операциялар бойынша шығындарды жабуға арналады.
Ұлттық банкінің қаржылық жылдағы пайдасы сол ... ... мен ... ... ... ... Ондай шығындарға:
активтер амортизациясы, оның ішіндегі банкноттар мен ... бір ... ... жарғылық, резервтік және басқа қорларды құрғаннан қалған
бөлігі ... ... ... ... банк және оның мекемелері
барлық салықтар мен төлемдерден босатылады.
Қазақстан Республикасының ұлттық валютасының ішкі және ... ... ету ... ... қатар, Қазақстан Реепубликасының Ұлттық банкісіне
мынадай қосымша міндеттер жүктеледі:
Қазақстанның ... ... жане оның ... ... мақсаттарына жетуге көмектесетін ақша айналысы, несие,
банктік есептеулерді және ... ... ... ... ... және ... асыру;
ақша-несие және банк жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге көмектесу.
Елімізде Республикалық бюджеттің атқарылуын сыртқы бақылаумен байланысты
мәселелермен Республикалық ... ... ... ... ... ... ол Президентке тікелей бағынатын және есеп беретін
республикалық бюджеттің атқарылуын сыртқы бақылауды ... ... ... ... табылады.
Есеп комитетінің құқықтық ... ... ... ... Қазақстан Республикасы ... ... осы ... ... Қағидада айқындалған.
Есеп комитеті:
Қазақстан Республикасы Президентінің республикалық бюджеттің атқарылуын,
оның ... ... және ... да ... ... ... әрі ... бюджет қаражатының нысаналы және тиімді пайдаланылуын талдауға,
бақылаудың қорытыңдылары мен нәтижелеріне байланысты мәселелер ... ... ... да ... ... орын-дайды;
республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есепті Парла-
ментке есепті жылдан кейінгі жылдың 1 маусымынан кешіктірмей
табыс етіп отырады, ол өзінің мазмұны жағынан ... ... ... ... ... есебі жөніңдегі қоры-
тынды болып табылады және Қазақстан Республикасының
Парламенті бекіткеннен кейін ол ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметі уәкілдік берген мем-
лекеттік органдар табыс еткен бақылау жүргізу актілерін талдайды
және республикалық бюджеттің ... осы ... ... ... ... арттыру жөнінде Үкіметке ұсы-
ныстар береді;
республикалық бюджеттің қаражатын пайдалануды бақы-
лау ... ... ... ... ... ... ... заңдарын өзге де бұзу фактілері
анықталған ... ... ... ... ... органдарына береді.
Жергілікіі бюджетгердің атқарылуынш сыртқы бақылауды жүзеге асыратын
мемлекеттік органдар ... ... ... ... ... органдар, мәслихаттардың тексеру комиссиялары болып табылады.
Үкімет уәкіддік берген мемлекеттік орган:
1) мәслихаттардың тексеру комиссияларына бақылау жүргізу
актілерін, сондай-ақ ақпарат беру үшін ... ... ... ... ... ... Республикасының заңдарына сәйкес жергілікті
бюджеттер қаражатының нысаналы және тиімді пайдаланылмауын
тыю мен оған жол бермеу жөнінде шаралар қолданады;
3) жергілікті бюджеттердің қаражатын пайдалануда ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарын өзге де бұзу
фактілері анықталған жағдайда бақылау материалдарын құқық
қорғау органдарына береді;
4) ... ... ... ... ... білгіленгін арттыру мен қайта даярлауды ұйымдасты-
рады.
ІІІ.Қаржы жүйесін ... ... ... ... автоматандырылған жүйесі.
Ұлттық шаруашылық салаларының қаржысын басқаруды минисірліктердің,
ведомстволардың, компаниялардың, акционерлік ... ... ... ... мен бөлімдері, фирмалардың, шаруашылық
жүргізуші субъектілердің қаржы бөлімдерімен қаржы ... ... ... қаржысын осы ұйымдардың қаржы бөлімдері мен ... ... мен ... қаржыны басқарудың сызбасы
басқарудың басқа функцияларымен: жоспарлауды (болжауды), есепке алуды
орындаумен қоса ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жүргізеді. Бұл
органдар жүйенің шаруашылық-қаржы қызметіне ... ... ... ... оның ... арттыруға: айналым қаражаттарының
айналымдылығын тездету, шаруашылық айналымына пайдаланылмай ... ... ... тартуға, өнімсіз шығындар мен ысыраптарды
қысқартуға, ішкі ... ... ... ... ... ... ... табыстылықты (рентабелділікті)
арттыруға бағытталған ұсыныстарды әзірлейді. Сондай-ақ олар ведомствоға
қарасты ... ... ... ... ... ... әдістемелік материалдарды жасайды.
Министрліктер мен жоғарғы органдардың қаржы басқармаларының ... ... ... ... ... мен шығыстардың жиынтық
балансына бақылау жасау, ведомствоға ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырып отырады.
Фирмалардағы, компаниялардағы қаржылық жұмысты дербес ... ... ... қаржы бөлімі атқарады. Шағын фирмаларда қаржы бөлімдері
өтім бөлімімен немесе бухгалтериямен қоса атқарылуы ... ... ... ... ... бұл буыныңда нарық ... ... ... деп ... және ... ... субъектілердің
кәсіпкерлік қызметі арқылы және соның шеңберіңде әлеуметтік-экономикалық
процестер мен ақша ... ... ... ... ... ... мәні тиісті службалар тарапынан қосымша қаржы ресурстарын ... етіп ... ... ... ... етіп жұмсауға, қаржы рыногіңде
бағалы қағаздарды сатып аяып, қайтып сатып пайдалы ... ... ... етіп ... ... ұйымдастыру.
Төменгі буындардағы қаржы менеджментінің ... ... ... ... және жылжымалы мүлік, мүлікі құқықтар, жұмыстар және
қызметгер, ақпарат, ... ... ... нәтижелері,
материалдық емес игіліктер. Қаржы менеджменті уәждемелерге ~~ ... ... ... мен ... ... ... іске асыру жөніндегі қызметке негізделеді. Уәждеме іскерлік
белсеңділікгі, еңбек ... мен ... ... ... ... ... фирмалардың қаржы бөлімдері кредит
және есеп айырысу операцияларының (акциялардың, вексельдердің, факторингтын
және ... жаңа ... ... ... ... ... қаржы ресурстарымен оңтайландыруды жүзеге асырады.
Шаруашылық серіктестігінде қаржыны басқаруды басқа функциялармен қатар
жоғарғы органдар — олардың қатысушыларының
жалпы жиналысы (өкілдіктердің ... ... ... ...
акционерлердің жалпы жиналысы үйлестіріп отырады. Атқарушы орган — басқарма
өзінің лауазымды адамдарының, ... ... ... ... ... ... ... мыналарды қосады: ... ... ... ... ол серіктестіктің (қоғамның)
тиісті бөлімшесіне — қаржы бөліміне, топқа, секторға жетекшілік етеді
немесе оның ... жеке ...... ... қаржылық қызметінің бағыттары жөніндегі қаржы менеджерлері
жұмыс істейді.
Қаржы бөлімінің құрылымы ( сызбаны ... ... ... ... ... жұмыстың бағыттарын қамтиды. Қаржы
бөлімінің үлгілік құрылымы мыналарды қамтиды: жоспарлау-экономикалық бюросы
(қаржы-кредиттік жоспарлау, ... ... мен ... ... топтары); банк және кассалық операцияар бюросы; есеп айырысу бюросы
(сатып алушылармен есеп айырысу, жеткізушілермен есеп айырысу және кінәрат-
талап топтары). ... ... ... ... ... тобы құрылады.
Ірі кәсіпорьшдарда қаржы қызметін экономика немесе ... ... ... ... ... вицепрезендент (әсіресе,
акционерлік қоғамда), қаржы ... ... ... Бұл ... ... ... службалар: жоспарлау-экономикалық службасы,
бухгалтерия, экономикалық ... ... және т.т. ... ... бөлімдері сатып алушылармен, жеткізушілермен, бюджетпен,
банктермен, жоғары ұйымдармен есеп айырысу жөндегі, қаржылық-жоспарлау және
талдау, кассалық сияқты ... ... ... ... ... жеке
атқарушы-мамандар орындай алады.
Қаржы бөлімдері жоқ шаруашылық органдарында қаржылық жоспарлау мен қаржы
нормативтерінің есеп-қисабы экономикалық службаға, ал ... ... ... түрлері және ... ... ... ... ... ... службаларының маңызды
міндеттері мыналар ... ... ... ... ... және рентабедділікті арттыру;
өндірін, инвестициялар, жаңа техниканы өндіру және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
мемлекеттік бюджет, банктер, жеткізушілер? жоғары тұрған ұйымдар
алдындағы ... ... ... ... ұйымдастыру;
өндірістік капитал мен күрделі жұмсалымды тиімді пайдалануға жәрдемдесу;
қаржы ресурстарын дұрыс пайдалауды ... ... ... мен ... айналымдылығьш қамтамасыз ету және
басқалары.
Фирманың, кәсіпорындардың қаржысын оперативті ... банк ... ... ... банктер есеп айырысу-кассалық қызмет көрсетуді
жүзеге асырады, ақшаға деген ... ... ... ... ... негізіне қөшкеннен кейін ... ... ... ... ғана емес сондай-ақ басқарудың әкімшіл-
әміршіл әдістері жағдайында ... рөл ... ... ... ... ... арта түсті.
3.2. Қаржыны басқарудың автоматтандырылған жүйесі
Қазіргі уақытта ... ... ... — бұл ... жүйелерді жасап, оларды қаржыны басқаруға ... ... ... ... ... ... әдістер мен
электронды-есептеу техниклсына негізделген басқарудың автоматтандырылған
жүйелері (БАЖ) қаржыны жалпы басқарудың бір ... ... ... Қаржыны
басқарудың автоматтандырылған жүйесі деп қаржыны,- қаржы жүйесін шімді
басқаруға ... ... ... және ... техниканың, байланыс
құралдарының әкімшілік, экономикалық, математикалық әдістерінің жиынтығын
айтады. Ол есепке алу, жоспарлау және ... ... ... ... ... мен ... жалпы мемлекеттік автоматтавдырылған жүйесінің
қосалқы жүйесі ретінде көрінеді.
Қаржыны басқаруда қаржы есеп-қисаптарының ... ... ... Ол ... ... бірлесіп іс~әрекет ететін
функционаддық, қамтамасыз етуші, технологиялық қосалқы жүйелерден тұрады.
Ұйымдық тұрғыдан ҚЕАЖ дегеніміз ... ... ... ... ... жиынтығы:
1) ұйымдық-экономикалық қамтамасыз ету;
2) ақпараттық қамтамаеыз ету;
3) бағдарламалық қамтамасыз ету;
4) техникалық ... ... ... ... ... технологиялық қамтамасыз ету;
7) кадрмен қамтамасыз ету.
Ұйымдық-экономикалық қамтамасыз етудің қосалқы жүйесі ҚЕАЖ жүйесіңде
бастысы ... ... ... ... және оның атқарылу процесін
автоматтандырудың әдістемелік және ұйымдық алғышарттарын жасайды, басқа
қамтамасыз етуші қосалқы жүйені үйлестіреді және ... ... ... ... ... әдістемелік бірлігін анықтайды.
Автоматтаңдырылған басқарудың орталықтандырылған жүйелерінен ... ... ... (АЖО) ұйымдастыру жолымен жергілікгі
нұсқалар пайдаланылады. АЖО — ... ... ... ... немесе СЭЕМ басқаратын және белгілі бір кәсіп ... ... ... ... ... техниалық құралдардың
кешені. АЖО жабдығының үлгілік құрылымы:
1) микро-ЭЕМ базасында басқарудың құрылғысы;
2) бейнетерминал (дисплей);
3) магнит дискілеріңдегі жинақтаушы;
4) деректер ... ... ... ... ... қондырғы.
АЖО-ның техникамен жарақтауының мұндай құрамы тиісті ... ... ... экономикалық есептерді шешумен қатар диалоттік
тәсілдемеде графиктік, кестелік, мәтіндік құжаттармен жедел жұмыс істеуге,
түрлі картотекаларды жүргізуге мүмкіндік береді. АЖО ... ... ... мен қорытындыларды қалыптастыруға, мәтінді
тіркеуге, аралық және ... ... ... АЖО-сы бар басқа қыз-
меткерлермен ара ... ... ... қатынасуға мүмкіндік
жасайды.
Кәсіпорындарды басқарудың автоматтандырылған ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді, онда қаржы-
кредитті басқарудың есептері шығарылады. Ол өнім өндіріп, оны ... бір ... ең ... рентабелділікке жету үшін пайдаланылатын
шаралардың, әдістер мен ... ... ... табылады. Қосалқы
жүйедегі басқарудың ерекшелігі ақша қаражаттарының өндірістік капитал мен
айналыс капиталының ... ... ... ақша қаражаттарының
ауыспалы айналымымен байланысты және ... бүл ... ... ... ... ... жүйе ресурстардың жай-күйі мен олардың
қозғалысының процестерін сипаттайтын басқару блоктарын қамтиды.
КБАЖ-дағы қаржы есептері ... ... ... ... және т.т.) аралық массивтерін пайдалану кезінде,
яғни басқарудың басқа объектілері бойынша шешілетіндіктен кәсіпорынның әр
түрлі ... ... ... ... және ... ... жалғастырылған АЖО-ның желісін қүру қажет. Сөйтіп, екі деңгей
құрылады: ... ... ... қажет ететін есептер ... ... және ... ... және жергілікті желіге
жалғастырылған АЖО болып табылатын төменгі деңгей. ... ... ... ... ресурстарын неғүрлым тиімді инвестициялаудың
бағыттарын іздестіру бағалы қағаздармен операциялар ... және ... ... ... нарықтық зкономика жағ-дайындағы
кәсіпорындардың қаржы службаларының негізгі ... ... ... Әсіресе,
бұл халықтың табыстары жөніндегі мағлұмдамалардың көптеген жөне ... ... ... ... болатын салық агенттері үшін өте
көкейтесті мәселе.
3.3Қаржыларды басқарудың автоматтандырылған жүйені жетілдіру.
Толып жатқан ақпараттық ағымдар ... ... ... ... ... ... кешені құжаттарды жасаудың,
көбейтудің, көшірудің, өңдеудің, тасымалдау мен сақтаудың түрлі құралдарын,
басқару байланысының ... ... ... ... пайдалануды
қарастырады.
Дербес ЭЕМ-ның, әсіресе кәсіби КДЕЭМ-нің, электронды поштаның, деректер
жинақтамасының, мәтін және графиктік ... ... ... ... ... ... ... байланысты басқару қызметін
ұйымдастыруды түбірлі өзгертудің жағдайлары пайда ... ... ... ... ... ... процесінде көптен-көп пайдаланылып
келеді.
ҚЕАЖ жағдайында қаржыны басқару аппарат жұмысының ... ... ... ... ... — БАЖ үшін ... және оларды шығару шарттарын ... мен ... ... ... ... және қаржыны оперативті басқарудың барлық
буындарында — жергілікгі қаржы органдарынан бастап Қаржы ... БАЖ ... ... ... ... ... уақыты
босайды. Қаржы жоспарларын орындаудағы, қаржы тәртібіңцегі алшақтықтарды
жоюға батталған жедел ... дер ... ... ... ... ... ... артады. Қаржы қызметкерлерінің БАЖ-дан
алған ақпараттары оларға көптеген нұсқалар мен оңтайлысын таңдауды есепке
алу ... ... ... шешімдерінің сапасыы арттыруға мүмкіңдік
береді.
Қазіргі уақытта қаржы органдарынның төменін жергілікті органдарының,
аудаңдық және қалалық қаржы басқармаларының ... ... ... ... ... ... болып отыр. Іс жүзінде ... ... ... мен ... ... жұмыс
орындарын (АЖО) етгізумен басталады, бұл орындарда жеке пайдаланудың микро-
ЭЕМ-і қолданылып отыр
Қорытынды.
Қаржыны басқарудың автоматтандырылған ... ... ... ойдағыдай іс-әрекет ететін айта кету қажет. Тек осы ... ол ... ... жұмысының мазмұныны айтарлықтай өзгеріуге мүмкіндік
береді.
Біздің елімізде ... ... бір ... тым ұзақ ... ... ... кертартпалығына қарай енді керекті тиімділікті қамтамасыз
ете алмады. Басқарудың әкімшіл-әміршіл жүйесі жаңа ... ... ... ... ... сақтандыруға аударылатын
аударымдардың нормаларын және басқадарын) жасап, іске қосуды кешіктірді.
заңнамада белгіленген тәртіппен ... ... ... және өткізуге байланысты қызметті және өзінің құзырына
жатқызылған өзге де қызмет түрлерін лицензиялау;
Оның ... ... ... ... шаруашылықтың барлық
салаларының және көрсетілетін қызметтер сферасының ұйымдарына, әлеуметтік
сфера мен ... ... ... ... мен ... ... қорғаныс кәсіпорындары мен ұйымдарына және құқық тәртібін
қорғауға ... ... Олар ... ... ... және ... ре-
сурстарын пайдалануды, бағалы қағаздар бойьшша заңнамалардың орындалуын
бақылайды.
Әдебиеттер.
1.«ҚР Ұлттық банкі туралы» ҚР заңы. 30.03. 1995.
2.«ҚР-дағы ... және ... ... ... ҚР заңы.
30.03. 1995.
3.2002 жылы 3 маусымдағы Ұлттық банк ... 213 ... ... ... деңгейдегі банктерге арнал-
ған лруденциялық нормативтер туралы» ереже.
4.Қазақстандағы депозиттер нарығы –Қаржы-Қаражат,2001,N6.
5.Қазақстандағы депозиттер нарығы –Қаржы-Қаражат,2001,N6.
6.Қазіргі заманғы ... ... және ... Э. П. ... И. Е. ... - М., МГУ, 1999 ж, 81 б.
7.Кулигин П. Социалистік экономикадағы нарық. - "Вопросы экономики", 1996
ж. N ... ... Б. И. ... ... ... ... в ... операции - М.,
Финансы и ... ... Д. К. ... экономической мысли в Казахстане
(конец XIX - нсчало XX века) - ... ... ... Б. А., ... У. Е., ... ... ... негіздері,
2 бөлімді - Ақтөбе, "Ноу-хау", фирмасы, 2000.
11.Аяпова Ж. М., Арынов Е. М. ... ... ... - ... МВП ... МЧП "Тұлға,2003.
12.Сабырбаев Б. Экономикалық терминдердің орысша-қазақша
түсіндірме сөздігі - Алматы, Қазақстан, 2000.
13.Современная экономическая мысль: / Пер. с ... М.: ... ... Л. ... для всех - М., ... - ... 1999.
15 Кондратьев Н. Д. Проблемы экономической динамики. М. Экономика, 1989.
16. Фсодоров Б. Г. ... ... ... - М., ... ... 2004.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Валютлық қаржыларды реттеу33 бет
Қазақстан Республикасында қаржыларды басқарудың өзіндік ерешеліктері145 бет
Қаржылардың жалпы түсінігі13 бет
Қаржылардың және қаржылық қызметтің жалпы сипаттамасы29 бет
«Мұнай кенорынды игеруге және пайдалануға салынған ақша қаражаттарының тиімділігін талдау»8 бет
«Қаржы» пәні бойынша оқу-әдістемелік кешен188 бет
Ақша рыногының теориялық негіздері38 бет
Бухгалтерлік есептің нарық экономикасы кезіндегі маңызы мен мақсаты7 бет
Бюджетаралық қатынас- бюджет процесін дамытудың бірден-бір қайнар көзі7 бет
Валюталық операциялардың даму тарихы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь