Интернет және оның мүмкіндіктері

1 ИНТЕРНЕТ ЖӘНЕ ОНЫҢ МҮМКІНДІКТЕРІ 5
1.1 Интернеттің негізгі түсініктері 7
1.2 Интернет қызметі. Электрондық пошта 8
1.3. World wide web қызметі 18
1.5 Интернетте жұмыс істеу 20

2. ИНТЕРНЕТТЕ МӘЛІМЕТТЕРДІ ІЗДЕУ 22
2.1 Іздеу каталогтарын құрастыру 23
2.2 Іздеу көрсеткіштері (индекстері) 24
2.3 Іздеу жұмыстарын жүргізу және мәлімет жинау 24
2.4 Негізгі іздеу жүйелері 27

ҚОРЫТЫНДЫ 32

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 33
1 ИНТЕРНЕТ ЖӘНЕ ОНЫҢ МҮМКІНДІКТЕРІ
Интернет – кез-келген компьютерлер мен бүкіл әлем бойынша ақпарат алмасу мен беру мүмкіндігі, желілер жүйесі. Интернет - байланыс арналарын өзара біріктіретін, тораптардың жиынтығы (коммуникациялық жабдық пен серверлері бар).
Әрбір торапта көбіне UNIX операциялық жүйесін басқару арқылы жұмыс істейтін бір немесе бірнеше қуатты компьютер - сервер болады. Мұндай торапты кейде хост деп атайды.
Торапты оның иесі - провайдер деп аталатын (ағылшынның «provide» -қамтамасыз ету деген сөзінен) ұйым немесе Интернет қызметін жабдықтаушы басқарады.
Интернет әр түрлі ережемен жұмыс істейтін желілерді біріктіреді. Бұл ережелерді үйлестіру үшін шлюз құрылғысы қызмет етеді.
Шлюз - басқаша тәсілмен үйлеспейтін желілерді қосатын құрылғы. Шлюз әр түрлі желілердің бірлескен жұмысын қамтамасыз етуге арналған мәліметтерді өзгертпейді.
Интернет желісіне әр түрлі ақпараттық плотформаларда, әр түрлі операциялық жүйелерді басқару арқылы жұмыс істейтін компьютерлер кіреді. Алайда, ақпарат алмасу кезінде барлық ЭЕМ хабар беру тәсілдері туралы бірыңғай келсімдер (хаттамалар) қолданылуы тиіс. Сонда ЭЕМ-ның қай- қайсысы да басқа кез келген ЭЕМ–нан алынған ақпарат түсінуге қабілетті болады.
Интернеттің артықшылығы – ол түрлі көлемде әр алуан тақырып бойынша өзінде сақтаулы мәліметтерді экран бетінде көрсетіп бере алады.
Хаттама - Ақпаратты желіде беру ережелері (келсімдер, стандарт).
Интернет хаттамаларының екі типін айырған жөн:
1) базалық хаттамалар, Интернет (IP және TCP) компьютерлерінің кез келген типтері арасындағы электронды хабарларды заттай жолдау үшін жауап береді. Бұл хаттамалар өзара тығыз байланыстылығы соншалықты оларды көбіне «IP/TCP хаттамасы» атты бірыңғай терминмен белгілейді;
2) өте жоғарғы деңгейдегі қолданбалы хаттамалар, мамандандырылған Интернет қызметі жұмыс істеу үшін жауап береді: htp хаттамасы (гипермәтіндік хабарды беру), frp хаттамасы (файлдарды беру), telnet хаттамасы (қол жетудің қашықтауы), электронды поштаның хаттамалары және т.б.
TCP (Transmission Control Protocol - хабарларды басқару хаттамасы) көліктік деңгейдегі хаттама. Ол ақпарат берудің қалай өтетіндігін басқарады.
Бұл хаттама бастапқы хабарды бірнеше шағын фрагменттерге – пакеттерге бөледі. Әрбір пакетке тақырып қойылады, әрбірінде қызметтік ақпарат бар (жіберуші мен алушының адрестері, хабардың идентификациясы, хабардағы пакет нөмірі және т.б.)
Тапсырылған адрес бойынша жеке пакетті жеткізу үшін IP - хаттама (Internet protocol) жауапкершілік танытады.
Бүкіл әлемдік желінің әрбір қатысушының өзінің бірегей адресі (IP-адрес) болуы тиіс. Мұнсыз TCP - пакеттердің қажетті жұмыс орны нақты жеткізілуі жайлы айтуға болмайды. Бұл адрес төрт байтпен бейленеді, мысалы: 195.38.46.11.
IP - адресінің құрлымы қайсыбір TCP - пакет өтетін әрбір компьютер осы төрт сандар бойынша алушыға «жақын» болып шығатын пакетті жуықтағы көршіге жолдау керектігін белгілей алады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Г.Ә Жапарова Информатика негіздері/ Жапарова Г. Ә.- Алматы: Алматы экономика.- 2006ж, 44-49 бет
2. К.М Беркінбаев “Информатика негіздері” Алматы заң әдебиет 2006ж
3. “Информатика негіздері” ғылыми әдістемелік журнал №1, 2007ж
4. “Информатика негіздері” ғылыми әдістемелік журнал №1, 2005ж
5. “Информатика негіздері” ғылыми әдістемелік журнал №1, 2001ж
6. “Информатика негіздері” ғылыми әдістемелік журнал №2, 2001ж
7. Егемен Қазақстан 2002ж 27 шілде
8. Отан сақшысы 2002ж №5
9. Заман Қазақстан
10. Қазму хабаршысы журналистика сериясы №7
11. Семей таңы 2002 №37
12. Дидар 2000ж, 2003ж
13. Үкімет жаршысы 2001ж №7
14. Алматы ақшамы 2001
15. Алтын орда 2001ж №5
16. Е.Қ Балапанов, Б.Б Бөрібаев, А.БДәумтқұлов “Информатикадан 30 сабақ” Алматы 2003ж
17. Камардинов оқулық
        
        СОДЕРЖАНИЕ
1 ИНТЕРНЕТ ЖӘНЕ ОНЫҢ МҮМКІНДІКТЕРІ 5
1.1 Интернеттің негізгі түсініктері 7
1.2 Интернет қызметі. Электрондық пошта ... World wide web ... ... ... жұмыс істеу 20
2. ИНТЕРНЕТТЕ МӘЛІМЕТТЕРДІ ІЗДЕУ 22
2.1 Іздеу каталогтарын құрастыру 23
2.2 Іздеу көрсеткіштері (индекстері) ... ... ... ... және ... жинау 24
2.4 Негізгі іздеу жүйелері 27
ҚОРЫТЫНДЫ 32
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 33
1 1 ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ...... ... мен ... әлем ... ... мен беру мүмкіндігі, желілер жүйесі. Интернет - байланыс арналарын
өзара біріктіретін, ... ... ... ... пен
серверлері бар).
Әрбір торапта көбіне UNIX операциялық жүйесін басқару арқылы жұмыс
істейтін бір немесе ... ... ... - ... болады. Мұндай
торапты кейде хост деп атайды.
Торапты оның иесі - провайдер деп аталатын (ағылшынның «provide»
-қамтамасыз ету ... ... ұйым ... Интернет қызметін жабдықтаушы
басқарады.
Интернет әр түрлі ... ... ... желілерді біріктіреді. Бұл
ережелерді үйлестіру үшін шлюз құрылғысы қызмет етеді.
Шлюз - ... ... ... ... қосатын құрылғы. Шлюз
әр түрлі желілердің бірлескен ... ... ... ... ... ... әр түрлі ақпараттық плотформаларда, әр ... ... ... ... жұмыс істейтін компьютерлер кіреді.
Алайда, ақпарат алмасу кезінде барлық ЭЕМ хабар беру ... ... ... ... қолданылуы тиіс. Сонда ЭЕМ-ның қай- қайсысы
да басқа кез келген ЭЕМ–нан алынған ақпарат түсінуге қабілетті болады.
Интернеттің артықшылығы – ол ... ... әр ... тақырып бойынша
өзінде сақтаулы мәліметтерді экран бетінде көрсетіп бере ... - ... ... беру ережелері (келсімдер, стандарт).
Интернет хаттамаларының екі типін айырған жөн:
1) базалық ... ... (IP және TCP) ... ... ... ... ... хабарларды заттай жолдау үшін жауап
береді. Бұл хаттамалар өзара тығыз байланыстылығы соншалықты оларды көбіне
«IP/TCP хаттамасы» атты ... ... ... өте ... деңгейдегі қолданбалы хаттамалар, мамандандырылған
Интернет қызметі ... ... үшін ... ... htp ... ... беру), frp хаттамасы (файлдарды ... ... (қол ... ... электронды поштаның хаттамалары және
т.б.
TCP (Transmission Control Protocol - ... ... ... ... ... Ол ақпарат берудің қалай өтетіндігін
басқарады.
Бұл хаттама бастапқы ... ... ... ...
пакеттерге бөледі. Әрбір пакетке тақырып қойылады, әрбірінде ... бар ... мен ... адрестері, хабардың идентификациясы,
хабардағы пакет нөмірі және т.б.)
Тапсырылған адрес бойынша жеке пакетті жеткізу үшін IP - ... ... ... ... ... ... ... қатысушының өзінің бірегей адресі (IP-
адрес) болуы тиіс. Мұнсыз TCP - ... ... ... орны ... ... ... ... Бұл адрес төрт байтпен бейленеді, мысалы:
195.38.46.11.
IP - адресінің құрлымы қайсыбір TCP - ... ... ... ... төрт ... ... алушыға «жақын» болып шығатын пакетті жуықтағы
көршіге жолдау керектігін белгілей алады.
2 1.1 Интернеттің негізгі ... деп ... ... ... ... Интернет
сөзінің тікелей аудармасы – желіаралық, яғни желілердің бірігуі ... ... желі деп екі ... одан да көп ... ... жалғауын айтады.
Барлық компьютерлік желілерін қолданудағы негізгі мақсат – олардаң
ортақ ресурстарға бірлесіп қатынауын қамтаммасыз ету.
Ресурстардың үш түрі бар: ... ... және ... ... барлық компьютерлік құрылғылыр, сол құрылғылардың
сыйымдылығы және т.б. жатады. Мысалы, принтер, ... ... ... ... ... сақталған мәліметтер ақпараттық ресурстарды
құрайды.
Интернет дегеніміз – дүниенің әр түпкіріндегі ... ... ... ... ... және ... жазбалары арқылы жеңіл
байланыстыратын еңауқымды желі ... Өз ... ... ... отырып
(шамамен жылына 200%), ол біздің өмірімізге күннен күнге өте ... ... ... ... Интернеттің ең негізгі функцияларына электрондық пошта
қызметі мен мамандықтары бір немесе ... ... ... ... ... ... қуатты екпін алып, оған көптеген компаниялар
мен фирмалар және қарапайым тұтынушылар үздіксіз қосылуда. ... ... ... және ... ... ... дәнекері
рөлін атқаратын осы Интернет желісі болып табылады. Қазіргі кезде мекемелер
және жеке әрбір отбасы үшін ... ... ... ... алыстан
кеңес беру, емдеу жұмыстары тәрізді мәліметті, сөзді бейнені, ... ... ... ... осы Интернет арқылы жүзеге асырылады.
3 1.2 Интернет қызметі. Электрондық пошта
Электронды пошта, немесе e-mail (electronic mail-электронды пошта),
адамдар арасындағы ... ... бірі ... ... ... Интернеттегі негізгі функциясы - планетаның қай нүктесінде болса
да, Интернеттің кез келген екі пайдаланушы ... ... ... ... ... өте тез ... жүзеге асыру. Электронды
поштаның қосымша мүмкіндіктеріне мыналарды жатқызуға болады: дыбыстық
хабарды, құжаттарды, ... ... ... ... ... ... ... кітаптарға, жарнамаға жету және әр ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттерді программалық
қамтамасыз ету, мекемелермен ұйымдарға құжат ... ... ... ... EFT хаттамалары бойынша электронды поштаның жаңаша
пакеттері (Electronic Funds Transfer - ... ... ... ... EDI ... Data ... - мәліметтермен электронды алмасу)
желі бойынша іс жүзінде қас-қағым сәтте ... ... ... ... ... ... және басқа қаржылық құжаттарды аудару.
Ізденіс ... ... ... үшін ... етеді. Ізденіс
серверлерінің үй парақтарының сыртқы түрі, дәлірек айтқанда графикалық
безендірілу сан ... ... кез ... ... ... ... қатар орналасқан, сұраныс деп аталып кеткен, ізденіс үлгісін
енгізу өрісі бар.
Титул ... ... ... ... ... ... тізімі тұрады, сіз олардың қажетті сайттарды іздеп
табасыз. Ең көп ... ... ... ... базасы) –
Yahoo.com, Altavista.com, Rambler.ru, Aport.ru, Rax.ru.
Интернет каталогтарының ... және ең ... ... - ... 1.Yahoo ... ... кіру
Мұндай жүйелердегі ізденісті сұранысыңызға сәйкесетін рубриканы
(категорияны) іріктеуден бастаған дұрыс. Yahoo! ... ... ... категорияларға бөлінген:
Arts&Numanities (өнер және басқа ... ... ... және ... және т.б.) Әрбір категория ретінде
ең танымал бағыныңқы категориялар ұқсас ... ... ... ... парақты таңдауға болады.
Ізденіс клиенттері алфавиттік нұсқағыштар сияқты жұмыс ... ... ... ... сөз ... сөз тобын береді, мәселен:
Қазақстан + білім + информаттандыру және көрсетілген ... бар ... ... ... тізімін алады.
Alta Vista (Alta Vista.digital.com) серверлері ізденіс жүргізгіңіз
келсе, Alta Vista енгізу ... ... ... ... ... ... басу ... 2. Alta Vista ізденіс жүйесінің көмегімен түйінді ... ... ... ... ... - мысалы, сіз берген «Информатика» сөзі ... ... ... сұраныс бірнеше сөзден тұрса, онда Alta Vista мынадай ... Бос орын ... ... бірнеше сөз OR (немесе) логикалық
операциясына сәйкесетін сұранысты ... ... ... ... ... не «экономикалық» немесе «информатика» (немесе
екі сөз де біден) бар парақтар таңдалып алынады.
2) Тырнақшаға алынған бірнеше ... жүйе ... ... (символдық жол
ретінде) қабылдайды. Мысалы, «экономикалық информатика» ... осы ... жолы бар ... ... «+» ... ... біріктірілген сөздер And (және) логикалық
операцияна сәйкес келеді. Мысалы, сұраныс бойынша осы екі сөзі де ... ... ... ... алынады.
Желідегі ізденістің тиімділігі едәур дәрежеде пайдаланушының
тәжірибесі ой-өрісіне ... ... бір ... ... ... сіз ... осы тақырып жөніндегі мамандардың лексикон
ерекшеліктерін, терминдердің ықтимал үйлесімін және т.б. ... ... ... ... ... циркулярлық жолдауға
ұқсас, оның барысында бір хабар бір корреспондентке емес, үлкен ... ... ... ... ... тобы деп ... Жаңалықтар тобын пайдаланудың негізгі әдісі, барлық ... ... қою үшін және осы ... ... ... ... ... алу үшін қолданылады. Сонымен бірте сұрақтың ... ... ... ... ... қадағалау да маңызды. Әлемнің
көптеген жоғары білікті мамандарды өз іс-қызметі саласына қатысты топтарда
болатын ... ... ... ... ... қарап шығу
ақпараттың мониторингі деп аталады. Жүйелі мониторинг мамандары ... ... ... нендей жаңалық болып жатқанын, адамдар қауымен
қандай проблемалар мазасыздандыратынын және өз ... неге ... ... ... дәл ... ... ... хабар жолданғанда кері байланыс үшін өзіңіздің
электронды пошта адресін көрсету табылған. Тікелей өндірістік ... жоқ, ... ... «пошта жәшігі» артығымен толу
қаупі бар ... ... ... ... ... ... қызметтері бірінің серверін жолдайды, мысалы www.hotmail.com.
Жаңалықтар тобындағы хабарлардың орасан зор көлемі ... ... ... ... сондықтан кейбір топтарда
конференция тақырыбына қатысы жоқ пайдасыз ақпаратты ... ... алы ... ... ... ... ... (модератор)
деп аталады. Модератор ретінде адам ғана емес, белгілі бір түйінді ... ... ... ... ... да шығады. Соңғы жағдайда
автоматты модерация туралы айтады.
Электрондық пошта байланысы. 2000 жылдан бастап мемлекетіміз барлық
біліммекемелерін және ... ... ... ете бастады,
содан бері жалпы ақпараттық технологиялар қарқынды дамып келеді. Соңғы бір,
екі ... бері ... ... ... ... ... желісіне
қосуды іске асыра бастады. Осы ауқымды ... ... ... ... ... пошта жәшігін құрып онымен байланыс құру керек. Көп
жағдайда оған ... Outlook Express ... ... ... құру ... алдымен қай пошталық сепверлерді
пайдаланасыз соны анықтап алыңыз, ... mail.kz, mail.ru, ... ... және т.б. Осы серверлердің біреуін ашып, алдымен
пошта жәшігін дайындап алуыңыз қажет, ол үшін ... ... ... ... атын (логин) және ... ... ... ... теру
(регистрация) батырмасын шертесіз.
Серверде пошта жәшігін құрып болған соң, Microsoft Outlook ... ... ... Бұл программа арқылы поштаны қабылдап және
жөнелте аласыз.
Мысалы: umutker@hotbox.ru
1. Электрондық пошта жәшігінің аты (Логин).
2. @ - ... ... ... ... Hotbox – ... сервері.
4. ru – пошта сервері орналасқан мемлекет.
Microsoft Outlook Express
Outlook Express ... ... ... ... ... ... 3
Ол үшін сізге Сервис – ... ... ... ... ... (Учетные записи в Интернете) терезесі ашылады.
Сурет 4
Пошта терезесін ... Қосу ... ... ... Енді ... қосу ... іске ... (Мастер подключения к
Интернету) бұл терезеде бірінші атыңызды енгізіп әр қарай ... ... ... ... ... поштаңызды жазып әр қарай (Далее)
батырмасын басып.
Сурет 6
Енді сізге электрондық ... ... ... қажет. Алдымен сізге
поштаны қабылдайтын хаттамасын анықтап алу ... POP3 ... ... ... ... көптеген почталық серверлері IMAP
хаттамасын пайдалануды ұсынады. Поштаны жөнелту ... ... ... ... ... соң, сіз жүйеге қосылу үшін жазбаларды
тіркеу атын және жасырын сөзді енгізу қажет. ... ... ... ... ... ... адресін көрсетесіз, ... ... ... ... ... ... ... енгізу
керек.
Сурет 8
Барлығын орнатып болған соң, Дайын (Готово) батырмасын шертесіз.
Сурет 9
Бұнымен поштаны баптау аяқталған ... ... ... ... соң, қайтадан сізге сол жазбаларды
тіркеу терезесін қайта ашып, одан ... ... ... тіркеуін
белгілеп, Қасиеттері (Свойства) батырмасын шерткенде құрылған пошталық
жазбаларды тіркеуінің қасиеттер терезесі ... ... ... ... ... растауын тексеруі ... ... ... ... ... ... содан кейін
баптау (Настройка) батырмасын шертіп почтаны жөнелту серверін анықтайсыз.
Яғни кіру үшін ... ... для ... ... белгілеп жазбаларды
тіркеу жолына поштаңыздың толық атын ... ал ... ... ... ... ОК ... ... сервердегі поштаңызды бірнеше серверге орнатуға ... ... ... ... жеке ... таңдайсыз, мысалы, umitker@mail.kz,
umitker@hotbox.ru.
Осымен Microsoft Outlook Express программасы баптау аяқталды.
4 1.3. World wide web ... ... ... көп, солардың ішіндегі ең ... – World Wide Web ... ... ... ... ... WWW немесе веб ортасындағы мәліметтер қызықты, әрі көрнекті
және алуан түрлі болып келеді, онымен жұмыс ... де қиын ... ... кез келген адам орындай алады. WWW қызметі тұтынушыларға бір ... өте ... ... құжаттарды көрсетуді жүзеге асырады.
Құжаттар ішінде ... ... ... ... аудио-және
бейнемәліметтер, бұған қоса басқа ақпараттарға да көптеген сілтемелер бар.
Осындай құжаттарға кез келген адам қалаған кезінде қол ... алуы ...... мәліметтер Интернетке тұрақты қосылып тұрған web –
серверлерде сақталады.Бір тақырыпқа ... ... ... ... web – сайт деп ... Жай сайт ... парақтардан тұрады,
ал бірақ көлемді мәліметтері бар және жиі қаралатын ... ... ... бола береді.
Сурет 11. Rambler іздеу жүйесінде Web
Браузерлер. World Wide Web жүйесін ... ... ... ... программалық жабдықтамалар – web – браузерлер болады. Бүгінгі күнге
дейін ең кең таралған браузерге Microsoft ... Internet ... ... ол Windows ... кез ... ... ... жұмыс істеу өте қарапайым боп ... оның ... Web – сайт ... ... ... ... ... Enter пернесін басу
жолымен Интернет арқылы сол адрестегі Web – парақ мәліметі алынып, ... ... ... ... мен web – сервермен байланысу
сапасына қарай және де парақ ... ... ... ... ... мен ... ... болады) байланысты экранға керекті мәлімет
бірнеше секундтан бірнеше ... ... ... ... ... ақпаратты іздеу бір парақтан екінші
параққа, одан үшінші ... ... ... ... ... ... әрқайсысының адрестерін теріп отыру керек болса, оған көп уақыт
кетер еді. WWW негізінде басқа ... ... ... ісін атқаратын
тиімді механизм жатыр. Оны гиперсілтемелер деп ... ... ... мәтін сөздері арқылы немесе суреттерді таңдау ... ... ... ... ... асты ... ... түспен ерекшеленеді,
суреттер де басқалардан айрықшалау ... ... ... ... ... мен ... алып ... кезде, ол сұқ саусағы
тікейтілген ... ... ... Сол ... ... ... ... web
– адрес Internet Explorer программасы экранының төменгі жағында орналасқан
қалып қатарында ... ... 1.5 ... жұмыс істеу
Компьютерді Интернетке қосу үшін, оны тұрақты IP адресі бар басқа
компьютермен байланыстыру қажет. ... ... ... ... ... ... қызметін жеткізушілер немесе сервис-провайдерлер
деп аталады. Мысалы, Алматы қаласында Интернет ... ... ... Communications, Parasang, Қазақтелеком, Астел Арна Спринт т.с.с. сервис-
провайдерлер жұмыс істейді.
Көбінесе, мұндай мекемелер коммерциялық болғандықтан, Интернетке
қосылуды келсім шарт ... ... ... ... жергілікті желілерін тұрақты түрде қосып,
өздері Интернеттің бір бөлігі болады. Кішігірім мекемелер мен жеке ... ... ... ... ... ... линиясы бойынша
қосла алады.
Модем - компьютерді телефон линиясы бойынша ... ... ... ... ... Оның ... қызметін модуляциялау (цифрлық
сигналдарды аналогтық сигналдарға айландыру) және демодуляциялау (аналогтық
сигналды цифрлық сигналдарға айландыру) болып табылады.
Интернетте жұмыс ... ... - ... ... ... ... ... тек оның көптеген қызмет ... ... ... ... ... ... түрі ... қандай да бір ережелерге
сай өзара қарым-қатынаста болатын хаттама деп аталатын программалар жұбы.
Осы ... ... ... сервер, екіншісі - клиент деп аталады.
Әрбір қызмет түрінің әр алуан хаттамалары бар. Интернеттің қызмет
түрлерінің хаттамалары ... ... деп ... ... ... ... үшін арнайы FTP ... ... ... Интернеттен файл алу үшін мынадай іс-әрекеттер
жасау қажет:
1) Компьютерде FTP клиенті болып табылатын программа орнату;
2) FTP ... ... ... ... ... бір ... ... почтаны қолдану үшін хабары жіберу және
қабылдау хаттамалары қажет. Ол үшін почталық клиент программасы компьютерге
орнатылады және поталық ... ... ... жағынан World Wide Web қызметі жұмысын ... ... - ... ... ... Қолданушы жағынан
бұл қызметті клиенттік программалар – Web - ... ... көп ... ... - Internet Explorer, Netscape Navigator,
Opera. Барлық браузерінің басқалардан ерекшелігі, ол Windows 98 ... ... ... және оның ... ... болып табылады.
Internet Explorer браузерін іске қосу үшін Іске ... Internet Explorer ... ... ... ... ... қажет.
Егер Интернетпен байланыс жоқ болса, экранда байланыс орнатуы
басқару ... ... ... ... Байланыс орнату мүмкін емес жағдайда,
бұрынғы жүктелген Web - құжаттарды көру ... ... ... бар ... онда ... ... бойынша таңдалған
бастапқы бет экранда пайда болады.
6 2. ... ... ... ... басында Интернет жүйесінің Web-қорлары бір миллиардқа жуық
Web – ... ... Ол ... жылдары өте қарқынды екпінмен ... ... Web – ... 3-4 млрд-қа жеткенде оның ары қарай ұлғаюына
IP- адрестері өрістерінің толып ... ... шек ... Мүмкін
оған дейін адрестерікеңейтілген Интернет - 2 жүйесі шығатын болар.
Интернет жүйесінде мәліметтерді ... ... ... бар. ... іздеу қызметтерін көлемді мәліметтерді сақтай
алатын ... ... ... ... жүйелері орналасқан
компаниялар ... ... ... ... атқарылады, дегенмен ... ... ең ... ... ... ... жыл ... Yahoo!,
Alta Vista, Inkomi іздеу жүйелерінің ұйымдастыру жобаларының ... ... ... көлемді қамтиды, ал олардың қазіргі бағасы 15 миллионнан ... ... ... World Wibe Web ... ... кітапхананың оқырмандары сияқты. Кітапхана қаншалықты үлкен болған
сайын, оның ішінен керекті кітап табуға қиын ... ... емес ... жұмысты жеңілдету үшін әр түрлі салалар бойынша арнайы ... ... ... табу ісін ... ... ... ... пайдалану үшін осы іздеу жүйесін дұрыс қолдана білу
керек. WWW ... ... ... жұмысы гиперсілтемелер арқылы
байланысқан HTLM - тіліндегі құжаттарға негізделген. Іздеу жүйесіне сұраныс
бергенде, қандай сөз ... табу ... ... ... ... кейін экранға сол Web - құжаттар тізімі шығыды, ... шыға ... өте ... өз ... ... ... ... есте сақтаймыз.Осылай атқарылатын жұмыс ... ... ... гиперсілтемелер тізімін алады), іздеу
қызметтерінің жұмыс істеу ерекшеліктері әр түрлі болуы мүмкін.
7 2.1 Іздеу каталогтарын ... ... ... кәдімгі каталогқа ұқсайды. Іздеу
каталогының ... ... ... ... тақырыпты таңдаймыз да, осы
тақырыпқа байланысты мәліметтердің керектілерін ішкі категориялардан іздеп,
Web - парақтардың ... ... ... ... күні Yahoo - әлемдегі ең үлкен ... ... ... ... ... 1 ... ... сілтеме бар, яғни ол Web – құжаттардың ыңнан бір ... ... ... ... ... ең ... ... бірі.
Каталогқа мәліметтер қолмен енгізіледі. Қазір Yahoo-да 50-ге ... ... ... Олар әр күн сайын Web - парақтардағы қоғамға
қызықты, өзекті тақырып болатын құнды ... ... ... ... ... ... ... өз редакторлары жұмысынан басқа Web -
құжатпен ... ... ... де ... ... ... ереже
бойынша, кез келген Web -парақ авторы (иесі) арнайы анкета толтырып, өз
тақырыбы ... ... ... ... оны сервер адресіне жіберуі
тиіс. Бірақ ол ... ... ... ... ... ... ... кепілдік
бере алмайды, оның үстіне кез келген іздеу жүйесі өз катологін бір ... ... ... ... Оған қоса мәлімет берушілер көбінесе
қажет емес ұғымдарда немесе қате ресурстар ... ... ... ... ... ақпараттарды тексеріп, саралап барып өз
каталогтарына қосады. Yahoo ... ... ... ... ... мәліметтерді іздеп оның ішінен ең құндысын ғана теріп алатындығында
болып саналады.
Каталогты құрастырудың басқа бір тәсілін Open ... ... ... қызметі көретеді. Қор катаолгтарының кеңейтілу көзі ретінде
олар өз еркімен өздеріне керекті Web - ... ... ... ... ... ... серверден сілтеме жасай алатын
мәлімет құрастырушылардың ... ... алып ... ... ... ... көмек берушілер саны көбейіп келе жатқандықтан, бұл ... де Yahoo! ... ... ... ... бар. ... ... жұмыстың сапалығын қалыптастырмайды, сол себепті Yahoo!–ға сапа
жағынан тең келетін каталогтар тез арада пайда болмайтын сияқты.
8 2.2 ... ... ... ... жұмыс негізгі кітапхананың салалық каталогының
жұмысына өте ұқсас. Тұтынушы іздеу обьектісін табатын түйінді сөздер ... ... ал ... ... сол ... ... сөздер кездесетін Web
-парақтар тізімін құрастырады.
Егер де ... Абай және ... ... ... ... керек болса, Абай мен Лермонтов сөздері кездесетін құжаттарды іздеу
керек болады. ... ... ... ... Абай + ... немесе
Абай AND Лермонтов (AND сөзі Және болып ... ... ... ... жұмыстың барлық
кезендері толық автоматтандырылған түрде атқарылады. Мұнда «адам факторы»
орын алмайды десе де ... ... ... ... ... Web –
парақтар саны өте көп болады. 1999 жылдың жазында ірі ... ... ... ... ... ... 2000 жылы ол 300 ... ... 2.3 ... ... ... және ... ... көрсеткіштері жұмысы үш кезеңнен тұрады. Іздеу жүйесін құру
Интернеттің Web - ... ... Web - ... ... және ... іздеу жүйесін орталық серверіне көшіре алатын арнайы агенттік
програманы ... ... ... ... ... ... ... роботтары» (қысқаша «боттар»), «іздеу машиналары»,
«краулерлер» және т.б. болып аталады. ... ... көп ... ... ... ... ... программа жасап, оған артынан жалпы
есімге айналса деген ... өз атын ... ... деп ... Қазіргі іздеу жүйелерінің көпшілігі 1993-1994 жылдары университет
лабораторияларында желі мониторингтарына арналып ... ... ... ... ... Web - ... оқу кезінде олардан басқа парақтарға
нұсқалған сілтемелерді тапса, олардың ... ... Құрт ... ... WWW ... ең алыс ... түкпірлерді де қарап шығады.
Ресурстарды индекстеу. Іздеу жұмысының екінші бөлігі - индекстеу.
Орталық серверде Web –парақтардың жүздеген ... ... ... - ... ... ал солардың ішінен сұраныс берген тұтынушыға ... ... алу - бұл ... бір ... ... өте тез беру үшін ... болса солай сақтамай, арнайы құрылым түрінде сақтайды. Web ... ... олар ... ... тез ... ... ... өзгерту процесі индекстеу деп аталады. Индекстеу нәтижесінде іздеу
көрсеткіші (индексі) деп аталатын ... ... ... ... ... ... өз әдістері мен тәсілдері бар.
Индекстеу алдында іздеу ... ... ... артикльдерден,
предлогтардан, шылаулардан және де 4 символдан аз сөздерден ... ... ... ... тек қана ... сөздерді
резервтелген деп айтуға болмайды. Computer, Internet сияқты өте ... ... де ... Олар ... ... ... өйткені
олар көп жерде кездеседі.
Арнайы іздеу қызметтері резервтелген сөздер ретінде басқа ережелерді
қолдануы ... ... егер ... бабы ... (books) іздеумен
айналысатын болса, books сөзі ол үшін ... ... ... ... ... ... сан ... жұрнақ пен жалғаулардың
алынып тастауы арқылы сөздерді нормалау процесі (stemming) жүргізіледі.
Осындай өзгерістерден ... ... ағам ... балық аулауды жақсы
көреміз” сияқты сөз тіркесі «Аға балық аул жақс көр» ... ... ... ... мүмкін. Бастапқы құжат «аға», «балық», «жақсы көру», «аулау»
түйінді сөздері бойынша («біз», ... ... ... ... ... ... ... ісін әрқашан да атқарады. Inktomi
қызметіндегі іздеу жүйелерінің бірқатары осы екі ... де ... ... Ал Alta Vista ... ... ісін ешқашан да жүргізбейді, ... ... ... ... ... ... негізінде индекс даярлайды. Индекс - ... үшін ... ... ... ... базасы. Индекстеудің
көптеген тәсілдері бар. Әрине, олардың барлығы ашық айтыла ... ... ... индекстеу алгоритмі - іздеу қызметінің коммерциялық құпиясы
болып ... сол ... ... ... ... ... ... болады, ол - кері файл. Оның ... ... ... ... ... сұранысын орындау. Үшінші кезең - клиент сұранысына жауап
қайтару. Ең қуатты деген іздеу жүйелері өз ... ... ... қарап шығып, көрсетілген сілтемелер тізімін жылдам шығарады.
Жүйе клиент енгізген сөздерге талдау жасап, іздеу ... ... ... ... Бұл ... іздеу жүйелерінің
көбінесе бірдей тәртіппен орындалады ... ... ... ... ... ... тізімін құру әр түрлі ... ... ... ... ... шығару рейтингі құрылады. Іздеу
жүйелерінің әрқайсысы әр түрлі ... ... ... ... ... ... параметрлер қарастырылады. Олардың кейбіреулеріне теріс
(кері) баға беріледі. Оң баға мынадай ... ... ... ... сөздер Web - парақта бірнеше рет кездессе;
- бұл ... ... ... тұрса;
- сөздер парақтың бас жағына жақын тұрса;
- енгізілген сөздер Web - парақта кездесетін иллюстрацияларда немесе
соларға ... ... ... құралса.
Іздеу сапасы. Іздеу жүйелерін бағалау параметрлері екеу: сәйкес келу
коэффиценті және ... ... ... ... қайталану коэффиценті.
Сәйкес келу коэффиценті табылған сілтемелердің неше ... ... ... ... көрсетеді.
Керекті сөздер көлемі коэффиценті берілген тақырыпқа ... ... ... ... пайызын іздеу жүйелерінің
мәліметтер базасы беретінін көрсетеді.
10 2.4 Негізгі іздеу жүйелері
Alta Vista ... Web - ... саны ... Vista – ең ірі ... ... бірі ... табылады. Ол 1995
жыоы іске қосылып, тез дамып келе жатқан жүйе, оның ... Ask ... ... де қатыстырылады.
Сурет 12. Alta Vista іздеу жүйесі
Бұл жүйені Web - парақтар туралы ақпаратты индекстеу мен сақтауға
автоматтандырылмаған ... ... ... десе де ... ... - ... ... көбейту емес, олардың сапасын арттыру.
Direct Hit (http://www.directhit.com/)
Direct Hit жүйесін іздеу нәтижелерін «рафинаттау» ... деп ... ... ... ... ... ... бақылап, Web -
парақтар сұраныстарының рейтингісін құрып қояды. Direct Hit ... ... ... де ... ... ... ... Lycos,
LookSmart, MSN Search жүйелерінде де осы тәсілдер қарастырылады.
Yahoo! (http://www.yahoo.com/)
Yahoo - алғашқы, әрі сұранысы жоғары ... ... ... ... 1994 жылы іске ... Yahoo ... құпиясы - адамдық
фактор болып саналады. Олардың қызмет бабына 150-дей ... ... бір ... Web - ... туралы мәлімет сақталады.
Сурет 13. Yahoo ізденіс жүйесінің көмегімен түйінді сөздер бойынша
ақпарат іздеу.
Сурет 14. Aport ... ... ... ... (@Rus) ... ... ... іздеу жүйелерінің бірі. 1999 жылдың
соңында жаңадан «Апорт 2000» ... ... ... 15. Rambler ... ... ... терезесі.
Сурет 16. Rambler іздеу жүйесінде түйінді сөздер бойынша ақпарат
іздеу
Rambler - іздеу көрсеткіштердің барлық функциялары бар рейтингілік
жүйе болып ... ... да жиі ... іздеу жүйелерінің адрестері :
Yndex (http://www.yandex.com/) Excite (http://www.excite.com/)
FAST Search (http://www.alltheweb.com/)
Ask Jeeves (http://www.askjeeves.com/)
Go/Infoseek ... ... ... ... (http://www.inktomi.com/)
LookSmart (http://www.looksmart.com/)
Lycos (http://www.lycos.com/)
MSN Search (http://www.search.msn.com/)
Netscape Search (http://www.search.netscape.com/)
11 ҚОРЫТЫНДЫ
Тақырыпты қортындылайтын болсақ, ... ... ... ... жетістіктерінің бірі – дүние жүзі ... ... ... ... ... қызмет көрсету арқылы байланыстырылып қойылған.
Ғаламдық желілерді ... ... деп ... (inter – ...... ... – ол түрлі көлемде әралуан тақырып бойынша
өзінде сақтаулы мәліметтерді экран бетіне ... бере ... ... ... ... ... ... жалпы
түсініктер, Интернетпен қалай жұмыс істеу керектігін және оның қызметтері
жайлы жазып өттім. Ал ... ... ... ақпарат іздеу жүйелері
туралы, соның ішінде іздеу ... ... ... ... түсініктеме
бердім.
12 ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Г.Ә Жапарова Информатика негіздері/ Жапарова Г. Ә.- ... ... 2006ж, 44-49 ... К.М ... ... негіздері” Алматы заң әдебиет 2006ж
3. “Информатика негіздері” ғылыми әдістемелік ... №1, ... ... ... ... әдістемелік журнал №1, 2005ж
5. “Информатика негіздері” ғылыми әдістемелік журнал №1, 2001ж
6. “Информатика негіздері” ғылыми әдістемелік журнал №2, 2001ж
7. ... ... 2002ж 27 ... Отан сақшысы 2002ж №5
9. Заман Қазақстан
10. Қазму хабаршысы журналистика ... ... ... таңы 2002 ... Дидар 2000ж, 2003ж
13. Үкімет жаршысы 2001ж №7
14. Алматы ақшамы ... ... орда 2001ж ... Е.Қ ... Б.Б ... ... “Информатикадан 30 сабақ”
Алматы 2003ж
17. Камардинов оқулық

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Интернет ұғымы, мүмкіндіктері44 бет
HTML тілі6 бет
Internet желісімен жұмыс істеу тәсілдері29 бет
Macromedіa flash технологиясы туралы18 бет
«Интернет технологиялар» пәнінен барлық мамандық студенттеріне арналған әдістемелік нұсқау22 бет
Автоматты басқару теориясы пәнінен электронды оқулық жасау66 бет
Ақпараттық технологиялар. Желілер26 бет
Дистанциялық оқу12 бет
ЕК бағдарламалық қамтамасыз ету және техникалық құралдары34 бет
Жаңа ақпараттық технологиялар жайлы71 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь