Қазақстан Республикасының экспорты мен импорты

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

І ЭКСПОРТ.ИМПОРТТЫ ОПЕРАЦИЯЛАРДЫҢ МӘНІ МЕН
МАЗМҰНЫ
1.1 Экспортты . импортты тауарларды жеткізу шарттары және экономикалық мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.2 Экспортты. импортты операцияларды ұйымдастыру бойынша негізгі ережелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11

ІІ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЭКСПОРТЫ МЕН ИМПОРТЫН ТАЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасының сыртқы сауда көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
2.2ҚР.ның экспортты және импортты операцияларын талдау ... ... 22

ІІІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ САУДАДАҒЫ ОРНЫ МЕН РӨЛІ
3.1 Қазақстан Республикасының сыртқы саудасының дамуыныңбастыбағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
3.2 Халықаралық сауданың артықшылығы мен келешегі ... ... ... ... 33
3.3 Экспортты. импортты операцияларды реттеу құралдары ... ... ...38

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 41

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .43
КІРІСПЕ

Курстық жұмыс тақырыбының актуалдығы. Қазіргі таңда кез келген өнімнің экспорты және импорты жай тауарды сатушыдан сатып алушыға жеткізу ғана емес, глобалды экономикалық жүйедегі өзара әрекеттесудің күрделі механизмдердің бір бөлігін құрайды. Әлемдік экономика жүйесінде негізгі нарықтық механизмдердің өзара әрекеттесуі.
Әлемдік экономиканың қазіргі жүйесіндегі негізгі нарық механизмдерінің өзара әрекеттесу жүйесінде субъектілердің экономикалық әрекетінің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін көптеген институттар құрылған. Әсіресе халықаралық сауда жүйесіне қатысушылар жағынан бақылауға алынбайтын әртүрлі тәуекелмен байланысты. Кеден тарифтері, салықтар және тағы т.б. белгілі ойын тәртіптерімен қатар көрінбейтін тәуекелдер де бар- олар табысты бизнестің «су асты рифтері». Оларды білмеу күрделі қаржылық жоғалтуларға, күйреуге әкеледі. Бұл факторлардың бірі бизнес-серіктестің сенімділігі. Себебі сіздің бизнестегі серіктесіңіздің кез-келген жағдайда қалай өзін ұстайтынын білмейсіз. Әлемдік тәжірибеде, нарықта үлкен тәжірибесі бар берік компаниялар қатысты жағдайларда өз міндеттерін орындауға қабілетсіз жағдайлар кездесіп жатады.
Қатысты курстық жұмыста ақпарат мұқият таңдалды және реттелді. Жұмыс барысында белгісіз факторлар ашылды, бүл қазіргі кезде сыртқы экономикалық әрекетте тауарлардың экспорты әртүрлі және Қазақстанға әлемдік нарықта үлкен баға береді. Көптеген ақпарат құралдарын зерттеу менің көзқарасымды кеңейтті.
Нарықтық қатынастар жағдайында кәсіпорындардың көбісі сыртқы экономикалық әрекетке қосылады, бұл оларға валюта табысын алуға, сыртқы экономикада тұрақты орын алуға, бәсекеге қабілетті өнім шығаруға мұмкіндік береді. Сыртқы саудада операциялардың үш негізгі түрі кездеседі:
• экспорт — тауарды (қызмет және жұмыс) шетел сатып алушысына сату және еліне жеткізу;
• импорт — тауарды шетел сатушысынан сатып алып, сатып алушы еліне жеткізу;
• реэкспорт — импортталған тауарды Қазақстан Республикасына алдын ала жеткізіп экспорттау.
Сыртқы сауда келісімі келісім- шартпен орындалады. Келісім-шарт жақтардың құқықтары мен міндеттерінен тұрады, және олар келесі бөлімдерде көрсетіледі: келісім-шарт жақтарын анықтау, келісім-шарт түрі, келісім-шарт сомасы, тауарды (қызмет, жұмыс) жеткізу мерзімі, төлем шарттары, тауарды маркерлеу, сатушының кепілдемесі, орама, айыппул санкциялары және шығындарды жабу, жүкті сақтандыру, форсмажор, келіспеген сұрақтарды шешу жолдары.
Келісім-шартты бекітпей тұрып тауарлы нарық конъюктурасын зерттеу, сыртқы экономикалық операциялардың нәтижесін жобалау, тауар жарнамасы, ұсынылған келісім-шарттың үйлесімді түрін және шетел серіктесін таңдау, серіктеспен сөйлесулер жүргізу, келісім-шартты бекіту бойынша дайындық жұмыстары жүргізілу керек
Экспортты және импортты операциялар субъектілері болып нарыққа тікелей қатысатын кәсіпорын-экспортерлар, кәсіпорын-импортерлер, сонымен қатар кәсіпорын тапсырмасын орындайтын делдал ұйымдары табылады.
Импортталған тауарлар жеткізудің әртүрлі шарттарымен сатып алынады: СИФ, Фоб, Франко-кеден және т.б. Импортталған бағасы тауарды жеткізу шартына байланысты анықталады.
Заң күші бар Қазақстан Республикасының Жарлығына сәйкес тауарлардың (қызметтердің, жұмыстардың) экспорты және импорты лицензияланады. Лицензия берушіде лиценцияның екі түрі бар: бас және бір жолғы.
Лицензияланатын тауарлардың (жұмыс, қызмет) тізімі, сонымен қатар экспортты- импортты операцияларды орындауға лицензияны жіберу және дайындау тәртібі Қазақстан Республикасы Үкіметімен бекітіледі.
Лицензиялар көрсетілген мерзімдерде тауардың экспорты және импортына берілетін рұқсат болып табылады және өнімді кедендік дайындаудан өткізуге негіз болады.
Сыртқы сауда байланыстары үшін Қазақстан Республикасында құқықтық негіз болып Қазақстан Республикасының Заңы және ҚР Үкіметінің Жарлығы табылады.
Курстық жұмыстың мақсаты сыртқы сауда сұрақтарын зерттеу және экспортты-импортты операциялардың тиімділігін талдау болып табылады.
Осыған байланысты курстық жұмыста келесі сұрақтар қойылған:
- экспортты- импортты операциялар түсінігін ашу;
- экспортты- импортты операциялардың құжаттамалық сұрақтарын қарастыру;
-экспортты- импортты операциялардың жүргізу ерекшеліктерін зерттеу;
- экспортты- импортты операцияларды реттеудің тарифтік және тарифтік емес әдістері келтірілгене
Зерттеу құралы болып сыртқы сауда және экспортты-импортты операциялардың тиімділігі талдау, сонымен қатар экономикада сыртқы экономикалық ролін анықтау табылады.
Зерттеу нысаны экспортты-импортты операциялар алынды.
Курстық жұмыстың теориялық және методологиялық базасын шетел және отандық авторлар жұмыстары, заңдар, Үкіметтің және ҚР Президентінің ресми құжаттары, заңды және нормативті актілер, ҚР қаржы Министрлігінің ережелері мен нұсқаулары, ғылыми статьялар және статистикалық мәліметтер құрайды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Указ Президента РК имеющим силу Закона «О лицензировании» от 17 апреля 1995 г. №2200 с изменениями и дополнениями по состоянию на 10 июля 2003г.;
2. Постановление Правительства РК от 30.06.1997г. №1037 «О лицензировании экспорта и импорта товаров (работ, услуг) в Республике Казахстан»;
3. Учет внешнеэкономической деятельности, Алматы,
2001г. «Библиотека бухгалтера и предпринимателя»
4. Грузовая таможенная декларация
5. Таможенный кодекс РК;
6. Родостовец В.К. «Бухгалтерский учет на предприятии», Алматы, Центр-аудит Казахстан, 2002г.
7. Закон РК «О таможенном деле в Республике Казахстан;
8. Инструкция «Об организации экспортно-импортного валютного контроля РК», утвержденный постановлением Правления Национального банка РК от 05.09.2001г., №343;
9. Закон «О налогах и других платежах в бюджет»;
10. Закон Республики Казахстан «О таможенном деле в РК» и Инструкция «О порядке внесения на депозит сумм обеспечения уплаты таможенных пошлин и налогов и их возврата»;
11. Закон «О таможенном деле в РК», от 20.07.1995г. №2368 и приказа Таможенного Комитета МГД РК от 04.04.2000г. №117 «Применение условных цен на ввозимые товары» и «правила применения системы таможенной оценки товаров, ввозимых на территорию РК»;
12. Приказа Таможенного Комитета МГД РК от 04.04.2000г. №117 «Применение условных цен на ввозимые товары» и «правила применения системы таможенной оценки товаров, ввозимых на территорию РК»;
13. Р.Е.Елемесов. «Халықаралық экономикалық қатынастар». Алматы, «Қазақ университеті». 2002.
14. Майдан-Әли Байгісиев. «Халықаралық экономикалық қатынастар». Оқу құралы. Алматы, «Санат». 1998.
15. Маманов, Молдақұлова. «Халықаралық қатынастар».
16. Доғалова Г.Н. «Халықаралық экономика». Оқу құралы. Алматы. «Экономика». 2000.
17. Н.Қ.Мамыров, М.Ә.Тілеужанова. «Макроэкономика». Оқулық. Алматы, «Экономика». 2003.
18. «Экономикалық теория негіздері». Оқулық. Алматы, «Санат». 1998.
19. Сейтқасымов Ғ.С. «Ақша, несие, банктер». Оқулық. Алматы, «Экономика». 2005.
20. ҚР-ның 2007жылғы қысқаша статистика жинағы
        
        Ф.4.7-006-02
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
«Экономикалық теория» кафедрасы
КУРСТЫҚ ... ... ... мен ... жұмыстың
қорғалған бағасы
Орындаған
студент_
_______________
_______________________
(тобы, аты-жөні)
(бағасы, күні)
Комиссия мүшелері
____________________
(аты-жөні қолы, қызмет)
Жетекшісі:
_____________________
(аты-жөні,қолы)
(аты-жөні қолы, қызмет)
«Экономикалық теория» кафедрасы
Бекітемін
кафедра
меңгерушісі,____________
«___»
_______________200
МАКРОЭКОНОМИКА пәнінен ... ... ... ... тобы ... ... Қазақстан Республикасының экспорты мен импорты
Алғашқы деректер__ҚР-НЫҢ СТАТИСТИКАЛЫҚ МӘЛІМЕТТЕРІ
|№ |Курстық ... ... ... ... |көлемі (парақ |
| | | ... |
|1 ... | |2 |
|2 |1 ... | |20 |
|3 |2 ... | |15 |
|4 |3 ... | |10 |
|4 ... | |2 ... ... бөлімінің мазмұны |Орындалу | ... |
| | ... ... |
| | | ... | |
|1 ... ...... | |1 |А3 |
| ... | | | |
|2 | | | | ... 1_. Н.Қ. ... М.Ә. ... ... Алматы ... ... ... “Жаңа әлемдегі ... ... ... ... күні________, жұмыстың қорғалу күні
Жұмыстың жетекшісі ________________________________________
(қызметі, аты – жөні, қолы)
Тапсырманы орындауға қабылдадым___________________
(аты –жөні,
студент қолы)
Аннотация
Менің курстық жұмысымның ... ... ... мен ... өте өзекті
мәселелердің бірі. Экспортты- импортты операциялар дегеніміз ... өту ... ... сату-сатып алумен ... ... ... ... ... ... дегеніміз тауарды, жұмысты,
қызметті, интеллектуалды әрекет ... ... ... ... ... шетелден қайта шығару міндеттемесісіз Қазақстан Республикасының
кедендік территориясына кіргізу. Импорт ... ... ... шекарасынан өту кезінен бастап тіркеледі.
Курстық жұмыс 3 тараудан,кіріспе, қорытынды және пайдаланылған
әдебиеттер ... ... ... деректер 9 кесте және 7
диаграммадан ... ... ... ... ... ... Республикасы
ХБ- Халық банк
ҚҚС- Қосымша құн салығы
ТМД-Тәуелсіз мемлекеттер достығы
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
............................................5
І ЭКСПОРТ-ИМПОРТТЫ ОПЕРАЦИЯЛАРДЫҢ МӘНІ ... ... - ... ... ... ... және ... Экспортты- импортты операцияларды ұйымдастыру ... ... ... ... ЭКСПОРТЫ МЕН ИМПОРТЫН ТАЛДАУ |
| |2.1 ... ... ... ... көрсеткіштерін |
| ... ... ... экспортты және импортты операцияларын талдау........22
ІІІ Қазақстанның халықаралық саудадағы орны мен рөлі
3.1 Қазақстан ... ... ... ... ... артықшылығы мен келешегі................33
3.3 Экспортты- импортты операцияларды реттеу құралдары...........38
Қорытынды...............................................................
.....................................41
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
.......43
КІРІСПЕ
Курстық жұмыс тақырыбының актуалдығы. Қазіргі ... кез ... ... және импорты жай тауарды сатушыдан сатып алушыға жеткізу ғана
емес, глобалды ... ... ... ... ... бір бөлігін құрайды. Әлемдік экономика ... ... ... өзара әрекеттесуі.
Әлемдік экономиканың қазіргі жүйесіндегі негізгі нарық механизмдерінің
өзара әрекеттесу жүйесінде ... ... ... ... ... ... институттар құрылған. Әсіресе
халықаралық сауда жүйесіне қатысушылар жағынан ... ... ... ... ... тарифтері, салықтар және тағы т.б. ... ... ... ... тәуекелдер де бар- олар ... «су асты ... ... білмеу күрделі қаржылық жоғалтуларға,
күйреуге әкеледі. Бұл ... бірі ... ... ... ... ... кез-келген жағдайда қалай өзін
ұстайтынын білмейсіз. Әлемдік тәжірибеде, нарықта ... ... ... ... ... жағдайларда өз міндеттерін орындауға қабілетсіз
жағдайлар кездесіп жатады.
Қатысты курстық жұмыста ақпарат мұқият таңдалды және реттелді. ... ... ... ... бүл ... кезде сыртқы экономикалық
әрекетте тауарлардың экспорты әртүрлі және Қазақстанға ... ... баға ... ... ақпарат құралдарын зерттеу менің көзқарасымды
кеңейтті.
Нарықтық қатынастар жағдайында кәсіпорындардың ... ... ... ... бұл ... ... табысын алуға, сыртқы
экономикада тұрақты орын алуға, бәсекеге қабілетті өнім ... ... ... ... ... үш ... түрі кездеседі:
• экспорт — тауарды (қызмет және жұмыс) шетел сатып ... сату ... ... ...... шетел сатушысынан сатып алып, сатып алушы ... ...... ... Қазақстан Республикасына алдын ала
жеткізіп экспорттау.
Сыртқы сауда келісімі келісім- шартпен ... ... ... мен ... ... және олар ... бөлімдерде
көрсетіледі: келісім-шарт жақтарын анықтау, келісім-шарт түрі, келісім-шарт
сомасы, тауарды (қызмет, ... ... ... ... шарттары, тауарды
маркерлеу, сатушының кепілдемесі, орама, ... ... ... ... ... ... ... келіспеген сұрақтарды шешу
жолдары.
Келісім-шартты бекітпей тұрып тауарлы нарық конъюктурасын ... ... ... ... ... ... ... келісім-шарттың үйлесімді түрін және ... ... ... ... ... ... бекіту бойынша дайындық
жұмыстары жүргізілу керек
Экспортты және импортты операциялар ... ... ... ... кәсіпорын-экспортерлар, кәсіпорын-импортерлер, сонымен қатар
кәсіпорын тапсырмасын орындайтын делдал ұйымдары табылады.
Импортталған тауарлар жеткізудің әртүрлі ... ... ... Фоб, ... және т.б. ... ... ... жеткізу
шартына байланысты анықталады.
Заң күші бар Қазақстан Республикасының Жарлығына сәйкес тауарлардың
(қызметтердің, жұмыстардың) экспорты және ... ... ... ... екі түрі бар: бас және бір ... ... ... қызмет) тізімі, сонымен қатар
экспортты- импортты операцияларды орындауға лицензияны жіберу және дайындау
тәртібі Қазақстан Республикасы Үкіметімен бекітіледі.
Лицензиялар ... ... ... ... және ... ... ... табылады және өнімді кедендік дайындаудан өткізуге
негіз ... ... ... үшін ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Заңы және ҚР Үкіметінің Жарлығы табылады.
Курстық жұмыстың мақсаты ... ... ... зерттеу және экспортты-
импортты операциялардың тиімділігін талдау болып табылады.
Осыған байланысты курстық жұмыста ... ... ... экспортты- импортты операциялар түсінігін ашу;
- экспортты- импортты операциялардың құжаттамалық ... ... ... операциялардың жүргізу ерекшеліктерін зерттеу;
- экспортты- импортты операцияларды реттеудің тарифтік және ... ... ... ... ... сыртқы сауда және экспортты-импортты
операциялардың тиімділігі талдау, ... ... ... ... ролін анықтау табылады.
Зерттеу нысаны экспортты-импортты операциялар алынды.
Курстық жұмыстың теориялық және методологиялық базасын шетел ... ... ... заңдар, Үкіметтің және ҚР Президентінің ресми
құжаттары, заңды және нормативті актілер, ҚР қаржы Министрлігінің ережелері
мен нұсқаулары, ғылыми статьялар және ... ... ... ... ... МӘНІ МЕН ... ... - импортты тауарларды жеткізу шарттары және экономикалық
мазмұны
Экспортты- импортты ... ... ... ... өту
шартындағы тауарды сату-сатып алумен байланысты коммерциялық әрекет.
Экспорт- тауарды мемлекет шекарасынан шығару. Экспортты ... ... ... ... үшін ... ... ... қолданатыны
маңызсыз: соңғысы тауарды қайта өңдеуден өткізе алады, ішкі нарықта немесе
үшінші мемлекеттерге сата ... ... ... ... үшін ... ... ... табылады. Тауарлардың экспорты- тұрақты болу
мақсатымен ... осы ... тыс ... ... ҚР ... тыс ... өткізудің кедендік тәртібі.
Таурадың экспорты келесі шарттармен іске асады:
- шығарылған кедендік баж салығын ... ... емес ... ... ... (тарифтік емес реттеу шаралары-
ҚР тауарларды және транспорт құралдарын кіргізуді және шығаруды шектеу,
квоттау, лицензиялау, ... ... ... ... сәйкестігін растау (сонымен қатар техникалық, фармакалогиялық,
санитарлы, ... ... ... ... және ... актілерімен және ҚР Үкіметінің нормативті қаулыларымен бекітілген
басқа талаптар);
- ҚР заңдылығымен бектіліген талаптарды орындау.
Экспортқа шығарылған тауарлар ҚР кеден ... ... ... ... ол тауарлар кеден декларациясын қабылдаған ... болу ... ... және ... ... ... де табиғи тозу немесе табиғи азаю өзгерістері ... ... ... ... ... бұл жерде тауарды
кедендік дайындау іске асады. ... ... ... ... ... олардың кеден тәртібі және кеден мақсатына қажетті басқа
мәліметтерден ... ... ... беру ... ... коммерциялық тәжірибеде экспорт дегеніміз:
➢ Мемлекетте шығарылған тауарларды және бұрын шет ... ... ... ... ... ... мемлекеттен шығару;
➢ Бұрын еңгізілдген, бірақ кеден бақылауымен қайта өңделген тауарларды
шығару.
Импорт- тауарды шет елден елге кіргізу. Тауарлардың ... ... ... ... ... шығарылған, ҚР кеден заңдылығына сәйкес
декларациядан өткізілген тауарлар табылады.
Кеден ... ... ... ... жүк ... кеден органына ену күнінен бастап отыз тізбекті күн ... ... ... ... ... төлемдері және салықтар
төленеді.
Салық салынатын импорт көлеміне ҚР кеден заңдылығына сәйкес анықталатын
импортталатын тауарлардың кедендік ... ... ... ҚР ... ... ... ... бюджетке міндетті және басқа салық сомалары кіреді
және бұл жерде қосымша құнға салық ... ... құн ... салық
салынатын импорт бойынша 15% тең. ҚҚС тауарды кедендік ... ... ... жағдайлар болмаса төленеді:
• Өнеркәсіптік қайта өңдеуге арналған импортталатын тауарларға ҚҚС
мерзімінің өзгеруі, егер импортталатын ... су, ... ... ... ... ... ... ҚҚС төлеу есеп әдісімен орындалса.
Тауарлардың шекарадан өту кезінде импортты операцияларды іске ... ... ... ... ... ... Тауарларды мемлекетке еңгізуге лицензия беру;
➢ Импортты кеден баж салығын төлеу туралы құжаттама;
➢ Кедендік дайындауға төленген төлемдер туралы құжат.
Сыртқы экономикалық ... ... және ... ... ... ... ала ... бірақ мемлекетте ешқандай қайта
өңдеуден өтпеген тауарды шекарадан шығару. ... ... ... аукциондарда және тауарлы биржаларда ... ... ... операцияларға өз еліне тауарды кіргізбей іске
асыратын операциялар да жатады. Бұндай операциялар сол ... ... ... ... бірақ кеден статистикасында есептеледі. Олар тауардың
әр елдегі бағасының айырмашылығының ... ... табу ... ... іске ... ... бұрын шығарылған отандық тауарларды кіргізу, және
ол тауарлар ол жақта қайта өңдеуден ... жоқ. ... ... ... ... ... сатып алушымен ақауланған
және т.б. тауарлар ... ... ... ... қарағанда реимпорт бір
тауардың бір шекарадан екі рет өтуі.
Жеткізу- тауарды сату-сатып алу келісім-шартын орындау үшін ... ... ... ... ... беруші) жеткізу. Тауарға
сатушының сатып алушыға тауардың меншік құқын беру ... ... іске ... олар транспортты (халықаралық жүк қорының
құжатының көшірмесі, ішкі жүк ... ... ... және ... құжаттар), қоймалық (қойманың қабылдау акті, варрант) және т.б.
құжаттар.
Тауардың ... және ... ... ... әрекет
субъектілерінің негізгі түрлерінің бірі болып табылады.
Сыртқы экономикалық әрекет ... ... онда ... ... ... құқықтары, жауапкершіліктері және ... ... ... безендіру үшін сауда терминдерін
халықаралық түсіндіру ... ... жөн ... бұл
ережелер Халықаралық сауда палатасымен жасалған «Инкотермстің» ... ... елде осы ... ... жеткізудиің жиі қолданатын
шарттарын түсіндіру. Осылайша «Инкотермс» тауардың ... ... және ... және ... бойынша міндеттемелердің ауысу кезеңін
белгілейді, бұл бағаның қалыптасуына және кеденд құнына әсер етеді. ... ... ... кезінде декларацияланған құнға тек зауыт-өңдеуші
бағасы ($20 000) ғана кіргізіледі, ал CIF ... (құн, ... ... ... құны және сақтандыру құны ... ... ... жол және су ... іске ... ... тасымалдау кезінде «Франко» деп аталатын сату шарттары
қолданылады, яғни ... ... өз ... және өз ... ... жерге
жеткізуге міндетті, осымен байланысты тауар бағасына тауарды сол ... ... ... шығындар кіргізіледі. Бұл шарттар келесідей болуы
керек. «Инкотермстің» барлық терминдер төрт базалық ... ... ... ... |Франкерлеу ... |
| ... | |
| ... | |
|E |EXW ... ... |
|F |FCA ... ... |
| |FAS ... ... ... ... |
| |FOB ... еркін |
|C |CFR |Құн және фрах |
| |CIF |Құн, ... және ... |
| |CPT ... ... ... ... |
| |CIP ... құны және ... |
| | |.... ... ... |
|D |DAF ... ... жеткізілді |
| |DES ... ... ... |
| |DEO ... ... ... |
| |DDU |Баж ... ... ... жеткізілді |
| |DDP |Баж ... ... ... |
| | | ... ... ... (франко-койма). Сатушы тауарды
дайындайды, ал сатып ... ... ... ... ... ... ... сатушы тауарды жеткізушіге ... ... ... ... (импортер) франко-коймасы. Экспортер тауарды сатып
алушының сол еліндегі (импортер) ... ... ... ... және сақтандыру бойынша ьарлық шығындарды төлеуге на ... ... ... ... ... ... Барлық шығындар тауардың
келісім-шарт құнына кіреді.
Жеткізушінің (экспортер) жүру станциясының ... ... ... жол ... ... және жүру ... жеткізуге міндетті,
осыдан кейін тауарлы-бөлістіру ... беру ... ... деген
құқылы меншіктер сатып алушыға өтеді. ... ... бұл ... ... ... ... шекаралық станциясы. Бұл жеткізу кезінде
сатушы тауарды вагонға артуға және шекараға ... ... ... ... міндетті. Бұл кезде тауарға деген тәуекелді сатушы оны шекара
станциясына (тауарды сатушы елінің ... жол ... ... алушының
темір жол станциясына жеткізу ауыстур тізбегімен іске асады) сатып алушы
меншігіне ... ... өз ... ... ... ... атынан есеп-
фактурада көрсетілген тауардың құнына сол тауардың келісім құны ... жүру ... ... ... вагонға арту, транспорттау және
т.б. тауарды кеден станциясында ... ... ... ... пайда
болатын (кеден баж салығы, жинаулар, орама шығындары және т.б.) шығындары
жатады.
Франко-вагон- шете сатып ... ... ... (тікелей
жеткізулер). Бұндай жеткізулер біркелкі транспорт құжатымен- сатып алушының
соңғы мекен-жайы ... ... жүк ... ... жол
құжатымен дайындалады. Бұндай жағдайда тауарға деген материалды міндеттер
сатушы және сатып алушы елдерінің темір жол ... ... ... ... ... болған барлық жоғалтулар және жетіспеулерге жауап
беруді өзара реттейді. Сатушы тауардың өз ... жол ... ... ... ... алып, сатып алушыға есеп айырысу қағазын бере ... ... ... ... ... жеткізулерінде келесі сату шарттары қолданылады:
Фоб (кеме байламасынан еркін)- сатушы еліне жеткізу ... ... ... ... ... кеме ... ... жеткізу және
түсіру бойынша барлық шығындарды төлеу, таза коносамент алу және ... ... ... және ... жолдамамен бірге құжаттарын өткізу
керек. Таза коносамент- жеткізушінің жүк немесе тара ... ... беру ... ... оны кеме ... ... сақтау жауапкершілігін сатушы өз мойнына алады, ал одан
кейін ... ... ... Өз кезегінде сатып алушы кемені сақтандыру
керек, сатып алушыға кеменің келу ... ... кеме ... ... ... шығындарды және сатып алушының есеп-фактурасын төлеу
керек. Фоб шартындағы тауар құнына ... ... ... ... тауарды кеме бортына жеткізуге дейінгі басқа шығындар кіреді.
Сиф (құн, сақтандыру, фрахт)- сатып алушының ... ... ... ... ... өз ... ... жеткізу, кемені фрахтау,
тауарды кемеге арту, жүкті сақтандыру, ... баж ... ... сатып
алушыға есеп фактурасымен бірге таза коносамент, сақтандыру полисін немесе
сертификат беру керек. Кемедегі ... ... ... сатып алушыға
жүктеледі. Тауарды кеме бортына артқаннан кейінгі тауардың бұзылу немесе
жойылу тәуекелі сатып ... ... ... ... ... жеткізу түрлері кездеседі:
• Фас (кеме бортынан тыс) –баға ... оны ... ... ... Коф (құн және ...... ... оның белгілеу пунктіне дейінгі
су тасымалының құны ... ... ... Фоб ... ауежайы) – тауар бағасына оны жеткізу және кеме
бортына арту ... ... және ... ... ... ... ... импортты операцияларды ұйымдастыру бойынша негізгі
ережелер
Сыртқы экономикалық келісім-шарт халықаралық сату-сатып алу ... ... Оның ... ... ... келісім-шартты
бекіту кезіндегі келіссөздер құру кезінде және міндеттерді орындау кезінде
және әртүрлі келіспеушіліктерді шешу кезінде өте ... ... ... ... және ұшінші тұлға алдында келісім- шарт
жақтарының міндеттері және ... ... ... ... ... құны және келісім-шарттың жалпы бағасы; ... және ... ... алушының төлеу түрі және есептің
қабылданған формасы; ... және ... ... ... ... ... бұзған кездегі шағындарды ... ... және ... ... ... шарттары; форс-мажорлы міндеттер; келіспеген
сұрақтарды шешу жолдары; заңды мекен-жайлары, банк реквизиттері, жақтардың
қолы және ... ... ... нарықтың конъюнктурасын зерттеумен,
сыртқы экономикалық келісім-шарттың нәтижелерін жобалаумен байланысты
үлкен дайындық жұмысы ... ... ... ... ... тауардың келісім-шарт құнының негізгі бөлігі болып табылады.
Келісім-шартты бекіткен кезде кеден ... ... яғни ... ... ... тауардың құны бекітіледі.
ҚР ТК сәйкес Қазақстан Республикасының территориясынан ... ... құны ... сату ... ... ... шарт
бағасы негізінде анықталады.
Тауардың кедендік құнын анықтау кезінде келісім шарт бағасына ... ... ... ... Республикасының шекаралық территориясынан
ауежай немесе басқа қажетті жерге ... ... ... ... ... ... бойынша шығындар;
• Сақтандыру құны;
• Сатып алушының ... ... ... және ... егер ... экономикалық әрекеттегі ... ... олар ... ... ... ... немес басқа әртүрлі таралар құны;
• Роялти және ... ... ... ... олар ... ... сату ... ретінде тікелей немесе
жанама төленеді;
• Сатышуға ары қарай сатулардан тікелей немесе ... ... ... ... ... ... территориясында алынатын
салықтар, егер Қазақстан Республикасының салық заңдылығыны
сәйкес немесе халықаралық келісімдерге сәйкес олар ҚР ... ... ... ... ... ... жатпасы.
Келісім шарт бағасының жоқтығы кезінде сыртқа шығарылатын тауарлар құны
декларантпен сатушы- экспортердің бухгалтерлік құжаттамасынан өндіріспен,
сақтаумен және ... ... ... ... ... ... жоғарыдағы көрсетілген шығындар да есептеледі.
Келісім шартта бұл шығындарға кім жауапты, немесе сатып ... ... ... олар қалай бөлістірілгені көрсетіледі. Бұл ... шешу үшін ... ... ... сай сауда терминдерін
түсіндіру анықтамасын қолдану қажет, бұл терминдер ... ... ... түрлері және тауарды сыртқы саудада франкерлеу ... ... ... ... ... кедендік құнын бекіту кезінде көрсетілген құжаттамаға сәйкес,
оның фракерлеу шарттарымен байланысты тауарды жеткізу ... ... ... анықтау керек, олар тауар бағасына қосылады.
Мысалы, Фоб жеткізу ... ... ... ... тауарды кеме
бортына жеткізу кезеңіне дейінгі тауардың сақталуына және ... ... ... ... жүру ... ... тауарды жеткізу
бойынша шығындары және тауарды кеме бортына арту бойынша шығындары тауардың
жіберілу құнына қосылады. ... ... ... өз ... және ары ... қоымаға дейін жеткізу шығындарын сатып алушы төлейді.
Сиф ... ... ... ... ... ... ... оны
түсіру кезеңіне дейін тауардың сақталуына және жеткізілуіне жауапты, ал
тауарды байламаға жеткізу бойынша басқа ... ... ... өз ... Сондықтан тауардың кедендік құнына, жоғарыда көрсетілген шығындардан
басқа жеткізушімен фрахт ... ... ... төлемдері кіреді, яғни
жеткізушімен төленген тауардың белгілі байламаға ... ... ... ... құжаттама – техникалық паспорттар, ... ... ... және жөндеу бойынша ережелер, техникалық спецификация;
• Тауардың жолдама құжаттамасы- тауардың сапа ... ... ... ... ... және ... Транспортты- экспедиторлы және сақтандыру құжаттамасы- темір жол
жолдамасы эәне оның көшірмесі (халықаралық жүк тасымалының ... ... ... ішкі жүк ... ... жол жолдамасының
квитанциялары, багажды квитанция, коносамент, автокөлікті, су және әуе
тасымалының жолдамалары), ... ... және ... ... ... порттың экспорттық тауарға, портқа келген импортты
тауарларды кемеден түсірудің бас акті, шетел жүгі бар ... ... ... ол екі ... ... ... бөлігі- тауарды
сақтауға алу туралы қойманың құжаты, екіншісі- тауарды кепілге ... ... ... ... ... ... – есеп-фактуралар, есепті құжаттар (егер тауар ... бар ... ... ... ауысу векселі (тратта);
• Банк құжаттамасы- валютаны ауыстыру туралы арыз, ... ... ашу ... ... чек, Қазақстан Республикасының
кеден депозитіне қорларды аудару міндеттері, валюталы және есепті
счеттар бойынша операциялар;
• Кедендік құжаттама – ... ... ... ... ... болу
сертификаты, баж салығын, ... ... ... ... Арыз ... арыз ... сотқа немесе арбитражға талап, талапты
қанағаттандыру немесе қайтару туралы қаулы;
... ... және ... ... құжаттар- жетіспеуге
жасалынатыр коммерциялық акт, апаттық сертификат
Кеден төлемдерінің аударылуы және төленуінің ... ... «ҚР ... туралы» ҚР Заңы табылады .
Бұл төлемдердің көлеміне келесі факторлар әсер етеді:
• Сыртқы эклономикалық әрекетте тауарлы ... ... ... ... ... ... болу елі кеден төлемдерінің және салықтың көлеміне
әсер етеді;
• Тауар құнының дұрыс анықталуы;
• Тенге ... ... ... ... кедендік дайындалуына
түскен тауар импорты бойынша операциялар оларды ... ... ... дайындалу кеденде Қазақстан Республикасының кедендік
шекарасын кесіп өту пунктінде іске ... ... ... ... ішкі ... ... режимі бойынша іске
асады.
|ІІ |Қазақстан Республикасының экспорты мен импортын талдау ... ... ... ... ... ... талдау |
Біздің республика саяси және ... ... ие ... ... қарым-қатынастардың толық құқықты субъектісі
болды: серіктес-елдердің аясын кеңейтті, ... ... және ... ... экономикалық байланыстарды орнатты, бұрынғы
әріптестермен қатынастарын қайтадан құрды, әлем рыногына ықпалдасу ... ... ... ... ... ... елдермен қатар, азия
өңірінің, Америка, Африка және Австралия елдері де бар.
1997 жылдан бастап елдің сыртқы саудасының ... ... ... ... ... бағытына қарай өзгергені байқалады.
Достастық елдері арасында және ТМД-дан тыс ... ... ... ... ... да ... ... Шалғай шетел
елдерімен саудадағы экспорт белсенділігінің қарбалас кезеңі 2000 жылға тура
келді. Бір уақытта 2000 жылы ТМД ... ... ... ... ... ... ... елдерге экспорт көлемі айтарлықтай
ұлғайтылды.
1995 жылмен салыстырғанда 2005 жылы сыртқы сауда ... ... ... ... 45201,5 АҚШ ... құрады (2004 жылы өсім - 37,5%). ... өсу ... 1999 жылы ... 2000 жылы ... кейін 2005 жылы 38,6% ... 2005 жылы ... ... өсуіне экспорт және импорт операциялары ... ... етті ... жылы ... ... ... 167 әлем ел-дерінде
сауда серіктестері болды (1995 жылы - 146 елде). 2005 жылы ... ... ... ... 12200,7 млн. АҚШ долларын құрады және ... ... ... ... оның ... экспорт - 4066,8 млн.
АҚШ долларына (1%-ға төменде-ді), импорт - 8133,9 млн. АҚШ долларына ... ... ... ... ... ... Ресей Фе-дерациясымен
жасалатын сауда жетекші роль атқарады, ол ... ... ... ... Қазақстанның негізгі сауда әріптесі және қазақстан
өнімінің негізгі тұтынушысы ... ... ... ... сыртқы сауда айналымы 33000,8 млн. АҚШ
долларын құрады және 2004 ... ... ... көтерілді, соның
ішінде экспорт - 23782,2 млн. АҚШ доллары, 48,6%-ға көтерілді, импорт ... млн. АҚШ ... ... ... (1-кесте)
Диаграмма 1.Сыртқы сауда айналымының серпіні
Кесте1.Сыртқы сауданың негізгі көрсеткіштері
өткен жылға %-бен
| |1995 |2000 |2005 ... ... |133,3 |145,4 |137,5 ... ... |136,7 |162,7 |119,4 ... тыс ... |128,4 |137,0 |145,6 ... |162,5 |150,1 |138,6 ... ... |153,9 |154,7 |99,3 ... тыс ... |174,4 |148,5 |148,6 ... |106,9 |137,9 |135,8 ... ... |121,9 |170,3 |133,0 ... тыс ... |83,4 |112,5 |138,3 ... тауарлық құрылымында шикізат тауарлары ... ... ... тауарлық топтарды, минералды өнімдер мен қымбат емес
металдар құрайды, бірақ сонымен қатар осы ... үлес ... ... ... ... 2005 жылы Қазақстаннан шығарылған өнімнің
жалпы көлеміндегі ... ... ... (1995 жылғы 29%-дан 2005 жылғы
74%-ға дейін) көтерілгендігі және ... ... ... (1995
жылғы 41%-дан 2005 жылғы 16%-ға дейін) төмендегені байқалады.
Минералды өнімдер экспортының 2004 жылмен салыстырғанда 2005 жылы 50%-ға
өсуіне, негізінен, шикі ... мен газ ... ... ... әсер етті. Көлемдерді 2004 жылғы деңгейде сақтаған жағдайда,
мұнай ... ... құны бір ... ... ... ... тауарларының (ет және ішек-қарын өнімдері, ұн) жеткізу
көлемінің өсіміне қарамастан 2004 ... ... ... ... ... ... бидай мен қара бидай (меслина),
арпа, күріш жеткізілімі айтарлықтай төмендеді.
Диаграмма 2.Қазақстан ... ... ... ... 2.ТМД ... ... Республикасы экспортының серпіні
млн.АҚШ доллары
|Елдің атауы |1995 |2000 |2005 ... |5250,2 |8812,2 |27849,0 ... ... | | | ... ... |2883,5 |2336,7 |4066,8 ... ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАУЫМДАСТЫҒЫ |2535,3 |1882,2 |3329,7 ... |54,2 |19,9 |26,5 ... |74,9 |58,3 |225,5 ... ... |2365,8 |1751,4 |2927,2 ... |40,4 |52,6 |150,6 ... ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАУЫМДАСТЫҒЫНАН ТЫС |348,2 |454,5 |727,0 ... | | | ... |23,1 |46,8 |129,1 ... |0,2 |4,1 |43,1 ... |0,3 |7,7 |52,0 ... |2,5 |1,1 |52,5 ... |47,5 |7,1 |17,3 ... |153,1 |133,5 |242,6 ... |121,5 |254,2 |200,4 ... ... ... 2005 жылы металлургия өнеркәсібінің өнімін
сыртқа шығару 13%-ға көтерілді, бұл темір қорытпаларының, терсек және қара
металл ... мыс, ... ... ... өсуі ... ... бір ... тегіс темір, қоспаланбаған және қоспаланған тот
баспайтын ... ... 14%-ға ... жылы қазақстандық өнімді негізгі сатып ... ... (19,8%), ... (15%), ... ... (10,5%), Франция (9,6%),
Қытай (8,7%), Нидерланд және Иран (3,2%-дан), Израиль және АҚШ ... ... (2%), ... (1,9%), ... және ... ... (1,5%), ... (1,3%), Ұлы Британия (1,2%) болды.
2005 жылы экспорттың жалпы көлеміндегі ТМД елдерінің үлесі 15%-ды құрады
(2004 жылы - ... жылы 1995 ... ... ТМД елдеріне экспорт ... 2004 жылы ТМД ... ... 1%-ға ... және 4066,8 ... ... құрады. Төмендеу, осы кезеңде Украинаға, Әзірбайжанға және
Түркменияға қазақстандық өнімнің жеткізілуінің азаюымен ... ТМД ... ... ... ... ... үлесі бұрынғыдай,
жоғары болып қалуда, осылай 1995 жылы оның үлес салмағы - 82%, 2000 жылы ... 2005 жылы - 72%-ды ... ... ... ... ... ... экспорттың
құрылымындағыдай, энергоресурстар және шикізат тауарлары басым. 2005 жылдың
қорытындылары бойынша, 2004 жылмен салыстырғанда ... ... ... ... операциялар көлемі шамалы көтерілгендігі (3%-ға)
байқалды.
Экспорттың жалпы көлеміндегі басқа ... ... 1995 жылы 45% ... жылы 85% жетті (2004 жылы - 80%). Қазақстандық экспорттың көлеміндегі
айтарлықтай үлес ... ... ... 2005 жылы ... үлес ... ... (2004 жылы - 55%), соның ішінде Еуроодақ елдерінің үлесі 40% ... ... ... ... ... ... ... тұтынушылары
қатарында Швейцария (2005ж. деректер ... ... ... оның ... 19,8% ... ... (15%), Франция (9,6%),
Нидерланды (3,2%) бар.
2004 жылмен салыстырғанда, Еуропа елдеріне ... ... ... ... ... жылы 1995 ... салыстырғанда қазақстандық өнімді Азия өңірінің
елдеріне жеткізу ... 7,5 ... ... (2004 ... бастап - 33%-ға).
Қытай Республикасының үлес салмағы ... ... ... ... ... ең ... ... табылады. Осы өңірдегі негізгі сауда
әріптестерімен экспорт көлемінің кетерілуі байқалды: ... - 4,6 ... - 2 есе, ... - 90%-ға, Иранға - ... ... - ... ... - ... елдеріне қазақстандық өнім экспорты 2005 жылы алдыңғы жылмен
салыстырғанда 32%-ға ... ... ... ... ... Республикасы экспортының өсу
қарқыны
млн.АҚШ доллары
|Елдің атауы |1995 |2000 |2005 ... |2366,7 |6475,5 |23782,3 ... |1597,6 |2744,3 |17100,8 ... ... |1116,2 |2063,0 |10999,4 ... тыс ... |481,4 |681,3 |6101,4 ... |647,6 |1210,6 |4887,8 ... |108,6 |2499,0 |1767,9 ... |12,5 |19,4 |16,5 ... және Океания |0,4 |2,2 |9,3 ... ... ... ... ... ... ... құрылымында машиналар, жабдықтар, көлік құралдары
(импорттың жалпы көлемінен 44%), ... және ... ... ... ... ... ... өнімі, азық-түлік өнімдері мен
оны өндіру үшін шикізат басым (4-сурет).
Соңғы жылдары импортталатын минералды өнімдердің үлесінің (1995 ... 2005 жылы 13%-ға ... ... ... мен оны ... ... (1995 жылғы 11%-дан 2005 жылы 7%-ға ... ... ... ... ... үлес ... ... (1995
жылмен салыстырғанда 7 пайыздық тармаққа) белгіленді.
Диаграмма 4. Қазақстан Республикасы импортының тауарлық қурылымы
1995
2005
Кесте 4.ТМД елдерінен Қазақстан Республикасы импортының серпіні
млн.АҚШ ... |1995 |2000 |2005 ... |3806,7 |5040,0 |17352,5 ... ... | | | ... ... |2652,7 |2731,7 |8133,9 ... ... ... |2020,6 |2513,5 |6934,8 ... |77,8 |39,5 |208,0 ... |31,0 |30,1 |118,6 ... ... |1899,7 |2439,2 |6591,3 ... |12,1 |4,7 |17,0 ... ... ... тыс |632,1 |218,2 |1199,1 ... | | | ... |25,2 |9,9 |21,3 ... |2,6 |1,2 |2,1 ... |2,2 |4,8 |7,2 ... |5,6 |7,1 |18,6 ... |241,3 |43,4 |50,7 ... |269,5 |70,5 |254,5 ... |85,7 |81,2 |844,7 ... жылы ... ... негізгі жеткізушілері қатарында Ресей
Федерациясы (импорттың жалпы көлемінен 38%), Германия (7,5%), ... ... (6,9%), ... (4,9%), ... (3,9%), Жапония (3,5%), Ұлыбритания
(2,4%), Түркия (2,3%), ... (1,7%), ... (1,5%), ... ... ... (1,5%), ... (1,2%), ... (1,2%) болды.
2005 жылы ТМД елдеріне барлық импорттық жеткізілімдердің 47%-ы ... жылы - 48%). ... ... ... ... ... негізгі жеткізушілері болып табылады. 2005 жылы ТМД елдерінен
жеткізілетін ... 8133,9 млн. ... ... (2004 ... ... ... ... тауарлар, республиканы бірқатар маңызды
тауарлармен қамтамасыз етуде маңызды роль ... 2005 жылы ... ... ... баптары: минералды өнімдерді, мұнай және мұнай
өнімдерін (Қазақстанмен енгізілген барлық көлемнің 78%), соның ішінде ресей
коксының 70%, ... ... 88%, ... ... 66%, ... ... ... майлардың 49% болды.
Қазақстанға енгізілген жеңіл автомобильдердің 14%-ы, жүк ... және ... ... 52%-ы ... ... ... 2005 жылы
республикаға енгізілген сүт өнімдерінің жалпы көлемінен 55%-ы, шоколад пен
құрамында ... бар ... да ... ... 59%-ы, ... ... ... 32%-ы, өсімдік майының 23%-ы Ресейден импортталды.
Әлемнің басқа елдерінен енгізілген импорт үлесі 53,1 ... ... ... ... ... 38%-ға ... және 9218,6 млн. АҚШ долларын
құрады.
2004 жылмен салыстырғанда 2005 жылы Еуропа елдерінен ... ... ... ... ... ... 27 ... келеді және ол
Германия мен Италиядан әртүрлі машиналарды, жабдықтарды және оларға қосалқы
белшектерді әкелу және ... мен ... ... және ... құбырлар мен сорғыларды жеткізу арқасында 25%-ға өсті.
Азия елдерінен ... ... ... (2004ж. ... 43%-ға)
Жапониядан автомобильдерді, Қытай мен Жапониядан құбырларды, қытай жиһазын,
киімі мен аяқ ... ... ... ... ... континенті елдерінен импорт көлемі 2004 жылмен салыстырғанда 83%-
ға өсті. Тауарлардың негізгі бөлігі АҚШ-тан жеткізіледі.
Кесте 5.Әлемнің басқа елдерінен ... ... ... ... ... ... |1995 |2000 |2005 ... |1154,0 |2308,3 |9218,6 ... |690,0 |1258,5 |4622,9 ... ... |491,9 |1025,2 |4287,8 ... тыс елдер |198,1 |233,3 |335,1 ... |348,5 |612,8 |2883,8 ... |110,6 |403,5 |1621,1 ... |1,8 |26,1 |55,0 ... және ... |3,1 |7,4 |35,9 ... 5.Қазақстан Республикасы импортының географиялық құрылымы
1995
2005
Диаграмма 6.Қазақстан Республикасының 2006 жылғы негізгі әріптес ... ... мен ... ... ... 7. ... Республикасының 2006 жылғы негізгі тауарлық топтар
бойынша экспорты мен ... ... ... ... және ... ... талдау
Қазіргі уақытта Қазақстанда тауарлардың экспорты және импорты қарқынды
дамып келеді. Осылайша ішкі тұтыну ... 2006 жылы 2005 ... ... ... үлес ... 29% 6 % ... , ... майы- 35%
25%, ет консервілері 55% 52%, ... ... 28% 26% ... өсті.
Тамақтандырудың басқа өнімдерінде де осындау өсу байқалады. 2006 жылға
шұжық ... ... 13%, сары май- 14%, сыр және ... 19% ... 42%, ... ... 12%, қант - 15% ... Ішкі азық-түлік
өнімлерінде импорт үлесінің азаюы ... ... ... қабілеттілігін
көрсетеді. Осыған көбінесе бюджеттік несие беру, жабдық ... ... ... ... субсидиясы сияқты мемлекеттік қолдау
шаралары әсер етті. Азық түлік өнімдері ... ... ... ... ... ... көрсетеді, экономика жоғарылап жатыр және біздің
тауарлар басқа елдердің сұранысына ие екенін көрсетеді, ... ... ауыл ... ... ... өнім ... бойынша
келісім-шартқа тұрды. Тауарды шетелге жеткізу кезінле шетел серіктестерінің
жеткізілген тауарды төлеуге кепілдік жоқ еді. ... ... ... сапасының төмендігіне байланысты төлеуден бас тартты,
Осыдан кәсіпорын үлкен шығынға ұшырады.
Шетел серіктестерінің ұятсыздығы, ... ... ... ... ... ... жағдайлармен жиі кездеседі.
Осының салдарынан шетелге инвестиция және экспорт ... ... ... Бұл ... ... кейбір сандар экспортты несиелерді және
инвестицияларды сақтау ... ... ... ... ... ... мәліметтері бойынша 2006 жылдың 1
қаңтарына қазақстандық кәсіпоры-экспорттаушы алдында дебиторлық қарыз 7,695
млрд.теңгені құрады. ҚР ... ... ... ... санды- 9,665
млрд. Теңгені көрсетеді. 1 шілдеге қарсы бұл сандар 7,315 ... Және ... ... экспорттаушыларға көбінесе олардың Ресей сатып алушылары
қарыз болд 438%. Екінші орында Кайман аралдары (Ұлыбритания) және ... ары ... ... %; ... 5%; ... және Әзірбайжан- 4%, Түркия-
3%, Өзбекстан, Тәжікстан, Латвия және ... 2%. 15 ... тағы ... ... 2% ... жылы ... ... 5 млн.тоннаға дейін экспорттай алады.
Ағымды жылы қолайсыз ауа райына қарамастан 13,9 млн. Тонна ... ... ... ... ... мемлекеттің ішкі талабын қанағаттандырады және
дақылдың экспортты потенциалын 2007 жылы 5 млн. ... ... ... сыртқы нарықтарда 5,8 млн.тонна қазақстандық дақыл сатылды, 2005 жылы
4,3 млн.тонна.
Қазақстан және ... ... ... жылға өсіп келе жатқан
қажеттіліктері өзара сауда айырбасын өсірудің бәсекелік және ... ... 2006 жылы ... ... ... айырбасы 3 есе өсі, тәуелсіз
мемлекет құру аралығында рекордты көрсеткішке- 1 млрд.долларға ... ... ... ... екі ... жоғарылады.
«Азовмаш», «Интерпайп», «Красная ... ... ... ... ... және ... үлкен сұранысқа ие. Украина
Қазақстанға жалпы 700 млн.долларға дейін өз бұйымдарын экспорттады.
Қазіргі кезде кез келген ... ... ... ... жүйе
ішінде өзара әрекеттесудің күрделі механизмін көрсетеді. Негізгі ... ... ... әлемдік экономиканың қазіргі
жағдайында субъектілердің қауіпсіздігін ... ... ... ... түрлі төтенше тәуекелдердің, халақыралық сауда
жүйесіне байланыссыз өолайсыз жағдайлардың факторларымен ... ... ... ... ... ... экспторт бойынша әртүрлі осындай мәселелермен жолықты.
Осындай бір ... ауыл ... ... өз ... Еуропаға
жеткізуге келісім-шартқа тұрды. Тауарды шетелге жеткізгеннен кейін Еурпалық
серіктестер тауардың сапасының ... ... ... бас ... ... ... ... шығындарға ұшырады.
Басқа жағдайда дамыған елдердің біріне тауарды ... ... ... ... ... ... ... компания болып шықты.
Осындай мысалдарды ... ... ... ... ... жағдайларда
сыртқы экономикалық әрекетті жүргізетін қазақстандық компаниялар ... болу ... ... кіші және орта ... субъектілері болу керек, себебі
олар саяси және коммерциялық тәуекелге әлсіз және шетелдегі серіктестеріне
әсе ету шамалары ... ... ... ... ... ... ... бар. Ола
біріншіден, экспортты несиелердің саяси және ... ... ... ... ... ... ... үкімет ауысуынан пайда
болған шығындардың көп бөлігін төлеу кепілін алады. Кейбір сақтандыру
компанияларының ... ... ... күші ... тәжрибеде экспортты несиелерді және инвестицияларды сақтандыру
тек мемлекеттік компаниялар ғана іске асыра алады. Қазақстан жағдайында тек
мемлекеттік компанияда ғана ... ... ... құралдары бар.
Сонымен қатар пайда табу емес экспортты операцияларды жүзеге ... ... өзі ... жә шете елі арасындағы бизнесті
қамтамасыз ету кепілі ... ... ... емес ... және ... ... айналысатын отандық компаниялар нәтижесінде сыртқы
экономикада бәсекеге қабілетті бола ... ... ... ... ... алу ... ... мақсатта Қазақстанда 2003 жылы экспортты несиелерді ... ... ... ... ... корпорациясы
құрылды. Оның әрекетінің негізгі бағыттары болып отандық экспорттаушыларды
шығындардан сақтандыруды ... ету ... ... және ... және инвесторларға консультациялық және маркетингтік
қызметтер ұсынады. ... ... ... ... ... емес
кәсіпорындары және тікелей шетелеге инвестиция жіберетін қазақстандық
кәсіпорындар ... ... ... коммециялық тәуекел бойынша
экмпортты келісім-шарттың жалпы ... 80% және ... ... бойынша
90% сақтандырады. Қалған ... ... ... ... ... ... 57 кәсіпорындар корпорацияға экспортты несиелерді және
инвестицияларды 9,3 млрд.теңге көлеміне сақтандыруға арызын берді. 43 доба
бойынша 3,8 ... ... ... ... шешім қабылданды, ал 26
бойынша 1,8 млрд. Теңгеге ... ... ... ... ... әлі ... ... Республикасының сыртқы саудасы
млн.АҚШ долл.
| |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 ... ...... |16254,3 |21335,4 |32877,5 |45201,2 |61927,2 ... ... | | | | | ... елдері |5237,6 |6912,8 |10215,1 |12200,6 |16637,5 ... ... ... |11016,8 |14422,6 |22662,4 |33000,6 |45289,7 ...... |9670,3 |12926,7 |20096,2 |27849,0 |38250,3 ... ... | | | | | ... ... |2194,3 |2980,5 |4097,2 |4066,7 |5574,0 ... ... елдері |7476,0 |9946,2 |15999,0 |23782,3 |32676,3 ...... |6584,0 |8408,7 |12781,3 |17352,2 |23676,9 ... ... | | | | | ... ... |3043,2 |3932,3 |6117,9 |8133,9 |11063,5 ... ... ... |3540,8 |4476,4 |6663,4 |9218,3 |12613,4 ... ... ... ... елдер-сауда серіктестері
бөлінісіндегі экспорты
| |2004 |2005 |2006 |
| |млн. ... ... ... ... ... ... |долл |ндыға |
| | ... ... ... | |бен | |н | |ен ... ... ... ... |
|соның ішінде: | | | | | | |
| | | | | | | | ... ... |4097,2 |20,4 |4066,7 |14,6 |5574,0 |14,6 | ... ... |3214,5 |16,0 |3329,7 |12,0 |4611,9 |12,1 ... |18,3 |0,1 |26,5 |0,1 |71,0 |0,2 ... |222,0 |1,1 |225,5 |0,8 |267,8 |0,7 ... ... |2838,1 |14,1 |2927,2 |10,5 |3731,1 |9,8 ... |136,1 |0,7 |150,6 |0,5 |157,3 |0,4 ... | | | | |384,7 |1,0 ... тыс ... |882,7 |4,4 |737,0 |2,6 |962,1 |2,5 ... |287,1 |1,4 |129,1 |0,5 |226,4 |0,6 ... |26,1 |0,1 |17,3 |0,1 |20,7 |0,1 ... |201,7 |1,0 |242,6 |0,9 | | ... |277,8 |1,4 |200,4 |0,7 |622,8 |1,6 ... ... |90,0 |0,5 |147,6 |0,5 |92,2 |0,2 ... ... елдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... |6991,6 |34,8 ... |16533,8|43,2 |
|Австрия |0,8 |0,0 |1,1 |0,0 |1,2 |0,0 ... |10,7 |0,1 |9,9 |0,0 |21,8 |0,1 ... |240,0 |1,2 |320,5 |1,2 |1143,9 |3,0 ... |39,2 |0,2 |80,7 |0,3 |66,1 |0,2 ... |212,8 |1,1 |408,9 |1,5 |553,5 |1,4 ... |0,0 |0,0 |221,3 |0,8 |0,0 |0,0 ... |281,4 |1,4 |464,5 |1,7 |968,4 |2,5 ... |3109,0 |15,5 |4190,5 |15,0 |6891,6 |18,0 ... |97,8 |0,5 |126,6 |0,5 |146,8 |0,4 ... |18,8 |0,1 |69,9 |0,3 |28,8 |0,1 ... |464,6 |2,3 |877,8 |3,2 |1704,6 |4,5 ... |188,6 |0,9 |367,6 |1,3 |204,4 |0,5 ... |105,6 |0,5 |43,8 |0,2 |44,8 |0,1 ... |166,9 |0,8 |177,6 |0,6 |281,3 |0,7 ... |1488,2 |7,3 |2665,1 |9,6 |3347,0 |8,8 ... |50,2 |0,2 |23,6 |0,1 |31,1 |0,1 ... |4,9 |0,0 |16,9 |0,1 |222,8 |0,6 ... |42,3 |0,2 |128,5 |0,5 |32,7 |0,1 ... ... |489,8 |2,4 |804,6 |2,9 |843,0 |2,2 ... тыс ... |3987,9 |19,8 |6101,4 |21,9 |7498,6 |19,6 ... |16,6 |0,1 |0,7 |0,0 |0,8 |0,0 ... |0,6 |0,0 | | | | ... |32,7 |0,2 |460,3 |1,7 |747,1 |2,0 ... |3759,8 |18,7 |5509,5 |19,8 |6721,2 |17,6 ... ... |178,2 |0,9 |130,9 |0,5 |29,4 |0,0 ... |3667,9 |18,3 |4887,8 |17,6 |7648,8 |20,0 ... |96,4 |0,4 |163,9 |0,6 |178,5 |0,5 ... |54,4 |0,3 |50,9 |0,2 |15,4 |0,0 ... |322,4 |1,6 |661,6 |2,4 |622,4 |1,6 ... |10,6 |0,1 |19,9 |0,1 |59,7 |0,2 ... |7,0 |0,0 |12,9 |0,0 |2,1 |0,0 ... |712,0 |3,5 |886,1 |3,2 |2077,6 |5,4 ... |1967,3 |9,8 |2423,9 |8,7 |3592,5 |9,4 ... МӘА |0,2 |0,0 |16,3 |0,1 |82,7 |0,2 ... |6,5 |0,0 |5,1 |0,0 |0,0 |0,0 ... |29,3 |0,1 |47,0 |0,2 |66,4 |0,2 ... |31,8 |0,2 |20,2 |0,1 |80,0 |0,2 ... |0,7 |0,0 |2,1 |0,0 |1,7 |0,0 ... ... |162,8 |0,8 |187,5 |0,7 |215,0 |0,6 ... Арабиясы |2,2 |0,0 |0,4 |0,0 |9,4 |0,0 ... |0,4 |0,0 |0,2 |0,0 | | ... |19,1 |0,1 |24,6 |0,1 |6,4 |0,0 ... ... |12,5 |0,1 |12,8 |0,0 |2,8 |0,0 ... |147,1 |0,7 |157,0 |0,6 |348,2 |0,9 ... |24,4 |0,1 |18,6 |0,1 |15,6 |0,0 ... |29,7 |0,1 |137,3 |0,5 |214,1 |0,6 ... ... |41,1 |0,2 |39,5 |0,1 |58,2 |0,1 ... |1334,4 |6,6 |1767,9 |6,3 |895,9 |2,3 ... ... ( ... |763,5 |3,8 |551,5 |2,0 |109,8 |0,3 ... |246,4 |1,2 |528,1 |1,9 |287,3 |0,8 ... |1,8 |0,0 |0,1 |0,0 |20,5 |0,1 ... |0,6 |0,0 |0,9 |0,0 | | ... |273,9 |1,4 |666,0 |2,4 |462,3 |1,2 ... |3,9 |0,0 |0,2 |0,0 |1,1 |0,0 ... ... |44,3 |0,2 |21,1 |0,1 |15,0 |0,0 ... |15,5 |0,1 |16,5 |0,1 |91,6 |0,2 ... |0,0 |0,0 |0,5 |0,0 |2,3 |0,0 ... |9,0 |0,0 |3,3 |0,0 |14,9 |0,0 ... |0,0 |0,0 |0,2 |0,0 |30,4 |0,1 ... |0,0 |0,0 | | |2,9 |0,0 ... ... |12,5 |0,0 | | |41,0 |0,1 ... ЖӘНЕ ... |1,7 |0,0 |9,3 |0,0 |7,6 |0,0 ... 8. ... ... негізгі елдер-сауда серіктестері
бөліністегі импорты
| |2004 |2005 |2006 |
| |млн. ... ... ... ... ... ... |ындыға|
| | ... ... ... | |бен | |бен | |бен ... ... ... |100,0 ... ... ... | | | | | | ... елдері |6117,9 |47,9 |8133,9 |46,9 ... ... АзЭК ... |5051,1 |39,5 |6934,8 |40,0 |9842,9 |41,6 ... |143,8 |1,1 |208,0 |1,2 |284,4 |1,2 ... |91,2 |0,7 |118,6 |0,7 |138,9 |0,6 ... ... |4812,5 |57,7 |6591,3 |38,0 |9072,9 |38,3 ... |3,5 |0,0 |17,0 |0,1 |27,7 |0,1 ... | | | | |319,1 |1,3 ... тыс ... |1066,8 |8,3 | |6,9 |1220,6 |5,2 ... |16,1 |0,1 |21,3 |0,1 |70,8 |0,3 ... |75,5 |0,6 |00,7 |0,3 |132,6 |0,6 ... |227,6 |1,8 |204,0 |1,5 | | ... |722,6 |5,7 |844,7 |4,9 |983,9 |4,2 ... ... |24,9 |0,2 |27,9 |0,2 |33,3 |0,1 ... ... ... |6663,4 |52,1 | |53,1 ... ... |3691,7 |28,9 | |26,6 |6506,5 |27,5 ... ... |3500,8 |27,4 | |24,7 |6256,3 |26,4 ... |141,8 |1,1 |107,9 |0,9 |191,2 |0,8 ... |108,1 |0,8 |144,8 |0,8 |185,6 |0,8 ... |301,1 |2,4 |123,3 |2,4 |506,2 |2,1 ... |58,0 |0,5 | |0,4 |84,7 |0,4 ... |1053,1 |8,2 | |7,5 |1809,7 |7,6 ... |8,7 |0,1 | | |9,1 |0,0 ... |33,6 |0,3 | |0,2 |45,2 |0,2 ... |26,7 |0,2 | |0,2 |46,3 |0,2 ... |65,2 |0,5 | |0,4 |80,5 |0,3 ... |426,2 |3,3 | |0,9 |1430,4 |6,0 ... |29,3 |0,2 | |0,1 |32,5 |0,1 ... |19,6 |0,2 | |0,2 |44,1 |0,2 ... |179,3 |1,4 |1490 |0,8 |189,5 |0,8 ... |169,7 |1,3 | |0,1 |303,4 |1,3 ... |23,7 |0,2 | |0,2 |40,6 |0,2 ... |152,2 |1,2 | |1,1 |235,0 |1,0 ... |313,7 |2,5 | |0,7 |459,5 |1,9 ... |99,3 |0,8 | |1,8 |126,1 |0,5 ... |166,6 |1,3 | |1,5 |298,1 |1,3 ... |803 |0,6 | |0,1 |44,6 |0,2 ... ... |44,6 |0,3 | | |93,9 |0,4 ... тыс ... |190,9 |1,5 | | |250,2 |0,4 ... |14,7 |0,1 | | |25 |1,1 ... |37,3 |0,3 | | |82,2 |0,3 ... |107,1 |0,8 | | |97,2 |0,4 ... елдер |31,8 |0,2 | | |45,9 |0,2 ... |2016,8 |15,8 | | |4385,0 |8,5 ... |42,2 |0,3 | | |76,2 |0,3 ... |86,0 |0,7 | | |150,6 |0,8 ... |13,0 |0,1 | | |21,6 |0,1 ... |758,2 |5,9 | | |1824,9 |0,1 ... МӘА |20,1 |0,0 | | |7,0 |3,0 ... |23,3 |0,2 | | |67,6 |0,8 ... |0,8 |0,0 | | |1,1 | ... |20,2 |0,2 |30,1 |0,2 |73,0 |0,3 ... ... |247,7 |1,9 |256,1 |1,5 |359,3 |1,5 ... |18,1 |0,1 |34,2 |0,2 |60,6 |0,3 ... |342,4 |2,7 |399,9 |2,3 |558,4 |2,4 ... |398,2 |3,1 |598,6 |3,5 |914,1 |3,9 ... ... |64,6 |0,5 |98,7 |0,6 |170,4 |0,7 ... |885,0 |6,9 |1621,1 |9,3 |1613,0 |6,8 ... |115,9 |0,9 |166,6 |1,0 |183,0 |0,8 ... |97,4 |0,8 |127,3 |0,7 |138,5 |0,6 ... |26,5 |0,2 |7,0 |0,0 |34,4 |0,1 ... |562,0 |4,4 |1204,5 |6,9 |1105,1 |4,7 ... ... |83,2 |0,7 |115,7 |0,7 |152,0 |0,6 ... |46,3 |0,4 |55,0 |0,3 |67,2 |0,3 ... ЖӘНЕ ... |23,6 |0,2 |35,9 |0,2 |41,6 |0,2 ... |20,2 |0,2 |31,1 |0,2 |38,1 |0,2 ... ... |3,4 |0,0 |4,8 |0,0 |3,5 |0,1 |
| ... ... ... ... ... ... ... ... |
| |2004 |2005 |2006 |
| |млн. ... ... |қоры-т|
| ... ... ... ... | ... |пайыз-| |пайыз-|
| | |бен | |бен | |бен ... ... |17352,2 |100,0 ... |
|ТМД елдері |4097,2 |100,0 |4066,7 |100,0 |5574,0 |100,0 ... ... ... ... |23782,3 |100,0 ... ... ... | | | | | | ... ... және |1,1 |0,2 |63,8 |0,2 |67,0 |0,2 ... ... ... | | | | | | ... ... |15,0 |0,4 |17,2 |0,4 |27,2 |0,5 ... ... ... |26,1 |0,2 |46,6 |0,2 |39,8 |0,1 ... ... |640,7 |3,2 |456,5 |1,6 |837,3 |2,2 ... ... |585,2 |14,3 |331,8 |8,2 |532,0 |9,5 ... ... елдері |55,5 |0,3 |124,7 |0,5 |305,3 |0,9 ... ... | | | | | | ... ... тоң | | | | | | ... және майлар | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... тағамдық майлар; |12,7 |0,1 |10,4 |0,0 |14,7 |0,0 ... | | | | | | ... ... |12,7 |0,3 |10,4 |0,2 |14,6 |0,3 ... ... ... |0,0 |0,0 |0,0 | |0,1 |0,0 ... тамақ өнімдері; | | | | | | ... және ... |119,6 |0,6 |148,3 |0,5 |144,7 |0,4 ... және ... | | | | | | ... және оны | | | | | | ... | | | | | | ... ... |94,9 |2,3 |114,8 |2,8 |118,5 |2,1 ... ... елдері |24,7 |0,2 |33,5 |0,1 |26,2 |0,0 ... ... ... |20553,3 |73,8 ... ... ... |2190,1 |53,4 |2125,5 |52,3 |2771,5 |49,7 ... ... ... ... |18427,8 |77,5 ... |
|Химия және соған байланысты |634,1 |3,2 |899,1 |3,2 |1553,2 |4,1 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |380,9 |9,3 |536,4 |13,2 |764,7 |13,7 ... ... ... |253,2 |1,6 |362,7 |1,5 |788,5 |2,4 ... және одан ... | | | | | ... | | | | | | ... және ... бұйымдары|20,5 |0,1 |25,4 |0,1 |37,4 |0,0 ... ... |19,0 |0,5 |23,4 |0,6 |32,1 |0,6 ... ... ... |1,5 |0,0 |2,0 |0,0 |5,3 |0,0 ... ... ... | | | | | | ... және одан жасалған | | | | | | ... ... | | | | | ... ... | | | | | | ... ... |138,0 |0,7 |254,6 |0,9 |237,7 |0,6 ... ұксас тауарлар; мал | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... ... ТМД ... ... ... бағалары 0,3%, ал алыс ... 11% ... ... ... ... ... ... шикізат қаңтар-наурыз
ацларында 9,8%, дайын өнімдер- 6,2, жартылай фабрикаттар- 5,6% қымбаттады.
Минералды ... ... ... ... көп ... ... 9,8%, ... 20%, мұнай- 12,6%, көмір- 1,2% жғарылады, ал мұнай өнімдері
5,8%, табиғи газ- 8,8% ... 2003 ж. 1 ... ... ... ... 9,5% ... Қазақстаннан шығарылған ауылш
шарауашылық шикізаты 4,9%, мақта- 10,3% ... ал жүн- 17% ... ... ... баға ... ... 19,2%, бидай- 2,8%,
күріш- 18,7%.
Қазақстан 2007 жылы 5 млн.тоннаға дейін дәнді экспорттай алады. ... ... ... ... қарамастан 13,9 ... ... ... ... ... ... мемлекеттің ішкі қажеттілігін
қамтамасыз етеді және ... ... ... 2007 жылы 5 ... ... ... жылы сыртқы нарықтарда 5,8 млн. ... дән ... ал 2003 жылы 4,3 ... және ... экономикасының жылда жылға өсіп келе жатқан
қажеттіліктері өзара сауда айырбасын ... ... және ... ... 2006 жылы ... ... ... айырбасы 3 есе өсі, тәуелсіз
мемлекет құру аралығында рекордты көрсеткішке- 1 млрд.долларға жетті.
Қазақстанға Украина ... ... екі ... жоғарылады.
«Азовмаш», «Интерпайп», «Красная звезда» сияқты белгілі ... ... және ... ... ... ие. ... жалпы 700 млн.долларға дейін өз бұйымдарын экспорттады.
. Қазақстан Республикасына экспортталатын дәрі ... ... ... ... 22,4% ... $7,6 мың 2005 жылдың бірінші
жартысында $9,3 мың 2004 ... 1 ... ... ... ... жоғарылады. Дәрілердің шетелге жеткізудің ... ... ... қаласы табылады, бұл жерде дәрі ... және ... ... облысы («Химфарм») АҚ. Басқа аумақтарға
экспортталатын дәрі тауарларының тек 3% ғана ... 2003 ... ... бойынша Бермуд аралдары қазақстандық
экспорттың жалпы көлемінде бірінші орын ... ... ... ... 17% ... ... Қазақстан экспортының жалпы көлемінде Ресей үлесі 2006
жылы 15,2% және Қырғызстан үлесі- 1,2%, ... 1%, ... ... 12,8%. ... ... ... ... экспорттың- 4,7%
келеді. Жалпы 2006 жылы Қазақстанның Бермуд аралдарымен тауар айырбасы
$2,192 ... ... 10,2% ... ... ... үлесіне 3,1% немесе
$659,5, Ресей тауар айналымы $5,36 млрд. Немесе 25,2$
ІІІ Қазақстанның ... ... орны мен ... ... ... ... саудасының дамуының басты
бағыттары
Қазақстанның егемен ел ... ... ... ... және ... да
көптеген халықаралық ұйымдарға мүше болуы ел экономикасын халықаралық сауда
қарым-қатынастарына интеграциялауға объективті жағдайлар жасады.
Қазақстан ... ... ... ... ... онда ... оңды ... байқар едік.
1. Теңгенің тұрақтылығының нығаюы. Егер 1995 жылы ... ... 28,8 ... ... болса, 1996 жылы 4,5 пайыз ғана
төмендеді. Бұл тенденция 1997 жылы және одан әрі де ... деп ... ... ... ... ... Ұлттық банктің қайта
қаржыландыру ставкасы егер 1995 жылдың орта шенінде жылдық 75 пайыз болса,
сол ... ... 52,5, ал 1996 жылы 30 ... ... ... құлдырауы тежеліп, макроэкономикалык ахуал барынша
тұрақтанып, келешегіне болжам жасайтындай ... жете ... Ішкі ... ... 1996 ... ... ... 1995 жылдың сол кезімен
салыстырғанда 101,1 пайыз, соның ішінде өнеркәсіп орны – 100,2 пайыз ... жеті ... ... ... рет ... өндірістің құлдырауы
тоқталып, біршама экономикалык өсуге қол жеткізілді.
4. Экспорт өнімдері тұрақты ... ... егер 1995 жылы оның ... ... ... ... жылдарында едәуір өседі деп күтілуде.
Қазіргі кезде Қазақстанда қолданылып отырған сыртқы сауда ... ... ... және ... ... ... ... елеулі
өзгерістер қажетгігі туындап отыр. Солардың ішінде:
- облыстардың лицензиялар беру құқығын жойып, сыртқы ... ... ... ... ... сыртқы ... ... ... ... ... ... қүқығын алу қажет;
- барлық лицензиялар мен ... ... ... ... ... ... өзі пайданың бір бөлігін мемлекет қазынасына алуға,
меншіктің әртүрлі нысанындағы кез ... ... ... ... ашық және ... түрде қол жеткізуіне мүмкіндік береді;
- экспорттық салалар мен өндірістің дамуын жетілдіре беру ... ... ... ... салу ... тұрақты түрде
талдаулар жасап, қажет болған жағдайда оларға өзгерістер енгізу бүгінгі
күннің ... ... ... байланыстар саласындағы ... ... ... ... ... қолға алатын жұмыстар
жеткілікті. Бұл жұмыстардың негізгілерілін ішінде аяқталған кешен құрып,
экспорттағы ... ... жеңу үшін ... экономикалық байланыстар
саласын республика экономикасын құрылымдық қайта құру ... беру ... Бұл ... ... өнім ... аяқталған
технологиялық кешендер құрып, өндіру салаларды ... ... ... көшіріп, дүниежүзілік деңгейдегі жаңа технологияларды
пайдалануды мақсат тұту керек.
Экспорт мүмкіндіктерін ұлғайта беру үшін, интенсивті ауыл ... және ... ... ... дамыту жөніндегі іс-шараларды батыл
қолға алу міндетгері тұр.
Аталған салалар мен ... ... ... ... экспорттық
потенциялын ұлғайтып қана қоймай, жұмыспен толық қамту мәселесіне ... ... ... Егер республикадағы жұмысшы күшінің салыстырмалы
арзандығымен қолда бар шикізатты, мысалы өндірістік қалдықтарды жеңіл ... іске ... ... ... олардың экономикалық тиімділік
деңгейі жоғары екендігі түсінікті.
Қазақстанның халықаралық ... ... ... үшін оған ... ... бағдарлау қажет. Қазақстанның ерекшеліктері оның
дамыған, сондай-ақ дамушы елдер қатарында бірдей болуы.
Бүкіл дүниежүзілік сауда ұйымының ... ... ...... ... дүниежүзілік сауда ұйымы ГАТТ-тың қатысуымен жасалған
келісімдердің толық орындалуын қадағалайтын болады. БСҰ-ға мүшелік әрбір
қатысушы ... ... ... ... ... мүлтіксіз
орындалуын жүктейді. БСҰ - бейбіт, қатар өмір сүру ... ... ... ... ... ... елдердің БСҰ-ға қосылу
туралы құжаттарды дербес жасайтыны және дербес келіссөз жүргізетіні атап
өтілді. Қазақстан дербес ... ... ... ... мәселісінде
халықаралық саудада қалыптасқан жағдайлармен есептесіп, өз ... ... ... қажет.
Сауда капиталы қанау процесінің шеңберін ұлғайтады. Оның өзгесіне тек
өнеркәсіп жұмысшылары ғана ... ... және ... ... ұшырайды. Сауда капиталы еңбекшілерді қосымша тонаудың өткір
құралы. Жалдамалы ... ... ... ... жұдырық» дегенге
осы жерде тап болды-ау.
Халықаралық сауданың дамуының басты бағыттары мен келешегі.
Әлем экономикасында ... мен ... ... ... ... ... процесін «халықаралық сауда» деп атайды.
Шет елдерден сатылып ... ... мен ... ...... аталады. Ал, басқа елдерге сатылатын тауарлар экспорт болып саналады.
Егер ұлттық валюта құны басқа валюталармен ... ... ... ... көбейіп, ол тауарлар басқа ел тұрғындары үшін ... ... ... ... ... азайып, ал тауарлар осы елдің
тұрғындары үшін қымбаттайды. Ал, ... ... құны ... валюталармен
салыстырғанда артса, онда керісінше бағыттағы құбылыстар пайда болады.
Қазақстанның егеменді ел ретінде қалыптасуы барысында ... ... ... ... ... оны ... ... көкейтесті
мәселеге айналып отыр.
3.2 Халықаралық сауданың артықшылығы мен келешегі
Қазақстанның егемен ел ретінде БҰҰ-на жөне ... да ... ... мүше ... ел ... халықаралық сауда қарым-
қатынастарына интеграциялауға объективті жағдайлар жасады.
Қазақстан экономикасының бүгінгі жағдайын ... ... онда ... оң құбылыстарды байқар едік:
1. Теңгенің тұрақтылығының нығаюы. Егер 1995 жылы ... ... 28,8 ... төмендеген болса, 1996 жылы 4,5 пайыз ғана
төмендеді. Бұл ... 1997 жылы және одан әрі де ... деп ... ... ... ... байланысты Ұлттық банктің қайта
қаржыландыру ставкасы егер 1995 жылдың орта шенінде жылдық 75 ... ... ... ... 52,5, ал 1996 жылы 30 ... болды.
3. Өндірістің құлдырауы тежеліп, макроэкономикалык ахуал барынша
тұрақтанып, келешегіне болжам жасайтындай күйге жете ... Ішкі ... ... 1996 жылдың бірінші жартысында 1995 жылдың сол кезімен
салыстырғанда 101,1 пайыз, ... ... ... орны – 100,2 ... ... жеті ... ішінде тұңғыш рет Қазақстанда өндірістің ... ... ... өсуге қол жеткізілді.
4. Экспорт өнімдері тұрақты түрде ұлғаюда, егер 1995 жылы оның ... ... ... ... жылдарында едәуір өседі деп күтілуде.
Қазіргі кезде Қазақстанда ... ... ... ... ... ... еркіндігі және дүниежүзілік рыноктаға бәсеке бағытында ... ... ... ... Солардың ішінде:
- облыстардың лицензиялар беру құқығын жойып, сыртқы ... ... ... ... ... сыртқы сауда
компанияларын бөліп, ... ... ... жасау қүқығын алу қажет;
- барлық лицензиялар мен квоталарды (үлестерді) аукциондарда сатуды
заңдастыру керек. Мұның өзі ... бір ... ... ... ... әртүрлі нысанындағы кез келген кәсіпорынның лицензиялар мен
квоталарға ашық және бәсекелесті ... қол ... ... ... ... ... мен ... дамуын жетілдіре беру ... ... ... салық салу жүйесінде тұрақты ... ... ... ... жағдайда оларға өзгерістер енгізу ... ... ... ... ... саласындағы орнын
тұрақтандырып, рөлін мейлінше арттыру бағыттарында қолға алатын жұмыстар
жеткілікті. Бұл жұмыстардың негізгілерілін ... ... ... ... шикізат бағытын жеңу үшін сыртқы ... ... ... экономикасын құрылымдық қайта құру бағдарламасына
сәйкестендіре беру қажет. Бұл ... ... өнім ... ... кешендер құрып, өндіру ... ... ... ... көшіріп, дүниежүзілік деңгейдегі жаңа технологияларды
пайдалануды ... тұту ... ... ... беру үшін, интенсивті ауыл шаруашылығын,
жеңіл және тамақ өнеркәсібін жан-жақты дамыту жөніндегі іс-шараларды батыл
қолға алу міндетгері тұр.
Аталған салалар мен ... ... ... ... ... ұлғайтып қана қоймай, ... ... ... ... ... ... жасайды. Егер республикадағы жұмысшы күшінің салыстырмалы
арзандығымен қолда бар шикізатты, мысалы өндірістік қалдықтарды жеңіл ... іске ... ... ... ... экономикалық тиімділік
деңгейі жоғары екендігі түсінікті. Қазақстанның халықаралық саудадағы рөлін
күшейту үшін оған тән ерекшеліктерді байқап, бағдарлау ... ... ... ... ... оның дамыған, сондай-ақ дамушы елдер
қатарында бірдей болуы.
Қазақстанда дамыған елдер қатарына ... ... ... ... ... ... мекемелерінің кең жүйесі, ғарыштық зерттеулерге
қатысу мүмкіндіктері жатады.
Экономиканың, шикізаттың бағыты, шетел инвестициялары мен ... ... ... инфрақұрылымның төмен дәрежесі
Республиканың дамушы ел екендігінің дәлелдері.
Ал, дамушы елдердің өз ... ... база ... ... ... ... ... кездесетіні белгілі. Мысалы, дамыған елдер,
атап айтсақ, АҚШ «таргетинг» дегенді пайдаланушы ... ... ... ... ...... потенциалды, негізінде бір мақсатты ғана көздеп,
өсіре беру. 1997 жылдың басында Мәскеуде, ... ... ... ... және ... ... сарапшы
топтарының бүкілдүниежүзілік сауда ұйымына кіру мәселесі жөнінде жұмыс
бабындағы кеңесі ... ... ... қатысушылар 1996 жылдың соңында
Сингапурда өткен бүкілдүниежүзілік сауда ұйымына (БСҰ) мүше ... ... ... ... ... Бүл ... – БСҰ ... келісімдер мен шешімдер жөніндегі міндеттемелерін
орындауын қарау, беделді халықаралық сауда ұйымы ... ... шолу ... ... ... ... отырған
бағыттарды және ең алдымен дамушы елдерге қойылатын талаптарды талдады.
1996 жылы Белорусь, Қазақстан, Қырғызстан және ... ... ... кіру ... жөніндегі жұмысының қорытындылары,
олардың осы бағытта қазір ... ... ... ... қаралды.
«Төрттік» елдердің БСҰ-ға қосылу туралы құжаттарды дербес жасайтыны
және дербес ... ... атап ... ... ... ... ... айтарлықтай күрделі процесс болып табылатыны, сондықтан ұзақ
уақытқа созылатыны айтылды.
Қазақстан дербес сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... жағдайлармен есептесіп, өз бағыт-бағдарын
соларға сәйкестендіре анықтауы қажет.
Халықаралық экономикалық қатынастар ... ... ... ... ... - ... ... мен
кәсіпорындардың дүниежүзілік шаруашылық жүйесіндегі кешенді экономикалық
қарым-қатынастарын зерттейді.
ХЭҚ-тің негізгі нысаны — халықаралық сауда. ... ... ... ... ... бойынша сыртқы сауда қатынастары алдыңғы
позицияларды сақтап тұр.
Соңғы онжылдықтарды ғылыми-техникалық, ... ... ... ... ұзақ ... жалға беру, консультациялық қызмет
көрсету жүйелеріндегі мемлекетаралық қатынастар да ... ... ...... ... негізі және маңызды
бөлігі. ХЭҚ дүниежүзілік ... ... ... де бар ... ... ... ... байланысты ХЭҚ-тің да қызмет
ауқымы кеңейіп, ... ... ... ие бола бастады.
XX ғасырдың бас кезінде дүниежүзілік шаруашылық экономикалық емес
әдістерге: мәжбүр ету, ... ... ... ... негізделді.
Қазіргі дүниежүзілік шаруашылықтың нарықтық және халықаралық ... ... ... интернационалдық бағыттағы шаруашылық
бейнесіне ие болып отыр.
Интернационалдану дегеніміз: ... ... ... ... ... арасындағы тұрақты өндірістік-экономикалық байланыстарды
қалыптастыру.
ХЭҚ-тің дәстүрлі және ең кең дамыған ... ... ... ... ... ... үшін ... сауданың рөлі ерекше маңызды.
Халықаралық сауда дегеніміз: дүниежүзі елдері арасындағы ... ... ... Дүниежүзілік сауданың ең қарқынды және өскелең ... ... ... ... ... ... тауарлары, оның ішінде ғылыми
сыйымды тауарлар.
Қазақстан дербес ... ... ... ... ... ... ... жағдайлармен есептесіп, өз бағыт-бағдарын
соларға сәйкестендіре анықтауы керек.
Халықаралық сауданың артықшылықтары
Бір елдегі жеке кісілер мен фирмалар сияқты, ... ... ... сауда жасасқанда, ол екі жаққа да тиімді болады. Олай дейтін
себебіміз, сатылатын ... бір ... ... емес және ... ... ... жағынан тауар қажетті болғандықтан оны сатып алады.
Көптеген жағдайларда, халықаралық саудаға екі ел емес, әр елдің жеке
азаматтары мен ... ... ... түбегейлі артықшылықтар
Қайсыбір елдерде, басқа жақта өндіруге болмайтын нәрселер ... ... жылы ... мен ... ... байланысты,
Флоридада бадайға қарағанда апельсин өсірген тиімді. Ад Канзаста керісінше,
апельсинге қарағанда ... ... ... ... және ... ... де, ... да керек, сондықтанда әр елді мекендегі
фермерлер бір өнімді ... ... ... ... ... Әрине, Канзастағы фермерлер арнайы жылы ... ... ... өсіруі болар еді. Дәл сол сияқты Флориданың өзінде де ... ... ... ол екі ... да қымбатқа түсер еді. Сондықтан ... елді ... ... өнімге маманданып, соңынан бір-бірімен алмасқаны
екі жаққа да тиімді болады. Сол ... ... ... саласы үшін, бір
аймақ белгілі бір өнімдерді өндіргенге бейім болып, екіншісі басқа өнімге
ыңғайлы болады. Ал енді ... ... ... ... ... ... көлік желісі қайсыбір саладағы тауарлар мен ... ... ... ... ... ... жағдайлар оларға қайсыбір тауарлар және
қызмет көрсетулер жасауда артықшылықгар ... ... ... үлкен пайда
табуға жағдай жасайды. Егер қайсыбір ... ... ... бір ... ... өнімге қарағанда тиімді болатын болса, онда ол ... деп ... ... ... артықшылықтар
Жоғарыда аталғандай барлық елдердің түбегейлі артықшылығы ... ... ... ... ... де ... ... өздерінің
салыстырмалы артықшылықтарын пайдаланып қатыса алады. Қайсыбір ... бір ... ... ... ... бар ... егер ... өндірудің құны, басқа елдермен салыстырғанда төмен болатын болса,
алайда, оны ... ... ... ... ... ... мысал арқылы
түсіндіріп көрейік.
Дороти Диксон заң ... оқып ... ... бос ... болып жұмыс істеп жүрді. Ал, қазір ... ... ... ... ... егер қаласа маман шаштаразда жұмыс істей алар еді.
Алайда, Доротидің үш ... ... ... ... шаштаразға алдырады.
Дороти бұл тұста, шаштараздың қызмет ... ... ... ... ... сол ... көрсететін қызметі үшін табатын ақшасы
артық болатынын ескеріп, өзіне тиімді ... ... ... Міне, осы
шешім салыстырмалы артықшалықтарды ескеріп қабылданған болатын. ... ... үшін оның өзі заң ... шұғылданып, басқаларға
балаларының шашын алғызғаны тиімді.
Әлемдегі барлық елдер өздерінің салыстырмалы артықшылықтарының ең үлкен
мөлшерлі салалары бойынша маманданып ... және ... ... ... сауда жасайтындығын салыстырмалы артықшылық заңдары
түсіндіріп бере алады. Әрбір жеке елдер өздерінің жақсы ... ... ... барлық елдер ұтысты болады, өйткені тек ... ғана ... ... ... және ... ... ... көп
мөлшерде тауарлар және қызмет көрсетулер өндіруге болады.
Еркін сауданың артықшылықтары
Елдер арасындағы еркін сауданы ... ... ... ... ... ... Тұтынушыларға пайда түсіреді. Саудаға қойылатын кез келген шектеулер
сол қорғалған өнеркәсіп саласына түсетін пайданы тек ... ... ... ... Айоваға әкелінетін киімдер тарифы осы
саланың Айовада ... ... ... ... ол ... қымбаттатыла
сатылған киімдерді тұтынушылар алғаштан кейінгі түскен ақшалар. Бұл дәлел
халықаралық сауда үшін де ... ... ... ... ... шектеулік шараларды болдырмайды. Басқа елдің бір
елге қоятын шектеулері, әдетте оған ... ... ... ... ... Американың басқа ел тауарына қойылған тарифтері мен импорт
үлестері, ол елде Америка ... ... ... қабылдануына себеп
болады. Сондықтан да ондай қолдаушы тарифтер америка ... ... емес ... үшін ... оны ... бәсекелестігінен қорғайды.
Соның өзінде ... ... ... ... ол ... ... шектеулерден зиян тартатын болады. Бұл тұста кейбір елдер
америкада ... ... ... тура ... ... ... ... төлейтін қаржыларының болмауы кесірін тигізеді.
Халықаралық саудадағы кедергілер
Жоғарыда аталған халықаралық сауданың ... ... ... оған шектеу қоюда, оның ішінде АҚШ-та бар.
Кеден тарифтері. Бұл импортқа келетін ... және ... ... ... ... ... негізгі екі түрі бар. Мемлекеттің ... ... үшін ... ... ... және ұлт өнеркәсібін
шетелдік ... ... үшін ... ... тарифтері
болады. 1910 жылға дейін АҚШ-тың ... ... көзі ... ... ... Бұл тарифтердің негізгі мақсаты шетел тауарлары мен қызмет
көрсетулерін отандық өнімдерден, ... ... ... ... ... ... үлесі. Бұл импортқа кететін ... ... және ... аты мен ... қойылатын шектеулер. Бұл шектеулерде қолдаушы
тарифтер сияқты ұлт өнеркәсібінің ... бір ... ... ... ... болады. Мысалға, 1980 жылдары АҚШ ... ... ... ... үшін ... шектеулер енгізген
болатын.
Басқа шектеулер. Аталғаннан басқа да елдер арасындағы сауда еркіндігін
шектейтін ... ... бар. ... ... ретінде экспорт
субсидияларын айтуға болады. Бұл ... ... ... кәсіпорындарға
өнімдерін шетелдерде төменірек бағамен сатуы үшін берілетін ақшалай жәрдем.
Шетелдегі тауарлардың осы ... ... ... бағадан кем бағада
сатылуы демпинг деп ... ... ... шектеу жасайтын тағы бір
нәрсе «былықшылық» деп аталады. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... ... тауарлардың құжаттарының толтырылуы
әуре-сарсаңға айналдырып, көпке созылады.
3.3 Экспортты- импортты операцияларды реттеу құралдары
1. Экспортты өндірушінің ынталандыратын келесі ... ... ... ... қаржыландырлуы. Компания және фирмаларға
бюджеттен ... ... құны және ... баға ... ... үшін ... ... түрінде іске асады. Әдетте мемлекет қорының
экспортты өндірісте жаңа тауарларды зерттеу және ... үшін ... ... жұмыстарды жүргізуге 30% ... ... ... ... ... азайту үшін мемлекет
арнайы дотациялар береді. Жанама қаржыландыру дегеніміз экспорттаушыларға
шикізатты еңгізу ... ... баж ... ... ... ... және жоғары бағалар бойынша үкіметтік және әскери
тапсырыстар беру; ... ... ... ... ... ... қарай салықтарын тікелей төмендету
қарастыралады. Сонымен ... ... ... өндірісті
дамыту резервті қорына аударымдарын іске асырыды.
Экспорттарды несиелендіру келесі жағдайлармен іске асады:
• Ішкі- мемлекеттік ... ... ... еркін валюта бойынша
экспортты өндірісті ... орта ... ж»не ұзақ ... ... ... іске асады, сондай-ақ ол несиелер қолайлы
шарттар және ... ... ... ... ... Сыртқы- импорттаушыларға қаржылық және тауарлы түрдегі несеиелрді
бөлуге бағытталған. ... ... ... және ... ... олар мақсатты болу керек және тек қана
фирмадан тауар алу үшін ғана ... ... ... ... ... ... және ішкі болып бөлінеді.:
• Ішкі- бюджетті қорлар арқылы ірі капитал салымдары кезінде экспортты
өндіріске тәуекелдердің ... ... ... ... ... іске ... Сыртқы- мемлекет бюджет есебінен экспорт ... ... ... тәуекелдерді өз мойнына алады. Саяси тәуекелдерге
соғыстар, ... ... тез ... ... ... валюта
бағамының ауысуы, тоқырау, кеден және салық жүйелеріндегі өзгерістер.
2. Қазақстанда экспортты операцияларды ... ... ... ... тарифі табылады- тауарды еңгізген кезде төлем көлемін анықтайтын
жүйелендірілген ... ... ... ... баж ... ... кеден тарифінде баж салығының бірнеше түрі қолданылады,
оларды бекіту әдістерімен байланысты.
Адвалорлы баж салықтары- төлем тауар құнына пайыздық ... ... баж ... ... ... ... ... алынатын нақты құн
көлемі түрінде іске асады;
Жинақталған қойылымдар – бір ... ... бір ... ... баж ... бекітіледі.
Соңғы жылдары біздің еліміз әртүрлі мемлекеттермен сыртқы экономикалық
байланыстарын интенсивті дамытады. Сыртқы экономикалық әрекетті мемлекеттік
реттеу және ... ... ... ... ... ... СЭӘ тарифтік және тарифтік емес реттеу механизмдері ... ... ... кедендік тарифтерді қолануға негізделген.
Реттелудің тарифтік ... ... ... қолдануға бағытталған.
Кедендік тариф тауарлардың жүйелендірілген ... ... ... үш ... ... ... ... және экспортты операцияларға таралады.
Кедендік төлемдер төлемдер бюджеттің табысты бөлігін толтыру көздерінің
бірі ... ... ... ... және ... ... ... нормативті актілерімен жыл сайын төлемдер және
салықтар
Кедендік төлемдер бюджеттің негізгі ... ... ... ... ... ... ... «Республикалық бюджет туралы»
заңдармен және нормативті актілерімен жинақтар және ... ... ... ... бекітіледі. Сонымен қатар, кедендік жинақтар және салықтар
бойынша тапсырмалар жыл сайын жоғарылайды. Отандық өндірушіні ... ... ... ... білдіреді.
Протекционды. Экспортты-импортты операцияларды реттеп кедендік тариф
отандық өндірісті дамыту үшін ... ... құру ... жергілікті
өндірушілерді қажетсіз шетел бәсекелесінен, ал басқа жағынан халықаралық
сауданы кейңейтеді.
Баланстық. Бұл ... ... баж ... жатады және олар
тауарды қолайсыз экспортын жою мақсатында жүргізіледі. ... ... ... әлемдік бағалардан төмен. Басқа жағынан, экспортты баж салықтарын
қолдану мемлекеттің әлемдік ... ... ... ... ... ... ... дамушы елдермен және өтпелі ... ... ... ... және ... ... осы ... көбісі
тұрғындардан мемлекеттік салықтарды жинауға қабілетсіз, ... ... ... ... экономиканы қаржыландыруға қабілетсіз.
Кедендік төлемдерді және салықтарды жинау өте оңай, себебі олар тауардың
шекарадан өту ... ... 10 күн ... төленуі керек. Алайда импортты
тарифті бюджетті табыстардың маңызды көзі ... ... ... ... ... ... ... шығарғаннан кейін қолдануға
болады.
ҚР заңдылығымен ... ... ... ... ... баж салығы; қорғаныс баж салығы; ҚР кеден органдарына лицензия
беру жинақтары; кедендік дайындау бойынша кедендік жинақтар; ... ... ... ҚР СЭӘ ... ... механизмдерімен қатар, тарифтік
емес механизмдер де қолданылады. СЭК реттеудің тарифтік емес ... ... ... ... ... ... ... емес шектеулерді қолдану қарама қайша болып
келеді. Басқа жағынан, Әлемдік сауда ұйымы ... ... ... жақсарту бойынша және сыртқы сауданы реттеуге өтуге ... ... ... ... кейбір тарифтік емес әдістер жойылмайды, себебі ішкі
экономикалық саясаттың басқа елдердің сауда-экономикалық қатынастарына әсер
етеді. Қазақстанда ... ... ... ... ... ... салаларын қорғау мақсатында ... ... ... ... ... әдістер. Оларға лицензия ... ... ... ... ... және ... шектеулер немесе
ден қоюлар, лицензиялар жатады.
2. Тауарлардың және транспорт ... ... және ... тауарлы және әкімшілік құжаттар, сертификация, валюталық бақылау,
кедендік құнды анықтау әдістері, және басқа құжаттар.
3. Қауіпсіздік ... ... ... ... ... нормаларымен байланысты талаптар және стандарттар.
СЭӘ тарифтік емес механизмдерді ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қауіпсіздікті қамтамасыз ету,
қоршаған ортаны қорғау.
Мемлекеттің сыртқы ... ... ... тарифтік және
терифтік емес әдістер қолданылады. СЭӘ ... ... ... ... ... ... байланысты.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жасалған жұмыс нәтижесінде Қазақстан Республикасында экспортты-импортты
операциялардың дамуы өзінің позицияларын ... ... ... ... ... операциялардың субъекті болып кәсіпорын-
экспортерлер табылады, олар нарыққа тікелей қатысады.
Соңғы алты жыл ... ... ... ... ... ... ол мемлекет импорт және экспорт көлемі ... ... ... екі ... саудадағы өзара келісімге қарамастан, сауда
айналымының азаюына нақты ... ... ... ... ... құрылымы екі мемлекетте де ... ... ... ... ... ... әсер етеді. Қазақстан және Ресей
тенгенің рублге қатынасы әсерінен табады.
Теңге тұрақталған ... ... ... ... ... және мпорт тауарларына жол ашылады. Бұндай жағдайларда импорттың
өсімі және экспорттың қысқаруы байқалады, сауда ... ... ... ... ... тез ревальвациясы, Россия
тауарларының үлесін Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... нақты өсімі байқалғаннан кейін біржылдан
кейін байқалады.
Нақты көрсеткіштер бойынша ... ... ... ... ... жылдары Ресейден импорт көлемінің ... алып ... ... ... ... ... өзгеруі Қазастанның Ресейге экспорт
динамикасына әсер еткен жоқ.. ... ... ... ... ... ... ... көлемі де жоғарылады. Бұл ... ... ... құрылымының экспорт динамикасына әсерін көрсетеді.
Қазақстанның Ресеймен ... ... ... ... елден алып
келуіне байланысты соңғы екі ... ... ... ... ... ... орын ... бөлшектер, күштік жабдықтар, ... ... ... жабдықтары.
Ресейден бұл тауарларды алу Қазақстан серіктестері және ТМД елдері
арасында іске асырылады. ... ... ... ... ... ... осы категориясына әсер ... ... ... ... ... сауда қатынастары күшейді, олар
Қазақстанмен импортталатын жабдықтардың негізгі үлесін құрайды. ... ... ... кең, және бұл ... үшін ... ... және ... арасындағы сауда операцияларын дамытудың
негізгі факторларының бірі Қазақстан экспортының ... ... ... және ТМД елдері үшін автокөлік, өнеркәсіп жабдықтары және
транспорт құралдарының жалпы көлемі ... ... ... ... ... ... ... импорт жоғарылайды. ТМД елдерінен шикізат бағыты
бойынша тауарлар алынады. ... ... үшін ... алу ... ... жалпы көлемінде 65% минералды ... ... ... және бұйымдар- 20%.
Алайда мемлекеттер арасында экспорттер ... ... ... болады деп болжамдайды. Егер Қазақстанда ... ... ... ... онда үш ... кейін біз
инновациялық өнімдерді экспорттай аламыз. Бұл мұнай ... ... ... ... ... осы ... ... мүмкін. Бұл
өнімдер шикізат болмайды, ал қолданбалы мақсаттағы өнімдер болып, ... ғана емес ... ... ғана ... айтқанда, отандық тауар ... ... ... жаңа ... ашуға және әлемдік нарықтарға жаңа өнімді
шығаруға ынталандырады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Указ Президента РК имеющим силу ... «О ... от 17 ... г. №2200 с ... и ... по ... на 10 июля
2003г.;
2. Постановление Правительства РК от ... №1037 «О ... и ... товаров (работ, услуг) в Республике Казахстан»;
3. Учет внешнеэкономической деятельности, Алматы,
2001г. «Библиотека бухгалтера и предпринимателя»
4. Грузовая таможенная декларация
5. Таможенный ... ... ... В.К. «Бухгалтерский учет на предприятии», Алматы, Центр-
аудит Казахстан, 2002г.
7. Закон РК «О ... деле в ... ... ... «Об организации экспортно-импортного валютного контроля РК»,
утвержденный постановлением Правления Национального банка РК ... ... ... «О ... и других платежах в бюджет»;
10. Закон Республики ... «О ... деле в РК» и ... ... ... на депозит сумм обеспечения уплаты таможенных пошлин и
налогов и их ... ... «О ... деле в РК», от ... №2368 и приказа
Таможенного Комитета МГД РК от 04.04.2000г. №117 «Применение условных
цен на ввозимые товары» и ... ... ... ... ... ... на территорию РК»;
12. Приказа Таможенного Комитета МГД РК от ... №117 ... цен на ... ... и «правила применения системы
таможенной ... ... ... на ... ... Р.Е.Елемесов. «Халықаралық экономикалық қатынастар». Алматы, «Қазақ
университеті». 2002.
14. Майдан-Әли Байгісиев. ... ... ... ... ... ... 1998.
15. Маманов, Молдақұлова. «Халықаралық қатынастар».
16. Доғалова Г.Н. «Халықаралық экономика». Оқу ... ... ... ... ... ... Оқулық. Алматы,
«Экономика». 2003.
18. «Экономикалық теория негіздері». Оқулық. Алматы, «Санат». 1998.
19. Сейтқасымов Ғ.С. «Ақша, несие, ... ... ... «Экономика».
2005.
20. ҚР-ның 2007жылғы қысқаша статистика жинағы

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тауарлар импорты және экспорты кезіндегі валюталық бақылау10 бет
Шикізат экспортының Қазақстан үшін тигізетін экономикалық салдары11 бет
Экспортық баға саясаты16 бет
Қазақстанның экспорты мен импорты39 бет
Жапонияның соғыстан кейінгі экономикалық дамуындағы секіріс5 бет
Кеден режимдерінің түсінігі мен түрлері15 бет
Кәсіпорынның сыртқы экономикалық қызметінің жалпы мәселелері27 бет
Сыртқы сауда30 бет
Сырқы экономикалық қызметінің жалпы мәселелері24 бет
Францияның кітап басу ісі33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь