Материалдық емес активтер

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

Негізгі бөлім
І Материалдық емес активтер және олардың сипаттамасы.
1.1 Материалдық емес активтер бағалау және тану ... ... ... ... ... ... ..4
1.2 Материалдық емес активтер түгелдеу және есеп беруде олардың
мәнін ашу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13

ІІ Материалдық емес активтер амортизациясын , тозуын есептеу .
2.1 Материалдық емес активтер есептеп шығарылуы ... ... ... ... ... ..17
2.2 Материалдық емес активтер түсуі мен құрылуын есептеу ... ... .21

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
Кіріспе
Материалдық емес активтер — бұл өндірісте ұзақ мерзім бойына пайдалану үшін немесе тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді), сатуға, өкімшілік мақсатқа және басқа субъектіге жалға беруге арналған табиғи нысаны (мөні) жоқ ақшалай емес активтер. Бұл активтерді анықтауға болады, олар субъектінің күшімен бақыланады және оларды пайдаланудан субъект болашақта экономикалық олжа табады деп күтіледі. Материалдық емес активтерді анықтауға болады: егер де оларды жалға берсе, сатса, айырбастаса; болашақта алынатын экономикалық олжаға олардың тікелей қатысы болса. Материалдық емес активтерді субъект бақылай алатын болса, онда оның экономикалық олжа табу мүмікіндігі ашылады.
Келешек экономикалық олжа, осы материалдық емес актив пен тікелей байланысты, егер олар мынадай жағдай алынса: болашақ экономикалық олжаны өсіруде материалдық емес активтердің ролі анықталса; субъектінің осы активті пайдалану қабілеттілігі мен ниеті болса; бүгінгі күнге пара-пар қаржылық, техникалық және басқа да ресурстар бар болып, субъектіге болашақта күтілетін экономикалық олжаны алуға қолайлы жағдай туғызса.
Материалдық емес (ұстап көру ге болмайтын) активтер — нақгы табиғи нысаны жоқ сезілмейтін құндылыққа ие болғанымен материалдық активтердің де, материалдық емес активтердің де құрамында кездесуі мүмкін.
Мысалға, кәсіпорын технологиялық құрал-жабдыкты басқару үшін, оны компьютерлік бағдарламамен қамтамасыз ету керек, өйткені онсыз құрал-жабдықтар қызмет ете алмайды. Соңдықтан, бағдарлама ,-жабдықгың бөлінбейтін бөлігі болып саналады.
        
        Мазмұны
Кіріспе.................................................................
....................................3
Негізгі бөлім
І Материалдық емес активтер және олардың сипаттамасы.
1.1 ... емес ... ... және
тану..........................4
1.2 Материалдық емес активтер түгелдеу және есеп беруде олардың
мәнін
ашу.........................................................................
.....................13
ІІ Материалдық емес активтер ... , ... ... ... ... емес ... есептеп шығарылуы......................17
2.2 Материалдық емес активтер түсуі мен ... ... ... емес ... — бұл ... ұзақ ... ... пайдалану
үшін немесе тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді), сатуға, өкімшілік
мақсатқа және ... ... ... ... ... табиғи нысаны (мөні)
жоқ ақшалай емес активтер. Бұл ... ... ... олар
субъектінің күшімен бақыланады және оларды пайдаланудан субъект болашақта
экономикалық олжа ... деп ... ... емес ... болады: егер де оларды жалға берсе, сатса, айырбастаса; болашақта
алынатын экономикалық олжаға олардың ... ... ... ... ... ... бақылай алатын болса, онда оның экономикалық олжа ... ... ... ... осы материалдық емес актив пен тікелей
байланысты, егер олар мынадай ... ... ... ... ... ... емес ... ролі анықталса; субъектінің осы
активті пайдалану қабілеттілігі мен ниеті ... ... ... ... ... және ... да ... бар болып, субъектіге
болашақта күтілетін экономикалық олжаны алуға қолайлы жағдай туғызса.
Материалдық емес (ұстап көру ге ... ...... ... жоқ сезілмейтін құндылыққа ие болғанымен материалдық активтердің ... емес ... де ... ... ... ... ... құрал-жабдыкты басқару үшін, оны
компьютерлік бағдарламамен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ете ... Соңдықтан, бағдарлама ,-жабдықгың бөлінбейтін
бөлігі болып саналады.
І Материалдық емес активтер және ... ... ... емес активтер бағалау және тану.
Материалдық емес активтердің ... мен ... ... ... қабылдау – беру актісімен рәсімделеді. ... емес ... түрі дәл ... және кәсіпорынға
берілген күні (кәсіпорвнда ... ... ... ... ... ... амортизация с және басқа қажетті мәліметтері
көрсетіледі.
Материалдық емес ... ... алу ... акті әрбір
обьектіге бір данадан толтырылады. ... бір ... ... ... қабылдау жөніндегі ортақ акт ... ... ... емес ... ... ... ... тәртібі
немесе кәсіпорынның мүліктік құқықтарын растайтын құжаттармен қоса
бугалтерияға ... оған бас ... қол ... ... ... бекітеді. Материалдық емес ... ... ... ... ... беру) акт екі дана ... ... және ... ... үшін.
Материалдық емес активтердің нақты балығы мен қозғалысын есепке
алу 10 ... емес ... ... ... Осы ... дебеті бойынша- Материалдық емес активтерді
келіп түскен ... басы мен ... ... ... ... кредит бойынша-материалдық емес активтердің есептен шығарылғандары
көрсетіледі. 2731 ... ... 2732 ... 2733 «патенттер», 2734 ... ... ... 2736 ... емес ... да ... емес активтер» бөлімшесінің шоттарын ... алу ... емес ... ... емес ... жүргізіледі. Карточка кәсіпорынға түскен ... ... ... ... есепке алу үшін қолданылады. Материалдық
емес ... ... жеке ... ... ... ... Карточка «Материалдық емес активтерді алу ... », ... және ... ... ... емес ... обьектісін алғанын растайтын құжаттардың
негізінде ... ... емес ... ... ... берген кезде, оынң ... ... ... соғу үшін ... ... емес ... ... актісі
» болып табылады.
Материалдық емес активтерді ... ... оның ... ... ... ... көрейік. Өсімдік қоспасынан әзірленген дәрі-
дәрмекке ... ... ... ... 2001 жылы ... ... шығыс жасады. Ал 2002 жылдың басына сол ... ... ... ... сол ... ... ... үшін 2002 жылы ақпанда 5000 тенге, ... 250000 ... ... 30000 тенге шығарған шығымы , дайындалатын
препараттың технологиясының сәйкес ... ... ... ... дебетінде және 4230, 3140, 3310, 1251 т.б. ... ... ... Ал қалған ... ... емес ... ретінде, «Тәжірибелік – конструкторлық жұмыс
» деп аталатын суб ... ... және 2730 да» ... ... ... материалдық емес активтер физикалық заттың (алып жүрушілердің)
құрамында болады, атап айтсақ: компыотерлік бағдарламамен қамтамасыз ... ... ... ... ... патент) - қағазда болады, бірақ
дискет топта да, қағаз да өз ... ... ... ... ... олар ... ... анықтау үшін негіз бола алмайды.
Бұған қарамастан, материалдықта, ... емес ... ... көптеген ұқсастықтар бар, бірақ соңғының есебінде теңестіру немесе
ұқсастыру, ... ... ... ету ... ... (анықтау) сияқты
аспектілері өте күрделі болып ... ... емес ... ... ... да ... ... мүмкін, мысалға, патент, сауда маркісі сияқтылары, ... ... жеке ... ... ... осындай материалдық
емес активтердің құны басқа да ... ... ... байланыста
шығарылуы мүмкін: бұндай материалдық емес активтің қатарына гудвилл жатады,
ол клиенттердің сеніміне немесе ... ... ... ... Жоғары радиациялық (сәуле шашатын) зонада орналасқан
фармацевтикалық "Феникс" кәсіпорны (дәрі-дәрмек ... ... ... ... ... келісім жасасты делік. Ол
радиациондық сәуленің әсерінен болатын ауруларды емдеу үшін ... ... ... ... ... ... ... келісіммен де тікелей байланысты болады, егер де:
- сол жерде тұратын халықтың шығарылатын ... ... ... ... және онда ... ... мәселелерге, сондай-ақ
өндірілетін препараттың келешекте үлкен экономикалық ... ... ... болса;
- препарат өндіру үшін компания басшылығы келісімді пайдалануға ниет
білдіріп, ол оның бизнес-жоспарында көрініс тапса;
- ... ... ... ... ... және басқа
да қажет ресурстарды беруге ынтасы бар болса.
Субъекті кей жағдайларда ... ... ... ... ... экономикалық олжамен басқа кәсіпорындардың шұғылдануына тиым ... Егер де ... ... технологиясы патенттелген болса, онда ол
басқа субъектінің айналысуына тиым салады.
Материалдық емес активтерге: ... ... ... қамтамасыз етулер, патенттер, ... ... ... ... ету ... ... ... төжірибелі-конструкторлық
жұмыстар және т.б.
Материалдық емес активтер (МЕА) шартты түрде 4-топқа бөлінеді.
Өндіріспен байланысты материалдық емес активтер. Бұл ... ... мен ... ... ... ... ... технологиясы, ұйымдастыру шығындары, белгілі бір формуланы
пайдалану технологиясы немесе ... ... ... ... ... және тағы басқалары жатады. "Ноу-хау" — құжаттама
өндірістік озық ... ... ... көрсетілген нысан және т.б.
түрінде көрінетін техникалық ... ... үшін ... ... ... мағынасында "ноу-хау " техникалық құжаттама түрінде рәсімделген,
бірақ патентгелмеген, белгілі бір өндірістің түрін ... ... ... техникалық, коммерциялық және басқа да қырсырларын
көрсететін білім жиынтығы. Лицензиялық келісім-шарттарда, техникалық
ынтымақтастық ... ... ... те, ... ... тапсырылатын
құны бойынша бағалау. Алайда, меншікті тауар таңбаларын өзіндік құны ... ... ... ... сатып алынған тауар таңбасын немесе тауар
таңбасын пайдалану лицензиясын сатып алу ... ал ... ... ... ... ... ... нарықтық құнымен есепке алған жөн.
Тауар таңбасының нарықтық құнын ... үшін ... ... ... таңбалар, қызмет көрсету таңбалары, тауардың шығу орындарының
атауын қорғау және қолданумен байланысты туындаған құқықтық, экономикалық
және ұйымдастыру қарым-қатынастары 1993 ... ... 18-і күні ... ... ... ... "Тауарлық таңбалар, қызмет көрсету
таңбалары және тауарлар ... ... ... ... ... ... ... (пайдалану) құқықтарымен байланысты материалдық емес активтер.
Бұл топқа жаңалық ашу ... ... ... ... құқықтары,
копирайт (көшіру құқығы) лицензиялар және басқалар жатады.
Патенттер. Патент оның ұстаушысының патент қамтыған нәрсесін, процесін
немесе қызмет түрін және дәл ... ... ... ... ... ... ... бақылайтын, сататын, өндіретін және пайдаланатын құқық болып
табылады. Патенттің күші оны берген мемлекеттің аумағында ғана ... ... ... (15-20 жыл) ... заңдармен белгіленеді. Сонымен
қатар, патент деп белгілі ... ... ... сатып алумен
шұғылданатын тұлғаларға берілген құжатсаналады. Патент берілгенде патенттік
алым (пошлина) ұсталынады. Патентті алуға көптеген ірі ... ... ... ... патент сатып алуға да, патенттелінген жаңалықтарды
өндіріске енгізуге де қаржысы болуы керек.
Өнеркәсіптік үлгілер. ... ... ... ... ... ... қолданылып жүрген зандарға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Егер үлгінің қоғамдық белгілері Қазақстан
Республикасында немесе шетелдерде, белгісіз болып ... оңда ол ... үлгі ... ... Егер өнеркөсіптік үлгі өнеркәсіптік
әдіспен бүйым ретінде ... ... ... ... ... болса,
онда оның өнеркәсіпте қолданылуға ... ... ... ... ... ... ... мойындалады. Егер
оперкәсіптік үлгі бірнеше ... ... ... ... ... бәрі ... үлгілердің авторы болып есептелінеді.
Өниеркәсіптік үлгілерге патент ... ... ... ... соң ... ... ... патент иесі (лицензия) өнеркәсіптік үлгіні
пайдалану құқығы басқа тұлғаларға да (лицензиат) бере алады, ал ... ... ... ... және ... ... ... да іс-
әрекеттерді орындауға міндетті. Өнеркәсіптік ... ... және ... ... ... Республикасы заңдарымен
реттеледі.
Лицензия (еркіндік, құқық деген латын сөздерінен алынған) —қандай ... ... ... ... ... ... ... берген
рұқсаты. Лицензиялар келесі белгілері бойынша бөлінеді: Субъект бойынша:
- Қазақстан Республикасының заңды және жеке ... ... ... ... және жеке ... ... жоқ ... ұйымдарға берілетіндер.
Қызмет ету көлемі бойынша:
- негізгі (бас) - мерзімі шектеусіз, белгілі бір қызмет ... егер де ... ... бір түтас технологиялық кешенге
кіретін болса, онда бас ... ... ... ... ... бір жолғы (бірақ рет пайдалануға берілетіндер) - белгілі бір
шаруашылық ... ... үшін ... ... шегінде өнімнің көлемін,
санын немесе салығын (ақшалай немесе натуралды ... ... ... ...... ... ... валюталық
құндылықтарды пайдаланумен байланысты ... бір банк ... ... үшін бері ... ... ... тұрақты - берілген мерзімі шектелмеген;
- уақытша — белгілі бір мерзімге берілген.
Аймақтық әрекет ету сферасы (территориялық ... ету ... ... ... Қазақстан Республикасының аймағында әрекет етеді;
- Қазақстан Республикасының белгілі бір аймағында ғана әрекет етеді;
- Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде де ... ... ... ... да ... Материалдық емес
активтердің бүл тобына "Фирма бағасы" ("гудвилл"), интеллектуалдық
меншік және тағы ... ... ... ... кіретін материалдық
емес активтер сызбада көрсетілген).
Гудвилл. Гудвиллды бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... ... кезде кәсіпорынның сатып
алынған бағасын және оның ... ... ... ... ... ... құнының (міндеттемелерін қоспағанда) арасындағы айырмасын көрсетеді.
Гудвилл материалдық емес активтердің бұл түрі бүтіндей ... ... ... немесе олардың құрылымдық бөлімдерінің бір тобын
сатып ... ... ... ... ... болу ... әрқилы болып
келеді. Әдетте, мұндай кәсіпорындардың (бөлімшелердің) ... ... ... ... ... болашақтағы табыс әкелу
мүмкіндігіне, оның өнімді шығару ... ... және ... ... ... таза ... 1 400 мың ... құраған (4 200 мың
теңге - 2 800 мыңтеңге). "Тұлпар" компаниясы "Виста" компаниясын 2 200 ... ... ... оның ... "гудвиллдің" құны 800 мыңтеңге құраған
(2 200 мың теңге -1400 мың теңге).
Егер де компанияның мүлкін сатып ... ... ... ... оның ... ... ... құны кем шықса, онда біз оны
келеңсіз гудвилл ретінде танимыз да, оны ... ... ... табысы ретіндей шотта есепке аламыз.
Қазақстан Республикасында материалдық емес активтерді есептен ... он жыл, ... ол ... ... ету мерзімінен асып ... ... ... ... құқықтары, орындаушы
артистердің қызметіне қатысты құқықтары ... ... ... және
телехабарларға байланысты хабар беруге), ойлап табушылық ... ... ... ашу ... ... ... ... белгілері, т.б.
интеллектуалдық меншік түрлері жатады.
1.2 Материалдық емес ... ... және есеп ... ... мәнін
ашу.
Материалдық емес активтерді муліктік түгелдеу. Материалдық емес
активтерді ... ... ... ... ... ... ... емес активтердің нақты бары мен жоғын; олардың баланста дұрыс
және уақытында көрсетілуін, материалдық емес активтердің тозуын ... ... ... ... ... ... Негізгі
құжаттарда материалдық емес активтер ... ... ... керек, олардың бастапқы құны, пайдалану ... ... ... ... ... және ... ... Материалдық емес активтерді мүліктік түгендеу
барысында объектінің нақты барын және кәсіпорынның оны пайдалану ... ... да ... Бұл ... материалдық емес
активтердің объектісі ... оны ... ... сипаттайтын және
кәсіпорынның мүліктік құқықтарын растайтын құжаттары жатады. Материалдық
активтерді сипаттайтын ... ... ... ... ... ... ... құқын қуаттайтын қүжаттар жатады.
Есеп беруде материалдық емес активтердің ... ашу. ... ... ... есеп беруінде материалдық емес активтерінің
есебі үшін ... есеп ... ... керек, атап айтқанда:
амортизацияны есептеу үшін ... ... ... ... ету ... ... амортизациялық нормасы; жалпы баланстық қүн және
есептік кезеңнің басы мен ... ... ... ... өзі ... материалдық емес активтердің баланстық құны және
т.б. көрсетіледі.
Сондай-ақ ... есеп ... ... емес активтердің түрі,
баланстық қүны, ... емес ... ... ... ... ету құқығы шектелген материалдық емес активтердің баланстық
құны; міндеттемесі бойынша кепілдік ... ... ... ... ... ... емес ... бойынша алынған міндеттемелердің
сомасы да ашып көрсетіледі.
Қаржылық есеп беруде есептік ... ... деп ... ... да ашылуы тиіс: бағдарламалық жабдықтау (қамтамасыз ету) ... ... ... ... құру ... ... ... емес активтерді алумен, күшейтумен, жинақтаумен,
қолдаумен және басқа да шығындар сомасымен ... ... ... одан ... да материалдық емес активтерді есептік бағалау
өзгерістерінің нәтижесі және ... ... ... ... ... емес ... актив ретінде болашақта экономикалық олжа
әкелетін активтер ретінде ... ... ... Өз ... емес активтердің құны, активтердің белсенді нарығы бар кезде
ғана дұрыс анықталуы ... кез ... ... ... ... ... ... алушы мен сатушыны табуға және бұндай кезде сатылатын және
сатып алынатын тауардың ... да ... үшін ... ... ... емес ... ... нарығы болмайды, өйткені
олар өте сирек кездеседі, мысалға, ... ... ... ... кино мен
музыкаға берілген авторлық құқыктары және бір актив үшін ... ... ... ... ... ... ... үшін, негіз бола алмайды.
Сондықтан көптеген материалдықемес активтердің құнын, әдетте, ... ... ... ... емес ... кезеңінен бастап бастапқы ... ... емес ... ... кұны олардың алынған
тәсіліне байланысты болып келеді: айырбастау арқылы немесе ... ... ... ... ... өз ... жасалса
сәйкес, материалдық емес активтер сатып алынған кезде сол көрініс табуы
тиіс. ... алу ... ... ... ... ... соның ішінде
сатып алынған бағасы, тасымалдау
емес активтер бартерлік (айырбас) негізде алынса, онда нарықтық құн
немесе осы ... ... емес ... құны ... ... ... емес ... бастапқы құны несие есебінен алынса, онда сол
несие үшін төленетін ... ... ... ... ал ол ... ... Егер ... емес активтің бастапқы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің
субсидиясының есебінен) алынса, онда ол сату немесе ... ... емес ... осы ... құны ... ... де үкімет тарапынан ауыл шаруашылығының қажеттілігін қамтамасыз
ету ... ... ... ... ... ... " ... лицензиондық келісімін тегін алды делік, бұндай ... ... ... ... ... болмайды.
Материалдық емес активтердің түсуі мен шығарылуы "Материалдық емес
активтерді қабылдау-беру актісімен рәсімделеді. ... ... ... түрі дәл ... және кәсіпорынға берілген күні (кәсіпорында
жасалған ... ... ... оның ... ... амортизация
нормасы және басқа қажетті мәліметтері көрсетіледі.
Материалдық емес активтерді қабылдап алу жөніндегі акті ... ... ... толтырылады. Бірнеше біртектес материалдық емес ... ... ... акт ... ... Акт ... ... объектісі, оларды пайдалану тәртібі немесе кәсіпорынның
мүліктік құқықтарын растайтын құжаттармен қоса бухгалтерияға ... ... ... қол қояды және кәсіпорынның ... ... ... ... басқа кәсіпорынға бергенде (сату, тегін беру) акт екі дана
етіп жасалынады: ... және ... ... ... емес ... ... ... мен қозғалысын есепке алу 10
"Материалдық емес активтер" бөлімшесінің шоттарында ... ... ... ... - материалдық емес активтердің келіп түскен айдың
басы мен ... ... ... де, ал ... емес ... ... шығарылғандары көрсетіледі.
Оныншы бөлімшеге төмендегі шоттар кіреді:
"Материалдық емес активтер" белімшесінің шоттарын талдамалық есепке алу
"Материалдық емес активтердің ... есеп ... ... кәсіпорынға түскен материалдық емес активтердің ... ... алу үшін ... ... емес активтердің әрбір жеке
объектісіне бухгалтерияда мүліктік карточка ашылады. Карточка "Материалдық
емес активтерді алу-беру ... ... және ... ... ... емес ... ... алғанын растайтын
құжаттардың негізінде толтырылады. Материалдық емес ... ... ... берген кезде, оның есептен шыққаны туралы белгі соғу
үшін негізі ... емес ... ... ... ... ... Материалдық емес активтер амортизациясын , тозуын есептеу .
2.1 Материалдық емес активтер есептеп шығарылуы
Егер де ... емес ... ... ... олжа ... онда оны бухгалтерлік баланстан
шығарады. ... емес ... ... шығарған кезде, одан
алынған табыстар немесе зияндар ...... ... ... емес біреуде көрініс ... емес ... ... ... кезде, ... ... ... ... емес ... ҚЕХС ... есеп ... халықаралық
стандарттары) және 28 «Материалдық емес активтер есебі» БЕС (бухгалтерлік
есеп стандарттары) сәйкес материалдық, емес ... ... ... басқа субъектілерге жалға беруде, өндірісте және тауарларды ... ... ... ұзақ ... бойы (бір жылдан астам) қолдануға
арналған, заттай формасы жоқ, үлестірілетін ақшалай емес активтер, оларды:
а) ... ... ... ... ... ... ... экономикалық пайда алуды күтеді.
Материалдық емес бап материалдық емес актив болып саналады, егер:
а) ... ... ... сәйкес келсе;
ә) белгі өлшемдерге сай келеді және мыладай жағдайда есепте тіркеледі:
субъектінің осы активке ... ... ... ... ... алу ықтималдығы жоғары болса;
- актив кұнын күмәнсіз сеніммен анықтауға болса;
- материалдық емес активтерді тану ... ... ... құн ... емес ... бастапқы құны оларды сатыл алу құнына тең
болады, бұған оларды алуға кеткен және қолдануға ... ... ... ... орны ... ... салықтар мен алымдыр жәнет.б. ... ... ... кіреді.
Ұйымның материалдық емес актив объектілерін қабылдау - ... ... үшін ... емес актив түрінің толық ... ... ... ... жылы ... жасалған ай-күні, жылы), объектінің
сипаттамасы, оның құны, амортизация нормасы және ... ... ... ... емес актив объектілерін қабылдауды ... ... емес ... ... ... ... бір ... жасалады.
Материалды емес активтердің бірнеше біртектес объектілерін ... ... акт ... ... Акт ... ... ... актив объектісін немесе оны қолдануды жүйелеп баяндайтын құжатгама
немесе осы объектіге ... ... ... және тағы басқа мүліктік
құқықтарын ... ... ... ... бухгалтериясына беріледі,
оған бас бухгалтер қол қояды және ұйым ... ... ... ... бекітеді. Басқа ұйымға материалдық емес активтерді ... акт екі дана ... ... тапсыратын ұйым және материалдық
емес ... ... ... ... ... ... пайдалануына түскен материалдық емес активтердің барлық түрлерінің
есебі үшін қолданылады. Материалдың емесактив обьектілеріне жатқызу ... ... ... ... ... ... ... реттеледі.
Бухгалтерияда әрбір объектіге карточка жүргізіледі. Форма кіріске
алынуға арналған хат, ... емес ... ... және
басқа хаттама негізінде бір дана болып толтырылады. 8 графада бастапқы хат
пен пайдалы қызмет ету ... ... ... ... (норма)
бойынша ай сайын есептелетін амортизация сомасы көрсетіледі, ... ... ... ... ... ... тек қана ... негізгі көрсеткіштері жазылады, ұйымда бар осы объектіге
арнашған техникалық хаттама ... ... ... емес ... мынандай түрлерге оөлш, жіктеуге болады:
• лицензиялыц келісімдер - ... ... ... ... ... және ... ... монополиялық пайдалануға
(электр желілері үшін қоғамдық жерді пайдалануға және т.б,) ... ... ... ету, ол әлде ... алынады, не болмаса
субъектінің өзі жасайды және сыртқы немесе ішкі мақсаттарға арналады;
• патенттер - заңды түрде ... және ... ... ... ... бір өнімді шығаруға, не болмаеа арнайы ерекіие процесс пен
технологияны пайдалануға эксклюзивтік қрсық ... ... ... ... ... - ... шеккен
шығылдар, олардан тек болашақта ғана нәтиже алылады немесе шығындар болашақ
кезеңдерге (ұйымның мекен-тұрақты ауыстыруыла ... ... ... ... ала ... - бірнеше жыл бұрын ... ... ... ... - ... ... сипаттамасыла байланысты сатыл алушылың
сауда сәтінде пайда болған құндылығы. Ол сатып ... ... ... (субъектінің тұтастай алғандағы ... мен ... ... нарықтық құн сомасы арасылдағы айырма ретінде
анықталады. Been ... үшін ... ... ... ... бағаеы мен
таза активтердің сәйкее теңестірілген әділ нарықтық бағасы ... ... ... Таза капитал: «капитал ми-нус міндеттемелер»
болыл анықталады; басқадай (авторлық құқықтар — ... ... ... авторларға заңмен берілетін қорғау формалары, еауда маркалары немесе
тауарлық белгілер - ... ... ... ... ... рәміздер немеее сәйкеетендіруді білдіретін басқалары); франпшзалар
- мемлекеттік меншікті пайдалану құқығына ие болу немесе коммуналдық қызмет
көрсету және т.б. үшін ... ... ... ... емес ... ... мен ... есептеу.
Материалдық емес активтер мылалардың нәтижееінде алынады:
• сатылулар
Мысалы. Бағдарламалық қамтамасыз ету алынды:
а)нақты өзіндік құнға:
«Бағдарламамен ... ету» шот ... ... шот ... ҚҚС ... ҚҚС» шот дебеті;
«Төленетіншоттар»шоткредиті(15%)
б) объектіні дайын жағдайға дейін
жеткізу бойынша шыққан шығындар ... 2730 ... ... ... өтеу ... есеп ... ... кредиторлық берешек» жарғы капиталына салымдар - материалдық
емес активтер тараптардың ... ... ... бойылша ееепте
көреетіледі:
Материалдық емес ... ... ... ... ... шот ... акциялар» шот кредиті,
«Артықпқыпықты акциялар»,
«Жарғы ... ... мен ... ... ... ... емес активтеплін
«Материалдық емес активтер
«Төленбеген капитал» шот кредиті кәсіпорындардың ... ... ... - материалдық емес активтердің бастапқы құны өткізу құны ... егер оны ... ... ... ... болмаса, онда
актив жеке материалдық емес актив болың ... ... ... ... ... ... ... өйткені жақсы іскерлік бедел,
қолайлы ... бар ... ... ... ... ... бар және
т.б.
Мысалы. 5 000 000 теңгеге ұйым ... ... ... ... құны ... 000 ... кредиторлық берешек» шот дебеті
«Ағымдық шоттағы ақша» шот кредиті 6 000 000.
Гудвилл сомасына:
«Гудвилл» шот дебеті
«Ағымдық шоттағы ... шот ... 2 000 ... ... ... ... дебеті
«Басқадай кредиторлық берепқек» шот 6 000 000»
Сатып алынғам таза ... әділ құны ... ... ... ... ... үшін бұл - пайдалы мәміле) артса, сатылым ... ... ... ... құн ... ... теріс айырма болыл
табылады және теріс гудвилл (бэдвил) деп ... Кез ... ... ... ... ... құндылықтарыл азайту үшін пропорциональды бөлінуге
тиіс. Мұндай жағдайда ... ... ... үшін материалдық
активтердің құндылығын азайту қажет:
мемлекеттік жәрдем ақша (субсидиялар) есебінен шығындардың ... ... ... ету): 102 ... ... ету»
шот дебеті
571 «Жиынтық табыс» шот кредиті;
айырбас - ... емес ... ... ... ... . емес ... бастапқы құны алынған немесе төленген
ақшалай қаражат сомасына ... ... ... активтің өткізу құны
бойынша мойылдалып танылады.
Қаржылық есеп
ә) ҚҚС сомасына: «Өтелетін ҚҚС» шот ... тиіс ... шот 16 ... ... ... қамтамасыз етудің нақты өзіндік пқны
есептен шығарылды: 841 «Материалдық емес активтердің ... ... ... шот ... ету» шот ... ... ... шот ұеынылады:
а) берілген бағдарламамен қамтамасыз етудің келісімшарттық құнына: 2110
«Алуға арналған шоттар» шот ... емес ... ... ... ... ... шот ... Келісімшарттық құнылың 15% ҚҚС сомасына: «Алуға арналған шоттар»
шот дебеті
«ҚҚС»шоткредиті
12 000.
Айырма сомасы аударылды: 3430 ... тиіс ... шот ... ... ... ... шот ... ... ... қоса ... ... «Төленуге тиіс шоттар» шот дебеті
«Алуға арналған шоттар»шот кредиті 92 000.
Ұқсас материалдық емес активке ... ... ... емес ... бастапқы құны айырбас активінің баланстық құны
бойышпа танылады және табыс әкелмейтін ... ... ... ... ... ету» шот ... «Бағдарламаменқамтамасыз ету»шот кредиті; өзі жасаған материалдық
емес активтердің бастапқы құны іс жүзіндегі ... ... жэне ... сомасы бойыңша танылады, олар материалдық емес активтерді мойылдау
өлшемдері (критерийі) мен анықтамасына материалдық емес баптардың ... ... ... ... ... ... ... арналған
активті жасау мен әзірлеу үшін байыпты, ақылға қонарлық негізде таратылуы
мүмкін. Материалдық емес ... ... ... ... ... ... сәйкес келетін сәтке дейін активтің бастапқы құнына кірмейді
және кезең піығындары болып ... емес ... ... ... барлық жұмыстар зерттеулер мен
әзірлемелер сатыларынан құрылады.
Зертпгеулер сатысы — жаңа ғылыми немесе ... ... ... ... қуып алдын-ала қан жасаған, жоспарланған ізденістер. Бұл
сатыға мылалар жатады: жаңа ... ... ... ... ... ... олжасыл немесе басқа білімді ... ... өнім ... нұсқаларды жасау мен ұғымыл тұжырымдау. Зерттеу ... ... ... пайда әкелетін материалдық емес активтер бар
екендігін айқара ашық көрсете алмайды, сондықтан мұндай шығындар кезеңнің
шығындары ... ... емес ... ... ... ... ... көрсетілетінін қарастырайық: зерттеу
жұмыстарына шығылдар шықты (қызметкерлерге еңбекақы есептелді еңбекті өтеу
қорылан элеуметтік салық ... және ... ... ... 821 ... әкімшілік шығындар» шот дебеті,
7110 «Өнімді (жұмысты, көрсетілген қызметті) өткізу бойынша шығындар»
шоттарының дебеті
3350«Қызметкерлермен еңбекті өтеу ... есеп ... ... ... ... ... ... әртүрлі шоттардың кредиті
7000,0.
Әзірлеме сатысы - ғылыми-зерттеу ... ... ... ... жаңа немесе түпкілікті жетілдірілген процестерді,
материалдарды, ... ... және ... қызметтерді
жоспарлауға немесе әзірлеуте ауыстырып, көшіру. Бұл сатыға мыналар ... ... мен ... ... ... ... тестілеу, жаңа технологиямен құрал-аспаптарды, ... ... ... мен ... ... ... үшін экономикалық қондырғыларды жобалау мен пайдалану; таңдалған
баламалы материалдарды, ... ... ... жүйелерді
немесе көрсетелген қызметтерді жобалау, құрастыру (конструкциялау) ... ... ... ... ... материалдық емес
активтерді үйлестіріп, бұл активтің ... ... ... ... екендігін жариялап көрсете алады. Мысалы, фирманың экономикалық
пайда алуы мақсатымен қайта жарақтануъш көздейтін ... ... ... ... емес ... ... ... шығындар
былайша көрсетіледі:
- материалдық емес активті жасауға шығылдар болды:
а) өндіріске материалдар боеатылады.
8031«Материалдар» дебеті,
1317 «Материалдар» ... ... ... ... ... ... ... өтеу» дебеті
3350 «Еңбекті өтеу бойынша қызметкерлермен есеп айырысулар» ... ... өтеу ... ... ... өтеу ... ақша ... дебеті
Орындалған жұмысты өзіндік құны есептеліп шығарылады:
8010 «Негізгі өндіріс»,
8030 «Қосалқы өндіріс» шоттарылың дебеті
8011
8012
8013
6000,0;
кредиті
- материалдық емес ... ... ... ... ... ... бітпеген құрылыс ретінде көрсетілді:
8010«Негізгі өндіріс»,
8030 «Қосалқы өндіріс» шоттарының кредиті 6000?0;
- материалдық емес активтерді мойылдалатын белгі ... мен ... сай деп тану ... ... емес ... ... есептеу
Материалдық емес активтердің амортизациясы (мүліктің ұсталлу, тозу
дәрежесіне қарай ... ... ... субъектінің қызмет ету
мерзімінен артпайды. Материалдық емес активтердің амортизацияланатын сомасы
оның пайдалы қызмет ету мерзімінің ... ... жуық ... ... бөлінеді.
Материалдық емес активтердің амортизациясын есептеу 6 - «Негізгі қңзал-
жабдыңтар есебі» ... ... есеп ... ... ... ... бірақ қолданылатыл тәсіл активті қолданудан
түскен экономикалық пайданы тұтыну үлгісін көрсетеді: Егер ... ... ... анықтау мүмкін болмаса, онда ... ... ... ... құн - ... құн ... ... құны» болыл
айқындалады;
Жойылу құны нөлге тең есептеледі, ... ... ... ету ... соңында оны сатып алу туралы үшінші
жақтың ... ... ... ... ... емес ... бұл түрі үшш
белсшді нарық ... ... ... ... ету мерзімі соңында мүндай нарықтың
болуыла.
ә) мүмкіндік, ықтималдық жоқ ... ... ... деп ... ... нарықтағы тауарлар біртекті болса (компьютерлік бағдарламалар
нарығы);
- ... ... ... - сатушылар мен сатыл алушыларды қай уақытта
да табуға болатыл ... ... ... жэне ... ... ... ... арзан
бағаларда
Қорытынды.
Субъектінің күшімен жасалған материалдық емес активтерді өз арналымы
бойынша қолдануда қолданса, онда ... ... ... ... ... 10 ... емес активтерінің" бөлімше шоттарының,
"Материалдық емес активтерін жасауға ... ... суб ... 10 ... емес ... бөлімшесінің тиесілі шоттарының
дебетіне есептен шығарылады.
Материалдық емес активтерді жасау кезінде оның құнын анықтауга ... ... ... ... ... ... фармацевтік зауыты жүргізді. 2001 жылы зауыт 300 мың теңге
шығыс жасаған. Ал 2002 ... ... сол ... ... ... ... сол ... технологияны іске асыру ... жылы ... 500 мың ... ал ... 250 мың ... ... зауытының 300 мың теңге шығарған ... ... ... ... ... ... шығысы шотының бетінде
және шоттарының кредитінде есепке алынады Ал ... ... ... 250 =750) ... ... ретінде, "Тәжірибелік – конструкторлық жұмыс" деп
аталатын суб шоттың кредитінде және ... да" ... ... есепке
алынады.
Субъектінің өзі жасаған тауар белгілері материалдық емес актив ретінде
танылмайды, өйткені олардың ... ... ... ... бола ... ... ... шығындарынан тауар белгісіне тиесілісін анықтау
мүмкін емес, бірақ ол субъектінің атағын шығаруға қолайлы жағдай ... ... ... ... қозғалысын арттырады.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның материалдық емес активтер есебін және аудитін ұйымдастыру теориясын және тәжірибесін зерттеу және осының негізінде оны жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау32 бет
Материалдық емес активтер аудиті6 бет
Материалдық емес активтер аудиті туралы29 бет
Материалдық емес активтер есебі23 бет
Материалдық емес активтер есебі жайлы4 бет
Материалдық емес активтер есебін ұйымдастыру87 бет
Материалдық емес активтер жайлы83 бет
Материалдық емес активтер сипаттамасы27 бет
Материалдық емес активтер туралы32 бет
Материалдық емес активтер туралы ақпарат18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь