Қазақстан Республикасының фискальды саясатын жүргiзу барысындағы салықтардың түсiмiн талдау

МАЗМҰНЫ

Кiрiспе. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5 б.

. Бюджет саясатының қалыптасуындағы салықтардың рөлiнiң теориялық негiзi

1.1. Мемекеттiк бюджеттiң мазмұны мен құрылымы ... ... ... ... ... ... .. 6 б.
1.2. Фискальды саясаттың мәні мен мазмұны, мақсаты және негізгі
құралдары. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9 б.

II. Қазақстан Республикасының фискальды саясатын жүргiзу барысындағы салықтардың түсiмiн талдау
2.1. Қазақстан Республикасында салық жүйесiнiң қалыптасу кезеңдерi және бюджет саясатын жүзеге асыру механизмi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 14 б.
2.2. Бюджет саясатын қалыптастырудағы салықтардың ролi ... ... ... ... . 21 б.
2.3. Оңтүстiк Қазақстан облыс бюджетiнiң салық түсiмдерiн талдау ... ... 24 б.

Қорытынды. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31 б.

Пайдаланылған әдебиеттер. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33 б.
КlРlСПЕ

Экономикалық категория ретiнде мемлекеттiк бюджет қоғамдық өнiм құнының мемлекеттiң орталықтандырылғын қаражат қорын құру жолымен жоспарлы түрде бөлу, қайта бөлу процесiнде және оны ұдайы өндiрiстi ұлғайту, қоғамдық қажеттердi қанағаттандыруға пайдалану барысында мемлекет пен қоғамдық өндiрiске басқа да қатысушылардың арасында қалыптасқан ақша қатынастарын белгiлейдi.
Бюджет экономикаға бюджет механизiмi арқылы ықпал етедi. Мұнда бюджеттiң бүкiл экономикаға ықпал құралы ретiндегi рөлi көрiнедi. Бюджет механизiмi -мемлекеттiң ақшалай қаражаттарының орталықтандырылған қорын құру және пайдалану формалары мен әдiстерiнiң жиынтығы. Экономиканы реттеу орталықтандырылған қаражат қорының көлемiн белгiлеу, оны құру, пайдалану формалары мен әдiстерiн реттеу, бюджеттi құру және орындау процесiндегi қаржы ресурстарын қайта бөлiске салу жолымен жүзеге асырылады.
Мемлекеттiң негiзгi қаржы жоспарының көрсеткiштерi республика Жоғарғы Кеңесiнiң жыл сайын қабылдайтын мемлекеттiк бюджет туралы заңына сәйкес мiндеттi түрде орындалуы тиiс.
Қазақстан Республикасы аумағында орналасқан барлық меншiк формасындағы кәсiпорындар, бiрлестiктер мен шаруашылық жүргiзушi субъектiлер республикалық бюджетке, кеден тарифтерiне сәйкес ұлттық валютамен экспорттық және импорттық баж салықтарын төлейдi.
Нарықтық қатынастар жағдайында салықтар мемлекеттi қаржыландыру қызметi және оның аппаратын ұстайтын негiзгi қайнар көзi болып табылады.
Мемлекет салықтарды пайдалана отырып, елде болып жатқан экономикалық процестерге активтi түрде қатыса алады. Салықтар есебiнен жиналған ақшалай қаржылар мемлекетке әлеуметтiк саясат жүргiзуге мүмкiндiк бередi, соның iшiнде өзiнiң өмiр сүру деңгейiн минемальды деңгейде қамтамасыз ете алатын халық топтарына материалды көмек көрсету мүмкiндiгi бар.
Мемлекет ақшалай қаржыларды түрлi жолдармен табады, бiр жағдайда мемлекеттiк зайымдар iшкi және сыртқы ретiнде меншiк иесiнiң қаражатты өз еркiмен беруге негiзделетiн әдiс қолданылады, ал басқа жағдайларда ақшалай қаражаттар ерiксiз өндiрiп алу жолымен алынады.
Салықтар мемлекеттiк бюджетке заңды және жеке тұлғалардан белгiлi мөлшерде мiндеттi төлемдер болып табылады.
Салықтар шаруашылық жүргiзушi субъектiлер мен халық табысының қалыптасуындағы қаржылық қатынастардың бiр бөлiгiн бiлдiредi. Сонымен қатар, шаруашылық жүргiзушi субъектiлермен халық табысының белгiлi бiр мөлшерiн мемлекет үлесiне жинақтап, жинақтаудың қаржылық қатынастарын көрсетедi. Салықтар мемлекеттiң пайда болуымен бiрге қалыптасады және мемлекеттiң тiршiлiк етiп дамуының негiзi болып табылады.
Қазақстан Республикасындағы әкiмшiлiк-әрекеттегi қызметкерлер мен жұмысшылардың әлеуметтiк-экономикалық қорғалуы, елiмiздiң қорғаныс қызметiндегi iш-шаралардың жүзеге асырылуы осы экономикалық категроия ретiнде көрiнетiн бюджетке байланысты. Яғни, салықтың атқаратын ролi жоғары. Бұл менiң тақырыбымның маңыздылығын ашады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Раймқұлұлы С. «Экономикалық теория негіздері» Шымкент – 2005 ж.
2. Шеденов Ө.Қ., Сағындықова Е.Н., Жүнісов Б.А., Байжанартов Ү.С., Камягин Б.И. «Жалпы экономикалық теория» Ақтөбе – 2004 ж. «А – Полиграфия».
3. Бурабаева О. Б., Ермекбаев Б. Ж. жергiлiктi салықтар
4. «Оңтүстік Қазақстан» 2007 ж. 20 қаңтар.
5. Бухгалтерлiк бюллетенi, 2001ж, 1999ж N1-12
6. Деловой мир Казахстана –2001г. N3,с 20-22.
7. Дамудың бiр кепiлi салық Заң және заман 2001 ж. N4 47-51б.
8. Егемендi Қазақстан Салық және бюджетке түсетiн басқа мiндеттi төлемдер туралы Салық кодексiнiң жобасы, 2001.2 қараша.
9. Налоговое законодательство РК. /Изд Қаржы-қаражат-1997г.
10. Салыққа салаутты көзқарас керек Зерде N3 2001ж.
11. Салық жинауда салғырттық болмасын. Қ. Ашутов. Қаржы-қаражат 1998/8.
12. О налогах и других обязательных платежах в бюджет и закон РК с изменениями и дополнениями 1 января 2001 г. Алматы
13. Салық және бюджет саясаты Қазақстан ХХI ғасырға жол 2001 ж. N2
14. Салық- халық несiбесi Еегемендi Қазақстан, 2001ж.1 қазан
15. Салық бюджеттiң қайнар көзi Заң газетi 2001 жыл шiлде.
16. Нормативные акты по финансам, налогам, бухгалтерскому учету Алматы: Қаржы-қаражат 1997г.
17. Мән берiлер мәселелер- Салық қызметi туралы, Қаржы -қаражат 2001ж. N24-27б.
18. А.И. Худяков. Налоговое право РК. Алматы Жетi жарғы 1998г.
19. Экономика и право Казахстана 2001-6 6 стр. Налоговая политика.
20. Мемлекеттiк бюджет саясаты Заң газетi. 1999 жыл 3 желтоқсан.
        
        МАЗМҰНЫ
Кiрiспе.
............................................................................
................................ 5 б.
(. Бюджет саясатының қалыптасуындағы салықтардың ... ... ... ... мазмұны мен құрылымы…………………….. 6 б.
1.2. Фискальды саясаттың мәні мен мазмұны, мақсаты және негізгі
құралдары.
............................................................................
.................... 9 ... ... ... ... ... ... ... түсiмiн талдау
2.1. Қазақстан Республикасында салық жүйесiнiң ... ... ... ... ... ... механизмi…………………........................ 14 б.
2.2. Бюджет саясатын қалыптастырудағы салықтардың ролi…………….. 21 б.
2.3. Оңтүстiк Қазақстан облыс бюджетiнiң ... ... ... 24 б.
Қорытынды.
............................................................................
........................ 31 б.
Пайдаланылған әдебиеттер.
........................................................................ 33
б.
КlРlСПЕ
Экономикалық категория ретiнде мемлекеттiк ... ... өнiм ... ... ... ... құру ... жоспарлы түрде
бөлу, қайта бөлу процесiнде және оны ... ... ... ... қанағаттандыруға пайдалану барысында мемлекет пен қоғамдық
өндiрiске басқа да қатысушылардың ... ... ақша ... ... бюджет механизiмi арқылы ықпал етедi. Мұнда бюджеттiң
бүкiл экономикаға ықпал құралы ретiндегi рөлi көрiнедi. (Бюджет механизiмi(
-мемлекеттiң ақшалай ... ... ... құру ... ... мен ... ... Экономиканы реттеу
орталықтандырылған қаражат қорының көлемiн белгiлеу, оны ... ... мен ... реттеу, бюджеттi құру және орындау процесiндегi
қаржы ресурстарын ... ... салу ... ... асырылады.
Мемлекеттiң негiзгi қаржы жоспарының көрсеткiштерi республика Жоғарғы
Кеңесiнiң жыл ... ... ... бюджет туралы( заңына сәйкес
мiндеттi түрде орындалуы тиiс.
Қазақстан Республикасы аумағында орналасқан барлық меншiк формасындағы
кәсiпорындар, ... мен ... ... ... ... ... тарифтерiне сәйкес ұлттық валютамен
экспорттық және ... баж ... ... ... жағдайында салықтар ... ... және оның ... ұстайтын негiзгi қайнар көзi болып
табылады.
Мемлекет ... ... ... елде ... ... ... ... түрде қатыса алады. Салықтар
есебiнен жиналған ... ... ... ... саясат
жүргiзуге мүмкiндiк бередi, соның iшiнде өзiнiң өмiр сүру ... ... ... ете алатын халық топтарына материалды
көмек көрсету мүмкiндiгi бар.
Мемлекет ... ... ... ... ... ... ... зайымдар iшкi және ... ... ... ... өз еркiмен беруге негiзделетiн әдiс қолданылады,
ал басқа жағдайларда ... ... ... ... алу ... ... бюджетке заңды және жеке ... ... ... ... ... ... ... жүргiзушi субъектiлер мен ... ... ... қатынастардың бiр бөлiгiн бiлдiредi. Сонымен
қатар, шаруашылық жүргiзушi субъектiлермен ... ... ... мөлшерiн мемлекет үлесiне жинақтап, ... ... ... ... мемлекеттiң пайда болуымен бiрге
қалыптасады және мемлекеттiң ... етiп ... ... ... ... әкiмшiлiк-әрекеттегi қызметкерлер мен
жұмысшылардың әлеуметтiк-экономикалық ... ... ... ... ... ... осы ... категроия
ретiнде көрiнетiн бюджетке байланысты. ... ... ... ... Бұл ... ... маңыздылығын ашады.
І. Мемлекеттiк бюджеттiң қалыптасуындағы бюджет саясатының теориялық
негiзi
1. Мемлекетттiк бюджеттiң мазмұны мен құрылымы
Мемлекеттiк ... ... мәнi сан ... ... ... ... белгiленетiн айырықша салалары бар. ... ... ... және ... ... қаржы
қатынастары қоғамдық өнiмдi құндық бөлудiң айырықша саласын құрайды. Бұл
қатынастар қоғамдық қажеттердi ... ... ... ... ... пайдалануға байланысты. Бұл ... ... ... ... ... отырады. Қаржы қатынастарының бұл ... ... деп ... ... экономикалық мазмұнын құрайды. [4]
Мемлекеттiк бюджетте экономикалық қатынастарының тұтастығы ретiнде
обьективтi қасиетi бар. Оның ... сала ... өмiр ... қоғамдық
өндiрiстерге байланысты, әрине олардың дамуына орталық қор қажет. Ақша
қаражатын орталықтандыру ұлттық шаруашылықта ... ... болу үшiн ... ... ... үшiн де ... ... үлестiрудiң бюджеттiк
саласының болуы мемлекеттiң өзiне де қажет. ... ... ... үшiн орталықтандырылған қор қажет. Сонымен қатар бұл ... ... ... қорғаныс мәселелерiн шешуге,
мемлекеттiк басқарудың жасаған шығындарын жабуға ... ... ... ... ... ... субьективтi қалуының нәтижесi емес,
бұл обьективтi қажеттiлiк. Экономиканың бүгiнгi таңда ... ... ... қоры ... көптеген мүмкiндiктер бередi.
Мысалы, үшiн қоғамдық өндiрiстiң пропорциялдарын және ... ... оның ... және ... жүйесiн көздейдi, салалық
экономиканың бiрiншi қажеттi ... ... әсер ... қорды
қалыптастырады, әлеуметтiк өзгерiстер өткiзедi.
Қаржы орталықтандыруының арқасында ақша қоры ... ... ... ... және ... әлеуметтiк және экономикалық
саясатының жүзеге асуына жағдайлар туғызады.
Осыған орай мемлекеттiк бюджет бағамдық үлестiрудiң ерекше ... ... ... ... ... және қоғами мемлекеттiк сұранысты
қанағаттандырады. Обьективтi үлестiру қатынастарының ... ... ... ... ... iс- ... ... тұра, мемлекеттiк бюджет
экономикалық санат ретiнде шығады. [10]
Мемлекеттiк бюджетке ... бiр ... ... ... ... ... ... қасиеттерi тән, бюджеттiк қатынастардың үлестiру қасиетi
бар, ақшалай түрде ... ... ... ақша қорымен тетелес келедi.
Сонымен ... ... ... ... бiр ... тән, ол ... ... тыс болмайды. Мемлекеттiк бюджетiнiң өзгеше бiр ... ... ... ... қарасақ, ол мынадай:
1) мемлекеттiң жалпы қоғамдық өнiмiнiң бөлiгiмен байланысты және ... яғни ... ... ... үшiн ... ... ... формасы
2) халық шаруашылығы, аймақтар, экономика секторлары, қоғамдық iс ... өрiсi ... ... ... үшiн ... ол ... өнiммен, яғни оның iс- әрекетiмен байланысты емес, ол одан
бөлек жұмыс жасайды, ... ... ... де ... ... ... прцесспен байланысын үзбейдi.
Мемлекеттiк бюджет басқа да экономикалық санаттар сияқты өндiрiстiк
қатынастар мен оларға тән ... - ... ... ... қатынастар мемлекеттiң ақша қорының орталықтандырылған орында
заттандырылады. Осының нәтижесiнде, қоғамда болатын ... ... iс – ... ... ақша ... көрсетедi. Бюджеттiк қор бұл
бағамдық үлестiру кезеңiн басынан өткiзген және мемлекет ... ... ... ... және ... ... iс- әрекетiнiң
экономикалық формасы.
Экономикалық санат ретiнде мемлекеттiк бюджет – мемлекетпен ... ... ... ... пайда болатын ақша қатынасы. Үлестiру
және қайта үлестiру жолымен мемлекеттiк орталықтандырылған ақша қорының
болуы өте ... ... ол ... сұранысын қанағаттандыруға, өндiрiстi
ұлғайтуға үлкен әсерiн тигiзедi.
Осыған орай ... ... атты ... ... ... ... мемлекеттiң ақша қорының орталықтандырылған қоры;
- экономикаға әсер ететiн құрал;
- мемлекеттiң негiзгi қаржы жоспары
- қоғамның барлық мүшелерi оны заң ... ... ... бюджеттiң қызметi- бiрiншiден, мемлекеттiк бюджет арқылы
ұлттық кiрiстiң 30 пайыз, жалпы iшкi өнiмнiң 20 ... ... ... 10 ... үлестiрiлiп және қайта үлестiрiледi.
Ол ақша қорын ұлттық шаруашылықтың, өндiрiс өрiсiнiң, экономикалық
аудандар мен мемлекет ... ... ... ... ... ... ... әсер етедi, себебi ол бұл жерде
ұлттық шаруашылықтың бюджет қызметiн атқарып тұр. ... ... ... өрiсiнде үлкен қызмет атқарады, себебi ол бұл жерде өсу
симмуляторының ... ... тұр. ... қоры ... және ... ... қамтамасыз ету үшiн де қолданылады. Бюджет жүзеге аспай
қалған жоспарларды өз жолын табуға ... ... ... ... және ... ... қадағалап отырады. Мемлекеттiң,
бiлiмге, денсаулық ... ... ... және ... ... мәдениетке, өнерге, мемлекет шеңберiнде өтiлетiн
мәдени шығынның орнын толтырып отырады.
Қазақстан Республикасына жинақтап алғанда мемлекеттiң бiрiктiрiлген
қаржы ... ... ... ... жергiлiктi бюджеттер (арнайы
экономикалық аймақтардың бюджеттерiн қоса ... және ... ... ... ... iстейдi.
Барлық денгейдегi бюджеттi қалыптастыру, бекiту және ... ... алу ... ... ... ... ... бюджеттiң құрылысы – республиканың бюджет
жүйесiне кiретiн барлық бюжеттердiң бiрлiгi толықтығы,нақтылығы, жариялығы
және ... ... ... Бюджет жүйесiнiң бiрлiгi
бiрынғай құқықтық негiз, бiрынғай бюджеттiк ... ... ... денгейiнен екiншiсiне берiлiп отыратын ... ... ... ... ... ... ақша ... арқылы қамтамасыз етiледi. Ол ... ... ... ... бөлу, нысаналы бюджеттiк қорлар құру. Оларға iшiнара ... ... ... ... ... ... қазiргi жағдайында орталықтандырылған қаржы ресурстары
мемлекетке қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... құрып, iрi әлеуметтiк өзгерiстер жүргiзуге мүмкiндiк
бередi. Орталықтан бөлiнетiн қаржының көмегiмен қаражат ... ... ... ... ... және ... ... асыруға жағдай жасайды. Сөйтiп, құндық бөлiнiстiң айырықша бөлiгi
ретiнде (Мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... қанағаттандыруға қызмет етедi.
Қазақстан Республикасындағы әкiмшiлiк-әрекеттегi қызметкерлер ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуы осы экономикалық категория
ретiнде көрiнетiн бюджетке байланысты.
Бюджеттiң құрылуы мемлекеттiң жалпы ... ... ... ... ... түсiмiндегi салықтардың маңыздылығын ашу курстық
жұмысымның ... ... ... ... ... ... бюджетiнiң кiрiсiндегi бюджетке төленетiн
салықтар мен басқа да төлемдерден құралады. Яғни:
Салықтар: корпорациялық табыс салығы; жеке ... ... ... құн
салығы;
акциздер; жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдерi;
әлеуметтiк салық; жер ... ... ... ... мүлiк салығынан
тұрады.
Алымдар: заңды тұлғаларды мемлекеттiк тiркегенi үшiн ... ... ... ... үшiн ... ... мүлiкке
құқықтарды және олармен жасалған мәмiлерлердi мемлекеттiк тiркегенi үшiн
алым; ... ... және ... ... ... ... үшiн ... механикалық көлiк құралдары ... ... ... үшiн ... ... өзен ... ... көлемдi кемелердi мемлекеттiк тiркегенi үшiн ... ... ... мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым; ... ... ... үшiн ... ... ... Қазақстан
Республикасының аумағы арқылы жүру ... ... ... ... алым; жекелеген қызмет түрлерiмен айналысу құқығы ... ... ... және радио хабарларын тарату ұйымдарына
радиожиiлiк спекторiн пайдалануға рұқсат беру ... ... жер ... ... үшiн ... жер
бетiндегi көздердiң су есурстарын пайдаланғаны үшiн төлемақы; қоршаған
ортаны ластағаны үшiн ... ... ... пайдаланғаны үшiн
төлемақы; орманды пайдаланғаны үшiн төлемақы; ерекше қорғалатын табиғи
аумақтарды пайдаланғаны үшiн ... ... ... ... ... кеме ... су ... пайдаланғаны үшiн төлемақы;
сыртқы ... ... үшiн ... ... баж: ... баждан.
Кеден төлемдерi: кеден бажынан; кеден алымдарынан; төлемақыдан;
алымдардан тұрады. [20]
1.2. Фискальды ... мәні мен ... ... және ... ... ... ... дегеніміз, табыс табумен шығындарды жүзеге
асырудың қаржылық құралдар арқылы экономиканы реттеу.
Экономикалық теория фискалды саясатты мынадай ... ... ... ... Автоматты (енжар).
Дискрециялық фискалды саясат тауарлар мен қызметтерді мемлекеттің
сатып алу, мемлекеттік трансферттер мен салықтар арқылы ... ... ... ... ... ... өзгерісіне әкеледі. Осылай
жиынтық сұранысқа ықпал жасай отырып, фискалды ... ... таза ... көлеміне әсер етеді.
Дискрециялық фискалды саясат сипатына жағдайы да әсер етеді. Құлдырау
кезеңінде, әдетте, ынталандыратын фискалды саясат ... ... ... сұраныс жағдайында тежегіш сипатта болады.
Автоматты стабилизаторлар (өздігін тұрақтандырғыштар) – құлдырау
кезінде сұраныстар ... ... ... ... ... ... ... саясатындағы өзгерістер.
Мемлекеттің сатып алу мөлшерінің көбеюі тауарлар мен қызметтерге
сұранысты ... ... ол ... ... ... көтереді,
нәтижесінде тауарлар мен қызметтерге сұраныс қысқарады.
Ығыстыру тиімділігі – бюджеттік экспансия әсерінен пайыз мөлшерінің
көтерілуі ... ... ... ... атқаратын қызметі – бөлу және қайта бөлу. Салықтың
бұл қызметі фискалды қызметімен ... ... ... ... ... ... бөлу және ... бөлу қатынасы пайда болады. Мемлекет
бұл ... өте ... және ... ... ... ... ... жылдарындағы өмір оның қажеттілігін көрсетті. Дағдарыс кезінде
салықтың фискалды қызметін баса ... ... ... ... ... ... мүмкіншілігін белсенді пайдаланды.
Салықтың бөлу және ... бөлу ... ... ... ... ... ... маңызы зор. Жаңа қабылданған ... ... және ... ... ... ... түрлері
объективті негізде бөлінген. Сонымен қатар олардың ставкалары (мөлшері) мен
нормативтері жүйеленген. Салықты ... ... ... басқа қаражатты мақсатты республикалық бюджеттен жергілікті
бюджетке аударуды көрсеткен.
Бюджет қаражатын қайта бөлу жолдары: трансферттік және субвенция.
Трансферттер – ағымдағы қаражаттық ... ... ... ал ... ... сипаттағы шығындарды қаржыландыру үшін.
Бюджетаралық қатынасты жетілдіру экономикалық өсуге, әлеуметтік және
саяси тұрақтылықты қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... ... бәсекелестігін ынталандыруға,
капиталдың қолайлы жағдай ... ... ... ... кеңінен пайдаланылады. Салықты реттеуде мемлекет тек жекелеген
шаралар жүргізіп қоймай, сонымен қатар ... ... ... ... Экономикалық тоқыраудан шығу үшін мемлекет салық салудағы
жеңілдіктер беру жолымен күрделі ... ... ... мен
инвестицияны қолдап, тауарларға жиынтық ... ... ... ... ... жасайды. Бүкіл экономикалық конъюнктураны ынталандырудың
ірі шараларына мысалы, 80-жылдарда АҚШ үкіметінің басына ... ... ... ... ... ... Бұл ... негізі ретінде американ экономисі А.Лаффердің есебі алынған. Ол
салықты ... ... ... ... ... қаржыға
деген ынтасын жояды, ғылыми-техникалық прогресті тежейді, экономикалық
өсуді баяулатады, сөйтіп мемлекеттік бюджеттің ... кері әсер ... ... ... - сурет
Мемлекеттік бюджет пен салық ставкасының арасындағы тәуелділік
графикалық бейнесі. «Лаффердің қисық сызығы» деп ... ... ... ... мемлекет табысы салық салудың нәтижесінде ұлғаяды. Салық
ставкасының қолайлы мөлшері (R1) мемлекеттік бюджетке жергілікті түсімдерді
қамтамасыз ... (V). ... одан әрі ... ... пен ... ... 100 ... салық салу мемлекеттік табысты нөлге
теңейді, өйткені ешкім де ... ... ... ... Басқаша айтқанда
болашақта шектен тыс салықты азайту қор жинауды, инвестицияны, ... ... ... ... ... ... ... салықтық
түсімдердің нәтижелілігі өседі, тапшылық азаяды, инфляция бәсендейді. Әрине
Лаффердің қисық сызығының тиімділігі тек еркін рынок механизмінің ... ғана ... ... ... Республикасының фискальды саясатын жүргізу
барысындағы салықтардың түсімін талдау
2.1. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру механизмi
''Салық'' ұғымымен ''салық жүйесi'' ұғымы тығыз байланысты. Мемлекетте
алынатын салық ... оны құру мен ... ... мен ... ... органдарының жиынтығы әдетте мемлекеттiң салық жүйесiн
құрайды.
1991 жылға ... яғни КСРО ... ... елде ... экономиканы
басқарудың әкiмшiл-әмiршiл жүйесiне, бағаларға қатаң ... ... ... ... ... ... еттi. Бюджеттiң басты кiрiс көздерiнiң
бiрi ... ... ... ... ... сауда және көтерме сатып алу
бағаларын қолдануға және мемлекеттiк реттеп отыруға ... ... ... ие ... ... 1991-1995 жылдары қабылдаған
бiрқатар заңдарға сәйкес республикада жаңа салық жүйесi қалыптасты.
1991 ... ... ... бастап бiздiң елiмiзде тұңғыш салық
жүйесi жұмыс iстей бастады. Ол ''Қазақстан ... ... ... заңға негiзделедi. Бұл заң салық жүйесiн құрудың қағидаттарын,
салықтар мен алымдардың түрлерiн, олардың бюджетке түсу ... ... ... едi. Осы ... ... ... 1992 жылғы қаңтардың 1-нен
бастап 13 жалпы мемлекеттiк салық, 18 жергiлiктi салықтар мен ... ... ... 1995 жылдың басында ... ұзақ ... ... ... онда ... салық
жүйесi мен салық заңнамасын бiрте-бiрте халықаралық ... ... ... ... ... ... ... және
бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы'' 1995 жылғы ... ... ... Президентiнiң заң күшi бар жарлығы шықты.
Ендi ... 42 ... мен ... ... қысқартылып, олардың саны
небәрi 11 болып қалды.
Қазақстан Республикасы Презилентiнiң 1995 жылғы сәуiрдiң
24-iндегi заң күшi бар ... ... ... ... ... ... N440-1 заңына сәйкес заң мәртебесiн алды.
Осы уақыт аралықтарында Президент ... және ... ... бұл ... өзгертулер мен толықтырулар енгiзiлдi.
Салықтардың, оларды төлеушiлердiң, салықтарды алу ... ... ... ... ... ... ... үлгiлерi болуы мүмкiн.
Барлық өркениеттi елдерде салықтардың бүкiл жиынтығы әртүрлi
қағидаттар бойынша ... ... салу ... ... алатын және салықтан жиналған сомаға билiк жасайтын органға
қарай;
пайдалану тәртiбi ... ... ... ... салу объектiсi бойынша, олар тура және ... ... ... ...... төлеушiнiң кiрiсi мен мүлкiнен тiкелей төленген
салықтар. Олар өз кезегiнде нақты және жеке салықтарға ... ... ... ... ... ... кейбiр түрлерiне (үй,
жер, кәсiп, ақшалай капитал және т.с.с.) салынады. Жеке тура салықтар – бұл
жеке ... мен ... ... ... мен ... ... ... салықтардын айырмашылығы – жеке салық салу әрбiр салық төлеушiнiң жек
табысы мен ... де, оның ... ... да ... ... – баға ... тарифке үстеме түрiнде белгiленген салық
төлеушiнiң кiрiстерi мен мүлкiне тiкелей байланысты емес ... ... ... құнға салынатын салық, акциздер ... ... ... ... ... ... ... түсiмдер де
(кеден баждары түрiндегi, экспортқа немес ... ... ... ... ... iшкi ... ... тауарлар бағасы мен
олардың фактуралық құнының айырмасы) жатады.
Жанама салықтар ... ... ... ... Оларды
саналы қолдану баға ... ... ... ... ... және
тұтынудың құрылымына әсер етуi мүмкiн.
Жанама салықтар салудың мәнi ... ... ... ... қызметтiң
тарифiне) қосылатындығында, кiрiстiрiлетiндiгiнде. Бұл ... ... ... ... тұтынушысы төлейдi, алайда тұтынушы мен мемлекет
арасында ... ... ... алатын және оған билiк жасайтын органға қарай орталық
(жалпымемлекеттiк) және жергiлiктi салықтарды ... ... ... ... ... ... және ... болып бөлiнедi.
Жалпы салықтар тиiстi деңгейлердегi бюджеттерде шоғырландырылады және
жалпымемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... болады және әдеттегiдей түрлi
арнаулы қорлардың қаржы базасын құруға арналады.
Объектiнiң экономикалық белгiлерi бойынша ... ... ... ... ... салықтар болып ажыратылады. Табысқа салынатын
салықтар төлеушiнiң салық ... кез ... ... алған
табыстарынан алынады. Түтынуға салынатын ... - бұл ... ... ... ... кезiнде төленетiн шығынға салынатын салықтар.
Салық салу объектiлерiн есепке алу және оларды бағалау тәсiлдерiне
қарай салық ... ... төрт әдiсi ... ... ... мағлұмдамасы бойынша, табысты алу көзiнен ұстап қалу, патенттiк
негiзде.
Бiрiншi жағдайда салықты есептеу мен оны алу, ... ... ... ... есепке алмай табыстылық (жер салығы,
мүлiк салығы) нормасын көрсете отырып, олардың ... ... ... ... ... ... ... қажеттi жеңiлдiктердi,
шегерiмдердi көрсетедi және салық ... ... ... ... ... ... ... мағлұмдамасын есептi салық кезеңiне
сәйкес тапсырып ... ... ... ... салығын, жеке табыс
салығын, көлiк құралдарына салынатын салықты және жер салығын ... ... ... ... ... ... ... салық
органына олар бойынша мағлұмдаманы есептi салық кезеңiнен кейiнгi жылдың 31-
шi наурызына дейiн бередi.
Жеке табыс салығы бойынша мағлұмдаманы мынадай ... ... ... ... ... ... барлар;
тұрғын үй салу мен осындай құрылыс үшiн ... ... ... қоспағанда салық жылында 2001 айлық есептiк көрсеткiштен жоғары
сомаға бiр жолғы iрi ... ... iске ... Республикасының шегiнен тыс жерлерден табыстар алатын ... ... ... тыс ... ... банктерiндегi
шоттарда ақшасы бар жеке тұлғалар;
Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес ... ... ... ... беру ... мiндеттеме жүктелген
адамдар;
Қазақстан Республикасы Парламентiнiң депутаттары, судьялар табыс ... ... ... ... ... етуден белгiленген
мерзiмiне дейiн жазбаша өтiнiш алған жағдайда уәкiлеттi мемлекеттiк ... ... ... ету ... екi айдан аспайтын мерзiмге ұзартуға
хұқылы. Бiрақ салық мағлұмдамасын тапсыру мерзiмiн ... ... ... ... әдiс бойынша салық төлеушi жұмыс iстейтiн ұйымның, мекеменiң
бухгалтериясы одан ... ... ... ... ... ұстайды (төлейдi).
Төртiншi әдiспен салық кәсiпкерлiк қызметтiң сан ... ... ... ... ... Патент – арнаулы салық режiмiн қолдану
құқығын куәландыратын және салық ... ... ... ... ... екi әдiсi қолданылады:
1) кассалық
2) есептеу әдiсi.
Кассалық әдiске сәйкес табыстар мен шегерiмдер жұмысты
орындау, қызмет көрсету, мүлiктi ... мен ... және ол ... ақы төлеу мезетiнен бастап есепке алынады.
Есептеу әдiсi ... ... мен ... ақы төлеудiң
уақытына қарамастан жұмысты орындау, қызмет көрсету, тауарларды өткiзу және
кiрiске алу мақсатымен тиеп жiберу ... ... ... ... ... ... службалары үшiн қолайлырақ және оны ... ... ... қабылдаған. Төлеушiлер үшiн оның кемшiлiгi – салық
төлемдерi жеткiзiлiм тiптi ... ... да ... тиiс, бұл
айналым қаражаттарын оқшауландыруға ұрындырады.
Қазақстан Республикасының салық жүйесi салықтардың, ... ... ... салық қатынастарын реттейтiн құқықтық нормаларды ... ... ... ... ... салықтардың, салық сипатындағы алымдардың
тiзбесi мыналарды қамтиды:
1. Салықтар:
1. Корпорациялық табыс салығы
2. Жеке ... ... ... ... ... ... ... Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдерi
6. Әлеуметтiк салық
7. Жер салығы
8. Көлiк құралдарына салынатын салық
9. Мүлiкке салынатын салық
2. ... ... ... ... ... үшiн алынатын алым
2. Жеке кәсiпкерлердi мемлекеттiктiркегенi үшiн алынатын алым
3. Жылжымайтын мүлiкке құқықтарды және ... ... ... ... үшiн алым
4. Радиоэлектрондық құралдарды және ... ... ... ... үшiн алым
5. Механикалық көлiк құралдары мен тiркемелердi мемлекеттiк тiркегенi
үшiн алым
6. Теңiз, өзен кемелерi мен ... ... ... мемлекеттiк
тiркегенi үшiн алым
7. Азаматтық әуе кемелерiн мемлекеттiк тiркегенi үшiн алынатын алым
8. ... ... ... ... үшiн ... Автокөлiк құралдарының Қазақстан Республикасының аумағы арқылы жүру
алымы
10. Аукциондардан алынатын алым
11. ... ... ... ... ... ... ... үшiн лицензиялық алым
13. Телевизия және радио хабарларын тарату ... ... ... ... беру үшiн ... Төлемақылар:
1. Жер учаскелерiн пайдаланғандығы үшiн төлемақы
2. Жер бетiндегi көздердiң су ... ... үшiн ... ... ортаны ластағаны үшiн төлемақы
4. Жануарлар дүниесiн пайдаланғаны үшiн төлемақы
5. Орманды ... үшiн ... ... қорғалатын табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшiн төлемақы
7. Радиожиiлiк спектрiн пайдаланғаны үшiн ... Кеме ... су ... пайдаланғаны үшiн төлемақы
9. Сыртқы (көрнекi) жарнаманы орналастыру үшiн төлемақы
4. Мемлекеттiк баж.
5. Кеден төлемдерi:
1. Кеден бажы
2. Кеден алымдары
3. ... ... және ... ... ... да ... сомасы ''Бюджет жүйесi туралы'' Заң мен тиiстi жылға арналған
республикалық бюджет туралы ... ... ... ... ... түседi.
Салық жүйесi өзiнiң құрамына мемлекеттiк салық службасының - ... ... ... ... және ... ... комитеттерiн қамтиды. Салық службасы органдары салық ... ... ... да ... ... ... түсуiн, мiндеттi
зейнетақы жарнамаларының толық және дер кезiнде аударылуын қамтамасыз ету
жөнiндегi, сондай-ақ ... ... ... ... салықтық бақылауды жүзеге асырады.
''Салық'' және ''салық салу'' ұғымдарын ажырата ... жөн: ... – бұл ... және қаржы категориясы, екiншiсiнде –
экономикалық-құқықтық механизмдi пайдалана отырып салық ... ... ... және алу) ... ... ұйымдастыру
Салық салуды ұйымдастыру салық қатынастары нысандарының элементтерiн,
яғни салық түрлерiнiң нақты аттарын, сондай-ақ оларды қолданудың ... ... ... ... ... ... ... құруға
және оның жұмыс iстеуiне саяды. Салық механизмiнде өзара байланысты
элементтерден ... ... ... ... (1.2.1 сызбаны
қараңыз).
1.2.1 сызба. Салық механизмiнiң элементтерi
Қазақстан Республикасының қазiргi салық жүйесi салықтарды құру ... ... ... ... ... ... элементтерi арқылы
салық салудың тәртiбiн белгiлейдi.
Негiзгi ... ... ... ... салық субъектiсi, салық
салынушы, объектiсi, салық базасы, салық салудың өлшемi (еденицасы), салық
мөлшерлемесi, үлес (квота), салықпұл, ... ... ... ... мен тәртiбi, салық төлеушiлерi мен ... ... мен ... салықтарды төлеудi бақылау, салық заңнамасын
бұзғаны үшiн санкциялар және басқалары.
Салық ... ... ... ... Ол – салықты және бюджетке
басқа ... ... ... алайда нарық механизмi арқылы ... ... ...... ... ... ... салынушылар – нақты салық ауыртпалығы түсетiн жеке тұлғалар,
түпкiлiктi салық төлеушiлер, яғни мемлекет азаматтары.
Салық объектiсi. ... пен ... ... ... және салық
салуға байланысты объектiлер болып табылады, олардың болуына ... ... ... ... ... базасы – салық салу объектiсi мен салық салуға байланысты
объектiнiң құндық, заттық ... өзге де ... ... негiзiнде
бюджетке төленуге тиiс салықтар және басқа да мiндеттi төлемдердiң сомасы
анықталады.
Салықтың негiзгi ... ... ... ... ... салық, бұған корпорациялық табыс ... мен ... ... ... салынатын салықтар. Олар қосылған құнға ... ... ... ... салынатын салық. Оған жер салығы, мүлiкке салынатын салық
және басқалары жатады;
Салық мөлшерлемесi. Салық ...... ... ... ... ... ... бiлдiредi. Ол салық базасының өлшем
бiрлiгiне пайызбен немесе абсолюттiк сомамен белгiленедi.
Салық салу практикасында мөлшерлемелердiң мынадай ... ... ... ... мөлшерлемесi. Олар табыс көзiне қарамастан салық
салу бiрлiгiне абсолюттiк сомада белгiленедi (мысалы, мұнайдың 1 тоннасына,
газдың 1 ... ... ... ... Олар ... ... (оның мөлшерiн
саралауды есепке алмай) бiрдей пайыздық қатынаста ... ... ... мөлшерлемесi. Бұл жағдайда прогрессивтi салық
мөлшерлемесi табыстың артуына қарай өсiп отырады. Нәтижесiнде салық төлеушi
салықтың үлкен ... ... ғана ... сонымен бiрге оның үлесiн
төлейдi. Прогрессивтi мөлшермелер ең ... ... көп ... түсiредi;
регрессивтi салық мөлшерлемесi. Олар табыстың өсуiне қарай төмендейдi,
және табысы көп тұлғаларға тиiмдi болып ... ал ... аз ... ... ... ... ... салықтар және басқа да мiндеттi төлемдерге
қатысты ... ... ... ... ... деп ... ол ... салық базасы анықталады және бюджетке төленуге тиiстi салықтар мен
басқа да мiндеттi төлемдердiң сомасы есептеледi.
Салықпұл – ... бiр ... ... ... ... жеңiлдiктерi – заңнамаға сәйкес төлеушiлердi салықтан ... ... ... Салық жеңiлдiктерiне мыналар жатады:
салық салынбайтын минимум-салық салудан толық босатылатын салық
объектiсiнiң ең аз ... ... ... шегерiлетiн шегерiмдер (асыраудағы
жандарға, мүгедектерге – халықтан алынатын табыс салығы ... ... ... объектiлердi ұстауға, табиғат қорғау шараларына
жұмсалатын шығындардың сомасынан – пайдаға ... ... ... ... ... табыстың құрамына кiрiктiрiлмейтiн сома (мысалы,
босату кезiндегi ұйғарымды ... ... ... ... салығы
бойынша өтемақы төлемдерiнiң сомасы);
салық салудың жеке субъектiлерi мен төлеушiлердiң санаттары үшiн ... ... ... ... ... ... ... ұзарту және салық
бойынша бересiнi есептеп шығару да жатады.
Жеңiлдiк кезеңi – салықтар бойынша ... ... ... ... ... ... мен салық органдарының құқықтары мен мiндеттiлiктерi
– билiк пен басқару органдарының салық заңнамасымен реттеледi.
Салықтық бақылау – ... ... ... ... ... ... зейнетақы қорларына мiндеттi зейнетақы жарналарының
толық және ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады:
салық төлеушiлердi тiркеу есебi;
салық салу объектiлерi мен салық салумен байланысты объектiлердi есепке
алу;
бюджетке түсетiн түсiмдердi ... ... ... ... ... ... есепке алу;
салық тексерiстерi;
камералдық бақылау;
салық төлеушiлердiң қаржы-шаруашылық қызметiнiң мониторингi;
фискалдық жады бар бақылау-касса машиналарын қолдану ережелерi;
акцизделетiн тауарлардың кейбiр түрлерiн таңбалау және ... ... ... ... ... ... алу, бағалау және сату
тәртiбiн сақтауды тексеру;
уәкiлеттi органдарға бақылау ... ... ... өз құзыры шегiнде Қазақстан Республикасының
кеден шекарасы арқылы тауарлардың өтуiмен ... ... ... және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдердi өндiрiп алу
жөнiндегi салықтық бақылауды Салық кодексiне және кеден ... ... ... ... ... ... және оның ... қызметi туралы
салық службасы органдары алған кез келген мәлiметтер құрайды.
Салық заңнамасын бұзған салық төлеушiлерге олардың жасырған ... ... ... алу, бұзу ... қарай үлестiк
немесе еселенген көлемде айыппұлдар, бюджетке төленетiн төлемдер мерзiмiн
өткiзiп ... үшiн ... ... ... ... ... ... қалыптастырудағы салықтардың рөлі
Мемлекеттiк бюджет бұл мемлекеттiк өкiмет ... ... ету үшiн ... ... ... және ... ... жоспары. Мемлекеттiк бюджет республикалық және ... ... ...... және ... ... түсiмдер мен алымдар
көлемi, сондай-ақ ... ... ... түсетiн капиталмен
жасалған операциялардан түсетiн табыстардан тұрады.
Мемлекеттiк бюджеттiң ... ... ... заңды тұлғалардан алынатын табыс салығы
- жеке ... ... ... ... ... ... қосылған құн салығы
- акциздер
- жер ... ... ... ... ... ... салығы
- жер салығы
- көлiк құралдар салығы
- ... емес ... ... ... ... ... Алынған ресми трансферттер
- Бюджеттен бұрын берiлген несие бойынша негiзгi ... ... ... ... ... жылдар iшiнде Қазақстанның
бюджет жүйесi түпкiлiктi ... ... ... ... ... ... реттеу және мемлекеттiк бюджет дифицитiн төмендету
мақсатында жаңа салық жүйесi қалыптасты.
Мемлекет ... бiр ... ... ... ... бiр жағынан,
қоғамдық қажеттiлiктi қамтамасыз ету мүмкiндiгiн ... ал ... осы ... қамтамасыз ету жолдарын iздестiрiп, жүзеге
асырады.
Мемлекеттiң нарықтық экономикада ... ... ... ... ... ... ... ете отырып, монополияға жол бермеу;
- нарықтық жүйе еңбекке жарамсыз топтар мен ... ... ... әдiлеттiлiктi қамтамасыз етуге тырысады;
- бағаның өзгеруi мен бағалық мехзанизмдi ретке келтiредi: прогрессивтi
салық салу; зейнеткерлер, еңбекке ... көп ... ... ... ... ... ... шараларын
қарастыру.
- экономикалық тұрақтылықты сақтау;
- ... ... ... бекiтiлген шешiмдердi заңдылық- құқықтық
жағынан қамтамасыз ету;
- несие саясатын ... ақша ... ... ... ... ... саясаты екi бағытта жүргiзiледi:
бiлiм беру, денсаулық сақтау, экология ... ... ... ... ... жүзеге асырылуда; нарыққа көшуге байланысты
халықты әлеуметтiк жағынан қорғау.
Экономиканы реттеуде мемлекет әртүрлi тәсiлдер қолданады: әкiмшiлiк-
құқықтық, ақпарат ... ... ... ... тетiктер (салық,
несие, баға тағы басқалар) мемлекеттiк тапсырыс, лимиттер мен квоталар тағы
басқалар. ... ... ... ... ... тек экономикалық
әсер етушi құрал ретiнде ғана емес, сонымен қатар ... ... ... ... әсер ... ... ... ретiнде пайдаланады.
Салықтар өте күштi әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... пайдалану керек. Салықтық заңдылықтардың ... ... Ал ... ... салықтық инфрақұрылымды құрайтын салықтар
туралы, ... ... ... жүйесi туралы және тағы да ... ... ... ... ... ... ... оның азаматтарының ақшалай немесе
натуралдық тұрақты түрде төлейтiн жарналарының ықпалы үлкен. Қоғамның
тарихында ... ... ... ... ... және
қажеттiлiктердi қамтамасыз ету, сондай-ақ салық салудағы мәселелердi шешу
жолдарына бейiмделiп отырып, әр ... ... ... ... қызмет
ауқымы арқылы әлеуметтiк және экономикалық ... ролi де ... ... ... ... неғұрлым дамыған елдерде салықтар да жақсы
дамиды да, оларға мүмкiндiгiнше әсер етедi.
Қай мемлекетте болмасын бюджетке түсетiн ... ... көзi ... ... ... ... көлемi мен түрлерiн жинақтау мен
төлемдi, олардың түсуiн бақылауды, оны ... ... ... ауытқуды
жазалауды заңды түрде бекiтедi.
Жүргiзiлiп жатқан экономикалық ... ... ... ... ... ... ... ауыртпалығын жеңiлдету, қолданылып
жүрген салықтар мен төлемдердi реттеу ... ... Бұл ... ... ... акциздердiң және басқа да салықтардың мәнiн
арттыру. Ұқсас жағдайларда салық салудың ... тең ... ... салу ... кез ... ... ... күрделi
бөлiгiнiң бiрi болып табылады. Салық салу мемлекеттiк реттеудiң ... ... орын ... оның әрекет етуiнiң тиiмдiлiгiн әлеуметтiк және
экономикалық саясатының жетiстiктерiне әкеледi.
Кез- келген елде, мемлекет шығындары мен ... салу ... ... бөлiнедi.
Нарықты экономикалық елдерде салықтар мемлекеттiк және ... ... рол ... да, ... ... ... ... болып келедi. Әсiресе, олар ғылыми –техникалық
прогрестi жеделдетуге, анти ... және ... ... ... ... орын алады.
Сондықтан салықтарды төлеу- төлеушiлер үшiн онша ...... өте ... де ...... табылады.
Дүние жүзiлiк тәжiрибе көрсетiп отырғандай, бүкiл өркениеттi
мемлекеттердегi салықтық ... ... ... ... ... ғана ... ... жүргiзудiң аса тиiмдi формасы болып
табылады. Ол ... ... ... әсерiн тигiзiп,
мемлекеттiк экономикаға тигiзетiн әсерiн реттеп ... ... ... ... ... және ... теңдiктi қамтамасыз
ететiн маңызды элементтерi болып келедi.
Қазiргi ... ... ... мәнi мен ролi мемлекеттiк
органдарды қаржылық ... ... ету ... ... ... ... ұлттық табысты мемлекеттендiрудiң маңызды құрамы бола
бастады. Олар макроэкономикалық ... ... ... отырып, iшкi
ұлттық табыстың жалпы көлемiнде салықтық ... ... ... ... етiп ... ... ... реттей отырып, өндiрiстiк
процестерге де әсер етедi. Бұл әсер жан-жақты болып ... ... ... ете ... ... капиталының қорлауына асқан ықпал
етедi. Сондай-ақ салықтық реттеу шаралары әртүрлi ... ... ... ... ... ... қорлануына тиiмдi
жағдайлар жасап ... ... ... қанағаттандыруна ықпалын тигiзедi.
Үкiметiмiздiң алдында тұрған мiндет ол ... ... ... ... ... тез ... қалпына келтiрiп, ондағы салық арқылы
түсетiн түсiмдердi реттеп, олардың дұрыс бөлiнуiн қамтамасыз ету ... және де ... ... ... қана ... өндiрiстi әрi қарай
дамытудың белсендi ынталандырушы ролiн атқаруы қажет деп тұжрымға келемiн.
Олар кәсiпкерлiкке ... ... ... механизiмi болып келемей, керiсiнше
оның тиiмдi әрекет етудiң қосымша, бiрден бiр ... ... ... ... ... салықтар жүйесiн жақсартуда әрқашан қарапайым және
баянды принципiн естен ... ... ... және ... салық төлеу процесiнде белгiлi бiр ... ... Бұл ... ... ... ... әрi объективтi
болса, соғұрлым салықтық ... ... де ... ... Салық жинауына
әсер ететiн объективтi және субъективтi жағдайлар бар. ... ... ... кәсiпорындар мен мекемелер ... ... ... ... ... оның алдындағы жауапкершiлiктiң төмендеуi,
салық салу нормаларын бұзу, салық жүйесiндегi қызметкерлердiң жалақысының
аздығы тағы басқалар.
Әрине, мемлекет ... ... кiрiс ... ... тырысады.
Кәсiпкер де солай, ешкiм өз еркiмен, өз табысының бiр бөлiгiн беруге
құлшынбайды. Мiне, ... да әр ... өз ... кодексi бар. Олар әр
елдiң экономикасының қаржы-несие саясатының, тұрмыс-тiршiлiгiнiң жағдайына
байланысты әр-түрлi болып келедi.
Кiрiс пен таза ... ... жаңа бiр ... ... ... ... ... жұмсауы, елiмiздiң аз игерген, кейбiр қолайсыз
аймақтарына инвестиция тарту ... ... ... кей ... босату қолданылады. Өскерлiк ... ... бiр ... ... ... ... ... мемлекеттiк реттеуден
сараланып қолданылатын және өте ыңғайлы әдiс. ... ... ... немесе дифференциялды салық мөлшерi салық төлеу
мерзiмiн созу немесе кейiнге ... ... ... ... әрi басқадай қорлар құру және нақты салық ... ... ... түрлi экономикалық және салық тегершiктерi жетерлiк.
Қазақстан экономикасының өтпелi кезеңiнде ... ... ... ... ... басым салаларына iрi инвестициялар
әкелуге септiгiн тигiзедi. Алайда, қазiр ... ... ... өрлеу
белесiне көтерiле бастағанда мұндай салық жеңiлдiктерiнiң сақталып қалуы
мемлекет пен инвестор арасындағы мүдделiк ... өз ... ... ... ... ... ұлғаюына қатысты- салықтан
бюджетке түсетiн түсiмдер елеусiз, салық салмағының коэффициентi әсерсiз
қалуында. Кейiнгi кезде салық ... ... ... ... туып, салықтық әмiр жүргiзуiне кесiрiн тигiзуде. Ең
бастысы ... ... ... ... ... барлығы заң алдында
тең деген талапқа салықтық жеңiлдiктi реттеу қайшы ... ... ... ... ... ... ... жеңiлдiгiн орнату тәжiрибе көрсетiп отырғандай
қамқорлық пен қолдаудың керемет бiр тиiмдi әдiсi ... ... ... ... ... мен жеке тұлғалар жеңiлдiк жүрмейтiн
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... қолдануда қиыншылық тудырады. Оның үстiне жеңiлдiктердi
салық ... ... үшiн ... ... да аз емес. Преференция
түрiнде жататын салық каникулының ... ... ... берекесiздiк
тудырып, түбiнде кiрiстiң жоғалуына соқтыратын ... ... ... ... ... ... облыс бюджетiндегi салық түсiмдерiн
талдау
1. Бюджеттің орындалуы
2006 жылы Қазақстан Тәуелсіздігінің мерейтойымен қатар салық ұйымында
салық ... ... жыл ... атап ... ... мемлекеттік бюджет жоспары 108,4% орындалып, 6506,1 ... ... ... републикалық бюджет 112,9% орындалды, бекітілген 4
млн. теңге жоспардың орнына нақты 51276,5 млн. теңге, ал ... ... ... 31374,3 млн. ... ... 32019,1 млн. теңге түсіп,
жоспар 102,0% ... ... ... ... 2006 жылғы
жоспардың орындалуы, млн. теңге.
Мемлекеттік бюджетке түскен салық және бюджет ... ... ... ... 2005 ... деңгейі 23970,6 млн. теңгеге көбейіп, өсім
40,4%-ға тамасыз етілді, оның ішінде республикалық бюджет 44,8% ... ... 15868,2 млн. ... ... ... ... 33,9% ... млн. теңге өсті.
Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша 2005-2006 жж. ... ... ... ... диаграммасы, млн. теңге
Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша
гүсімдердің өсуіне облыс ... нық ... ... ... ... ... ... 2006 жылдың қаңтар-желтоқсанында
облыстың ... ... ... ... 124977,9 ... өнімі өндіріліп (шағын, қосалқы кәсіпорындар мен үй шаруашылығы
секторын қоса), нақты ... ... 2005 ... ... ... осыған сәйкес ағымдағы жылы салықтар мен төлемдердің түсуі 40,4%- ға
өсіп отыр.
Бюджетке төлемдердің түсуін ... ету ... ... ... ... тағы бір ... мәселенің бірі — бюджеттің кіріс бөлімін
көбейту.
2006 жылдың мамыр айында ... ... ... Республикасы
Қаржы министрлігі салық комитетінің қызметкерлерімен ... кең ... ... ... ... ... ... жұмыстары
жүргізілді, бұған мыңдаған салық төлеушілер мен қоғамдық бірлестіктердің
өкілдері қатысты.
Сәуір айынаң бастап, әр ... ... ... ... ... есік ... ... онда Салық Кодексіне енгізілген өэгерістермен
қатар түсіндіру ... ... және ... ... төлеуші сұрағына
нақты жауап ала алады. Бұл кеңестердің тиімді ... ... тек ... ғана емес, облыстың ауылдық аймақтарында және ... ... ... ... ... ... сұрақтары тыңдалып,
оларды шешу жолдары қарастырылады. Акция басталғалы ... ... ... ... оған 20720 ... ... қатысты. Облыс аппараты
қызметкерлерінің ұйымдастыруымен 72 семинар-кеңес өтнізіліп, ... ... ... ... ... 1 ... ... Кодексіне енгізілген айтарльгқтай
өзгерістер шағын және орта ... ... ... ... ... ... қаражаттарын көбейтіп, бизнесін өркендетуге
қосымша мүмкіндік беріп отыр.
Берешек сомасын өндіру — бюджетке түсетін ... ... ... ... ... ... ... берешек сома 1715,6 млн. теңгені ал
ЖЗҚ зейнетақы жарнасы бойынша берешек сомасы 758,2 млн. теңгені құрады.
Соңғы екі жыл ... ... ... ... кемігені
байқалады, оған берешегі бар салық төлеушілердің ... және ... ... және ... ... ... ... мәжбүрлі
өндіруінің әсері үлес қосуда.
ОҚО Әкімінің бағдарламасына сәйкес, өтеу мерзімі 01.01.2004 жылға
дейін созылған, бірақ ... ауыл ... ... ... ... 37659,7 мың ... берешегі жойылды.
Ауыл шаруашылық департаментімен бірге соттан тыс рәсіммен 150 айлық
есептік ... кем ... бар 98 ауыл ... тауарын өндіруші
мекемелердің 12327,6 мың теңге және сот арқылы 23 ауыл шаруашылық тауарын
өндіруші мекемелердің 25632,1 мың ... ... ... бюджет бағдарламасы бойынша жүргізілген жұмыстар ... ... 842579 мың ... ... 86 ... және ... жойылды.
953 салық төлеушінің 370,7 млн. теңгелік мүлкіне билік етуіне шектеу
қою туралы ... ... ... ... ... ... жөніндегі
орталыққа сатылуға беріліп, 34,8 млн. ... ... ... ... мүлік өтімділігі әрдайым сарапталып, түгендеу жүргізілу арқылы
тексеріліп отырады.
2006 жылдың 9 ай қорытындысымен 1504525,0 мың ... ... ... ... ... ... ұйымдарының жұмысындағы басты бағдар — салық
төлеушілерді тіркеуді, салық есептілігін және түсімдердің ... ... ҚМ СК ... жүйесі арқылы жүргізуді қамтамасыз ету болып табылады.
Салық төлеушілерге қолайлы ... ... ... ... ... комитеттерінде 27 ақпаратты қабылдау және өңдеу орталығы, ... ... ... бар ... зал ... ... есеп ... толтырылуы, барлық өтініш нысандары
түрлерінің толтырылу үлгілері және ... ... ... басқа да
ақпараттар жөніңде ақпараттық стендтер ілінген.
Барлық салық төлеушілерге интернет және ... ... ... ... бойында байланыста болуға мүмкіндік берілген.
Бүгінде бұл мүмкіндікті 27671 салық төлеуші пайдаланып отыр. Егер
01.01.2006 ... ... ... электрондық түрде жіберуге 24319 салық
төлеушімен келісім жасалған болса, 01.01.2007 ... ... саны 1,6 ... ... ... жж. Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша салық
есептілігін электрондық түрде тапсыруға келісім жасаған
салық төлеушілердің салыстырмалы динамикасы
01.10.2006 жылға ... ... және ... ... ҚР ҚМ ... ... 1195618 ... салық есептілігі нысандары қабылданып,
енгізілді және салық есептілігін ... ... ... ... ... үлес салмағы 33,7% құрады, бұл көрсеткіш 01.01.2005 жылмен
салыстырғанда 9,9%-ға немесе 114736-ға артты, ал 01.10.2006 жылы ... ... ... жж. және 2006 ... 9 ... ОҚО СК ... ... есеп нысандарын
ақпаратты кепілдікпен жеткізу жүйесі арқылы жіберілген есептіліктің
салыстырмалы динамикасы
Салық және ... ... ... да міндетті төлемдердің толық,
дұрыс есептелуін және төленуін, сонымен бірге ... ... ... бақылаумен қамтамасыз ету үшін салық есептілігі нысандарына
камералъдық ... ... Бұл ... салық органдарына тексеруге
шықпастан салық төлеуден жалтарғысы келген, өткізу көлемін ... ... ... жалған шот-фактура жазу арқылы, әрекетсіз
салық төлеушілердің ... ... ... салық сомасы
ретінде көрсеткен кейбір бейадал салық төлеушілердің құрастырған схемасын
әшкерелейді.
Оңтүстік ... ... ... ... қызметкерлері 650
камеральдық бақылау жүргізіп, қорытындысымен бюджетке қосымша 1492,1 млм.
теңге сомада салықтар мен ... ... ... ... ... "А" ... "ЮГ-Квант" ЖШС-нен (басшысы А.Әбдіразақов)
43314,7 мың ... ... ... ... ... ЖШС өзінде өткізілген
тауарды және кірген табысты көрсетпейді. Құжатты ... ... ... ... сома ... әкімшілік айыппұл салынды. Осы сияқты
салықты жасырып қалғысы келген ... и К" ЖШС ... ... "Бат ... ЖШС ... Г.Мусиралипова), "Бота ЛТД" ЖШС (басшысы Б.Тілеубердиев),
"Жораев и К" ЖШС (басшысы Н.Жораев), ... и К" ЖШС ... ... ААҚ ... Р.Карасик) зардап
шегіп, оларға 33,5 млн. ... ... ... ... жалтару, өткізілген салық есептілігі ... ... ... ҚҚС ... ... өткізбейтін,
жалған және таратылған кәсіпорындардың жазған шот-фактураларын, ҚҚС телеуші
деген ... ... ... ... ... ... сомасын заңсыз
көбейтпек болған салық төлеушілер анықталуда.
Салық төлеуден жалтарудың тағы бірі — таратылған кәсіпорындардың мөрі
мен шот-фактураларын жеке ... ... ... ... ... ... ... шот-фактураларын
пайдаланғаны табылып отыр: "Техэнергия" ЖШС (басшысы А.Ашимов), "Жас АА"
ЖШС ... ... ... ЖШС ... ... ... ЖШС ... А.Есенова), "Шақпақ" ӨК (басшысы Т.Керімбаев),
"Кабыл Компания ЛТД" ЖШС (басшысы Д.Мыңбаев), "В&S ... ... ... нақты фактілер міндетті түрде қаржы ... ... ... ... 420 ... жұмыс жүргізілуде.
Камеральдық бақылау барысында дұрыс немесе толық жазылмаған СТТН-де
анықталады, бұл ... ... ... ... салық
төлеушінің өзіне проблемалар туғызады. Салық төлеушілердің назарына, енді
салық ұйымдары, егер ... ... ... ... мекен-жайын
көрсетпеген жағдайда немесе оларды табу ... ... ... ҚҚС
төлеушісі деген куәлігінің қолданылуы тоқтатылып, сот органдарына ... ... ... ... деп ... үшін талап өткізеді. Барлық
есеп айырысу шоттарының қозғалысын ... ... ... ... ... ... ... бермейді.
Камеральдық бақылау жұмысын талдау қорытындысы бойынша 18 ... ҚҚС ... ... ... ... ... салық
есептілігін өткізбеген және заңды мекен-жайында тұрмайтын 14 салық төлеуші
бойынша, салық төлеушінің мемлекеттік ... ... деп табу үшін ... ... ... 15 ... төлеушінің банктердегі есеп айырысу
шоттарының ... ... ... 1 ... ... сот ... ... кәсіпорын деп табылып, ҚҚС төлеушісі деген куәлігі күшін ... ... ... ... ... кіріс көзінің бірі болып
отыр. Алдағы уақытта, камеральдық бақылау бағдарламасы корпорациялық табыс
салығы бойынша жіберілу жоспарланып отыр және ... ... ... ... кеңейту жоспарлануда.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасының дамуының негiзгi принциптерiнiң ... ... ... ... жетiлдiру. Яғни, бюджет
құрылымындағы өзгерiстермен, кiрiс шығыс ... ... ... ... ... ... ... мен әдiстер қолдану.
Өркениеттi iрi мемлекеттердiң экономикалық даму деңгейлерi олардың
жан-жақты жетiлдiрiлген, ... да, ... ... ... ... салық заңы- күштi мемлекет” қағидасына байланысты екенi белгiлi.
Елiмiз экономикалық ... ... ... бет ... ... ақ ... Президентi салық мәселесiне үлкен маңыз ... ... ... ... ... экономиканың салық жүйесi нарықтық
қатынастар заңдылықтары талабынан шыға алмады. Бұл заңды да ... құру ... ... жыл ... ... ... шаруашылығындағы күрделi
дағдарыстар мен әр ... ... ... ... ... жылына
бiрнеше реттен де өзгерiске ұшырап отырады. Түрлерi көбейiп, мөлшерi,
мерзiмi сан ... ... ... ... ... ... салық
төлеушiлердiң де мүддесiн қорғаудан қалды.
1991 жылы елiмiз тәуелсiздiк алып, өз алдына егемендi ... ... ... ... ... ... ... реформалар жасау
мiндетi алда тұрды. Сондай iрi өзгерiстер енгiзетiн экономиканың ... бiрi- ... ... болып саналды. Осы мақсатта Салық кодексi
дайындалып, ... ... ...... мәнi зор ... жасап шығуға Мемлекеттiң салық ... ... ... мен ... ... зор күш салды. Демек, бұл заң
қабылдаудан бұрын үлкен ... ... ... сөз. ... ... ... рет қабылданып отыр. Ең бастысы, ... ... ... ... ... ... бұрынғыдан да азайды.
Салық кодексiн қабылдаудағы басты мақсат – салық төлеушiлерге ... ... ... салық қатынастарын реттеу, ... ... ... ету. Әрине, заңды қолдану ... ... ... Дегенмен, бұл заң республикамыздың салық қызметiнiң
халықаралық қағидаларға көшуiне негiзгi себеп ... ... ... ... нәтижелерге сүйенсек, нарықтық қатынастарға көшкен әрбiр елде
де осындай заң қабылданған. Бұл- салық жүйесiн ... ... ... ... ... Ең ... ол ... көрсеткiштердiң тұрақтануы мен, iшкi жалпы өнiмнiң
өсуiмен сипатталады. Өндiрiстiк ... өсуi де ... ... өсуi де, ... жүйесiнiң бiр арнаға түсiрiлуiне ұйытқы болады.
Елiмiздiң әлемдiк ... ... ... ... ... нығайтуда үлкен шаруалар атқарып та жатыр.
Кәсiпкерлiк қызметпен айналысатын жеке ... ... ... ... ... онда ... қайта төлеуiн, кәсiпорындар ... яғни ... ... ... ... ... ... де нақты өзгерiстерге ұшырап, әлемдiғк қауымдастықтың дамыған
мемлекеттерi ұмтылып ... ... ... күмәнiм жоқ.
Шегерiстерге салық салу теориясының фискальдық маңыздылығы көзқарасынан
қарайтын болсақ, мынаны айтып ... жөн. Егер де ... ... жеке тұлғаның қаржы шаруашылық ... ... ... ... да шығындары болады, яғни мемлекетке әрқашанда неден салық
алатыны белгiлi болады.
Дамыған елдердiң бюджет ... ... ... ... ... ... ставкаларын төмендету болып табылады. Егер
салық ... ... ... ... ... ... ... салық салынатын базаның ұлғаюына әкелiп соқтырып, ... ... ... де ... төлеушi және жинаушы салық төлеу процесiнде белгiлi бiр қарым-
қатынасқа түседi. Бұл қарым-қатынас дұрыс, ... ... әрi ... ... ... жиналу денгейi де жоғары болады. Салық жинауына
әсер ететiн объективтi және ... ... бар. ... ... ... жеке тұлғалардың қаржы көздерiнiң төмендеуi, заңды
бiлмеу ... оның ... ... ... ... ... ... экономикасын көтеруде оның азаматтарының ақшалай ... ... ... төлейтiн жарналарының ықпалы үлкен. Қоғамның
тарихында ... ... ... ... ... ... ... ету, сондай-ақ салық салудағы мәселелердi ... ... ... әр түрлi өзгерiстерге ұшырайды. Олардың қызмет
ауқымы арқылы ... және ... ... ролi де ... мемлекет барысында бюджеттiң кiрiс бөлiгiн ... ... де ... ... өз ... өз ... бiр ... беруге
құлшынбайды. Мiне, сондықтан да әр елдiң өз салық кодексi бар. Олар әр
елдiң ... ... ... ... байланысты әр-түрлi болып келедi.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Раймқұлұлы С. «Экономикалық теория негіздері» ... – 2005 ... ... Ө.Қ., Сағындықова Е.Н., Жүнісов Б.А., Байжанартов Ү.С., Камягин
Б.И. «Жалпы экономикалық теория» Ақтөбе – 2004 ж. «А – ... ... О. Б., ... Б. Ж. жергiлiктi салықтар
4. «Оңтүстік Қазақстан» 2007 ж. 20 ... ... ... 2001ж, 1999ж ... Деловой мир Казахстана –2001г. N3,с 20-22.
7. (Дамудың бiр ... ... Заң және ... 2001 ж. N4 ... Егемендi Қазақстан (Салық және бюджетке түсетiн басқа мiндеттi төлемдер
туралы ... ... ... 2001.2 қараша.
9. Налоговое законодательство РК. /Изд (Қаржы-қаражат(-1997г.
10. Салыққа ... ... ... ... N3 ... ... жинауда салғырттық болмасын. Қ. Ашутов. Қаржы-қаражат 1998/8.
12. (О ... и ... ... ... в ... и ... РК ... и дополнениями( 1 января 2001 г. Алматы
13. (Салық және бюджет ... ... ХХI ... жол 2001 ж. N2
14. Салық- халық несiбесi Еегемендi ... 2001ж.1 ... ... бюджеттiң қайнар көзi( Заң газетi 2001 жыл шiлде.
16. Нормативные акты по ... ... ... учету Алматы:
(Қаржы-қаражат( 1997г.
17. Мән берiлер мәселелер- ... ... ... ... ... 2001ж.
N24-27б.
18. А.И. Худяков. Налоговое право РК. ... (Жетi ... ... Экономика и право Казахстана 2001-6 6 стр. Налоговая политика.
20. (Мемлекеттiк бюджет саясаты( Заң газетi. 1999 жыл 3 желтоқсан.
-----------------------
Мемлекеттік ... ... ... мақсаттары мен құралдары
Қаражат
Инфляцияның төмендеуі
Жұмыссыздықтың төмендеуі
Өндірістің көбеюі
Мақсаттары
Фаскальдық саясаттың түрлері
Лаффердің қисық сызығы
Мемлекеттік ... пен ... ... ... ... ... ... теориялық негізі ретінде ... ... ... ... Ол ... азайтудың нәтижесінде мемлекеттің эко-
номикалық өсуі мен табыстың көбеюіне ... ... ... сызығы деп
аталады). Лаффердің ойынша корпорациялар табысына ... ... ... жояды, ғылыми-техникалық прогресті тежейді, экономикалық өсуді
баяулатады, сөйтіп ... ... ... кері әсер ... ... (өздігінен тұрақ-тандырғыштар) – құлдырау
кезінде сұраныстар жиынтығын ынталандыруға ... ... ... ... ... саясатындағы өзгерістер.
Дискрециялық фискальды саясат тауарлар мен қызметтерді ... ... ... ... мен салықтар арқылы жүзеге асырылады.
Олардың көлемінің өзгеруі шығындар жиынтығының өзгерісіне ... ... ... ... ... ... фискальды саясат біркелкі таза ұлттық
өнім көлеміне әсер етеді.
Адам басына шыққандағы нақты табыс деңгейі;
Елдің ... салу ... ... факторлар
Салық жинау саласындағы ... ... ... мен адалдығы және әділеттілігі.
Әлеуметтік, саяси және институтционалды жағдай мен ... ... ... ... әсері (аймақтық, салааралық, кәсіпорын,
кәсіпкерлер ұйымы т.с.с.);
Ұлттық шаруашылықтың ... ... мен ... іс-әрекетінің маңызы
(мысалы: сыртқы сауданың маңыздылығы, өндіріс салаларының үлесі, т.с.с.)
Қоғамдағы табысты бөлудегі теңсіздік дәрежесі;
Фискальды саясаттың мақсаттары мен құралдары
Мақсаттар
Жұмыссыздықтың төмендеуі
Инфляцияның ... ... ... ... ... ... ... қысқаруы
Инвестициялық шығындардың қысқаруы
Пайыздық өлшемнің өсуі
Ынталандырушы фискальды саясат
Ынталандырушы фискальды саясат
Проблема: құлдырау, баяу өсу
Салық ставкасы
R
100
R1
Салық салу
қағидаттары
Салықтар түрлерiнiң
жиынтығы
Салықты болжамдау
мен жоспарлау
Салықтарды алудың ... ... есеп ... ... ... мен ... ... ету
Салық механизмi
Салықтарды басқару жүйесi
108,4%
140,4%
өсім 57,2% немесе 13916
9,9%
106%
23,1%
33,7%
Үлес салмағы 13,2%
411382
1195618
730353

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1917 жылғы Қазан төңкерісі және қазақ шаруалары113 бет
«Табыс - шығыс» тепе-теңдіктегі толық үлгі. Инвестициялық сұраныс және тауарлы нарықтағы бағалар теңдігі25 бет
Ақша және ақша жүйесінің теориялық негіздері. ҚР ақша жүйесі28 бет
Балалар бақшасындағы дене шынықтыру10 бет
Бюджет - салық саясаты туралы32 бет
Бюджет-салық саясатының қысқа және ұзақ мерзімдегі мақсаты, құралдары30 бет
Бюджетті жоспарлау негіздері45 бет
Бюджеттік болжау мен жоспарлау81 бет
Бюджеттік процесс: оның кезеңдері82 бет
Бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына Қазақстанның кіру мәселесі33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь