Коммерциялық банктердің несиелік саясатының әдістемелік негіздері

Мазмұны

Кіріспе 4

I. Коммерциялық банктердің несиелік саясатының әдістемелік негіздері
1.1. Несиелік саясат мәні:қызметтері және ролі 7
1.2. Коммерциялық банктің несиелік саясатының
мақсаты және оны анықтайтын факторлар 12
1.3. Коммерциялық банктердің несиелік саясатының
түрлері және оны қалыптастырудың теориялық
моделі 15

II. Несие нарығының қазіргі кездегі жағдайын талдау және банктердің несиелік саясаты.
2.1. Қ.Р. несие нарығының қазіргі кездегі жағдайын
талдау ( ААҚ Казкоммерцбанк үлгісінде) 28
2.2. Оңтүстік Қазакстан облысындағы несие
нарығының жағдайын талдау және банктердің
несиелік саясаты (ОҚФ ААҚ «Тұран Алем Банк»
үлгісінде) 41

III. Коммерциялық банктердің несиелік саясатының проблемалары мен жетілдіру жолдары.
3.1. Қазіргі уақыттағы банктердің
аумағындағы стратегиясы мен тактикасы
3.2. Коммерциялық банктердің несиелік саясатын
жетілдіру жолдары

Қорытынды ,

Қолданылған әдебиеттер тізімі 72

Қосымшалар 74
КІРІСПЕ
Нарықтық экономикаға көшумен байланысты Қазақстан Республикасының банктер жүйесінде үлттық экономнканың басқа салаларымен салыстырғанда елеулі өзгерістер болып жатқаны баршаға мәлім.
Бүгінгі таңда нарықтық экономика жолына баяғыда түсіп, зор жетістіктерге жеткен өркениетті елдер тәжірибесін үйрене отырып, банк жүйесін халықаралық стандарттарға көшірумен байланысты банктің несиелік саясатының әдістемелік негіздері мен жүзеге асыру проблемаларының концепциясын жасау жауапкершілігі арта түспек.
Нарыктық қатынастар жолына түскен отандық экономиканың дүниежүзілік тенденцияларға сәйкес дамуы маңызды. Сондықтан, қазіргі кезде өзінің несиелік саясатын қалыптастыруда коммерциялық банктер әлемдегі калыптасқан тәжірибеге сүйенуі тиіс. Алайда дәл қазіргі жағдайда батыстың экономикалық теориясының жетістіктері толығымен Қазақстандық коммерциялық банктердің қажеттіктерін қамтамасыз ете алмайды. Сондықтан да отандық экономиканың өзіне ғана тән ерекшеліктерiне қарай шетелдік тәжірибені қолданған жөн.
Осы жағдайларды ескере отыра, коммерциялық банктің несиелік саясатының теориялық концепцияларын жасау қажеттілігі туындайды. Мұндай міндеттің тұруы ең алдымен бірiншi деңгейлі банк жүйесі қызмет еткен жағдайда несие саясатына экономикалық әдебиеттерде көңіл бөлінбеумен байланысты.
Кеңес дәуіріндегі экономикалық әдебиеттерде мемлекеттің несиелік саясатын жеке сүрақтарына ғана көңіл бөлiп отырған. Соңғы кездері кейбір ғалымдар нарықтық қатынастар жағдайындағы несиелік саясатты жүзеге асыру мәселелеріне көңіл бөліп жүр. Алайда коммерциялық банктердiң несиелік саясаты бойынша теориялық практикакалық түріндегi дербес жүргiзiлiп зертелген жоқтың қасы. Сондықтан коммсрциялық банктердiң несиелiк саясатының қалыптасуының мәселелері біздің еліміздің банк ісінің теориясы және практикасы үшін жаңа бағыт болып табылады.
Соңғы жылдары банк ісінiң мамандары банктің несиелік саясатының оның кызметінің дамуына және жалпы экономиканың дамуына тигізетін әсерінің артуын жиі атап көрсетуде. Бірақ та несиелік саясаттың теориялық негізінің жеткілікті деңгейі зерттеліп, жасалмауы, оны іс жүзінде қолдану проблемалары несиенің банк қызметінің сандық және сапалық көрсеткіштерді арттыруына әсерін тигізетіні сөзсіз. Жалпы, қазіргі кезде нақты бір коммерциялық банктің несиелік саясатын қалыптастырудың сараптамасы экономикалық әдебиеттерде кездеспейді.
Сондықтан да коммерциялық банктің несиелік саясатының теориялық негіздерін жасау және оны іс жүзінде қолдана білу күн талабына сай өзекті мәселе болып табылады.
Коммерциялық банктердің несиелік саясаты атты дипломдық жүмыстың тақырыбының таңдауымның басты себебі де осы мәселелерге қатысты болып отыр.
Дипломдық жүмысты жазудың басты мақсатым нарыктық экономика жағдайында өз кызметтерін жүзеге асырып отырған коммерциялық банктердің несиелік саясатын қалыптастырудағы теориялық және әдістемелік аппаратын карастыру болып табылады. Осы қойылған мақсатқа сәйкес дипломдық жүмысты жазу үш бағытта жүзеге асырылмақ: ұлттық деңгейде несиелік саясатты жасаудың теориялық базасын қарастыру; коммерциялық банктің несиелік саясатын жүзеге асырудағы әдістемелік күралдарды қарастыру және талдау; коммерциялық банктердің несиелік саясатын қалыптастыру мен жүзеге асырудағы қазіргі көзқарастарды негіздеу. Банктің иесиелік саясатының теориялық базасы бойынша жүмыс
істеу барысында келесі міндеттер койылған болатын:
* Несиелік саясаттың калыптасуының әдiстемелiк несиелiк талдау («несиелiк саясат» , несиелiк талдау, оның мәнi мен рөлін ашып көрсету; несиелiк саясаттың - мақсатын талдау)
• Нарықтық экономика жағдайында несиелік саясаттың көрініс
беретін формалары мен ерНесиелiк саясаттың
элементтерi
екшсліктерін зерттеу II. Несиелік саясатты жүзеге асыру құралдарын кеңейту мақсатында
келесі міндеттер қойылды:
® Банктің несиелік саясатын қалыптастыруға қажетті күжаттардыц жиынтығын ұсыну
« Несиелік және депозиттік портфельдің сапасын арттыру, талдау
үшін банктің акпараттық базасын, әдістемесін жасау ПІ. Коммерциялық банктің тиімді несие саясатын қалыптастыру жәнс
оны іс жүзінде қолданудың қазіргі кездегі көзқарастарын негіздеу
мақсатында келесі міндеттер койылды:
Несиелеу барысындағы банктің стратегиясы мен тактикасы. ретіндегі несиелік саясатты анықтайтын жағдайдарды анықтау;
Қазақстандағы несиелеу перспективаларын анықтау.
Зерттеу объектісі-коммерциялық банктің несиелік саясатын :қалыптастыру және іс жузінде колдану процесi болып табылады.
Жүмыстың теориялық және әдістемелік негізі отандық және дамыған шет елдердегі экоползистердің еңбектері күрайды. Зерттеу барысында банк ісі жалпы және арнайы әдебиеттер қарастырылды.
Дипломдық жұиыстың акпараттық базасын отандық және шетелдік коммерциялық банктердің нақты мәліметтері құрайды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1.«Қ.Р-дагы банктер және банк қызметі туралы » 1995 жылғы 31
тамыздағы Заң күші бар Президенттің Жарлығы.
2.Положение Национального банка РК от 31 декабря 1996 г №340 «О
классификаций ссудного портфеля и резервах (провизиях)
необходимых для покрытия возможных убытков от кредитной
деятельности Национального банка Казахстана ».
3.«ҚР қысқа мерзімді несие беру Ережесі» 11 ақпан,2003 ж.
4.Кредитная политика коммерческого банка. Панова П.С. МД 2004 г.
5.Банковское дело: Учебник под.редакцией В.И.Колесникова, Л.П.
Кроливецкой. М, Финансы и статистика, 1995 г.
6.Банковское дело. Под ред. Сейткасымова Г.С, Алматы, Қаржы-
қаражат.1998 г.
7.Долан Э.Дж, Кэмпбелл Розмари Дж. Деньги, банковское дело и
денежно-кредитная политика, пер с анг. М, 1991 г.
8.Деньги,кредит,банки. Учебник под ред. Г.С. Сейткасымова, Алматы,
Каз Гау, Экономика, 1996 г.
9. Банковское дело. Ю.Г. Лаврушин. М,Финансы и статистика. 1995 10.Денги, кредит, банки, ценные бумаги. Практикум нод ред. Е.Ф.
Жукова. М, Юнити. 2001 г.
11.Банковское дело. Справочное пособие под ред. Ю.А. Бабичевой М,
Экономика 1993 г.
12.Едронова В.Н. Пути совершенствования кредитной политики.
Финансы и кредит.№4 (94) 2005 г.
ІЗ.Едронова В.Н. Современная стратегия и тактика российских коммерческих банков в области кредитования. Финансы и кредит.
№3 (93) 2005 г.
14.Утелин Е. Система кредитования в банках. Банки Казахстана. №5
2004 г.
15.Янын С. Заемдары ұсақ несие туралы. Ақиқат. №6 2004г.
16.Горенов А. Несие-бюджет есебінен өтелмес болар. Қаржы-қаражат.
№8 2004 г.
17.Қабылбекова С. Несие алу үшін қажетті құжаттар тізімі. Жас алаш 29 ақпан 2005ж.
18.Несиелік шоттар ерекшеліктері. Бух. бюлетені. №33 2004ж. 19.Статистический бюллетень Националыюго банка РК. Алматы, №12
(85) 2005 г.
2О.Статистический бюллетень КЖФ Национального банка РК .Алматы, апрель,2005 г.
21.Годовой отчет ЮКФ ОАО «Банк Туран Алем» за 2004 г. 22.Годовой отчет ОАО «Казкоммсрцбанк» за 2004 г.
22.Интернет сайт www.Turan Alem. kz.
23.Интернет сайт www.National bank.kz.
        
        Мазмұны
Кіріспе 4
I. Коммерциялық ... ... ... ... ... ... мәні:қызметтері және ролі 7
2. Коммерциялық ... ... ... және оны ... ... 12
3. Коммерциялық банктердің несиелік саясатының
түрлері және оны қалыптастырудың ... ... ... нарығының қазіргі кездегі жағдайын талдау және ... ... Қ.Р. ... ... ... ... жағдайын
талдау ( ААҚ Казкоммерцбанк үлгісінде) 28
2.2. Оңтүстік Қазакстан ... ... ... ... және банктердің
несиелік ... (ОҚФ ААҚ ... Алем ... ... Коммерциялық банктердің несиелік саясатының проблемалары
мен ... ... ... ... ... стратегиясы мен тактикасы
3.2. Коммерциялық банктердің несиелік саясатын
жетілдіру жолдары
Қорытынды ,
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... Республикасының
банктер жүйесінде үлттық экономнканың басқа салаларымен салыстырғанда
елеулі өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... жолына баяғыда түсіп, зор
жетістіктерге жеткен өркениетті елдер тәжірибесін ... ... ... ... стандарттарға көшірумен байланысты банктің несиелік
саясатының әдістемелік негіздері мен ... ... ... жасау жауапкершілігі арта түспек.
Нарыктық қатынастар жолына түскен отандық экономиканың дүниежүзілік
тенденцияларға ... ... ... ... ... ... өзінің
несиелік саясатын қалыптастыруда коммерциялық банктер әлемдегі калыптасқан
тәжірибеге сүйенуі тиіс. Алайда дәл қазіргі жағдайда ... ... ... ... ... ... банктердің
қажеттіктерін қамтамасыз ете алмайды. Сондықтан да ... ... ғана тән ... қарай шетелдік тәжірибені қолданған жөн.
Осы жағдайларды ескере ... ... ... несиелік саясатының
теориялық концепцияларын жасау қажеттілігі туындайды. ... ... ең ... бірiншi деңгейлі банк жүйесі қызмет еткен жағдайда несие
саясатына экономикалық әдебиеттерде көңіл бөлінбеумен ... ... ... ... ... несиелік
саясатын жеке сүрақтарына ғана көңіл бөлiп отырған. Соңғы кездері кейбір
ғалымдар нарықтық ... ... ... ... ... ... көңіл бөліп жүр. Алайда ... ... ... ... теориялық практикакалық түріндегi дербес жүргiзiлiп
зертелген жоқтың қасы. ... ... ... ... қалыптасуының мәселелері біздің еліміздің банк ісінің теориясы
және практикасы үшін жаңа бағыт болып табылады.
Соңғы жылдары банк ісінiң мамандары банктің несиелік ... ... ... және ... экономиканың дамуына тигізетін әсерінің
артуын жиі атап ... ... та ... ... ... негізінің
жеткілікті деңгейі зерттеліп, ... оны іс ... ... ... банк ... сандық және сапалық көрсеткіштерді
арттыруына әсерін тигізетіні сөзсіз. ... ... ... ... ... ... несиелік саясатын қалыптастырудың сараптамасы
экономикалық әдебиеттерде кездеспейді.
Сондықтан да ... ... ... саясатының теориялық
негіздерін жасау және оны іс жүзінде қолдана білу күн талабына сай өзекті
мәселе ... ... ... ... ... атты ... ... таңдауымның басты себебі де осы мәселелерге қатысты болып отыр.
Дипломдық жүмысты жазудың ... ... ... ... ... кызметтерін жүзеге асырып отырған коммерциялық банктердің несиелік
саясатын қалыптастырудағы теориялық және әдістемелік ... ... ... Осы ... ... ... ... жүмысты жазу үш
бағытта жүзеге асырылмақ: ұлттық деңгейде несиелік саясатты ... ... ... ... ... ... саясатын жүзеге
асырудағы әдістемелік күралдарды қарастыру және талдау; ... ... ... ... мен ... ... ... негіздеу. Банктің иесиелік саясатының теориялық ... ... ... ... ... койылған болатын:
* Несиелік саясаттың калыптасуының әдiстемелiк несиелiк талдау
(«несиелiк ... , ... ... оның мәнi мен ... ... ... саясаттың - мақсатын талдау)
• Нарықтық экономика жағдайында несиелік саясаттың көрініс
беретін формалары мен ерНесиелiк ... ... II. ... ... ... асыру құралдарын
кеңейту мақсатында
келесі міндеттер қойылды:
® ... ... ... ... қажетті күжаттардыц
жиынтығын ұсыну
« Несиелік және депозиттік портфельдің сапасын арттыру, талдау
үшін банктің ... ... ... ... ПІ.
Коммерциялық банктің тиімді несие саясатын қалыптастыру жәнс
оны іс жүзінде қолданудың қазіргі кездегі көзқарастарын негіздеу
мақсатында келесі ... ... ... ... стратегиясы мен тактикасы. ретіндегі
несиелік саясатты анықтайтын жағдайдарды анықтау;
Қазақстандағы несиелеу перспективаларын анықтау.
Зерттеу объектісі-коммерциялық банктің ... ... ... іс жузінде колдану процесi болып табылады.
Жүмыстың теориялық және әдістемелік негізі отандық және ... ... ... ... ... Зерттеу барысында банк ісі
жалпы және арнайы әдебиеттер қарастырылды.
Дипломдық жұиыстың ... ... ... және ... ... ... мәліметтері құрайды.
I. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДIҢ НЕСИЕЛІК САЯСАТЫНЫҢ
ӘДІСТЕМЕЛІК НЕПЗДЕРІ
1.1. Несиелік саясат: мәні, қызметтері және ролі.
Қазіргі кездегі отандық банк ... ... ... ... жақты ұғымы жоқ.
«Банковская система России» кітабында келесі анықтама беріледі:
«несиелік саясат» несиелік операциялар саласындағы ... ... ... шет елдік және отандық әдебиеттердің барлығында да ... осы ... ... осы ... нақты анықтамасын кездестіре
алмаймыз, осы орайда иесиелік саясаттың мәнін анықтау қажеттігі туындайды.
Ең алдымен, ... ... ... саясатты экономикалық ойымызша
саясат деп алып карастыру керек. Қаржы, ... ... ... саясат түрлеріне қарағанда несиелік ... ... ... ... бар. Ең ... ... ... саясаты бұл несиенің
қозғалысымен байланысты саясат. Мүндағы атап өтетін бір жай, бұл ... ... а) ... б) заем ... болады. Сондықтан, банктің несиелік
және депозиттіНесиелiк саясаттың
элементтерi
к ... түп ... бір ... ... ... ... басты мақсат-банктің сенімділігі мен түрақтылығын бір ... ... ете ... оның ... ... артгыру болып
табылады. Мұндағы тепе-теңдік нүктесі ... банк ... ... ... да, ... ... коммерциялық банктің несиелік саясатын
кең мағынада, оның депозитгік саясатын ескере отырып қарастыру қерек.
Іс жүзіндс банктер (орталық және коммерциялық) ақша, ... ... ... ... ... да ... ... толық жағдайда банк
саясатының құрамдас бөлiгi ретiнде
қарастыра алмаймыз. Егер де тек банктерді алып ... ... онда ... бұл ... ... оның қүрамына кестеде көрсетілген мәліметтер
кіреді (кесте 1.1) Кесте 1.1
|Банк саясаты және оның ... ... |
| ... ... ... ... |
| Банк ... ... ... ... |
|көрсету саласындагы саясаты ... ... ... |
| ... ... ... банк ... мен кызметтерін көрсетудегі саясат |
| Банк ... ... банк ... ... басқарудағы банк саясаты ... ... ... ... ... ... ... т.б. ... ... банк ... ... ... бола отырып,
коммерциялық банктің несиелік саясаты өз бетінше жеке алып қарастырылмай,
банк саясатының басқа да ... ... ... ... кездегі экономикалық әдебиеттерде коммерцилық банктің несиелік
саясатының мазмұнына қатысты алғанда екi көзқарас ... ... ... ... ... әдетте банк саясаты дей
қабылданады. ... ... ... ... ... ... ... басқару саласындағы нақты бір банктің саясаты деп
қарастырылады.
Алайда барлық экономистер бұл көзқарасты бірден қолдамайды.
Мысалы, ресейлік экономист М.А.Косой ... дсп ... ... банк саясатна қарағанда кеңірек зерттелген. Бұл ... ... ... ... несиелік саясатты іскерлiк ... ... ... ... деп, ал банк ... ... ... саясат деп қарастырады. Несиелік саясатқа дейін мұндай
көзқарас жоспарлы экономика тұсындағы шаруашылық байланыстар жүйесіне қарай
калыптасқан тұжырым деп ... ... ... ... ... Оныц ... ... барысында
нақты бағыттарды қарастырған жөн. Бірiншіден, нақты қатынастар деңгейіндегі
несиелік саясат банктің ... ... ... ... мен ... ... табылады. Екіншіден, несие саясатының
формалары несие саясатының мәні мен тарихи тұрғыдан ... ... ... Бір ... ... ... ... экономикаға көшу
барысында несиелік саясаттың мазмұны мен формасы өзгеріп ... ... ... ... ... саясаты көрер көзге ғана бар нәрсе
болып келді. Нарықтык экономика жағдайында несиелік саясатты макро ... ... ... қажеттілігі туындады.
Үшіншіден, несиелік катынастардың экономикалық (объективті) формасынан
олардың ұйымдастырушылық (субъектнвті) формасын ажыратқан жөн.
Иесиелік саясаттың анықтамасымен катар несиелік саясаттың ... жөн ... мәні осы ... байқалады). Несие саясатының
шартты ... екі ... ... ... банк ... әр ... тән ... қызметі және де несиелік саясатты банк саясатыныц
басқа да элементтерінен ... етіп ... ... ... (қызметі).
Жалпы қызметіне: коммерциялық (яғни банктің табыс алу кызметі),
ынталандырушы және бақылау ... ... ... ... ... банк уакытша бос қаржыларды ... ... ... мемiлекеттiң банктердің, клиенттердің обективтi қажеттiлiктерiн
көрсетiп отырады.
Бақылау ... ... ... ... ... ... ... процессін бақылап отырады.
Егер, арнайы қызметті қарастыратын болсақ, бұл жағдайда несие саясаты
тек бір ғана, өте ... ... ... ол несие процессін ұтымды,
оңтайлы ету. Бұл қызмет банк саясатының ... бір ... ... ... ... ролі банк ... несие ресурстарын
шоғырландыру және оларды инвестициялау барысында одан әрі дамытуда ... ... ... ... ... ... ... саясаттың маңызын
да атап өткен орынды. Несиелік саясаттың көмегімен ұлттык табыс калыптасып,
бөлінеді және қайта бөлінеді, ал микро ... яғни ... банк ... ... саясаттың банктің сенімділігін, тұрақтылығын, өтімділігін, банк
клиенттерінің талаптарына сай ... ... ... етеді.
Банктердің несиелік саясатының экономикадағы ролі банктердің көмегімен
нарықтық экономика жағдайьнда ... ... ... ... ... ... қаржыларды қайта бөлуді жүзеге
асыратындығында. Сонымен бірге айналымға қосымша акша ... ... ... ... ... ... етіп ... денгейдегі несие саясатының ролі басқа әдебиеттерде
кеңірек ... ... ... да, ... ... біз тек ... саясатының коммерциялық банктер қызметіндегі роліне тоқталамыз.
Коммсрциялық банктің несиелік ... ... өз ... ... негізделіп қарастырылады. Несие - ... ... ... ... ... ... ... банктср
несислік саясатты тск қызмстін реттеп, басқарып ... үшiн ... ... ... ... саясатын жасау барысында қоғамның,
мемлекеттің банк жүйесінiң және ... ... даму ... ... ... ... несиелік саясатының мақсаты және оны
анықтайтын факторлар.
Коммерциялық банктердің несиелік саясаты банк кызметінде жасалатьн
саясаттың бір ғана қыры ... ... ... ... оның ... ... ... элементі
ретінде қарастыра отырып, айта кететін бір жағдай - несиелік саясат жалпы
банк саясатының жүзеге асуына ... ... ... оның ... ... келуі қажет.
Коммерциялық банктің неснеНесиелiк саясаттың
элементтерi
лік саясатының мақсаты салымшылардың қаржысын ... бере ... алуы ... табылады.
Сондықтан да, несиелік саясаттың басты мақсаты сырттан ... ... ... ... ... банктің тұрақты табыс алуын
қамтамасыз етуге бағытталған, Сонымен коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... тиіс: несие
нарығын талдау және несие тәуекелін ең төменгі шегіне ... ... ... ... несиелеу барысында және ресурстарды ... банк ... ең ... ... ... ... ... және
депозиттік саясатын оңтайла үйлестіру; проблемалы ... ... ... ... қолдау т.б.
Мұндағы айта кетуге тисті ең негізгі ... ... ... ... ... ортақ несие саясаты болмайды. Әрбiр нақты банк өзінің
несиелік ... ... ... әлеуметтік жағдайларды ескере отырып
жасауы тиіс.
Банктің меншікті жеке ... ... ... ... ... тәуекел
деңгейі арта түседі.
Несиелік саясатты жасау барысьнда банк көптеген факторларды ... ... ... саясатына нарықтық экономика жағдайында екi түрлi
топ факторлары әсер ... ... топ ... ... ... ... ... жатады. Оларға кіреді:
- Ел экономикасының жалпы жағдайы, инфляция деңгейі; бюджет
тапшылығы; ЖІӨ өсу ... ... ... ... банкінің және Қаржы
министрлігінің ақша ... ... ... Орталык банктің тәуелсіздігінің деңгейі; елдің ... ... ... ... ... ... деңгейі; банк өнімдерін тұтыну
мүмкіндіктері;
- Банктің қызмет етуіндегі ... ... ... деңгейі;
- Банк өнімдері мен қызметтеріне баға;
- Әлеуметтік ... ... Банк ... ... ... ... топ факторларына, банктің ішкі саясатын анықтайтын факторларды
жатқызуға болады. Олардың ішіндегі ... ... ... ... ... ... түрлерінің тәукекелділігі деңгейі;
- Депозиттердің түрақтылығы;
- Қызметтер мен операциялардың саны;
- Ссудалардың қамтамасыздығы;
- Банк персоналының кәсіби шеберлігі, дайындығы және тәжірибесі;
- Банк ... ... ... саласы;
- Банктің бага саясаты;
- Тәуекел-мснеджментi деңгейi.
Коммерциялық банктiң несиелiк стратегиясына талдау жүргiзудi қажет
етедi. Қалыптасқан экономикаға жағдайға ... ... ... жүргізудің кслесі бағыттарын ұсынуға болар
едi:
- ... ... және ... ... портфель жағдайын баға беру және бақылау;
- тәускел деңгейін ескере отырып баға белгілсу;
- несие ... ... ... ... ... ... ... бақылау және қадағалау жасау.
Жоғарыда атап көрсетілген талдау мәліметтері негізінде банк
болашақта дамудың концепциясын ... ... ... ... талдау
банктіц несиелік саясатының бағытын ... ... ... ... ... несие саясаты келесі жағдайларды қамтуы тиіс:
- Несиелік процессті басқару органдарыныц және бөлімшелеріңің
күрылымы;
- Несиелік комитет қүрамы мен кұзырын қалыптастыру;
- Несиелерді бекіту ... ... ... ... және оны ... моделі.
Несиелік саясаттың мүмкіндік береді. Несие аласыздар.
Бір қатар элементтері, оның ... ... ... ... ... ... көресiздер
Несие саясатының түрлері
|Несиелік қатынас ... ... ... ... ... ... |
|субъектілері бойынша |байланыстағы несиелік саясат ... ... ... ... ... беру бойынша Мемлекеттік несие |
| ... ... ... ... Банктік несие |
| ... ... ... ... ... ... |қысқа мерзімді несиелеу аумағында ұзақ мерзімді |
| ... ... ... ... ... ... ... Дәстүрлі, класснкалық |
|бойынша | ... ... ... ... беру ... Максатсыз |
| ... беру ... ... аумағы |Банкпен жүргізілген несиелік саясат: -жергілікті, |
|боймнша ... ... ... ... -халықаралық |
| ... ... типі ... ... ... ... ... капиталдар нарығында|
|Салалық бағытталуы |Несислеу ... ... ... ... ... |кәсіпорындарды (ауыр, женіл, ... ... |
| ... ... |
| ... |
| ... ... |
| ... ... ... етуi ... ... ... ... беру бойынша |
| ... ... ... беру ... ... ... |-стандартты ссудаларды; |
| ... |
| ... ... беру ... ... |
| ... ... ... ... |-қалдық бойынша несиелеу |
| ... ... ... |
| | ... ... ... ... өркендеп дами отырып барлық жаңа
экономикалық қатынастарды, жекелеп алғанда банк пен жеке клиент арасындағы
қатынасты ... ... бір ... ... ... ... банктермен
салыстырғанда карыз алушылар үшін несиелендірумен байланысты тартымды
болуы мүмкін.Несиелiк саясаттың
элементтерi
Кейбір ... ... ... ... ... түрі бойынша
мамандандырылады. Экономикалық дағдарыстар кезінде де түрақты клиенттерге
ссуда ... ... ... ... Қарыз ақшалар үшін ссудаға
қойылатын сыйақы ставкасы маңызды болып табылады.
Несиелік саясатты жасау процессінде банктер ... ... ... ... несие бойынша, кiші жәнс орта ... ... ... ... ... түрлері туралы сөз козғауына мүмкіндік
беретін, оңтайлы ... ... ... ... ... қарастыра отырып, несиелік портфельді қалыптастыру
барысында оныц пориоритеттерін анықтайды.
Несиелік ... ... ... ... ... ... банк пен ... өзара қатынасын тиімді ұйымдастыруға, басқаруга
реттеуге мүмкіндік берсді.
Несислік саясат:-Біріншіден, ... және ... ... ... ... басқару қабілеттілігі несиелік келісім-шартты
жасаумен айналысатын несие бөлімі қызметкерлерінің білім ... ... ... ... ... ... ішкі қүрылымы бар.
Сызба 1.3
Банктің несиелік процессті ұйымдастырудағы стратегиясы ... ... ... ... пен ... ... қаржылық және басқа құралдарын қамтиды.
Сонымен несиелік саясат ... ... сол ... ... сансатты жүзеге асырудың әдістерінде,
тәсілдерінде көрінеді.
Шет елдің банк ... ... ... ... ... процессті ұйымдастыру бойынша банктің стратегиясы мен ... ... ... жасауды ұсынады.
Ал біздің ойымызша, коммерциялық банктің ... ... ... ... ... анықтау қажет.
Отандық және шетелдік тәжірибеге сүйене отырып, несиелік саясат
тиімділігін арттыру үшін ... ... ... ... ... Несие саясатының мақсаттары мен жаллы ережслері.
II. Несиелік операцияларды басқарудың аппараты және ... ... ... ... ... ... ... несиелік процессті ұйымдастыру.
IV. Банктік қадағалау және несие процесін ... ... ... неснелік саясатты оңтайлы ету
мақсатымен ұсынылып отыр және біздің ойымызша мыналар кіргізілуі тиіс:
I. Коммерциялық банктің несиелеу сферасындағы стратегиясын
анықтайтын ... ... ... мен ... ... операцияларды банк қызметкерлері ... ... ... ... бағыттар.
III. Несиелік процессті несие келісімінің орындалуының әртүрлі
кезеңдерінде ұйымдастыру тәсілдері.
IV. Несиелік процессті басқару және ... ... ... ... ... теориялык модельдің әрбір бағыты
басқаларымен тығыз байланыста ... және ... ... ... және несиелік процессті үйымдастыру үшін міндетті, оңтайлы несиелік
саясаттың мәнін ашу үшін қажетті болып табылады.
Берілген схеманы толығырақ қарастырайық:
I. ... ... ... мен ... ... ... ... саясатгы жасаудың қажеттілігі бүгінгі күнге
дейін маңызды мәселе болып табылады. Қазіргі ... ... ... қатысты несие және депозит нарығына қатысты ... ... да ... ... және даму ... ... ... көбінесе несислеу нарығындағы ағымды мақсаттарды анықтауы ... ... ... даму ... ... тек ... ұстауға үмтылу, экономикалық өзгерістер жағдайында
банктің дамуы мүмкін емес.
Коммерциялық банктер оңтайлы, ... ... ... ... үшін, несиелік тәуекелді төмендету мақсатында болашақта
несиелік портфель сапасын арттыру жолдарын іздестіруді ... ... ... ... ... несие бермеуді, тек қана тәуекелі бірініші топқа
жататын несие беруді ұсынады.
Клиенттің төлем ... ... өтеу ... ... несиелік тәуекелдің сақтандырылуына жүйелі түрде
талдау жүргізу банкке несиелік саясатын табысты жүргізуге мүмкіндік береді.
II. Несислік ... ... ... және банк
қызметкерлерінің құзыры.
Несие процесінің негізгі бағыттарын анықтаумен қатар ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру
жатқызылады.
Несиелік саясаттың жүзеге асырылуы банкпен жасалған несиені беруге
банк қызметкерлеріне өкілдік беру жүйесі негізінде ... ... ... ... жүзеге асыруда несиелік
кызметкерлер несиені беруді бекіту және несиелік процессті ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... әдетте көп сатылы. Несие бойынша бекітілетін
әрбір қызмет деңгейі ... ... ... ... ... және ... ... деңгейіне байланысты болады.
Жеке құзырлы (жеке кол қойылу) бір ... ... ... ... ... ... және әрекеттегі банктің білім деңгейіне, несие
көлсміне, типіне, өтеу ... және ерте ... ... көлеміне байланысты болады.
Банк филалын басқарушы несие бөлімімен берілген барлық ссудаларға
жеке басымен ... ... ... қол қойылу (мысалы, несие қызметкерлері және оның бастығы)
егер ... ... 20-50 мыц АҚШ ... ... және ... несиелік
тәуекел тудырмаса қажет болады.
Екі жақты қол қойылу ... ... өтеу ... ... ... ... және оған ... берушілердің несиелік лимитін көтеретін
болса, өте ... ... ... ... 50 мың доллардан жоғары сомада клиенттi несислендіру
туралы мәселені ... ... ... ... жоғары (көлемі, өтеу мерзімі бойынша) ссудалар ... ... үшін ... ... Қазіргі уақытта қазақстандық банк
практикасында несиелік саясаттың жүзеге асырылуының басқа да жолдары ... ... ... ... ... ... ... несиені беру жүйесін қолданудан бас тартып отыр. Ол себептерге:
шешім қабылдау мерзімінің ұзақтығы, ... ... ... комитеттің жүмысына қатысу үшін олардың тікелей міндеттерінен
бұруы және т.б. ... ... ... катар, артықшылықтары да бар.
Ягни, несиені беруге ... бар ... ... ұйымдастырып қолдану несие
қызметкерлерінің жүмысының тиімділігін арттыруға, несиелік портфель сапасын
жақсартуға т.б. мүмкіндік береді.
Ш.Несиелік келісім-шартты ... ... әр ... кезеңдерінде
несиелік процессті ұйымдастыру. Әрбір банктің өзінің жеке несиелік саясаты
болады. ... бұл ... ... ... ол банкте бар ма емес оның
сапалылығында (неснелік саясаттың приициптерін ... ... жеке ... оңтайлылығы) болып отыр. Жоғарыда айтып кеткендей ... ... ... бірі болып несиелік процессті ұйымдастыру
болады және бұл жұмысты несиелік бөлім жүзеге ... ... ... ... ... ... қолдап және үйлестірін
отырады.
Несиелік жүмысшылар банктің несиелік саясатын, әсіресе несиелеудің
әдістерін және құжаттарды толтыру және жүргізу ... ... ... ... ... ... ... бойынша негізгі жүмыс келесі
кезеңдерде жүргізіледі:
1. кезең. Несиелік арыздар портфелінің калыптасуы.
2. ксзец. Потенциалды клиеиттермен келіссөз жүргізу.
3 ... ... ... мақсатқа сәйкестігі жәнс формалары
туралы шешiм қабылдау.
4 кезең. Несиелік істі дайындау.
5 ... ... олар ... алып ... ... ... ... Несиені сыиақысымен қайтару және несие ісінің жабылуы.
Бір кезеңде несие деген сүранысқа талдау жүргізуі және арыздарды алдын
ала ... ... ... ... Осы ... яғни ... қарыз алушылар туралы түскен барлық мәліметтер ... ... ... тиіс және ... ... ... ... алушының аты-жөні, мамандығы, мекен-жайы және телефоны, сұралатын
несие сомасы, несиені пайдалану мақсаты т.б.
Несие ... ... ... беру ... сатушы және
эксперт ретінде қатысады. Осы кезеңде несие қызметкерлері ... ... ... ... және ... ... ... алуы тиіс. Несие
кызметкерлері келіссөз жүргізу алдында клиенттің қаржылық ... ... ... ... ... ... сұралатын несие
мақсаты, кепіл хаттармен, мiндеттемелерімен танысуы қажет.
2 ... ... ... ... ... несиелік келісімді құру мақсатында клиенттің қаржы жағдайын
несие өтеу қабілеттілігін ... ... ... банк ... ... ... ... таныса
отырып, ссуда беруді талқылай отырып несиені беру туралы шешім
қабылдайды. ... ... ... мен ... ... ... қабылдау процесіне
кіргізіледі:
- клиенттің арызын бағалау (қарыз алушының несиені алу мақсатын ... ... ... ... ... ... ... проценттік ставка деңгейі, қамтамасыздығы бойынша);
ссуданы өтеу көздерін талдау (ссуданы өтсудің бірінші және
екінші көздерін бағалау);
- несиелік келісімде көрсетілген, несиені ... ... ... ... кезеңде сонымен қатар тәуекел деңгейі ... ... және ... ... ... келісімдер туралы ... Осы ... ... бітіргеннен кейін несие қызметкері
несие комитетіне несиелік ұсынысты дайындауы ... ... беру ... ... ... ... ... ссуданы беруге өтініш, жедел міндеттеме дайындалады.
«Несие журналында» тіркеледі, сонан соң ... ... ... ... ... ... ... ссудалық шот
нөмері
т. б. көрсетілетін папка тігіледі.
кезеңде банк клиенттен несиені алып ... ... ... Мұнда несиелік келісімнің орындалуына бақылау жүргізу және
жаңа ... ... ... жүргізілетiн. ... ... ... ... ... қабылдайды және несиені
пайдаланғаны үшін проценттердің уақытылы ... ... ... ... ... және ... қайтармау
тәуекелі туганда несие қызметкерлері бүл жайлы өзінің басқармасьша
қатысты ... ... ... ... етеді.
6 кезеңде несиені сыйақысымен қайтару және несие ... ... Осы ... ... ... жағдайларына жыл сайын
талдау жүргізілуі қажет (әсіресе проблсмалы несиелерді өтемеу).
ІУ.Несие процесін ... және ... ... ... ... ... ... саясатты жүзеге асыру үішін комплекстік тәсілді
қолданады. Комплекстік тәсіл банктің несиелік саясатының ... ... ... ... даму стратегиясын, даму бағыттарын анықтайды.
Осылармен қатар коммсрциялық банктiң оңтайлы несиелік саясатының теориялық
моделін ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін банктік қызметтер қорының қазіргі жағдайын
ескерту қажет.
Несиелік портфельдің сапалылығын ... ... ... ... ... мәселелер бойынша теориялық модельдің қажеттілігіне көңіл
аударуға мүмкіндік береді:
- несие ... ... ... банк үшін ... ... ... жасау;
- қарыз алушының қаржылық жағдайын талдау;
- кепілдіктерге және ссуданы кайтарудың камтамасыздығының
басқа түрлеріне талдау жүргізу;
- несиелеу ... ... ... бағытталғандығы,
қамтамасыздыгы, мерзімділігі);
- берілген несиенің қайтарымдылығьша талдау;
- несиелік портфель құрылымына талдау жүргізу;
- проблемалы ссудалармен жүмыс жүргізу;
- басқа экономикалық ... ... ... ... ... ... ... несиелендіру.
Қазірғі заманғы коммерциялық банктердің оңтайлы несиелік саясатын
жасау үшін ... ... ... ... ... ... ... туды.
"Несиелік саясатты жүзеге асырудағы басшылықтар" құрамына үш негізгі
күжаттар енгізілді:
1) Несиелік саясат;
2) Несиелеу нормасы;
3) Несиелсу бойынша ... бұл ... ... несиелік процессті ұйымдастырудағы стратегиясы
мен тактикасын анықтайтын несиелік саясаттың функционалды формалары ... ... ... ... ... элементіне қатысты
несиелік процесстің негізгі бағыттарын ... Бұл ... ... ... ... ... ... сонымен бірге несие
беруге мүмкін болатын клиентті ... ... ... ... маңызды
элементі болып банктің потенциалды қарыз алушыларды несиелендіруі барысында
несие стандарттарын дүрыс колдануына, ... ... ... ... бақылау болып табылады.
Банктің несиелік саясаты болмаса, онда несиелеуді жүзеге асыру ... ... ... бір ... ... лимит анықталады немесе кандай
қарыз алушыларга несие беруге болатындығы туралы ереже ... ... ... ... ... ... ... (банктің максималды пайда табу мақсатында жүргізілген қысқа
мерзімді тәуекелдік операциясы) ссудалар берілмейтіндігі көрсетіледі.
Несиелік саясат құрамына несиелік ... ... ... асыру
жүйесін анықтайтьга несиелендірудің негізгі аспектілері кіргізіледі:
- несиелеу процесін ұйымдастыру;
- несиелік саясаттың ... ... ... ... ... портфельді басқару;
- несие классификациясы;
- несиелермен ағымды жүмыс жүргізу;
- резервтер классификациясы.
Несиелік нроцесстi ұйымдастыруда несие бөлімі
қызметкерлерінің ... ... ... ... ... деңғейін анықтаудағы т.б.мiндеттерін
анықтайды.
Несиелік портфель бөлімінде бір қарыз алушының тәуекел ... ... ... ... ... ... ... несиелік портфелін тиімді, басқару мүмкіндігін беретін
несиелік ... ... ... ... қарыз алушыдан қаржылық мәлімет алу үшін
анкета, ссуда түрлерінің тізімі, т.б. ... Оның ... ... ... ... ... қызметті анықтау. Сонымен қатар ... ... ... ұйымдастырудың тәртіптері мен нормаларын
анықтау, қарыз алушының ... ... ... ... және ссуданы
беру дайындығын, банктік кепілдемені т.б. анықтау туралы көрсетіледі.
"Несиелеу нормасы" американдық банктерде 5 бөлімнен ... ... ... ... ... саясаттың түрлі мәселелері, несие
портфелінің сапалылығына бақылау жасау. Сонымен несиелеу ... ... ... ... парметрлерді бекітеді.
Несиелік саясат әрдайым қарыздың негізгі сомасын және ол ... ... ... ... ... несиелерге қадағалау жасауды талап
етеді. Несиелеу бойынша нусқауда несиелік саясатка сәйкес берілген несие
жағдайын ... ... ... ... анықталган.
Соңғы жылдары банктік тәжірибе мынаны көрсетіп отыр: несиелік саясатты
жасауда кіргізілуі тиіс: стратегияны анықтау, ... ... ... ... ... ... арналган басшылықтар" несиелік саясатты
жүзеге асырудың тиiмді қүралы болып табылады. Ол банкте несиелеу процесін
үйымдастыруды ... және ... ... ... ... үшін ... ... саясаттыц ағымды Түзетулерін және оны
жүзеге асыру тәртібінің негізін қүрайды.
Сонымен, жогарыда келтірілгендерден мынадай қорытынды жасауға болады:
1. Банктің ... ... ... ... ... ... несие
саясатының теориялық нсгіздедi моделі жатуы тиіс
2. Қазақстандық коммерциялық банктердің ... ... ... ... қажет. Ол «несиелік саясат
жүргізуге арналған басшылықтар» деп ... ... оның ... ... ... тиіс: А) Несиелік саясат. Б) Несиелеу нормалары. В) ... ... ... банктердің несиелік саясатын жузеге асыру барысында,
жоғарыда аталған құжаттарда проблемалы ... ... ... ... ... ерекше көңіл бөлінуі тиіс. ... ... ... ... ... ... ... несиелік
саясаттың жалпы ережелеріне сүйене отырып одан шығу жолдарын қарастыруы
тиіс.
II. НЕСИЕ ... ... ... ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ ЖӘНЕ БАНКТЕРДІҢ
НЕСИЕЛІК САЯСАТЫ
2.1. Қазақстан республикасы несие ... ... ... ... және ... ... (ААҚ Казкоммерцбанк үлгісінде)
2001 жылы республикада банк жүйесін одан әрі ... ... Банк ... ... дами ... қаржы нарығында алдыңғы
қатарлы жүйенің бірі болып отыр. 2000 ... ... ... 48 ... банк ... ... соньң ішінде мемлекетаралық 1, шет ... оған қоса ... емес ... 12 ... ... 2001 ... орта шенінде банкітер саны тағы да қысқара тусіп 44
банкті құрады.
Бағдарламада ... ... ... ... ... сай ... мерзімі негізнен аяқталды. Осы бағдарламаға сай, 1-
ші және 2-ші топқа кіретін ... 2000 жылы ... ... ... кем болмауы қажет болса, 2002 жылы оның ... 2 млрд ... ... көзделген............................................
Сонымен бірге банк жүйесінің дамуымен қатар, несие нарығы да дами ... ... ... ... ... ... ... көре аласыздар.
Екiншi дедгейдегі банктердің ресурстық базасы ... ... ... де ... 2003 жылы ... ... несие көлемі
59,2% көббейді (курстық айырмашылықты ессептсмеғенде 25,4%) және ... ... ... ... шағын бизнесті несиелеуі 69,6% өсті
(курстық ... ... 35,2%) ... теңгенi құрады немесе
ол экономикаға құйылған барлық несие көлемінен 27% құрады. 2003 ... ... ... ... ... ... орта
және ұзақ мерзімді
инвестицияларының біршама өсу тенденциясы ... ... ... ... ... ... көбейді және олардың мерзімінің созылуы.
Орта және узақ мерзімді несиелердің үлесі 38% - 49,4% ... ... ... ... банктердіц несиелеу операцияларының кеңеюі
тенденциясы сакталған. 2 деңгейдегі банктердің ... ... 2% ... ... 154,1 ... тецге құрады.
Несиелік операциялардың кеңеюіне қарамастан экономнканы несиелеудің өсу
сатысы жоғарылаған жоқ, көбінесе ол банктердің ішкі саясаты ... ... ... ... ... ... тек 3 млрд. теңгеге көбейді, ол
банктердің міндеттемелерінің ішінде депозитердiң өсуінің өзі 6,4 ... ... ... ... ... банктердің несиелік портфель сапасының
өсуі байқалды, ол көбінесе банктердің нссиелік тәуекелін азайту жұмысымен
шартталған. Мерзімі өткен несиелердің ... 44% ... ... ... субьектілері мен халықтан уақытында қайтарылмаған
несиелерінің үлесі экономикадағы несиелердің жалпы көлемінің ішінде ақпан
айында 7% - 6,6% ... ... ... ... ... ... орта және ұзақ мерзімді несиелердің улесі 50,1% құрады. Орташа
өлшемді сыйақы мөлшермелері үлттық валютада берілген ... ... ... ... ... ... басында қайта каржыландыру ставкасы 16% - 14%
дейін ... ... ... сектор субьекілсрі үшін берілетін несие
ставкасының төмендеуі ... ... және ... аз ... ... экономикадағы несиелердің жалпы көлемінен салмақ үлесі мамыр
айында 5,4% - 5,2% дейін төмендедi. 2004 ж ... ... ... ... ... процесінде банктсрдің айтарлықтай ... ... ... ... жалпы көлемі маусым айының
аяғында осы айға 9,4% көбейіп 184,3 млрд. теңгсні құрады (2003 жылдың май
айында ... ... ... ... ... және міндетті
резервтендіру нормасының Үлттық банкпен төмендетілуі несие ... ... ... әсер ... ... ... бойынша сыйақы мөлшерлемесінің орташа
деңгейі маусымда 19,7%-тен 18,9%-ке дейін төмендеді.
Банктердің ... ... ... жақсаруы яғни ... және ... ... ... ... ... көлеміндегі үлес салмағы бір айда 5,2% - 46,2% ке дейін
төмендеді.
Көптеген банктердің ... ... ... ... ... белсенділігі айтарлықтай жоғарғы деңгейде болып отыр.
Қазан айында экономикаға несиесінің жалпы ... 6,6% ... және 233,2 ... ... курады. (1,6 млрд. долл. жоғары) Осы
жылдың басында экономикаға банк несиесі 56,7% ке өсті ... 84,4 ... ... ... ... ... несие көлемі 4,3% ке ұлғайды және 108,5
млрд. теңгені, ал шетел валютасында ... ... 8,7% ке ... 124,7
млрд теңгені күрады.(874 млн. долл.)
2004 жылдың шілдесінде банктің инвестициялық ... ... П май ... ... ... 61,8 ... ... құрады.
Нәтижесінде экономикаға банк несиесінің жалпы көлемі 4,4% - ке ... 339,9 ... ... ... ... ... ... активінің 60%
жуығы экономиканың нақты секторын несиелеуге жүмылдырылған. Мерзімі бойынша
несиелердің құрылымы өзгеріссіз болып отыр орта және ұзақ ... үлес ... 49,6% ті ... бір айда ... орта және
ұзақ мерзімді несиелері 4,5% тен 168,7 млрд. ... ... ... ... ... ... 4,4% 171,1 млрд. теңгеге дейін өскенiн көрсетіп
отыр.
Мамыр ... ... ... ... 14,1 ... теңге
көлемінде несие берілген. Бір айда ... ... ... ... 5,4% тен 81,4% млрд. теңгеге дейін ... ... ... ... ... ... ... олардың экономиканың нақты секторына берген несиесінің көлемі
де өсті.
Банктер шілде айында 105,4 млрд. теңге көлемінде несие ... (бұл ... ... ең ... ... Нәтижеде банктің экономикаға ... 3,8% тен (жыл ... 43,7% ке) 396,9 ... ... ... алғанда осы айда банктің берген орта және ұзақ мерзімді несиесі
9,8% тен 203,4 ... ... ... өсті, яғни қысқа мерзімді ... ... ... ... 1,9% ке дейін төмендеді. Осы айда кіші
кәсіпкерлік субьектілеріне берілген жалпы ... ... 21,6 ... теңгеге
өсті. (29,0%)
Ескеретін жағдай, осы жылдың тамыз айында 92,0 ... ... ... ... Нәтижесінде, банктің экономикаға жалпы несие көлемі 3,9%)
тен 4145 млрд. тенгеге (48 млрд. долл.) өстІ. Осы айда ... орта ... ... ... 2,2% тен 207,9 ... ... ... ал қысқа
мерзімді несиесі (5,8% ке) 204,6 млрд. теңгені құрап, 5,8% ке ... ... орта және ұзақ ... ... ... ... көлеміндегі үлес салмағы 50,4% ті құрады.
Ал шағын кәсіпкерлік субьектілеріне берілген несие көлемі 21,1 ... ... ... ... ... ... несие бойынша сыйақының
орташа мөлшерлемесі тамыз айында ... ... 16,5% тен 17,1% ... ... ... айтарлықтай өсуіне байланысты банктердің экономика
секторларын жоғарғы темппен несиелеуі жалғасуда. Банктердің қыркүйек айында
81,8 млрд теңге көлемінде несие берді. ... ... ... көлемі 2,9%-тен 424,7 млрд теңгеге дейiн өстi
Осы айда ... орта және ұзақ ... ... 4,8% тен ... ... ... өсті, ал қысқа мерзімді несиелері 206,9 млрд. теңгені
құрап 1,1% ке өсті.
Экономикадағы орта және ұзақ мерзімді несиелердің экономикадағы ... ... үлес ... 50,4% тен 51,3% ке ... ... Ал ... субьектілеріне қыркүйек айында 19,3 млрд теңге несие берілді.
Заңды түлғаларға берілген несие бойынша ... ... ... онша ... (17,1% тен 17,8% ке дейін) ал жеке ... 25,5% тен 24,2% ке ... ... ... және ... ... ... базасының өсуі жағдайында олардың актив көлемі
ұлғайды. 2004 жылдың 27 қазан айында, Осы жылдың казан айында банктер ... ... ... жаңа несиелер берді, қыркүйек айымен салыстырғанда
27,3% ке көп. Нәтижесінде бакнтің экономика несиесінің жалпы ... ... ... ... (2,9 млрд ... 2,1% ке ... Орта және үзақ
мерзімді несиелері осы айда 3,3% тен 224,9 ... ... ... ол ... ... 208,7 млрд теңгені кұрап 0,9% ке өсті.
Ал шағын ... ... 22,1 ... теңге көлемінде жаңа
несиелер берілді. 2004 жылдың 11 айында банктің экономика несиесінің көлемі
66.4% тен 459,5 млрд. теңгеге дейін ... ... ... ... өзгеруі қысқа мерзімдегі
қарағанда орта және ұзақ мерзімді ... ... ... ... 11 орта және ұзақ ... несиелер 236,9 млрд теңгені құрап 78,1%
ке өсті, ал қысқа мерзімді несиелер - 222,6 млрд теңгені ... 55,5% ... ... берілген теңгелік несислердің орташа өлшемдi
сыйақы мөлшерлемелері 18,8%. тен 16,3%» ке ... ал ... ... - ... 24,1% ке ... төмендедІ.
Ыңғайлы макроэкоиомикалық жағдайында депозиттік базаның айтарлықтай
өсуiне байланысты банктер несие шартындағы қызметін арттырды.
2004 ... ... ... ... ... 77% тен 489,8 ... дейін өсті. Бұл жағдай банктің барлық активтерініц 60% ке жуығы
экономиканың нақты секторын несиелеуге бағыттағандығын көрсетеді.
2004 жылда орта және ұзақ ... ... үлес ... 48,2% ... ... ... ... нарығындағы негізгі қарыз алушылары болып корпоративтік
клиенттер - ... және ұйым ... ... ... ... үлес ... ... жалпы көлемінен 94,7% тен 93,7% ке төмендеді, ал ... ... ... 5,3% тен 6,3% ке өсті.
2005 жылдың наурызында банктің шағын кәсіпкерлік субъектілеріне
берген несиесі 122 млрд теңгені құрап 64,3% ке ... ... ... ... ... орташа өлшемді сыйақы мөлшерлемесі 18,8% тен
15,4% ке дейін, ал жеке тұлғалар бойынша- 27% тен 24,5% ке ... ... және ұзақ ... ... 4,6% тен 260,1 млрд ... ... ал қысқа мерзiмдi несиелері 229 млрд теңгені құрап 5% ке ... ... ... ... ... 0,1% ке төмендеп 121,9 млрд
теңгені құрады.
Әлемнің қаржы нарығындағы қолайлы коньюнктура және ... ... ... ... ... аз ... ... жылының нәтижесі бойынша Банк Қазақстандағы ең алдыңғы қатарлы
жағдайды сақтап қальш отыр. Банк бұрынғысынша капиталының мөлшері ... ... ... ... ... ... ... 16%), активтер көлемі
(21% барлық банк активтерінен) және ... ... беру ... ... ... ... ... 24%) ААҚ Қазкоммсрцбанк қызметін тұрақты
кеңейтуге бағытталған агрессивті несиелік саясатын жүргізеді.
Клиенттік ... ... ... катар экономиканың келесі
секторларын несиелеу мүмкіндігі ... ... және газ, ... ... ... өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы.
Банк ірі және орта қазақстандық өнеркәсіптік ... ... жеке ... компанияларды несиелеумен айналысады, несиелік
тәуекел деңгейі жоғары экономиканың проблемалы секторларын несиелемейді.
Экономиканың ... ... ... ... 2004 ... ... ... 50,114 млн теңгені қүрады және 2003 жылмсн
салыстырғанда 7,5% ке ұлгайды.
Сауда және ... ... ... банк өз ... және ... ... банк өнімдерін ұсынады. Қүжаттық
негізде несиелеу көлемі 35,8%-тен 9,609 млн теңгеге дейін ... 2.1) 31 ... |2004 млн ... |2003 млн теңге |
|Клиенттеріге ссуда беру |73,646 |53,732 ... ... ... |(6,566) |(5,393) ... ... тастағаннан соң |67,080 |48,339 ... ... беру | | ... ... | | ... |4,237 |2,803 ... |5,659 |4,436 ... |(289) |(163) ... ... ... |9,609 |7,076 ... ... ... және |76,689 |55,415 ... | | ... iрi және ... ... ... көп ... өз қызыметiн ұсынады. Банк бiнеше бағыттар бойынша жұмыс
жүргiзедi – қысқа ... ... ... ... ... ... және орта бнзнесті несиелеу. Сонымен бірге банк жеке
клиенттерге тұтыну несиесі мен несие ... ... ... жылы Банк ... ... ЕБДР ... бойынша несиелеуді
белсенді жүргізіп отырды. Осы жылы банк 4,852 мың ... ... ... ... соңында ЕБДР желісі бойынша шағын бизнесті дамыту бағдарламасына
сәйкес 7,788 мың доллар, ... ... ... көлемінен 99,9 % несие
берді.
2004 жылы Казкоммерцбанк , өзі ... ... ... несиелеуді арттырды, мысалы ауыл шаруашылығы, құрылыс
материалдарын ... және ... ... ... ... ... ... Сепіхаі А§іап Іпсіихігіаі ГЧ.У. берілген ссуданың
жартылай өтеуіне , сонымен бірге химия өнеркәсібі мен ... ... ... ... ... байланысты болып отыр. Банктің
ссудалық ... ең үлес ... көп ... ... ауыл ... және ... ... (15,4%). Ауыл шаруашылығының ссудаларының үлесі
10,9% тен 15,5%-ке дейін өстІ. Банк экономиканың проблемалы секторларын
несиелеуге көбіне бас ... Банк ... жеке ... ... ... саясатына сәйкес валюта тәуекелін шектеу көзделген.
Несиенің негізгі бөлігін (78,0%) валютамен берілген ... ... ... ... 2003 жылы банк ... ... 3,5 есеғе арттырды, сонымен ол банктің жалпы портфеліндегі несиелеу
көлемін 22%-ке жеткізді. Валюталық ссуда көлемінде банк евромен несиелеуді
былтырғы жылдың деңгейінде ... ... ол ... ... несие беру
көлемін едәуір қысқартуға алып келді.
Кесте ... ... |2004 |2003 |
| |Млн ... |Млн ... |
| ... ... ... |салмағы |
|Ауыл шаруашылығы |11,430 |15,5 |5,871 |10,9 ... ... ... алу |6,562 |8,9 |2,202 |4,1 ... мен ... | | | | ... |11,317 |15,4 |8,661 |16,1 ... ... |6,546 |8,9 |11,837 |22,0 ... үй бизнесі |2,457 |3,3 |915 |1,7 ... |1,943 |2,6 |1,739 |3,2 ... ... |24 |0,0 |446 |0,8 ... |5,229 |7Д |1,052 |2,0 ... ... |756 |1,0 |1,366 |2,5 . ... ... |10,186 |13,8 |7,503 |14,0 ... |493 |0,7 |478 |0,9 ... және ... |6,403 |8,7 |5,364 |10,0 ... ... |5,278 |7,2 |2,224 |4,1 ... |5,022 |6,8 |4,075 |7,6 |
| | | | |. ... |73,646 |100 |53,732 |100 ... 2.3 | |31 ... | |
| |2004 | |2003 |
| | | | |
| |Млн |% |Млн |% |
| ... | ... | |
|Теңге |16,181 |22 |4,609 |8,6 ... ... |55,650 |75,6 |46,806 |87,1 ... |1,067 |1,5 |1,034 |1,9 ... |748 |0,9 |1,283 |2,4 ... |73,646 |100 |53,732 |100 ... сапасына тоқталатын болсақ, несие тәуекелді ссудалар, аккредетив,
кепілдеме портфелінде ... Банк ... ... банктерде қаржыларды
жайғастыру тәуекелін өзіне алады. Алайда, осы қаржыландырудың ... ... ... ... ... бұл ... онша көп емес,
резервтендіру нормасы 0,6% құрайды.
Клиенттерге несие негізгі қорлар, кепілдеме, тауар, ... ... ... ... акция мен депозиттер кепіліне береді.
Кепіл өте ... ... ... ... ... жағдайда тәуелсіз
сарапшылар шақырылады. Қамтамасыз етілмеген ссудалардьщ үлес салмағы 10,1%-
тен 2002 жылы 5%-ке дейін 2004 жылы төмендеді.
Кесте ... |2004 |2003 |
| |Млн ... |% |Млн ... |% ... ... ссудалар |69, 933 |95, 0 |48, 301 |89, 9 ... ... ... |3, 713 |5, 0 |5, 431 |10, 1 ... |73, 646 |100 |153732 |100 ... 2.5. ... портфельдің жіктелуі және кұрылған резерв көлемі
| |2004 |2003 |
| | | |
| ... ... сома млн |
| ... |
| |2001 |2000 ... ... |73,646 |53,732 ... басындағы резервтер |5,392 |2,627 ... ... ... ... |7,151 |7,238 ... ... ... есептен |(5,977) |(4,473) ... | | ... ... ... |6,566 |5,392 ... ... % |8,9 |10,0 ... мен ... |9,896 |7,239 ... ... ... |162 |131 ... кекзеңде белгіленген резервтер |125 |31 ... ... ... |287 |162 ... ... |2,9 |2,2 ... ... ... денгейі жыл соңында 2003 жылмен салыстырғанда
10,0%-тен 8,9% ке ... ... ... қаржы жағдайының жақсаруы
нәтижесінде төмендеді.
Жұмыс істемей тұрған ссудалар ... 2004 ... 31 ... ... ... ... ол 2003 жылдың осы ширегінде 1,630 млн теңге болған.
Банктің ссудалық портфеліндегі ... ... ... ... ... ... 0,8%-ке төмендеді. Сонымен бірге шығынды ссудалар көлемі
де төмендеді, ол 2003 жылы 12% ... ... 2003 жылы 1,1 % ... 2.7.
|Несие сапасының көрсеткіштері % ... ... ... ... ... ... |0,8 |3,0 ... бойынша резервтер/жумыс істемей |1138,0 |330,8 ... | | ... ... |1,1 |12,1 ... және ... ... |11,1 |17,1 ... тәуекелінің шоғырлануы 2003 жылмен ... ... 2004 ... соңында 20 ең ірі қарыз алушылар үлесі банктің ... 47,5% ... жылы 59,1%). ... ... ссудалық
портфельдің құрылымы 2004 жылы ссудаларды беру ... ... ... Ол ... макроэкономикалық жағдайдын жақсаруымен және
клиенттердің үзақ мерзімді несиеге деген сұранысымен сипатталады. 2004 жылы
3 айға дейін өтеу ... бар ... үлес ... 2003 ... 37,3%-тен
15,0% дейін төмендеді. Мерзімі 3 айдан бір жылға дейінгі ссудалардың ... ... Ол 2003 жылы 22,4% ... 2004 жылы 34,2% ... 1жылдан 5
жылға дейінгі ссудалар үлесі 2003 жылмен салыстырғанда (36,8%) 2004 ... ... Банк ... АБР және ... ... сияқты көздердің көмегімен
ұзақ мерзімді несиелер береді.
Кесте 2.8.
| |2004 |2003 |
| | | |
| |Млн |% |Млн |% |
| ... | ... | |
|1 айға ... |1,460 |2,0 |2,601 |4,8 |
|1 ... 3 айға ... |9,543 |13,0 |17,443 |32,5 |
|3 ... 1 ... ... |25,188 |34,2 |12,032 |22,4 |
|1 ... 5 жылға дейін |31,051 |42,2 |19,780 |36,8 |
|5 ... ... |6,404 |8,6 |1,876 |3,5 ... |73,646 |100 |53,732 |100 ... ... ... ... бағытталатын несиенің үлес
салмағының артуы байқалады. Атап өтетін жағдай, егер де ... ... ... ... несиелеуде ең бірінші кезекте ауыл
шаруашылығына көңіл бөлінсе, қазір өндірістік ... ... ... -33% Ауыл ... дамытуға барлық несие салымдарынан 13%
бағытталады.
Төртіншіден, ... ... ... ... ресурстық
базасының кеңейуі де әсерін тигізді. Оның көлемі 10.10.04 7127,6 млн тенге
, 2003 жылы- 4544 млн тенге ... өсу ... - 157%, ... ішінде:
-кәсіпорындардың ағымдық шотындағы қаржылары - 3312,2 млн тенге3
бөлiм
Жеке қол ... ... және ... ... салымдары-3815,4 млн
теңгені құрады.
2004 ж 10 айында облыс банктері 13908,5 млн ... ... ... ол өткен жыл деңгейінен 3,4 рет артық.
Өткен жылмен салыстыргаіща несиенiң қайтарымдылығынын ... ... ... ... ... ... - 48% болса, ағымдық жылда
- 58
2.2. Оңтүстік Қазақстан облысындағы ... ... ... ... ААҚ ... Алем Банкі" үлгісінде)
Оңтүстік Қазақстан облысы банктерінің қызметінің ... ... ... атап өтуге болады: несие нарығының жағдайын сипаттантын
сандық және салыстырмалы көрсеткіштер өзгерді. Банктің экономикадағы несие
көлемі ... 2005 ... 1 ... ... ... ... 2,3 есеге
көбейтіп, 7843,5 млн теңгені қүрады.
Орта және ұзақ мерзімді берілген несиелердің жалпы көлемі 3558 ... ... ... ... ... ... секторына несие үлесі 50%
болды. Неснелік салымдардың салалық құрылымы сапалы ... ... ... ... ... ... алдыңғы
салаларының бірі ауыл шаруашылығын қарастыратын болақ, онда өкінішке орай
2005 жылдын ... ... ... барлық несиелегі үлес салмағы 6%-
ті құрады. Ол 2004 жылдың ақпан айында 29%, ал 2003 жылы дәл осы айда ... ... , ... және ... ... ... иесиелік
салымдардың өскені байқалады. 2003 жылы акпанда осы 3 салаға ... ... ... ... ... құраса, 2004 жылдың ақпанында
осы салаларға берілген несиенің жалпы көлемі 81 млн теңгені құрап ... ... ... ... ... ... көп ... ететін сала бола
отырып, 2003 жылдың ақпан айында ... ... ... көлемінің 58%-тін
құраса , ал 2005ж ақнанында бұл салаға ... ... 3690 млн ... ... несие көлемінің 44%-ті құрады. Өндірістік мақсаттарға
берілгсн несие ... - 3321 млн ... ... ... ... ... несиелер-1654 млн теңгені), ауыл шаруашылығын дамытуға
-
642 млн теңге құрады.
Банктің несие нарығындағы бнлсенділігінң артуы клиенттердің ... ... ... ресурстың базасының үлғаюы әсерінен
болады.
Шаруашылық субъетілерін несиелеу бас банктердің ресурстары есебінен
және де "Туран Алем ... ... ... ... ... ... ... ЕБДР несиелік желісі арқылы жүзеге асырылады.
Егер де ... ... ... ... ... ... ... толығырақ қарастырсақ, онда ОҚО бойынша 2005ж ... ... ... ұлғайтуға 7527 млн теңге несие бөлінді, ол
2004 жылмен салыстырғанда 5197 млн теңгеге аз болды немесе 2,5 ... ... ... ... ... ... 2005ж жылдың
наурыз айында 1003 млн теңге бөлінді, ал 2003ж жылы небәрі 7 млн ... ... яғни 996 млн ... ... ... ... жоғары және тартымды бағытының бірі мақта өндірісінің дамуына
көп көңіл бөлуде. Макта ... ірі ... 20 млн ... несие желісі ашылды. 2004 жылдың желтоқсанында заңды түлғаларға
берілген несиелердің орташа өлшемді сыйақы ... 17% ... ... ... ... 2004 жыл ... ... алушылармен банкке 16279 млн
теңге көлемінде несие өтелді. Несиелердің ... 2004 жылы ... ... ... осы жылы ... ... ... берілген несие
соммасы өсті, яғни 2005 жылдың ақпанында 569 млн теңгені құрады, яғни өткен
жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 17%-ке үлғайғанын ... ... ... ... ЕБДР ... ... шағын және орта бизнестi
несиелендiру бағдарламасына қатысуы нәтижесіне шағын және орта бизнеске
иесие көлемі 1 ... 53%-ке ... 2005 ... ... 2196 ... ... ... басында шағын және орта кәсіпкерлікті дамытуға ... ... ... ... 10777 млн ... ... ... жылмен
салыстырғанда 4,4 есеге көп.
Сонымен Оңтүстік Қазақстан облысындағы ... ... ... ... ... нәтижесі облыс экономикасының дамуында
шаруашылық субъектілердің белсенділігінің өскендігін көрсетеді.
ОҚФ ААҚ ... Алем ... ... ең ірі ... банктердің бірі
болып табылады:
-яғни депозиттік базасьшың өсуі бойынша 1-ші орында;
-бірлескен клиенттер базасы калыптасқан;
~ААҚ "Туран Алем Банк" пластикалық ... ... ... ... бірінде;
-филиал жағы айтарлықтай үлкен (53 филиалы және 237 есеп кассалық
бөлімшелері бар)
-ОҚФ ААҚ "Туран Алем ... ... ... ... ... ААҚ ... Алем Банкініц" ссудалық портфелін ... ... ... ... ... ... ... көлемі 2005 жылдың 1
ақпанында 621 мың ... ... Осы жыл ... ... ... ... ... бойынша шығынды жабу үшін арнайы резервке 1006 мың теңге
көлемінде ... ... ... және ... несиелер бойынша құрылған
резервтер өткен жылмен салыстырганда 282 мың ... ... жыл ... үмітсіз несиелерге 446 мың теңге ... ... ... ... ал ... есептелген процснт бойынша 29 мыц
теңге. Жалпы осы ... ... ... ... мың ... мың тсңгеге дейін өсіп, 3,6 есе көбейді.Осыдан 2004 ... ... ... провизиясы 0,14% құраса, ал 2005 жылдың
ақпанында 0,15%-ті құрады.
2005 жылдың ... ... ... ... ссудалық
портфельдің үлес салмағы-54%-ті құрады.
2004 жылғы ссудалық портфельдің ... ... ... 3.1. ... портфельдің өзгеру динамикасы (мыц теңге)
|Күндер | ... ... : ... ... |449 333 ... |751 176 ... |1 346 426 ... |2 401 169 ... |1611877 ... жылы ... ... 1162544 мың теңгеге немесе 3,6 ... ... ... ... ... ... өсуіне жаңа
несиелерді беру есебінен филиалдың меншікті капиталы мен депозит базасыныц
өсуі әсер етті.
Несиелендіру филиалдың меншікті ... ... ... Бас банкпен
және ЕБДР желісімен берілген ресурстар ... ... ... 3.2. Филиалдық несиелік портфелініц құрылымы (%)
| ... ... ... және орта ... ... |45,2 |29,4 ... ... | | ... да ... |54,8 |70, ... ААҚ ... Алем ... ... портфельді салыстырмалы талдауы
төмендегідей;
Сызба 3.3. 2004 жылғы филиаллың ссудалық портфелін талдау (мың теңге)
|Несиелер ... ... ... ... ... ... |ың ... |
| ... |ң үлес |р ... ... |
| | ... | ... ... |
| | ... | |"/и | ... | | | | | ... |443843 |98,8 |0 |0 |0 ... |4859 |1,1 |310 |47,8 |0 ... |0 |0 |0 |0 |0 ... ... |583 |о |291 |44,8 |0 ... ... | | | | | ... |48 |0,01 |48 |7,4 |0 ... |449333 |100 |649 |100 |0,0014 ... | | | | | ... |1596340 |99,0 |0 |0 |0 ... |10686 |0,7 |803 |32,6 |0 ... |4110 |0,2 |1035 |42,1 |0 ... ... |200 |0,01 |100 |4,1 |0 ... ... | | | | | ... |521 |0,03 |521 |21,2 |0 ... |1611887 |100 |2459 |100 |0,0015 ... ... ... ссудалық портфелініц 3,6 есеге өскенін
көреміз. Стандартты несиелер үлесі 0,2%-ке өсті, ал күмәнді несиелер үлесі
0,3%-ке ... ... ... ... ... ... ... қарызға қатынасты сомма көрссткіші өткен жыл деңгейінде. Провизия
құрылымынан талдағандағы көргеніміз, арнайы провизиялар үлесі 52,2% ... ке ... ... ал ... провизиялар 47,8% тен 74,7% ке дейін
үлғайғаны филиалдың несиелік теуекелді ... ... ... ... ... ... 2005 жылы ... 2459 мың
теңге көлемінде провизия құрылды. Соның ішінде субъстандартты ... мың ... ... ... мың теңге, тәуекелі
жоғары күмәнді несиелерге -100 мың ... ... ... мың ... ... несиелерді ... ... ... ... ... ... жылы ... 10 ссудалық борышты өндiрiп алу ... ... ... ... ... т.б. ... анықталды. Жүгізілген
жүмыс нәтижесінде 2004 жылы 1835 мың теңге соммасында борыш өтелді, ... 1027 мыц ... ... қарызды өтеуге, 808 мың теңге- ... ... ... жалпы көлемінен 1835 мың теңге заңды түлғалармен
өтелген. 2004 жылы ... өтеу ... ... 1835 мың ... ... ... анықталган мақсатқа жету үшін мыналар енгізілген және де жүзеге
асырылады:
1. ЕБДР мен ... ... ... жеке ... ... үшін шағын бизнесті несиелсу бағдарламасы.
2 ААҚ "Туран Алем Банктің" Басқармасымен 2004 ж 5 тамызда
№152 ... ... ... ... ... алушыларды
несиелеу бағдарламасы"
ААҚ "Туран Алем Банктің" Басқармасының 2004ж маусымдағы
№43 қаулысымен ... ... ... ... алуы үшін
түтынушылық несиелендіру Бағдарламасы".
III. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЩ НЕСИЕЛІК САЯСАТЫН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ.
3.1. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЩ НЕСИЕЛЕУ АУМАҒЫНДАҒЫ ... ... ... ... ... - ... сыртқы орта жагдайында
қандай-да бір объсктіні, процессті баскару ... ... ... ... ... процесінде күрделі
ұйымдастырылған жүйе банк және қарыз алушының өзара ... ... ... банк ... тарапынан тағайындалып, бағытталады.
Тактика - қандай да бір мақсатка жету тәсілдерінң ... ... ... - ... ... ... саясаты
туралы ережеде жариялағандай, банктің басқарушылық құрлымдық және несиелік
әдіс-тәсілдер жиынтығының күрделі үйымдастырылған банк және ... ... ... жету ... әсер ... ... процесінде банк пен қарыз алушы арасында қаржы
ресурстарьн қайтарылымдылық мерзімділік және ... ... ... ... ... ... ... алушыдан келіп түскен мәліметтерді талдау негізінде банк алғашқы
кезеңде несиелік ... және ... ... ... туралы
шешім қабылдайды. Осыдан келіп, несиелік келісім-шарт банктің нақты қарыз
алушыға қатысты стратсгиялық жоспарды ... ... және ... ... ... тиімді жүзеге асыру мақсатында қолдану үшін иегізгі құралы
болып табылады.
Тиісінше, несиелік келiсім тск қана формалды құқықтың түсікке ие ... оның ... ... ... ... ... пен қарыз алушы ... ... ... ... ... ескергенде қатынасын құрайды.
Және де осы ... ... ... алған
мәлметтерге банкпен талдау жүргізу негізінде анықталуы қажет. ... ... ... ... стратегиясы мен тактикасын
анықтауда басты назар мынандай қүжаттарга аударылады: - ... ... ... ... ... ... беру және ... алушының несиелік келісім бойынша
міндеттемелерін орындауын бақылау бойынша жүмыс тәртібі;
Алғашқы екі ... ... тағы ... ... деп ... ... ... асырылған несиелік процесстің стратегиялық ережесін
құрайды, және де несиелеу туралы Ереже тактика-стратегиялық, яғни банктің
несиелік саясатын жүзеге асыру механизмiн ... беру және ... ... ... ... сәйкес
міндеттемені орьндауына бақылау жасау бойынша жүмыс тәртібі (регламент
работы) тактикалық бағдарламалық құжат болып табылады. Онда:
- ... ... банк және оның ... несиелік процессті
реттеу тәртібінің тактикалық ... ... ... ... ... мнханизмі және жоғарыда келтірілген
банкішілік бағдарлама құжатттардың қүрылымдық мазмұны 1-3 ... ... ... алынатын приициптерінің мазмұнына
толығырақ тоқталу ... ... ... ААҚ «Туран Алем Банкінде»
әрекеттсгі несие саясаты туралы ережені, ... ... ... ... ... ... ... беру және қарыз алушылардың Міндеттемені
өтеуін бақылауы туралы ... ... ... 3.1. ... ... ... ... ерсженің құрылымдық схемасы.
Сызба 3.2. ... ... ... ... асыру механизмінің жалпылама құрылымдық схемасы.
ККБ - Бапктіц несиелік ... ... ... ... ... - Қабыл алмау (лауазым ... ... ... ... ... ... ... сапалы бағалау шешімі (sоlutіоп)
С(ргоЬ) -
несиенің проблемалық белгілерінің бар болуы
(сопditions of ... («О» -жоқ, ... - ... мәлімдеме
НК - ... ... - ... ... ... - есеп жүргізу бөлімі
Сызба 3.3. Коммерциялық ... ... беру және ... ... ... сай ... орындауына бақылау жасау бойынша
жұмыс тәртібінің құрылымдық схемасы
- ірі бірлескен ... ... ... ... (30 ... аса бірлескен клиенттер)
- депозиттік базаның өсуі бойынша бірініші ... ... (500 ... ... ААҚ ... Алем ... пластнкалық карта бизнесінде жетекші
орынды алады;
- Банк саудалық қаржыландыру нарығының 25%-ін ... ... 2004 ... 1 ... ... ... (несие) бойынша сыйақылық төлемдерден табыс 41%-ті осы
мерзімдегі несиелік портфельден түскен табыс -32.3%, 2001 ... ... ... таза ... 362 млн-ды, немесе банк активі соммасының
48%-ін, несиелік кызметтен ... -79.7 млн ... ... ААҚ «Туран Алем
Банкінің» 2004 жылғы несиелік портфелінің салалық ... 3.4 ... ... ... байланыс|
|Р сауда ...... да ... Н ... ... ААҚ ... Алем Банкініц» 2004ж 1 ... ... ... ... ... ... ... салапао |
|□ сауда жэне ... ... 3.5. ААҚ ... ... 2004 ж 1 ... ... портфелінің салалық құрылымы ... үшін ААҚ ... ... ... ... салалық қүрылымын қарастырдық. ... ... ... ААҚ ... Алем ... мен ААҚ «Валют-Транзит
БанктІң» табысты активтері мен сыйақылық табыстарының салыстырмалы құрылымы
3-шi кестеде көрсетілген.
ААҚ «Туран Алем ... және ААҚ ... ... 2004 ... ... ... және ... табыстардың құрылымы Кесте З.6.
|Көрсеткіштер |ААҚ ... |ААҚ ... |
| |Млн тг |% |Млн тг |% ... ... |533 |100 |478 |100 ... несиелері |362 |67.9 |253 |53 ... ... ... ... |46 |8.6 |16 |3.3 ... ... несиелері |62 |116 |47 |9.8 ... ... |43 |8.1 |62 |12.8 ... ... ... |2 |0.4 |66 |13.9 ... ... |18 |3.4 |34 |7.2 ... және басқа да түсімдер, |133 |100 |102 |100 ... ... | | | | ... ... |23 |17.3 |14 |13.7 ... ... ... | | | | ... ... ... ... |80 |60.2 |65 |63.7 ... ... |30 |22.6 |23 |22.5 ... ... банк пен ... экоиомикасы дамыған мысалы, Ирландияның
несиелік саясатын, соның ішінде иесиелеу процесіндегі негізгі ... ... ... негiзгі қарыз алушылардың
қатысу үлесі. Сызба 3.7. Ирландия ұлттық несиелік ... ... ... ... ... ... үлесті занды
түлғаларға берілген несиелер құрап отыр (3/1 ... ... ... ... ... ... жалпы несиелік
портфелінің 1/3-ін құрайды. Осындай ... ... ... дамыған
елдерде жеке тұлғалардың кызығушылықтары мен ... ... ... ... сәйкес ААҚ «БТА»-ның несиелік саясаты банктің ... ... мен ... ... ... ... болып заң шығарушылардың талаптарын
қадағалап, банк кызметіндегі тәуекелді ... ... ... ... ... табылады.
Ұқсас түжырымдар Қазақстандық коммерциялық банктердің несиелік саясаты
туралы ережелерде қарастырылады.
Коммерциялық банктердін (жеке алғанда ААҚ «БТА») ... ... ... ... саясатының негізгі бағыттары мен ... ... ... ... асру ... банк Қ.Р. ... банкі
туралы», «Банктер және банк қызметі туралы» және басқада ... ... ... Қ.Р. ... ... ... Несиелеу барысында ірі кәсіпорпьшдар мен формаларға және келешегі
бар ... банк көп ... ... ААҚ БТА-де несиелсу үшін
экономиканың ... ... ... ... өнеркәсіп (мүнай
өңдеу, тамақ өнеркәсібі, басқа қызметі), байланыс және ... ... ... ... Осы ... ... барасында ол саланың
келешегіне, жағдайына,
яғни елде және ... ... ... осы салалардағы қарыз
алушыныц бәсеке кабілеттілігіне ерекше назар аударылады. ... ... ... банк бір ... оның ... ... ... мақсатында
несиелерді сала бойынша бөліп орналастыру ... ... беру ... ... ... кезінде банк несиелік келісім-
шарттарын карыз алушы орындамаған ... ... ... ... ... табысы және ағымдарының болуы; -несиені қамтамасыз ету;
ААҚ БТА- нің ... ... ... ... ... ... ... сенімді қамтамасыздығы кезінде ... жоқ ... ... өтеу ... бар ... ... принцип Қазакстандық банктердің қазіргі несиелік саясатының
маңызды бір жетіспеушіліктерін көрсетеді. ... ... ... негізгі назар несиелеген кәсіпорын ... ... ... жағдайға сәйксс талаптарын орындау үшін ақша таба ... ... ... ... ... кредиторды
тәуекелден қамтамасыздык куралы арқылы корғауға кеп аударылуы тиіс.
Берілетін несие көлемі: кәсіпорыныныц шотындағы нақты ... ... оның ... мен ... ... ... ... карай
анықталады. Сонымен қатар, тағы бір айта кететін жай-қарыз ... ... ... мен құрылымын де бөліп қарастыру қажет.
Анық жағдай, егер қандай да бір өнімділігін жоғалтуға жакын Деңгейде
ағымды ... және ... ... бар бола ... ... ... алуға
келетін болса, яғни бүл жағдайда несиені ... ... ... ... ... жақын екендігін білдіреді. Яғни бұл
жағдайлар нарықтық экономиканы ... ... ... ... ... ... яғни ... келешекте дамытатын,
келешегі бар кәсіпорындар мен ... ... ... көрсетеді.
Бір қарыз алушыға немесе бірнеше қарыз алушыларға шектелген ... ... ... ... беретін несиенің максималды көлемін
бекіту кезінде банк міндеті экономикалық нормативтерді басшылыққа алады.
Әрбір несиенің беріліуі мерзімі несиелеу барысында айналым ... ... және ... ... ... барысында
капиталсалымдарының орнын толтыру мерзімдері негізінде анықталады.
Несиеге ... ... ... ҚР ¥Б ... қаржыландыру ставкасын
көлемінде бекітіледі. Бұл ставка банктің тәуекел премиясын қоспағанда,
ақша ... ... үшін ... ... ... ... ... үшін
минималды сыйақылық ставка деңгейі қайта ... ... ... ... Қайта қаржыландыру ставкасынан төмен ставка
деңгейінде ... беру ... ... тек қана қарыз алушының қаржылық
жағдайына, несиені өтеуі бойьшша және ол ... ... ... несиенің мақсатына, түріне, өтеу мерзіміне және ... ... ... ... ... жасалынады.
Көрсетілгендей, қайта қаржыландыру ставкасынан төмен ставка бойынша
инвестициялық несиелерді беру жүзеге ... ... ... ... ... ... ... несиелерді дамытуға жағдай жасалады.
Несиені беру барысында банк қарыз алушылардан банктің ... ... ... ... және ... несие салмағына байланысты
проценттік қатынаста тағайындалады.
Банктің несиені ... ... ... ... ... ... асырылуы бойынша шығындарды жабу үшiн жсткіліктi нарықтың қүны мен
өтімділігі ... ... ... ... ... ... ... (депозиттік салымдар, өтімділігі жоғары бағалы кағаздар,
жылжымайтын мүлiк, ... ... ... сенімді банктердің және ... ... ... ... ету ... алушы несиені қолданбастан бұрын дайындалуы қажет
және неснелік ... ... ... ... әрдайым тексеріліп отыруы
қажет. Кепілге қойылған заттың жағдайы ... ... ... ... ... ... ол ... банк басқармасьша сол
мезетте хабарлау керек.
Несиені кепілдікке беру кезінде банк үшінші жақтан кепілшіден ... ... және ... есеп ... ... талап етеді. Айта
кететін жайт, егер де несие тұрақты ... мен ... ... ... кәсіпорынға несие беретін болса, онда банк қамтамасыздыққа онша көп
талаптар қоймайды. Кепіл бағасы тәуелсіз эксперттердің болашаққа ... ... ... ... ... оның ... күны
бойынша анықталады.
Еғер де банк қамтамасыз етуге ... ... ... жағдайда,
кепіл бағасы екі жақтың (кредитор мен карыз алушының) келсуі ... ... ... баланстың құны нсгізінде қалыптасады. Кепілге
қою арқлы берілетін ... ... ... ... ... ... ... және ол бойынша нроцентті жабуы керек жағдайында анықталады.
Несие желісін камтамасыз ету барысьшда кепіл құны келісімде бекітілген
несиелсудің ... ... және ... ... ... ... жабуы
қажет.
Банктің несие портфелін ... ... ... төмендегілер
бойынша жіктейді:
- қарыз алушы типтері бойынша;
- берілген несиелердің мерзімі бойынша (3 айға дейінгі, 3 ... ... ... 6 ... 1 жылға дейінгі, 1-3 жылға дейінгі, 3 жылдан
жоғары несиелер)
- берілгсн несиелер көлемі ... ... аз, ірі жәие ... ... ... және ... нақты қүнының түрі
бойьшша;
- пролонғацияланған несиелер бөлектеніп көрсетіледі;
- мерзімі өтіп кеткен несиелер;
- проблемалы ... ... ... ... ... және ... ... талдау жасау әр ай сайын
жүргізілуі қажет. Несие тәукекелін басқару ... банк ... ... ... ... ... мінездемеге ие және оның мақсаты
болып проблемалы ... ... табу ... ... ... ... ... аспектілері болып келесілер
табылады:
- несиені мақсатты ... ... ... отыру;
- клиенттің қаржылық жағдайына жүйелі талдау жасау;
- ... ... ... ... отыру және олардың негізінде
кәсіпорьш туралы мәліметтер базасын қалыптастыру;
- саланың ағымдық жағдайына және нарығына талдау ... ... ... ... дер ... ... ... саясатының жүзеге асырылуы механизмі банктің бекіткен
ережелерімен анықталады.
- несиелеу туралы;
- несиелік комитет туралы;
- гүтыну иесиссі туралы;
- вексельдік, ... ... ... ... ... ... ... резервтің құрылуы және
пайдалануы туралы.
Жекелеген несие түрінің беру ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ереже және несиелеудің уақыт тәртібі клиентке несиені
берумен байланысты банктің барлық қүрылымдық бөлімшелерінің орындауы ... ... ... ... ... өңдеудің мақсаты болып әртүрлі
ұйымдық-құқықтық формадағы кәсіпорындар мен ұйымдарға, ... ... ... ... беру ... ... несиені басқару және
оларды өз уақытында өтеу тәртібін бекіту табылады.
3.2. ... ... ... ... ... ... ... несиелік келісім негізінде қалыптасқан
несиелік қатынастары қазіргі Қазақстандық ... ... тән ... ... ... Осындай проблемалар банктің өздерінің несиелік
саясат сияқты елеулі түзетулер керектігін, сонымен қатар олардың ... ... ... ... реттеу жүргізу керектігін көрсетіп отыр.
Нарықтық экономикаға өту ... және ... ... ... банктік сектордың мақсаты- пайда табу болып табылады.
Қазіргі уақытта Қазакстандық банк нарығындағы жағдай мынаны көрсетеді:
орналастырылған құралдардан негізғі пайданы тек ... ... ғана ... ... ... есеп кассалық қызметі үшін алатын
комиссиондық төлемдері ... ... көзі ... ... ... ... ... барысында бір-бірімен бәсекелесе отырып клиенттерге
көптеген қызметтерді тегін ... ... дәл ... нақты
секторын несиелеу бүгінғі күні банктер үшін пайда табудың бірден-бір бағыты
болып табылады. ... ... ... ... ... банк ... ... әсерін тигізбей қоймайтын бірқатар ... ... ... ... ... ... ... өндірісін кеңейтуге, жабдықтарын ауыстыруға
несие бермейді. Себебі бұл процесс ұзақ мерзімге ... ... де ... ... ... табыстылықты ұстап тұруы үшін, оларға базалық ставка
болып табылатын қайта қаржыламдыру ставкасын ұлғайтуға ... ... ... деген премияны да ескереді. Тәуекел ... ... ... беру ... ... ... тән теңге курсының өзгерісін және ннфляция темпін ... ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді несиелерге қарағанда ұзақ мерзімді несие бойышна
жоғары сынақылық ставка ... ... ... ... ... қатынас дағдарыстық жағдайда тұр,
осы жағдайда не кәсіпорын, не коммерциялық банктер бұл жағдайдан өз бетінше
шыға алмайды.
Бұл қиындықтан ... ... ғана ... болады, яғни
Қазақстан Республикасы Орталық банкі арқылы ... ... ... ... жаңа сапалы деңгейде несиелік қатьшастардың
механизмін жетілдіру үшін экономиканың ... ... ... ... жасау.
Белгілі жағдай, шет мемлекеттерде ұзақ мерзімді несиелер ... ... ... ... ... ... ... қарағанда,
ұзақ мерзiмдi ақшалар ... ... ... ... ... ... ... банктер несие бойынша сыйақылық ставканы
бекіткеннен гөрі, кабылдайды. Нәтижесінде коммерциялық банктердің сыйақылық
ставкасы ... ... ... ... және ... кредиторға көңіл бөлмеуі
үшін жеткілікті деңгейде төлем болып табылады.
Өз кезегінде банктер клиенттерді және ресурстарды ... ... ... жиi жоғары процент төлейді. Нәтижесінде банк ... ... ... ... ... ... 2003 жылы ... 2004 жылы
айтарлықтай тұрақтанды. Жасыратыны жоқ, көптеген қазақстандық кәсіпорындар
төлем ... ... ... төлем қабілеттілігі нашар болып
табылады.
Кәсіпорынды несиелеу, оларға несие ... ... ... ... ... есеп айырысуға, жұмысшылардың еңбек ақысын
төлеуіне ... ... еді. ... ... ерте ... ... кепілхат немесе үшінші тұлғаның векселі
арқылы қаралады, сондықтан мұндай несиелер банктер үшін ... ... онша ... ... ... ... бере отырып, банктер несие тәуекеліне
байланысты ссуда бойынша мүмкін жоғалтуларға резервтер құруға
міндетті және банктерге ссуда бонынша шығынға жазумен ... ... ... ... ... жинау нормативі берілген ссудалардыц тәуекел деңгейінс байланысты
болады. Сонымен, ссуданы ... топ ... ... ... бірі оның қамтамасыздығы табылады. Банктік кепілдемелер мен
үшінші жақтың кепіл-хаты несие бойынша ... ... ... осыған
қарамастан көп жағдайда қамтамасыздықтың дәл осы түрлері банк үшін кепілмен
салыстырғанда ... ... және ... ... ... табылады. Осыдан
мынадай пікір пайда болады: банк кепілмен ... ... ... ... ... ссудалар азырақ сенімді кепілмен
қамтамасыз ... ... ... қор ... талап етеді.
Несиені беру туралы мәселе ықпалын тигізетін тұлғаларға яғни (банк
советінің мүшелері, ... ... ... несиелер берілген күннен
бастап жоғарлатылған резервтендіруге жатқызылады, шындығында олар ... ... ... ... дәл банк және несие комитеті ... ... ... ... және ... өз ... көбірек көңіл аударады. ... ... ... ... мерзімінің ұзару көлемі әсер етеді. Осыған байланысты
несие мерзімінің ұзаруы оның ... ... ... ... ... ... өзі және клиент үшін болашақта табысты ... ... ... пролонгациялауға өзі ынталы болады.
Тәуекелдің жоғарылауына бастапқы несиелік келісім жағдайының өзгерісі,
яғни, алғашқымен салыстырғанда ... ... ... ... ... егер ол ... ... ставкасының
төмендеуімен байланысты болмаса несиенің бастапқыдан көп мерзімге
ұзаруы әсер ... ... ... ... ... ... сомасын
және несие беру мерзімін банктің өзі анықтайды.
Осы фактілерді ескере отырып, қарыз алушы міндеттемесiн орындамаған
жағдайда ... ... ... көздеріне кепілді орындаудан түсім немесе
кредитордың талаптарын кепілмен қанағаттандыру ... ... ... ... бойынша толық көлемде резерв құрудың қажеті
жоқ. Бесіншіден, көптеген қазақстандық орта және iрі кәсіпорындар каржылық
жағдайы ... ... ... баланс өтімділігі, ақша
ағымдарының жеткіліктілігі) нашар, несие кабілеттілігі жоқ ... ... ... себептерге байланысты коммерциялық банктердің
иесиелеу көлемі осы ... ... және ... да ... ... қозғалыстағы ақша құралдары бар және ... ... ... ... және ... несиелеумен тұйықталады.
Банктердің жаңадан құрылған, кіші және орта бизнес кәсінорындарын
олардың бастапқы капиталын қалыптастыру мақсатында несиелендіруінен нәтиже
болған ... ... ... бірге, экономиканың нақты секторын
несиелеу бактердің ... ... ... ... жоғалтуына алып
келеді. Банктер бос ақша ... бола ... оны ... ... ... ... банктің дамуы үшін ешқандай ақша құралдары
түспейді.
Сонымен 2004 ... 1 ... ... банк ... ... үлес ... небәрі 34% құрады. Дамыған елдерде банктің
активтер құрлымында несиелер 70%-ке ... ... ... ... ... ... маңызды факторлар баяғысынша елдегі
экономикалық тұрақсыз, салық және банк қызмсті бойынша нормативтік
- ... ... ... ... ... экономиканың ... ... ... ... ... болып отыр.
Банктер нақты секторды ұзақ мерзімді несиелеумен айналысу ... мен ... ... ... ... беруі қажет.
Біріншіден, қаржылық есеп ... ... есеп ... ... ғана ... ... ... секторында да халықаралық ережеге
жақын болуы тиіс. Жүргізілген ... ... және ... ... екі жаққа бірдей болуы қажет.
Екіншіден, банктік несие ... ... ... ету ережесін өзгертуді
талап етіледі. Банктер төлем айналымын қамтамасыз ету функциясын ... ... ... ... осы ... ... ... ету үшін шарт қойылады. Өкінішке орай, кепіл институты
міндеттемелерді орындаудағы ... ... ... жоқ. Оны ... ... мүмкін, ашық сауда өткізу әрқашанда ... ... ... өзі ... ұзақ ... ... ... банк кепіл мүлкін
өз меншігiне аударуда қызығушылық білдіреді және бұған заңдық шектеулер
болмауы тиіс.
Банктердің байқағаны, ... ... ... бұл ... ... ... ... сектордың проблемасы.
Банктер үшін тәуекел мәңгі тақырып болып табылады. Бүгінгі күнгі
проблема тәуекел, яғни ... ... ... ... ... тәуекелі. Бұл жерде реттеудің тапсырмасы болып менеджментті дұрыс
жүргізу жауапкершілігін артгыру ... ... ... тарихы, сипаттамалары әрбір қазақстандық банктер
үшін нақты мәнге ие болуы тиіс. Әрине бұл үшін заң ... ... ... ... ... мынадай қорытынды шығаруға болады. Біріншіден,
банктің несиелеу ... ... ... ... ... ... (әсіресе инвестициялық
қажеттілікті қанағаттандыруға ... ... ... ... ... етеді.
Екіншіден, банктің несиелеу облысындағы стратегиясы қарыз алушының
иновациялық мүмкіндіктеріне талдау жасауға, қаржыландыруға ұсынылған жобаға
сапалы ... ... ... жоғары технолопія сферасына)
бағытталуы тиіс.
Үшіншіден, несиелік ... ... ... ... ... ... секторы мен түрлі саларынан перспективті клиенттерді
іздеу мақсатында макроэкономикалық мәліметтеріне жүйелі талдау қажет.
Төртіншіден, банкаралық ассоциация ... ... ... ... аймақаралық банкаралық инфрақүрылымының құрылуы және
дамуы қажет. Яғни несиелік тәуекелді оперативті мәлімет ... ... ... ... ... ... ... қалыпты
қалыптастыру, әсіресе потенциалды қарыз алушылардың ... ... ... ... ... ... жетілдіру мынадай
жодармен жүзеге асырылады:
- несиені беру несие көлемін ұлғайту немесе ... ... ... клиеиттің қаржылық жағдайын талдау, оның қызметі
туралы мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... қайтарылуының кепілі ретінде берілген кепілдік
мүлікті ... ... ... ... ... ... несиелік келісім және клиентке несие беру несиелік ... ... әр ... ... үшін бақылап отыру қажет;
- әрбір клиент ... ... ... ... арттыру үшін
шетелдінесие ... ... ... ... ... ... мамандар даярлау
семинарлар жүргізу;
жүмыс орындарын автоматтандыру.
Несиелеудің жолдарын жетілдіру мақсатында банктер ... ... ... ... ... ... ... қажет;
Несиелеу механизмінің тиімділігін және сапасын ... үшiн ... ... ... ... ... несиелік саясаты - бұл несиенің қозғалысымен
байланысты саясат. Яғни нақты ... ... ... ... ... ... ... тартуындағы стратегиясы мен тактикасы
болып табылады.
Коммерциялық банктердің несислік саясатының экономикадағы ролі -
банктердің көмегімен нарықтық экономика ... ... ... шаруашылық
субъектілерінің арасында, салаларының арасында ... ... ... асыратындығында. Сонымен бірге айналымға қосымша ақша шығарусыз
экономика мен тұрғын ... ... ... етіп ... ... ... ... саясатты тек өзінің қызметін реттеп,
басқарып отыру үшін ғана ... және оны ... ... ... банк ... және ... банктің даму деңгейін ескеру кажет.
Айта кететін жайт, банктердің несиелік саясаты — ... ... бере ... ... ... ... ... да несиелік
саясаттың басты мақсаты — сырттан ... ... ... ... жасау және банктің тұрақты табыс алуын қамтамасыз етуге бағытталған.
Сонымен, коммерциялық банкгердің ... ... ... ... ... ... талдау және несие тәуекслін ... ... ... ... ... ... ... несиелеу
барысында және ресурстарды тарту нәтижесінде банк ... ең ... ... ... ... ... құруды қамтамасыз ... ... ... даярлау, проблемалы ссудалар үлесін
азайту, банктің ... ... т.б. ... айта ... ... ең
иегізгі жағдай барлық банктер үшін жасалған жалпы, ортақ ... ... ... ... жеке ... ... болмаған жағдайда жалпы
тәуекел деңгейi арта түседі.
Коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... Яғни иесие қызметкерін таңдау және даярлау, несие бойынша
шығындардың ... ... ... ... ... ... ссудаларға
бақылау жасау.
Несиелік саясат банкке қайтарымдылық негізде ресурстарды тарту бойынша банк
пен ... ... ... ... ұйымдастыруға, реттеуге мүмкіндік
береді.
Шет елдің банк ... ... ... ... ... несиелік
процессті ұйымдастыру бойынша банктің стратегиясы мен ... ... ... ... ... Ал, біздің банк тәжірибесінде оңтайлы
несиелік ... ... ... ... ... коммерциялық банктерге
тек қана несиелік ... ... ... ... ... ... арттыру жолдарын іздестіру, клиенттің ... ... өтеу ... ... қамтамасыздығына,
несиелік тәуекелдің сақтандырылуына жүйелі түрде жан-жақты ... ... ... саясатты табысты жүргізуге мүмкіндік береді.
Банктің несиелік саясатында ... ... ... ... ... ... ... ссудалардың белгілері біліне бастағаннан-
ақ несие бөлімінің кызметкерлері несиелік саясаның жалпы ережелеріне сүйене
отырып, одан шығу ... ... ... ... ... әр ай сайын талдау жүргізіліп отырады. Яғни банк ... ... ... тиіс және оны ... дың ... ... несиені мақсатты пайдалануын үнемі тексеріп
отыру, клиенттің қаржылық жағдайына жүйелі талдау жасау, ... ... ... ... және ... негізiнде кәсіпорын туралы мәліметтер
базасын қалыптастыру, несие бойынша резервті дер ... ... ... секторын несиелеуде банк оның қызметінiң ... ... ... ... проблемалармен соқтығысады.
Біріншіден, коммерциялық банктер кәсіпорындарға ... ... ... ... ... ... бермейді. Себебі, бұл ... ... ... ... де жоғары болады.
Екіншіден, несие нарығында бәсекелестің күшеюі жағдайында банктер
несие ... ... ... ... ... банктердің сыйақылық ставкасы қарыз алушы несиені
қайтаруы және басқа кредиторға көңіл бөлмеуі үшін жеткілікті деңгейде
төмен ... ... ... бере ... ... несие тәуекеліне байланысты
ссуда бойынша мүмкін жоғалтуларға резервтер құруға міндетті.
Төртіншіден, ... ... орта және ... ... (төлем ... ... ... ... ... жоқ ... табылады.
Жоғарыда келтірілген себептерге байланысты коммерциялық банктердің
несиелеу көлемі осы банктің шоттарында және басқа да ... ... ... ақша ... бар және ... ... ... несиелеумен шектеледі.
Осы проблемалардың орын алуы жағдайында банктер экономиканың
нақты секторын ұзақ ... ... ... үшін ... ... ... несиелеу облысындағы стратегиясы экономиканың
нақты секторын несиелеуге ... ... ... ... ... ... ... несиелік саясаты қарыз алушының несиені қайтару
мүмкіндіктеріне талдау жасауға, қаржыландыруға ұсынылған жобаға
сапалы менеджмент жүргізуге бағытталуы тиіс. ... ... ... ... ... жақсарту және
эконономиканың түрлі салаларынан перспективті ... ... ... ... ... ... ... ассоциация базасында клиенттердің рейтингін сапалы
бақылаудың банкаралық инфрақүрылымының құрылуы және дамуы ... ... ... ... ... ... негізінде түрлі аспектілермен
тиімді басқаруға, «мәліметтік айқындық» қалыпты қалыптастыру, ... ... ... ... ... ... Сонымен, қорыта
айтқанда мынандай ұсынысты ұсынғым келеді:
1. Банктер тек қана ... ... ... несие сомасын
беруі қажет.
2. Әрбір клиент бойынша жауапты несие қызметкері тағайындалуы
тиіс.
3. Несие ... ... ... етуде
арнайы
программалардың құрылуы қажет.
4. Несиелік келісім және клиентке ... беру ... ... ... әр уақытта несиелік тәуекелді жоғарылатпас
үшін бақылап отыру қажет.
5. Несиелеу механизмінің ... және ... ... ... ... ... сүйенуі кажет.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1.«Қ.Р-дагы банктер және банк қызметі ... » 1995 ... ... Заң күші бар ... ... ... банка РК от 31 декабря 1996 г №340 «О
классификаций ссудного портфеля и ... ... для ... ... ... от ... Национального банка Казахстана ».
3.«ҚР қысқа мерзімді несие беру Ережесі» 11 ақпан,2003 ж.
4.Кредитная ... ... ... ... П.С. МД 2004 г.
5.Банковское дело: Учебник под.редакцией В.И.Колесникова, Л.П.
Кроливецкой. М, Финансы и статистика, 1995 ... ... Под ред. ... Г.С, ... Қаржы-
қаражат.1998 г.
7.Долан Э.Дж, Кэмпбелл Розмари Дж. Деньги, банковское дело и
денежно-кредитная политика, пер с анг. М, 1991 г.
8.Деньги,кредит,банки. Учебник под ред. Г.С. ... ... Гау, ... 1996 ... Банковское дело. Ю.Г. Лаврушин. М,Финансы и ... ... ... ... ... бумаги. Практикум нод ред. Е.Ф.
Жукова. М, Юнити. 2001 г.
11.Банковское дело. Справочное пособие под ред. Ю.А. ... ... 1993 ... В.Н. Пути ... кредитной политики.
Финансы и кредит.№4 (94) 2005 г.
ІЗ.Едронова В.Н. Современная стратегия и тактика российских ... в ... ... ... и ... (93) 2005 г.
14.Утелин Е. Система кредитования в банках. Банки Казахстана. №5
2004 г.
15.Янын С. Заемдары ұсақ ... ... ... №6 ... А. ... ... өтелмес болар. Қаржы-қаражат.
№8 2004 г.
17.Қабылбекова С. Несие алу үшін ... ... ... Жас алаш 29 ... шоттар ерекшеліктері. Бух. ... №33 ... ... Националыюго банка РК. Алматы, №12
85) 2005 г.
2О.Статистический бюллетень КЖФ ... ... РК ... ... отчет ЮКФ ОАО «Банк Туран Алем» за 2004 г. 22.Годовой отчет
ОАО ... за 2004 ... сайт ... Alem. ... сайт www.National bank.kz.
Қ
о
с
ы
м
ш
а
1
Екінші деңгейдегі банктердің берген несиелері ( мерзімдері мен ... ... |12.04 |01.01 |02.01 |03.01 |04.01 |05.01 |06.01 |07.01 ... |10.01 |11.01 |12.01 | ... ... |148830 |276218 |286390
|303236 |312558 |325428 |339860 |382385 |396885 |412523 |424691 ... |489804 | ... емес | | | | | | | | | | | | | | | ... |140607 |261570 |271366 |287383 |295524 |307356 |319988 ... |385543 |396401 |404805 |429294 |458989 | ... ... ... |15024 |15853 |17034 |18072 |19872 |21680 |25259 |26980 ... |30222 |30815 | |! ... |68547 |135317 |134028 |144632 ... |161379 |187451 |188174 |190282 |191602 |127301 |133146 |141243 |
|Банктік емос | | | | | | | | | | | | | | | ... ... ... |125212 |135391 |142020 |147008 |І50312 |і 75676 |175750 ... |116174 |121508 |129777 | ... ... |5013 |8608 |8816 |9241
|9939 |10101 |11067 |31776 |12425 |13111 |13588 |11128 |11637 |11466 | |ЕАВ
мсн БВТ-да: |80284 |140901 |152361 |158604 |160598 |168318 ... |208711 |222241 |233089 |306279 |326371 |348562 | ... ік _ ... | | | | | | | | | | | | | | | ... ... |77073 |134861 |146154
|151992 |153504 |і 60347 |169676 |185029 |195876 |208372 |218387 |288632
|307786 |329212' | ... ... |3211 |6040 |6208 |6612 |7094 ... |9905 |12835 |13869 |14702 |17647 |18585 |19349 | |Қыс қа ... |143195 |145778 |156877 |157162 |163881 |171122 |197191 ... |206883 |208690 |222645 |241123 | |Орта мерзімді |37194 ... |77607 |84329 |85687 |92084 |102323 |109214 |109703 |116678 ... |136084 | ... ... |36210 |61430 |65582 |68752 |71067 |75859
|76655 |82871 |94211 |98180 |101130 |102519 |109554 |112598 | ... ... ... ... деңгейлі банктердін, несиелері
|12.99 |12.00 |01.01 |02.01 |03.01 |04.01 |05.01 |06.01 |07.01 ... |10.01 |11.01 |12.01 | ... ка ... ы ... а, ... |276218 |286390 |303236 |312558 |325428 |339860 |382385 ... |424391 |433580 |459517 |489804 | ... |32320 |84283 |85072 |8889 1 |88990 |91018 |105998 |118734 ... |136971 |143421 |155223 |166191 | ... % |23,2 |30,5 |29,7 ... |7.8,0 |31,2 |3 1,0 |32,5 |32.1 |32,3 |33,1 |33,7 |33,9 | ... ... |11756 |25880 |26663 |26409 |26403 |27447 |278*15 |30079 ... |371 57 |39198 |42668 |50581 | ... % |8,4 |9,4 |9,3 |8,7 ... ■/ |Н,2 |7,9 |8,0 |н,з |8,8 |9,0 |9,3 |10,3 | |; ... |5724 ... |1 3288 |1 3385 |1 '1279 |15169 |\ 5997 |10959 |18708 |20424 ... |22991 | ... ' |4,1 |4,3 |4,3 |4,4 |4,3 |1 /1 |4,5 |4,2 |4,3 ... 4,8 |4,9 |5,0 |4,7 | ... |4680 |16509 |16913 |17998 |18581 |192 ... |19160 |1 9665 |20472 |20750 |21019 |21020 |21112 | ... ... |5,9 |5,9 |5,9 |5,9 |5,5 |5,0 |4,9 |5,0 |4,9 |4,8 |4,6 |4,3 | ... |;"!898 |5895 |5846 |6093 |5534 |4(>3(> |4082 |9115 |8582 |8697 ... |10028 |11629 | ... % |2,1 |2,1 |2,0 |2,0 |1,8 | |1,2 |2,4 ... |2,4 |2,3 |2,2 |2,4 | ... |41393 |91839 |97854 |107353 ... |118116 |137611 |132409 |138009 |138483 |140372 |145665 |151920 |
|Үлесі % |29,8 |33,3 |34,2 |35,4 |36,7 |37,1 |34,8 |36,0 |33,4 |33,5 ... |31,7 |31,0 | | | | | | | ... ... неснелср | | | | | | |
|Экоиоми ка ... ы ... ■1, ... |69128 |143195 |145778 |156877
|157162 |163881 |171122 |197191 |193460 |204640 |206883 |208690 ... | ... |16049 |42772 |41449 |4 3990 |40917 |41111 |49847 ... |60819 |60676 |61478 |71749 |82898 | ... | | | | | | | | | | | | | | | ... шаруаш ылыгы |2755 |12669 |13224
|12798 |13761 |15418 |15638 |17327 |17337 |19648 |19991 |19484 ... | ... с |3606 |4328 |4371 |5249 |5252 |5957 |6046 |6296 ... |8887 |9366 |9262 |9419 | ... |281 |3553 |4038 |4924 |5030 ... |5147 |5833 |6243 |6667 |6335 |6452 |6245 | |■ ... с |2043 |5473
|5420 |5649 |5076 |4173 |3552 |8448 |7729 |7839 |9473 |9123 |8418 |9552 ... |23858 |57366 |58818 |64682 |67137 |69114 |66526 |76992 ... |77511 |81451 |83046 |85036 | |! ... ры |20536 |17033 ... |19988 |22326 |23532 |24781 |24217 |24343 |23679 |21453 ... | | | | | | ... мсрзімді жоис ұзак, мсрзімді песиелер | | | | | |
|КН
салалар
ы і боГіынш а. ... |69942 |133023 |140612 |146359 |155396 ... |185194 |203425 |207883 |217808 |224890 |236871 |248681 | ... |16271 |41511 |43623 |44902 |48073 |49907 |56151 |60535 |71995 ... |81943 |83474 |83293 | ... с |2118 |7630 |7854 |8039 |8134 ... |9701 |У767 |10504 |11537 |11693 |13572 |13572 | |Көлік |4399 |12956
|12874 |13074 |1 3550 |134 34 |1 3762 |11012 |1ЗН32 |3 4229 |14084 ... |14867 | ... с |855 |422 |426 |444 |458 |462 |530 |667 ... |916 |872 |1610 |2077 | ... |І7535 |34473 |39036 |42671 ... |5 1 590 |60619 |58108 |60764 |60972 |58921 |62619 |66884 | ... |19763 |22820 |23359 |23618 |24998 |25947 |25374 |26909 |34091 ... |37064 |39292 |41924 | ... 3
Несие беру объектілері бойынша банктердің несиелері
млн. тсңге кезең соңына
|12.99 |12.00 |01.01 |02.01 |03.01 |04,01 |05.01 |06.01 |07.01 ... |10.01 |11.01 |12.01 | | | | | | | ... ... ... | | | |
| | | ... . .. ... ІІЛС ... ..■ :: |69128 |139768 ... |15291Х |158089 |164763 |190776 |186147 |196753 |197525 ... |234640 | ... ... ... ал\ і .. |47748 ... |118929 |123039 |126081 |128957 |149966 |145506 |156299 ... |173407 |190101 | |...Нсп:;: -;ар сатып |1379 |3829 |4029 |4499
|5096 |4725 |4394 |4396 |4757 |6365 |7036 |6909 |6410 |6123 | ... ... ... ... |83 |15 ... |13 |11 |11 |9 |0 |0 | |- |- |- | |ЙКана күрылыс жонс
'Объкті-іСрді каііта Яинартү үшін |964 |1404 |1467 |1686 |1567 |1374 ... |1419 |1472 |1406 |1755 |1529 |1587 | ... ... ... ... ... ... |111 |171 |172 |308 |34К |419 |412 |518 |1080 |1106 ... |14080 |1093 | ... ... ... |2007 |3574 |3548 |3781 |4499
|4804 |5163 |5731 |6155 |6780 |7513 |7746 |7957 |8117 | ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 74 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Aктивті және пассивті операциялар, олардың банктің қызметіндегі ролі мен орны29 бет
«Казкоммерцбанк» АҚ-ның қаржылық экономикалық жағдайын талдау73 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Іскерлік дағды қалыптастыруға арналған тілдік құрылымдар6 бет
Автоматты басқару теориясы пәнінен электронды оқулық жасау66 бет
Акционерлік қоғам формасындағы ұйымның ресуртарын қолдануын бағалау87 бет
Ағылшын тілін оқыту технологиялары74 бет
Ақпараттық-коммуникативтік технологияларды пайдалану4 бет
Біріккен маркетингтік коммуникация жүйесі37 бет
Байланыс желілері және олардың классификациясы20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь