Иондаушы сәулелердің негізгі гигиеналық нормалары


1. Иондаушы сәулелердің негізгі гигиеналық нормалары
2. Радияциялық қауіпсіздікті қамтамасыз ететін негізгі санитарлық ережелер
3. Радиациялық бакылау туралы түсінік
Қазақстан Республикасының Заңымен қабылданған «Тұрғындардың радиациялық қауіпсіздігі туралы»,РҚН-99 және нағыз санитарлық ережелер мен радиациялық қорғаныс талаптары орындалса,радиациялық қауіпсіздіктің негізгі принциптері сақталса(негізгі,оптимизацясы,нормалауы), персоналдың, тұрғындардың және табиғи ортаның радиациялық қауіпсіздігі қамтамасыз етілді деп есептеледі.
РҚН-99 дозалық шектеу жүйесін және оларды қолдану принциптерін белгілейді,олар келесі негізгі радиациялық қауіпсіздік принциптеіне негізделген:
-белгіленген негізгі шектеуші дозадан асырмау
-негізсіз сәулеленудің барлығын болырмау
-сәулелену дозасын мүмкіндігінше төмен деңгейге түсіру.
Иондаушы сәулелерді нормалау немесе регламентін белгілеу,радиациялық гигиенаның алдына қойған мқсаттарының бірі,ол радиацияға қарсы қорғаныс шараларын жасап шығару мақсатында,адам ағзасына радиацияның әсер көрсетуін зерттейді.
Радиациялық қауіпсіздік дегеніміз - ионданушы сәулелерден қорғануды қамтамасыз ететін ғылыми - негізделген шаралардың жиынтығы.Оның құрамына:жеке адамдар үшін, сонымен қатар бүкіл популяция мен қоршаған ортаның табиғи обьектілері үшін, иондаушы сәулелердің қауіптілігін бағалауды нұсқайтын критерийлер; радиациялық жай-күйді басалаудың, оны бақылаудың және болжаудың әдістері мен жолдары; иондаушы сәулелерді адамзаттың іс-әрекетінде қолданудың қауіпсіздік жағдайын қамтамасыз ететін проекті, техникалык, медико-санитарлық және ұйымдастыру шаралары кіреді.
Дозаның жіберілу шегі (ДЖШ) - бұл персоналдың жыл бойындасы сәулелену деңгейі, дозаның 50 жыл барысында біркелкі жиналуы, сәулеленген адмның және оның ұрпактарының денсаулығында жағымсыз өзгерістер болмағанын және қазіргі кездегі қолданылатын әдістермен ондай ауру тумағанын анықтайды.
Қазіргі кезде ДЖШ кәсіптік сәулелену үшін жылына 5 бэрге дейінгі дозаны құрайды. Ал, бүкіл тұрғындар үшін бұл шама 100 есе азайтылған. Бұл көрсеткіш жер шарының кейбір географиялық аудандарының табиғи фон деңгейіне сәйкес келеді. Иондаушы сәулелер туралы негізгі құжаттар болып «Радиациялык қауіпсіздік нормалары туралы» (РҚН-99), «Радиоактивті заттармен және басқада иондаушы сәулелердің көздерімен жұмыс істеудің негізгі санитарлық ережелері» қолданылады.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 8 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Иондаушы сәулелердің негізгі гигиеналық нормалары
Қазақстан Республикасының Заңымен қабылданған Тұрғындардың радиациялық
қауіпсіздігі туралы,РҚН-99 және нағыз санитарлық ережелер мен радиациялық
қорғаныс талаптары орындалса,радиациялық қауіпсіздіктің негізгі принциптері
сақталса(негізгі,оптимизацясы,норма лауы), персоналдың, тұрғындардың және
табиғи ортаның радиациялық қауіпсіздігі қамтамасыз етілді деп есептеледі.
РҚН-99 дозалық шектеу жүйесін және оларды қолдану принциптерін
белгілейді,олар келесі негізгі радиациялық қауіпсіздік принциптеіне
негізделген:
-белгіленген негізгі шектеуші дозадан асырмау
-негізсіз сәулеленудің барлығын болырмау
-сәулелену дозасын мүмкіндігінше төмен деңгейге түсіру.
Иондаушы сәулелерді нормалау немесе регламентін
белгілеу,радиациялық гигиенаның алдына қойған мқсаттарының бірі,ол
радиацияға қарсы қорғаныс шараларын жасап шығару мақсатында,адам ағзасына
радиацияның әсер көрсетуін зерттейді.
Радиациялық қауіпсіздік дегеніміз - ионданушы сәулелерден қорғануды
қамтамасыз ететін ғылыми - негізделген шаралардың жиынтығы.Оның
құрамына:жеке адамдар үшін, сонымен қатар бүкіл популяция мен қоршаған
ортаның табиғи обьектілері үшін, иондаушы сәулелердің қауіптілігін
бағалауды нұсқайтын критерийлер; радиациялық жай-күйді басалаудың, оны
бақылаудың және болжаудың әдістері мен жолдары; иондаушы сәулелерді
адамзаттың іс-әрекетінде қолданудың қауіпсіздік жағдайын қамтамасыз ететін
проекті, техникалык, медико-санитарлық және ұйымдастыру шаралары кіреді.
Дозаның жіберілу шегі (ДЖШ) - бұл персоналдың жыл бойындасы сәулелену
деңгейі, дозаның 50 жыл барысында біркелкі жиналуы, сәулеленген адмның және
оның ұрпактарының денсаулығында жағымсыз өзгерістер болмағанын және қазіргі
кездегі қолданылатын әдістермен ондай ауру тумағанын анықтайды.
Қазіргі кезде ДЖШ кәсіптік сәулелену үшін жылына 5 бэрге дейінгі дозаны
құрайды. Ал, бүкіл тұрғындар үшін бұл шама 100 есе азайтылған. Бұл
көрсеткіш жер шарының кейбір географиялық аудандарының табиғи фон деңгейіне
сәйкес келеді. Иондаушы сәулелер туралы негізгі құжаттар болып Радиациялык
қауіпсіздік нормалары туралы (РҚН-99), Радиоактивті заттармен және
басқада иондаушы сәулелердің көздерімен жұмыс істеудің негізгі санитарлық
ережелері қолданылады.

РҚН бойынша сәулеленудің үш категориясы анықталған:
1. А категориясы - иондаушы сәулелер көзімен тікелей жұмыс
істейтін
персонал немесе өзінің өндірістік іс-әрекетінде сәулеленуге ұшырау
мүмкіндігі бар кісілер.
2. Б категориясы - бақылау зонасындағы территорияда туратын
тұрғындар, сәулелену дозасы тұрғындар үшін жіберілетін шектен асып
кетуі мүмкін.
3. С категориясы - республика, аймақ тұрғындары.

Радиосезімталдылығының кемуіне байланысты қауіпті мүшелер үш
топқа бөлінеді:
I топ - бүкіл дене, гонадалар, қан түзуші мүшелер (сұйектің қызыл
кемігі);
II топ - бұлшық еттер, қалқанша безі, май ұлпасы, бауыр, көк бауыр,
бүйрек, асқазан-ішек жолдары, өкпе, көз қарамығы;
III топ - дене терісі, сұйек ұлпасы, қол, аяқ және өкшелер.
Қатерлі мүшелердің топтарына тәуелді негізгі дозаның шектелуі ретінде А
категориясы үшін жылына дозаның жіберілу шегі (ДЖШ), ал Б категориясы үшін
жылына доза шегі (ДШ) белгіленген.
ДШ - шектелген тұрғындар бөлігі үшін жылдық эквивалентті доза шегі; ДЖШ
салыстырғанда ДШ аз мөлшерде бекітіледі, себебі адамдарды негізсіз
сәулелендіруді болдырмайды.
А категориясындағы адамдарға ДШЖ I, II, III топтағы қауіпті мүшелер
үшін жылына 5, 15 және 30 бэр кұрайды, ал ДШ I, II, III топтағы қауіпті
мүшелер үшін жылына 0, 5; 1,5 және 3,0 бэр кұрайды (5-кесте).
Радиоактивті заттармен және иондаушы сәулелер көзімен жұмыс істеу
барысында, санитарлық-дозиметрлік бақылау жүргізу үшін, арнайы
аппараттармен дозаны аныктап, сырттан сәулеленуді бакылаумен қатар,
теориялық есептеу де жүргізіледі. Санитарлық бакылауды алдын ала жүргізуде,
есептеу әдісінің ерекше маңызы бар.

№ Ішкі және сыртқы Қатерлі мүшелердің тобы
сәуленену кезіндегі доза
шегінің жиынтығы, бір
жылғы (бэр)
I I I I I I
1 А категориясы үшін ДШЖ 5 15 30
2 А категориясы үшін ДШ 0,5 1,5 3

Практикада гамма-, рентген сәулелерінен, нейтрондардан қорғануды бақылау
және дозаны есептеу әдісі жиі жүргізіледі.
Есептеу әдісінің негізінде иондаушы сәулелердің кеңістікте таралу
заңдылықтары, олардың әртүрлі заттармен әрекеттесуі жатыр және т.б.

Радияциялық қауіпсіздікті қамтамасыз ететін негізгі санитарлық ережелер
Радиациялық қауіпсіздік - дегеніміз қабылданған нормаларға сәйкес
қызметкерлерді (персонал), халықты, қоршаған ортаны радиациялық әсерден
шектейтін шаралармен қамтамасыз ету.
Халықтың радиациялық қауіпсіздігіне аса көңіл аударылады және оған
барған сайын көп мән беріледі, себебі соңғы он жылдықтарда иондағыш
сәуленің көздерін пайдалану масштабы ғана емес, сондай-ақ қолдану өрісі де
кеңейіп отыр. Мұндай жағдайлар, олардың көмегімен бірқатар маңызды
халықшаруашылық мәселелерін шешуге, елеулі экономикалық тиімділік алуга
және мамандандырылған көмек көрсетуге болатындығымен түсіндіріледі.
Иондағыш сәуле көздерін халық шаруашылығында кауіпсіз және тиімді
пайдалану мәселелерін шешу. осы саладагы жұмыстарды ұйымдастырушы мекемелер
мен мемлекеттік басқаруға байланысты. Атом энергиясын өндіру және пайдалану
кезіндегі жұмыстардың сипаты, оның қасиеттері мен адам ағзасына әсер ету
ерекшеліктері арқылы анықталады, халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және
коршаған ортаны қорғау шараларының арнайы түрлері және әдістермен
қамтамасыз етеді. Радиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі
құқықтық заңның пайда болуы мен дамуы, түрлері және бағыттары бір-бірінен
айырмашылығы бар бірнеше сатылардан өтті. Бұл халық шаруашылығының әртүрлі
салаларына иондаушы сәулелердің енуімен, ядролық энергияның дамуымен және
радицияны баска салаларда пайдаланумен байланысты еді. Мысалы, XX ғасырдың
40-жылдарында, иондағыш сәулеленуді медициналық рентгенологияда, жеке
ғылыми эксперименттерде, халык шаруашылығының кейбір салаларында қолданды.
Бұл кезеңде ғалымдар радиациялық фактордың сапалық және сандық
көрсеткіштерін әлі де анықтай алмаған, себебі радиацияның зақым тудыратын
әсері жөніндегі көзқарастар жаңа қалыптаса бастаған болатын.
Соғыстан кейінгі жылдары атом өндірісі дамуына байланысты, ядролық
энергия, ғылымның, техниканың және денсаулык сақтаудын әртүрлі салаларына
енгізіле бастады.
Ғалымдардың алдына жаңа міндет қойылды, ол міндет бойынша, бәрінен
бұрын радияциялык фактордың адам ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жануарлардың иондаушы сәулелер әсеріне сезімталдығы
Радиациялық сараптама
Иондаушы сәулелер көздері және сипаттамасы Адамдардың сәуле қабылдауының қазіргі денгейі
Табиғи фонды сәулелену мөлшері жайлы ақпарат
Радиобиология және ветеринарлық радиобиология
Радиосезімділікті өзгерту тәсілдері. Радиациялық қауіпсіздік. Радиациядан қорғану. Клеткалардың сәулеленгеннен кейін тірі қалуын анықтау әдістері. Белоктардың рентгеноқұрылымдық анализі
Иондаушы сәулелердің жасушаға және көп жасушалы ағзаға әсері
Иондаушы сәулелер
Радиобиология. Радиобиологияның физикалық негіздері.Радиосезгіштік. Сәулеленудің салдары
Иондаушы сәулелердің канға, қан түзейтін мүшелерге әсері
Пәндер