Депозитті теориялық тұрғыдан сипаттау. меншікті капиталдың маңызы, орындайтын функциялары мен құру тәртібі

Жоспар:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

I Бөлім. Меншікті капиталдың маңызы, орындайтын функциялары мен құру тәртібі
1.1. Банктің мешікті капиталының құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.2. Банктің меншікті капиталы мен оның қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.3. Банктің жарғылық капиталының құру тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.4. Банктің меншікті капиталының жеткіліктілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

II Бөлім. Депозитті теориялық тұрғыдан сипаттау
2.1.Депозит туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2.Депозиттің сыныпталуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

III Бөлім.Депозиттік операцияларды дамыту жолдары ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе

Банктің пассивтік операциялары негізінде қалыптасқан және барлық активтік операцмялар бойынша банк өтімділігін қамтамасыз ету және пайда табу мақсатында орналастыруға бағытталатын банктің меншікті және тартылған қаражаттарының жиынтығы банктік ресурстар болып табылады.
Банк ресурстарының құрылымына мыналар жатады:
1. Банктің меншікті капиталы
2. Банктің заемдік және тартылған қаражаттар
Банк русурстарының құрамындағы меншікті капитал үлесі тартылған қаражаттарға қарағанда өте төмен болғандықтан барлық қаражаттарға деген қажеттілігінің 10% жуық бөлігі өтелсе, ал қалған бөлігі тартылған қаражаттардың үлесіне тиеді.
Коммерциялық банктердің меншікті капиталының рөлі мен шамасы, басқа қызметпен айналысатын кәсіпорындар және ұйымдарға қарағанда өзіндік ерекшеліктерге ие.
Банктің меншікті капиталы банктің тұрақтылығын қамтамасыз етуде маңызды. Банктің бастапқы құрылуы барысында меншікті капитал көмегімен банк қызметіне байланысты алғашқы шығындар: жер, ғимарат, құрал-жабдық, жалақыға жұмсалатын және тағы басқа шығындар жабылады. Себебі, меншікті капиталсыз банктің қызметін бастау мүмкін емес. Осы меншікті капиталдың есебінен банкте қажетті резервтер құрылады. Сонымен қатар, банктің меншікті капиталы ұзақ мерзімді активтерге жұмсалымдардың басты көзі.
Банктің меншікті капиталы – банктің қаржылық тұрақтылығын, коммерциялық және шаруашылық қызметін қамтамасыз ету үшін құрылған банктің әр түрлі қорлары мен сол сияқты ағымдағы қызметінің нәтижесіне байланысты және өткен жылдардағы бөлінбеген пайдасы.
Банктің меншікті капиталының құрылымы бірдей емес, себебі, оларға әсер ететін әр түрлі факторларға, атап айтсақ активтер сапасына, меншікті пайданың пайдалануына, капиталдың бағасын нығайту мақсатында және банк саясатына байланысты жыл бойына өзгеріп отырады.
Сонымен, қазіргі коммерциялық банктердің меншікті капиталы мынадай баптар құрайды:
• Жарғылық капитал;
• Резервтік капитал;
• Қосымша капиталдар;
• Бак операцияларына бойынша тәуекелдерді төмендету мақсатында құрылған қорлар (резервтер);
• Бөлінбеген банк пайдасы;
Қазақстанда екінші деңгейлі банктер акционерлік формада құрыла алады.
Тақырыптың өзектілігі: екінші деңгейлі банктердің меншікті капиталының қалыптастыруы және оның банк қызметіндегі рөлі мен мақсаты.
Жұмысты орындаудағы мақсат: банктің меншікті капиталының жеткіліктілігіне жүргізілетін талдау мен оған қолданылатын көрсеткіштер және банктің меншікті капиталын қалыптастыру тәртібі мен қазіргі таңдағы отандық банктердің меншікті капиталын ұдғайту перспективаларын айқындау.
Жұмысты орындаудағы міндеттер:
• Жаңадан енгізілген банктің меншікті капиталына қойылатын пруденциялдық нормативтерді көрсету;
• Банктің меншікті капиталдағы болып жатқан өзгерістерге зерттеулер жүргізу;
• Банктің меншікті капиталына және оның жеткіліктілігіне талдау жүргізу.
Әдістемелік негіз ретінде: ҚР «Банк және банк қызметі туралы» Заңы, ҚР қаржылық ұйымдар мен қаржы нарығын қағалау мен реттеу Агенттігінің және ҚР Ұлттық банкінің шығарған нормативтері, шектеулер мен ережелері, сонымен қатар шетелдік және отандық авторлардың еңбектері, бұқааралық ақпарат көздерінен алынған мәліметтерді, статистикалық көрсеткіштерді қолдандым
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. «Қазақстан Республикасының Ұлттық банкi туралы» ҚР-сы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 жылғы 30 наурыздағы, №2155;
2. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметi туралы» ҚР-сы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 ж. 31 тамыздағы №2444;
3. «ҚР бағалы қағаздар нарығы туралы» заңының ресми мәтіні. Алматы: «Жеті Жарғы», 2004 – 4 б.
4. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. 2-шi басылым, - Алматы: ИздатМаркет, 2004. – 272 б.
5. Виноградова Т. Н. Банковские операции: Учеб.для сред. проф. образования. - Ростов н/Д: Феникс, 2001. -378 с.
6. Қалғұлова Р.Ж. «Екінші деңгейлі банктегі бухгалтерлік есеп» Алматы 2005 ж.
7. Миржакыпова С.Т. “Банковский учет в РК” Часть1 г.Алматы, Экономика 2002г.
8. Көшенова Б.А. Бағалы қағаздар нарығы: Оқу құралы.- Алматы: Экономика, 1999
9. «Банки Казахстана» журналы №10 2005 жыл
10. «Қаржы қаражат» журналы №2 2005 жыл
11. Депозит нарығы // Банки Казахстана - 2007 жыл. №9-2бет
12. Депозит нарығы // Банки Казахстана - 2006 жыл. №11-4бет
13. Депозит нарығы // Банки Казахстана - 2005 жыл. №10-16бет
14. Депозит нарығы // Банки Казахстана - 2005 жыл. №12-6 бет
        
        Жоспар:
| | |
| | ... ... |3 |
|I ... ... ... ... орындайтын функциялары мен құру | |
|тәртібі | ... ... ... капиталының құрылымы………………………….... |5 ... ... ... капиталы мен оның |10 ... |15 ... ... ... капиталының құру |22 ... | ... ... меншікті капиталының |32 ... |33 ... ... ... ... ... ... |40 ... ... |42 ... ... | ... | ... ... | ... ... ... ... ... | ... | ... ... | ... әдебиеттер | ... |
|. | ... ... ... ... ... және ... операцмялар бойынша банк өтімділігін қамтамасыз ету және ... ... ... ... банктің меншікті және тартылған
қаражаттарының жиынтығы банктік ресурстар болып ... ... ... мыналар жатады:
1. Банктің меншікті капиталы
2. Банктің заемдік және тартылған қаражаттар
Банк русурстарының құрамындағы меншікті ... ... ... ... өте төмен болғандықтан барлық қаражаттарға деген
қажеттілігінің 10% жуық ... ... ал ... ... ... үлесіне тиеді.
Коммерциялық банктердің меншікті капиталының рөлі мен шамасы, басқа
қызметпен айналысатын ... және ... ... ... ... меншікті капиталы банктің ... ... ... ... ... құрылуы барысында меншікті капитал көмегімен банк
қызметіне байланысты алғашқы шығындар: жер, ғимарат, құрал-жабдық, жалақыға
жұмсалатын және тағы ... ... ... Себебі, меншікті капиталсыз
банктің қызметін бастау мүмкін емес. Осы меншікті ... ... ... резервтер құрылады. Сонымен қатар, банктің меншікті капиталы
ұзақ мерзімді активтерге жұмсалымдардың басты көзі.
Банктің меншікті капиталы – банктің қаржылық тұрақтылығын, коммерциялық
және ... ... ... ету үшін ... ... әр ... мен сол сияқты ағымдағы қызметінің нәтижесіне байланысты және өткен
жылдардағы бөлінбеген пайдасы.
Банктің меншікті капиталының құрылымы ... ... ... оларға әсер
ететін әр түрлі факторларға, атап айтсақ активтер сапасына, ... ... ... ... нығайту мақсатында және банк
саясатына байланысты жыл бойына өзгеріп отырады.
Сонымен, қазіргі коммерциялық банктердің меншікті ... ... ... ... ... ... ... Қосымша капиталдар;
• Бак операцияларына бойынша тәуекелдерді төмендету мақсатында
құрылған қорлар (резервтер);
• Бөлінбеген банк пайдасы;
Қазақстанда ... ... ... ... ... құрыла алады.
Тақырыптың өзектілігі: екінші деңгейлі банктердің меншікті капиталының
қалыптастыруы және оның банк ... рөлі мен ... ... ... банктің ... ... ... ... мен оған ... ... банктің меншікті капиталын қалыптастыру тәртібі мен қазіргі таңдағы
отандық банктердің меншікті ... ... ... ... орындаудағы міндеттер:
• Жаңадан енгізілген банктің меншікті ... ... ... ... Банктің меншікті капиталдағы болып жатқан өзгерістерге зерттеулер
жүргізу;
... ... ... және оның ... ... негіз ретінде: ҚР «Банк және банк қызметі туралы» Заңы, ... ... мен ... ... ... мен ... Агенттігінің және ҚР
Ұлттық банкінің шығарған нормативтері, шектеулер мен ережелері, сонымен
қатар ... және ... ... ... ... ... ... мәліметтерді, статистикалық көрсеткіштерді қолдандым
I Бөлім. Меншікті капиталдың маңызы,орындайтын функциялары мен құру ... ... ... ... ... ... ... экономикалық капиталдар категориларының
ішіндегі капиталдың бір түрі болып ... ... ... банк ... өте зор. ... банк ашу ... ... мен акционерлердің
қосқан улесінен құрылған меншікті капитал, банк ... ... ... ... ... ... үшін ... және ең маңызды көзі ... ... ... ... ... ... банк үшін әр ... пен қызметті дамыту функцияларын да орындайды. Соның ішінде:
... ... ... және ... ... ... ... ұшыраудан қорғайды;
• Ағымды шығындарды жабады;
• Банкке клиенттердің сенімділігін арттырады;
• Клиенттердің комерциялық және ... ... ... және ... ... ... органдары екінші деңгейлі банктер үшін
әр түрлі шектеулер қояды және де бұл ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі, Қазақстан
Республикасының қаржылық ұйымдар мен қаржылық нарықты қадағалау мен ... және тағы ... ... ... ... әр түрлі
санкциялар мен шараларды қолданады және олар салымшылар мен инвесторлардың
мәртебесін қорғайды. Осыдан ... ... ... банк ... ... ... бірі болып саналатын – банктің меншікті ... ... ... табылады.
Оданда басқа, банктің меншікті капиталы салымшылардың өз қаржыларын
банктік айналымға, ... ... ... ... ... мен бағалы қағаздарды сатып алу және тағы ... ... салу ... ... ... ... болу ... Осыған қоса, меншікті капиталдың есебінен қаржылық резерв
құрылады және бұл ... ... ... қабілетін сақтаумен қатар,
шығындар пайда болған кезде банктің қалыпты жұмыс істеуіне ... ... ... ... бір ... байланысты болады,
сондықтан активтерді тәуекелділігі бойынша топтарға бөлу керек. Активтердің
тәуекелділігі бойынша сыныпталуы мен олардың ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар банктің
қаржылық ... ... өз ... ... Банктің меншікті
құралдарына салымдар көлемінің көбеюі, қаржыландырудың ең қауіпсіз формасы
болып табылады деп те ... ... және ол ... ... өз ықпалын тигізеді.
Банктің меншікті капиталы банктің несиелік ресурсы ретінде тартылған
ресурстармен тығыз ... ... ... ... ... ... меншікті каиталы банктің ... ... ... ... ресурс болып табылады. Активті опеациялардың жүргізілуі
мумкін шығындардың пайда болуына әкеледі және олар өз ... ... ... ... Егер де банк ... ... ... оның қорытындысы бойынша банкте шығындар ... ... онда ... капиталдың белгілі бір бөлігінен айырылады, ал резервтердің бар
болу кезінде, жарғылық капитал резервтер ... ... да ... ... жұмыс атқаруына жол береді.
Банктер «Резервтік талаптардың ең төмеңгі мөлшері» атты нормативке сай,
тартылған ... ... бір ... жеке ... ... ... ол ... өтімді активтері мен актив операцяларынан алған
кірісті төмендетеді, ал ... ... ... ... ... ... ... банкінде депонирленбейді, яғни ол банктің
айналым капиталының бір бөлімі ретінде саналады. Бырақ оның ... ... оның ... ... ресурстардың қатынасыан
кем болмауы керек.
Осыдан келе, банктің меншікті капиталы бір жағынан тәуекелділігі
бойынша ... ... ... ... ... ... ... шығындарды жабу үшін жинақталған қаржылар құралы ретінде де ... ... ... ... ... ... ... жалпы сомасы мен айналымдағы банктің меншікті қржылардың
сомасының арасндағы айырма, банктің төлемділік қабілетін ... ... ... ... мен қаржылық ұйымдарды қадағалау
және реттеу агенттігімен қоятын пруденциялдық нормативтер туралы ережесіне
сәйкес, банктің ... баға беру ... ... ... ... Тәукелділігі бойынша топтастырылған активтердің коэффициенті,
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкіндегі ... ... 0-ден ... ... төленбеген қарыз 100-ге дейін процент
түрінде көрсетілген. Бұл көрсетткіштер ... ... ... атты бөлімінде толық көрсетілген.
Топтастырылған активтер банктің меншікті қаражаттарымен ... ... ... ... ... банк ... қатерлі
жағдайларға ұшырау қауіптілігімен мінезделеді. Қазақстан Республикасының
Ұлттық банкімен бекітілген ... ... ... ... деңгейінің себебінен, соңғы кездері қаржылық тұрақтылығы ... ... ... әкеп ... ... қазіргі таңда,
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі банк ... ... ... ... қадағалап, меншікті капиталдың минималды
мөлшерін ... ... ... ... бірі – ... жеткіліктілігін сақтау болып табылады. Оны 3 ... ... ... ... ... ... мөлшерін ұлғайту;
2. Жалпы активтердің соммасын қысқарту;
3. Тәуекелділігі жоғары салымдардың көлемін қысқарту арқылы активтер
құрылымын өзгерту;
Банк ... ... ... ... есеп ... ... ... бойынша міндеттемелерді орындау үшін, өтімділігі
жоғары активтер көлемінің жеткіліктілігін ... ... өте зор. ... ... болып табылатын: олардың орындалуының нәтижесінен
банктің ... ... ... ... ... ... табылады. Себебі, бұдан ең алдымен банктің мерзімінде және ... ... ... ... тәуелді.
Резев капиталының болмауы немесе оның жетіспеушілігі, банктің тартылған
ресурстардың көп ... ... ... өтеу ... ... ... ... қолдануға мәжбүр етеді. Осыдан келе, банктің несиелер
бойынша ... ... ... ... ... сомасы азайып,
капиталдандыру мүмкіншілігі кемиді.
Халықаралық ... ... ... банк ... ... операцияларының қолдану ... ... және ... өтеу мерзімін есепке ала отырып, ... ... ... көрсетіледі.
Банктің заңды және жеке тұлғалардың тартылған бос ақша ... ... ... ... ... ... ... меншікті
капиталымен салыстырамыз. Оның маңызы өте зор. Себебі, заңді және ... ... бос ақша ... ... ... ... инвестициялық қызметтің негізгі көзі болып табылады.
Банктің тартылған ресурстардың оңтайлы үлес ... ... ... мен тәуекелділігі бойынша салмақталған активтердің арасындағы
қатынасы ... ... ... ... нормативі арқылы
қадағаланады.
Банктің меншікті капиталы пассив ... ... және ол ... ... ... ... – жай ... (мерзімі шексіз бағалы қағаздар),
ерекшелігі бар акциялар (дауыс беруге құқығы жоқ бағалы қағаздар);
• Банктік ...... ... уақыттағы әр түрлі шығындарды
жабуға, дивиденттер төлеуге, қайтарылмаған қарыздардың ... ... ... ... ... – жай және ... бар ... курсы мен номеналдық курсы арасындағы айырмадан құрылады;
• Қосымша төленбеген капитал – активтерді қайта бағалаудан ... ... таза ... – банк ... ... ... ... кіріс сомасы;
1-сурет. Меншікті капиталдың құрылымы.
1.2 Банктің меншікті капиталы мен оның қызметі
Банктің ресурсы ретінде меншікті капитал ... ... ... ие. Бұл ... ... екі ... ... мүмкін:
1. Жарғылық капиталды көбейту;
2. Таза кірісті көбейту;
Банктік ... ... ... ... мен ... баптар, банктің тұрақтылығы мен оның жұмыс тиімділігін
қамтамасыз ... өте ... роль ... ... бірқатар қызметтер атқарады:
1. Қорғаныс қызметі;
2. Шұғыл қызметі ,
3. Реттеуіш қызметі;
4. ... ... ... ... ... қызметі. Банктің меншікті капиталдың қорғаныс қызметі оның
капиталының шамасының банктің төлем қабілетіне және тұрақтылығына ... ... ... ... ... қаншалықты жоғары
болса, соғұрлым банк өтімді болып саналады. Банк банкротқа ұшырай ... оның ... ... ... зиян ... меншікті капиталының қорғаныс қызметі, банктің салым ... ақы ... ... ғана ... сол сияқты ағымдағы табыс болмаған
жағдайда, зияндарды жабуға қызмет етуін сипаттайды.Сондықтан да, оның азаюі
банктің ... ... жол ... Қорғаныс қызметі – меншікті
капиталдың ең басты ... ... ... ... Банк ... шұғыл қызметі қорғаныс қызметіне
қарағанда екінші дәрежелік маңызға ие болып табылады. ... ... ... жер, ғимарат, құрал–жабдықтар ... ... ... ... ... көзге көрінбейтін зияндар жағдайына
байланысты резервтер ... ... Бұл ... ... әсіресе, банкік
қызметінің басталуы үшін маңызды. Кейінен бұл ... бір ... ... ... және әр түрлі резервтерді құруға жұмсалынады.
3. Реттеуіш ... ... және ... ... ... ... ... банктің меншікті капиталы реттеуіш қызметін атқарады. Бұл
қызмет қоғамның мүдделерімен, сол сияқты банк ... ... ... ... ... мен ережелерге тікелей байланысты. Банк
капиталының көрсеткіштерінің көмегімен мемлекетік ... ... баға ... оны ... ... ... ... қатысты ережелер, оның ең ... ... ... ... ... ... және басқа банктен
активтерді сатып алу шарттарын қамтиді. Пруденциялдық ... ... ... ... ... Сонымен қатар, реттеуіш қызметте несиелік
және инвестициялық операцияларға ... ... ... ... ... ... Кез ... банк капиталы банкротқа қарсы, ... ... ... жабу үшін құрылмайды. Олардың басты мақсаты
комерциялық ... ... ... ... ... ... ... болатындықтан, банк капиталының мұндағы қызметі ... ... ... ... ... ... ... да, бұл қызметті меншікті капиталдың айналым қызметі деп ... ... ... отырып, өзінің айналым капиталын кассалық ақшалар,
несиелік, факторингтік және ... ... ... ... ... басқа да ғимарат, құрылғыларға және басқа да негізгі қорларға
жұмсай отырып, ... өз ... ... зияндардан қорғайды.
5. Резервтік қызметі. Тәуекелділіктер тек активтік операцияларға ғана
емес, сондай-ақ ... ... да ... ... ... ... ... тәуекелділіктерді болғызбау үшін, банктер
тартылатын қаражаттар есебінен міндетті резервтер ... ... ... ... ... ... байланысты міндетті түрде құрайтын
резервтер сияқты, активтік операциялардан болатын туекелдердің ... үшін ... ... ... мәжбүр болады. Мұндай зияндар ... ... ... ... ... ... ...
резервтік қызмет арқылы ғана қолдап отырады
Банктің капиталының ... ... ... ... ... банк каиталының тұрақты қызмет етуін қамтамасыз етеді.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... капиталының көлемімен байланысты болады. ... ... ... негізінде реттеуштік функцияға банк
капиталын несиелік пен ... ... ... ... ... ... ... аналитиктердің айтуы бойынша, капиталдың басты ... ... ... ... басшылыққа алып, капиталдың келесі
функцияларына көңіл аударады:
• Капитал, барктің шығындарын жаба ... ... ақ оның ... ... ... ... ... қолданылуы;
• Банктің төлем қабілетімен байланысты проблемалардан сақтап, қаржылық
ресурстар нарығына жол ... ... ... Тәекелділікті төмендетіп, оның өсуіне жол бермейді;
Капиталдың несиелерге қатысты шығындарға ... ... ... қызмет
етуінде маңызы өте зор. Оның маңыздылығын келесі мысалмен келтіруге болады:
егер банк клиенттері алған несиелер бойынша өз ... ... ... мен ... төлемдер бойынша ақша қаражаттарының
түсімі азаяды. Ақша ... ... ... ... шығым сомасынан артық
болып тұрған жағдайға ... банк ... ... ... да ... өзінің буферлік қызметін атқарады,себебі ол
міндетті шығымдарды азайтып отырады. Банк төлем қабілеттсіз ... ... ... төлем мерзімін ұзарта алады.Ал банк қарызы
бойынша пайыздар төлеу міндетті. Жеткілікті ... бар ... ... мен ... ... ... аз ... келген шығындардың
орнын жаңа қаражаттармен жабу және ... ұту ... ... банк
капиталы жоғары болса, соғұрлым банк ... ... ... дейін,
активтердің көп бөлігі төленуі мумкін және соғұрлым банктің тәекелділігі
төмен болады.
Капитал дәстүрлі көздерден кәдімгі жай пайыздық ... ... ... алуға мүмкіндік береді.
Капитал қарыздың көмегімен қаржыланатын ... ... ... және ... Бұл ... ... ... белгілеген
мемлекеттік органдардың нормативтерімен тығыз байланысты. Егер банк ... ... ... ... ... сатып луды жоспарласа, онда олар
жарғылық капиталды қосымша қаржыландыру көмегімен өсімді ... ... ... банк капиталының аталған қызметтері көрсеткендей,
меншікті капитал – банктің коммерциялық ... ... Ол ... жәе оның қаржылық тұрақтылығына кепіл болады, банктің түрлі
қауіпті-қатерлі тәуекелділіктерді реттеу көзі бола ... ... ... ... ... ... үлес ... маңызды
екені белгілі. Ол ... ... ... ... ... және сондықтан кеңінен оны акционерлік капитал деп атайды.
Банктің жарғылық капиталының шамасы ... ... ... ... ... капиталды қалыптастыру және
көбецту меншікті акцияларды шығару мен орналастыру арқылы жүргізіледі.
Бағалы қағаздардың шығарылуы ... ... ... ... ... ... ... және шетел валютаға ... ... ... ... ... да меншікті қаражаттарының капитализациясы жасалуы
мумкін, ол ... ... ... ... ... ... де іске асырылады. Шығарарылған бағалы қағаздарды толық
орналастырған соң, банк талдау жасап, ... ... ... ... есеп ... Ол ... республикасының Ұлттық банкімен
бекітіледі. ... банк ... ... ... ... заңды түрде
жоюды және оны ұлттық теңгемен қайтта шығаруды ұсынды. Мұндағы негізгі
проблема – ... ... ... ... ... айырбас түрінен түскен
табыстар мен шығындардың есебі жасалады. Кез келген ... ... ... ... ... Ең ... ... қандай
бухгалтерлік есеп әдісі қолданылса да, ... ... ... ... ... ... курсы ретінде – ақша шығару кезінде тарихи курс
болуы мүмкін. Бұл ... ... ... ... жаңа ... ... ... шамасын алуға алып келеді, сол себепті тарихи ... ... ... қиындықтар туындайды.
Ұлттық банк белгілеген айырбастау өтетін күнінің датасын көрсету балама
нұсқа болуы мүмкін және онда осы ... ... курс ... ... артықшылығы айырбастан болған шығын немесе табысты есептеу де оңай.
Конвертацияланған акциялары мен тарихи немесе ресми курстың ... ... ... ... ... жатқызылуы тиіс, яғни
акциялар бойынша премиялар шотына. Егер де бір ... ... ... жою және ... ... алып ... онда оны акциялар бойынша
премиялар есебіндегі қандай да бір кредиттік қалдыққа жатқызу ... ... ... ... ... ... онда шығынды ағымдағы жылдың
табыстары мен шығындары шотына ... ... ... ... ... ... жою бойынша және теңгедегі
капиталын шығару бойынша бухгалтерлік өткізбелерді валюталық позиция ... ... ... Бұл үшін ... теңгені сататын және валюталық
позицияны сатып алатын сатып алушы болуы керек. Мұндай банктер үшін ... ... ... ... ... ... мүмкін.
1.3 Банктің жарғылық капиталының құру тәртібі.
Банктің жарғылық капиталы акционерлік капитал деп аталатының себебі,
меншікті бағалы қағаздар ... ... ... ... ... акция ұстаушылар – акционер, қатысушылар жарғысынан жиналады.
Банктің жарғылық ... ... және жеке ... ... салымдарынан
қалыптасады. Акционерлік банктер өзінің жарғылық ... ... ... ... жай және ... бар ... ... акциялар
шығарады.Меншікті капитал құрамында банктің жарғылық ... ... ... ... ... ... ... кіреді: жай акциялар,
артықшылығы бар акциялар, артық капитал (акцияның курстық бағасы сомасы мен
оның ... ... ... ... бөлінбеген табыс.
Акционерлік коммерциялық банктің акциясы, оның иесінің банктің жарғылық
капиталыедағы үлесін және дивиент ... ... ... ... ... ... құқығын куәландыратын бағалы қағаз.
Жай акциялар акционерге акционерлер жиналысымен белгіленген ... ... ... –ақ банк ... ... банк ... бөлігін
алуға құқық береді. Бұл жерде үлес ... ... «бір ... ... дауыс» қағидасы бойынша олар бірдей бастапқы баға құнына ие ... ... бар ... ... ... ... ... банк жойылған жағдайда оның мүліктерінің бөлігін алуға құқық береді
Банктің жарғылық капиталын қалыптастыру бірнеше кезеңнен ... ... ... ... ... ... және
сараптамадан өтуі;
• Бағалы қағаздар эмиссиясын тіркеу;
... ... ... ... ... ... проспектісінің қорытындыларын тіркеу және бағалы
қағаздарды орналастыру;
Қазақстан Республикасында банктің ... ... ... ... ... мен нормативтік актілермен реттеледі: Қазақстан
Республикасының Азаматтық кодексі, заң күші бар ... ... және банк ... ... ... ... ... күшін жою тәртібі туралы ереже және ... ... ... мен ... қорытындылары туралы есепті
бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтарц 1996 жылғы
29 ... №141 ... ... ... қағаздар жөніндегі Ұлттық
комиссиясының бекітілген «Қазақстан Республикасы аумағында ... ... іске ... ... мен ... ... ... мен
облигацияларды эмиссия проспектілерінің Қазақстан Республикасы Ұлттық
банкінде сараптамадан өту тәртібі ... 1995 ... 15 ... ... нұсқау, «Бағалы қағаздар нарығы туралы» Қазақстан Республикасының
Заңы.
Акциялардың эмиссиясын ... ... ... ... ... ... сараптаудан өтуі тиіс. Ол бағалы
қағаздардың шығарылымы бойынша ... ... ... саны ... ... ... және шығарылым мен орналастыру
қорытындылары есебі ... ... ... ... ... және ... төмендегідей жағдайларда
өткізіледі:
• Банкті ашқанда және акцияларды оның ... ... ... ... ... ... ... біріктіру, оқшаулау, қайта
құру);
• Қосымша акция шығару жолымен банктің жарғылық капиталының ... ... ... ... ... ... Банк ... мөлшерінің өзгермегені кезінде немесе ... ... ... ... Акцияның номеналдық құнын азайту жолымен немесе акциялардың жалпы
санын азайту мақсатында меншікті акциялардың бір ... ... ... ... ... мөлшерін азайту жағдайында;
• Облигациялар шығарған кезде;
Бағалы қағаздар шығару проспектілерін сараптаудан өткізу үшін ... ... ... ... ... ... ... жазылған және банк басшысы қолымен куәландырылған өтініш;
2. Бұдан бұрыңғы бағалы қағаздарды шығарылуын ... және ... ... қабылданған есептер құжаттарының көшірмелері;
3. Банктің жарғысы мен құрылтай шартына өзгерістер еңгізу туралы ... және ... мен ... шартына енгізілген нотариалды
рассталған өзгерістер (егер ондайлар бар болса);
4. Бағалы ... ... түрі ... ... және ... талаптарына сәйкес толтырылған, акциялар шығару туралы шешім
қабылданған, акционерлердің жалпы жиналысының хаттамасының көшірмесі,
сондай-ақ жарғылық капиталдың ... ... ... үшін ... ... ... нысан бойынша құрылған эмиссия
проспектісі (үш данада);
6. Банк қызметін аудиторлық тексеруге ... ... бар, ... ... ... табысы мен шығындары туралы есеп пен баланстың
сенімділігін растайтын аудитор немесе ... ... ... ... мен ... ... ... қызмет пен
аудитор растаған соңғы қаржы жылындағы баланстың ... мен ... ... ... ... бірінші басшы, бас бухгалтер қол қойған,
ұйымның мөрімен расталған соңғы есептік күндегі табыстар мен ... ... ... ... ... ... өткізу кезінде
банкті қайта ұйымдастырған жағдайда, Ұлттық банкке ... ... ... ... ... ... - ... актілері көшірмелері,
қосылу туралы шарттар, белгіленген заңды ... ... ... ... оқшауланған жағдайда – бөліну балансы;
3. Қайта құрған жағдайда - ... ... және жаңа ... тіркелген күнгі балансы;
Ұлттық банк жағымсыз қорытынды беруі де мүмкін. Оған мыналар негіз бола
алады:
• Ұсынылған құжаттардың ... ... ... ... ... ... ... қағаз
шығарушының нақты қаржылық жағдайына сәйкессіздігі;
• Ұлттық банктің келісімінен өтпеген банктің басшы қызметкерлерінің бар
болғаны: директорлар кеңесінің төрағасы, басқарма ... және ... ... мен кредиторлардың мүддесін ... үшін ... ... ... мен ... ... ... мен реттеу
агенттігімен белгілеген пруденциялдық нормативтерді бұзуына ... ... ... ... туралы шешімінің қабылдануы;
• Құрылтайшылар мен акционерлердің қаржылық жағдайы нашар ... ... ... ... жөнінде жағымды қорытынды
беруден бас тарту ... ... ... мәліметі банкке жазбаша түрде
беріледі.
Шығарушы банктердің әрбір бағалы қағаз шығаруы, ... ... ... ... үшін ... құру мен ... ... өтуіне алып келеді.
Алғашқы шығаруды тіркеу үшін банк құру туралы Қазақстан Республикасы
Ұлттық банкінің рұқсаты негіз бола алады. Жекелеген банк ... ... ... мен ... ... тіркеу кезінде өкілетті органға
Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... шығару проспектісін ұсынады.
Акцияларды одан әрі (қосымша) шығарғанда:
• Өтініш;
• Акцияларды ... ... ... ... ... жиналысының
шешімі бар хаттама (хаттамадан көшірме);
• Заңды ... ... ... ... ... куәліктің көшірмесі;
• Жарғылық капиталының көлемінің өзгергені туралы көрсетілген
статистикалық карточканың көшірмесі;
• Қосымшалар мен ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер мен қосымшалар еңгізу туралы
акционерлердің жалпы ... ... бар ... ... ... ... өзгерістер еңгізілген датадан бастап, бір ай
мерзімде тіркеуші органның хабарламасын растайтын пошталық
түбіртек ... ... ... ... ... ... тіркеуден өтпеген болса);
• Әр акция түрінің үлгілері – шығару құжаттамасы нысаны түрінде екі
данада;
• Тәуелсіз тіркеушімен келісім-шарт ... және ... ... ... бар ... ... ... ішкі жағдай (атаулы акциялар шығарған кезде, егер алдыңғы
шығаруларда бекітілмесе немесе өзгерістер барда);
• Акцияларды ... ... ... ... қағаздармен жұмыс
операциясына салық төленгенін растайтын төлем ... ... ... ... ... ... ... екі данада;
• Аудиторлық қорытынды;
• Акциялардың бұрыңғы шығарудың мемлекеттік ... ... ... ... тіркеушісі берген, 5% ... ... ... мәліметі тізімінен көшірме;
Шығарушы банк бағалы ... тек ... ... ... ... ғана өткізеді.
Банк тәжірибесінде бағалы қағаздарды өткізудің бірнеше ... ... ... ... ... ... материалдық
емес активтермен, сондай-ақ ұшінші тұлғалар шығарған және нарықтың
белгісі бар бағалы қағаздармен төлеу. Акционерлер өздері шығарған
бағалы қағаздармен акцияларді төлеуге ... ... ... ... бір ... ... сатып алушысымен
келісілген негізде акцияны теңгеге немес ешетел валютаға сату. Бұл
жағдайда ... банк ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында қаржылық
делдалдарының қызметі бағалы қағаздар нарығындағы брокерлік және
диллерлік лицензиялау туралы ... ... ... ... 4 наурыздағы №293 қаулысымен бекітілген Ережемен
реттеледі;
3. Акционерлердің арасында тиістімөлшердегі акцияларды бөлу ... ... да ... қаражатын капиталға айналдыру (мысалы,
жай акцияларды бөлінбеген табысқа немесе дивиденттерді қайта
капиталға айналдыру);
4. Банктің ... ... ... ... ... ... ... өткізгенде шығарушы банк оның нәтижелерін сараптайды
және эмиссия бойынша есеп жасайды. Есепке банк басқармасының төрағасы, бас
бухгалтер қол ... ... ... бекітіледі және тіркеуші органға
ұсынылады. Бағалы ... ... ... ... үшін ұсынғанға дейін
оларды нақты орналастыру нәтижелері туралы есеп Қазақстан Республикасының
Ұлттық банкімен бекітілуі ... банк ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінде шығарушы
банктің жинақтау шотына ақша ... ... ... растайтын
төлем құжаттарының көшірмелері; банк басшысы мен бас бухгалтер қол қойған
және мөрмен расталған жарғылық ... ... ... банк ... ... ... банк анықтамасы; акциялар төлеміне мүліктік
салмдар салынғанын растайтын қабылдау-өткізу актілері мен ... ... ... ... ... туралы аудиторлық қорытынды.
Бағалы қағаздарды шығару және шығарушы банк нақты ... құны ... ... ... ... өткізген соң өкілетті
орган төлемге түскен акциялар қаражатын пайдалану шектеулерін алып ... ... ... ... ... ... кірістеуге рұқсат
береді.
1.4 Банктің меншікті капиталының жеткіліктілігі
Егер банк өзінің меншікті қаржыларын тиімді қолдана алса, онда ... ... банк ... ... ... ... қамтамасыз
ете алады. Кіріс деңгейін арттыру үшін, банк ең алдымен өзінің меншікті
қаржыларын ... ... ... ... салмай, оның орнына
несиелердіберумен айналысатын жағдайда, өзінің кіріс деңгейін көтере ... ... ... ... ... ... көлемін
ұлғайту қажеттілігін қанағаттындыру ... ... ... ... ... кейбір бөлігін нақты ақшаға ... ... ... Егер ... ... салымдарды тартумен байланысты ... ... онда ол ... ... ... ... ... отырып, тартылған салымдарды инвестициялаумен қатар,
несиелерді берумен байланысты ... ... ... ... ... мерзімді берешектері мен депозиттік шоттарын реттей отырып, ... ... ... және ... ... ... ... алады.
Капиталдың көрсеткіштері арқылы мемлекеттік ... ... ... ... ... баға бере алады. Әдетте меншікті
капиталға жататын көсеткіштерге:
1. Меншікті капиталдың ... ... ... ... ... мен ... ... активтерін сатып алу
шарттары кіреді;
Банктің меншікті капиталының жеткіліктілігі ұзақ уақыт бойы ... ... және ... мен оны ... ... ... ... келеді.
Банктер өздерінің активтерін арттыру үшін капиталдың төмеңгі мөлшерде
болғанын қалайды. Ал банкті бақылаушылар, банктердің ... ... үшін ... ... ... ... талап етеді. Банктердің
банкроттығы ондағы басқарудың нашарлығынан болуы мүмкін, себебі банкті
жақсы ... ол ... ... ... ... ... алады деген
пікірлер бар.
«Капиталдың жеткіліктілігі» термині банктің жалпы ... ... ... бару ... ... Капиталдың жеткіліктілігі – бұл
банк капиталының мөлшерін тәуекел дәрежелері ескерілген банк ... ... ... ... ... ... өз ... банк
капиталын шамадан тыс ұлғайтуды теріс ... ... ол ... кері әсер етуі ... ... көбі акция шығара отырып,
қаражат тартуға ыңтасыз болып келеді. Сондықтан банк ... ... ... және ... ұйымдары, екінші жағынан, банк капиталы мен
коммерциялық банктердің басқа да ... ... ... ... ... ... ресурсындағы меншікті капиталдың өте төмеңгі үлесінде болуы да
дұрыс емес. Себебі, ол банктің салым ... ... ... беру ... келмейтіндігін сипаттайды.
Банк меншікті капиталын ұлғайтуға негіз ... ... ... ... Банктердің дивиденттері өнеркәсіптік кәсіпорын активтеріне
қарағанда, ... ... ... ... ... ... нашарлауына байланысты, олардың нарықтық
құндары өзгеріп отырады;
• Банк көбіне тұрақсыз қысқа мерзімді ... ... ... ... олардың көбі талап етуге байланысты қайтарылып алынуы
мүмкін.
Сондықтан, кез ... ... ... ... ... жағдайлар
банктердегі ресурстардың сыртқа ағылуына себеп болуға тиіс. Бастапқыда банк
капиталының активтерге қатысты қатынас 20% шамасында болса, ал ... ... 12%-ды ... ... ... ... құрайды.Бұл
дегеніміз банк жүйесіндегі төлем қабілетінсіздік тәекелдің уақыт өте ... ... ... ... банк ... банктердің
активтерінің сапасы әлі де болса өз ... ... ... ... оның ... ... меншікті капитал үлесі жеткіліксіздігі
байқалады.
Демек, банк капиталының ... ... ... банк ... ... шарттардың біріне жатады.
Банктердегі немесе жалпы банктік жүйедегі капитал көлемін тура ... ... ... ... ... ... үшін салым иелері
мен бақылаушы ұйымдардың сенуі үшін капитал жеткілікті мөлшерде болуы
қажет. ... ... ... ... ... деңгейіне байланысты
болуға тиіс. Мысалы, егер банктің берген несиелерінің ... ... ... ... онда ... көп мөлшерде қорлар құруға тура келеді. Қажетті
меншікті капитал мөлшерін анықтай отырып, банк алдында ... ... ... артуына байланысты өз капитал мөлшерін ұлғайту қажет пе
немесе ... ... ... ... ... ... өз қаражаттарын
орналастырған тиімді ме? ... ... банк ... оның ... ... сапасына, қызметіндегі саясатқа және банктің басынан
кешетін ... ... ме, жоқ па? ... ... ... ... меншікті капиталын бағалау әдістемесі туралы сұрақ 80-ші ... ... ... ... ... да ... пікірталас
туғызған болатын. Сөйтіп, 1988 жылдың Базель ... ... ... біртұтас капитал есебі және ... ... ... ... «Кук ... деп ... ... нормативі іс жүзіне енгізілді. 1993 ... ... ... бұл ... ... ... Орталық банктерінде, біздің
Қазақстан Ұлттық ... ... ... ... пайдаланылуда.
Кук коэффициенті банк капиталы мен оның баланстан тыс ... ең ... ... ... бейнелейді. Мұндағы меншікті капитал
екі ... ... ... және ... ... Олардың
жеткіліктілігіне баға беру ... ... мен ... ... ... ... алынған. Мұндай тәсіл ... ... іске ... қамтамасыз етуімен қатар, төмеңгі туекелді
активтерге қаражаттар жұмсауды ынталандыра ... ... ... ... капиталдың жеткіліктілігін
анықтайтын басты көрсеткіш ретінде, тәуекелді актевтер көрсеткіші болып
саналады:
мұнда: - ... ... ... Банктің меншікті капиталы;
- Тәуекелділігі бойынша топтастырылған активтердің сомасы;
Базель келісіміне сәйкес, банктің капиталы екі ... ... ... капиталдың құрамына келесі баптар кіреді (KI):
• Тіркелген көлеміндегі төленген ... ... ... ... ... ... капитал (3101 шот);
• Өткен жылдардың таза кірісінің есебінен құрылған қорлар мен резервтер,
өткен жылдың таратылмаған таза кірісі;
Минус:
... емес ... (1659 ... 1699 ... ... ... ... (3599 шот);
• Ағымды жылдың шығындарының ағымды жылдың кірістерінен асуы;
Екінші деңгейлі капиталдың құрамына келесі баптар кіреді (КII):
• Ағымды жылда шығындардың ... ... ... ... мен ... қағаздарды қайта бағалау (3540,3560);
• Тәуекелділігі бойынша топтастырылған активтер сомасының 1,25% аспайтын
жалпы ... ... ... ... ... деңгейлі капиталдың сомасының 50% аспайтын субординарлық қарыз
(2402 шот);
Субординарық ... – бұл ... ... ... ... болып
тадылады және жазбаша куәландырылған келісім-шартқа ... ... ... ... қанағаттандырылатын қарыз (қалған мүлікті акционерлер
арасында таратудың ... ... ... ... (КII) ... ... қарыз, 5 жылдан кем емес бастапқы өтеу мерзіміне ие
болуы керек. Сонымен қатар ... бес ... ... жылы ... қарыздың бастапқы сомасының 20% көлеміндегі сома, меншікті
капиталдың есебінен өтеліп отырады.
Қаржылық қадағалау ... ... ... ... ... ... банктің активтеріне баға беру үшін ... ... ... ... ... ... меншікті
қаржыларымен салыстырылады. Банктік тәуекелділік деңгейі ... ... ... бөлінеді. Активтерді топқа бөлу тәуекелділік деңгейінің банк
қызметінің қатерлі жағдайларға ұшырау қауыптылығымен мінезделеді.
Активтерді тәуекелділігі бойынша бес топқа ... 1 ...... бос ... ... ... 2 ... – тәуекелділігі төмен активтер кіреді – 20%
3. 3 топқа – тәуекелділігі ... ... ... – 50%
4. 4 топқа – тәекелділігі өте жоғары ... ...... 5 топқа - тәуекелділігі аса жоғары активтер кіреді -100, 150%
Бұл топтасуда бір актив бірнеше топтарда кездеседі, мысалы: ... ... ... ... ... Ол ... ... сапасына, субъектілерге, эмитенттерге, олардың рейтингттеріне,
сенімділігіне байланысты. Активтерді топтастыру арқылы ... ... ... ... ... өлшенеді.
Тәуекелділігі бойынша өлшенетін активтер келесі формуламен анықталады:
мұнда:
- жеке операциялар бойынша активтер;
- туекелділік коэффициенті(деңгейі);
Тәекелділігі бойынша өлшенетін ... ... ... капиталын
есептеуінде және банк капиталының жеткіліктілігін анықтау үшін ... ... ... ... оның сенімділігін
көрсетеді.Капитал банкке оның акционерлер ... ... ету ... банк ... мүддесін қорғау үшін қажет.
Банк қызметінң тәуекелділігі көптеген банк операцияларына әсер ... ... ... беруде, көп мөлшерде негізгі құралдарцы сатып
алуда, көп шет ел валютасы сатып алу немесе сатуда, ... ... т.б. ... меншікті капиталына баға беру үшін оның жеткіліктілігін
банктік қадағалау органдардың бекіткен ... ... ... ... ... ... ... көрсететін оның минималдық
мөлшерін орындалуын анықталаты;
• Екіншіден, капитал жеткіліктілігін мінездейтін коэффициенттер ... ... ... ... ... ... (2001 ... 1
тамызынан бастап):
Лицензиясы бар бантер үшін 1000.000.000 тенге;
Аймақтық банктер үшін (Алматы және Астана қалаларынан тыс орналасқан)-
500.000.000 тенге.
Барлық ... үшін ... ... ең ... ... ... және /немесе бір есеп–кассалық бөлімінен кп болуында- 1000.000.000
тенге оған қосу:
30.000.000 тенге-аудандық ... және ... мен ... ... әр бір ... ... тенге-басқа қалалада орналасқан әр бір филиалдар үшін;
10.000.000 тенге-басқа елді ... ... әр бір ... тенге-аудандық орталықтарда және Алматы мен ... ... әр бір ... ... үшін;
5.000.000 тенге – басқа елді мекендерде орналасқан әр бір есеп-кассалық
бөлімдер ... ... ... ... ... ... ... олар КI және КII коэффициенттері.
Пруденциялдық нормативтер туралы ережесіне сәйкес меншікті капитал
келесі формуламен анықталады:
МК = КI + КII – ИК ...... ... ... – екінші деңгейлі капитал;
ИК – басқа заңды ... ... ... және сүбординарлық
қарыздары (сатып алынған акциялар мен сүбординарлық қарыздар);
Ескерту: ... ... ... ... ... ... деңгейлі капиталдың мөлшерінде ғана қосылады.
Мысалы:
КI – 1.500.000 теңге
КII – 1.700.000 теңге
ИК – 500.000 теңге
Формула бойынша:
МК = 1.500.000 + ... - 500.000 = ... (КII ... ... ... кірмейді, өйткені КI-дан көп)
Капиталды екі деңгейге бөліп, оның компоненттерінің ... ...... ... ... көздер;
КII – сенімділігі төмен көздер;
Талдау барысында олардың өзгеру динамикасын бағалап, өсу қарқынына
мінездеме беру керек.
КI ... ... ... ... ... (банк сатып алған өз акцияларының алып
тастауымен):
2. Қосымша капитал;
3. Резервтік капитал;
4. ... ... ... таза ... пайда болған қорлар;
5. Өткен жылдың таратылмаған таза кірісі;
Алу (-):
1. Материалдық емес активтер (банктің ... ... ... ... ... алып ... Өткен жылдың зияндары;
3. Ағымды жылдың зияндары (немесе ... ... ... ... келесідей есептеледі:
1. Ағымды жылдың таза кірісі ( немесе ... ... ... ... ... құралдар мен бағалы қағаздардың қайта бағалауы бойынша
резервтер;
3. Жалпы резервтер (Пж) ... ... ... ... ... аспауы керек);
Яғни, Пж = Ат*1,25%/100% - есепке осы мөлшерде қосылады.
4. Банктің субординарлық борышы (СБ) (КI-дың 50%-нан аспауы керек)
Яғни, СБ = КI * 50%/100% - ... осы ... ... ... ... және коэффициенттері
келесідей анықталады:
бірінші деңгейлі капитал мен меншікті капиталдың ... ... ... ... жалпы сомасынан алынған бірінші деңгейлі
капиталдвң мөлшерінде алынған банк ... ... ... ... бірінші деңгейлі капитал мен меншікті капиталдың есебіне
кірген екінші деңгейлі жалпы сомасынан алынған бірінші деңгейлі капиталдың
мөлшерінде алынған банк ... ... ... ... ... ... 0,06 (6%)-дан кем болмауы керек.
банктің меншікті капиталын арнайы резервтерге, ... ... ... ... ... ... және банктің меншікті
капиталының есебіне ... ... ... капиталға кемітілген
тәуекелділігі бойынша ... ... мен ... ... ... анықталады:
коэффициентінің мағынасы 0,12 (12%)-дан кем болмауы керек.
Капитал жеткіліктілігін мінездейтін нормативтік талаптардың орындалуына
бағалап капитал құрамының ... ... ... көңіл аудару керек.
Келесіде капитал жеткіліктілігіне талдау CAMEL және BOSS ... ... ... (BOSS ... ... ... CAMEL және ... –інде капитал жеткіліктілігін мінездейді келесі көрсеткіштер бар:
1.
2.
Мұндағы,
МК – меншікті капитал
3.
Сыныпталатын активтер дегеніміз – ... және ... ... яғни ... ... банкке зияндар және қауіп әклетін несиелер,
дебиторлық берешектер, бағалы қағаздар, ... ... ... ... және басқа банктерге салымдар.
4.
ІІ Бөлім. Депозитті теориялық тұрғыдан сипаттау
2.1.Депозит туралы түсінік
Банк ресурстарының ... ... ... ... ... салыстырғанда өте жоғары, олардың есебінен банктің активтік
операцияларының басым бөлігі жүзеге асырылады.
Нарықтық ... ... ... ... ескі ... үшін ... бос ... қаражаттарды тартудың дәстүрлі ... ... ... ... құрылымын толығымен өзгертті десе
де болады.
Банктік тәжірибеде барлық ... ... ... ... ... екі топқа бөледі:
- депозтттік қаражаттар;
- депозиттік емес қаражаттар.
Тартылған қаражаттар ішінде ең көп ... ... ... банк үшін ... ... ... көзі ... табылады.
Депозит - бұл клиенттердің (жеке және заңды тұлғалардың) банктегі
белгілі бір шотқа салған және өздері пайдалана ... ... ... ... және ... болып бөлінеді. Активті
депозиттік операциялар - банктің уақытша ақша ... ... ... ... байланысты
операциялар. Олар банктің өтімді активтері ретінде , яғни жалпы активтердің
өте аз бәлігін алады .
Пассивті ... ... - бұл ... уақытша бос ақша
қаражаттарын белгілі уақытқа және пайыз төлеу шартымен тартумен ... . Бұл ... ... тартылған депозиттер пассив жағының
көп бөлігін алады және ... ... ... негізгі көзі .
2.2. Депозиттің сыныпталуы
Қазіргі банктік тәжірибеде салымдардың және депозиттердің шоттарының
әр түрі ... Бұл ... ... ... ... банк
қызметтеріне деген клиенттер топтарының сұранысын қанағаттандыруға және
олардың қаражаттары мен уақытша бос қаражаттарын ... ... ... ... ... ... қарай депозиттерді мынадай топтарға бөледі:
- талап етуіне дейінгі депозиттер;
- мерзімді депозиттер;
- жинақ салымдары;
- бағалы қағаздар.
Сондай-ақ, олардың ... ... ... ... ... ... салым иелерінің категориясына қарай;
- қаражаттарды салу және қайтарып алу шартына қарай;
- пайыз төлеу тәсіліне қарай;
- банктің активтік операциялары бойынша ... ... ... ... ... ... ... депозиттік шоттар мынадай
түрлерге бөлінеді:
- жеке тұлғалардың шоттарына;
- кәсіпорындар және акционерлік қоғамдардың шоттарына;
- жергілікті ... ... ... ... ... ... ... азаматтардың шоттарына.
Талап етуіне дейінгі депозиттер - бұл салым ... ... ... ... әр түрлі төлем құжаттар арқылы қолма-қол ақшаларын алатын
әр түрлі шоттардағы қаражаттар.
Отандық ... ... ... ... ... депозиттерге мыналар
жатады:
- мемлекеттік, акционерлік кәсіпорындардың, сондай-ақ әр ... ... ... ... шоттарындағы сақталатын
қаражаттары;
- әр түрлі мақсатқа тағайындалған қорлардың қаражаттары;
- есеп айрысудағы қаражаттар;
- жергілікті ... ... және ... ... ... ... ... шоттардың артықшылығы олардың иелері
үшін жоғарғы өтімділігіне байланысты сипатталады.
Талап етуге дейінгі депозиттік шоттарға қаражаттар , шаруашылық және
басқа да ... ... ... ... түседі және
пайдаланылады.
Ал, кемшілігі - бұл шот бойынша пайыз мүлдем төленбейді ... ... ... ... Міне ... ... ... етуге дейінгі
шоттардың төмендегідіей өзіндік ерекшеліктері қалыптасады:
- ақша салу және оны алу кез келген уақытта ешқандай да ... ... Бұл ... есебінен қолма-қол ақша мен чекпен аударымдар
жүргізуге болады;
- Шот иесі банктен осы шотты пайдаланғаны үшін ... ... ... ақы алып ... ... ... ... дейінгі шоттарда ақшалай қаражаттарды үшін
өте төменгі деңгейгі пайыз төлейді, кейде төлемеуі де мүмкін;
- ... ... ... ... ... коммерциялық банк Орталық
банкте сақталатын міндетті резервтерге жоғарғы ... ... Бұл ... үлес ... ... банктің өтімділігіне деген
талаптарды күшейте түсіреді және банктің өтімділігін ... де ... ... Бұл депозиттердің тарту шығындары аз болып келеді, яғни пайызы
төмен болып келеді.
Мерзімді депозит - бұл ... ... бір ... және ... ... ... клиенттердің уақытша бос ақша қаражаттары.
Бұл депозит түрі алдын ала хабарлаудан ... ... ... алынуы мүмкін. Мерзімді ... ... ... ... ... ақша ... ... аударылады. Егер
мерзімге дейін бұл салымды алатын болса, онда шот иесі айып пұл ... ... ... - ... ... дейінгі депозитке
қарағанда, оларға міндетті резервтердің төменгі мөлшері белгіленеді
Депозиттің бұл түрін алдын ала ... ... ... ... кезде салым иесі ала алады. Мерзімді ... ... ... ... ... депозиттерді басқа шоттарға аударуға болады.
Мерзімді депозиттер мынадай түрлерге бөлінеді:
Меншікті мерзімді депозиттер;
Алдын алуы ... ... ... депозиттер мынадай түрлерге бөлінеді:
30 күнге дейінгі:
30-90 күнге ... ... ... күннен 360 күнге дейінгі;
360 күннен жоғары.
Мерзімді депозиттер бойынша, салым иесінен алдын ала ... ... ... ... өтінішін талап етеді. Өтініш беру уақыты
алдын ала келісіледі және депозит бойынша, соған сәйкес ... ... ... ала ... хабарлау мерзімі жеті күннен жоғары болып келеді.
Мерзімді депозиттердің ... ... ... есеп ... үшін ... әрі мұндай шоттарға ешқандай
да есеп айырысу құжаттары толтырылмайды;
- шоттағы қаражат баяу ... ... ... ... пайыз мөлшерінің ең жоғарғы деңгейі Ұлттық ... ... ... ... алуы ... ... иесінің алдын ала хабардар етуі талап
етіледі;
- бұл шоттағы ... ... ең ... ... ... бұл ... мерзімі өткенше трансакциялық мақсатқа жұмсауға
болмайды;
- Мұндай ... ... ... ... қажетті мөлшерде ақша
алуға болмайды.
Тағы бір кеңінен таралған депозиттердің түрі – ... ... ... ... жоқ, ... ... ескертуін талап етпейді,
салымның жоғары шегі шектелген, ақшаны салу және алу ... ... ... ... үшін ... ... ... жұмыстарды талап ... ... ... ... жоғалту және ұрлатып алу жағдайына
сай екі ... ... ... қажет және т. б. ... ... жеке бет шоты ... ... негізінде жинақ салымдары мен басқа
салымдарды ауыстыруға мүмкіншілік ... ... және ... ... ... ... тұрақты бөлігін білдіреді.
Жинақ салымдарының тұрақты мерзімі болмайды. Бұл салымдардың түрі
бойынша, мерзімді депозиттерге қарағанда ... ... ... ... ... ... кітапшалары негізінде толтырылады.
Жинақ салымдарының төмендегідей ерекшеліктері болады:
- ақшалай қаражаттар сақтауда тұрақты мерзім болмайды;
- ... ... ... ала алу ... ешқандай да ескерту
талап етілмейді;
- ақшаны шотқа саларда немесе шоттан аларда міндетті түрде ... ... ... ... ... ... талап
етіледі.
Отандық банктік тәжірибеде жинақ шоттар тек жеке ... ... Ал, ... ... ... ... коммерциялық емес ұйымдарға
және іскер фирмаларға ашыла береді.
Отандық банктік тәжірибеде жеке тұлғаларға ашылатын жинақ салымдары
салым ... ... және ... ... ... түрлерге
бөлінеді:
- мерзімді жинақ салымдары;
- қосымша жарна қосатын мерзімді жинақ салымдары;
- ұтыс салымдары;
- ақшалай-заттай ұтыс салымдары;
- мақсатты және ... ... ... ала ... хабарлайтын салымдар;
- валюталық салымдар.
Мерзімді жинақ салымдарға тұрақты мерзімі белгіленетін және сол
мерзім өткенше ... ... емес ... ... ... ... басқа жинақ салымдарға қарағанда жоғарғы ... ... ... қосатын салымдар - бұл шоттағы қаражатқа алдын ала
келісілген уәде ... ... ... ... ... отыруға болатын
салымды білдіреді. Бұл шотта жинақталынған соманы белгілі бір ... ... ... ... кезде және т. с . с.) толық төленеді.
Ағымдық жинақ салымдар, негізінен, жалақы, зейнетақы, ... ... үшін ... және пайдаланылатын қаражаттарды
білдіреді. Мұндай салымдар ... өте ... ... ... ... мен ... салымдарының бір түріне ... ... ... жатқызуға болады.
Депозиттік және жинақ сертификаты - бұл салым иесіне белгілі мерзім
өтен соң, тиісті қаражатты және оған ... ... ... ... және оның ... ... ... барлығын куәландыратын банк
эмитенттің жазбаша куәлігі.
Депозиттік және жинақ сертификаттары иемденуіне қарай екі ... ... ... ... депозиттік және жинақ сертификаттары бұл салым иелерінің
атына толтырылып ... Ал, ... ... ... иесінің аты-
жөні көрсетілмейді, яғни оны кім иеленсе, сол қаражаттың иесі ... және ... ... ... ... және
көрсетілген қызметтер үшін төлеуге болатын төлем құралы немесе есеп айырысу
қызметін атқара алады. Депозиттік ... ... ірі ... да, ... ... ... ... алады.
Әлемдік банктік тәжірибеде депозиттік сертификаттардың мынадай екі
түрі бар:
- Аударылатын;
- Аударылмайтын.
Аударылмайтын депозиттік сертификаттар салым иелерінің ... ... ... соң ... ұсынылады.
Аударылатын депозиттік сертификаттар басқа бір тұлғаларға екінші
нарықта сатып алу - сату арқылы өтеді.
Жинақ сертификаты жеке ... ... ... ... мерзімі 1 жылдан 3 жылға дейінгі ... ... ... ... да жеке ... ғана ... ... және жинақ сертификаттары мерзімінен бұрын
төлеуге ұсынылуы мүмкін. Мұндай жағдайда банк ... ... ... ... мөлшерде пайыз төлейді. ... ... үшін ... ресурсты жинақтау тиімділігімен, яғни ірі соманың белгілі бір
мерзімге түсуін сипаттайды.
III Бөлім. Депозиттік ... ... ... қалыптасқан банктердің депозиттік операциялары қазіргі
таңда даму үстінде өзімізге белгілі депозит банктердің ... ... ... табылады. Бұл ресурстардың көбеюі, қосымша ... ... ... операциялардың дамуна әсер ететін бірден – бір көрсеткіш,
бұл халықтың сенімділік дәрежесін ... үшін ... өз ... ... ... ... қабылдау қажет Шетел тәжірибесіне жүгінсек ... ... ... ... толық ақпаратқа ие. Олардың балансын,
тартылған қаражаттар көлемін , сыйақы мөлшерін ... ... Ал ... ... банктерден басқа банктер өз балансын жарияламайды. Қазіргі ... ел ... ... туралы сұрасақ және қай банкке сенімділігін
сұрасақ жауап бере алмайды. Сондықтан осы проблеманы жою үшін банк ... ... ... ... ... ... ... мен сұқпат өткізіп, баспа беттеріне жариялау керек. Ашық ақпарат
бар жерде сенімділік те бар.
Елде депозиттік операциялардың дамуына ... ... тағы ... ... әлеуметтік жағдайы. Онсыз да бір айлықтан ... өз ... ... өтеп ... ... ... ... ойламайды
да. Бұл тұрғыдан мемлекеттің және банктердің стратегиясын дамыту қажет.
Мемлекет ... ... ... ... ... көмек көлемін ұлғайту
болса, банк стратегиясы, мысалы басқа операциямен ұштастыру болып табылады.
Өзімізге ... ... ... елімізде ипотекалық несиелеу дамуда. Бұл
несие шарты бойынша ... ... ... ... ... керек. Егер осы
жарнаны депозит ретінде қабылдаса, онда екі жақты пайда болар еді. Банктен
депозиті бар ... ... ... ... ... ... ... қолдану
ыңғайлы.
Қазақстан Республикасында 2000 жылдан кері жеке ... ... қоры ... ... ... кезде осы қордың сақтандыру
сомасын 400 мың ... 600 мың ... ... ... ... ... ойлары әр түрлі болуда. Біреулері дұрыс деп ... ... ... ... қор туралы заңдық жоба осымен қатар ... ... бар, ... ... ... ... ондай көп
кедергісін тигізіп жатқан жоқ. Идеалды модельді қазіргі ... құру ... ... қор аз ... ... көп ... ... істеуі керек
немесе үлкен салымдармен, аз халықпен ... ... ... ... бір
орталыққа теңестіру өте күрделі. ... ... ... көп ... жұмыс істеу оңтайлы нұсқалардың бірі болып
табылады».
Болашақта ... ... ... ... ең ... ... болады. Банктердің еріксіз жабылу кезінде ... ... ... ... атқару тәуекелін минимализациялау, сақтандырылатын
депозиттерінің түрін көбейту.
Қорытынды
Қазақстан ... ... ... ... ... болып
табылмайды. Оны банктердің ерте жұмыс істеуімен түсіндіруге болады ... ... ... ... капиталға үлкен мән ... ... ... ... ... ... мүмкін емес болған. Қазақстан
банктерінің меншікті капиталдарының (Ұлттық банктен басқа) мөлшері 100 млн
долларға дейін ... және ол ірі ... ... ... 100 есе ... ресурсы ретінде, меншікті капитал акционерлерге дивидент
формасындағы ... ие. Бұл ... өсуі екі ... ... ... ... ... банк табысының өсуі. Банктердің ... ... ... ... ... процессі
екінші деңгейлі банктерге қиынға түсіп жатыр. ... ... ... ... емес ... ... ие және оны қазіргі уақытта кірістер
есебінен ұлғайту қиынға түсіп жатыр.Сонымен қатар, ... ... ... бар, ... ... ... қалатын және жинақталатын кірістер
сомасын несиелік қызметтен болатын шығындарды жабуға ... ... ... ... ... ұлғайту, қазіргі таңда бірнеше себептерге
байланысты қиынға түсетін операция болып табылады. Яғни:
• Ұзақ ... ... ... ... шектеулілігі;
• Банктердің көбісі құрылымдық өзгерістерді басынан кешіріп жатыр,
сонымен қатар меншікті ... көп ... ... жұмсалып жатыр;
• Инвесторлардың көбілерін, банк қызметіне әсер ету мен қадағалау
механизімінде ... ... ... және т.б.;
Осы және тағы басқа себептерге байланысты ірі банктер эмисся жүргізген
кезде, әлемдік инвесторлардың назарын ... ... ... ала ... Шетелдік инвесторлардың арасындағы қарым-қатынастар сұрағы әлі де
болса шешілуде.
Сонымен, банктер капиталдандыру сұрағын ... ... ... ... шеше ... ... жетуде.
Сонымен, банктің меншікті капиталы – консервативтік ресурс түрі деп ... ... және оны тез ... ... әр ... ... көбісі ресурстар жетіспеушілігін, жарғылық капиталды ұлғайту
арқылы шешпейді.
Дүниежүзілік тәжірибеден өзіміз білетіндей ... ... ... ... өмір ... мүмкін емес»,сондықтан да халықаралық банктердің
деңгейіне жету үшін, отандық банктік жүйені дамытудағы әр түрлі іс ... ... және де ... ... банктердің меншікті капиталына
міндеттерді халықаралық стандарттармен сәйкестендіру керек.
2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 ... ... ... ... ... жасу ... бұл
көрсеткіштер жылына шамамен 10 %-ке өсіп ... Бұл ... ... ... жақсарғанына дәлел. Осы ... ... ... атқартын қызметі де зор. Бұл
қордың ... ... ... ... ... оның капиталының
6 млрд теңгеге ... ... ... ... ... егер ... ... орындалса депозит
нарығының Республикада даму ... ... ... ... Респуликасында бір адам басына ... ... 47,5 АҚШ ... ... ал ... ... бұл
көрсеткіш үш есе үлкен. Бірақ біздің ... де ... ... ... бар. ... ел ... ... сенімсіздігі, кепілдендіру қорындағы ... ... ... ... ... банкi туралы» ҚР-сы Президентiнiң
Заң күшi бар Жарлығы, 1995 жылғы 30 наурыздағы, ... ... ... банктер және банк қызметi туралы» ҚР-сы
Президентiнiң Заң күшi бар ... 1995 ж. 31 ... ... «ҚР бағалы қағаздар нарығы туралы» заңының ресми мәтіні. Алматы: «Жеті
Жарғы», 2004 – 4 ... ... С.Б. ... ... операциялары. Оқу құралы. 2-шi
басылым, - Алматы: ИздатМаркет, 2004. – 272 б.
5. Виноградова Т. Н. ... ... ... ... ... - Ростов н/Д: Феникс, 2001. -378 с.
6. Қалғұлова Р.Ж. «Екінші деңгейлі ... ... ... ... ... ... С.Т. “Банковский учет в РК” Часть1 г.Алматы, Экономика
2002г.
8. Көшенова Б.А. Бағалы қағаздар нарығы: Оқу құралы.- Алматы: Экономика,
1999
9. ... ... ... №10 2005 ... «Қаржы қаражат» журналы №2 2005 жыл
11. Депозит нарығы // Банки ... - 2007 жыл. ... ... ... // ... Казахстана - 2006 жыл. №11-4бет
13. Депозит нарығы // Банки ... - 2005 жыл. ... ... ... // ... Казахстана - 2005 жыл. №12-6 бет
-----------------------
Меншікті капитал
Инвестицияларды қайта бағалау
Негізгі құралдарды қайта бағалау
Қосымша капитал
Резервтік капитал
Бөлінбеген таза кіріс
Қосымша ... ... ... бар акциялар
Салынған капитал
Жарғылық капитал

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банк жүйесі туралы66 бет
Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері6 бет
Жануарлар биотехнологиясының жалпы биологиялық негіздері6 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Оңтүстік Балқаш маңы аумағының шөлдену мәселелері70 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет
Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы арасындағы қатынастар14 бет
Қылмыстық процестегі дәлелдемелердің ұғымы мен маңызы76 бет
Қылмыстың түсінігі және белгілері107 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь