Экономиканы мемлекеттік реттеу: қағидалары мен үлгілері

ЖОСПАР

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

I.бөлім. ЭКОНОМИКАНЫ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ: ҚАҒИДАЛАРЫ МЕН ҮЛГІЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1.1 Экономиканы мемлекеттік реттеудің қажеттігі мен реттеудің негізгі әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Экономиканы салықтық.фискалдық реттеу және оның Қазақстан экономикасы үшін маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

II.бөлім. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҮШІН ЭКОНОМИКАНЫ РЕТТЕУДІҢ БАСЫМ БАҒЫТТАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2.1 Нарықтық экономикадағы ақша.несие саясаты және оның Қазақстан экономикасының дамуы үшін маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2.2 Қазақстан Республикасының индустриялы.инновациялы саясаты ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
КІРІСПЕ

Экономика қоғам дамуының негізі, ал мемлекет сол қоғмның негізгі буыны болып табылады. Өз кезегінде мемлекет экономиканы реттеуді жүзеге асырады. Экономиканы реттеу қоғамдық даму мен мемлекеттің экономикалық сипатына байланысты әр түрлі деңгейде және әр түрлі әдістер қолданылады.
Экономиканы мемлкеттік реттеуде мемлекеттің рөлі оның экономикалық процестерді реттей алатын қабілеті экономика мен саясатың байланыстыратын экономикалық саясаттың жасалуына тәуелді болады. Экономикалық саясат дегеніміз экономикалық реттеудің шоғырланған мағынасын береді. Экономикалық заңдардың дамуын адамзат қоғамы саясатты қолдану арқылы жүзеге асырады. Мемлекет қоғамның жемісі болып табылады және ол ылғи да реттеуді қажет етеді.
Қазақстан Рсепубликасының өз егемендігін алып, жаңадан нарықтық қатынастарға өтіп, дамудың нарықтық жолына түсуіне байланысты елдегі мемлекеттік ретттеудің мақсаты мен бағыттары өзгеріп, экономиканы мемлекеттік реттеудің жаңа формалары мен әдістерін дамытудың қажеттігі туындады. Атап айтқанда, бастапқы жылдары елдің тұрақтылығын қамтамасыз ету, мемлекеттік меншікті жекешелендіру, әлеуметтік саланы қолдау, экономикалық өсуді қамтамасыз ету болып табылатын.
Ал бүгінгі еліміздің аяғынан нық тұра бастаған кезеңде экономиканы мемлекеттік реттеудің жаңа формалары мен әдістерін жүргізудің маңыздылығы туындап отыр. Ол әсіресе Қазақстанның алдағы жылдары әлемнің ең дамыған 50 елінің қатарына қосылуға ұмтылған бағдарламалар мен Жолдаулардың негізінде болып отыр. Сол себепті, Қазақстан үшін экономиканы мемлекеттік реттеу мен қолдаудың, дамытудың әдіс-шараларын ендігі жерде дамыған елдердің экономиканы реттеу мен ұлттық экономика үшін маңызды болып отырған салалар мен даму жолдарын мемлекеттік реттеудің рөлі орасан зор болып табылады.
Сондықтан мен курстық жұмысымның тақырыбын «Экономиканы мемлекеттік реттеу: қағидалары мен үлгілері» деп бүгінгі таңдағы өзекті болып табылатын мәселеге байланысты тақырып алдым.
Тақырыпты орындаудағы мақсат пен міндеттеріме келесілер жатады: экономиканы мемлекеттік реттеудің қажеттігін, маңызын және қалыптасқан реттеу бағыттарын айқындау; экономиканы реттеудің қажеттігі мен ерекшеліктеріне тоқталу, нарықтық экономика кезіндегі мемлекеттік реттеудің әдістерін талдау және Қазақстан үшін бүгінгі таңдағы маңызды болып табылатын экономиканы мемлекеттік реттеудің әдістерін талдау болып табылады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Государственные регулирование рыночной экономики / Под. ред. Петрова Р.П. СПб, 1999г.
2. С.Б. Мақыш, Оқу құралы “Ақша айналысы және несие” – Алматы, Қазақ университетi, 2004 ж. – 248 бет.
3. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2003. – 448 бет.
4. Ивашковский С.Н. – Экономика: микро- и макроанализ. Учебно-практическое пособие. – М.: Дело, 1999. – 360 с.
5. Мэнкью Н.Г. Принципы экономикс. – Спб: Питер Ком, 1999. – 784 с.
6. Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және салық салу: Оқу құралы – Алматы: - 2003. – 131 бет.
7. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі (2004 ж. 24 сәуірдегі N 548-II)
8. А.Исаева «Мемлекеттің дамуына әсер ету тұрғысындағы Қазақстанның қазіргі кездегі салық жүйесінің ерекшеліктері» // Қаржы-Қаражат, 2005, №6, 22-25 стр.
9. Қазақстан Республикасы үкіметінің 2006-2008 жылдарға арналған орта мерзімді фискалдық саясаты.
10. Купешова Сауле Телеухановна / “Теория и практика инновационного процесса в переходной экономике Республике Казахстан,” – диссертация, Алматы, 2002 г.
11. Инновационный менеджмент / К.Нарибаев, С.Джуманбаев, А.Нусупова. – Алматы: Қазақ унивеситетi. – 1998. – 60 с.
12. Сайденов А.Г. «О перспективах развития денежно-кредитной политики и других направлениях деятельности Национального Банка» // Банки Казахстана, №10, - 2005 г. 2-4 стр.
13. Стратегия «Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы» – Алматы, 2003 ж
14. Досниязова А.К. «Инфляционное таргетирование: SWOT-анализ» // Банки Казахстана, №10, - 2005 г. 56-61 стр.
15. Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы, Астана, 2006 жыл, 1 наурыз.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
............................................................................
...................................
I-бөлім. ЭКОНОМИКАНЫ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ: ҚАҒИДАЛАРЫ МЕН ҮЛГІЛЕРІ
.........................................................................
.......................
1. Экономиканы ... ... ... мен ... негізгі
әдістері
......................................................................
..................................
2. Экономиканы салықтық-фискалдық реттеу және оның Қазақстан экономикасы
үшін ... ... ... ҮШІН ... ... БАСЫМ
БАҒЫТТАРЫ ...........................................................
2.1 Нарықтық экономикадағы ақша-несие саясаты және оның ... ... ... ... ... ... саясаты ....
Қорытынды
.........................................................................
............................
Қолданылған ... ... ... ... ал ... сол қоғмның негізгі буыны
болып табылады. Өз кезегінде мемлекет экономиканы реттеуді жүзеге асырады.
Экономиканы реттеу қоғамдық даму мен ... ... ... әр ... ... және әр ... ... қолданылады.
Экономиканы мемлкеттік реттеуде мемлекеттің рөлі оның экономикалық
процестерді реттей алатын қабілеті ... мен ... ... ... ... ... болады. Экономикалық саясат
дегеніміз экономикалық ... ... ... береді. Экономикалық
заңдардың дамуын адамзат қоғамы ... ... ... ... ... қоғамның жемісі болып табылады және ол ылғи да ... ... ... өз ... ... ... нарықтық
қатынастарға өтіп, дамудың нарықтық ... ... ... елдегі
мемлекеттік ретттеудің мақсаты мен ... ... ... ... жаңа ... мен ... дамытудың қажеттігі
туындады. Атап айтқанда, бастапқы жылдары ... ... ... ... ... ... ... саланы қолдау,
экономикалық өсуді қамтамасыз ету болып табылатын.
Ал бүгінгі еліміздің аяғынан нық тұра ... ... ... ... жаңа ... мен ... жүргізудің маңыздылығы
туындап отыр. Ол әсіресе Қазақстанның алдағы жылдары әлемнің ең дамыған 50
елінің қатарына ... ... ... мен ... ... отыр. Сол себепті, Қазақстан үшін экономиканы мемлекеттік реттеу мен
қолдаудың, дамытудың ... ... ... ... ... ... мен ... экономика үшін маңызды болып отырған салалар
мен даму жолдарын мемлекеттік реттеудің рөлі ... зор ... ... мен ... ... ... ... мемлекеттік
реттеу: қағидалары мен үлгілері» деп бүгінгі таңдағы өзекті болып табылатын
мәселеге байланысты тақырып алдым.
Тақырыпты ... ... пен ... ... ... ... ... қажеттігін, маңызын және қалыптасқан
реттеу бағыттарын айқындау; ... ... ... ... тоқталу, нарықтық экономика кезіндегі мемлекеттік реттеудің
әдістерін талдау және Қазақстан үшін ... ... ... ... экономиканы мемлекеттік реттеудің ... ... ... ... ... РЕТТЕУ: ҚАҒИДАЛАРЫ МЕН ҮЛГІЛЕРІ
1.1 Экономиканы мемлекеттік реттеудің қажеттігі мен реттеудің негізгі
әдістері
Мемлекеттің пайда ... ... оның ... ... ... қалыптасты. Мемлекеттің қандай жағдай болса да, экономикаға
араласуы және реттеуі бүгінгі экономикада ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі екі
негізгі әдістемелік бағыт қалыптасқан.
1) ... ...... механизмін мемлекеттік реттеу
концепциясы және мемлекеттің қоғамдық шаруашылық өміріне араласпауы ... ... ... доктриналардың синтезі. Осы аталған екі
теориялық ағымдардың өздеріне тән ортақ ... бар. ... ... ... ... ... мақсаттарына жетуге ... ... ... үшін ... ... ... мен шаруашылық
қызметтер негізінде қамтамасыз етілген. Ал олардың бір-бірінен ... ... ... жасаудың әр түрлі тәсілдері арқылы
айқындалады. Олардың біреулері мемлекеттің экономикалық ... ... ... Оның ... ... ... «түнгі күзетші» рөлін
атқарғанын дұрыс ... ... және ... өкілдер нарық параметрлерінің жағдайына
бақылау жасауды мемлекеттің басты қызметі деп есептеді.
А.Смит мемлекеттің үш негізгі міндетін атап ... ... ... ... ... қызметтер;
3. Қоғамдық қатынастарды реттеу;
Ал мемлекеттік экономикалық реттеу туралы Орешин ... ... ... ... ... ... шаралар жүйесі, реттеу
экономикалық тұрақтылықты және дамуды қамтамасыз етуге және ... ... ... ... болып табылады.
Қазақстандық экономистер Ихданов пен Мамыров экономиканы мемлекеттік
реттеуді мемлекеттің өзіне ... ... ... және
ұйымдық-құқықтық араласуы, әсіресе әлеуметтік-экономикалық процеске, ... ... ... және макроэкономикалық тұрақтылығын қолдау көрсету
екендігін атап өтті.
Мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ... ынталы болады. Жалпы нарық механизміне тән кемшіліктерді мемлекет
экономикалық реттеу ... ... ... ... ... ... ... жағдайлар бар. Яғни, барлық ... ... ... ... толығымен пайдаланылмайды.
Мемлекеттік реттеудің келесідей түрлері бар:
• Шаруашылықты басқарудағы толық мемлекеттік монополизм;
• Нарықтық және басқа да ... ... ... әр ... ... реттеудің басты үлгілері:
• Адаптациялық үлгі – мысалы, АҚШ ... ... ... ... ... яғни ... мысалында.
Экономиканы мемлекеттік реттеудің негізгі әдістеріне тоқталатын болсақ:
1) Құқықтық реттеу – мемлекеттің тарапынан;
2) Өндіруші ... және ... үшін ... ... тәртібінің
белгіленуі жатады. Бұл жерде заң нормалары және ережелер жүйесі ... мен ... ... ... ... ... фирманың қызмет ету шарттарын кәсіподақтармен реттеп отыру;
3) Әкімшілік ...... ... ... шаралары жатады.
Қазіргі кезде көбінесе әкімшілік реттеу ... ... ... айналысады.
4) Экономикалық әдістер нарықтық қатынастардың сипатына және ... ... ... ортаға ықпал жасауға талап етеді. Бұл
жиынтық сұранысқа, жиынтық ... ... ... дәрежесіне
әсер ету арқылы реттеу шараларын жүргізеді.
Ал экономиканы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... қорғаныс;
• Фундаменталды ғылым;
• Космостық зерттеулер;
• Денсаулық сақтау;
• Қала құрылысы, заводтар салу;
• Мемлекеттік несиелендірудің ... ... ... ... ... ... бөлу мен ... пайдалану;
• Монополияға қарсы тұру, бәсекені қолдау шаралары;
• Жұмыссыздықтықтың орын алуын, инфляция, сұраныс пен ұсыныстың
тепе-теңдігінің ... ... ... ... ... ... мен қоршаған ортаның ластануын реттеу.
Экономиканы мемлекеттік реттеудің мақсаттары келесідей:
• Жалпы экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету;
• Шаруашылық қызметтің кординациясын дамыту;
• Бәсекелік ... ... ... барып келесі төрт көрсеткіш шығады:
1) Экономикалық өсім;
2) Жұмысбастылық жағдайы мен ... ... ... ... экономикалық тепе-теңдік.
Экономиканы мемлекеттік рететуде негізгі субъект мемлекеттің өзі болып
табылады, ал реттеу объектісі экономиканың әлсіз және реттеуді қажет ететін
салалары мен ... ... ... ... ... ... ... болады:
Сурет- 1 – Экономиканы мемлекеттік реттеудің әдістері
1-ші суреттен көріп отырғанымыздай ... ... ... неғұрлым
әкімшілік сипат алады да, ал жанама реттеу әдістері ... ... Енді осы ... ... нарықтық экономикада маңызды болып
табылатын әдістеріне жекелеп тоқталып өтсек.
1.2 Экономиканы салықтық-фискалдық реттеу және оның ... ... ... тарапынан экономикалық процестерді реттеу кез келген қоғамдық
жүйенің, соның ішінде қаржыны басқарудың ... ... ... ... құрылымында да, мемлекет тарапынан оларды
реттеу механизмiнде де қаржы және оның ... ... ... мен ... ... зор рол ... ... мемлекеттер пайда болуымен бiрге
пайда болды. Мемлекет ... ... ... ... ... ... ... және жаңаруымен қабаттаса жүредi. Экономиканы
салықтық және соның негізінде қалыптасатын ... ... ... ... ... болып табылады. Ол экономиканы салықтық тежеу мен
ынталандыру, ... ... мен ... ... ... ... ... қаржылық реттеу – бұл макроэкономикалық тепе-
теңдіке және экономиканың ... ... ... ... ... ... ... әсер ету үшін, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ету үшін шаруашылық жүргізуші
субъектіге мемлекеттің қаржылық ықпал жасауының ... мен ... және ... қолдану процесі.
Қаржылық реттеудің түрлері салықтық, бюджеттік, мемлекеттік-
кредиттік, кедендік-тарифтік, валюталық-қаржылық ... ... ... ... қаржылық реттеулердің ішінде салықтық реттеудің ... ... ... ... ... ... ... реттеуде тура
және жанама салықтар қолданылады.
Нарықтық экономика ... ... ... ішінде қаржылық
нысандар мен әдістер арқылы жанама ... ... ... болады.
Дүниежүзілік тәжірибе салықтық реттеуде келесідей реттеу әдістерін: салық
салуда – салықтардың мөлшерлемелері, ... салу ... ... ... салықтық-бюджеттік ынталандыру және тежеу саясаттары, салықтық
бөлу және қайта бөлу, бақылау қызметтері ... ... мәні ... ... ... мен
міндеттерін жүзеге асыру үшін мемлекет жұмылдыратын ұлттық табыстың бір
бөлігі болып табылады. Салықтар өз кезегінде ... ... ... ... ... ... үшiн ... экономикалық маңызын
түсiну қажет. Ал ... ... ... ... атқаратын
қызметiне тiкелей қатысты.
Сонымен, салықтардың жалпы экономика дамуында ... ... ... ... ... ... Бақылаушылық.
Салықтардың экономиканы реттеудегі басты қызметi – фискалдық немесе
бюджеттiк қызмет деп аталады. Бұл ... ... ... мемлекеттiк
бюджеттiң кiрiс бөлiмi құрылып, салықтардың қоғамдық мiндетi құрылады.
Себебi, ... ... ... кiрiсiн топтастыра отырып,
әлеуметтiк, әскери, қорғаныс, қоршаған ортаны қорғау және тағы ... ... iске ... ... етедi. Мемлекеттiк бюджеттiң кiрiс көзiн
құрайтын ... ... ...... ... ... реттеудің басты мазмұны фискалдық саясатты – ... ... пен ... саясатын жүргізуді қамтамасыз ... ... ... ... процесін жүргізе отырып, ұлттық
табыстарға кәсіпорындардың, аймақтардың үлесін көбейту немесе азайту арқылы
мемлекет олардың дамуын көтермелеп немесе ... ... ... жоғары баяндалған мүмкіндіктері
ескеріле отырып экономикалық ... ... ... ... ... ... ... Құлдырау кезінде ынталандырушы
фискалдық саясат жүргізіледі. Ынталандырушы бюджет-салық саясаты ... – бұл ... ... мерзiмдi кезеңде экономикадағы ... жою ... ... Мұны ... ... үшiн мемлекет шығындарды
өсiрiп, салық ставкасы ... ... ... ... ... ... ... жүзег асырылады.
Аталған ынталандырушы бюджеттік-салық саясаты мыналарды қарастырады:
1) мемлекет шығыстарының көбеюі;
2) салықтардың төмендеуі;
3) мемлекеттің шығыстарының артуының ... ... ... ... ... бұл ... үйлесуі.
Тежеушілік фискалдық саясат бюджет артығына жетуге бағдарлануы ... ... және ... шарттасылған тежеушілк фискалдық саясат
кері бағыттарды қамтиды:
1) ... ... ... ... ... бұл ... ... үйлесуі.
Мемлекеттің орталықтандырылған ақша қорын ... ... ... ... ... ... жұмыс жасауы ерекше
экономикалық нысандар – ... ... мен ... ... ... Олар ... бөліністің жеке көздерін білдіреді. Категориялардың
екеуі де ... өзі ... ... және ... ... ... болады: кірістер мемлекетті қажетті ақша қаражаттарымен қамтамасыз
етеді; шығыстар орталықтандырылған ... ... ... бөледі.
Сонымен қатар экономиканы мемлекеттік рететулердің негізгі
құралдарының бірі ... ... ... бюджет, мемлекеттік
қаржылардың басқа да қорларының ... ... көзі ... түсімдер болып
табылады. Сондықтан мемлекеттің қаржы ресурстарын қалыптастырудың ...... ... және оның ... ... бірі ... ... және шаруашылық қызме тетуші субъектілерге салынатын тура және
жанама ... ... мен ... ... табылады.
Қазiргi кезде Қазақстан Республикасының мемлекеттiк бюджетiндегi
салықтық төлемдердiң үлесiн келесi 2-шi кестеден көре аламыз.
Кестеден көрсетiлген ... ... ... қазiргi кезде
елiмiздiң бюджетiнiң кiрiс көзiнiң 90%-ы ... ... ... Ел ... дамып, мемлекеттiк бюджеттiң кiрiс көзi ұлғайған
сайын салықтық түсiмдердiң де өсiп ... ... ... ... ... өндiрiске байланысты. Өндiрiс бар жерде табыс та бар,
одан алынатын салықтар да бар. ... ... ... ... ... ... тигiзiп, өндiрушiлердiң ынтасын арттыруға жағай жасауы қажет.
Кесте 1
Қазақстан Республикасы мемлекеттiк бюджетiнiң жалпы кiрiсiндегi
салықтық ... үлес ... |1998 |1999 |2000 |2001 |2002 |2003 ... ... |242,7 |279,4 |304,1 |393,0 |587,0 |746,9 ... ... теңге) | | | | | | ... ... ... |178,1 |204,1 |215,6 |330,3 |524,1 |670,0 ... | | | | | | ... ... |73,4 |73,0 |70,9 |84,0 |89,3 |90,2 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... орай ... кездегі салық салу жүйесіндегі заңнамаларға сәйкес
салықтар фискалдық, реттеу, бақылау, бөлу ... ... ... еске ... ... ... Фискалды функцияның мақсаты
жалпыға ортақ немес мақсатты ... ... ... үшін ... бюджетке жұмылдыру болса, ал ... ... осы ... ... ... ... ... реттеу қызметі мемлекеттің салық
механизмі арқылы белгілі бір қаржы-экономикалық (ынталандыру, ... ... ... қол ... ... ... функциясы
табыстар көрсеткіштері мен мемлекеттің ... ... ... ... арқылы салық сомасын бағалау мақсатында кәсіпорындар
мен халықтың қаржы – шаруашылық қызметтерінің ... ... ... ... бөлу ... халықтың түрлі әлеуметтік
топтарының арасында әлеуметтік тепе-теңдікті сақтау мақсатында табыстың бір
бөлігін бір ... ... ... ... ... аз қамтылған
тұрғындар категориясы деп ... ... ... ... беру арқылы
қоғадық табысты қайта бөлуге бағытталған.
Салықтарды салу объектісі бойынша олар тура және жанама салықтарға
бөлінеді. Тура ...... ... ... мен мүлкінің тікелей
төленген салықтар. Олар өз кезегінде нақты және жеке ... ... ... ... ... мүлкінің кейбір түрлеріне (үй, жер,
кәсіп, ақшалай капитал) салынады. Жеке тура салықтар – бұл жеке адамдар ... ... ... мен ... ... ... ... айырмашылығы – жеке салық салу әрбір салық төлеушінің жеке
табысы мен мүлкін де, оның ... ... ... салықтар – баға немесе тарифке үстеме түрінде белгіленген салық
төлеушінің кірістері мен мүлкіне тікелей ... емес ... ... 9 салық түрінің екеуі, яғни қосылған құнға салық
пен акциздер жанама салық түрлеріне жатады.
Жаңа Салық ... 2002 ... 1-шi ... ... ... ... корпорациялық табыс салығы;
• жеке табыс салығы;
• қосылған құн ... ... жер ... ... салықтар мен арнайы төлемдерi;
• әлеуметтiк салық;
• жер ... ... ... ... ... ... ... құнға салық пен акциздер жанама салықтарға жатады. Ал
қалған салықтың жетi түрi тiкелей салық салу болып табылады.
Корпорациялық ... ... Бұл ... ... банк пен ... ... ... Республикасы резидент заңды тұлғалары,
сондай-ақ ... ... ... мекеме арқылы жүзеге асыратын немесе
республикадағы көздерiн табыс алатын бейрезидент-заңды тұлғалар ... ... ... ... ... ...... бизнестiң
субъектiлерi, шаруа қожалықтары, заңды тұлға – ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... төлейдi.
Корпорациялық табыс салығын салу механизмi заңды тұлғалар салықты
есептеу, төлеу тәртiбiн, алу шарттарын, жеңiлдiктер мен санкцияларды, ... ... ... ... ... 30% болып белгiленген. Негiзгi
өндiрiс құралы жер болып табылатын ... ... ... ... 10 пайыздық мөлшерлеме бойынша салық салынады.
Төлем ... ... ... ...... ... сыйақы, ұтыстар, заңды тұлғаларға төленетiн сыйақы, борыштық бағалы
қағаздар бойынша купон түрiндегi ... 15 % ... ... салық
салуға жатады.
Жанама салықтардың iшiндегi ең маңыздысы 1992 жылы енгiзiлген қосылған
құнға ... ... – ҚҚС ... ... ... ... мемлекетке оны
төлеу нәтижесiнде шеккен щшығысының орнын бағаны көтеру жолымен толықтырады
және салықты төлеудi сатып ... ... ... салу ... ... өндiрiлген өнiм (амортизациясы бар таза өнiм) болып
саналатын қосылған құн болып табылады: қосылған ... ... ... ... ... және ... бiрқатар шығындар қамтылуы мүмкiн.
Демек, бұл салықтың ерекшелiгi – оның салық ... ... ... ... ... емес, тек салық салынатын айналым мен салық
салынатын импортты қамтитын қосылған құн болып ... ҚҚС ... ... ... ... ... iшiнде Еуропа экономикалық одағының
17 елiнде пайдаланылады. Бұл ... ... ... бiрiншiден, ол
жаңа құн жасалынған орын бойынша салық төлеушiлердiң ... ... ... ... үшiн де ... ... ... және үшiншiден, бағалардың өзгеруiне, төлеушiнiң қаржылық
ахуалына, инфляция деңгейiне ... ... ... ... сенiмдi және тұрақты базасын қамтамасыз етедi. ҚҚС қазiргi
кезде Қазақстан Республикасының бюджет кiрiстерiнiң аса ... ... ... ... 2004 жылы мемлекеттiк бюджет кiрiстерiнiң жалпы
сомасында бұл төлемнiң үлес салмағы 23-24%-ды құрады.
Акциздер – бағаға ... және ... ... ... ... ... Акциздердi өзiнiң айрықшалықты ерекшелiктерiне қарай
монополды түрде жоғары бағалары мен ... ... ... ... төлейдi. Акциздер көрсетiлген қызметтерге де салынуы мүмкiн.
Акциз ставкаларын Үкiмет бекiтедi және тауар құнына ... ... ... ... ... абсалюттiк сомада белгiленедi. ҚР-ның
Мемлекеттiк бюджетiндегi акциздердiң үлесi 2004 жылы 3,5%-ды құрады.
Нарықтық механизмге көшу ... ... ... ... ең
алдымен экономиканың құрылымын қайта ... ... ... ... қаржыландыруға, ғылыми-техникалық әлуетті арттыруға,
әлеуметтік дамуды тездетуге және халықтың ең аз ... ... ... ... ... мен ... арқылы бюджет экономика мен инвестицияларды
реттеудің және ынталандырудың, өндіріс ... ... ... болып табылады.
Алдағы үш жылдық кезеңге арналған орта мерзiмдi ... ... ... ... сипатта болады:
1. Орта мерзiмдi фискалдық саясат алдағы үш ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк, республикалық және жергiлiктi бюджеттердiң болжамдық
көрсеткiштерiн;
• бюджеттiк бағдарламалардың өткен кезеңнiң iшiнде iске ... ... ... бюджет қаражатын жұмсаудың басым бағыттарын;
• республиканың немесе аймақтың әлеуметтiк-экономикалық дамуының
негiзгi бағыттарын iске асырудың тәсiлдерiн;
• бюджетаралық ... даму ... ... және ... ... ... қарыз алу мен борыш
саласындағы саясатты;
... ... ... ... ... ... ... Орта мерзiмдi фискалдық саясат республиканың ... ... ... ... даму ... ... өткен қаржы жылы
бекiтiлген орта мерзiмдi фискалдық саясат, ... ... ... ... ... ... жылы ... бюджеттiң
атқарылуын талдау мен бағалау ескерiле отырып, оның негiзгi бағыттары жыл
сайын түзетiлiп үш ... ... ... қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңның
жобасын ... ... ... ... орталық уәкiлеттi орган
Республикалық бюджеттiк комиссия қабылдаған шешiмдердiң ... ... ... ... ... ... ... түпкiлiктi нұсқасын
жасап, оны Республикалық бюджеттiк комиссияның қарауына енгiзедi. Алдағы
қаржы жылына арналған республикалық ... ... ... нұсқасын
қарау және айқындау жоспарланып отырған қаржы жылының алдындағы жылдың 1
тамызынан кешiктiрiлмей аяқталады.
Нарықтық жағдайларға көшу ... ... ... ... айтарлықтай өзгерістерге ұшырауда – ... ... ... ... күрделі жұмсалымдарға жұмсалатын ... ... ... ... ... жүзеге асыруға
байланысты мемлекеттік кәсіпорындардың едәуір бөлігі акционерлік қоғамдарға
өзгерді, олар ... ... ... ... ... ... ... мен ресурстар есебінен жүзеге асыруға тиіс.
Алайда нарықтық механизмдердің іс-әрекеті ... да жеке ... ... ... ... ... экономиканын
мемлекеттік секторын бюджеттен қаржыландыру өзінің шешуші маңызын сақтап
отыр.
Экономиканы одан әрі ... ... ... ... реформаларды
тереңдету, мұнай операцияларына, қаржы лизингіне, қаржы құралдарына салық
салуды және оның ... ... жәек ... ... күшейту инвестициялық салық преференцияларын беру нысаны
кеңейтіледі. Негізгі құралдарды жаңарту және жаңғырту процестерін ... ... салу ... елде ... ... ... даму стратегиясын іске асыру, сондай-ақ
инвестициялар көлемін өсіру және салықтық ... одан ... ... ел ... теңгерімді дамытуды қамтамасыз ету
мақсатында орта мерзімді кезеңде ... ... ... ... Олар:
• шағын кәсіпкерлік субъектілері үшін ... ... ... ... ... және ... ең ... экономиканың
шикізат емес секторына инвестиция тарту үшін шаралар қолдану;
• Салықтық әкімшілендірк процесін одан әрі ... ... салу және оның ... акпараттандыру және
компьютрлендіру;
• Қазақстандық экономиканың бәсеке қабілеттілігін күшейту
мақсатында 2008 ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалардың кірістеріне біртіндеп
ауыстыру мүмкіндігін қарау болып табылады деп көзделуде.
Мемлекеттік бюджет кірістері салық заңнамасы, ... орта ... ... ... ... ... мен ... саясатының ел экономикасын одан әрі дамытуға және
инвестициялар ... ... ... ... ... 2-ші кестеден мемлекеттік бюджет кірістерінің 2006-2008
жылдарға арналған болжамын ЖІӨ-гі пайызбен көре ... ... ... ... ... ... жылдарға арналған
болжамы
|Атауы |2006 |2007 |2008 ... |22,3 |22,7 |23,2 ... ... |21,3 |21,5 |22 ... емес ... |0,6 |0,5 |0,5 ... ... ... түсетін |0,4 |0,7 |0,7 ... | | | ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық даму
мақсаттары мен міндеттерін кешенді ... және ... ... ... ... ... ... Тұтастай алғанда орта мерзімі
кезеңде жүргізіліп жатқан бюджет саясатының жалпы бағыты ... ... ... ... реформалауға және дамытуға;
• Білім беруді дамытуға;
• Әлеуметтік реформаларды одан әрітереңдетуге;
• Идустриялық-инновациялық дамуды қолдауға;
... ... ... Жаңа ... үй ... іске ... Шағын және орта кәсіпкерлікті дамытуға;
• Мемлекеттік қызметтердіңтиімділігін арттыруға ... ... ... ... ... фискалдық саясаттың негізгі мақсаты әлеуметтік-
экономикалық дамудың басым міндететрін шешу үшін салық-бюджет құралдарын
тиімді қолдану, атап ... ... ... және ... ... ... ел ... бәсекеге қабілеттілігі
нарттыру болып табылады.
Орта мерзімді ... бұл ... қол ... үшін мынадай
міндеттерді шешу қажет:
• Бюджеттік заңнаманы және жоспарлауды жетілдіру;
• Мемлекеттік шығыстардың тиімділігі мен нәтижелігін арттыру;
• Жүргізіліп ... ... ... ... ... ... Перспективалы бюджеттік жоспарлаудың рөлін жоғарлату;
• Көлеңкелі экономиканың үлесін азайту;
• ҚР Ұлттық ... ... және ... тетігін жетілдіру;
Кез келген мемлекеттің нарықтық экономикасының қалыптасуы мен ... ... ... әсіресе экономикасын реттеу құралы ретінде
салықтық саясатты кеңінен қолдануына тікелей байланысты ... ... ... пен ... және ... ... арасында қарым-
қатынасты қалыптастыруда фискалдық және реттеушілік қызметті жүзеге
асыратын салықтық ... ... ... ... ... біріне
айналып отыр. /12/
Салық саясаты арқылы шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... ... ... ... кірісін қалыптастыруға, қоғам
мүддесін қолдауға болады. Сондықтан елімізге ... ... ... мен ... ... ... ... арқылы реттеушілік
қызметін жүзеге асыру барысында ... ... пен ... және орта ... ... ... мен ... жүзеге асыруымыз
керек.
II-бөлім. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҮШІН ЭКОНОМИКАНЫ ... ... ... ... ... ... саясаты және оның Қазақстан
экономикасының дамуы үшін маңыздылы
Еліміздің нарықтық ... ... ... экономиканың тиімді
және тұрақты дамуын қамтамасыз ету үшін ... ақша ... ... ... ... және ... айналысын, олардың көлемін,
банк және қаржы жүйелерінің қызметтерінің тиімді жүргізілуін, ... ... бет ... ... ... мен ... ұтымды жүргізу
мемлекеттің және қаржы саласының негізгі міндеті мен мақсаты ... Осы ... ... ... ... кең ... бірі ... Республикасының Ұлттық банкік жүргізетін ақша-
несие саясаты болып табылады.
Қазақстан Ұлттық банкі ... ... ... ... және
жүзеге асыратын басты орган болып табылады. Ақша-несие саясатының
экономикалық ... бұл ... ... ... ... өте тиімді
мемлекеттің реттеу және дамыту саясатты болуында.
Ақша-несие саясаты – бұл айналыстағы ақша ... ... ... ... өзгертуге, жалпы банк жүйесiнiң қызметiн реттеуге
бағытталған шаралар жиынтығы. Ақша-несие ... ... ...... банк ... ... Ал ... Ұлттық банк тарапынан реттеу объектiлерiне экономикадағы қолма-
қол және қолма-қол ... ... ... ... ... ... ... саясатының екi түрi бар:
• рекстрикциялық ақша-несие саясаты;
• экспанциялық ақша-несие саясаты.
Рекстрикциялық ақша-несие саясаты - коммерциялық банктердiң ... ... ... және ... шарт белгiлеуге, сондай-ақ сыйақы
мөлшерлемесiнiң деңгейiн арттыруға бағытталатын шаралар жиынтығы.
Экспанциялық ақша-несие саясаты – ... беру ... ... ақша ... ... ... ... және сыйақы
мөлшерлемесiнiң төмендеуiне байланысты сипатталады.
Ақша саясатының құралдарын төмендегiдей топтастыруға болады:
Ақырғы мақсат:
а) экономиканың өсуi;
ә) толық жұмысбастылық;
б) бағаны ... ... ... ... мақсат:
а) ақша жиыны;
ә) пайыз мөлшерлемесi;
б) айырбас курсы.
Құралдары:
а) несие берудiң лимитi, пайыз мөлшерлемесiн тiкелей реттеу;
ә) мiндеттi резервтер нормасының ... ... ... өзгеруi;
в) ашық нарықтағы операциялар.
Тiкелей (а) және жанама (ә,б,в) құралдарының ... ... ... құралдарды тиiмдi пайдалану ақша ... ... ... ... ... ... алғашқы өзгерiстер кезеңiнде,
тiкелей және жанама ... ... ... ... ... ... ... бойынша ресми қайта қаржыландыру
мөлшерлемесiн, сол сияқты басқа да ... ... ... ... қаржыландыру мөлшерлемесiн ақша нарығының жалпы жағдайына несие
бойынша сұраныс пен ... ... ... ... белгiлейдi.
Қазақстан Ұлттық банкi мүдделендiру мөлшерлемесi саясатын ... ... ... ... асырылатын аумақтағы нарықтың мүдделендiру
мөлшерлемесiне әрекет ету үшiн пайдаланады.
Жоғарыда атап өткеніміздей ... ... ... саясатының
басты көздеген бағыты: инфляцияны төмендету және теңгенiң ... ... ... алу. Бұл ... орындауда Қазақстан
Республикасының Ұлттық банкі бүгінде қатаң ақша-несие ... ... ... ақша ... келесідей ақша-несие саясатының ... ... ... ... ... мөлшерлемесi: ресми мүдделендiру мөлшерлемесi
деңгейiн белгiлеу;
• Қазақстан Ұлттық банкi жинақталатын ең төменгi мiндеттi ... ... оның ... ... ... ... көлемiне және түрлерiне байланысты жiктеу;
• Мемлекеттiң бағалы қағаздарын ... алу және сату ... ... ... ... осы ... ... ақша жиынын реттеу;
• Банктерге және үкiметке, экономикалық құрылым ... ... ... ... ... ... басқыншылық, яғни Ұлттық банктің шетел
валюталарын өзі ең бірінші ... алуы және осы ... ... мен ... ... ... отыру;
• Кейбiр жағдайларды несиелiк операциялардың жекелеген ... мен ... ... ... шектеулер енгiзу;
• Ресми есепке алу (дисконттық) мөлшерлемесi.
Соңғы мақсаттар жалпы экономикалық ... ... ... валюталық, сыртқы сауда, құрылымдық және басқа да саясаттарды
ескере отырып, несие-ақша саясаты жоғарыда аталған саясаттардың бiр ... ... ... ... ... ... Орталық банктiң жанама
құралдары арқылы жүзеге асырылады. Қазақстан Ұлттық ... ... ... ... ... мөлшерлемесiн, сол сияқты басқа да
мүдделендiру мөлшерiн белгiлейдi. Ресми ... ... ... ... ... ... несие бойынша сұраныс пен ұсынысқа, инфляция
деңгейiне ... ... ... ... ... мүдделендiру
мөлшерлемесi саясатын мемлекеттiк ақша-несие саясаты жүзеге асырылатын
аумақтағы нарықтың мүдделендiру мөлшерлемесiне әрекет ету үшiн ... ... ... ... ... ... мақсаты – айналыстағы
теңге деңгейiн көтере отырып, ... ... ... ... соның
нәтижесiнде ақша жиыны және инфляцияның ... ... ... ... ... Жоғары пайыз мөлшерлемесi, шын ... ... ... өз ... ... көлемiн құрайды. Демек, жаңа пайыз саясаты
алдағы уақытта ... ... бiр ... ... өзiнiң нәтижелерiне қол
жеткiзуi тиiс. Ұлттық банктiң мүдделендiру мөлшерлемесi ақша ... ... ... ... ... ... ... ретiнде қызмет етіп отырады.
Қазақстандағы инфляциямен күресудің тағы да бір маңызды факторы шетел
валютасына ... ... ... ... болып табылады. Өткенге оралатын
болсақ, теңгені енгізгеннен кейінгі ... ... ... ... ... ... ... алып-сатарлық табысқа қол жеткізу мүмкіндігінің
салдарынан банктің қысқа мерзімді капиталдары ссудалық нарықтан валюталық
нарыққа ауысып ... ... ... ... ... ... мен ішкі
құны арасындағы шекті қатынастың бұзылуы, Ұлттық валютаның ... ... ... түсті.
Қайта қаржыландыру мөлшерлемесiнiң шамасы ақшалай қаражаттарға ... және ... ... ... ... ... банк
мүдделендiру мөлшерiн реттеу арқылы республикамыздағы ақша ... әсер ... және ... ... ... ... немесе
қысқартуға мүмкiндiк жасайды. Ресми пайыз мөлшерлемесiнiң ... ... ... үшiн, ... банк ... ақша ... ... жасау
шегiндегi негiзгi бағыттарын сипаттайтын басты бiр көрсеткiштi бiлдiредi.
Ұлттық банктiң ресми ... оның ... ... ... ... ... шартына сай банктер ... ... ... ... ... ... ... етедi. Соның негiзiнде
сұраныс пен ұсынысқа байланысты саудада белгiленетiн Ұлттық банктiң ... ... ... ... ... және ... қысқа
мерзiмдi несиелер бойынша пайыз мөлшерлемелерi жыл бойына Ұлттық банктiң
мүдделендiру ... ... ... ... ... ... ... өз кезегiнде инвестициялау үшiн әлуеттiк ресурс
болып табылатын депозиттердiң ... ... ... ... түстi.
Ақша нарығындағы тепе-теңдiктi қамтамасыз етуде, банктерге ... ... ... және ... ... ... төлемсiздiктi
төмендетуде, сол сияқты банктiң салым иелерi мен акционерлерiнiң ... ... ... банк ең ... ... талаптар механизмiн
қолданады.
Ұлттық банк екiншi деңгейдегi банктер үшiн, олардың ... ... ең ... ... талаптарды орындау барысында
банктерге келесiдей екi тәсiлдi қолданады:
1) мiндеттi ... ... ... ... банк ... ... ... нормасын жоғары
тағайындаған сайын, коммерциялық банктердiң операцияларды жүзеге асыруға
пайдаланатын қаражаты аз болады. ... ... өсуi ( rr ) ... ... ақша ... азаюына алып келедi. Сонымен
Орталық банк мiндеттi резервтер нормасын өзгерте отырып , ақша ... әсер ... ... ... ... бiрi есеп ... өзгерту.
Мұндай тiркеу мөлшерлемесiн пайдаланатын Орталық банк ... ... ... ... есеп ... ... ... онда Орталық
банктен қарыз алу азаяды, демек коммерциялық ... ... ... ... және коммерциялық банктер қымбат несие алғаннан соң,
қарыз пайыз мөлшерлемесiн өсiредi.
Қазақстан экономикасындағы ... ... ... өсуі
негізінен ұлттық экономиканың әлі де болса шикізаттық бағытта болуы, яғни
шикізаттық ресурстар экспортынан ғана ... жылы ... ... оң болып
отыруы және соңғы 5-6 жылда экономиканың қарқынды өсуі, ... ... және ... ... ... артуы болып отыр. Ал осы сұранысты
қанағаттандыру қабілетін ... ... ... ... шамалы
болуы, шетелдік өнімдер импортының жоғары болуы, отандық өңдеу ... ... ... ... ... ... ... өзі қиынға түсіп отыр. ... ... ... ... ... ... қарқынының ақырындап өсіп келе жатқандығын айтсақ болады.
Егер экономика осы қарқында дами беретін болса, ... ... ... ғана қолында болып, оның басты негізі өндіріс саласын тиімді
дамытпасақ алдағы ... ... ... орын алуы ... ... ... ... саясатының 2003-2006 жылдарға
арналған негізгі міндеті Ұлттық банктің тікелей араласуын, яғни ... ... ... ... ... ... ... айналдыру
арқылы қатаң ақша-несие саясатын жүргізуді қолға алып отыр. Инфляциялық
тұрақтылықты және оның ... ... ... үшін ... ... ... ал ... Үкіметі ұлттық экономиканы шикізаттық
экономикадан алып ... ... ... арналған индустриялық-
инновациялық стратегияны жүзеге асыруда.
Экономиканың тиімді дамуы үшін инфляцияның төменгі деңгейін ұстап тұру
және ... ... ... қамтамасыз етуде инфляцияны
таргеттеудің ақша-несие саясатындағы орны ерекше. ... ... ... ... дамуында алдағы жылдарға негізгі экономикалық
көрсеткіштер мен ... ... ... ... белгілейді. Бұл
саясатты жүзеге асыруды және толық қадағалап отыруды Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... өту ... негізгі қызметтер мен шаралар қолданыс табады:
• Бағалы қағаздардың алғашқы және ... ... ... ... Ұлттық банктің бағалы қағаздар портфелін кеңейту;
• Қаржы нарығының ... ... ... ... ... пайыз ресми
мөлшерлемесін және Ұлттық банктің қысқа ноталарының ... ... ... ... ... ... ақша бірлігінің тұрақты деңгейін ... ету ... ... ... ... ... орта ... және
алдын ала көрсеткіштер арқылы олардың өз қызметтерін жоспарлауға
жағдай ... ... ... ... тенденцияның сақталуы
еліміздің Ұлттық банкінің ақша-несие саясатында жаңа режим болып ... ... ... ... болып отыр. Қазіргі таңда
инфляциялық таргеттеудің негізгі саясаттары мен құралдары, басты себептері
мен әдістері ... бұл ... ... банктің қолға алып іске асырып
отырғандығын көре аламыз. Елдің макроэкономиклық ... ... ... әрі ... дамуы, соңғы жылдардағы сыртқы экономикалық
жағдайлың ... ... ... жаңа ... ... ... ... болды. Бұл банк стратегиясы ақша-несие саясатиын нақты жүргізуге, ... ... ... қызметтері мен активтілігін дамытуды және
ақша ... ... ... ... ... банктің ақша-несие
саясаты инфляцияны минимизациялауға ... яғни тек қана ... мен ... ... ... емес, экономикадағы тұрақсыз
бағалар болып табылатын ауыл ... ... ... және ... бағаларды қатаң түрде реттеп отыру шаралары болып табылады.
Елімізде 2004 жылдан бастап Ұлттық банк ... ... ... есептеу көрсеткіштерін базалық инфляцияның көрсеткіштері негізінде
есептей бастады. Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі ... орай ... ... ... екі әдістеме бойынша жүргізіледі
және оны Қазақстан Республикасының Статистика ... ... ... ... инфляция есебінің бірінші әдістемесіне сәйкес тұтыну
бағалары индексінен (ТБИ) ... ... ... және
көмірге бағаны алып тастау, ал екінші әдістеме ...... ... ... ... ... 5 компонентті және бағаның неғұрлым төмендегенін
көрсеткен 5 компонентті алып тастау ... ... 2004 ... бойынша осы екі әдісті пайдаланып инфляция деңгейін есептеп,
тиісті көрсеткіштерді салыстырғанда 1-ші әдіс ... 6,7% және 2-ші ... 5,9% ... Бұл ... ... ... 2004-2006
жылдарға арналған негізгі бағыттарында негізі қаланған 2004 жылға ... ... ... осы жылы ... ... ... құрайтынын
ескере отырып, 2004 жылы инфляция деңгейі 6,7% болуына ... ... ... деңгейден 0,7% шамалы асқандығын байқаймыз.
Сонымен Ұлттық банктің ақша-несие саясатының биылғы және алдағы ... ... ... ... ... ... деңгейін тұрақты
белгіленген шамада ұстап тұру болып табылады. Ұлттық банк ... ... 2005 жылы ... 2006 жылы ... және 2007 жылы 4,1%-5,5%-дан аспауы керек;
Енді еліміздегі ақша-несие ... ... іске ... ... ... 1-ші кестеден еліміздегі ақша ... ... ... өсу шамасын, ақша массасын және инфляцияның жылдық деңгейінің
шамаларын және ақша-несие саясатының ... ... іске ... ... ... ... ақша-несие саясатының жүргізілу барысы
| |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 (6 ... ... ... ... |175 |208.3 |316.9 |577.8 |550.6 ... ... ... | | | | | ... ... өзгерісі, % |29.5 |19 |52.2 |82.4 |-4.7 ... ... |131.2 |161.7 |238.7 |379.3 |389.5 ... ... ... | | | | | ... ақшалардың |23.3 |23.2 |47.6 |58.9 |2.7 ... % | | | | | ... ... ... ... |576 |765 |971.7 |1650.1 |1833.3 ... ... өзгерісі, %|45.1 |32.8 |26.8 |69.9 |11.1 ... ... ... % |6.4 |6.6 |6.8 |6.7 |3.5 (6 ай) ... кестеден көретініміздей соңғы жылдардағы ақша агрегаттарының,
ақша ... өсу ... ... ... ... ... тиімді
жүргізілуі нәтижесінде инфляцияның жылдық деңгейі 2003 және 2004 жылдары 7%
деңгейінде тұрақты қалпын сақтауда. Ал ... ... 11 ... ... инфляция деңгейі ақша-несие саясатының болжаған және ... асып ... ... Қазір инфляция деңгейі шамамен 8% болып, 2005
жылы 4,9%-6,5% болады деп ... ... ... көрсеткішінен
асып кетіп отыр.
Өйткені елімізде бұрыннан бері жүргізіліп келе жатқан саясаттар
нәтижесінде ... ... ... тым ... ... ... ... алып келе жатыр және елімізде шілде айынан бастап
халықтың ... ... ... ... мұнай бағасының рекордтық
нәтижеге жетуінен бүгінде инфляция деңгейі 11 айдың ішінде осындай нәтиже
берді. ... ... ... Ұлттық банктің негізгі және ... бірі ... ... ең ... әдіс ... табылатын
Ұлттық банктің қысқа мерзімді қойылымдарын енгізу ... ... ... банк ... ... саясатын жүзеге асыруда «қайта қаржыландыру»
пайыз қойылымын өсіру арқылы қатаң түрде ретеуді қолға алды.
Ұлттық банк бұл ... ... ... асып ... оны ... ... ... пайыз қойылымын екі рет
өсірді. Оның ... ... ... 2005 жылдың 1-ші сәуір айында РЕПО
операциясының қайта қаржыландырудың пайыз қойылымын 7%-дан ... ... ... рет ... қойылымын өсіру 1 шілдеде 8%-ға өсіру негізінде қолға
алынды. /7, 3 ... ... ... ... саясаты
Рыноктық қатынаста бәсекенiң дамуымен экономикада мемлекеттiң ролi
төмендейдi. Бiрақ дамыған елдер ... ... тек қана ... ... материалдық-техникалық базаның қалыптасуы мүмкiн емес.
Елдегi инновациялық даму мемлекеттiң ... оң ... ... инновация мен инвестиция мемлекеттiң реттеудiң объектiсi болып
табылады.
Көптеген дамушы елдер табиғи ресурстарға бай бола тұра, тұрақты ... ... ... ... ... ... экспорты бұл елдердің
мемлекеттік қазынасына ... ... ... ... көтереді.
Алайда, уақыт өте келе ... ... ... құлдыратады, яғни
мемлекетті шикізат ... және оның ... ... ... ... шикізатты аз қажет ететін жаңа саланың дамуын ынталандырмайды
және шикізаттың күндердің күнінде ... еске ... бұл ... маңызды екенін түсінеміз.Дәл осы жағдайдан шығудың бiрақ ... ол - ... ... ... дамыту.
Қазіргі таңда ел экномикасы дамуының шешуші факторлары - ғылым мен
инновациялық технологиялар екеніне күннен-күнге көз ... ... ... озық ... мен ... ... 1951 ж. ... дүние жүзіндегі ең алғашқы технопарк – ... ... ... ... ... болды. Өткен ғасырдың 80-жылдары
технопарктер тек АҚШ, Еуропада ғана емес, ... ... ... ... ... ... да ... бастады.
Жапондықтар жаңа өнімді ойлап табу және оны ... ... ... мен ... да ... ... ... 1 айдан кейін шықса, АҚШ-та –4, Еуропада 2 ... ... үшін ... ... ... деңгейге жеткізу үшін 4 ай
жеткілікті, ал АҚШ-та бұл көрсеткіш- 11 ай .
Ал Қытайда жаңа ... мен ... ... ... ... ж. ... ҒТИП /ғылыми-техникалық индустриалды парктер/
айналысады.Онда технологиялық жетістіктер коммерциялық және ... ... ... ... ... әр түрлі саладағы
ғылыми орталықтар мен ... ... ... ... ... ... зерттеулерін жүргізуге көмектеседі,ақпарат және ... ... ... ... ... , ... “қолайлы
орта” жасайды.Қытай экономикасына үлкен үлес қосып, инновацияны дамытып
отырғанын ҒТИП ... ... ... ... өсуінен байқаймыз.1991ж.
–2587, 1992 ж. –9678, 1996 ж. –13722, 2000 ж. –20796.
Ал ... ... ... ... ғылым мен техниканы соңғы
50 жылда өте қарқынды дамытты. Екінші дүниежүзілік соғыстан әлемдегі ... ... бірі ... шығып, соғыстан кейінгі ... ... ... ... және ... салаларға бағыттады.Корея
Республикасы ғылыми-техникалық саясатын өткен ғасырдың ... ... ... 1967 ж. ... ... ... ... және жүзеге асыру болып табылатын Ғылым және технология Министрлігі
құрылды және Ғылым мен ... ... ... Заң ... ... ... 5 ... кезеңдерге жоспарланған.
Финляндия 1991 жылға дейін экспортының жартысын ... ... ... ... ... және 90- ... экономикалық дағдарыс
Финляндия экономикасына да жағымсыз әсер ... ... ... ж ... 1993 ж 20%-ға ... өсіп кетті. Осы келеңсіз жағдайдан
шығу үшін ... ... 1991 ж жаңа ... ... ... ... дамыған елдер қатарына қосу.Осы
бағдарламаны жүзеге асыру мақсатымен ... ... ... ... Оның ... ... Финляндия Президенті қадағалайды.
1990 ж. бүкіл КСРО елдерінің экономикасында жағымсыз ... ... ... ... ... ... ... көңіл
бөлінбеді, көптеген кәсіпорындар жұмысын тоқтату, бөлшектену, тіпті қайта
құрылу сияқты ... ... ... ... себебі –
нарықтың қатал ... ... ... ... көп ... ... басқару, сын көтермес қаржылық ... және осы ... ... ... болып оралды.
Нарыққа көшу процесі аяқталғаннан кейінгі жылдарда ... ... ... (газ, ... ... ... түскен валюталық
түсімдерге тікелей байланысты болды. ... ... ... өсу байқалды. Бірақ бұл өсім шикізат ... ... ... яғни ... ... ... түсінген ҚР Үкіметі қырағылық
танытып, елдің индустриалды-инновациялық саясатын қолға алды. 2002 ж шілде
айында ҚР ... ... ... қызмет" туралы Заң күшіне
енді.
Әрбір ел дүниежүзілік рынокта өз орнын тауып, үлесінен ... Бұл ... ... ... ... мәлім. ХХ ғасырдың 50-60
ж.ж дамыған елдер қолға алған негізгі ... де осы ... ... ... негізін жасап, мемлекеттік бюджеттен
қаржыландырып немесе басқа қаржы ... ... ... ... ... ... дамуы да екіталай.
Іс жүзінде ғылыми зерттеулер мен инновациялық процестерді мемлекеттік
қолдаудың негізгі кең тараған 3 әдісі бар.
1. ... ... ... ... қатысуы;
Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын ірі лабораториялар қалыптастыру,
нәтижесін ақысыз ... ... ... ... бұл ... ... денсаулық сақтау, ауыл шаруашылығы мәселелерін
шешумен айналысады;
2. Қайтарымсыз негізде субсидиялар бөлу;
Мемлекеттік емес лабораторияларда іске ... ... ... ... ... ... ... қаржы бөлінеді.Негізгі қойылатын
шарт- зерттеулер барысы бойынша толық есеп ... ... ... ... ... ... зерттеулер мен тәжірибе жүргізуге инвестиция
бөлінген жеке бизнеске салық жеңілдіктерін ұсыну.
Мемлекеттiк қаржылық ... және ... ... құру үшiн
оған көп мөлшерде қаржы керек. Осы мәселе қазiр елiмiзде күрделi мәселенiң
бiрi болып отыр, ... ... ... ... ... ... Инновациялық қорлар, Даму банкi, экспорттық
несиелер мен инвестицияны сақтандыру корпорациясы сияқты даму ... ... шет ... ... ... назар аударып көрелік.
Жапонияда инновацияларға II дүниежүзілік соғыстан кейін көп ... ... ... және орта ... ... экономиканың негізін
құрайды.
Инновациялар саласындағы мемлекеттің 2 қызметін атауға болады
Мемлекет
Құқықтық- нормативтік жағынан ... ... ... ... ... ... саясатты солар арқылы жүргізеді. Шағын
кәсіпорындар барлық кәсіпорындардың 99%-н құраса, ... ... ... ды ... ... ... шағын және орта бизнестегі
кәсіпкерлікті қолдауының мәні қажетті капитал салымы мен ... ... ... болып табылады.
Мемлекеттік деңгейде кәсіпорындарына мынандай қолдау көрсетеді:
1. Мамандандырылған мемлекеттік мекемелер (шағын ... ... ... ... ... ... бас
басқарма, регионалдық органдар, мемлекеттік даму корпорациясы, ... ... ... ... ... ... жапондық регионалдық орталық комитеті) ... ... ... ... ... ... кепіл беру мен. қаржылық көмек көрсету;
Оны 59 филиалы бар мемлекеттік қаржылық ... 102 ... бар ... ... 117 ... бар сауда және өндірістік кооперацияның
Орталық банкі, шағын инновациялық кәсіпорындарға арналған ... ... ... ... және орта ... ... ... жүйесінің негізгі
элементі ол құқықтық-нормативтік қамтамасыз ету болып табылады. Оған “Шағын
және орта бизнесті мемлекеттік қолдау” туралы ... ... ... ... ... туындайтын төтенше жағдайлар” туралы Заңға дейін т.б. заңдар
кешнін ... ... ... ... 47% -н, ал жергілікті
коммерциялық банктер100% кредитті ... және орта ... ... инновациялық кәсіпорындарды қаржылық қолдаудың арнайы механизмдері
қолданылады. Олар “жеңіл қарыздар” деп ... Егер жай ... ... ... инновациялық кәсіпорындар қарызды осының жартысымен алады.
Шет елдер тәжірибесінен инновацияны дамытудағы мемлекеттің
рөлінің өте маңызды ... көз ... енді ... ... дамытуға қандай мемлекеттік қолдау көрсетілетінін және жалпы
инновациялық дамудың ерекшелiктерiне тоқталайық.
Экономикалық ғылымдар және экономикалық даму ... ... ... жаңа ... ... тиiмдi модернизациялауды
қамтамасыз етедi. Бұл әсiресе Қ.Р-сы үшiн өте маңызды, өйткенi 1990 жылдан
бастап ... ... ... ... ... техникалық
деңгейi құлдырады, ғылыми өнiмдердiң шығуы азайды, ... ... ... ... ... ... жүйе түгелiмiн
жойылды, елiмiз өзiнiң iшкi сұранысын қамтамасыз ете алмай қалды. ... ЖIӨ ... де 1990 ... ... 1995 жылы 40%-ға ... 1996 жылы ... 0,5%-ға өсуiмен экономикалық дағдарыс керi бұрылып
экономикалық жандану кезенiне өттiк. Осы жылдардағы ЖIӨ ... ... тек қана 2003 жылы 1990 ... деңгейге жеткен екенбiз. Сонымен
қатар елiмiзде ғылым мен ғылыми-техникалық қызметтерге қаржы бөлу өте ... ... 0,9% ... ... Ал ... ... ... онда 2015 жылы болжам бойынша оның үлесi 0,6%-ға дейiн ... Бұл ... ... ... ... 2015 жылы ... бойынша
ғылым және ғылыми-инновациялық қызметке ЖIӨ-нен бөлiнетiн қаржы ... ... ... ... Егер мұны ... ... ... ғылымға
бөлiнетiн қаржы Францияда 45%, АҚШ пен Германияда – 36%, Жапонияда – ... ... ... ... ... және асқандағы ЖIӨ-нiң
құрылымының болжамы стратегияны ... ... және оны ... үлесi. (%)
Елiмiздегi инновациялық саланы мемлекеттiк қолдауды ... ... ... ... ... ... Оның ... келесідей:
1. Инновацияның басым бағыттарын анықтап, инновациялық ... ... ... ... ... ... ... жұмылдыруды ұйымдастыру және жағдай жасау.
3. Инновациялық инфрақұрылымды құру.
4. Мемлекеттік бюджеттен инновациялық бағдарламалар мен ... ... ... ... өндірісті құруға мемлекеттің араласуы.
6. Мемлекеттік тапсырыспен орындалатын инновацияларды міндетті ... ... ... ... ... ... ... /10/
Сурет-2 - Инновациялық қызметке бөлiнетiн ЖIӨ көлемiнiң
Елiмiзде ғылыми-техникалық инновациялық бағдарламаларды ... ... даму ... ... Оның ... 3 қаржылық және 2 ... ... ... ... ... өсу факторы ретiнде посткеңестiк
елдерде инновация екiншi деңгейдегi жоспар ... ... ... ... ... ... және ... тәжiрибе бойынша тұрақты экономикалық
өсуге қол жеткiзу ... ... ... ... көз ... осы ... ... 3-4 жылда инновацияға деген көзқарас өзгердi.
Елбасымыз Н.Ә. ... ... ... ... ... ... ... ұлттық инновациялық жүйе құратын уақыт жеттi” деп атап
көрсеттi. / (15), 205 бет /
ҚР-ның бүгінгі ... ... ... ... ... ... қолдау және іске асыру бағыттарынан құралады. Олар:
• ҒЗТКЖ ұйымдары, яғни ... ... ... институттары,
инкубаторлар, инновациялық орталықтар, ... ... оқу ... құрастырушылық орталықтар, кластерлер, шағын
бизнес салалары қатысады.
... ... ... және ... ... ... стратегиялар, салық және несие жеңілдіктері, ... және ... ... ... ... ... сақтандыру және
зейнетақы компаниялары, инновациялық қорлар, инновациялық банктер,
венчурлық ... даму ... ... ... ... және Даму ... ... нарықтық қатынастарға өтпелi кезеңiнде
экономикада кәсiпкерлiк қызмет даму үстiнде. Кәсiпкерлiк, әсiресе шағын
кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... ету үшiн кәсiпорын жаңа
технологиялар мен ... ашып ... ... ... ғана ... ... мен ... бәсекеқабiлетiне ие болады. Бiрақ бүгiнде отандық
кәсiпорындардың инновациялық қызметi ... ... ... ... товарлардың бәсекеқабiлетi әлсiз екенi белгiлi.
Әйтсе де бұл инновациялық жобаларға көптеген қаржы қажеттiлiгi туындап
отыр, ол ... ... ... көп ... ала ... ... ... басқа салаларға қаржы сұранысы туындап отыр, әсiресе
әлеуметтiк салаларға. ... ... ... бiрден бiр көзi инвестиция
тартуды ынталандыру болып табылады.
Ал Ұлттық инновациялық қор геостационарлық спутникті құру және ... ... ... Осы ... ... “ҚР ... ... 2005-
2007 жылдарға дамуы” деген ... ... ... ... ... ядролық орталық аясында бірқатар маңызды зерттеулер
жүргізілуде,оның ішінде қуаты 70 Мвт ... ... атом ... ... ... ... ... отырып шуды изоляциялайтын материал
өндіру қолға алынды.
Индустриялық ... ... ... бәсекеге түсуге қабiлеттi
және тиiмдi ұлттық өнеркәсiптi қалыптастыру үшiн кәсiпкерлiкке қолайлы
жағдайлар ... және ... ... ... ... ... елiмiз осы мәселелердi шешiп жоғары ... ... ... ... ... үшiн, ... экономикалық өсудi және
экологиялық тиiмдi өндiрiстi қамтамасыз ету мақсатында ... ... ... 2003-2015 жылдарға
арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясын қабылдады және ол алғашқы жылдан бастап
оң нәтижелер бере ... ... ... биылғы жылы “Бәсеке
қабiлеттi Қазақстан”, “Бәсекеқабiлеттi экономика” және ... ... ... ... ... ... үшiн өзектi мәселелердiң
бiрi Индустриалды-инновациялық стратегияның негiзгi ... ... ... ...... ... ... және экспортқа бағытталған тауар шығаратын өнеркәсiптер құрып,
қызмет көрсету саласын мығымдау.
Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасына сәйкес бiз экономиканың
шикiзаттық бағытынан арылып, ... ... ... ... мен ... жабдықтарын шығаруды жолға қоюға тиiспiз. Яғни
инновация – негiзгi қозғаушы күш болмақ.
Ендi осы тұрақты экономикалық ... ... ... ең ... факторы болып отырған Индустриялы-инновациялы даму стратегиясының
мақсаты мен ... ... ... ... басты мақсаты шикiзат бағытынан қол үзуге ықпал
ететiн экономика салаларын әртараптандыру жолымен елдiң ... ... ... ұзақ мерзiмдi жоспарда сервистiк-технологиялық экономикаға ... ... ... ... ... ... және қызмет көрсету саласында бәсекеге түсуге
қабiлеттi және ... ... ... , ... және қызмет
көрсетулер өндiрiсi мемлкеттiк ... ... ... ... табылады.
Дүниежүзiлiк экономиканың ғаламдануы аясында Қазақстанның қазiргi
таңдағы экономикасының дамуында ... ... орын ... ... бiр ... шикiзат бағыттылығы;
• әлемдiк экономикаға ықпалдасудың әлсiздiгi;
• ел iшiндегi салааралық және ... ... ... iшкi ... ... мен ... ... сұранысының мардымсыздығы
(шағын экономика);
• өндiрiстiк және әлеуметтiк инфрақұрылымның жеткiлiктi дәрежеде дамымауы;
• кластерлiк желiлердiң ... яғни ... бiр ... ... және ... кешенге жатпайтын экономика саларында
негiзгi қорлардың тез тозуы;
• кәсiпорындардың жалпы техникалық және ... ... ... ... ... және ... ... (ҒЗТКЖ) қаржының
аз бөлiнуi;
• ғылым мен өндiрiс арасында ұтымды байланыстыболмауы;
• мамандарды және жұмысшы кадрларды даярлау мен қайта ... ... ... ... ... ... секторларына инвестициялар салуға отандық қаржы
институттары үшiн ... ... ... ... 1 ... электр энергиясының жұмсалу деңгейi бойынша, сондай-
ақ экономика салаларындағы еңбек өнiмдiлiгi бойынша кейбiр ... ... 7-10 ... ... ... қалып отырмыз;
• Қазақстан кәсiпорындарының негiзгi қорлары құлдырау ... ... ... ... ... тозу ... орта есеппен 29,7%
құрады. Ал бұл ел экономикасының бәсекеге түсу қабiлетiнiң төмендеуiне
душар етедi. Егер ... ... 1 ... ... 2,8 ... жұмсалатын болса, Ұлыбритания, Германия, Италия және Жапония ... бұл ... 0,22 – 0,3; АҚШ, ... ... Кореяда – 0,4-0,6;
Канада мен Қытайда – 0,8-1,2 ... ... ... ... ... шешу қызметi барысында стратегияның келесi мiндеттерiн
атап өтсе болады:
Стратегияның мiндеттерi:
• өңдеушi өнеркәсiпте орташа ... өсу ... 8-8,4% ... ету, 2000 ... ... 2015 жылы еңбек өнiмдiлiгiн
кемiнде 3 есе арттыру және ЖIӨ энергия сыйымдылығын 2 есе төмендету:
• өңдеушi ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру; бәсекелестiк артықшылықты
жетiлдiретiн қоғамдық институттарды қамту; ... ... ... ... отырып, нақты өндiрестерде қосылған құн тiзбегiндегi элементтердi
итеру;
• ғылымды көп қажет ... және ... ... ... негiзделген
өндiрiстер құруды ынталандыру;
• сапаның әлемдiк стандартына көшу;
... ...... және ... процестерге қосыла
отырып, өңiрлiк және дүниежүзiлiк экономикамен ықпалдасуды күшейту.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорытындылай келе, экономиканың ... даму ... ... ... қажетті екендігіне көзіміз жетті. Экономиканы
мемлекеттік реттеу әр елде әр ... ... ... ... экономикалық дамуда міндетті түрде экономикалық реттеу ... ... ... ... өз ... ... ... қолдауды қажет ететін салаларын мемлекеттік қолдау арқылы және ұлттық
экономиканың ... ... мен ... ... ... ... ... асырады.
Жұмыс барысында эколномиканы мемлекеттік реттеудің екі ... ... бар ... ... жетті. Олар экономиканы
мемлекеттік реттеудің тікелей және жанама әдістері. ... ... ... ... ... сипатын алса, ал жанама әдістер нағыз нарықтық
экономиканы ... ... ... ... көрсетеді. Жанама
әдістер арқылы нарықтық экономиканың заңдылықтарына қайшы келмей, керісінше
олардың маңызды және стратегиялық салаларын ынталандыру мен ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Рсепублткасы үшін маңызы жоғары болып табылатындығына ... ... ... мемлекеттің даму бағдарламалары, стратегиялары,
қаржы және өндіріс салаларының даму бағдарламаларының, Ұлттық банктің ақша-
несие саясатының, ... ... ... осы
экономиканы жанама реттеу әдістері болып табылады.
Экономиканы ... ... ... ... бірі болып
табылатын мемлекеттік бюджет, мемлекеттік қаржылардың ... да ... ... көзі салықтық түсімдер болып табылады. Сондықтан мемлекеттің
қаржы ресурстарын қалыптастырудың негізгі көзі – салық жүйесі және ... ... бірі ... табылатын халыққа және шаруашылық қызме
тетуші субъектілерге салынатын тура және жанама ... ... ... ... ... Ұлттық банк жүзеге асыратын ақша-несие саясаты ... ... ... реттейтін басты саясаттардың бірі болып
табылады. Бұл саясаттың экономика дамуындағы ... ... ... ... ... ... ТМД елдері бойынша ең дұрыс
қалыптасқан және әлемдік талаптарға сай дамып отырған бірегей жүйе ... ... ... ... 2002 ... бастап негізгі басты мақсат
ұлттық валютаның тұрақты ... және оның ... ... ету болып
отырғандығынан көре аламыз.
Барлық ... ... ... оның iшiнде экономиканың
шикiзаттық емес бағытындағы салаларда жұмыс iстейтiн экспортқа ... ... ... ... ... ... мерзiмдi стратегиялық мiндеттердi шешу мақсатында ғылымды көп қажет
ететiн және жоғары технологиялық өндiрiстердi дамыту үшiн ... ... ... бөлу ... ... Государственные регулирование рыночной экономики / Под. ред. Петрова
Р.П. СПб, 1999г.
2. С.Б. Мақыш, Оқу құралы “Ақша ... және ...... ... 2004 ж. – 248 бет.
3. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. ... ...... 2003. – 448 бет.
4. Ивашковский С.Н. – Экономика: микро- и ... ... – М.: ... 1999. – 360 ... ... Н.Г. Принципы экономикс. – Спб: Питер Ком, 1999. – 784 с.
6. Ермекбаева Б.Ж. ... және ... ... Оқу құралы – Алматы: ... – 131 ... ... Республикасының Бюджет кодексі (2004 ж. 24 сәуірдегі N 548-II)
8. А.Исаева «Мемлекеттің дамуына әсер ету ... ... ... ... ... ... // Қаржы-Қаражат, 2005, №6, 22-25
стр.
9. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... саясаты.
10. Купешова Сауле Телеухановна / “Теория и практика ... в ... ... ... ...... 2002 ... Инновационный менеджмент / К.Нарибаев, С.Джуманбаев, ... ... ... ... – 1998. – 60 с.
12. Сайденов А.Г. «О ... ... ... ... ... направлениях деятельности Национального ... // ... №10, - 2005 г. 2-4 ... ... ... ... Индустриялы-инновациялы дамуының
2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы» – Алматы, 2003 ж
14. Досниязова А.К. ... ... ... // Банки
Казахстана, №10, - 2005 г. 56-61 ... Н. Ә. ... ... ... ... ... қабілетті 50
елдің қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы, ... 2006 жыл, 1 ... ... реттеу
Мемлекеттік сатып алу немесе тапсырыстар жасау
Лимиттерді бекіту
Орталықтандырылған күрделі қаржы жұмсау
Баға мен табысты реттеу
Салық саясаты
Ақша -несие саясаты
Амортизациялық ... ... ... мен ... ... шаралары
Экономиканы индустриалды-инновациялы реттеу

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Статистика пәнінен оқу-әдістемелік жиынтық200 бет
Аграрлық қатынастарды экономикалық реттеу146 бет
Халықты жұмыспен қамту туралы63 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру бағыттары9 бет
Құқықтық реттеу механизмі (тетігі)6 бет
«Әдебиеттік оқу» пәнінің базалық мазмұны9 бет
Сән7 бет
Экономикалық өсудің үлгілері2 бет
Қазақстандағы сәнгерлер жайлы4 бет
Қазақстандағы сәнгерлер жайлы мәлімет6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь