Тергеушінің тергеу бөлімінің бастығымен және анықтау органдарымен өзара әрекеттесуі

МАЗМҰНЫ

Кіріспе

1.тарау Тергеушінің процессуалдық дербестігі
1.1 Қылмыстық ізге түсудің түсінігі.
1.2.Тергеушінің өкілеттіктерінің мәні және олардың жүйесі
1.3.Тергеушінің процессуалдық дербестігінің маңызы.

2. тарау. Тергеушінің тергеу бөлімінің бастығымен және анықтау органдарымен өзара әрекеттесуі.
2.1.Тергеу бөлімінің бастығымен өзара әрекеттесуі.
2.2. Тергеушінің анықтау органдарымен өзара әрекеттестігі.

Қорытынды.

Қолданылған әдебиеттер тізімі.
КІРІСПЕ

Құқұқтық мемлекетті қалыптастыру процесінің жалпы жүйесінде өтпелі кезең ретінде түсіндірілетін қазіргі уақыт құқұқтық қызметтің кез-келген саласында көрініс тауып отырған серпінмен сипатталады. Осы серпінді процестердің бәрі де өзара байланыста бола отырып, нормаларды қалыптастыру процесіне ықпал етеді . Біздің көзқарасымызша экономиканы қайта құрылымдау , басқару институттарын қайта құру, бұрын қолданылып жүрген құрылымдардағы бағыныштылық сипатты өзгертудің өзі заңдарды жақсартуды талап ететін қосымша жағдайлар туғызады заңдардың тұрақтылығына ықпал ететін жаңа құрылымдарды құру мәселен, салық полициясын құру анықтау органдарына жататын субъектілер тізбесіндегі өзгерістерге объективтік түрде әкеліп соқты. Қазақстан Республикасындағы құқұқ қорғау органдары жүйесін реформалау, реформалаудың мемлекеттік бағдарламасын кезең кезеңімен жүзеге асыру тиісті новеллалар енгізіп , мұның өзі өзінің теориялық - практикалық пайымдауын талап етеді. Келтіріліп отырған тізбе факторлардың барлық қырын түгендеп бере алмайды , оларды есепке алу мен білу Қазақстан Республикасының жаңадан қабылданған Қылмыстық іс жүгізу кодексінің мазмұны мен мәнін теориялық – құқұқтық пайымдау ісінде , жаңа Кодекстің ұлттық құқұқ жүйесіндегі орнын белгілеуде, Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексі мен Қазақстанның қылмыстық іс жүргізу құқұғы арасындағы іс жузіндегі қатынастардың маңызы өте зор.
Қылмыстық заңмен тиым салынған әрекет пен оны жасаған адамды, қылмыс жасаудағы кінәлілігін анықтау мақсатында, сондай-ақ мұндай адамға жаза немесе өзге де қылмыстық құқықтық ықпал ету шараларын қолдануды қамтамасыз ету үшін айыптау тарабы жүзеге асыратын іс жүргізу қызметін қылмыстық ізге түсу деп аталады.
Қылмыстарды тез және толық ашу, кінәлілерді әшкерелеу міндеттерін шешуде, қылмыс жасағаны үшін міндетті түрде жауапкершілікке тарту қағидасының жүзеге асырылуын қамтамасыз етуде тергеуші елеулі роль атқарады. Тергеушінің Ұлттық Қауіпсіздік Комитетінің , ішкі істер органдарының және қаржы полициясының лауазымды тұлғасы ретіндегі іс- әрекетінің мазмұны қылмыстылықпен күресу міндеттерімен анықталады.
Тергеуші анықтау органының жедел қызметкерлерімен әрекеттесе отырып анықталған қылмыстарды ашу жөніндегі жұмысқа бірінші болып кіріседі. Қылмыстылықпен күресудің тиімділігі көбінесе оның бастамашылығына, кәсіби даярлығының деңгейіне, моральдық қасиеттеріне байланысты. Бірақ, тергеуші сонымен қатар заңға қызмет етеді. Оның алдын ала тергеуді жүргізу жөніндегі барлық іс-әрекеті қатаң түрде заңға бағындырылған.
Қылмыстық-процессуалдық заң қылмыстарды ашуға және оларды жасаған тұлғаларды әшкерелеуге бағытталған қандай да бір әрекеттерді жүзеге асыру тәртібін реттей отырып, тергеушінің өкілеттіктерінің көлемін, оның құқықтары мен міндеттерін бекітеді. ҚР ҚІЖК 64 бабына сәйкес тергеуші, заңда прокурордың санкциясынан немесе соттың шешімінен алу көзделген жағдайларды қоспағанда , тергеудің бағыты мен тергеу іс - әрекеттерін жүргізу туралы барлық шешімдерді дербес қабылдайды және олардың заңды және уақытылы атқарылуы үшін толық жауапты болады. Тергеушінің қызметіне заңсыз араласу қылмыстық жауаптылыққа әкеп соқтырады.
Сонымен қатар тергеулік іс әрекеттер жүргізу барысында ешбір адамның қадір-қасиетіне қол сұғылмауы керек.
Барлық тергеулік іс әрекеттер заңға сәйкес жүргізілуі керек. Себебі, Ата заңымыздың 17 бабында: «Ешкімді азаптауға, оған зорлық-зомбылық жасауға, басқадай қатігездік немесе адамның қадір-қасиетін қорлайтындай жәбір көрсетуге не жазалауға болмайды» - делінген.2 Өкінішке орай кейбір құқық қорғау органдарының қызметкерлері көп жағдайларда сақтай бермейді.
Менің дипломдық жұмысымның өзектілігі : тергеуші айып тағу органы ретінде тергеулік іс әрекеттерді заңға сәйкес жүргізу қажеттілігінде. Өйткені зайырлы мемлекетіміздің ең қымбат қазынасы - адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары бұзылмағаны жөн.
Жұмыстың мақсаты : тергеушінің сезікті адамның қылмысқа қатысы бар екенін тлық дәлелдейтін айғақтар негізінде айыпты орынды тағуды зерттеу болып табылады.
«Мықты стратегияға ие болып, әрі табандылық таныта отырып, біз жолымызда кездесер кез-келген кедергілерді абыроймен еңсере аламыз» .3 Ол үшін құқық қорғау органдарының қызметкерлері тергеулік іс-әрекеттерді заң нормаларына сәйкес жүргізіп отыру қажет.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.

Нормативтік актілер:
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995 жыл 30 тамыз (1998 жылғы 7 қазандағы өзгертулер мен толықтырулар) Алматы: Жеті жарғы 1998ж
2. ҚР Қылмыстық кодексі. 16.07.1997ж. (өзгертулер мен толықтырулармен. Алматы 2002)
3. ҚР Қылмыстық іс жүргізу кодексі. 10.12.1997ж. (өзгертулер мен толықтырулар. Алматы 2002)
4. «Қылмыстық процесске қатысушы адамдарды мемлекеттік қорғау туралы» ҚР Заңы (05.07.2000)
5. «Қазақстан Республикасының прокуратурасы туралы» ҚР Заңы (21.12.1995)
6. «Қазақстан Республикасының ішкі істер органдары туралы» ҚР Заңы (21.12.1995.)
7. «Қазақстан Республикасы ұлттық қауіпсіздік органдары туралы» ҚР Заңы. 26.06.1998ж (2000 ж сәуірдегі №95-11 Заңмен енгізілген өзгертулер мен толықтырулармен)
8. «Қазақстан Республикасы сот жүйесі мен судьялардың мәртебесі туралы» ҚР Заңы (25.12.2000ж)
9. «Қазақстан Республикасының жедел-іздестіру қызметі туралы» ҚР Заңы (15.09.1994ж)
10. «Атқарушылық өндіріс және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» ҚР Заңы (30.06.1998ж)
11. «Адвокаттық қызмет туралы» ҚР Заңы (05.12.1997ж)
12. Қазақстан - 2030. Юрист баспасы, Алматы қаласы 2001 ж.
13. Қзақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы, 2005 ж. Егеменді Қазақстан.
Әдебиеттер:
14.«Оперативно-розыскная деятельность и уголовный процесс»:Учебно-практическое пособие/под. общ. ред. В.В. Черникова- Москва: ИНФРА-М, 2002г
15. Ахпанов А.Н., Ташибаев Г.У. «Угловно-процессуальное право РК»-Астана, 2002г
16. Басков В.И. «Оперативно-розыскная деятельность» Уч. метод. пособие-М, 1997г
17. Бахин В., Когамов М., Карпов Н., «Допрос на предварительном следствий»-Алматы, 1999г
18. Бекбергенов Н.А. «Правоохранительная система в Республике Казахстан»-Астана,2000г
19. Белозеров Ю.Н. « Органы дознания и предварительного следствия системы МВД и их взаимодействия» Под. ред. Викторова Б.А.-М, 1973г
20. Божьев В.П. «Уголовный процесс»- Москва: «Спартак», 2002г
21. Воронин Э.И. «Процессуальные полномочие следователя органов внутренних дел»-Караганда, 1975г
22. Газетдинов Н.И. « Деятельность следователя по возмещению материального ущерба»-Казань: 1998г
23. Гуляев А.П. «Следователь в уголовном процессе»-Москва: Юрид. Литер. 1981г-190стр.
24. Гуткин И.М. «Начальник следственного отдела и его процессуальные полномочия»-Сов. Милиция, 1967г
25. Гуценко К.Ф. « Уголовный процесс»-Москва: «Зеркало», 1999г
26. Доспулов Г.П. «Оптимизация предварительного следствия»-Алматы: Наука, 1984г
27. Зеленецкий «Следователь как субъект расследования»-Краснодар, 1982г
28. Калмаков В.П. «Идентификационное действия следователя»-Москва: Юрид. литер., 1977г
29. Коновалов Е.Ф. «Розыскная деятельность следователя»-М, 1973г
30. Лукашевич В.Г. « Тактика общения следователя с учасниками отдельных следственных действий»-Изд. Киев высш. шк. МВД., 1989г
31. Лупинская П.А. « Уголовное процессуальное право»-Москва: «Юристь», 1999г
32. Научно практический коментарий уголовно-процессуальному кодексу РСФСР»-Москва: «Спартак», 1996г
33. Новиков А.И. «Теория доказательств в уголовном процессе от прошлого к современнности»-Алматы: «Донекер», 2002г
34. Ногин И.В., Фаткуллин Ф.Н., «Предварительное следствие» М., 1965г
35. Оспанов С.Д. «Уголовный процесс РК»-Алматы: Юрид. литер., 2002г
36. Павлов Н.С. «Субъекты уголовного процесса»-Москва: «Новый Юрист», 1997г
37. Похмелкин В.А. « Процессуальные самостоятельность следователя»-Пермь ПГУ, 1969г
38. Радутная Е.С. « Процессуальная самостоятельность следователя» В кн.: Предварительное следствие и прокурорский надзор.-М. 1990г
39. Скаредов Г.И. «Участие прокурора в следственных действиях»-М, 1987г
40. Строгович М.С. «Уголовное преследование в советском уголовном процессе»-М., 1951г
41. Төлеубекова Б.Қ. «Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу құқығы»-Алматы,2000ж
42. Холоденко В.Д. «Полномочия следователя»-Саратов, 1982г
43. Чеканов В.Я. «Прокурорский надзор на отдельных этапах предварительного следствия»-Саратов, 1974г
44. Шиярбеков Б.К. «Возбуждение уголовного дела и общие условие предварительного расследование» Уч. Пособие.-Алматы, Донекер ,2003г
45. Юридический энциклопедический словарь, М., 1984г.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
1-тарау ... ... ... ... ізге түсудің ... ... мәні және ... ... ... ... ... тарау. Тергеушінің тергеу бөлімінің бастығымен және анықтау
органдарымен ... ... ... ... өзара әрекеттесуі.
2.2. Тергеушінің анықтау органдарымен өзара ... ... ... ... ... ... жалпы жүйесінде өтпелі
кезең ретінде түсіндірілетін қазіргі уақыт құқұқтық ... ... ... ... ... ... сипатталады. Осы серпінді
процестердің бәрі де өзара байланыста бола отырып, нормаларды қалыптастыру
процесіне ... ... . ... ... ... ... , басқару институттарын қайта құру, бұрын қолданылып жүрген
құрылымдардағы бағыныштылық ... ... өзі ... ... ететін қосымша жағдайлар туғызады заңдардың тұрақтылығына ықпал
ететін жаңа ... құру ... ... ... құру анықтау
органдарына жататын субъектілер тізбесіндегі өзгерістерге объективтік ... ... ... ... ... қорғау органдары жүйесін
реформалау, реформалаудың мемлекеттік бағдарламасын кезең кезеңімен жүзеге
асыру тиісті новеллалар енгізіп , ... өзі ... ... - практикалық
пайымдауын талап етеді. Келтіріліп ... ... ... ... ... бере ... , оларды есепке алу мен білу Қазақстан
Республикасының жаңадан қабылданған ... іс ... ... ... ... ... – құқұқтық пайымдау ісінде , жаңа ... ... ... орнын белгілеуде, Қазақстан Республикасының Қылмыстық
іс жүргізу ... мен ... ... іс ... ... іс ... ... маңызы өте зор.
Қылмыстық заңмен тиым ... ... пен оны ... ... ... ... ... мақсатында, сондай-ақ мұндай адамға
жаза ... өзге де ... ... ықпал ету шараларын қолдануды
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... іс жүргізу қызметін
қылмыстық ізге түсу деп ... тез және ... ашу, ... ... ... ... ... үшін міндетті түрде жауапкершілікке ... ... ... қамтамасыз етуде тергеуші елеулі роль
атқарады. Тергеушінің ... ... ... , ішкі ... және ... ... ... тұлғасы ретіндегі іс-
әрекетінің мазмұны қылмыстылықпен күресу міндеттерімен анықталады.
Тергеуші анықтау органының жедел қызметкерлерімен ... ... ... ашу ... ... ... ... кіріседі.
Қылмыстылықпен күресудің тиімділігі көбінесе оның бастамашылығына, кәсіби
даярлығының деңгейіне, моральдық қасиеттеріне байланысты. Бірақ, тергеуші
сонымен ... ... ... ... Оның ... ала ... жүргізу жөніндегі
барлық іс-әрекеті қатаң түрде заңға бағындырылған.
Қылмыстық-процессуалдық заң қылмыстарды ашуға және ... ... ... ... қандай да бір әрекеттерді жүзеге
асыру тәртібін реттей отырып, тергеушінің ... ... ... мен ... бекітеді. ҚР ҚІЖК 64 бабына ... ... ... ... ... ... ... алу көзделген
жағдайларды қоспағанда , тергеудің ... мен ... іс - ... туралы барлық шешімдерді дербес ... және ... ... ... ... үшін ... ... болады. Тергеушінің қызметіне
заңсыз араласу қылмыстық жауаптылыққа әкеп соқтырады.
Сонымен қатар ... іс ... ... ... ешбір
адамның қадір-қасиетіне қол сұғылмауы керек.
Барлық тергеулік іс әрекеттер заңға сәйкес ... ... ... ... 17 ... ... азаптауға, оған зорлық-зомбылық
жасауға, басқадай қатігездік немесе адамның қадір-қасиетін қорлайтындай
жәбір көрсетуге не ... ... - ... ... орай ... қорғау органдарының қызметкерлері көп жағдайларда сақтай бермейді.
Менің дипломдық ... ... : ... айып тағу ... ... іс әрекеттерді заңға сәйкес жүргізу қажеттілігінде.
Өйткені зайырлы мемлекетіміздің ең қымбат ... - адам және ... ... мен бостандықтары бұзылмағаны жөн.
Жұмыстың мақсаты : тергеушінің сезікті адамның қылмысқа қатысы ... тлық ... ... ... ... ... ... зерттеу
болып табылады.
«Мықты стратегияға ие болып, әрі табандылық ... ... ... ... ... ... ... еңсере аламыз» .3 Ол
үшін ... ... ... ... ... ... ... сәйкес жүргізіп отыру қажет.
1-ТАРАУ ТЕРГЕУШІНІҢ ... ... ... ізге ... ... істі тергеумен және шешумен ... ... іс- ... әр ... ... мен ... ... Олар
белгілі құқықтар мен міндеттерді иеленеді, іс бойынша іс жүргізу ... ... ... ... яғни қылмыстық процестің
субьектілері болып табылады. Бүл ... ... ... әр
түрлі. Теорияда рольдерінің, олардың іске ... ... ... ... процесс субьектілері келесі топтарға
ажыратылады:
1.Қылмыстарды тергеуді, қылмыстық істерді қарауды және шешуді жүзеге
асыратын ... ... мен ... ... сот, ... ... органы және анықтаушы.
2.Қылмыстық істе жеке қылмыстық – ... ... ... ... ... бар ... - қылмыстық процесстің қатысушылары:
сезікті, айыпталушы , қорғаушы , ... және ... ... қылмыстық - процессуалдық іс - әрекетті
жүзеге асыруға ... өзге де іске ... ... ... ... мамандар, куәгерлер және т.б.1
Осылайша, қылмыстық процесстің қатысушылары – ... ... іс- ... ... ... ... Кең
мағынада қылмыстық процесстің қатысушылары болып белгілі дәрежеде ... ... іс - ... ... ... ... оған ... барлық
субъектілер болып танылады.2
Алайда, процесстің қатысушылары қылмыстық істе өз құқықтарын және
мүделерін қорғайтын тұлғалар ғана және олардың ... ... ... ... әр ... ... қылмыстық процестегі әр түрлі
мақсаттарымен сипатталатындығынан бұл ұғыммен сот ... ... ... ... ... деген пікір бар. 1
Жаңадан қабылданған Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу
кодекісі қылмыстық процесс ... ... ... ажыратады: 2
1.Сот - әділ сот төрелігі функциясын жүзеге асырушы орган ретінде;
2.Қылмыстық қудалау функциясын ... ... ... ... ... ... - прокурор, тергеу бөлімінің бастығы, ... ... , ... анықтау органының бастығы;
3. Өз құқықтары мен мүдделерін немесе өздері білдіретін құқықтар
мен мүдделерді қорғап процеске қатысушылар – ... ... ... жеке ... ... ... ... жауапкер,
кәмелетке толмаған айыпталушының, сезіктінің заңды өкілдері, жәбірленушінің
азаматтық талапкердің және жеке айыпталушының өкілдері. Осылайша, қылмыстық
- ... ... ... ... Б. А. ... ... тар
мағынада түсінілетінд гін к өріп отырмыз.
Қылмыстық процесс ... ... ... ... - ... ... ұғымын қолданумен елеулі
түрде толықтырылады және тереңдетіледі.
Қылмыстық - процессуалдық функциялар дегеніміз - тікелей мақсаттары,
субъектілер шеңбері және оны ... ... ... ... ... - процессуалдық іс- әрекеттің жекелеген бағыттары. 3
«Функция» терминінің өзі заңда қолданылмағанымен функциялардың
шеңбері, ... және ... ... ... ... ... ... орындалуы процесстің жалпы мақсаттарына немесе олардың
белгілі бөлігіне жетумен байланысты функциялар ... ... Бұл ... көпшілік - құқықтық міндеттемелердің күшіне
байланысты мемлекеттік органдары, сонымен ... ... ... ... органдар және лауазымды тұлғалар процесске
қатысушыларға олардың заңды ... ... ... іс - ... ... ... асыру мүмкіндігін қамтамасыз етуге ... ... - ... ... : Әділ сот төрелігін жүзеге
асыру; Айыптау; Қорғау; Алдын ала тергеу.
Әділ сот ... ... ... ... теқ қана сотқа тән, ол сот
отырыстарында ... ... ... және ... ... ... жаза қолданудан немесе кінәсіздерді ақтаудан тұрады.
Қорғау - айыптауды жоққа ... және ... ... ... оның ... жұмсартуға бағытталған іс - әрекет.
Бұл функцияны айыпталушының, ... өзі ... ... ... ала ... ... ашу, оны ... тұлғаны анықтау,
айыпталушының тергеуден ... ... ... мүмкіндігін болдырмайтын іс
- шаралар қабылдау ... ... ... ... зерттеу,
тексеру және бағалау жөніндегі сотқа дейінгі іс - әрекет болып табылады.2
Заңда қорғау мен алдын ала ... ... ... - ... ... деп сезік келтірілген адамдардың құқықтары
мен мүдделерін ... ету, ... ... ... ... ... ... қылмыстық ізге түсуге ұшыраған адамдарды ... ... ... ... ... іс ... қыметі» (ҚР ҚІЖК-нің 7-
бап 19 -т.)
«Алдын ала ... - ... ... осы ... ... ... істің мән - жайының ... ... ... және қылмыс жасаған адамдарды қылмыстық жауапқа ... ... ... іс ... ... ... ( ҚР ҚІЖК-нің 7-
б.16 -т.)
Бұл көзқарастарды талқыламай -ақ ... ... ... және ... ... ... шамамен бірдей мәнін білдіретінін атап өтейік.
Айыптау функциясымен іс басқаша « ҚР ҚІЖК - нің 7 ... ... ... түсу - ... ... ... салынған әрекетпен оны жасаған адамды,
соңғысының қылмыс жасаудағы кінәлілігін анықтау мақсатында сондай-ақ мұндай
адамға жаза немесе өзге де ... ... ... ету ... қолдануды
қамтамасыз ету үшін айыптау тарабы жүзеге асыратын іс жүргізу қызметі».
Ал теорияда айыптау - ... оның ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында қылмысты ашуға оны ... ... ... дәлелдеуге бағытталған уәкілетті органдар ... іс - ... ... ... ... ... ... кінәлілігін дәлелдеу үшін жүзеге асырылатын заңмен құзырет
берілген органдар мен ... іс ... ... ... ... және ... ... Алайда, бұл шын мәнінде солай ма?
М.С.Строговичтің пікірі бойынша: « қылмыстық ізге түсу ... ... ... және ... ... ... тұлғаны
әшкерлеуге, оның кінәлілігін дәлелдеуге, оған ... ... ... ... бағытталған айыпталушы ретінде қылмыстық жауапкершілікке
тартылған белгілі тұлғаға ... іс - ... ... ізге ... ... ... болып ҚР КІЖК 206-б.
тәртібінде белгілі тұлғаны айыпталушы ретінде тарту табылады, ал қылмыстық
ізге түсу функциясы ... ... ... ... ... келеді.
Профессор И.В.Тыричев қылмыстық ізге түсу функциясын ... ала ... ... да ажыратады. Ол былай деп жазады: «тергеуші»
(анықтама ... ... ... айып ... ... ... ... бұлтартпау шараларын да қолданады, қылмыстарды ашу, ... ... ... ... ... ... ... жасайды. Бұл нақты тұлғаға қарсы қылмыс ... деп айып ... ... табатын қылмыстық ізге түсу функциясының ... ... ... де ... ол қылмыстық ізге түсуді белгілі
тұлғаның кінәлілігін дәлелдеуге бағытталған, ... ... ... ... қорытындыны жасаудан және негіздеуден ... іс - ... ... ... теқ қана тергеуші емес ,сонымен қатар прокурорда жүзеге асырады.
Мысалы, тергеуші тергейтін іс бойынша айып ... ... ... іс ... қатысу, тергеуші жасаған айыптау қорытындысын бекіту немесе
айыптау қорытындысын жасау және т.б .
Сәйкесінше, айыптау ... ... ізге түсу ... ... ... ... ... және ол алдын ала тергеу кезеңінде
де, сотта да көрініс табады.
Қылмыстық ізге түсу ... ... - ... - ... ... ең өзекті, күрделі және жеткілікті анықталмаған
жақтарының бірі.
Кеңестік заңдылық « қылмыстық ізге ... ... ... ... ... КІЖК 4 ,9 ... ... қылмыстық - процессуалдық әдебиетке қылмыстық ізге түсу
ұғымына қатысты әр түрлі ... ... ... ... ... жазады: «қылмыстық ізге түсу дегеніміз процессуалдық функция ... яғни ... ... А. ... трактовкасында қылмыстық ізге түсу ... іс ... іс ... жақындастырылды.2
Егер М.С Строговичтің көзқарасы ресейлік құқықтық теорияның дәстүріне
негізделсе, М.А. Чельцовтың позициясы сол ... ... ... ... 1923 жылы ... ҚІЖК 9 бап) ... «сот ... органдарының алдында кез келген жасалған және жазалануға жататын
қылмыс бойынша қылмыстық ізге түсу ... ... ... ... Бұл
міндетті орындау жөніндегі прокурордың іс-әрекеттері кодекстің 91 бабында
қылмыстық іс қозғауға, яғни іс бойынша іс жүргізуді ... ... ... 1923 жылы ... ҚІЖК « ... істі ... ( 204 бап) және
« қылмыстық ізге түсуді тоқтату» (4 бап) сөз ... бір ... ... пен М.А. ... ... ... ... бірде айыптаумен, бірде тұтастай іс бойынша іс ... ... ізге ... ... ... деп тапты.4
Бұл сұрақ бойынша дауласпай-ақ ҚР ҚІЖК қарастырайық.
Жоғарыда айтылғандай, ҚР ҚІЖК 7-ші ... ... « ... ... ... - ... заңмен тиым салынған әрекет пен оны жасаған
адамды, ... ... ... ... ... ... ... мұндай адамға жаза немесе өзге де ... - ... ... ... ... ... ету үшін ... тарабы жүзеге асыратын іс
жүргізу қызметі».
Осыдан қылмыстық ізге түсудің міндеттері туындайды:
1. қылмыстық іс әрекетті анықтау;
2. қылмыс ... ... ... бұл ... ... анықтау;
4 оған жаза немесе өзге де қылмыстық - құқықтық ... ету ... ... ... көзқарасымыз бойынша қылмыстық ізге ... ... ... ... ... заң ... жоғарыда айтылғандай, қылмыстық ізге түсу
және айыптау ұғымдарын сәйкестендірді. ... әр ... ... пікірлерді сұрыптай келе біз айыптау іс бойынша алғашқы айып
мазмұндалған және ... ... ... ... жауапкершілікке
тартылған кезден туындайды деген қорытынды жасаймыз, (ҚР ҚІЖК 206 бап), ... ізге түсу ... ... ҚІЖК ... ізге түсу ұғымын берген жоқ. Алайда, жоғарыда
айтылғандай, қылмыстық ізге түсу ұғымын Кеңестік ғалымдар: Ларин, Строгович
және т.б. ... ... ... ... ізге түсу ... сәті ... айыпталушы ретінде тарту туралы ... ... ... ізге ... қозғау сәті болып ұстау немесе айып тағылғанға дейін
бұлтартпау шарасын ... ... ... ізге түсу ҚР ... ... процессуалдық
заңдылықпен және қылмыстық ізге түсу ... ... ... ... ... бекітілген қағидаларға сәйкес жүзеге
асырылады. Оған құқық қорғау қызметінің жалпы қағидалары тән және ... ол ... тән ... ... ... және алдан ала тергеу органдарының қызметін қадағалауды
және ... ... ... ... ... нұсқаулар береді,
олардың актілерінің күшін жояды, қамауға алуға санкция береді, ... ... істі ... ... оны ... ... тергеуге
қайтарады және т.б.);
- анықтау және алдын ала тергеу соттың алдында жүреді;
- анықтама мен ... ала ... ... ... прокоратура мен
соттан бөлінген;
- қылмыстық ізге түсу әдістері өзіндік, биліктік - өкімдік ... ... ... іздестіру шараларын - телефон хабарларын тыңдау,
аңду жедел ақпарат жинау және т.б. тергеу әрекетерін - ... ... және т. б. ... ... ... ... ізге түсу ... іс-әрекетіне араласуға жол
берілмейді және ол заң бойынша қудаланады;
- тергеу мен анықтама ... ... ... ... және ... істердің санатына, оларды қорғау және тоқтату тәртібіне
байланысты қылмыстық ізге түсудің келесі ... ... жеке ... ... бойынша қылмыстық ізге түсу;
2. жеке көпшілік айыптау істері бойынша қылмыстық ізге ... ... ... ... бойынша қылмыстық ізге түсу;
Жеке айыптау істері жәбірленушінің өтініші бойынша ғана ... ... ... орай қысқартылуға тиіс (ҚР ҚІЖК - 33 бап).
Жеке - жариялы айыптау ... ... ... ... ғана
қозғалады және тек Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодекісінің 67-бабында
көзделген жағдайларда ғана жәбірленушінің ... ... ... ... (ҚР ҚІЖК 34-бап)
Жариялы айыптау істері бойынша қылмыстық ізге түсу жәбірленушінің
шағым беруіне қарамастан жүзеге асырылады.
Егер әрекет ... ... ... ... жағдайдағы, не басқа да
себептер бойынша өзіне тиесілі ... өз ... ... ... ... ... ... прокурор жеке айыптау ісі бойынша,
ал сонымен қатар ... ... ... ... ... қорғайтын
болса жеке жариялы айыптау ісі бойынша жәбірленушінің шағымы ... ... іс ... ... (ҚР ҚІЖК ... ... бап 2-тар).
Сонымен қатар оны жүзеге асыратын органга байланысты қылмыстық ізге
түсудің ... ... ала ... - ... ... дейінгі өндіріс тәртібінде
жүзеге асырылатын және өзіне тән ерекшіліктерге ие ... ізге ... ... ала тергеу – ең маңызды және күрделі қылмыстық істер бойынша
жүзеге асырылатын тергеудің жетілдірілген және ерекше
нысаны. (ҚР ҚІЖК 191 ... ... ала ... ... ... ... ішкі ... қаржы полициясы органдарының тергеушілері, ал кейбір жағдайларда
анықтама ... ... Бұл ... әр ... ... реті ... Анықтау - анықтау органдарымен, анықтаушылармен сотқа дейінгі
өндіріс тәртібінде жүзеге ... және ... тән ... ие
қылмыстық ізге түсу нысаны. Ол қылмыс ... деп ... ... жағдайда кішігірім және орташа ауырлықтағы қылмыстардың көпшілігі
бойынша жүргізіледі. Олардың ... ... ҚР ҚІЖК - нің 285 ... ... органдарының тізімі ҚР ҚІЖК - нің 65 бабында ... ... ... ізге ... ... ізге ... бағытына
байланысты жіктеуге болады:
1. қылмыс жасаған, анықталған тұлғаға қатысты қылмыстық ізге түсу;
2. қылмыс жасалу фактісі ... ... ізге ... ... ... ... қатысты қылмыстық ізге түсу
тұлғаны айыпталушы ... ... ... ... шығарумен немесе сезіктіні
ұстау хаттамасын жасаумен немесе бұлтартпау шарасын қолдану ... ... ... ... ізге түсу сот ... шығаруымен
анықталады.
Қылмыс жасаған тұлға белгісіз болған жағдайда ... ізге ... ... ... ... ... ... іс қозғауға себептің
пайда болуымен бір мезгілде қозғалады және ҚР ҚІЖК 37, 38 бап ... ... ... ... және ... ізге ... жүзеге
асырмауға мүмкіндік беретін мән –жайлар) көзделген негіздер ... ... сот ... ... ... Тұлғаға қатысты
қылмыстық ізге түсу қылмыс жасады деп сезіктеліп отырған тұлғаға ... ... ізге ... басталуына байланысты құқықтарымен міндеттерін
түсіндіре отырып қылмыстық іс қозғау туралы қаулы шығарылған сәттен ... ... ҚІЖК ... ізге ... бұл екі түрі бір - ... тәуелді және көп
жағдайда қылмыс жасады деп сезіктенетін немесе айыпталатын тұлғаны анықтау
кезінде жасаған қылмыс ... ... ... ізге түсу берілген
тұлғаға қатысты қылмыстық ізге түсумен жалғасады.
Бұл келесі жағдайда ... ... ... егер ... берілген
қылмысты жасауға қатыстылғының жеткілікті дәлелдері табылмаса және егер
бұл тұлға ... ... ... деп ... онда ... ... ... қылмыстық ізге түсуді тоқтату туралы қаулы шығарады, бірақ
қылмыстық іс бойынша іс ... және ... ... ... ... ізге түсу жалғасады.
Осылайша, келесі қорытынды жасауға болады . Қылмыстық ізге түсу ... ... ... ... ... оны жасаған адамды, соңғысының
қылмыс жасаудағы кініәлілігін анықтау мақсатында,сондай-ақ мұндай адамдарға
жаза ... ... ... - ... ... ету ... ... ету үшін алдын ала тергеу және анықтау ... ... ... органы,анықтаушы жүзеге асыратын іс жүргізудің қызметі.
Қылмыстық істердің санатына, оларды қозғау және ... ... ... ізге ... ... түрлерін ажыратады:
1. жеке айыптау істері бойынша қылмыстық ізге түсу;
2. жеке жариялы істер бойынша қылмыстық ізге ... ... ... істері бойынша қылмыстық ізге түсу;
Қылмыстық ізге түсудің ... ... екі ... ... іс-әрекеттің жасалу фактісі бойынша қылмыстық ізге
түсу;
2. қылмыс ... деп ... ... айыпталатын тұлғаға қатысты
қылмыстық ізге түсу:а) айыпталушыға қатысты қылмыстық ізге ... ... ... ізге ... ізге түсу екі нысанда болады: алдын ала тергеу; анықтау
1.2.Тергеушінің ... мәні және ... ... - ... - ... іс - әркеттерінің субъектісі
немесе белгілі қылмыстық процессуалдық функцияны ... ... ... істі ... ... ол өзге ... ... -
процессуалдық қатынастарға түседі, өзіндік процессуалдық құқықтармен
міндеттерге ие болады, бұл оны өзге ... ... ... ... сот өндірісін жүзеге асыратын барлық ... ... ... ... бұл ... ... шешу кезінде өзіндік
ерекшіліктерге және өзіндік мақсаттарға ие. ... ... ... ... ... келесі міндеттер тұр деген қорытынды жасауға болады:
1. қылмыстарды тез, ... және ... ... ... ... тарту және қылмыстық іс бойынша сот
талқылауын жүргізу үшін қажетті шарттар жасау;
3. қылмыспен келтірілген ... ... ... ... ... ... қылмыстың жасалуына ықпал еткен себептер мен шарттар анықтау және ... ... ... ... ... ... ... деп
аталатын ерекше функцияны жүзеге асыру жолымен орындайды. 1
Аталған функцияны орындау ... ... ... жағдайын жан-жақты,
толық және обьективті зерттеуге барлық шараларды қолдануға,оның қылмыс
жасағандығын көрсететін жеткілікті ... ... ... ... ... ... тағу ... кесу шарасын таңдап алу, айыптау
қортындысын жасау ... ... ізге ... ... ... ... ҚІЖК 64 бап).
Тергеуші айыпталушыға тағылған айыптан заңмен белгіленген құралдармен
және тәсілдермен қорғану мүмкіндігін беруге және оның жеке және ... ... ... ... ... оның құқықтарын
түсіндіруге және бұл құқықтарды ... ... ... ... ... ... ... процессуалдық функциясының мазмұны
тергеуші жүзеге асыратын мақсатта және іс-әрекеттің белгілі шеңберінде.
Бұл ... ... ... ... ... ... қылмыстарды тез және толық ашу,оларды жасаған тұлғаларды әшкерлеу
және қылмыстық ... ... ... ... ... ... мен жағдайларды анықтау және т.б.
Тергеуші сот өндірісі мақсаттарын теқ қана оған тән ... оған ... ... ... ... отырып жүзеге асырады.
Тергеу органдары шешетін құқықтық сұрақтардың ... ... ... ... асыратын құқықтық актілердің ерекшеліктерінің болуын
негіздейді.
Тергеу органдарының мақсатының, функцияларының, оларды жүзеге
асырудың ... ... ... мен ... ... ... ... механизімнің салыстырмалы түрде ... ... ... ... органдарының мемлекеттік аппараттары дербес орнын анықтайтын
ерекшекліктер тергеушінің құзіретінде ... ашу үшін ... ... ... ... ... ... –бір мезгілде оның мемлекет алдындағы міндеттері (немесе
нақты ... істі ... ... ... айналады). Мысалы, тергеушінің
негізгі процессуалдық құзіреттерінің бірі - оның ... істі ... ... ... ол ... белгілері табылған кез-келген жағдайда
міндетке айналады. 1
Тергеушінің құзіреттері - оның қылмыстық іс бойынша өндірісті ... ... ... мен ... ... арасындағы орнын
анықтауды, оның қылмыстық сот өндірісінде іс ... мәні мен ... ... ... Бұл ... құзіреттер арқылы оған жүктелген
функцияның нақты мазмұны ... ... ізге ... ... ... ... ... органдардың
іс әрекеті қылмыстық сот өндірісінің міндетерімен ... ... ... құзіреттері оларды орындаудың процессуалдық құралдары
болып табылады.
Тергеушінің құзіреттері – тергеуші өзінің алдында тұрған ... үшін ... ... ... ... ... факторлары және алған
шарттары.
А.А.Власов тергеушінің құзіреттерін келесі түрде анықтайды: «... бұл
дегеніміз оған жүктелген міндеттерді тиімді орындау мақсатында ... ... ... ... ... еркін және дербес анықтауға мүмкіндік
беретін процессуалдық заңда бекітілген мүмкіндіктер және бір ... ... ... ... ... ... мұндай мінез-құлықтың
қажеттілігін нұсқайтын міндеттері.2
Тергеушінің құзіреттерінің жүйесі тараптарының бірі тергеуші болып
табылатын ... ... ... ... тергеуші өзінің құқықтары
мен міндеттерін жүзеге асыратын іс-әрекеттермен құқықтық актілерді ... ... ... ... ... жіктемесіне
негізделген тергеушінің құзіреттері әр түрлі ... және ... ... тыс ... ... ... ... әрекеттері жүргізу жөніндегі құзіреттер ... ... ... ... ... ... ... процессуалдық
актілер оның құзыреттерін жүзеге асырудың құқықтық нысанын білдіреді.3
Тергеушінің ... ... мен ... ... ... ... болып, ол алдын ала ... ... ... ... ... куәгермен, және т.б) түсетін құқықтық
қатынастар ... ... іс ... ... асыру негізі
ретіндегі құқықтар мен міндеттер белгісі, ... ... ... ... маңызды. 1
Сондықтан тергеуші өзінің құқықтары мен міндеттерін бір жақ тәртіпке
емес ... ... ... субъектілер болып табылатын өзге
қатысушылар мен құқықтық қатынастардың пайда болу, өзгеру немесе тоқтатылу
процесінде жүзеге ... ... ... іс - ... тергеу функциясын
жүзеге асыруға бағытталған, заңмен реттелген, мемлекеттік сипатта болады.
Тергеушінгің құзыреттерінің көпшілік сипаты олардың биліктік шешуші ... ... ... азаматтардың мүдделерін қорғауға
бағытталғанынан көрініс табады. Бұл ... ... ... ... ... нысандарда күресуге міндеттейді. Тергеуші
егер олар ... іс - ... ... ... ... ... ... келтірсе процесске қатысушыларды белгілі әрекеттер жасауға
мәжбүрлеуге құқылы /ал ... ... заң ... ... ... ... алдын ала тергеуге өзге қатысушыларға қатысты жүзеге ... ... ... ... ие ... білдірмейді. Процессуалдық
әдебиеттерде қылмыстық процессті, сәйкесінше қылмыстық - ... ... де ... ... ... алдында ғана міндттері ... ... бір ... биліктік құзыреттерінің жүйесі ретінде
қарастыратын көзқарастар да кездеседі. 2
А.Л.Ривлин ... - ... ... ... ... қана міндеттер атқарса, қылмыс субъектісі тек қана міндеттерге емес,
сонымен қатар ... ие деп ... ... К. ... келесі сөздеріне қайшы келеді: «құқықтар
міндеттерсіз болмайды, құқықтарсыз міндеттер болмайды».4
Алдын ала тергеумен байланысты кез ... ... ... тек қана субъективті құқықтармен емес, сонымен қатар процессуалдық
міндеттермен анықталады. ... ... ... ... ... жүргізу кезінде құқықтарға ие және белгілі міндеттер атқарады.
Бұған онымен алдын ала тергеуге өзге де ... ... ... болатын
қандай да құқықтық қатынасты сұрыптай отырып, көз ... ... ... өзінің не үшін айыпталатындығын білуге құқылы, ал ... ... ... ... ... міндетті.
Тергеушінің құқықтары мен міндеттері өзіндік ерекшеліктерге ие. Бұл
қылмыс ... оны ... ... тұлғаларды анықтауға және ... ... ... ... іс ... қолдану жөніндегі
мемлекеттік міндет жүктелгендігімен түсіндіріледі. Сондықтан да ... ... үшін ... ... ала ... өзге ... ... өкілеттіктерге ие. Ал процесске өзге қатысушылардың аталып
кеткендей, ... ... ... ... бар. Бұл ... ... ... сәйкес келеді. Бұл құқықтармен міндеттермен
ара-қатынасы мен көлемі сот ... ... ... шешуді
қамтамасыз етеді. Л. Д. Кокоревтің айтуынша: ... ... ... ... бір ... ... ... жүйесі ретінде
қарастырса, онда адам және оның мүдделері мен құқықтары ... ... ... ... кең мүмкіндіктер бере ... ... мен ... ... ... да, процесске өзге
қатысушыларға да өздерінің құқықтары мен заңды ... ... үшін ... ... ... ... процесске қатысушылардың
процессуалдық құқықтарының жүйесі тергеушіге құқықтарды түсіндіру жөнінде
ғана емес, ... ... ... ... жөніндегі белгілі міндеттер
жүктейді. Мысалы, айыпталушының қорғану құқығына ... ... ... ... түсіндіру және олардың айыптаудан заңмен
тиым салынбаған барлық құралдармен қорғану ... ... ... ... жеке және мүліктік құқықтарын қорғауға шаралар қолдану
(ҚР ҚІЖК 26 бап), айыпталушыны әшкерелейтін де, ... да ... ... ... ... және ... мән-жайларды іс
бойынша анықтау (ҚР ҚІЖК 24 бап) , оған ... ... ... ... ... ізге түсуді тоқтату.( ҚР ҚІЖК 37, 38 бап) міндеті сәйкес
келеді. Алдын ала тергуге қатысушылардың ... мен ... ... ... - ... ... пайда болуының
өзгеруінің және тоқтатылуының кез келген ... ... ... ... ... –процессуалдық қатынас субъектісінің кез келген мүмкін
мінез-құлығы ... оның ... ... ... ... ... 1
Осылайша, тергеушінің қылмыстық - процессуалдық іс әрекетіндегі
мемлекеттік биліктік бастау қылмыстық сот өндірісіндегі ... ... ... кең жүйесімен үйлеседі. Оның әр бір нақты құқығына өзге
тұлғаның белгілі міндеті, ал құқықтың қатынас субъктісінің ... ... ... ... ... ... заңға сәйкес әрекет ете отырып, ... ... ... істі қозғауға және тергеуді жүргізуге кірісуге, қылмыстарды ашу
және кінәлілерді әшкерелеуге, іс ... ... ... Бұл ... борышы, мемлкеттік міндеті және ол оларды ... ... ... ... ... айыпталушы ретінде тарту және
т.б. жөніндегі заңмен берілген ... ... ... ... ... өз құқықтарын жүзеге асыруы міндеттердің пайда ... ... мен ... ... ... бар құзыреттер» ретінде қарастыруға болады.2
Бір жағынан тергеуші заңның тікелей орындаушысы ретінде әрекет етеді,
қылмыстық -процессуалдық ... ... ... ... ... және ... ... бойынша оның биліктік шешімдерінде көрініс табады. Ол өз
атынан мемлкеттік биліктік ... ... ... ... ... табуының нысаны болып табылатын және олар ... ... ... ... ... ... үшін міндетті
қаулылар шығарады. Қажет болған жағдайда ол мемлкеттік мәжбүрлеу шараларын
қолдана алады. Екінші жағынан, оған ... өкім ... ... тән. ... көрінісін, мысалы, тергеу әрекеттерін жүргізу, қылмыстық ... және қосу ... ... шешу ... т.б. ... ... мәні бойнша белгілі әдістерге (құзыреттерді жүзеге
асырудың ... және ... ... ... ... ... ... жалпылама түрде нәтижеге жетудің ... ... ... алу, ... ... осылайша, тергеуші берілген іс бойынша
анықтауға жататын мән - ... ... ... ... ... ... пәніне кіретін ақпарат алудың әдісі - жауап алынатын адамнан
қылмыс туралы ... алу ... ... табылатын жауап алудың өзі.1
Биліктік - өкілеттіктерге ие тергеуші процесске ... ... ... және ... ... - ... ... Өзінің
биліктік шешімдерін қамтамасыз ету үшін, ол басым көпшілігі тергеушінің
талаптарында көрініс тапқан ... ... ... ... ... қамтамасыз етілген қажетті процессуалдық
құралдарға ие. ... ... - ... ... ... асыруды қамтамасыз етуге арналған кепілдіктер ретінде ... ... ... ... қолданылуы мүмкін.
➢ қылмыстық – процессуалдық;
➢ қылмыстық – құқықтық;
➢ азаматтық – құқықтық;
➢ әкімшілік – құқықтық;
Санкциялар әрқашан қылмыстық - ... ... ... ... қылмыстық- процессуалдық кепілдіктер сипатынан айырмайды, себебі
олардың барлығы қылмыстық- процессуалдық ... ... ... ... ... процессуалдық өкілеттіктерін ... ... ... ... ... алдында тұрған міндеттерді
орындауы оның өкілеттіктерінің ... ... ... ... ... ... ... соңғылары тергеуші олардың
көмегімен өз құқықтарын жүзеге асыратын, оларды қорғайтын және іс ... ... ... қылмыстық процессуалдық заңды дұрыс қолдануды
қамтамасыз ететін құралдар болып табылады. Заң ... ... ... ... асыруға, тәуелсіз болуға, яғни тергеудің барысын
дербес ... және оның ... ... ... ... ... ... Осындай кепілдіктердің бірі - тергеушінің
процессуалдық дербестігі. Өз ... ... ... және өзге ... ... жүргізу арқылы жүзеге асырады.
Казіргі күнге ... ... ... және ... ... әр ... авторлармен әр түрлі анықталады.
Процессуалистердің көпшілігі тергеу және ... деп ... ... және ... ... процессуалдық әркеттерді
таниды.1
Олардың барлығы бұл әрекеттердің ... ... ... ... және ... тануды, куәландыруды, тергеу ... ... ... ... ... ... және т.б. ... ҚІЖК - нде тергеу әркеттері деп аталады. Барлық қалған әрекеттер тек
ғана ... ... ... ... ... ... ... туралы арыздар мен хабарларды қабылдау, ... істі ... ... ... ... ... қаулы жасау, бірқатар өзге де
қаулылар, айыптау қорытындысын жасау және т.б. Кез ... ... ... болады, бірақ барлық процессуалдық әрекеттер тергеулік емес.
Заңға жүгінелік. ҚР ҚІЖК 184, 185 ... ... ... ... ету, ... тұлғалардан түсініктемелер алу, арыздар
бойынша мынадай шешімдердің бірін қабылдау ... ... ... ... ... ... іс ... бас тарту туралы; арызды, хабарды
тергеу ретімен, ал жеке айып тағу істері ... сот ... ... ... бұл ... әрине, процессуалдық сипатта, бірақ олар тергеу
әреткеттері болып табылмайды. ... ҚР ҚІЖК ... істі ... ... шешу үшін тек қана екі ... ... ... рұқсат береді:
оқиға болған жерді қарау және сараптама. Заңды ... ... ... ... екеніне және «тергеу әрекеті» ұғымын қамтитынына көз
жеткізеді.
Қылмыстық процесті жүргізуші орган ... ... ... ... оның ... ... әрекеттері процессуалдық құжат
- хаттамада бекітіледі.
Тергеушінің өкілеттіктерінің жүзеге асырылуының құқықтық ... ... ... ... ҚІЖК 7- ... ... ... шешімдер - өз құзыреттері
шегінде қылмыстық ... ... ... ... және ... нысанда көрініс табатын қылмыстық іс жүргізу құқығын ... ... ... ... ұсыныстар, санкциялар.
Қаулы – сот үкімінен басқа ... ... ... прокурордың қылмыстық іс бойынша сотқа ... ... ... ... шешімдері. ( ҚР ҚІЖК 7-бап.)
Осылайша, тергушінің процессуалдық ... ...... ... ... ... ... тергеушінің құзыреті шегінде
шығарылатын қылмыстық-процессуалдық құқықты қолдану ... ... ... ... процессуалдық әрекеттердің хаттамаларын жасайды
және қылмыстың жасалуына ықпал еткен ... ... өзге де ... жою ... ... ... ұйымдарға немесе оларды
басқару функцясын жүзеге асыратын тұлғаларға ұсыныстар енгізеді. ҚР ... ... ... ... ... жүргізуші орган жасаған іс
жүргізу әрекеті көрсетілген іс жүргізу құжаты.
Заң энциклопедиялық ... ... ... ... ... ... ... әдісінің қалыптасуын, нығаюын және дамуын, және билік
басында тұрған топтардың мүдделерін ... ... ... ... қоғамдық қатынастарды реттеуге бағытталған және құқықтық жай-
күйді қалыптастыратын, ... ... ... ... ресми жазбаша
құжат» 1
С.И. Ожеговтың орыс тілі ... бұл ... акт деп ... ... ... ... ... құжаттың келесі анықтамасын береді: « ... ... ... ... және ... арналған, мақсатты бағытталған іс-
әркеттің іздерін сақтаған, арнайы дайындалған материалдық дүниенің заттары»
3
Осылайша, кез келген құжат акт емес, бірақ кез ... акт - ... ... ... ... ҚР ҚІЖК - інде хаттама - құжат делінген.
Бірақ, хаттама ... ... ... ... ... ... ме? ... жауап алу тергеу әрекеттерін жүргізу бойынша
тергеушінің құзыреттерін жүзеге асырудың бірі ... ... ... жауап алу хаттамасы, жауап алу фактісін куәландырады және
белгілі құқықтық салдарды туындатады, ... куә үшін ол ... ... үшін ... ... ... мүмкін.
Сәйкесінше, хаттама қаулымен және ұсыныспен қатар тергеушінің
құзыреттерін жүзеге асырудың құқықтық ... ... ... ... келесі қорытынды жасауға болады:
1. Тергеушінің өкілеттіктері дегеніміз - оған ... ... ... мақсатында алдын ала тергеуде өзінің мінез - құлық
сипатын еркін және дербес анықтауға мүмкіндік ... ... ... мүмкіндіктер және, бір мезгілде, оның мемлекеттік
механизімдегі мақсатын жүзеге асыратын, ... ... - ... нұсқайтын міндеттері.
2. Тергеушінің өкілеттіктерінінің жүйесі тараптарының бірі тергеуші болып
табылатын құқықтық қатынастарды, сонымен қатар тергеуші ... мен ... ... ... ... мен ... қамтиды.
3. Тергеуші өз құқықтары мен міндеттерін сотқа дейінгі өндіріс барысында
жүргізілетін процессуалдық әрекеттер түрінде жүзеге ... ... ... ... де жатады.
4. Тергеушінің өкілеттіктерін жүзеге асырудың құқықтық нысаны қаулылар
шығару, тергеуші жүргізген процессуалдық ... ... ... ... қылмыстың жасалуына ықпал еткен мән-жайларды
немесе өзге де заң ... жою ... ... қабылдау
туралы ұсыныстар шығару нысандарында көрініс табады.
3. Тергеушінің процессуалдық дербестігінің маңызы.
Тергеушінің адамгершілік ұстанымдары, қөзқарастары, ... ... ... ... ... ... ... оның ішкі
сенімін қалыптастырудың маңызды факторы, оның қылмыстық процессуалдық заң
талаптарына сәйкес ... ... ... шешімдердің қабылдануының
кепілдігі болып табылады.
Осылайша, тергеушінің процессуалдық ... ... ... дәлелдемелерді оның ішкі сенімі бойынша бағалауы және
осы негізде жасалған іс-әрекетті қылмыстық-құқықтық бағалау, ... ... ... ... және қылмыстың саралануы, істі тоқтату
немесе оны сотқа жіберу туралы сұрақтарды шешу туралы ережесі ... ... 64 б. 6-т. ... ... тергеудегі іс бойынша прокурордың
нұсқауларымен келіспеген жағдайда ол жөнінде жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... прокурорға
шағымдану олардың орындалуын тоқтатпайды.
Осылайша жоғарыда айтылғандарды сұрыптай келе екі ... атап ... ... ... ... ... ... ішкі сенімі бойынша
шешеді және оған дұрыс шешімді ... ... ... ол өз позциясын прокурордың нұсқауларына жоғары ... ... ... қорғай алады.
Бұл екі сәт өзара байланыста бола тұра тергеушінің ... ... ... Прокурорлық қадағалау мен тергеушінің
процессуалдық дербестігінің ара ... ... ... қарастыру кезінде
бір жағынан, тергеушінің процессуалдық дербестігі ... мен ... және тек қана ... ... ... ... жағынан - бұл дербестікті жоққа шығаруға да ... ... ... де қате ... ... тәуелсіздігі және тек қана заңға бағыныштылығы қағидасы
іс бойынша шешім ішкі сеніммен қабылданатындығында ғана емес, сонымен қатар
оларға істі ... шешу ... ... ешкім нұсқаулар бере алмайды.
Мұнымен салыстырғанда тергеушіге ... ... ... ... бере ... және тергеуші оларды орындауға міндетті.
Алайда, процессуалдық дербестік тергеушіні прокурорлық қадағалаудан
тыс қоймайды және прокурорды ... ... ету ... ... шешудегі соңғы сөз прокурорға тиесілі, ... ... үшін ... ... ... , оның ... күшін жоюға,
тергеушінің шешімдеріне санкция беруге құқылы. « Тергеуге процессуалдық
басшылық ету ... ... ... ... ... заңдылықтың
қатаң сақталуының, тергеушінің оған жүктелген міндеттерді тиімді шешуінің
кепілдігі, оның процессуалдық дербестігін ... ... ... ... ... органдарының тәжірибесінде, мысалы, бұл
прокурордың нұсқаулары қандай сұрақтарға қатысты болса да, олар ... ішкі ... ... ... ... ... міндеттемейді.
Прокурор тергеушінің шешімінің негізділігіне күмән ... ... ... байланысты жасалған қорытындыны жоққа шығаруы мүмкін, белгілі
тергеу әрекеттерін жүргізеді, қандай да бір мән-жайларды тексеруді ... ... ... да бір ... ... ... мәліметтердің
көмегімен шешіп, яғни, тергеушінің ішкі сенімінің негізінде ... ҚІЖК 197-б. 5-б, 1-б ... ... ... тергеу әрекеттерін
жүргізуге қатысуға құқылы.
Ең алдымен бұл жағдайларда прокурордың қатысуы тергеу ... ... ... ... ... және прокурордың
процессуалдық әрекеті, бір жағынан, тергеушінің процессуалдық ... ... ... ... - оның әрекеттерінінің заңдылығын қамтамасыз
етуге тиіс ... атап өту ... ... ... ... тергеу
әрекетіне қатысуның процессуалдық ... ... ... ... сәйкес оны жүргізудің тәртібі туралы ... ... өзі ... ... ... ... ... процессуалдық және өзге де іс шараларды жүзеге ... ... ... мен ... - құлқын бақылайтындығымен, оның
нәтижелері туралы ... ... ... ... ... ... ... әрекетінің пәніне қатысты оны қызықтыратын ... ... ... ... ... прокурор тергеушінің іс-әрекеттері заң талаптарына
сәйкес келмегенде ғана ... ... ... ... ... ... прокурор
қажетті мән-жайларды тергеуші ... ... ... ... ... ... тергеу әрекетін жүргізуге қатысушы өзге процеске
қатысушылармен салыстырғанда, прокурорға ... ... ... қатысты
оны қызықтыратын мән-жайларды анықтау үшін тергеушіден рұқсат алу ... ... ... ... ұсыныстарына және ескертулеріне
қарсылық білдіре алмайды. Бұл заңның қолданылуына ... ... ... ... ... ... тергеушінің әрекеттерінің
заңдылығын, оның ішінде істің барлық мән-жайларын жан-жақты, ... ... ... ... бағалайтындығымен және қажет болса жүргізілген
тергеу іс ... ... ... ... ... негізделеді.
Осылайша, прокурордың тергеу әрекеттерін жүргізуге қатысудың
процессуалдық тәртібі, біріншіден, процессуалдық ... ... ... ... ... ... ... іс-
әрекеттерді жүргізу, дәлелдемелерді жинау, тексеру, бағалау және ... ... ... ... ... ... ... және,
екіншіден, заңның ... ... ... ... ... ... жүргізетін тергеу әрекеттеріне белсенді қатысу
қажеттілігін атай отырып, ол ( прокурор) ... ... ... жасамаумен қатар оның бастамашылығының толық дәрежеде
жүзеге асыруына барлық шаралар қабылдауға ... ... ... ... прокурордың іс-әрекеті, оның міне-құлқы, оның ... ... ... мен ... нысандары құқықтық нормаларының
ережелеріне де, адамгершілік қағидаларына, прокурорлық этикаға да ... ... ... « ... ... ... отырған адамның алдында
тергеуді дербес ... ... ... қабылдайтын тергеушінің
беделін түсіруге моральдік құқығы жоқ. Тергеушінің беделі ... ... ... тиіс ... ... ... және адамгершілік нормаларына негізделмеген кез-
келген, тіпті манызсыз іс- әрекетті тергеу әрекетінің және оған прокурордың
қатысуының мақсаттарына ... ... ... орны ... ... тұтастай істі тергеудің нәтижелеріне ... ... ... ... тергеушінің процессуалдық дербестігін реттейтін заң
талаптарын ... ... ... ... ... айту ... Осылайша,
ҚСРО бас прокурорының 11 мамыр 1960 жылы ... ... және ... ала ... жүргізу үшін жауапкершілігін жоғарылату
туралы» № 38 бұйрығында прокурорларға тергеуге қадағалауды қатаң түрде заң
шегінде және заңмен ... ... ... ... ... тергеу әрекетіне қатысушы прокурор дереу араласқысы келіп
тергеу әрекетін жүргізуді өз мойнына ала ... ... оның ... ... ... ... ... прокурор тергеу әркетін
жүргізу туралы шешімді дербес қабылдайтындығы, оны жүргізетіндігі және ... үшін ... ... ... ... заң талабын есте сақтауы және
қатаң орындауы қажет. Бұл ережеден ... ... ... ... ... тергеу әркетінің пәніне жататын мән- ... ... ... ... тиіс ... ... ... тергеушінің процессуалдық дербестігі қағидасына қайшы келеді.
Прокурор тергеушінің шығармашылық бастамасын және ... оның ... ... және ... оған ... ... әшкерелеуге көмектесуге тиіс. Прокурор мен ... ... ғана ... және оның ... ... ... жылы ... Республикасында негізгі міндеті Каз КСР қылмыстық
кодекісінің негізгі баптарын жаңадан ... ... ... ... ... алдын ала тергеуді жүзеге асыру болған мемлекеттік тергеу комитеті
құрылды. Алайда, « ... ... ала ... ... ... ... ... екенін ұмытпау керек. Сондықтан да тергеушінің процессуалдық
тәулсіздігі мәселесі ... ... ... Оны шешу ... аппараттың ішіндегі дербестігі туралы ойлау қажет. Бүгінгі
таңда ішкі істер ... ... ... тергеушінің басшылары ,
бақылаушылары тым көп. Мұндай жағдайда тергеуші алдын ала тергеу органы
болудан ... ... ... ... айналады. Атап өту қажет:
бастық тергеуші лауазымды тұлғаға қажет, тергеуші - ... ... ... ... процессуалдық қатынастар « бастық бағынышты»
қатынастарына айналмауы тиіс».2
Жаңа ҚР ҚІЖК - не сәйкес, ... ... ала ... ... ісін
жүргізуде заң бұзушылықты анықтаған кезде ғана ... ... істі одан әрі ... шекттетеді. (ҚР ҚІЖК 197-бап 1-б 14-
т) бұл қылмыстық ... ... ... ... ... ... кепілдіктердің бірі болып табылады. Прокурордың тергеушінің ішкі
сенімін құрметтеуге және оған тергеудің ... ... ... ... ... ... міндеттейтін ... ... ... ... ... ... процессуалдық
дербестігіне және тәуелсіздігіне кепілдік береді.1
Прокурор белгілі қаулыны шығаруды ұсынған жағдайдың өзінде тергеуші
бұл үшін ... ... ... оны өз ... ... Ол
прокурордың нұсқауы бойынша қабылданған шешімнің дұрыстығы үшін жауапты
болады.
Осыған байланысты ... « ... ... ... бір жағынан, қылмыстарды тиімді ашуға жағдай жасай ... ... ... ... ... және ... ... жүргізу
туралы барлық шешімдерді дербес қабылдайтындай етіп» қалыптастыру маңызды.2
Тергеушінің процессуалдық дербестігі турал алғаш рет 15 ақпан ... ... ... айтылады: оған сәйкес тергеушіге бір ... ... ... « істі ... ... ... уақытша
психикалық ауруға шалдығуы жағдайында істі тоқтату туралы» ҚІЖК көзделген
тергеу ... ... ... шешімдерді дербес қабылдау ... ҚІЖК 64- б. ... ... ... ... санкциясын немесе
соттың шешімін алу көзделген жағдайларды қоспағанда ... ... ... ... ... ... шешімді дербес қабылдайды және
олардың заңды және уақытша атқарылуы үшін толық жауапты ... ... ... ... ... мүмкін тергеу әрекеттерінің
тізімін дербес анықтауының маңызы ... ... ... ... жиынтығынан тергеушінің дәлелдемелерді табу, бекіту және
тексеру, дәлелдеу процесін жүзеге асыру ... іс ... ... байланысты ол дәлелдеу шектерін және дәлелдемелерді табу ... ... ... ... ... ... ... нысандарды ғана пайдалана алады, бірақ ... ... ... жүзеге асырады. Ол қандай дәлелдемелерді ... ... және осы ... ... әдістер қолданылатындығын өзі
шешеді.1
Бірақ тергеушінің барлық шешімдері қаулылар нысанында шығарылады.
Кейбір жағдайларда ... ... оны ... ... ... ... ... табады. Сондықтан дәлелдемелерді жинау ... ... ... ... ... шешу ... тергеушінің
дербестігіне қол сұғуға, олар үшін негіздер болса тиым салуға ешкім құқылы
емес.2
Тергеушіге дәлелдемелерді табу, ... және ... ... тергеу әрекеттерін жүргізу еркіндігін бере отырып, заң ... ... және ... ... үшін ... жауакершілікті жүктеді.
Тәжірибеде қарама қайшылықты жағдай қалыптасады: заң процессуалдық
дербестігін қорғайтын тергеушілер көп ... ... ... ... ... ... тергеудің заңды және уақытында өту үшін,
жауапкершіліктен құтылу немесе оны прокурормен бөлісу үшін, ... алу үшін ... ... ... бұл ... ... ала
шешімді келісу болып табылады. Сондықтан ... ... ... ... ... процессуалдық дербестігі дегеніміз –
тергеушінің заңды және ... ... ала ... ... ... ... толық, жан-жақты объективті зерттеуге негізделген ішкі ... ... ... ... тергеудің бағыты және тергеу
әрекеттерін жүргізу туралы шешімдерді жеке дара қабылдау ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ АНЫҚТАУ
ОРГАНДАРЫМЕН ӨЗАРА ӘРЕКЕТТЕСУІ.
2.1.Тергеу бөлімінің бастығымен өзара әрекеттесуі.
Алдын ала ... ... ... ... ... ... ... бастығымен оның құзыреті шегінде жүзеге асырылатын ведомстволық
процессуалдық бақылау маңызды роль атқарады. ҚР ҚІЖК 66 ... ... ... ... алдын ала тергеуді жүзеге асыратын органның тергеу
бөлімшесінің бастығымен өз құзыреті шегінде іс әрекет ... ... ... ... ... ... ... іс
-әрекетінде, оның ішінде қылмыстық істі қозғау сатысында қылмыстар туралы
бастапқы материалдарды шешу кезінде заңдылықтың ... ... ... үшін шаралар қабылдауға міндетті. ҚР ҚІЖК-іне сәйкес алдын ала тергеуді
жүзеге асыратын ... ішкі ... ... ... ... және ... полициясы органдары жатады. Осылайша, тергеулік топты
басқаратын тұлға тергеушілердің іс ... ... ... ... ... ... заң оған тергеу бөлімінің бастығының құқықтарын
берген ... ... ... ... ҚР ҚІЖК 63 баб ... ... сәйкес тергеу бөлімінің бастығы:
1. тергеу ісін жүргізуді тергеушіге тапсырады;
2. тергеушілердің жүргізуіндегі қылмыстық ... ... ... ... іс - ... жасауына, тергеушілердің алдын ала тергеу және
күзетпен ұстау мерзімдерін сақтауына, прокурор нұсқауларының заңмен
белгіленген жағдайларда басқа да ... ... ... ... ... ... істер бойынша нұсқаулар береді;
2. алдын ала тергеу жүргізуді бірнеше тергеушіге тапсырады;
3. заңда көзделген жағдайларды тергеушіні іс ... іс ... өз ... шегінде өзіне бағынышты алдын ала тергеуді ... ... бір ... ... қылмыстық істі алады және
алдын ала тергеуді жүзеге асырушы сол не өзге де ... ... ... ... бөлімшесіне береді;
5. анықталған қылмыстық істерді прокурорға жолдайды.
Тергеу бөлімінің бастығы ... іс ... ... істі ... жүргізуіне алуға және бұл орайда тергеушінің өкілеттігін пайдалана
отырып, жеке дара алдын ала тергеу ... ... ... ... ... ... ... тергеу бөлімі бастығының тергеушімен қарым-қатынасы
процессуалдық сипатта болады. Тергеушінің және тергеу бөлімінің бастығының
қатынастарын ... ... ... ... ... ... етеді және тергеуші шектелмеген өкілеттіктерге ие тергеу
бөлімінің бастығының ... ... ... ... ... болады.
Тергеу бөлімі бастығының аталған өкілеттіктері заңда алдын ... ... ... қалыптастырылған. Алайда, бұл қылмыстық істі
қозғау туралы сұрақты шешу кезінде тергеушілерге процессуалдық басшылықты
жүзеге ... ... ... да ол өз ... ... атап айтқанда, тергеушіге келіп
түскен арыз немесе хабар бойынша қылмыстық істі ... ... ... тапсыруға, тексерістің мәні бойынша, сонымен қатар
қылмыстардың алдын алу, оның ... ... ... іс-шаралар қабылдау
туралы нұсқаулар беруге құқылы.1
ҚР ҚІЖК 63-бап мәні ... ... ... ... ... арыздар мен хабарларды тексеруге қатысуға мысалы азаматтар мен
лауазымды тұлғалардан түсініктемелер алуға, бастапқы ... ... және ... олар ... сәйкес шешім қабылдауға құқылы.
Тергеу бөлімінің ... ... ... тергеу және алдын ... ... ... ... ... және істі тергеуге
жедел басшылықты жүзеге асырады2.
Кейбір жағдайларда ІІО-да тергеу бөлімі бастығының тергеуші жасаған
жекелеген процессуалдық құжаттарды ... ... ... ... туралы
қаулы, айыптау қарайтындығы және т.б.) «визалауы» немесе «бекітуі»
тәжірбиеде ... ... ... бақылау нысаны заңмен көзделмеген.
Берілген сұрақ бойынша процессуалистер арасында бір пікір ... ... әр ... ... ... пен ... пікірі
бойынша бастықтың қаулыдағы визасы - ... ... ... ... авторлар тергеу бөлімінің бастығы қылмыстық іс ... ... виза ... бас ... ... тергеушіге оның
шешіміне сәйкес прокурорға шағымдану құқығын беруді ұсынады.
Тергеу бөлімінің бастығы тергеушілердің процессуалдық ... ... ... ... Оған ... ала ... ұйымдастырушылық
басшылық жүргізу жөніндегі өкілеттіктер ғана ... ... ... ... ... бөлу ... жедел тактикалық және жедел -
техникалық қамтамасыз ... ... ... ... ... тергеушінің қызметтік тәртіпті сақтауын бақылау және т.б.3
Біздің пікіріміз ... ... ... ... ... бөлімі
бастығының процессуалдық құжаттарды «визалау» немесе «бекітуінің» болмауы
оның тергеуші мен ... ... және ... ... және тергелетін іс үшін оның ... ... ... ... ... босатады.
ҚР ҚІЖК 63 бабына сәйкес тергеу бөлімі бастығының ... ... ... ... ... оның қылмыстық іс қозғауға, ол
бойынша алдын ала тергеу жүргізуге, барлық тергеу қзметін орындауға, ... ... ... ... бойынша анықтау органдарының ... ... ... ... ... істі кез келген сәтте
іс жүргізуге қаблдауға және оны тергеуге кірісуге, тергеудегі іс ... ... ... ... ол ... жоғарғы тұрған
прокурорға шағымдануға, өз тергеуіндегі істер ... ... ... ... іске ... жедел-іздестіру материалдарымен
танысуға, оларға жазбаша атқару үшін міндетті іздестіру және тергеу ... ... ... ... мен нұқсаулар беруге және олардан
тергеу іс - әркеттерін жүргізуге ... ... ... ... ... Нұсқау жазбаша нысанда беріледі және атқарылуы міндетті,
бірақ ол жөнінде прокурорға шағымдануға ... ... ... ... іс-әрекеті жөнінде прокурорға шағымдануы, қылмыстың спаттамасы
мен айыптаудың көлемі, айптаушыны сотқа беру үшін істі ... ... ... ... істі ... ... ... қоспағанда,
олардың атқарылуын кідіртпейді.
Қазақстан Кеңестік Социалистік Республикалар ҚІЖК 121б. 1-б. сәйкес
алынған нұсқауларға прокурорға шағымдану ҚР ҚІЖК ... ... ... ... ... ... ... айыптаушы ретінде тарту туралы
нұсқау берген реттерді қоспағанда, олардың орындалуын тоқтата тұрмайды. ҚР
ҚІЖК-нде соңғы ... ... ҚІЖК ... ... ... тергеуші істі өз қарсылықтарын
жазбаша мазмұндай отырып, жоғарғы тұрған прокурорға беруге ... ... ал ... ... ... ... ... күшін жоюға немесе
тергеу жүргізуді басқа тергеушіге тапсыруға міндетті.
Бұл арқылы тергеуші қылмыстық іс бойынша тергеуді өзінің ішкі ... ... ... және ... ... ... ... тергеушінің
процессуалдық дербестігінің кепілдіктерінің бірі жүзеге асырылды.
ҚР ҚІЖК ... ... ... және біздің пікірімізше, оны
қарастыру қажет. «Тергеушінің процессуалдық дербестігін ... ... ... ... ... ие кең ... өкілеттіктерімен
сыйыспайтынын ескеру қажет. Тергеу бөлімінің ... ... ... және ... қамтамасыз етуді жүзеге асыратын ұйымдастырушы
болуы керек» 1
ІІО-ның кейбір ... ... ... ... ... ... ... тергеушінің өзі емес ... ... ... тәжірибе қалыптасты. Мұндай тәжірибенің
заңға ... ... ... ... ... ... ... аударылды.2
Әрине, тергеу бөлімінің ... ... ... ... және ... қолдауға құқылы, бірақ бұл ол тергеушіні
алмастыруы және өзіне тән емес функцияларды алуы тиіс ... ... ... ... ... ... тергеу бөлімі
бастығының жазбаша нұсқауымен келіспеуі тергеушіні өз қарсылықтарын ... ... ... істі ... ... міндеттейді. Керісінше
жағдайда, ол өзінің ішкі сеніміне қарсы әрекет ... ал бұл ... заң ... ... және ... ... мен сыйыспайтын қасиет ретінде бағаланады. ... ... ... ... ... прокурордың немесе тергеу бөлімі бастығының
сәйкес нұсқаулары болса да, заңсыз және негізсіз шешімдер үшін ... ... ... ... ... ... ... бастығының
нұсқауларына қарсылық білдіру сирек кездеседі.4
Мұндай жағдайда егер оның ... ... іс ... және ... ... қадағалау және бақылау жатса, қалыпты құбылыс
ретінде қарастыру керек. Мұндай құбылысты кез келген ... ... ... деп ... болмайды. 1
ҚР ҚІЖК 198 бабына сәйкес қылмыстық іс ... ... ала ... ... ... оның ... ... жағдайда тергеушілер тобына (тергеу
тобына) тапсырылуы мүмкін, бұл туралы шешімді тергеу ... ... ... ... тобы дегеніміз бір мезгілде бір қылмыстық істі
тергеуді жүргізетін бірнеше тергеушіден тұратын ұйым.2
Тергеу тобының ... ... ... бастығы берілген топтың
тергеушілері санынан тағайындалады немесе тергеу бөлімінің бастығы тергеу
тобын өзі басқара алады. Тергеу ... ... - ... ... ... іс ... ... тергеу тобының жұмысын ұйымдастырады,
басқа тергеушілердің іс әрекеттеріне басшылық жасайды.
Істерді біріктіру және бөлу ... істі ... ... оның ... ... іс ... іс ... тоқтата тұру немесе қайта жаңғырту
туралы, сондай –ақ тергеу мерзімін ұзарту туралы өтініштерді ... ... ... қамауға алуды үйде қамап ... ... ... ... ... ... ... тобының жетекшісі ғана қыбылдайды.
Қылмыстық істі қозғау сатысында тергеу бөлімінің бастығы жасалған ... ... ... ... ... мен хабарларды қорғау мерзімін
10 тәулікке дейін, ал ерекше жағдайларды - бір айға дейін ... ... ... ҚІЖК 184 бап).
Осылайша, тергеу бөлімі бастығының негізгі міндеті – қылмыстық
істерді тергеуге, ... ... ала ... ... ұстау және
жасалған немесе дайындалып жатқан қылмыстар туралы ... мен ... ... ... ... жүзеге асыру. Қылмыстық істерді
тергеуді процессуалдық ... ... ... ... бастығы бір қатар
ұйымдастырушылық - басқарушылық функцияларды атқарады. Ол өзіне бағынышты
тергеушілердің жұмысын ... ... ... орынды жұмысты
жоспарлау, яғни оларды орындаудың мақсатын, тәртібін, кезіктілігін және
мерзімдерін көздейтін іс ... ... ... ... ... ... ... зерттеу және сұрыптау тергеу бөлімі
жұмысының алдындағы нәтижелерін ... алу ... ... асырылуы тиіс. 2
Осылайша, тергеу бөлімі бастығының міндеттері ... ... - ... ... ... ... негізгі міндеті – қылмыстық іс бойынша
тергеу жүргізуді, қылмыстық істі қозғау, ... ала ... ... ... ... ... сақталуын, қылмыстық іс бойынша
нұсқаулар ... ... ... ... ... ... тергеушінің
дербестігін және оның құқықтарын шектеуге тиіс емес.
Біздің пікірімізше, тергеушінің процессуалдық дербестігін ... ҚР ҚІЖК 63 бап, егер ... ... бөлімі бастығының
нұсқауларымен ... ол ... іс ... тергеу жүргізуді басқа
тергеушіге тапсыруы тиіс деген нормамен толықтыру қажет. ... ... ... ҚР ... заңда көзделген органдармен лауазымды
тұлғалардан ... ... ... өз құзыреті ... ... ... бекіте алмайтындығы туралы ережені бекіту қажет.
2.2. Тергеушінің ... ... ... ... ізге ... ... нысаны - алдын ала тергеумен қатар заң
анықтау түріндегі тергеуді ... ... ... органдарымен,
анықтаушылармен сотқа дейінгі өндіріс тәртібінде ... ... ... қалдырмайтын тергеу әрекеттерін орындау мен заңда көзделген
жағыдайларда тергеуді толық ... ... ... ... ... болып табылатын2 және қылмыс құрамының бар - ... ... ... ... ... ... және ... сонымен қатар
қылмыстардың алдын алуға және жолын кесуге бағытталған қылмыстық ізге түсу
нысаны болып табылады.3
Анықтау ... ...... ... емес,
ерекшеліктері қылмыс жасалу фактісіне жедел ықпал етуді ... және ... әр ... іс - ... ... ... әкімшілік органдармен
жүргізіледі. Осымен оларға қылмыстарды табу және ашу ... ... ... ... ... ... және т.б. жүктелуі
түсіндіріледі. Анықтау органдарының қызметіне жедел іздестіру ... ... ... тән. ... ... ... ... заңдылықпен бекітіледі, атап айтқанда, ҚР ҚІЖК 65 бап ... ... ... ішкі ... органдары;
2. ұлттық қауіпсіздік органдары;
3. әділет органдары;
4. қаржы полициясы органдары;
5. кеден органдары;
6. әскери полиция органдары;
7. шекара бөлімдердің командирлері;
8. әскери ... ... ... ... мекемелер мен
гарнизондардың бастықтары;
9. ҚР дипломатиялық өкілдіктерінің консулдық мекемелерінің және ... ... ... ... ... қызметінің органдары.
Анықтау органының барлық қылмыстар туралы істер бойынша сотқа дейінгі
іс жүргізу және ... ... ... қимылдарын орындау жөніндегі
құқықтары мен міндеттері сол сияқты ... жүзу ... ... ... геологиялық барлау партияларының аталған анықтау
органдарынан алыстағы басқа да - ... ... мен ... ... да, ... ... ... кезінде
жүктеледі.
Берілген тізімнің өзінен анықтау тек қана ... - ... ... ... ... ... ... шаруашылық және өзге ... ие ... ... ... іс әрекеті болып
таблатындығы көрінеді. Мысалы, ІІО негізгі ... - ... ... ҰҚО - мемлекттік қауіпсіздікті қорғау, мемлекеттік ... ... ... - ... ... алу, шекараны қорғау органдарының
міндеттері - мемлекеттік шекараны күзету және т.б. ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру кезінде қылмыстар
туралы ... ... ... ... Бұл жағдайда олар қылмыстық
іс қозғайды және оны тергеуге кіріседі.
Анықтау органының атынан анықтаудың құзыретіне ... кез ... ... ... жүргізуге және жекелеген тергеу ... ... ... ... ... ... ... органының атынан оның бастығы
анықтауға басшылық етеді, анықтау жүргізетін тұлғаларды ... ... ... ... ... тергеушінің, соттың
шешімдерін орындауды ұйымдастырады, анықтаушыға нұсқаулар ... және ... - өз ... ... ... іс ... сотқа дейінгі іс
жүргізуді жүзеге ... ... ... ... ... Процесс
субъектісі бола тұра, ол істің барлық мән-жайларын ... ... ... ... ... ... ар-ожданға негізделе отырып, өзінің
ішкі сенімі бойынша бағалайды. Анықтаушы өзінің іс - ... мен ... үшін ... ... ... оның процессуалдық
дербестігі тергеушімен салыстырғанда шектелген. Бұл оның анықтау ... ... ... ... Егер ... прокурордың
санкциясы немесе соттың шешімі талап етілгенен ... ... ... ... ... ... көп шешімдерді анықтау органы
бастығының келісімімен немесе оның ... ... ... ... іс ... мен ... ... органы бастығының атынан
қабылданады немесе онымен бекітіледі.
Анықтаудың 2 түрі бар:
1. алдын ала тергеу, жүргізу міндеті ... ... ... ... ала ... ... ... емес істер бойынша анықтау.
Бірінші жағдайда ал олар көпшілік, анықтама алдын ала тергеуден бұрын
болады. Анықтау органдарының ... ... істі ... ... ... ... және ... жөніндегі кейінге қалдырылмайтын
тергеу әрекеттерін ... ... одан ... іс ... 24 ... ... ... хабарлай отырып, тергелу ретімен жіберіледі. Анықтау
органы байқалған қылмыс пен қылмыстық іс қозғалғаны туралы ... ... (ҚР ҚІЖК 200 бап), ... ... анықтау органы тергеуді ҚР
ҚІЖК 39 тарауында аталған ерекшіліктерді ескере отырып, алдын ала тергеудің
жалпы жағдайы режимінде, ... ... ... ... ... бастығы
қылмысты тергеуді жүзеге асыратын тұлғаның іс әрекетін бағыттайды. ... үшін ... ... әрекеттерінің уақытында және сапалы, ... ... ... ... ҚР ҚІЖК ... ... ... заңмен белгіленген құзыретіне сәйкес қылмыстың белгілері мен
оларды жасаған адамдарды табу ... ... алу және ... кесу
мақсатында қажетті қылмыстық іс жүргізу және жедел іздестіру ... ... ... екі ... ... аударайық: біріншіден, ҚР ҚІЖК
65б аталған мекемелермен лауазымды ... ... ... ... ... бөлімшелер, арнайы қызметтер барлары ғана
жедел іздестіру шараларын қолдануға құқылы. Олар ІІО, ҰҚО, ... ... ҚПО, ... ... ... ... ... жедел іздестіру
шаралары арқылы жиналған мәліметтерді бұл органдар әр түрлі тек ... ... ... ... ведомстволық міндеттерді шешу үшін
қолданады. Әділет органдарында теңіз ... ... ... ... ... мүмкіндіктер және сәйкес міндеттер жоқ және
болуы тиіс емес. Екіншіден, ҚІЖК аталған ... іс ... ... және қылмыстық - процессуалдық шешімдер бөлігінде ғана реттейді.
Осы шектерде анықтау ... ... ... ... ... ... ... Жедел іздестіру шараларын қолдануды ҚІЖК емес,
«Жедел - іздестіру қызметі туралы» Заң реттейді және бұл шаралар өзге
пәннің- жедел - іздестіру іс - ... ... ... ... ... ... шегінде анықтау процессуалдық іс ... ... ... ҚІЖК 64 ... сәйкес тергеуші алдын ала тергеуді міндетті ... ... ... ... ... ... ... тергеу
әрекеттерін оргдауын күтпей-ақ істі кез келген ... іс ... және оны ... кірісуге құқылы. ҚР ҚІЖК 200 ... ... ... ... ... іс ... орындағаннан кейін, бірақ
іс қозғалған күннен бастап бес тәуліктен кешіктірмей ... ... ... ... бұл туралы 24 сағаттың ішінде прокурорға ... ... Істі ... ... ... анықтау органы ол
бойынша тергеу іс әрекеттерін және ... - ... ... ... ... бойынша ғана жүргізе алады. Қылмыс жасаған адамды
анықтау мүмкін болмаған істі тергеушіге берген ... ... ... жасаған адамды анықтау үшін іздестіру шараларын жүргізуге тергеушіге
нәтижелер ... ... ... тез ... ... және ... қылмыстық жауапкершілікке тартылуы көбінесе
анықтау мен алдын ала тергеу органдарының үйлескен қызметіне ... ... ... ... ... ала тергеудің тиімділігін
жоғарылатудың қажетті шарты болып табылады. Алдын ала ... мен ... ... ... өзара әрекеттесуінің мазмұны бірдей, олардың
ведомстволық бағыныштылығына тәуелді емес. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қатнастарда қылмыстық -
процессуалдық заңдылық нормаларын басшылыққа алу тиіс ... ... сот ... ... ... үшін ... ала тергеу және
анықтау органдарының ара-қатынасын одан әрі нығайтудың маңызы үлкен. Бұл
органдардың өзара әрекеттесуінің қажеттілігі ең ... ... ... ... да ... міндеттерді орындау үшін олар әр түрлі
өкілеттіктерге ие ... әр ... ... мен әдістерді
қолданатындығымен түсіндіріледі.
Тергеушінің іс - әрекеті басты түрде ... ... ... ... ... ... органының іс-әрекеті әкімшілік-
құқықтық процессуалдық /анықтау жүргізу түріндегі/ және жедел іздестіруден
қалыптасады. Соңғысы әсіресе ... ... ... ... және ... ... ... мақсатында қылмыскерлердің
айла- тәсілдерін әшкерелеу үшін үлкен маңызға ие.
Анықтау мен алдын ала органдарының өзара ... ... ... ... ... ... де ... Сондықтан олардың іс-
әрекеттердің заңдылық тәртіпте келістіру, ... ... ... ... мен ... ... күштерін біріктіру олардың іс -
әрекетінің тиімділігін жоғарылатуға мүмкіндік береді, қылмыстылықпен күресу
жөніндегі міндеттерге кол ... ... ... Өзара әрекеттесу әрбір
қылмыстық іс бойынша емес, ... ... ... ... ... ... асырылады. Басты түрде ол келесі жағдайларда жүзеге асырылады:
- бүркемеленген қылмыстарды табу мақсатында жедел - ... ... ала ... ... істер бойынша;
- анықтау органы алдын ала тергеу жүргізу ... ... ... ... ... ... қай ... екені белгісіз болған жағдайда;
- тергеуші дәлелдемелерді табуда қиыншылықтарға тап ... ... ... ... ... болатын мүлікті тәркілеуді
қамтамасыз ету үшін ... ... тиіс ... орналасқан жері
белгісіз болған жағдайда.1
Анықтау және алдын ала тергеу ... ... ... іс бойынша өндіріс кезінде тергеуші мен анықтау органының
мақсаттары, орны және ... ... ... ... ... бұл ... ... іс - әркеті әрқашан барлық заңдық
сәттер бойынша келістірілуі тиіс ... ... ... да бір
қылмыскерді әшкерелеуді анықтау органына тапсыра отырып, тергеуші ... ... ... ... жермен байланстырмайды. Керісінше,
қарау, тінту немесе өзге де тергеу ... ... ... анықтау органы
қызметкерінің немесе тергеушінің міндеттері олардың ... ету ... ... ... ... және анықтау органының ... ... ... бір ... де, әр ... да ... мүмкін.
Осылайша, анықтау органының алдын ала тергеу жүргізу міндеті қылмыстық істі
қозғауы және ол ... ... ... ... ... жүргізуі
тергеушінің іс- әрекеттерінен бұрын болса да, ... іс ... ... ... ала ... ... қамтамасыз етуге арналған.
Өзара әрекеттесу қылмыстық іс бойынша өндіріс кезінде анықтау органына және
тергеушіге тән әдістер мен ... ... ... ... ... байланысты анықтау органының қылмыстарды және оларды жасаған
тұлғаларды табу үшін қолдануы, ... ... ... істі қозғау
туралы сұрақты шешу үшін және алдын ала тергеу жүргізу кезінде пайдалануы
маңызды рольге ие.
Анықтау және ... ала ... ... ... әрекеттесуі кезінде
әрекет етуші субьектілер дербес, бір – біріне ... емес ... бұл ... алдын ала тергеу және анықтау дербес бір-біріне ... ... ... ... ішкі ... ... де ... Аталған органдардың дербестігіне қарамастан, ... ... Ал ... ... ... мен ... туындататын қылмыстық
процесте пайда болған құқықтық қатынастармен біріктіріледі.
Анықтау мен алдын ала тергеу ... ... ... ... ... жүргізу кезінде де, қылмыстық істі қозғау сатысында да ... Бұл ... ... ... ... дайындалып жатқан немесе
жасалған қылмыстар туралы келіп түскен хабарларды тексеруге тарту, оқиға
болған жерге барған ... ... ... ... ... т.б.
қажеттілігі туындайды. Сонымен қатар бұл сатыда анықтау органдары ... ... ... іс- ... ... ... ... бір қатар
іс-әрекеттерді жасайды. Өзара әрекеттесу қылмыстық процесс міндеттеріне қол
жеткізу үшін анықтау мен ... ала ... ... ... ... ... мен ... органының өзара әрекеттестігі кезінде тергеуден
немесе соттан жасырынып жүрген немесе өзге себептермен оның қай ... ... ... болмағанда айыпталушыны іздестіру маңызды орын алады.
Аталған органдардың іс-әрекетінің бұл жағы жалпы міндет - ... ... ... құрамдас бөлігі болып табылады.
«Тергеуші мен жедел қызметкердің іздестіру іс-әрекеттерін үйлестіру
қажеттілігі айқын. ... бұл ... ... ... ... ... әрекеттері мен жедел-іздестіру ... ... ... ... емес, бұл жерде іс-шаралардың
нәтижелері екіншілерінің жүргізілуінің тиімділігіне ықпал ... ... ... ... ... ... және ... ала
тергеу органдары келтірілген залалдың орнын ... ... ... ... ... қолдануы тиіс. Осылайша, қылмыстық процестегі
алдын ала тергеу және анықтау органдарының өзара ... ... ... ... бағынышты емес органдардың қылмыстардың алдын
алу, ... кесу және ашу, ... ... ... ... ... және ... келтірілген залалдың орнын толтыруды
қамтамасыз ету ... ... ... әдістер мен тәсілдерді
үйлестіре отырып, бірлесе әрекет ететін ынтымақтастығы.
Анықтау ... мен ... ... процесте анықталуы
кезінде өзара әрекеттесудің процессуалдық және ұйымдастырушылық нысандарын
ажырату қажет.
Тергеуші мен ... ... ... ... процессуалдық
нысандары олардың іс әрекеттерінің келісілген сипатын және ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін
заңға негізделген ынтымақтасу тәсілдері ретінде анықталуы мүмкін. 1
Мұндай нысандардың бірі, мысалы, ... ... ... ... ... міндетті жасалған немесе дайындалып жатқан қылмыстар туралы
арыздар мен хабарларды қарауы немесе анықтау ... ... ... ... ... жүргізуі, қылмыстық процестің бір
ғана сатысына тән, екіншілері, ... ... ... тергеушінің
тапсырмасы бойынша іздестіру әрекеттерін жүргізу қылмыстық істі ... да, ... ала ... де орын алуы ... тапсырмалар беру құқығы оның міндеті де ... атап өту ... ... ... ... ... ... тұлғаларды және объектілерді іздестіруге барлық қажетті іс-шаралар
қабылданда деп есептеуге болмайды.»1
Тапсырма ... ... ... ... Бұл оған ... ... тапсырманың мазмұнын нақты қалыптастырады, тергеуші мен анықтау
органының қатынастарын ... ... ... ... ... ... ... тергеуші ... ... ... ... ... үшін ... іс-шаралар
қабылдауға, ал тергеу бөлімі мен анықтау органының бастығына тапсырмасының
орындалуын бақылау мүмкіндігін береді.
Тергеуші жедел ... ... ... жерге бірлесіп бару
кезінде беретін тапсырмалар көбінесе ауызша нысанда ... ... ... ... тапсырмасының мазмұнын нақтылайтын нұсқаулары да
ауызша берілуі ... ... ... ... ала ... ... ... іздеу мақсатында процессуалдық емес ... ... де, ... ... де ... іс ... өндіріс тоқтатыла
тұрмаса/, жүргізуді тапсыра алады. ... ... он ... мерзімде орындалуға тиіс. ( ҚР ҚІЖК 193 б.) ... ... бере ... ... ... ... оған қызмет бабы бойынша
бағынышты емес ... ... ... ... ... ... ... алуы тиіс. Сондықтан тергеуші жедел
қызметкерге өзі тікелей орындауға тиіс іс-әрекеттерді, техникалық ... ... ... ... ... ... нысандары, олардың қылмыстық сот
өндірісіне келісілген қатысуын қамтамасыз ететін тергеуші мен ... ... ... ... тәсілдері болып табылады.2
Мысалы, тергеушінің анықтама органы мен өзара әрекеттесуінің келесі
ұйымдастырушылыұ ... ... ... және ... ... қызметкерлерінің оқиға
болған жерге бірге баруын ... ... мен ... ... ... ... ... баруы; тергеу және жедел-іздестіру шараларын жүргізуді
келісе отырып жоспарлау;
- нақты іс бойынша алдын ала тергеуді жүргізетін тергеушілер
бригадасына көмекке ... ... бір ... ... бөлу;
Ұйымдастырушылық нысандармен салыстырғанда тергеуші мен анықтау
органының өзара әрекеттесуінің процессуалдық нысандары заңмен ... ... ... ... іс бойынша өндіріс кезінде ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық
нысандары процессуалдық сипатта емес және заңмен көзделмеген.
Біздің пікірімізше, А.А. ... ... ... ... ... тергеу, жедел топтарын құру құқығын беру құқығын жөніндегі
ұсынысы дұрыс. Осылайша, ол ҚІЖК ... ... ... ... ... ... ... немесе тергеулік әрекеттердің үлкен көлемі
жағдайында ... ала ... ... және ... органының
қызметкерлерінен тұратын тергеулік- жедел топпен жүргізілуі ... ... саны және ... тергеушімен анықталады және прокурормен
бекітілуі ... ... ... ... ... дәлелденген.2
Біздің пікірімізше, бұл ұсынысты ҚР ҚІЖК бекіту қажет, себебі ... ... ... ... ... ... және
қылмыстарды ашу жөніндегі міндеттері шешудің тиімділігін арттырады.
Заң әдебиеттерінде өзара ... ... ... ... ... ... ... мұндай ажыратудың
маңызы үлкен өзара әрекеттесудің ... ... ... ... ... реттейтін процессуалдық заңның нормаларынан ауытқу алынған
мәліметтерді қылмыстық ... ... ... ... әкеп ... ... заңдылығы мен негізділігіне жағымсыз ықпал етуі
мүмкін.
Тергеушілер мен анықтама ... ... ... ... ... органының бастығы маңызды роль
атқарады. Анықтама органының ... ... ала ... қатысушы болып
табылмайды. Заң оған өндірісіндегі қылмыстық істер бойынша нұсқаулар беру
құқығын ... жоқ. ... ... анықтама органдары
қызметкерлерімен өзара әрекеттесуін ... ролі ... ... ... ең ... жүйесі - ішкі істер органдары. Оларға
арнайы аппарат пен ІІМ ... ... ... ... Оның ... (УУР, УБЭП және т.б) ... жүйесінде басым орынды алады.
ҚР ҚІЖК 64-б сәйкес тергеуші өз ... ... ... ... іздестіру және тергеу іс әрекеттерін жүргізу туралы тапсырмалар
мен нұсқаулар беруге және ... ... ... жүргізуге
жәрдемдесуді талап етуге құқығы бар.
«Алайда, ІІМ жүйесінің тергеушілері де» полиция қызметкерлері де1 ... ... ... ... жойылады. Қазіргі кезде тергеушілердің 90%
жергілікті жерде ішкі істер органдарының ... - ... ... Бұл ... ... ... ... тәуелсіз қайраткері
емес, полициядан алынған «мәліметтерді» рәсімдеуші ғана. Формальді ... ... ... ... қол ... тергеуші жауап
береді. Іс жүзінде ол ... ... ... ... ... ... Бұл
жағдайда арнайы қызметтер қылмыстық іске көз қарасын дәлелдемелерге емес,
басым ... ... ... ... Бұл қөзқарасты тергеушіге
мойындата отырып, олар салдары ауыр тергеулік қателерге әкеліп соғады».2
Тергеушінің процессуалдық дербестігін оның іс ... ІІО ... ... ... ... деңгейін көтеруге ықпал
етпейді.1
ІІО бастығы көп ... ... ... жеке тәжірибесі бар
білікті қызметкер ретінде тергеушіге тергеудің нақты ... ... ... ... ... Оның кеңестері, ұсыныстары маңызды, ал ... ... , ... ... ... ... ... және ол шешімді
дербес қабылдайды. Тергеуші нақты іс бойынша барлық жұмысқа ... ІІО ... ... ... ... ... тапсырмалары мен
нұсқауларын орныдауды ұйымдастырады. Органдар бастықтарына ... ... ... ... ... ... ... керек. Бұл тек
қана тергеудегі дуализмге және тиімділікке және сапаға кері ықпал ететін
жағымсыз ... әкеп ... ... ... ... ... көрсеткіштерін
жасанды түрде жақсартуға тырысатын қалалық, ... ішкі ... ... қызметкерлерінің қысымынан әр қашан бос емес екенін
көрсетті.1
«ІІМ жүйесі тергеушілерінің ішкі ... ... ... ... шын ... анықтау органының бастығына ... ... ... ... ... ... және анықтау органының өзара жағдайының тергеушінің
анықтау органына қатысты өкілеттіктерімен сәйкес ... Ол ... ... ... ... ... және процессуалдық
дербестігін көрсету кезінде ... ... ... ... ... ... келесі қорытынды жасауға болады: қылмыстық процестегі
алдына ала тергеу және анықтау ... ... ... ... негізделген бір-біріне бағынышты емес органдардың қылмыстардың алдын
алу, жолын кесу және ашу, кінәлілерді қылмыстық ... ... ... және ... ... залалдың орнын толтыруды
қамтамасыз ету мақсатында өздері қолданатын әдістер мен ... ... ... ... ... ... және алдына ала тергеу органдарының өзара әрекеттесуінің екі
нысаны бар: процессуалдық және ұйымдастырушлық.
Тергеушінің процессуалдық ... ... үшін ... ... ... мазмұндағы норманы енгізу қажет: « қылмыстық
істің күрделілігі немесе ... ... ... ... ... ала тергеу тергеушілерден және анықтау органының ... ... ... ... мүмкін. Топ мүшелерінің саны және
құрамы тергеушімен анықталады және прокурормен бекітілуі тиіс»
ҚОРЫТЫНДЫ.
Берілген тақырыпты зерттеу барысында ғылыми көздерге ... ... ... ... процессуалдық дербестік беру ең алдымен оған алдын ала
тергеудің ... мен ... үшін ... ... ... шешімдерді қабылдау еркіндігінің негізінде ғана пайда
болуы мүмкін.
Бостандық жоқ жерде таңдау да, жауапкершілікте жоқ « Адам ... үшін ... ... еріктілікпен жасағанда ғана жауапты болады» 2
Тергеушінің процессуалдық дербестігінің ең маңызды сәті – ... ... ... Тергеу органдарының іс- әрекетіндегі
шешімдердің маңызы шешімдердің жалпы басқарушылық іс ... ... ... ... ... ... туралы заңда бекітілген ережеге
сәйкес ол тергеу әрекеттерін жүргізудің кезектілігін өзі анықтайды, тергеу
тактикасын дербес ... ... ... ... қозғауға, кез
келген уақытта прокурордың нұсқауын күтпей-ақ, заңмен оның ... ... ... органымен қозғалған істі қарауға кірісуге
құқылы. Бірақ, тергеушінің процессуалдық іс-әрекетіне тергеліп отырған ... ... ... ... ... дәлелдемелерді табуға,
тексеруге және бағалауға бағытталған жұмыс та жатады. Тергеуші ... ... кез ... шешімді заңды және өзінің ішкі сенімін ... ... ... ... ... ... ... іс бойынша процессуалдық шешімдер қабылдаудан көрініс
табатын тергеушінің дербестігінің негізінде оның ішкі сенімі ... ҚР ... бабы ... тағы да бір ... ... ... ішкі сенімі
жиналған дәлелдемелік материалдарды бағалауға негізделумен қатар заңға
және ар-ожданға сәйкес келуі ... ... ... ... ... ... процессауалдық
дербестігінің және іс бойынша барлық негіз ... ... ... ... ішкі ... ... ұмытпау керек.
Тергеушінің құқықтық санасының ... ... ... ... ... ... және ... жүргізілген
тергеудің материалдарының жиынтығымен негіздеуден көрініс ... Егер ... ... ... қажетті кешені жүргізілмесе , егер ... ... ... ... әр келкі болса, тергеуші қандай да
бір шешім қабылдауға құқылы емес. Ол ... ... ... ... ... ... дәлелдемелердің жеткілікті
жиынтығы жиналғанға дейін тергеуді жалғастыруға тиіс. Тек осы ... ... ... ... шешім қабылдай алады. Тергеушінің ішкі
сенімінің ... ... бірі – оның ... ... ... ... ... бұл дегеніміз процессуалдық құжаттарды дұрыс жән
сауатты ... ... ... ала ... жүргізу кезінде ауызша
және жазбаша сөзде жоғарғы мәдениетті болуы.
Сонымен :
1 . Тергеуші - өз ... ... ... іс ... ... ... жүзеге асыруға уәкілеттік берілген лауазымды адам.
2 . Тергеуші қылмыстық іс қозғауға , ол ... ... ... ... және ... ... ... іс жүргізу
кодексінде көзделген барлық тергеу қызметін орындауға құқұлы .
3 . Тергеуші істің жағдайын жан – ... ... және ... ... ... қолдануға , оның қылмыс жасағандығын көрсететін
жеткілікті дәлелдер қиналған адамдарға қатысты ... ... ... тағу, Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу ... оған ... кесу ... ... алу , ... қорытындысын жасау
жолымен қылмыстық ізге тусуді жүзеге асыруға ... .
4. ... ... ала ... ... істер бойынша анықтау
органдарының кезек күттірмейтін тергеу әрекеттерін орындауын күтпей – ... кез – ... ... іс ... ... және оны ... кірісуге
құқұлы .
5 . Тергеуші, заңда прокурордың ... ... ... ... ... жағдайларды қоспағанда , тергеудің бағыты мен ... іс ... ... ... ... ... дербес қабылдайды және олардың
заңды және ... ... үшін ... ... ... Тергеушінің
қызметіне заңсыз араласу қылмыстық жауаптылыққа әкеп соқтырады .
6 . Тергеуші тергеудегі іс бойынша ... ... ... ол ... ... ... ... шағымдануға құқұлы
.
7 . Тергеуші өз тергеуіндегі істер бойыша анықтау органдарының
тергеліп жатқан іске ... ... ... ... танысуға ,
осы Кодексте белгіленген тәртіппен осы іске қосу үшін ... ... , ... ... ... , ... үшін міндетті іздестіру және
тергеу іс - әрекеттерін жүргізу туралы тапсырмалар мен нұсқаулар ... ... ... іс - ... ... ... ... құқұғы бар .
Қылмыстарды тергеу жөніндегі заңмен берілген өкілеттіктерді жүзеге
асыра отырып, тергеуші ... ... ... білдіретін, заңды
қолдануды жүзеге асыратын құқық қорғау ... ... ... ... ... ... ... келе, қандай келеңсіз мәселелердің болып
жатқаны, оларды дұрыс түсіну, сонымен қатар ... ... ... ... мағлұмат бере отырып, айыптау яғни ізге түсу
органы ретінде қарастыра отырып, мақсатын, қайнар көзін, ... ... ... ... жан-жақты толық және ... ... ішкі ... ... ... түсініктерін бере отырып,
тергеушінің тергеу барысындағы ... ... ... ... тағу ... ойға ... бір жайт сезіктінің, айыпталушының
қорғануға құқығын қамтамасыз ету.
Еске ала келетін ... ... ... құқығы
бар. Олар бұл құқығын Қазақстан ... Іс ... ... ... жеке өзі де, ... заңды өкілінің көмегімен де
жүзеге асыра алатынын ... ... ... ... ... ... Республикасының Конституциясы 1995 жыл 30 тамыз (1998 жылғы
7 қазандағы өзгертулер мен толықтырулар) Алматы: Жеті ... ... ҚР ... ... ... ... мен толықтырулармен.
Алматы 2002)
3. ҚР Қылмыстық іс жүргізу кодексі. 10.12.1997ж. (өзгертулер ... ... ... ... ... қатысушы адамдарды мемлекеттік қорғау туралы» ҚР
Заңы (05.07.2000)
5. «Қазақстан Республикасының прокуратурасы туралы» ҚР Заңы (21.12.1995)
6. «Қазақстан Республикасының ішкі ... ... ... ҚР ... ... ... ұлттық қауіпсіздік органдары туралы» ҚР Заңы.
26.06.1998ж (2000 ж сәуірдегі №95-11 Заңмен енгізілген өзгертулер мен
толықтырулармен)
8. ... ... сот ... мен ... ... ... Заңы ... «Қазақстан Республикасының жедел-іздестіру қызметі туралы» ҚР Заңы
(15.09.1994ж)
10. ... ... және сот ... ... ... ... ... «Адвокаттық қызмет туралы» ҚР Заңы (05.12.1997ж)
12. Қазақстан - 2030. Юрист баспасы, Алматы қаласы 2001 ж.
13. Қзақстан Республикасының ... ... ... ... ... 2005 ж. Егеменді Қазақстан.
Әдебиеттер:
14.«Оперативно-розыскная деятельность и уголовный процесс»:Учебно-
практическое пособие/под. общ. ред. В.В. ... ... ... ... ... А.Н., Ташибаев Г.У. «Угловно-процессуальное право РК»-
Астана, 2002г
16. Басков В.И. ... ... Уч. ... ... ... ... В., ... М., Карпов Н., «Допрос на ... ... ... Н.А. ... ... в Республике
Казахстан»-Астана,2000г
19. Белозеров Ю.Н. « ... ... и ... ... МВД и их ... Под. ред. ... ... 1973г
20. Божьев В.П. «Уголовный процесс»- Москва: «Спартак», 2002г
21. Воронин Э.И. ... ... ... ... дел»-Караганда, 1975г
22. Газетдинов Н.И. « Деятельность ... по ... ... ... Гуляев А.П. «Следователь в уголовном процессе»-Москва: Юрид. Литер.
1981г-190стр.
24. Гуткин И.М. «Начальник следственного отдела и его ... ... ... ... К.Ф. « ... ... «Зеркало», 1999г
26. Доспулов Г.П. «Оптимизация предварительного следствия»-Алматы:
Наука, 1984г
27. Зеленецкий «Следователь как субъект расследования»-Краснодар, ... ... В.П. ... ... следователя»-Москва: Юрид.
литер., 1977г
29. Коновалов Е.Ф. «Розыскная деятельность следователя»-М, ... ... В.Г. « ... ... следователя с учасниками отдельных
следственных действий»-Изд. Киев высш. шк. МВД., 1989г
31. Лупинская П.А. « ... ... ... ... Научно практический коментарий уголовно-процессуальному кодексу
РСФСР»-Москва: «Спартак», 1996г
33. Новиков А.И. «Теория доказательств в ... ... от ... ... ... ... ... И.В., Фаткуллин Ф.Н., «Предварительное следствие» М., 1965г
35. Оспанов С.Д. «Уголовный процесс РК»-Алматы: Юрид. литер., ... ... Н.С. ... ... ... ... ... Похмелкин В.А. « Процессуальные самостоятельность следователя»-Пермь
ПГУ, 1969г
38. Радутная Е.С. « ... ... ... В ... ... и прокурорский надзор.-М. 1990г
39. Скаредов Г.И. «Участие прокурора в следственных действиях»-М, 1987г
40. Строгович М.С. «Уголовное ... в ... ... ... ... Б.Қ. «Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу
құқығы»-Алматы,2000ж
42. Холоденко В.Д. «Полномочия следователя»-Саратов, 1982г
43. Чеканов В.Я. ... ... на ... ... ... 1974г
44. Шиярбеков Б.К. «Возбуждение уголовного дела и общие условие
предварительного расследование» Уч. ... ... ... Юридический энциклопедический словарь, М., 1984г.
2 ҚР Конституциясы.30 тамыз 1995ж.Алматы, «ЮРИСТ» 2001.
3 Н.Назарбаев Қазақстан – 2030. Алматы: «ЮРИСТ» ... Курс ... ... ... М 1989-449 б ... ... ... под ред М.М. Корнеевой, Н.А.Лупимской, Н.В.Гарнчева М 1980
2 Рахунов Р.Д. Участники ... ... ... ... ... М.1961 23-24 б ... В.Н. Участники уголовного процесса.
Минск 1970 13-14 б
1 Галкин Б.А Советский уголовно-процессуальный ... М.1962 ... ... ... Под ред. Д.С. ... М.1975 ... ... әрі ҚР ҚІЖК
3 Қылмыстық-процессуалдық функциялардыың мәні туралы толығырақ қараңыз.
Строгович М.С. Состоятельности и ... ... в ... ... Избр. труды в 2-х томах М.1992 163-172 б. Ларин А.М.
Расследование по ... ... ... ... ... Я.О. Основные уголовно - процессуальные функци. Ярославль
1976; Алексеева Л.Б. Уголовно - ... ... Курс ... ... Общая часть М. 1989.
1 См. Строгович М.С. Право обвиняемого на защиту ... ... ... Ю.И. ... - ... деятельность защитника.
М.1982;
2 .См. Фаткуллин Ф.Н. Предварительное следствие. М. 1965; ... ... в ... ... ... ... ... Савицкий В.М Государственное обвинение в суде. М. 1971;
2 ... ... ... М.1984 200 ... Строгович М.С. Уголовное преследование в советском уголовном процессе.
М.1951; 63 б .
2 Тыричев И.В Уголовный процесс. Учебник для ... под ... ... П.А М. 1995г. ... ... А.М. ... по ... делу; процессуальные функций. М.
1986г. 253 бет
1 Строгович М.С. Курс советского ... ... Т.1; 194 ... ... М.А. Советский уголовный процесс. М. 1951; 88-89 б.
3 Қараңыз: Фойницкий Н.Я. Курс уголовного судопроизводства. Т.2; СПБ ... ... ... ... П.С.
1 Қараңыз: Ларин А.М. Расследование по уголвному делу: процессуальные
функции. М.1986;
1 Бекбергенов Н.А Правоохранительная система в РК. Учебное пособие. Астана
–2000. 216 ... ... А. А. ... ... в ... ... ... на соиск. ученой степ. канд. юрид. наук. М. 1979; ... ... Э.И. ... ... ... ... ... Караганда. 1975 110 б
1 Э.И.Воронин аталған шығарма 111 б .
2 А.А.Власов полномочия ... ... ... ... на ... ... ... канд. юрид. наук М.1979г ВЮЗИ 10 б.
3 ... А.А. ... ... 11 ... ... Н.Н. Вопросы теории советского уголовного процесса. М.1956;
47-48 б.
2 Чельцов М.А. Советский уголовный процесс. М.1962; 14 ,17 б.
3 Қараңыз: ... А.Л. Об ... и ...... ... 1959 №2 108-110 ... К. Маркс, Ф. Энгельс. Соч., 16-Т., 13 б.
1 Кокорев Л.Д. ... ... по ... ... . ... ... Элькинд П.С. Сущность советского уголовно-процессуального права. Л.1963;
38 б.
2 ... Э.И. ... ... 50 ... ... В.Д. ... следователя. В кн.: Актуальные проблемы
отраслевых юридических наук. Саратов 1982; 112 б.
1Қараңыз: Строгович М. С Курс ... ... ... Т.1. ... б; ... Н.В. , ... Ф.Н. ... следствие. М.1965; 108-
109 б.
1 Юридический энциклопедический словарь. Под ред. ... А. Я. М. ... 18 ... ... Ю. Н. ... и ... документа как доказательства
уголовном процессе. В сб. научных тр. : ... ... ... процесса и прокурорского надзора. М. 1975 202 ... Г.И. ... ... прокурора в следственных действиях. М.1987. 54 б.
1 Цыпкин А. Л. ... ... ... ... в стадиях предварительного расследование и предания суду. В кн:
Вопросы уголовного процесса. Саратов-1979. 19-36
2 бұл да ... ... М. Ю. ... к УПК ... Под ред. ... А.М., ... М.1985. 231 б.
2 Томин В. Т. Острые углы уголовного ... М. 1991. 138 ... ... Н.С. ... ... ... и ... контроля
за соблюдением законности при расследовании преступлений. В сб.: Проблемы
организации и ... ... ... в ... ... ... СССР». М.1969. 96 б.
2 Соловьев А.Б. Прокурорский надхор как важное условие повышения
эффективности проихзводства следственных действий. В.сб.: Проблемы
совершенствования предварительного ... и ... ... ... ... органами дознания и предварительного следствия. Сб.
науч. труд.Вып.№2 М:1982. 96 б.
3 СУ РСФСР. 1923. №7 106 ... ... В.А. ... ... и ... ... ... характеристика/ В кн: Вопросы уголовного права, процесса и
криминалистики. Ученые записки ПГУ №204. Пермь. 1969. 90 б.
2 ... ... ... на отдельных этапах предварительного
следствия. Саратов.1974.
45-46 б.
1 Қараңыз: С. М. Гуткин. Начальник следственного отдела и ... ... Сов. ... 1967. 68 ... ... Уголовный процесс. Под ред. Вкторова Б.А. М.1970 62, 63 ... ... ... и ... ... ... МВД и их
взаймодействие.М.1973.33 б.
2 Қараңыз: Комментарий к УПК ... Под. ред. ... А.М., ... ... 234 б.
3 Қараңыз: Статкус В.Ф., Чувилев А.А. Прокурорский надзор и ведомственный
контроль на предварительном следствии. ... ... и ... 1975
№3 77 б.
3 Бұл да сонда.
1 Уголовный процесс. Учебник под.ред. ... П.А. М. 1995. 58 ... ... Г. ... ... и организация работы
следователя. Соц. Законность. 1969 №11. 46 б.
3 Гуляев А.П. ... ... 101 ... Сауал салынған тергеушілердің 23,6% олардың тәжірибесінде ... ... ... бастығының нұсқауларына шағымдану жағдайлары
болғаннын айтты. Гуляев А.П. аталған шығарма.
1 Казлаускас М.О. О ... ... ... В ... ... уголовного и процессуального законодательства в
советских респуьликах Прибалтики./1940-1975гг./ Рига.1975. 85 б.
2 Организации планирования следственных бригад. Методическое ... ... ... ... ... Кукушкина Ю.А. Общие вопросы
организации следственной работы. Волгоград. 1975 25 б. ... ... ... ... и ... ... В кн: вопросы
организации следственной работы. Волгоград.1972. 53 б.; Руководство для
следователей. М.1971. 96-107б; Криминалистика. Т-2. М.1970. 28-41б; ... ... по ... ... ... ... М.1970;
Ищенко Е.П. Проблемы первоначального этапа расследования преступлений.
Красноярск.1987. 27-28б; Органы дознания и предварительного следствия
системы МВД и их взаймодействие. М.1973. 35 ... ... ... и предварительного следствия в системе МВД и их
взаймодействие. Под. ред. Б.А. ... М.1973 ... ... Н.А. ... ... в РК. ... 120б.
2 Советский уголовный процесс. Под. ред. В.М. Корнукова. Саратов 1988.
3 Предварительное расследование. ... для ... и ... в МООП РК. ... 1967. ... ... ... и предварительного следствия в ... МВД и ... Под. ред. А.Б. ... М.1973. 84 б.
2 Қараңыз: Советский уголовный процесс. Возбуждение уголовного дела ... ... Под. ред. С.В. ... и И.Д. Перлова.
М.1968. 99б.
2 Е.Ф. Коновалов. Розыскная деятельность следователя. М. 1973. ... ... ... и ... ... в системе МВД и их
взаимодействие. Под. ред. А.Б. Викторова. М.1973. 72 ... Е.Ф. ... ... ... ... М. ... Тапсырмалардың мазмұны туралы толығырақ қараңыз. Е.Ф. Коновалов.
Розыскная деятельность следователя.
2 Өзара әрекеттесуде ұйымдастырудың нысандары туралы қараңыз: Н.А.
Якубович. Организация взаимодействия следователей прокуратуры и ... при ... ... В кн: ... следователей
прокуратуры и органов полиции при расследовании и ... ... А.А. ... ... в советском уголовном процессе.
Автореферат на соиск. ученой степени канд. юрид. наук. М. ВЮЗИ. 1979 14б
2 ... ... В.И. ... ... ... пособие . М.1997. 43б.
1 РФ ҚІЖК Полицияны ... ... ... ... ... России. Лекции – очерки. А.М. Ларин., Э.Б. Мельникова.,
В.М. Савицкий. Под.ред. В.М. Савицского. М.1997.195-196б.
1 В.Д. Зеленский. Следователь как ... ... ... В.Д. ... . ... ... ... А.П. Следователь в угололвном процессе. М.1981. 101-102б.
2 Гуляев А.П. Аталған ... ... ... А.А. ... ... в советском уголовном процессе.
Афтореферат на соиск. уч. степ. канд. юрид. наук. М. 1979; 20 ... К. ... Ф. ... ... 82 б. Т.21

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәмелетке толмағандардың қылмыстары бойынша сот ісін жүргізу190 бет
Сот үкімі және басты сот талқылауы84 бет
Аллельді емес гендердің өзара әрекеттерсуі.4 бет
Аллельді емес гендердің өзара әрекеттесуі7 бет
Пиколин, м-фенилендиамин, нафтиламин негізіндегі бояғыштардың синтездеу әдістерін жасап шығару17 бет
Химиялық байланыс10 бет
Қазақстан Республикасын жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару14 бет
"Алдын ала тергеудің аяқталуы."70 бет
XXI ғасыр басындағы Қазақстан-АҚШ өзара ынтымақтастығына энергетикалық әлеуеттің ықпалы және мәні107 бет
«Кітапхана бөлімінің Мәліметтер Базасын құру(ұйымдастыру)»15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь