Францияның соғыстан кейінгі тарихы


I Кіріспе.
1. Уақытша режим
II Негізгі бөлім
1. төртінші республика
2. экономиканы қалпына келтіру
3. Алжир дағдарысы
III Қортынды
1. 1968ж мамыр дағдарысы.
Францияның соғыстан кейінгі тарихы үш кезеңге бөлінеді. Уақытша режим (1944—1946 жж.) - елдің азат етілгенінен кейін уақытша үкімет құрылып, жаңа конституция жасалып, экономиканық қалпына келтірілу кезеңі. 1946 ж. желтоқсанынан 1958 ж. күзіне (конституцияның қабылдауы) дейінгі кезең Төртінші республика деп аталады. Ол дағдарыспен және 1958 ж. жаңа коституцияның негізінде Бесінші республиканың орнатылуымен аяқталды.
Уақытша режим. 1944—1946 жж. Қарсыласу қозғалысы Франциядағы соғыстан кейінгі партиялықсаяси жүйенің қалыптасуы мен жаңа конституцияның сипатына өте үлкен әсер етті. Уақытша үкіметтің құрамына қарсыласуға қатысқан негізгі саяси партиялардың — коммунистік партияның, социалистік партияның, католиктік партия — Халықтың-республикалық қозға-лыстың (ХРҚ) және басқалардың өкілдері енді Үкіметті "Азат Франция" қозғалысының басшысы генерал де Голль басқарды.
Төртінші республика 1946—1958 жж. Францияда парламеттік республика орнықты. 1946 ж. конституциясы 1789 ж. Адам және азамат құқықтар туралы декларацияда қойылған азаматтардың дәстүрлі құқықтары мен бостандықтарынан басқа еңбек етуге, демалуға, әлеуметтік қамсыздандыруға, білім алуға, сонымен бірге еңбекшілердің өндірісті басқаруға қатысуға, кәсіподақ және саяси әрекеттерге құқықтарын жариялады.
1947 ж. мамырына дейін үкімет үш басты партияның келісімі негізінде құрылып келді. 1947 ж. мамырында коммунистер үкіметтің ауызбіршілігін бұзды деген айыппен біріккен үкімет қатарынан шығарылды (олар Рено зауыты жұмысшыларының ереуілін қолдаған болатын). Сол уақыттан бастап төртінші республика құлағанға дейін үкімет бірнеше партиялардың одақтасуы негізінде құрылып келді. Көп партиялық режимнің тұрақсыздығының себептерінің бірі болды - 12 жыл ішінде 15 үкімет ауысты. Республиканың жылдан жылға тереңдеп келе жатқан дағдарысының екінші бір себебі — ол елдің билеуші топтарының 1946—1954 жж. Вьетнамда, 1954 жылдан Алжирде жүргізген отаршылдық соғыстары болды.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 8 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Франция
Францияның соғыстан кейінгі тарихы үш кезеңге бөлінеді. Уақытша режим
(1944—1946 жж.) - елдің азат етілгенінен кейін уақытша үкімет құрылып, жаңа
конституция жасалып, экономиканық қалпына келтірілу кезеңі. 1946 ж.
желтоқсанынан 1958 ж. күзіне (конституцияның қабылдауы) дейінгі кезең
Төртінші республика деп аталады. Ол дағдарыспен және 1958 ж. жаңа
коституцияның негізінде Бесінші республиканың орнатылуымен аяқталды.
Уақытша режим. 1944—1946 жж. Қарсыласу қозғалысы Франциядағы соғыстан
кейінгі партиялықсаяси жүйенің қалыптасуы мен жаңа конституцияның сипатына
өте үлкен әсер етті. Уақытша үкіметтің құрамына қарсыласуға қатысқан
негізгі саяси партиялардың — коммунистік партияның, социалистік партияның,
католиктік партия — Халықтың-республикалық қозға-лыстың (ХРҚ) және
басқалардың өкілдері енді Үкіметті "Азат Франция" қозғалысының басшысы
генерал де Голль басқарды.
Төртінші республика 1946—1958 жж. Францияда парламеттік республика
орнықты. 1946 ж. конституциясы 1789 ж. Адам және азамат құқықтар туралы
декларацияда қойылған азаматтардың дәстүрлі құқықтары мен бостандықтарынан
басқа еңбек етуге, демалуға, әлеуметтік қамсыздандыруға, білім алуға,
сонымен бірге еңбекшілердің өндірісті басқаруға қатысуға, кәсіподақ және
саяси әрекеттерге құқықтарын жариялады.
1947 ж. мамырына дейін үкімет үш басты партияның келісімі негізінде
құрылып келді. 1947 ж. мамырында коммунистер үкіметтің ауызбіршілігін бұзды
деген айыппен біріккен үкімет қатарынан шығарылды (олар Рено зауыты
жұмысшыларының ереуілін қолдаған болатын). Сол уақыттан бастап төртінші
республика құлағанға дейін үкімет бірнеше партиялардың одақтасуы негізінде
құрылып келді. Көп партиялық режимнің тұрақсыздығының себептерінің бірі
болды - 12 жыл ішінде 15 үкімет ауысты. Республиканың жылдан жылға тереңдеп
келе жатқан дағдарысының екінші бір себебі — ол елдің билеуші топтарының
1946—1954 жж. Вьетнамда, 1954 жылдан Алжирде жүргізген отаршылдық соғыстары
болды.
Экономиканы қалпына келтіру. 1948 ж. өнеркәсіп өндірісі соғыстан
бұынғы деңгейге жетті. Жаңарту мен қайта құрудың бірінші жоспары (Монне
жоспары) міндетті түрде болмағандығына қарамастан, француз экономикасын
дамытуда маңызды роль атқарды.
Жан Монненің "жаңару немесе құлдырау" деген сөзі оның жоспарлау
жөніндегі бірінші бас комиссар лауазымындағы қызметін сипаттап берді. Бірақ
саяси тұрақсыздық, отаршылдық соғыстар, сыртқы саясат жолдары туралы
мәселелер бойынша қоғамдағы алауыздық елдің экономикалық және әлеуметтік
дамуының жоспарларын дәйектілікпен іске асыруға бөгет болды.
Әлеуметтік қақтығысулар. 50-жж. әлеуметтік қақтығысулар шиеленісе
түсті. Жұмысшы қозғалысы бірнеше маңызды мәселелерді өз пайдасына шешті:
ұжымдық келісімдер туралы заң қабылданды, жалақы артты, еңбе-қақының
кепілдік берілген ең төменгі минимумы енгізілді, ол орташа еңбекақының
жартысына тең болады. Шаруалардың жаппай қозғалысы әділ сатып алу бағаларын
белгілеуді және салықтарды азайтуды талап етті. Ұсақ саудагерлер мен
колөнершілердің наразылығы дүкенші П.Пужад басқарған үкіметке қарсы
қозғалысқа айналды.
Алжир дағдырысы. Шын мәнісінде Төртінші республиканың дағдырысы
үздіксіз жүргізілген отаршылдық соғыстарда анық көрініс тапты. Қоғамдағы
алауыздық, негізгі партиялардың қатарындағы келіспеушіліктер ультра
отаршылдық пен жаңа отаршылдықты жақтаушылар тарапынан шықты. 1958 ж.
басында Алжирде жеңіске жетуге қабілетті "күшті билік" орнатуды талап еткен
ультраотаршылдар тарапынан қастандық дайындалып жатты. Қастандық
ұйымдастырушылар елде тәртіп орнатуға күші келеді деп генерал де Голльді
билік басына шақыруды талап етті. 1958 ж. 13 мамырда олар Алжирде бүлік
шығарып, билікті де Голльге беруді талап етті. 1 маусымда Ұлттық жиналыс де
Голль үкіметіне сенім білдіріп, оған төтенші уәкілеттіліктер беріл, жаңа
конституция жасауына келісті. Осыдан соң Ұлттық жиналыс өз қызметін
тоқтатты. Төртінші республика кезеңі осылай бітті.
Бесінші республика. "Жеке билік" режимі. 1958— 1969 жж. Де Голль
жасаған жаңа конституцияны 1958 ж. қыркүйекте өткен референдумға
қатысқандардың 79% мақұлдады. Оның негізінде екі турдан тұратын
мажоритарлық жүйе бойынша, Ұлттық жиналыстың сайлауы өткізілді. Сайлау
қарсаңында да Голльдың жақтастары "Жаңа республиканы қорғау одағы" деген
атпен жаңа саяси партия құрған болатын. Сайлауда олар "тәуелсіздермен"
бірлесіп, жиналыстағы орындардың көпшілігіне ие болды. Желтоқсанда де Голль
президент болып сайланды.
1962 ж. президентті сайлау тәртібіне өзгеріс енгізілді. Жаңа заңға
сәйкес президент бүкілхалықтың дауыс беру жолымен сайланатын болды, бұл оны
Ұлттық жиналыстан жоғары қойды.
Де Голль өз қолына барлық билікті топтастырды. Негізгі мәселелер
бойынша ол референдумға жүгінді, бірнеше маңызды мәселелерді бүкілхалықтық
дауыс беруге ұсынды. Ол ішкі және сыртқы саясатты және Алжирге байланысты
саясатты да жеке өзі басқарды. "Жеке билік" режимі осылай орнады. 1960 ж.
Франци-яның Африкадағы 14 отарына тәуелсіздік берілді. Уль-траотаршылдардың
қарсылығын жеңіп және Алжирдегі әскер басшыларының бүлігін басып, де Голль
Алжир республикасымен келіссөздер бастады, сөйтіп 1962 ж. наурызда Эвиан
қаласында Алжирге тәуелсіздік беру туралы келісімге қол қойылды.
Сыртқы саясат. Отаршылдық соғыстарды бітіріп, де Голль және Франция
үкіметі де Голльдың ең басты арманы - тәуелсіз сыртқы саясат пен
экономикалық және әлеуметтік жаңарту жолындағы Францияның бұрынғы ұлылығын
қалпына келтіруді іске асыруға кірісті. Сыртқы саясаттағы маңызды іс-
әрекеттер Францияның НАТО соғыс ұйымынан шығуы, американ әскери базаларын
елден әкеттіру болды. Де Голль Вьетнамға америка интервенциясын айыптады.
Экономиканы жаңарту. Францияның ұлылығын қалпына келтіру жөніндегі өз
идеясын іске асыра отырып, Де Голль экономиканы жаңартудың кең жоспарын
іске асырды. Жалпы ұлттық маңызы бар салалардағы (көмір шахталары,
металлургия кәсіп-орындары, көлік, электростанциялары т.б.) мемлекеттік
кәсіпорындар қызметі министрліктер тарапынан қатаң реттелінді.
Дәл осы мезгілде жаңарту жеке кәсіпкерлердің алдына мемлекеттік
кәсіпорындармен бірлесе отырып және мемлекет тарапынан көрсетілетін ұйым-
дастырушылык және қаржылай көмекке сүйене отырып, самолет құрылысын, атом
энергетикасын, космостық техника мен ракета кұрылысын түбегейлі өзгерту
міндетін койды.
Франция экономикасын терең құрылымдық өзгерістерден өткізді, техникалық
жаңартуды іске асырып, өндіріс тиімділігі мен еңбек өнімділігін орташа
батысеуропалық деңгейден асырды.
Ауыл шаруашылығында маңызды өзгерістер орын алды. Франциядағы бұрыңғы ұсақ
және жері аз шаруалардан фермерлік қалыптасып, кооперативтік қозғалыс
нығайды, оларға мемлекет тарапынан елеулі көмек көрсетілді. Ауыл
шаруашылығының құрылымы түбегейлі өзгеріске ұшырады. Ол ауыл шаруашылығына
кызмет ететін өңдеуші және басқа да өнеркәсіппен тығыз байла-нысты қазіргі
заманғы тауарлы фермерлік өндіріске айналды
1968 ж. мамыр дағдарысы. Бірақ экономиканы жаңарту мен қысқа мерзім ішінде
осылай тез дамудың жағымсыз салдарлары де болды. Дәстүрлі құрылымдарды бұзу
жұрттың барлығыа бірдей ұнай қоймады, жаңа жағдайлар мен өзгерістерге
бейімделе алмағандар да жеткілікті болды. Бизнес пен еңбек қатынастарын
мемлекеттік реттеулер жұртты жалықтырды, әлеуметтік саладағы артта
қалушылық, инфляция түңілушілік туғызды. Енді мұның барлығы әлеуметті
жарылыс дайындады. Тек оны тұтандыру ғана қажет болды.
Париж студенттерің білім беруді реформалауды талап еткен бас ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Франция дүниежүзілік экономикалық дағдарыс жылдарында
9-сынып. Қазіргі дүние жүзі тарихынан сабақ жоспарлары
Отызжылдық соғыс және Вестфальдік бейбіт шарт
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі халықаралық жағдай «қырғи қабақ соғыстың» шығу себептері
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі францияның саяси жүйесі
Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы және әлемді реттеу мәселесі
Франция ХХ ғасыр табалдырығында
1945-1980 жылдардағы КСРО туралы ақпарат
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі дүниежүзі Версаль-Вашингтон жүйесі
Ұлыбритания, АҚШ, кеңес одағының мемлекет басшыларының тегеран конференциясы
Пәндер