Ақша қаражаттар есебі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2

I Тарау. Ақша қаражаттар есебінің теориялық негіздемесі

1.1 Ақша қаражаттар операцияларын
есепке алудың мәні мен мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1.2 Есеп айырысу шоты операцияларының есебі ... ... ... ... ... ... ... 5
1.3 Валюталық шот операцияларының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9

ІІ Тарау. Касса операцияларының есебі

2.1 Банктегі арнайы шоттардағы ақшалар есебі ... ... ... ... ... ... ... 18
2.2 Төлем карточкаларының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
2.3 Ақша қаражаттар қозғалысы туралы есеп беру ... ... ... ... ... ...27

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30

ПАИДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
қатынастары жағдайында шаруашылық жүргізуші субъектілерде ерекше маңызды орынға ие. Қазақстан нарық экономикасына түгелімен күшті, оны бүкіл әлемдік қауымдастық та мойындады. Бұндай жағдайда біздің республикамызда пайдасы жоғары, тұрақты, әлемдік нарықта бэсекелестік қабілеті бар кәсіпорындар неғұрлым күп болса, соғұрлым біздің экономикамыздың деңгейі де жоғарлай береді. Бұл бүгін, ертең, алдыңғы отыз жыл ішінде де ең үзекті мэселелердің бірі болатыны Қазақстан Республикасының Президентінің «Қазақстан - 2030» деген халыққа жолдауында да ерекше аталып кеткен. Ал кәсіпорын қызметінің дүрыс жолға қойылуы күптеген факторларға байланысты болып табылады. Соның ішінде бухгалтерлік есептің, аудиттің, оның ішінде қаржылық есептің, ішкі аудиттің және талдаудың дүрыс ұйымдастырылып жүргізілуі үлкен роль атқарады. Бұл қызметтердің мэні «тірі» ақпаратта. Ал кім ақпаратқа ие болса, сол әлемді билейді деген сүз бар. Бухгалтерлік есептің маңызын осыдан ақ білуге болады.
Есепке алу мәліметтегі кәсіпорынның және оның құрылымдық бөлімшелерінің қызметін жедел басқаіру үшін, экономикалық болжамдар мен ағымдық жоспарлау жасау үшін, сүйтіп ел экономикасының даму заңдылықтарын зерртеу үшін қолданылады. Шаруашылық жүргізудің қазіргі жағдайында кәсіпорынның күрделі экономикалық тетігін нық, дұрыс жолға қойылған есеп жүйесінісіз, сондай - ақ сенімді экономикалық ақпаратсыз басқару іс жүзінде мүмкін емес. Осы түрғыдан есептегенде ақша қаражаттарының есебі мен оның ішкі аудиті үзекті болып есептелінеді.
Бухгалтерлік есепті халықаралық стандарттардың талабына сай жүргізу қазіргі кезде ең басты мәселе болып табылады. Осыған байланысты бухгалтерлік есеп пен аудитке жүктелетін міндеті қай кезде болмасын күрделі болып отыр. Осы тұрғыдан қарағанда ақша қаражаттар есебін дұрыс ұйымдастырудың рүлі зор.
Ақша қаражаттардың есебін зерттеп бақылай отырып кез - келген кәсіпорынның жабдықтаушылары мен клиенттерінің кім екендігін, олардың қандай тауар сататынын, қызмет күрсететінін, олармен қандай қарым -қатынастарда, қандай тәртіпте, қандай құжат негізінде жүзеге асатынын күріп білуге болады.
Бұл жерде тағы маңызды бір нэрсе - банк мекемесі. Жоғарыдағы айтылып кеткен қарым - қатынастар қолма қолсыз есеп айырысу нысанында жүзеге асырылса банк мекемесі де бүл қатынастарда үз үлесін қосады. Яғни, кәсіпорын банкі мен жабдықтаушы банкі арасындағы қатынастар жүзеге асырылады. Бұл жерде банк қызметімен де жақынырақ танысып, олардың құжаттарының кәсіпорын құжаттарымен қандай байланысы бар екенін күруге болады.
Жоғарыдағы айтылып кеткен мэселелер мені қызықтырды, сондықтан бухгалтерлік есептің ақша қаражаттар бүлімін кеңірек ауқымда қарастырып, курстық жұмысымның тақырыбы ретінде таңдап алдым.
Пайдаланған нормативті - құқықтық актілер және арнайы
әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есепке алу және қаржылық есеп беру туралы» Заңы. 26.12.1996ж. (үзгертулер мен толықтырулар енгізілген)
2. Қазақстан Республикасының «Аудиторлық қызмет туралы» 20.11.1998ж. Заңы
3. Бухгалтерлік есептің Типтік жоспары, Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі, Алматы 2002ж.
4. Бухгалтерлік есептің стандарттары. Алматы, 1996ж.
5. Қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттары, 2001ж.
6. Қазақстандағы Аудиттіңхалықаралықстандарттары,2001ж.
7. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (Негізгі бүлім, 1996ж.)
Арнайы әдебиеттер:
1. Айтжанова Ж.Н. «Бухгалтерский учет, отчетность и аудит устойчивого экономического развития». Алматы 2002, 205с.
2. Абдыкалыков Т.А., Сатмурзаев А.А., «Основы бухгалтерского учета и аудита» Алматы 2001, 236с.
3. «Аудит». Под редакцией профессора В.И. Подольского Москва 1997г. 432с.
4. Әбдіқалықов Т.Ә. «Бухгалтерлік есеп және аудит». Алматы 2000ж. 1686.
5. Баймұханова С.Б., Балапанова Ә.Ж. «Бухгалтерлік есеп», Алматы 2001ж., 2366.
6. Балапанова Ә.Ж. «Аудиттің теориялық негіздері». Алматы 2003ж. 936.
7. Бернстайн Л.А. «Анализ финансовой отчетности». Москва 2002г. 623с.
8. Дюсембаев К.Ш. и др. «Аудит и анализ финансовой отчетности». Алматы 1998г. 432с.
9. Дюсембаев К.Ш., Түлегенов Ә.Т. т.б. «Кэсіпорынның қаржылық жағдайын талдау» Алматы 2001ж. 3296.
10. Дюсембаев К.Ш., «Аудит и анализ в системе управления финансами» Алматы 2000г., 293с.
11. Кеулімжаев Қ.Қ., Әжібаев З.М. т.б. «Қаржылық есеп». Алматы 2001г. 3306.
12. Кодекс РК о налогах и других обязательных платежах в бюджет. Алматы2003г. 238с.
13. Международные стандарты финансовой отчетности 2001г. 1242с.
14. Нидяз Б., Андерсон X. Принципы бухгалтерского учета Москва 2000ж., 495с.
15. Радостовец В.К. и др. «Бухгалтерский учет на предрприятиях». Алматы 2002г. 728с.33
16. Савицкая Г.В. «Анализ хозяйственной деятельности предприятия». Москва 1999г. 686с.
17. Сейдахметова Ф.С. «Современный бухгалтерский учет». Алматы 2000г. 335с.
18. Стандарты бухгалтерского учета и методические рекомендации 1999г., 609с.
19. Тасмағамбетов Т.А., Омаров А.Ш. т.б. «Қаржы есебі» Алматы 1998ж. 475 б.
20. Шуванова В.М., Абдилсанапов А.А. « Организация бухгалтерского учета и формирование учетной политики предприятия». Алматы 2001 г., 398с.
21. «Бухгалтерский учет - Аудит» №7 февраль, №3 март 1999г.
22. http//www.buhgalter.kz
        
        Ақша қаражаттар есебі КУРСОВАЯ
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ................................................................
........................................2
I Тарау. Ақша қаражаттар есебінің теориялық негіздемесі
1.1 Ақша қаражаттар операцияларын
есепке ... мәні ... Есеп ... шоты операцияларының
есебі............................5
1.3 ... шот ... ... ... ... есебі
2.1 Банктегі арнайы ... ... ... ... Ақша ... қозғалысы туралы ... ... есеп ... ... ... шаруашылық жүргізуші
субъектілерде ерекше маңызды орынға ие. Қазақстан нарық ... ... оны ... әлемдік қауымдастық та мойындады. Бұндай
жағдайда біздің республикамызда пайдасы ... ... ... нарықта
бэсекелестік қабілеті бар кәсіпорындар неғұрлым күп болса, соғұрлым ... ... де ... ... Бұл ... ... ... жыл ішінде де ең үзекті мэселелердің бірі болатыны ... ... ... - 2030» ... халыққа жолдауында
да ерекше аталып кеткен. Ал ... ... ... жолға қойылуы
күптеген факторларға байланысты болып табылады. Соның ішінде бухгалтерлік
есептің, аудиттің, оның ... ... ... ішкі аудиттің және
талдаудың дүрыс ... ... ... роль атқарады. Бұл
қызметтердің мэні «тірі» ақпаратта. Ал кім ақпаратқа ие болса, сол ... ... сүз бар. ... ... маңызын осыдан ақ білуге
болады.
Есепке алу мәліметтегі ... және оның ... ... жедел басқаіру үшін, экономикалық болжамдар мен
ағымдық жоспарлау жасау үшін, ... ел ... даму ... үшін ... Шаруашылық жүргізудің қазіргі ... ... ... ... нық, ... ... ... есеп
жүйесінісіз, сондай - ақ сенімді экономикалық ақпаратсыз басқару іс жүзінде
мүмкін емес. Осы түрғыдан есептегенде ақша қаражаттарының ... мен ... ... ... ... ... ... халықаралық стандарттардың талабына сай жүргізу
қазіргі кезде ең басты мәселе болып ... ... ... есеп пен ... ... ... қай кезде болмасын күрделі
болып отыр. Осы ... ... ақша ... есебін дұрыс
ұйымдастырудың рүлі зор.
Ақша қаражаттардың есебін зерттеп бақылай отырып кез - ... ... мен ... кім ... ... тауар сататынын, қызмет күрсететінін, олармен қандай ... ... ... ... ... негізінде жүзеге асатынын
күріп білуге болады.
Бұл жерде тағы маңызды бір нэрсе - банк ... ... ... ... - ... қолма қолсыз есеп айырысу нысанында жүзеге
асырылса банк мекемесі де бүл ... үз ... ... ... ... мен ... ... арасындағы қатынастар жүзеге
асырылады. Бұл ... банк ... де ... ... олардың
құжаттарының кәсіпорын құжаттарымен қандай байланысы бар ... ... ... кеткен мэселелер мені қызықтырды, сондықтан
бухгалтерлік ... ақша ... ... ... ... қарастырып,
курстық жұмысымның тақырыбы ретінде таңдап алдым.
IБӨЛІМ. АҚША ҚАРАЖАТТАР ЕСЕБІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕМЕСІ
1.1 Ақша қаражаттар ... ... ... мәні ... ... ... Министрлігі жанындағы «Бухгалтерлік есеп
және аудит әдістемесі департаментінің» №4 ... ... ... ... деп аталатын бухгалтерлік есеп стандартының бірінші бабында:
«Кәсіпорындар мен ұйымдардың, яғни субьектілердің ақша ... ... ... осы деректі пайдаланушыларды түрлі операциялық және
инвестициялық қаржы қызметі бойынша есепті кезеңдегі ақша ... ... ... ол қаржылардың жұмсалуы туралы ... етіп және ... осы ... ... яғни субъектінің қаржы
жағдайындағы үзгерістерін бағалауына мүмкіндік ... ... Ал ... ... ... ... субьектілер (банктер мен
бюджеттік мекемелерден басқа) ақша қаражаттарының ... ... ... ... ... сай ... және есепті кезеңдегі қаржы
нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... жүргізуші субьектілерде өндірілген өнімді сату
барысында, сондай-ақ материалдық қүндылықтарды, ... ... ... ... ... бюджеттен тыс басқа да мекемелерге ... ... ... ... ... ... ... Әрбір
кәсіпорын, ұйым, мекеме немесе фирма эдетте бір уақытта өндірілген өнімін
сатып немесе қызмет ... ... ... ... болса, екіншіден
сол өнімдерді өндіріп ... үшін ... ... шикізаттар мен
материалдармен жабдықтайтын жабдықтаушылар алдында сатып ... ... ... мен ... ... арасында алашақ және
берешек операциялар күбіне қолма-қол ақша және қолма-қол ақшасыз түлеу жолы
арқылы ... ... қол ... есеп ... Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банк мекемесі белгілеген ережелер мен ... ... ... ... сақтау және қолма қолсыз ақшасыз есеп
айырысуды жүргізу үшін Қазақстан Республикасының банк мекемелері:
1) ҚР ... ... ... ... ... есеп айырысу шоттарын ;
2) Шетелдік валютадағы қаражаттардың қолда бары мен ... ... үшін ... ... ... ... Бюджеттік мекемелерге, олардың бюджеттен тыс қаражаттары бойынша,
қоғамдық ұйымдарға, өндірістік, коммерциялық қызметпен ... ... ... ... Республикалық бюджетте түрған мекемелерге бюджеттік шоттарды;
5) ... банк ... ... ... ... ... ... қаржылармен есеп айырысу операцияларының бухгалтерлік есебін
жүргізу мен оны ұйымдастырудың мақсаттары мыналар болып ... ... есеп ... ... ... және ... дер кезінде
есептеу.
2) Субьектідегі ақшалай қаржылардың түгелдігін және оларды дұрыс,
тиімді пайдалануды бақылау.
3) Есеп ... ... ... ... ... ұйымның немесе
фирманың ақшалай кірістері мен шығындарын дүрыс есептеу.
Ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебінің міндеттері:
1) Қолма ... ақша ... ... және ... қол ... қажетті
есеп айырысуларды уақтылы және дүрыс жүргізу.
2) Ақша қаражаттарының қолда бары мен қозғалысын және есеп ... ... ... ... және ... ... ... Бұл інген лимиттерге, ... және ... ақша ... мақсаты бойынша жұмсаудың қолданыстағы
ережелерін сақтау.
4) ... ... ақша ... мен ... ... түгендеуді ... және ... ... ... және ... ... ... мүмкіндіктерін іздестіру.
5) Кассадағы, есеп айырысу шотындағы және банктегі басқа ... бар жоғы мен ... ... ... Есеп айырысу - төлем тәртібінің сақталуына, материалдық құндылықтар
мен қызметтер үшін сомалардың уақтылы ... ... - ақ ... ... ақша ... ... ... жасау.
1.2. Есеп айырысу шоты операцияларының есебі
Барлық шаруашылық субъектілер ақша ... ... ... ... ... және ... бойынша төлемдерді
жүзеге асырады. Көп жағдайда бү_л төлемдер қолма-қолсыз есеп айырысу
нысанында ... ал ... ... - қол есеп ... ... Ұлттық Банкінің нормативті құжаттарымен бекітілген мүлшерде
ғана жүзеге асады. Заңды түлғалар арасындағы төлем 4000 ... есеп ... ... ... жағдайда, есеп айрысу тек қолма - қолсыз түрде
жүзеге асу керек.1 Ақша қаражаттарын сақтау және ... ... ... үшін Қазақстан Республикасының банк мекемелерінде банктік шоттарды
ашады. ... шот ... ... ... - ... ... ... қызмет күрсетумен байланысты операцияларды жүзеге асыру
бойынша банк пен клиент ... ... - шарт ... ... ... ... теңге мен шетел валютасында жургізілуі ... ... ... (ағымдағы), жинақ, корреспонденттік шоттар болып бүлінеді.
Корреспонденттік шоттар - (банктер мен ... ... жеке бір ... ғана жүзеге асыратын банктік шоттары.
Ағымдағы (есеп айырысу) және ... ... - жеке және ... ... ... ерекше бөлімшелеріне (филиалдар мен
-үкілдіктер) ашылатын банктік шоттар.2[1]
Есеп айырысу шоты мынадай ... ... ... ... ашу ... үтініш;
2) қойылатын қол таңбалары мен мүр таңбаларының үлгісі бар карточка;
3) ... ... ... қойылу фактісін
растайтын салық органының анықтамасы;
4) ... ... ... ... ... ... мең ... шартының күшірмесі (егер құрылтайшылар саны 1-
ден күп болса).
Есеп айырысу ... ... ... субъектісі оның иесі болыи
табылады. Ол үзіне берілген құқықтардың шегінде осы ... ... ... жасайды.
Ақшаларды қабылдауды, беруді және аударуды банк мынадай құжаттардың
негізінде орындайды:
1. Қолма-.қол ақшаларды;кассадан есеп айырысу шотына енгізген ... ақша ... ... ... ... - қол ... мэлімдемесі түскен түсімді, депоненттелген еңбек ақыны және қолма
- қол ақшадағы басқа да ... үз ... ... ... шот иесінің
банкке деген бұйрығы. Мәлімдемені ... бір ... ... ... банк ... береді, ол шығыс касса ордеріне
тіркеледі.
2. Әртүрлі ... үшін ... ... Чек ... - чек ... чек ... төлем құжатын
беру арқылы төлемнің жүзеге асуын білдіреді.1[2]
3. Басқа субъектілермен есеп ... ... ... жазылады.
Төлем тапсырма - қызмет күрсететін банкке үз ақшасын тапсырмада күрсетілген
сомада бенефициар пайдасына аудару жүнінде түлеушінің тапсырмасы.
4. ... ... ... ... мен ... ... ... алушыдан өндіріп алуға тиіс
болғанда -төлем талап ... ... ... ... ... ... ... күрсетілген қызметтер,
орындалған жұмыстар үшін дэлелдеуші құжаттар негізінде ақша ... ... ... ... ... Шаруашылық істері жүніндегі комиссияның бүйрығы, сот органдарының
атқарушы қағаздары есеп ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Субъектінің шотынан барлық төлемдер есеп айырысу ... ... ... күнтізбелік кезек тәртібімен жүзеге асырылады. Банк түлеуге
қабілетсіз деп жариялаған міндеттемелер бойынша төлемдердің кезектілігін
банк ... ... ... ... мезгіл- мезгіл немесе күн
сайын шоттардың иелеріне жүргізілген операциялар туралы хабарлап, ... және ... ... ... ... ... оған қоса беріп, оларға
есеп айырысу шотынан күшірме жолымен ... ... ... ... ... ... белгіленген күрсеткіштер болады. Бухгалтер банктен
алынған күшірмені ... ... ... ... кодын
(корреспонденциясын) қояды, ол жекелеген операциялар бойынша есептік
тіркелімдерге жазу үшін ... ... ... ... қояды.
Банктің күшірмесі есеп айырысу шоты бойынша ... ... ... алмастырады және сонымен бірге бухгалтерлік жазулар
үшін негіздеме қызметін ... ... ... есеп ... ... ... ... пассивтік шот болып табылады. Күшірмеде
банк ақша қалдығын немесе кредит бойынша оның үсуі, ал ... ... ... шығарылуын күрсетеді. Шаруашылық жүргізуші ... ... есеп ... шоты ... ... ... ... қалдығы мен үсуі дебет бойынша, ал кемуі (есептен шығару)
кредит бойынша күрініс табады. Банк ... ... ... ... ... ақша ... ... 441 - шотта жүргізіледі.
441 - шот бойынша түмендегідей ... ... ... ... жұмыстар мен қызметтер және сатып алушылар мен тапсырыс
берушілерден алынған ... ... ... Түлеу мерзімі басталғанда вексель берушінің вексельді үтеуі Д-т
411 К-т 302 '
3. Еншілес заңды тұлғалар ... ... Д-т 441 К- т ... Жал, ... ... ... ... % сомасына Д-т 441 К-т 332
5. Дебиторлық берешек үтеген кезде Д-т 441 К-т 333, 334
6. ... ... чек ... ... есеп ... ... ... К-т421,422
7. Ақшаны кассадан есеп айырысу шотына үткізгенде Д-т 441 К-т 451
8. ... ... ... ... қүрылтайшылардан қолма-қолсыз
ақша қаражаттары келіп түсті Д-т 441 К-т ... ... ... мен ... ... есеп ... ... келіп
түскен кезде Д-т 441 К-т 601-603
Ю.Аванс алынды Д-т 411 К-т 661,662
11.Алдағы ... ... ... ақы Д-т 441 К-т 611
12.Акцияларға, облигацияларға салымдар жасалды Д-т 141-144, 401-403 К-
т
441
ІЗ.Болашақ кезеңдер үшін ... ... ... Д-т 342 К-т 441 ... кезде (алдын ала төлем) Д-т 351 352, К-т 441 15.Аккредетивтерге
қаражаттар есептелді, чек ... ... Д-т ... ... ... есеп ... шотынан қолма қол ақшалар алынды
Д-т 451
К-т441
17.3аймдар мен ... ... ... Д-т 601-603 К-т ... бойынша дивиденттерді түлеу Д-т 621-622 К-т 441 ... ... Д-т ... К-т 441 ... ... ... ... жеткізушілер мен
басқа кредиторларға берешек үтелді Д-т 641 -643, 671, 678 К-т ... , ... ... ... ... % түленді Д-т 684 К-т
441 22.Айыппүлдарды, түсімақыларды, тұрақсыздық айыптарын ... ... ... ... ... ... алу үшін №2 журнал ордер
мен №2 ведомость қолданылады. Олардағы ... есеп ... шоты ... ... және соларға қоса берілетін ... ... ... ... ... күн үшін жиынтықтарды сомалау арқылы
біртектес жинақтамалы шоттар бойынша топтастырылады (кірістік және ... ... ... кейін №2 журнал-ордерге (441— шоттың кредиті
бойынша) және 441-шоттың дебеті бойынша №2 ведомоске жиынтық бір ... ... ... ... ... бойынша
сомаларды жазудан басқа, ай ... ... ... де, ай ... есептелген дебеттік және ... ... ай ... ... ... №2 ... жиынтық айналымдар мен сальдо ай соңында Бас ... ... ... ... ... жабу оның ... үтініші бойынша:
- есеп айырысу шотын ашу үшін ... ... бір ... ... ... ... бар болуы және т.б.) экеп соқтырған
субъект қызметі сипатының үзгерісі ... ... ... ... ... бойынша;
- 3 ай бойы шотта қозғалыс ... ... ... ... ... ... ... атауы үзгерген кезде
шоттың иесі чек кітапшасын пайдаланылмаған чектермен қоса ... ... ... ... және есеп ... шотындағы қаражаттардың
қалдығын растауға міндетті.
Төлем тапсырмалары арқылы есеп айырысулар.
Төлем тапсырмалар тауарлы ... ... ... ... ... ... үшін есеп ... кезінде және тауарлар мен
қызметтердің алдын ала төлемін, ... ... ... заңмен қарастырылған
аванстық төлем жағдайларында қолданылады.
Төлеуші ... ... ... ... ... ... ... банк талабы бойынша түлеуші келісім-шарттарды, шот
фактураларды, ... ... ... ... да ... ... ... тапсырмалар онда күрсетілген күннен ... 10 ... ... ... Олар ... шотында қажетті
қаражаттар болған жағдайда ғана іске асады. Төлем құжаттары ... ... ... де ... ... ... төлем тапсырмалар екі данада болу
толтырылады: біріншісі - банкте қалады, ... - ақша ... ... ... мүр ... ... ... толтырған кезде келесі реквизиттері күрсетіледі:
- ... ... ... ... ... күні;
- жеке идентификациялық код (ИИК) - аударушы мен бенефициардың
банктік шотының ... ақша ... коды (КОд) және ... коды (Кбе) - ол ... ... ... - резиденттік белгісі, екіншісі экономика
секторы;
- бенефициар - ақша ... ... ... жүнінде клиенттен тапсырма алатын банк аударушының атауы
- банк ... - ақша ... ... негізінде
қабылдаушы банк;
- аударушының банктік идентификациялық коды ... ... ... ... коды ... төлем мақсатының коды - ҚРҮБ нормативті - ... ... үш ... ... ... ... төлемдердің кодтык белгісі;
- бюджеттік ... коды - ... ... ... ... коды;
- валюталау күні - бенефициар банктік шотына ақша қаражаттардың
кіріске алыну күні, оны ... ... ... ... ... еш бір ... жол ... Егер олар болатын
болса, онда банк бүл ... ... бас ... үш күн ... ... қайтарады.
1.3 Валюталық шот операцияларының есебі
Резиденттер арасындағы операциялар бойынша ... ... ... ... ... ... тек ... жүзеге асу
керек. Қазақстан Республикасында резидент және резидент ... ... ... үкілетті банк пен банктік емес ... ... ... ... ... ... ... негізі
№115 2001ж. 20 сәуірде Ұлттық Банк ... ... ... «Валюталық реттеу туралы» № 54-1 1996ж. 24 желтоқсандағы
Заңы және «Қазақстан ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында валюталық реттеудің
негізгі органы ... Банк ... ... ... ... ... - резиденттермен шетел валютасындағы шоттардың ашылуы, жүргізілуі
және жабылуы №266 2000ж. 2 ... ... ... ... ... шоттардың ашылу, жүргізілу және жабылу тәртіптері
туралы» Нүсқаулықта күрсетілген тәртіпте ... ... ... ... тауарлар (жұмыс, қызмет) экспорты үшін түсетін валюталық
сомасы экспорт күнінен ... 120 күн ... ... ... банк шоттарына
кіріске алынуы керек. Заңды түлғалар - ... ... емес ... ақы ... ... ... ... дүрыс ресімделген құжаттарды
(келісім-шарттар, инвойстар, коноссаменттер т.б.) үхынуы тиіс. Өкілетті
банктер валюта заңының орындалуын ... ... ... асып ... ... тиісті қажетті қосымша ақпарат пен құжаттарды ... ... ... ... ... ... ... арқылы
шектеусіз жүргізіледі.[3] 2001ж. 31 наурызда №88 Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банк Басқармасымен бекітілген 1996ж. 24 ... ... ... ... және «Капитал қозғалысымен ... ... ... ережелеріне» сәйкес капиталдың
резидент еместен резидентке қозғалысымен ... ... мен ... ... тәртіптері бекітілген.
100 мың АҚШ доллар эквиваленттен асатын сомада мүліктердің Қазақстан
Республикасына ... ... ... ... ... ... операциялар міндетті түрде тіркелуге тиісті:
- 120 күннен астам резидент еместерден несие ... ... ... ... ... несиелеу;
- Қазақстан Республикасына резидент еместердің тікелей және
портфельді инвестициялар түрінде ... ... ... ... ... қүқықты
иемденуіне резидент еместердің ақысын түлеуі;
- Жылжымайтын ... ... ... ... ... ақысын түлеуі;
Аталған операциялардың тіркелімі сэйкес келісім-шартты (кредиттік
немесе инвестициялық мәміле, контракт, ... ... ... сайынғы қаражаттардың қозғалысы туралы есеп беруді қамтиды
Заңды түлғалар - резидент емес ... ... ... ... шетел валютасындағы есеп айырысулар қолма — қолсыз түрде
валюталық шоттағы қаражаттар көлемнің шегінде ғана жүзеге ... ... ... ... ... ... экспортты валюталық түсім;
- жарғылық ... ... ... еместердің қаржылық күмегі (гранттар);
- үкілетті банктердің, шетел ... ... ... ... да ... заңды түлғаларының валюталық несиелері;
- үкілетті банктер мен үкілетті ұйымдар арқылы ішкі нарықта теңгеге
сатып алынған валюта;
Орындалған жұмыстар мен ... ... ... ... ... ... арқылы есеп айырысу сол операция жасалған күні Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банк мекемесі белгілеген ақша айырбастау ... ... ... Ұлттық валютасымен (теңгемен) күрсетілуі тиіс.
Шаруашылық субьектілері ақша қаражаттарын пайдаланады және әртүрлі
мынадай валюталарда:
1) ... ... ... (шетелдік басқа валюталарға еркін және
шектеусіз айырбастал атын);
3) түйық ... ... ... шетел мен
дамушы елдердің үлттық валюталары);
4) клиринг валютасында (қарсылама талаптар мен міндеттемелерді ... алу ... ... есеп айырысуға ... ... ... ... ... ... Басқармасының 1997 жылғы 2 ...... ... «Қазақстан Реслубликасында валюталық операцияларды
жүргізудің ережесіне» сәйкес валюталық операцияларды жасау үшін заңды және
жеке тұлғалар ... ... ... ... шот ашады. Шотты ашу
үшін заңды түлғалар түмендегі құжатты тапсырады:
1) ... ... ашу ... ... Қүрылтай құжаттарының нотариалды расталған күшірмесі;
3) Өкілетті ... ... ... мен ... ... Мемлекеттік тіркеу туралы куэлік;
5) Салық ... ... ... ... ... ... ... заңды тұғалардың валюталық шотты, жүргізуі және жабуы
«Клиенттердің екінші деңгейдегі банктерде банк шоттарын ашу, ... ... ... ... 1997 ... 4 ... №61 Нүхқаулықта күзделген
тәртіппен жүргізіледі.
9- «Шетелдік валютадағы операцияларының есебі» БЕС -ына ... ... ... ... ... кезде субъект:
1. Мүлікті (тауарлы -материалдық қорларды, негізгі қүралдарды және
т.б. айналым активтерін) ... ... ... ... немесе сатады.
2. Түленуге немесе алынуға тиіс сомасы шетелдік валютада белгіленген
несиелерді алады немесе береді.
3. ... ... ... шетелдік валютаға сатып ... ... ... ... ... ... алады немесе
сол міндеттемелер бойынша валютамен есептеседі.
Заңды түлға - резиденттерге валюталық оп ... ... есеп ... нысанда жүзеге ... ... ... ... ... ... есептегі жазулар бухгалтерлік есептің
шоттарында операция жасалған күнгі ¥лттық ... ... ... ... ... ... тиіс. Бұған қоса, валюталық шоттардағы ... ... ... және шетелдік валютадағы басқа операциялар
бойынша талдамалы шоттағы жазулар сонымен бірге есеп айырысу ... ... ... ... ... есеп ... эдетте мынадай нысандарда жүргізіледі:
1) Банктік аударым-бүл бір банктің төлем тапсырмасының басқа ... ... ... бойынша салып ... ... ... ... - бүл ... ... ақша ... тауар құжаттарына қарсы белгілі бір мерзімде түленетіндігін растауды
алуға экспортшының (кредитордың)
үз банкіне ... ... ... ... - ... ... негізінде ... ... ... ... ... шоттар бойынша ... ... ... қолма-қол валютаның (түсім, ... ... ... ... және ... келіп түсуі ... ... ... ... ... берілуі (шығысы) -валюталық шығыс
касса ордерімен ... ... ... ... ... валюта қаражатын аудару
аударым үтінішімен ресімделеді.
Валюталық шоттар бойынша ... ... ... ... ... ... ... ішіндегі валюталық шоттардағы қолма-қол ақшалар»
- 432 «Шетелдегі валюталық шоттардағы ... ... ... ... ... бар ... ... пайдаланады. Мүндай шотты
ашу және сол бойынша операциялар жасау ҚР Ұлттық Банкінің берген алдын ала
рүқсаттың болуын ... ... Бұл ... ... жүргізуші субъектісі
аталған шоттардағы қаражаттардың қалдығы бойынша және басқа да мэліметтер
бойынша есептемені ҚР ... ... ... ... ... ... ... 431 шоттың дебеті бойынша бастапқы
қалдық, ақша қаражаттарының ... және ... ... күрсетіледі. 431-
шоттың кредиті бойынша субьектінің валюталық шотынан қаражаттардың есептен
шығарылуы (аударылуы, берілуі) күрініс ... 431- ... ... ... банк ... ... №2 журнал-ордерге, 431-шоттың
дебеті бойынша №2 ведомостьке жазылады. ... ... мен ... ... Бас кітапқа күшіріледі.
431 - шот бойынша түмендегідей шаруашылық операциялары жүргізіледі:
1. Экспортқа жүнелтілген ... мен ... ... ... сатып алушылардан түсім түскен кезде Д-т 431 К-т 301;
2. Әртүрлі шетелдік дебиторлардан ... ... ... Д-т 4312 ... ... ... берілген аванстардың түсуі (қайтарылуы) Д-т 431 К-т ... ... ... ... ел ... валюталық шотқа келіп
түскені Д-т 431 К-т 432
5. Қүрылтайшылардың жарғылық капиталға салымы ... ... ... Д-т 431 К-т ... ... ... несие, займ алу Д-т 431 К-тр 601-603;
7. Шетелдік валютамен аванс алынғанда Д-т 431 К-т ... ... ... ... ... ... және қызмет үшін
шетелдік валютамен ... ... ... ала ... Д-т 351, 352 К-т ... ... валюта аккредетивке есептелді Д-т 421 К-т 431;
10. Банктерден қолма қол ... ... алу Д-т 452 К-т ... ... ... ... ... (қайтарылды) Д-т 601-603 К-т 431;
12. Шетелдік жеткізушілердің шотын түлеу Д-т 671 К-т 431;13
13. Өзге ... ... үтеу Д-т 687 К-т ... ... ... және ... ... заңды
түлғаларға берешектерді үтеу Д-т 641-643 К-т 431;
15. Теріс бағамдық айырма Д-т 844 К-т 431;
Есеп айырысу мен ... шот ... ... есебін келесі
беттегі №1 сызбадан күруге болады.
Есеп айырысу мен валюталық шотгар операцияларын ... ... | | |
| | | |т | |
| ... ... ... №2 ведомость 431, | |
| | |432, 441 ... ... ... ... | |
| | | |г | |
| |Бас ... | |
| | | | |
| ... есеп беру | | |
| |і | | ... 452 ... ... ... |451|452 ... кредиті |
|№1 ... | |, ... №1 ... |
| |1 | | |
| |Бас ... | | |
| |1 | | |
| | ... есеп беру | | | | ... Банктердегі арнайы шоттардағы ақшалай қаржылар есебі
Кэсіпорындар ұйымдар, фирмалар үздерінің ақшалай қаржыларын сақтауға
банк мекемесінен арнайы шот ... ... Бұл ... ... ... қаржылар, чек кітапшаларындағы ақшалай қаржылар,
банктердегі арнайы шоттардағы ақшалар және басқа да ... ... есеп ... ... ... 421-
«Аккредитивтердегі ақшалай қаржылар» - деп аталатын шотта жабдықтаушы ... да ... мен ... фирмалардың аттарына ашылған
аккредетивтегі ақша қаражаттарын ... ... есеп ... ... басқа қаладағы (субъекті орналасқан жерден басқа жерде ... ... қол ... есеп айырысу үшін қолданылады. Есеп
айырысудың бүл түрі басқа қолма қол ... есеп ... ... болып
келеді. Бұл есеп айырысу құжаты ... ... ... ... ... банк мекемесі арқылы жабдықтаушының шоты ашылған, яғни ... ... ... ... ашады. Есеп айырысудың бүл түрі 1931
жылдан қолданылып келеді. Аккредитивтердегі ақшалай қаржылар ... ... ... ... дер кезінде түленуін қамтамасыз етеді.
Аккредитив-сатып алушыға ... ... банк ... ... ... ... жабдықтайтын шаруашылық субъектісіне қызмет
күрсететін банк ... ... ... ... ... ... құжаттар бойынша төлем түлеу
жайлы тапсырмасы.
Аккредитив тек бір ғана жабдықтаушымен есеп айырысуға ... ... ... ... мен ... ... арасындағы келісім-
шартқа сэйкес бекітіледі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... аккредитивті ашқан банктің
(банк имитенттің) аталуы
2. Аккредитивтің түрі және оның орындалуы мен ... ... ... ... ... ... (ақша) алу үшін жабдықтаушының үзіне
қызмет ететін банкке тапсыруға тиісті құжаттардың ... ... және ... ... ... тиеп-жүнелткеннен немесе жұмыстарды,
қызметтерді ... ... ... банк ... ... және ... орындалуына қойылатын ... ... ... яғни оның ... ... ... ... да керекті құжаттар мен шарттар.
Аккредитивтердің «үтелінген» (депоненттелген) және ... - деп ... ... ... ... Аккредитив
сонымен қатар «кері шақырылатын» және «кері шақырылмайтын» болып екі түрге
бүлінеді.
Тапсырыс ... ... ... ақша қаражаты есебінен немесе оған
күрсететін банкінің берген несиесінің есебінен жабдықтаушы ... ... ... ... - шарт ... ... ала аударылған
қаржысы - «Өтелінген аккредетив (депоненттелген)» болып есептеледі.
Ал сатып алушы кәсіпорын мен жабдықтаушы ... ... банк ... ... ... ... қаржы сомаларын
аударуға тек қана келісім-шарт жасалынып келісілген, яғни ақша ... ... онда бүл - ... ... түрі қатарына
жатқызылады.
Аккредитив ашу жайлы келісім-шартта қарастырылған келісімдерді
үзгертуге, жоюға тек сатып ... яғни ... ... шаруашылық субъектінің
ғана қүқы болса, ондай аккредитив . - «Кері ... ... ... ашу үшін ... ... ... ... қызмет күрсететін
банк мекемесіне арыз береді және сонымен қатар мына құжаттарды күрсетулері
қажет:
1. Жабдықтаушы шаруашылық субъектісінің аты.
2. ... ... ... күшірмесі.
3. Аккредитив ашылатын банктің аты.
4. Аккредитивтің орындалатын уақыты және ... ... ... ... ... ... құжаттардың толық және
нақты аты.
6. Аккредитивтің ... ... ... ... затқа немесе орындалатын
жұмысқа төлем түлеуге арналғандығы және оны ... үшін банк ... ... ... тізімі.
8. Аккредитивтің сомасы.
Аккредитивтен қаржы алу үшін ... ... ... ... ... ... ... қаралған құжаттарды ... ... ... Бұл ... ... ... шарттарды
толық қанағаттандыратындай болуы керек. Егер аккредетивте қарастырылған бүл
шарттың біреуі ... ... ... қаржы түленбейді. Егер
аккредитивте қарастырылған шарт ... ... ... ... ... ... керек болса, онда ол адам орындаушы, яғни қызмет күрсетуші
банкке мына құжаттарды күрсетуі қажет:
1. ... ... оның ... ... ... ... ... ашқан кәсіпорын берген іс-сапарлық куэлік пен
сенімхат.
3. ... ... ... ... ... ... жағдайларда жабылады:
1. Аккредитивтің мерзімі біткенде.
2. Аккредитивті жабу ... ... ... арызы бойынша.
Аккредитив жабылған уақытта пайдаланылмаған сома ... ... ... ... ... ... аударылады. Ашылған
аккредитив сомасы 421-«Аккредитивтердегі ақшалай қаржылар» шотының дебетіне
қай шоттан аударылғанына қарай, егер есеп ... ... ... ... ... ... ... 431 немесе 432 шоттардың,
банктерден алынған ... ... ... 601-шоттың, банктен тыс
басқа да мекемелердің несиелері есебінен аударылған болса: 602 немесе 603 -
шоттың кредитіне жазылады. Ал ... ... ... ... ... мен ... есеп ... шотының
дебетіне 421-«Аккредитивтегі ақшалай қаржы» - деп аталатын шоттың кредитіне
жазылады. Ал ... ... ... ... немесе
жүмсалынбаған сома 441, 431, 432, 601, 602 және 603-шоттардың тиестілерінің
дебетіне, 421-шоттың кредитіне жазылады.
Чектермен есеп айырысу. Есеп айырысудың бү_л ... ... ... (чек ... ... ... сатып алушының (чек ұстаушы) ... ... бір ... ... ... ... ... күрсететін
банкке чек түрінде жазбаша ... ... ... ... ... ... үшін есеп айырысқанда және «Қазақстан Республикасында
чектермен есеп ... ... ... басқа жағдайларда қолданылады.
Чектер үтелген және үтелмеген ... ... ... - ... ... - алдын - ала депозитпен үтелмеген. Сонымен қатар ... ... банк ... ие ... ... соның ішінде үтелмеген
чектер бойынша да. Чек беруші мен банктің қүқықтары мен ... ... ... - ... негізінде туындайды. Яғни, чек беруші банкі клиенті
- чек берушінің ... ... жеке ... ... ... ... ... ал клиент үзіне банктің белгілеген чекті беру және ... ... ... ... Чек ... ... чек берушіден
чекті алу моментінен бастап туындайды.
Чек кітапшасын алу үшін банкке ... ... ... ... иесінің жеке шотындағы қаражаты депоненттеуге арналған,
субъектінің шоты бойынша операциялар ... ... ... қол ... бар ... қолы ... төлем тапсырмасы мүртаңбасы қойылып,
оған қоса ... Чек ... ... чек ... беріле алатын және
банк түлеуге тиісті шекті ... ... Ол банк ... ... ... мүмкін емес, бірақ тауарлар мен ... ... ... ... ... эдетте күп болуы да мүмкін.
Чектермен есеп айырысу есебі активтік 422 «Чек ... ... ... ... ... чек ... онда ... лимит сомасында
алған кезде Д-т 422 К-т 441, 431, ... ... ... чек ... бойынша сомалар субъект берген
чектердің түленуіне қарай есептен шығарылады, яғни жеткізушілер, үзге ... ... ... банктің үтеу сомасы Д-т 671, 687 К-т 422
3. ... ... ... ... Д-т 821 К-т ... ... ... адамдар үшін жол жүру билеттері сатып
алынады ... Чек ... ... ... ... депоненттелген шотқа есептелді Д-т 441, 4314, 601 К-т 422
422, 423 -шоттардың кредиті бойынша және 42-бөлімшенің ... ... ... банк ... ... №3 ... ... аударымның және банктегі арнайы шоттардағы қаражаттардың
есебі. Аударылған, бірақ әлі ... ... ... түспеген, яғни
кіріске алынбаған ақша қаражаттары жолдағы ... ... ... саналып,
Ал олардың есебі 411-«Аударылған жолдағы ақшалай қаражаттар»-деп ... ... Бұл шот ай ... кәсігюрынға немесе фирмаға басқа
кәсіпорын, ұйым немесе фирмалардан аударылған, бірақ эзірге келіп түспеген,
яғни кіріске ... ... ... ... ... ... ... Бұл шотта кәсіпорындар, фирмалар немесе ү_йымдар
үздерінің ... ... ... ... ... банктерге, сақтық кассаларына, почта бөлімшелеріне салған,
бірақ тиісті шотқа әлі түспеген, аударылғандығы ... ... ... ... ... ... 411-«Жолдағы22
ақшалай қаражаттар» шотында ақша қаражаттарын есептеу үшін мынадай
құжаттар болуға тиіс:
1. Саудадан немесе ... да ... ... түсімді
банкінің қабылдағанын дэлелдейтін құжат.
2. Почта ... ... ... ... ... ... ... олардың ақша аударғаны жайлы берген авизасы
(бүл авизада ақшаны аударған күні, сомасы, оны қабылдаған банк немесе ... ... ... және ... ... ... жолдағы
ақшалардың банктердегі есеп айырысу немесе басқа да тиісті шоттарға ... дер ... ... есепке алынуына бақылау жасап ... ... ... фирмалар арасында жолдағы аударылған шетел валютасы
да осы 411 ... ... ... ... шотында есептелініп,
бірақ бүлек күрсетіледі.
Кәсіпорындар мен ұйымдарда, ... ... ... ... ... ... және емдеу, сауықтыру орындарының ... ... ... қатар үкіметтің жәрдемі ретінде берілген қаражаттары,
яғни үлкен ... ... ... талап ететін басқа да
қаржылар сақталады. Бұл ар «Банктердегі ... ... ... ... ... ... мекемелерді үхтауға пайдаланушылардан келіп түскендері Д-
т 423 К-т ... ... ... ... ... ... ... қызметін түлеу Д-т
671К-т423
б) ТМҚ, инвентарь сатып алу Д-т 201-206, 208, 125 К-т423
4. ¥зақ ... ... ... ... инвестордың үтініші бойынша жеке шоттан жүмсалатын қаражаттар Д-т 423
К-т 687/мақсатты қаржылар, 641-643
5. Атқарушы билік органдарының ... ... ... Д-т 423 ... ... ... ... (қарыздық қолхат, міндеттеме)
-бүл вексель берушінің вексель ұстаушыға (вексель ... ... ... ... ... ... ... міндеттемені сүзсіз түлеуді
куэландыратын ... ... ... ... жолымен берілетін коммерциялық несиенің
түрі (вексельдің бір иегерден ... ... ақша ... екі түрі ... Жай ... ... ... береді және оған қол қояды. Екі
тарап қатысады: вексель беруші және ... ... ... ... мен күні, міндеттеменің жалпы сомасы немесе % түлеу ... ... ... ... ... мен ... алушының атауы, екі
тараптың қойған қолдары күрсетіледі.
2. Аудармалы ... ... - бүл ... күрсетілген соманы
белгіленген мерзімде үсынушыға ... ... ... ... ... (трассантың) борышкерге (трассатқа) ... ... ... түлеуші (трассант) табыстау қолының
(индосаменттің) күмегімен акцептеуге тиіс. Вексель ... рет ... ... ... ... айырысу құжатының рүлін атқарады.
Вексель ... ... ... ... ... (дисконттауды)
жылдамдатады. Мүндай жағдайда вексель үстаушы индосаменттің күмегімен
вексельді төлем мерзімі ... ... ... ... және банк
пайдасына берілетін процентті (дисконтты) шегеріп тастап, вексель ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін
берешек сомасы күрсетіледі. Ал вексельдің үзі ... тыс 006 ... ... ... ... ... ... Алынған өнімдер, жұмыстар мен
вексельге ... ... үшін ... алушылармен және тапсырыс
берушілермен есеп айырысудың ... ... ... ... ... ақша қаражаттар бойынша
операциялар ... ... ... ... ... ... арнайы шоттар бойынша операциялар есебінің сызбасы
2.2 Төлем карточкаларының есебі.
Инкассация шығындарын ... ... ... азайту,
Қазақстаннан әлемнің кез - келген жеріне ақшаны автоматты тез түрде аудару
мақсатында кәсіпорындар төлем ... ... ... ... ... ... ... асыруға, қолма - қол ақшаларды ... ... және ... ... ... ... басқа
операцияларды жүргізуге мүмкіндік беретін ақпараты бар элетронды ... үзге де ... ... ақша ... қол ... ... карточкаларының түмендегідей түрлері бар:
Дебеттік - осы карточканы үстаушыға карт - ... ... ... ... іске ... ... ... ағымдағы шоттар) ақша
қаражаттар сомасының ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, олар үхтаушыға банк үсынған заем ... де ... ... ... ... - банктік заемдық келісім-шарт негізінде төлем карточкасын
шығаруды жүзеге асыратын ... ... заем ... ... ғана
карточка иесіне төлем жүргізуге мүмкіндік береді.
Сонымен ... ... ... кеңсе, үстеме шығындарын түлеу үшін
корпоративті төлем карточкаларын аша алады.
Корпоративті карточка - банк пен ... ... - ... ... ... негізінде ұстаушыға берілетін төлем карточкасы.
Корпоративті төлем карточкасын қолдану ... ... ... ... ... ақша сомасының шегінде ғана немесе аталған заңды
түлғаға үсынылған заем шегінде ғана жүзеге асады.
Бүгінгі таңда 2 ... ... ... ... ... ... қүрал ретінде қолданыста жүр. Әлем бойынша 14 млн. ... ... ... ... ... ... территориясында төлем карточкаларын ҚР
Ұлттық Банктің карточканы ... ... бар ... ғана ... ... - ... банк мекемесіне заңды (жеке) түлғаның ... ... оның ... ... болу ... ... карточкаларын беру шарттары;
- төлем карточкасын қолдану арқылы ... ... ... ... ... карточка берілетін түлғалар тізімі немесе ... ... ... ... жою ... ... карточкасы жүніндегі келісім - шарттың мерзімдері; т екі
жақтың қүқықтары мен міндеттері;
- екі ... ... ... ... ... жүретін ... ... мен ... ... реквизиттері арқылы
жүзеге асады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... төлемдер тек үлттық валютада жүзеге асады.
Егер төлем басқа валютада, ал карт - шот ... ... ... - шоттан ақша алу төлем валютасының конвертациясынан кейін ғана жүзеге
асады. Төлем валютасын шот валютасына конвертациялау төлем ... ... ... ... - шарт ... ... ... ішкі ережелеріне сэйкес жүзеге асады.
Төлемді жүргізудің алдында кәсіпорын төлемнің авторизациясын жүргізу
қажет. ... ... ... ... ... ... дауысты (телефон байланысын қолдану) жағдайда жүзеге асады.
Авторизация - төлем карточкасын қолдану арқылы төлемді жүзеге асыруға
банктің рүқсат беруі.
Карточка қолдану ... ... ... ... төлем құжаты
ресімделеді. Авторизация берілгеннен кейін банк алдында осы төлем құжатын
түлеу бойынша міндеттеме туады.
Төлем ... - ... ... ... немесе күрсетілген қызметтер
үшін ақша түлеу жүнінде эквайерге тапсырмасы.
Эквайер - ... ... ... ... - қол ақшаның берілуін,
сонымен қатар, карточка иесі пайдасына ... ақша ... ... ... - ... ... басқа да шарттарды жүзеге асыратын банк
мекемесі.
Қазақстан Республикасында тауарлар мен ... ... ... ... ... ... сатып алу сомасына сауда чектерінің екі
данасымен ... ... ... ... - қағаз бетінде ресімделеген төлем құжаты. Ол үш ... ... ... ... ... кәсіпорында (тауар
сататын, қызмет күрсететін) қалады, үшіншісі - төлем карточкасының ... ... ... ... болу ... ... қү-жатының номері, оның ресімделу күні, айы, жылы;
- операцияны жүзеге асырып жатқан ұйымның және банктің толық ... ... ... ... ... ... ... валютасы;
- карточка үстаушының қолы;
- эквайер немесе үкілетті түлғаның қолы;
- ... ... ... бетінде құрылған төлем ... еш бір ... ... ... ... ... ... операциялар карточка
ұстаушының карт - шотында күрсетіледі. Орын алған төлемдер жүнінде ақпараты
бар банк күшірмелері ... ... ... Төлем карточкаларын
қолдану жағдайларына сэйкес шоттар корреспонденциясымен мысал келтірейік:
Мысал. VISA ... ... ... ... қолдану жүнінде кәсіпорын банкпен келісім - шартқа отырды. Бір ... -шот ... және іс - ... ... ... ... түлеу үшін
10 қызметкерге карточка ... Карт - шот ... - АҚШ ... ашылды.
Карт - шоттағы орналасқан ақшалар 423 "Банктегі арнайы шоттағы ақша
қаражаттар" шотында күрсетіледі. Олардың келіп ... 423 ... ... 441, 431 ... кредитінде күрсетіледі.
Төлем карточкалары арқылы ақша қаражаттарды шығысқы шығару 423 шот
кредиті және ... ... ... ... мен басқа да түлғалардың борышы» - іс - сапар және
шаруашылық шығындарды авиа - теміржол билеттерін ... үшін ... қол ... ... кезде.
821 «Жалпы және әкімшілік шығындар», 811 «Өткізу бойынша шығындар»,
938 ... - ... ... ... карточка арқылы төлем
ақыны жүзеге асырған кезде.
821 ... және ... ... - Банк ... ... ... ... 222 «Сатып алынған тауарлар» - карточка
арқылы тауарлы ... ... ... алған кезде.
Карт - шот бойынша күшірмеде екі күн күрсетіледі.
- «шот бойынша күн» - ... ... ... ... күні
- «күн» - ... ... орын ... ... ... ... банкоматтан кеңселік шығындарды жабу мақсатында қолма қол ақша
алынды: Д-т 333; К-т 423;
2. ... ... карт - ... ... үшін ... ... (Ұлттық Банк бағамы бойынша):
Д-т423;К-т431;
3. Астана қ. қонақ ... ... 1 ... ... ... Д-т 811; ... . . ... Карт -шоттағы депозит бойынша гфоценттер есептелді: Д-т423;К-
т724;
5. банк ... ... ... ... Д-т 821; ... Валюталық шот бойынша бағамдық айырым күрсетілді: Д-т 423; К-т
725;
2.3 Ақша ... ... ... ... ... ... №4 БЕС ... жасалынады. Есеп
беруді құрудың қажеттілігі ақша қаражаттардың келіп түсуі мен шығуы бойынша
ақпарат алуда және ... ... ... мэліметке ие болуда жатыр.
Ақша қаражаттар қозғалысы ... ... ... ... ... ... үзгерістерді бағалауға мүмкіндік береді,
шаруашылық субъектінің операционды, инвестициялық және қаржылық қызметі
бойынша есепті мерзімде ақша ... ... ... мен ... туралы
мэліметтермен қамтамасыз етеді.
Операционды қызмет - заңды ... ... табу ... негізгі
қызметі, сонымен қатар инвестициялық және қаржылық қызметке жатпайтын басқа
да қызмет.
Инвестициялық қызмет - үзақ ... ... ... алу және ... ... - ... меншіктік капитал мен заемдық қаражат
құрамы мен мүлшерінің ... ... ... заңды түлғаның қызметі.
Операционды цызметтен түскен ақша қаражаттардың қозғалысын кәсіпорында
тікелей және жанама әдістерді қолдану арқылы күрсетеді.
Тікелей әдіс ақша ... ... ... мен төлемдердің негізгі
түрлерін ашып қарастыруды және олар қызметтің қай ... ... ... Бұл эдіс бойынша қаржы ... ... ... есеп ... эр бір ... ... жасалынады. Мысалы, өнімді сатудан
түскен түсімнен материалдарды ... алу ... ... ақыларын, тасымалдау
шығындарын, материалды сатып алуға ... ... үшін ... ... ... ... азайтып тастайды.
Тікелей эдісті қолданған кезде операционды қызмет ... ... ... ... мен ... ... ... қызметті сатудан
түскен түсімнен, алынған аванстан, проценттен, ... ... ... да ... ... мен ... ... қарызды
үтеуден, берілген аванстардан, еңбек ақы, ... ... ... тыс ... ... ... эдіс - бүл тэсілді қолданған кезде таза ... ... ... ... мен ... қаржылық емес операциялар, сонымен
қатар алдыңғы есеп беру мерзімімен салыстырғандағы ... мен ... ... ... және ... - ... ... нәтижесі бойынша
есеп берудегі ақпаратқа негізделіп қолданылады. Бұнда қаржы ... ... ... есеп ... әр бір бап ... ... алдыңғы есеп беру мерзімімен салыстырғандағы үзгерістер сомасына
тек таза табыс (зиян) қана ... ... ... ... табысты түзететін операциялар
Түзетуді жүргізу операциялары
Негізгі құралдар мен материалды емес активтерге тозуды есептеу
Есептелген амортизация сомасы таза ... ... ... қосылады,
себебі олар ешқандай шығынға әкелген жоқ
Ағымдағы активтер сомаларының үзгерісі: дебиторлық борыш, ... ... ... ... да ... активтер және т.б.
Ағымдағы активтердің артуы есепті кезең мерзімінде ақша қаражаттар
ағымын түмендетеді де олардың ... ... және ... ... ... ақша қаражаттар ағымын үлғайтып, олардың келіп түсуін
білдіреді________
Ағымдағы міндеттемелер (қысқы мерзімді банк ... ... ... ... ... және ... да ағымдағы міндеттемелер
сомаларының үзгерісі
Ағымдағы міндеттемелер сомасының ... ақша ... ... және ... түсімін білдіреді; ағымдағы міндеттемелердің азайуы
ақша қаражаттар ағымын ... ... ... ... және қаржылъщ цызмет.
Инвестициялық қызмет - ү_зақ мерзімді активтерді алу және ... ... беру және алу. ... ... ... материалды емес активтерді, негізгі қүралдарды басқа да ұзақ
мерзімді активтерді сатып алуға кеткен ақша ... ... ... ... ... алу; басқа кәсіпорындарға
заемдар үсыну; басқа да төлемдер.
Инвестициялық ... ... ... ... мерзімді активтерді
енгізетін бөлімшеде күрсетіледі. ... ... ... ... әсер ... опреацияляр да жатады, олар бухгалтерлік
баланстың - ағымдағы активтер бөлімшесінде күрсетіледі. Акцияларды, ... ... ... ... ... ... ... ғана инвестициялық қызмет ақша ... ... ... үз ... ... ... - нәтижесінде үзіндік капитал мен ... ... мен ... ... ... ... ... және басқа да құнды ... ... ақша ... ... және ... емес ... ... да түсімдер;
- банктік және ... емес ақша ... үз ... ... ... алу, ... ... да төлемдер.
Кәсіпорын ақшалай емес инвестициялық және ... ... ... ... Оларға:
- материалды емес активтерді, ... ... ұзақ ... ... ... алу;
- кредиторларға акция мен басқа да құнды ... ... ... ... ... басқа кәсіпорындардың акциясын оларға эквивалентті дайын өнім мен
сатып алынған тауарларға айырбастау арқылы иемдену т.б.
Ақша қаражаттар қозғалысы ... ... ... ... ... ... оларда келесі ақпарат келтірілген (ақша ... ... ... ... ... жыл және есеп беру жылы ... ... олар әр бір
бап бойынша мэліметтерге салыстыру жүргізіп, эр ... ... (+;-) ... ... ... қаржы шаруашылық қызметінің нәтижесі бойынша алдыңғы жыл ... ... есеп ... бүлар табыс пен шығыстың, сонымен қатар есепті
жыл соңындағы бүлінбеген ... ... ... ... бойынша
мэліметтерді салыстыруға мүмкіндік береді.
Мәліметтерді салыстыру арқылы ақша қаражаттардың ... ... ... ... не ... ... ... қай түріне жататынын
(операционды, инвестициялық, қаржылық) анықтауға болады. Бұл ... ... ... есеп беруге сэйкес түзетулер енгізуге
мүмкіндік туғызады.
Операционды қызметтің нэтижесіндегі ақша ... ... ... ... ... ... қозғалысына эсер еткен, тікелей
келіп түсуі мен шығысымен байланысты операцияларды айқындайды, яғни ... ... ... ... ... операциялар және
ақшалай емес операциялар болған жағдайда, олар біріктіріліп есеп беруде ... ... Бұл ... ... түрі ... операцияларды алдын -
ала бүліп алу қажет (операционды, инвестициялық, қаржылық).
Қорытынды
Сонымен, ... есеп ... ... ... ... ... ... алады. Ол өндірістің, айналыстың, бүлудің және түтынудың
нақты үрдістерін күрсетіп, кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... болып табылады. ... ... есеп ... есеп ... және
Типтік шоттар жоспарында бекітілген принциптеріне сэйкес жүргізіледі.
Әр бір кәсіпорын үзінің қызметі барысында ... ... ... ... ... ... үшін басқа шаруашылық жүргізуші
субьектілермен, бюджеттік мекемелермен, бюджеттен тыс қорлармен және т.б.
мекемелермен есеп айырысады. Ал, есеп ... ... ... ақша ... бухгалтерлік есебінің жағдайына байланысты. Ақша
қаражаттар бойынша есеп айырысу қолма қол және қолма ... ... ... ... ... ... есеп ... шоты, валюталық шот, банктегі
арнайы ... ақша ... ... ... ... ал қолма
қол ақшалардың есебі касса операцияларының есебі бойынша ... ... ... субъектілер ақша қаражаттарын банктердің сэйкес
мекемелеріндегі шоттарда сақтайды және міндеттемелер ... ... ... Күп ... бүл ... ... есеп ... болады, ал қажетті қолма - қол есеп айырысулар ... ... ... ... ... бекітілген мүлшерде
ғана жүзеге асады. Заңды түлғалар арасындағы төлем 4000 айлық есеп ... ... ... ... есеп ... тек ... -қолсыз түрде
жүзеге асу керек.
Ақша қаражаттардың есебі мынадай алғашқы құжаттардың негізінде жүзеге
асады:
- төлем тапсырмасы;
- ... ... ... ... ... тапсырмасы;
- кіріс касса ордері;
- шығыс касса ордері;
- ... ... ... ... ... ... ... банктік күшірмелер.
Әр бір кәсіпорын басшылары кәсіпорын ... ... ... ... ... үшін ішкі ... ... керек. Кәсіпорынның барлық
қаржылық ... ... есеп ... ... Ал, ... ... объектісі қаржылық есеп беру, яғни ол жердегі ... ... ... ... ... ... ... болып ең
алдымен аудит обьектілерін зерттеудің диалектикалық әдісі түсініледі. Бұл
зерттеулерді ... ... ... ... ... ... үлкен
рүлбүлінеді, оның ішінде негізгі болып табылатындар: талдау және ... және ... ... және ... және ... жасау және т. б. ... ... ... ... құжаттық және жалпылау.
Аудиттің ең негізгі принциптері: тэуелсіздік, кәсіпқойлылық,
объективтілік, шыншылдық, қүпиялылық.
Кәсіпорын ... ... ... бүрын аудитор аудиторлық
тексерудің бағдарламасын жасайды.
Аудиторлық тексерудің жоспары
1. клиент қызметі жүнінде білім алу;
2. есеп ... мен ішкі ... ... ... ішкі ... деген күтімді сенімді анықтау;
4. қызмет ... ... ... мағлүмат алып, олардың еңбек
сыйымдылығына баға беру;
5. Аудит жүргізу үшін мамандарды ... ... ... алу;
7. Аудиторлық тэуекелді бағалау;
8. Аудит бағдарламасын жасау;
Өндірістік іс - тәжірибе үткен кәсіпорында ішкі ... ... ... ... Оның ... мәртебесі тексеруші комиссия ретінде анықталған
және серіктестік жарғысымен белгіленген.
Тексеруші ... ... ... ... ... ... ... жасау мақсатында Тексеруші
комиссиясын құруға немесе Тексерушіні сайлауға қүқығы бар.
Тексеруші ... ... ... органының қызметіне
тексеру жасаған ... ... ... ... ... ... және басқа да құжаттарды және жеке түсінік берулерін талап
етуге қүқығы бар. Тексеруші ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорында (серіктестік) ішкі аудит 2003ж. ақпан
айында жүргізілген. Аталмыш кәсіпорында бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... жолға қойылған. Бірақ, кәсіпорын қызметкерлерімен не
қаржылық талдауы, не ... ... ... ... ... айтатын ұсынысым
осы талдау мэселесін реттеп, дүрыс жолға қойу ... яғни ... ... ... ... жаңа ... шақырып, бүл мәселені
шешу керек. Әрине, бүл ... ... алып ... ... бүп ... үз үзін ... шығындар. Себебі, қаржылық талдау, басқару талдауы
кәсіпорын қызметінің дүрыс жолға қойылып ... ... ... ... мен ... ... ... яғни ақша қаражаттар
есебі мен ішкі аудитінің теориялық ... ... ... ... ... ... түстім.
Пайдаланған нормативті - құқықтық актілер және арнайы
әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есепке алу және ... беру ... ... ... ... мен ... Қазақстан Республикасының «Аудиторлық ... ... ... ... есептің ... ... ... ... ... Алматы 2002ж.
4. Бухгалтерлік есептің стандарттары. Алматы, 1996ж.
5. Қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттары, ... ... ... ... ... Азаматтық кодексі (Негізгі бүлім,
1996ж.)
Арнайы әдебиеттер:
1. ... Ж.Н. ... ... ... и аудит
устойчивого экономического развития». Алматы 2002, 205с.
2. Абдыкалыков Т.А., Сатмурзаев А.А., ... ... ... ... Алматы 2001, 236с.
3. «Аудит». Под редакцией профессора В.И. Подольского Москва ... ... Т.Ә. ... есеп және аудит». Алматы 2000ж.
1686.
5. ... С.Б., ... Ә.Ж. ... есеп»,
Алматы 2001ж., 2366.
6. Балапанова Ә.Ж. ... ... ... ... ... ... Л.А. «Анализ финансовой отчетности». Москва 2002г.
623с.
8. Дюсембаев К.Ш. и др. ... и ... ... Алматы 1998г. 432с.
9. Дюсембаев К.Ш., Түлегенов Ә.Т. т.б. ... ... ... Алматы 2001ж. 3296.
10. Дюсембаев К.Ш., «Аудит и анализ в ... ... ... 2000г., ... Кеулімжаев Қ.Қ., Әжібаев З.М. т.б. «Қаржылық есеп». ... ... ... РК о налогах и ... ... ... ... ... ... Международные стандарты финансовой отчетности 2001г. 1242с.
14. Нидяз Б., Андерсон X. Принципы ... ... ... ... ... В.К. и др. «Бухгалтерский учет на ... 2002г. ... ... Г.В. ... ... ... предприятия».
Москва 1999г. 686с.
17. Сейдахметова Ф.С. «Современный ... ... ... ... ... ... учета и методические рекомендации
1999г., 609с.
19. Тасмағамбетов Т.А., Омаров А.Ш. т.б. ... ... ... 1998ж.
475 б.
20. Шуванова В.М., Абдилсанапов А.А. « ... ... и ... ... ... ... Алматы
2001 г., 398с.
21. «Бухгалтерский учет - ... №7 ... №3 март ... ... ... мен акша ... жүніндегі» № 237-1 Қазақстан
Республикасының заңы 29.06.1998ж. 21-6. 2 ... ... ... ... шоттарды ашу, жүргізу және жабу тәртібі
туралы»
Нұскаулықты бекіту ... № 266 ... ... ... ... 1 ... ... ¥лттық Банк Басқармасының 1998ж. 5
желтоқсан №266 Қаулысы, 13 қазан 2000ж. №390 үзгертулерімен бірге.7
[3]
' ҚР Әділет Министрлігінде ... ҚР ... ... ... тіркеу Реестріне енгізілген 25.06.2001ж. №1555
[4]
1 http//www.buhgalter.kz
[5] 1 http//www.buhgalter.kz

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ақша қаражаттарының есебі."41 бет
«ақша қаражаттарының есебі»58 бет
«БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ75 бет
«Мұнай кенорынды игеруге және пайдалануға салынған ақша қаражаттарының тиімділігін талдау»8 бет
«Өзенмұнайгаз» ӨФ мысалында ақша қаражаттарын анализдеу53 бет
Ағымдағы шоттағы шетел валютадағы ақша қаражаттарының есебі43 бет
Ақша қаражаттар есебі жайлы65 бет
Ақша қаражаттар есебі және оның эквиваленттері7 бет
Ақша қаражаттар есебінің теориялық негіздемесі39 бет
Ақша қаражаттар операцияларын есепке алудың мәнi мен мақсаты22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь