Кассадағы және есеп айырысу шотындағы қолма - қол ақшаның есебі

Жоспар

Кiрiспе

I.ТАРАУ. Ақша қаражаттар операцияларын есепке алудың мәнi мен мақсаты

II.ТАРАУ. Кассадағы және есеп айырысу шотындағы қолма.қол ақшаның есебі
2.1 Кассадағы қолма.қол ақшаның есебі
2.2 Кассадағы шетелдік валюта түріндегі қолма.қол ақшаның есебі.
2.3 Субъектінің оперативтік кассасындағы қолма.қол ақшаның есебі.
2.4 Есеп айырысу шотындағы қолма.қол ақшаның есебі

III.ТАРАУ. Ақшасыз есеп айырысудың нысандары

IV.ТАРАУ. Банктердегi арнайы шоттардағы ақшалай қаржылар есебi

V.ТАРАУ. Ақша қаражаттар қозғалысының есебi

Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер
Кiрiспе

Бухгалтерлiк есеп нарық қатынастары жағдайында шаруашылық жүргiзушi субъектiлерде ерекше маңызды орынға ие. Қазақстан нарық экономикасына түгелiмен күштi, оны бүкiл әлемдiк қауымдастық та мойындады. Бұндай жағдайда бiздiң республикамызда пайдасы жоғары, тұрақты, әлемдiк нарықта бәсекелестiк қабiлетi бар кәсiпорындар неғұрлым күп болса, соғұрлым бiздiң экономикамыздың деңгейi де жоғарлай бередi. Бұл бүгiн, ертең, алдыңғы отыз жыл iшiнде де ең үзектi мәселелердiң бiрi болатыны Қазақстан Республикасының Президентiнiң «Қазақстан - 2030» деген халыққа жолдауында да ерекше аталып кеткен. Ал кәсiпорын қызметiнiң дұрыс жолға қойылуы күптеген факторларға байланысты болып табылады. Соның iшiнде бухгалтерлiк есептiң, аудиттiң, оның iшiнде қаржылық есептiң, iшкi аудиттiң және талдаудың дұрыс ұйымдастырылып жүргiзiлуi үлкен роль атқарады. Бұл қызметтердiң мәнi «тiрi» ақпаратта. Ал кiм ақпаратқа ие болса, сол әлемдi билейдi деген сүз бар. Бухгалтерлiк есептiң маңызын осыдан ақ бiлуге болады.
Есепке алу мәлiметтегi кәсiпорынның және оның құрылымдық бөлімшелерiнiң қызметiн жедел басқару үшiн, экономикалық болжамдар мен ағымдық жоспарлау жасау үшiн, сүйтiп ел экономикасының даму заңдылықтарын зерртеу үшiн қолданылады. Шаруашылық жүргiзудiң қазiргi жағдайында кәсiпорынның күрделi экономикалық тетiгiн нық, дұрыс жолға қойылған есеп жүйесiнiсiз, сондай – ақ сенiмдi экономикалық ақпаратсыз басқару iс жүзiнде мүмкiн емес. Осы тұрғыдан есептегенде ақша қаражаттарының есебi мен оның iшкi аудитi үзектi болып есептелiнедi.
Бухгалтерлiк есептi халықаралық стандарттардың талабына сай жүргiзу қазiргi кезде ең басты мәселе болып табылады. Осыған байланысты бухгалтерлiк есеп пен аудитке жүктелетiн мiндетi қай кезде болмасын күрделi болып отыр. Осы тұрғыдан қарағанда ақша қаражаттар есебiн дұрыс ұйымдастырудың рүлi зор.
Ақша қаражаттардың есебiн зерттеп бақылай отырып кез – келген кәсiпорынның жабдықтаушылары мен клиенттерiнiң кiм екендiгiн, олардың қандай тауар сататынын, қызмет күрсететiнiн, олармен қандай қарым – қатынастарда, қандай тәртiпте, қандай құжат негiзiнде жүзеге асатынын күрiп бiлуге болады.
Бұл жерде тағы маңызды бiр нәрсе – банк мекемесi. Жоғарыдағы айтылып кеткен қарым – қатынастар қолма қолсыз есеп айырысу нысанында жүзеге асырылса банк мекемесi де бұл қатынастарда үз үлесiн қосады. Яғни, кәсiпорын банкi мен жабдықтаушы банкi арасындағы қатынастар жүзеге асырылады. Бұл жерде банк қызметiмен де жақынырақ танысып, олардың құжаттарының кәсiпорын құжаттарымен қандай байланысы бар екенiн күруге болады.
Жоғарыдағы айтылып кеткен мәселелер менi қызықтырды, сондықтан бухгалтерлiк есептiң ақша қаражаттар бүлiмiн кеңiрек ауқымда қарастырып, курстық жұмысымның тақырыбы ретiнде таңдап алдым.
Пайдаланған әдебиеттер:

1. Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлiк есепке алу және қаржылық есеп беру туралы» Заңы. 26.12.1996ж. (үзгертулер мен толықтырулар енгiзiлген)
2. Қазақстан Республикасының «Аудиторлық қызмет туралы» 20.11.1998ж. Заңы
3. Бухгалтерлiк есептiң Типтiк жоспары, Қазақстан Республикасының Қаржы министрлiгi, Алматы 2002ж.
4. Бухгалтерлiк есептiң стандарттары. Алматы, 1996ж.
5. Қаржылық есеп берудiң халықаралық стандарттары, 2001ж.
6. Қазақстандағы Аудиттiң халықаралық стандарттары,2001ж.
7. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi (Негiзгi бүлiм, 1996ж.)

Арнайы әдебиеттер:
1. Айтжанова Ж.Н. «Бухгалтерский учет, отчетность и аудит устойчивого экономического развития». Алматы 2002, 205с.
2. Абдыкалыков Т.А., Сатмурзаев А.А., «Основы бухгалтерского учета и аудита» Алматы 2001, 236с.
3. «Аудит». Под редакцией профессора В.И. Подольского Москва 1997г. 432с.
4. Әбдiқалықов Т.Ә. «Бухгалтерлiк есеп және аудит». Алматы 2000ж. 168б.
5. Баймұханова С.Б., Балапанова Ә.Ж. «Бухгалтерлiк есеп», Алматы 2001ж., 236б.
6. Кеулiмжаев Қ.Қ., Әжiбаев З.М. т.б. «Қаржылық есеп». Алматы 2001г. 330б.
7. Радостовец В.К. и др. «Бухгалтерский учет на предрприятиях». Алматы 2002г. 728с.
8. Сейдахметова Ф.С. «Современный бухгалтерский учет». Алматы 2000г. 335с.
9. Тасмағамбетов Т.А., Омаров А.Ш. т.б. «Қаржы есебi» Алматы 1998ж. 475 б.
        
        Жоспар
Кiрiспе
I-ТАРАУ. Ақша қаражаттар операцияларын есепке алудың мәнi мен мақсаты
II-ТАРАУ. Кассадағы және есеп ... ... ... ... ... Кассадағы қолма-қол ақшаның есебі
2.2 Кассадағы шетелдік валюта түріндегі қолма-қол ақшаның есебі.
2.3 Субъектінің оперативтік ... ... ... есебі.
2.4 Есеп айырысу шотындағы қолма-қол ақшаның есебі
III-ТАРАУ. Ақшасыз есеп айырысудың нысандары
IV-ТАРАУ. Банктердегi арнайы шоттардағы ақшалай қаржылар есебi
V-ТАРАУ. Ақша ... ... ... ... есеп ... қатынастары жағдайында шаруашылық жүргiзушi
субъектiлерде ерекше маңызды орынға ие. Қазақстан ... ... ... оны бүкiл әлемдiк қауымдастық та ... ... ... ... пайдасы жоғары, тұрақты, әлемдiк нарықта
бәсекелестiк қабiлетi бар кәсiпорындар неғұрлым күп болса, соғұрлым ... ... де ... бередi. Бұл бүгiн, ертең, алдыңғы отыз
жыл iшiнде де ең үзектi ... бiрi ... ... ... ... - 2030» деген халыққа жолдауында
да ерекше аталып кеткен. Ал кәсiпорын ... ... ... қойылуы
күптеген факторларға байланысты болып табылады. Соның iшiнде бухгалтерлiк
есептiң, аудиттiң, оның ... ... ... iшкi ... ... ... ... жүргiзiлуi үлкен роль ... ... мәнi ... ақпаратта. Ал кiм ақпаратқа ие болса, сол әлемдi
билейдi деген сүз бар. Бухгалтерлiк есептiң ... ... ақ ... алу ... ... және оның құрылымдық бөлімшелерiнiң
қызметiн жедел басқару үшiн, экономикалық болжамдар мен ағымдық ... үшiн, ... ел ... даму ... ... үшiн
қолданылады. Шаруашылық жүргiзудiң қазiргi жағдайында кәсiпорынның күрделi
экономикалық тетiгiн нық, дұрыс жолға қойылған есеп жүйесiнiсiз, ... ... ... ... ... ... iс жүзiнде мүмкiн емес. ... ... ақша ... ... мен оның iшкi ... ... ... есептi халықаралық стандарттардың талабына сай жүргiзу
қазiргi кезде ең басты ... ... ... ... ... есеп пен ... ... мiндетi қай кезде болмасын күрделi
болып ... Осы ... ... ақша қаражаттар есебiн дұрыс
ұйымдастырудың рүлi зор.
Ақша ... ... ... ... ... кез – келген
кәсiпорынның жабдықтаушылары мен клиенттерiнiң кiм ... ... ... ... ... күрсететiнiн, олармен қандай қарым –
қатынастарда, қандай тәртiпте, қандай ... ... ... ... ... ... жерде тағы маңызды бiр нәрсе – банк мекемесi. Жоғарыдағы айтылып
кеткен қарым – ... ... ... есеп ... ... ... банк мекемесi де бұл қатынастарда үз үлесiн қосады. Яғни,
кәсiпорын ... мен ... ... ... ... ... Бұл ... банк қызметiмен де жақынырақ танысып, олардың
құжаттарының кәсiпорын құжаттарымен ... ... бар ... ... айтылып кеткен мәселелер менi қызықтырды, ... ... ақша ... ... ... ... қарастырып,
курстық жұмысымның тақырыбы ретiнде таңдап алдым.
Ι-ТАРАУ. Ақша қаражаттар операцияларын есепке алудың мәнi мен ... ... ... ... ... ... есеп
және аудит әдiстемесi департаментiнiң» №4 № «Ақша қаражаттарының қозғалысы
туралы есеп»- деп аталатын ... есеп ... ... ... мен ... яғни ... ақша ... туралы есебi осы деректi пайдаланушыларды түрлi операциялық және
инвестициялық қаржы қызметi ... ... ... ақша ... ... ... ол қаржылардың жұмсалуы туралы ақпараттармен
қамтамасыз етiп және оларға осы ... ... яғни ... ... ... бағалауына мүмкiндiк бередi» делiнген. Ал ... ... ... ... тұлғалар, субьектiлер (банктер мен
бюджеттiк мекемелерден ... ақша ... ... ... есептi
осы стандарттың талаптарына сай жүргiзедi және ... ... ... ... ... ... ... бiрге) тапсырады»
делiнген.
Барлық шаруашылық жүргiзушi ... ... ... ... ... ... ... негiзгi құралдарды,
тауарларды сатып алғанда немесе бюджеттен тыс ... да ... ... ... ... түрлi операциялар пайда болады. Әрбiр
кәсiпорын, ұйым, мекеме ... ... ... бiр ... ... үнiмiн
сатып немесе қызмет күрсетiп, жабдықтаушы ретiнде болатын болса, екiншiден
сол үнiмдердi ... ... үшiн ... ... шикiзаттар мен
материалдармен жавбдықтайтын жабдықтаушылар алдында сатып алушы ... ... мен ... фирмалардың арасында алашақ және
берешек операциялар күбiне қолма-қол ақша және қолма-қол ... ... ... ... ... қол ... есеп ... Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банк мекемесi белгiлеген ережелер мен ... ... тиiс. ... ... және ... ... ақшасыз есеп
айырысуды жүргiзу үшiн Қазақстан Республикасының банк мекемелерi:
1) ҚР Әдiлет министрлiгiнде тiркеуден ... ... ... ... ... ;
2) ... валютадағы қаражаттардың қолда бары мен қозғалысын есепке
алу үшiн заңды тұлғаларға ... ... ... ... ... бюджеттен тыс қаражаттары бойынша,
қоғамдық ұйымдарға, үндiрiстiк, коммерциялық қызметпен айналысатын жеке
тұлғаларға ... ... ... ... ... мекемелерге бюджеттiк шоттарды;
5) Ұлттық банк мекемелерiндегi екiншi деңгейдегi ... ... ... ... есеп ... ... бухгалтерлiк есебiн
жүргiзу мен оны ұйымдастырудың мақсаттары ... ... ... ... есеп ... ... толық және уақтылы дер кезiнде
есептеу.
2) ... ... ... ... және ... дұрыс,
тиiмдi пайдалануды бақылау.
3) Есеп айырысу, түлеу тәртiбiн ... ... ... ... ақшалай кiрiстерi мен шығындарын дұрыс есептеу.
Ақша қаражаттарының бухгалтерлiк есебiнiң мiндеттерi:
1) Қолма қолсыз ақша ... ... және ... қол ... қажеттi есеп
айырысуларды уақтылы және дұрыс жүргiзу.
2) Ақша қаражаттарының қолда бары мен ... және есеп ... ... тiркелiмдерде толықтай және жедел түрде күрсету.
3) Бүлiнген ... ... және ... ... ... мақсаты бойынша жұмсаудың қолданыстағы ережелерiн сақтау.
4) Белгiленген мерзiмдерге ақша қаражаттары мен есеп ... ... ... және ... ... ... ... кредиторлық берешектердiң туындауын ... ... ... есеп ... ... және ... ... шоттардағы
ақшалардың бар жоғы мен сақталуына бақылау жасау.
6) Есеп айырысу – ... ... ... ... ... қызметтер үшiн сомалардың уақтылы ... ... – ақ ... алынған ақша қаражаттарының қайтарылуына бақылау жасау.
ΙΙ-ТАРАУ. Кассадағы және есеп айырысу шотындағы ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарын сақтау, қабылдау мен беру үшін ... ... ... ... ...... жауапты адам. Ол касса операцияларын жүргізу
тәртібімен таныс болуға тиіс. Осыдан ... ғана оның ... ... ... ... ... онымен шарт жасалынады. Егер еңбек ақы мен басқа
да төлемдерді беру үшін субъекті басшысының жазбаша ... ... ... ... ... онда ... материалдық толық жеке дара
жауапкершілігі туралы олармен де шарттар жасалынады.
Кассадағы операциялар ... ... ... ... активті жинақтаушы шоттарында:
451- “Кассадағы ұлттық валюта түріндегі ... ... және ... ... ... ... ... ақша” шоттарында
жүргізіледі.
“Кассадағы ұлттық валюта түріндегі ... ... ... ... ... банкісі бекіткен кассалық операцияларды
жүргізу тәртібіне сәйкес жүргізіледі (24 БЕС).
Кассаға ақша қабылдау кассаның ... ... ... ... оған бас бухгалтер мен кассир қол ... ... ақша ... ... заңды тұлғаларға бас бухгалтер мен кассир қол қойған ақшаны
қабылдағаны туралы түбіртек беріледі. ... ... ... ... ... ... анықтау тәртібін” басшылыққа алуға міндетті.
Кассадан ақша беру кассаның шығыс ордерімен немесе басшы мен ... қол ... ... ... төлем тізімдемелерімен ақша
беруге жазылған өтінішпен, шоттармен және басқа да құжаттамен рәсімделеді.
Егер касса шығыс ордерлеріне қоса ... ... ... басшысының
рұқсат берілген қолы болса, ордерге оның қол қоюы ... ... ... ... ... ... ... ақша берген кезде кассир алушының
төлқұжатын немесе жеке басының куәлігін көрсетуді талап ... Оның ... ... оны ... және ... бергенін ордерде көрсетіледі.
Сенімхат бойынша берілген ақша жағдайында касса шығыс ордерінде
ақшаны алуға ... ... ... тегі, аты мен ... ... Егер ақша ... тізімдемесі бойынша жүргізілетін болса, ол
тізімдемеге: “Сенімхат бойынша” деген жазу жазылады. Бұл жазуды касса ... ... ... қоса ... ... еңбекке қабілетсіздігі жөніндегі жәрдемақылар мен
сыйлықтар төлем тізімдемесі бойынша таратылады, оның қас ... ... ... мен оның жалпы сомасы көрсетіледі және оған басшы мен ... қол ... ақша ... ... үш күн ... соң, ... төлем
тізімдемесіне еңбек ақысы бойынша тиесілі сомасын алмаған адамдардың аты-
тегінің тұсына мөртабан соғады немесе '' ... ... деп ... ... ... ... сома ... жалақы тізіміне енгізіледі;
тізімдемеде нақты төленген сома мен депозитке салынуға тиісті сома ... Егер ... ... ... уәкілдік алған адам жасайтын ... ... ... ... ақша ... деген жазу
жазылады.Касса ордерлерінде өшіріп жазуға, бүлдіруге және ... ... ... есебін кассир Касса кітабында жүргізіледі,
ол нөмірленуге, тігілуге және оған сүргі ... ... ... парақтар
санын басшы мен бас бухгалтер қол қойып куәландырады.
Касса ... ... ... тең екі бөліктен тұрады. Олардың
бірін кассир бірінші дана ретінде ... және ол ... ... көшіргі қағаз арқылы бергі және ... ... ... Ол
кассирдің есебі ретінде парақтың жыртпалы бөлігі болып табылады. Касса
операцияларының ... ... ... емес бөлігінің бет ... ... ала ... жыртпалы бөлігі кітапта қалатын бөлігіне сай
келетіндей етіп парақты қиылатын сызық бойымен қойғаннан кейін жазу ... ... ... ... ... бет ... салып,
парақтың жыртылмайтын бөлігінің сыртқы жағының көлбеу сызығы ... ... әрі ... бланкісі операциялар аяқталғанға дейін бір күн ... ... ... ... ... ... ... касса бойынша
шығысқа есептен шығарылмаған жалақыға арналған төлем тізімдемелері бойынша
сомасы да көрсетіледі.
Касса операциялары шағын ... онда ... ... 3-5 ... бір рет
жасалуы мүмкін. Касса кітабында ақшаның кімнен алынғаны және ... ... ... ... ... шоты, сомасы
көрсетіледі. Күн сайын, ... ... ... ... ... ... шығарады және күн аяғындағы қалдықты ... ... ... ... ... кітапта жол берілмейді. Түзетулерге кассир
мен бас бухгалтердің қол қойылуы керек.
Кассирдің есебінде ... ... ... ... соң оның деректері 451 – “Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма-қол
ақша” ... ... мен ... ... ... ... ... көшіріледі.
Касса бойынша операциялардың, яғни 451 шоттың кредиті мен дебеті
есебін кассир жүргізеді. Регистрлерге жазулар ... ... ... ... ... ... корреспонденцияланған шоттардың
сомалары біріктіріледі. Айдың аяғында есепті айдан ... ... ... ... ... ол ... ... және Бас
кітаптағы 451 шоттың қалдығына сәйкес келуге тиіс.
Касса бойынша ... ... есеп ... ... | |451 |701 |
| ... ... ... қолма-қол келіп түскен | | |
| ... ... | | |
|2 ... тиісті жал төлемі кассаға келіп түсті |451 |334 |
|3 ... ... ... ... ақша ... кассаға |451 |411 |
| |келіп түсті | | |
|4 ... ... ... ... ... ақша |451 |702 |
| ... | | |
|5 ... ... ... ... ... ... |451 |727 |
| ... ақша | | |
|6 ... ... ... төленген еңбекақы сомасы|451 |333 |
| |кассаға ... | | |
|7 ... ... ... ... ... ... ретінде |451 |333 |
| |алып,жұмсамаған сомасы кассаға қайтарылды | | |
|8 ... ... ... үшін үлес ... |451 |511 |
| |қолма-қол келіп түскен ақша | | |
|9 ... ... мен жеке ... ... ... |451 ... |кассаға қабылданды | | ... ... ... ... ... |451 ... |кассаға келіп түсті | | |
| | | | ... банк және ... тыс ... ... |451 ... |келіп түсті | | ... ... емес ... құны ... |101-106|451 |
| |төленді | | ... ... ... құны ... ... ... ... алынған материалдық құндылықтардың құны |201-208|451 |
| |кассадан төленді | | ... сату және ... ... ... |811,821|451 |
| |төленді | | ... ... ... құны ... ... |222 |451 ... есеп айырысу немесе валюталық шотқа ақшалай |441,431|451 |
| |түскен түсімдер ... | | ... ... ... өз ... ... |451 |521 |
| ... сатудан түскен табыс кассаға қабылданды | | ... мен үлес ... ... ... |
| |дивидендтер сомасы кассадан төленді | | ... мен ... ... ... |681 |451 |
| |сомасы кассадан төленді | | ... ... ... алдындағы борышы |682 |451 |
| ... ... | | ... ... ... ... ... кассадан |843 |451 |
| ... | | ... ... тиісті адамдарға кассадан төленген сома |333 |451 |
|24|Субъектінің ... ... ... |333 |451 |
| ... ... сомасы | | ... ... ... |687 |451 |
| ... ... еңбекақы сомасы | | |
| ... | | ... ... ... тыс ... ... ... |
| |сомасы кассадан қайтарылды | | ... ... ... ... түріндегі қолма-қол ақшаның есебі.
Шетел валютасымен есеп айырысуды жүргізген кезде ... 452 ... ... кассасындағы есеп субъект кассасындағы операцияларға ұқсас
жүргізіледі, тек оның айырмашылығы ... ... және ... ... ... ... ... сомалары шетел валюталарымен және
теңгеге айналдырылған түрінде көрсетіледі.
Валюта кассасы үшін жеке ... ... ... ... ... ... ... кезде жеке машинограммалардың және басқа да есеп
регистрлерінің жүргізілуі мүмкін.
Валюта ... ... ... ... де және мына ... кредиттеледі:
431-“Ел ішіндегі валюталық шоттағы қолма-қол ақша” шоты – валюта
шотынан валюта түскен кезде;
301-“Алынуға ... ... шоты – ... ... валюта
түсімінің сомасына;
725-“Бағам айырмашылығынан түскен табыс” шоты – тиісті шетел
валюталарына қатысты ... ... ... ... бағам
айырмашылықтарының сомасына;
333-“Қызметкерлер мен басқа да адамдардың қарыздары” шоты – есеп
беретін адамдардың ... ... ... ... ... кассасынан валюта берген кезде – 452-шот кредиттеледі және
мына төмендегі шоттар ... мен ... да ... ... шоты ... ... шетел валютасының сомасына;
431-“Ел ішіндегі валюталық шоттағы қолма-қол ақша” шоты – валюта
шотына өткізілген валюта ... ... ... ... шоты – тиісті
валюталарға қатысты теңге бағамының көтерілуі ... ... ... ... Субъектінің оперативтік кассасындағы қолма-қол ақшаның есебі.
Қоғамдық тамақтандыру мен бөлшек сауда кәсіпорындарының ерекшелігіне
байланысты олардан түсетін ... ... ... ... ... бойынша түсетіндіктен, оларға оперативтік кассасының ... тура ... ... ... ... сауда залында
орналасады.№1034 6 тамызда шыққан ... ... ... сәйкес, қолма-қол ақшамен есеп ... ... ... ... Ережесі бекітілген. Аталған ережеде тыңшылық
жадысы бар ... ... ... ... енгізуді ұсынған болатын.
Кассалық аппараттарды міндетті түрде салық ... ... ... ... үшін ... ... ... керек: арыз,
заңды тұлғаның мемлекеттік тіркеуден өткені туралы куәлігінің көшірмесі,
БКМ ... ... ... ... ... ... ... т.б. Салық органдары арыз бланкісінің дұрыс толтырылғанын және БКМ-
ның ... ... ... ... ... ... ... сосын
ТЖБКМ-на карточкасын береді. БКМ-ның пайдалану мерзімі біткен соң салық
органына қайтарылады. БКМ ... ... ... ... ... ... жадында сақтайтын қондырғыға пароль енгізеді. Пароль
шаруашылық жүргізуші субъектінің тіркеуден ... ... ... ... кассаға түскен кезде 451”Операциялық кассадағы
қолма-қол ақша” аралық шоты дебеттеледі және мына ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарының
жүктер мен жолаушылар тасымалы ... ... ... ... және басқа да шоттар-кассаға алынған түсімнің сомасына;
301- “Алынуға тиісті қарыздар” шоты – сатып ... мен ... ... ... ... ... түскен түсімді өткізгенде – 451 шоты
дебеттеледі де, ал 451 ... ... ... ... ... ... Есеп ... шотындағы қолма-қол ақшаның есебі
Банкі шоттары теңгемен де, шетелдік валютамен де ашылуы мүмкін.
Банк келісім бойынша ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... келіп түсетін ақшаны қабылдауды, оның ... ... ... тиесілі ақша сомаларын аудару жөніндегі ұйғарамын
орындауды және басқа да қызмет ... ... өз ... ... ... ... жасалған келісім-шарты келесі мәліметтерден тұрады:
реквизиттері, келісім мәні немесе келісім-шарттың жасалған ... ... ... ... салық төлеуші-шот иесінің тіркеме нөмірі, банктің
көрсететін қызметінің шарты және ... ... ... ... ... ... ... да жағдайлар қарастырылуы мүмкін.
Банк пен Қазақстан Республикасының резиденті – заңды тұлға ... ... ... ... арасында келісім жасау үшін: қойылған
қол үлгілері және мөр таңбасы бар құжаты клиенттің салық есебіне қойылғанын
растайтын, ... ... ... ... ... ... құжаты,
аудандық еңбек және халықты әлеуметтік қолдау бөлімі берген ... ... ... ... ... ... төлеуші ретінде тіркелгендігі жөніндегі фактісін растайтын
белгіленген үлгідегі құжаты, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... үлгідегі құжаттың көшірмесі ... ... ... көшірмесі, ҚР заң тәртібімен ... ... ... ... ... ... шоттарын ашқан кезде, банктер салымдарды салушылардан
қабылдауға ... ... ... ... ... ... әрекет етіп тұрған заң актілері мен келісім-шартта қарастырылған
тәртіпте және ... ... ... ... өз ... де банкте шот иесінің пайдасына жаңылыс аударылып кеткен ақша
қаражаттарының фактісі ... онда ол сол ... шот ... ... ... құқылы. Бірақ бұл жағдай келісім-шартта
қарастырылғаны жөн.
Банктегі шоттардың көшірмесін беру келісім-шартқа ... ... ... асырылады. Банк шот иесіне олардың есеп шоттарының
көшірмелерін беру ... ... ... егер бұл ... болса, арнайы адам жұмсау арқылы жүзеге асырылады. Банк шот
иесіне олардың есеп шоттарының көшірмелерін беру ... ... егер бұл ... ... ... ... адам ... арқылы
атқаруға құқылы. Банктердегі есепшоттары бойынша ... ... ... ... ... шот ... ақша қаражаттарының
жұмсалынбауына немесе алуға тыйым салу ... бар ... ... ... негізінде жүзеге асады. Банкідегі есепшоттары бойынша
операциялардың жаңартылуы осы шешімдерді қабылдаған тиісті ... ... ... ... ... ... асырылады.
Жаңадан ашылатын заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ұсынуы тиіс, ол
үшін банк келісім-шарттың негізінде оларға уақытша жинақ шоттарын ашады. Ал
мемлекеттік ... ... соң ... ... ... ... ... шоттары оның иесінің өтініші бойынша жабылады.
Заңды тұлға – шот иесін тарату немесе қайта ... ... ... ... шотын бір жылдан астам, ал жеке тұлғалардың шотына үш
жылдан астам кезеңде ақша ... ... ... ... ... ал басқа жағдайда оны жабуға тыйым салынады.
Банкідегі есепшот жабылғаннан кейін субъект осы жөнінде он ... ... шот ... ... ... жабылғандығы туралы хабарлама
жасалуы тиіс.
Есепшоты жабылған кезде сондай-ақ иесінің аты ... ... ... – шот иесі ... ... ... банкіге
қайтаруы керек.
Есеп айырысу шоты бойынша жүргізілетін ... есеп ... ... |Есеп айырысу шотына субъектінің жарғылық |441 |511 |
| ... ... ... үлес ... | | |
| ... түскен сома | | |
|2 ... ... ... өнім, |441 ... ... ... ... ... үшін | | |
| ... ... сома | | |
|3 ... ... ... ... ... ... | | |
| ... | | |
| ... ... ... ... |441 |302 |
| ... пайыздар. |441 |332 |
|4 ... ... ... ... алушылардан |441 |724,332 |
| ... үшін ... ... | | |
|5 ... ... ... алып ... |441 |724 |
| ... ... ... ... есеп ... | | |
| ... ... ... | | |
|6 ... ... ... ... келіп кіріске |441 |451 |
| ... сома | | |
|7 ... да ... ... өтеу үшін |441 |334 |
| ... ... сома | | |
|8 ... айырысу шотына келіп кірістелген банк |441 |601 |
| ... | | |
|9 ... ... шотына банктегі арнайы шоттан |441 |423 |
| ... ... сома | | ... ... ... ... ... кірістелген банктен|441 |602 |
| |тыс ... ... | | ... ... ... ... келіп түскен акциялардың |441 |724 |
| ... | | ... ... ... ... ... ... |441 |724 |
| ... ... ... ... | | ... ... айырысу шотына келіп түскен ұзақ |441 |724 |
| ... ... ... ... | | |
| | | | ... ... айырысу шотына құнды қағаздарды |441 |723 |
| ... ... | | ... ... өз ... қайта сатудан есеп |441 |521 |
| ... ... ... ... ... | | |
| | | |411 |
| ... деп ... ақша ... |441 | ... ... ... ... келіп түсуі | | ... ... ... ... ... ... ... |631,633,634|
| |айырысу шотына қайтарылды | | ... ... ... ... ... ... ... |441 |726 |
| ... ... | | ... |Бағасы есеп айырысу шотынан төленіп кіріске |101-106 |441 |
| ... ... емес ... | | ... ... есеп ... шотынан төленіп кіріске |121-125 |441 |
| ... ... ... | | ... |Құны есеп айырысу шотынан төленген |126 |441 |
| ... ... ... ... ... | | |
| |алу | | ... ... табынды толтыру үшін жас малдарды |126 |441 |
| ... ... ... ... есеп ... | | |
| ... ... | | ... |Ағымдағы айдың қысқа мерзімді жалдық |811,821, |441 |
| ... есеп ... ... ... ... | |
| | |687 | ... |Материалдарды қосалқы бөлшектерді сатып алу |351 |441 |
| ... ... ала ... ... есеп айырысу | | |
| ... ... сома | | ... ... көрсетушілерге, орындаушыларға |352 |441 |
| ... ... үшін ... ала ... | | |
| ... есеп ... ... төленген ақша | | |
| ... | | ... ... ... қағаздардың құны есеп айырысу |401-403 |441 |
| ... ... | | |
| | | | |
| | | | ... ... және банктен тыс мекемелерден алынған |601-603 |441 |
| ... есеп ... ... ... | | ... |Үлес қосушыларға, акционерлерге есептелінген |621-622 |441 |
| ... ... есеп ... ... ... | | ... ... тұлғалар мен жеке адамдардан ұсталынған|631,634 |441 |
| ... ... есеп ... ... бюджетке | | |
| ... | | ... ... құнға салынған салық сомасы есеп |633 |441 |
| ... ... ... ... | | ... ... ... ... төлемі |651 |441 |
| ... ... ... ... | | ... |Әлеуметтік салық сомасы есеп айырысу шотынан |634 |441 |
| ... ... | | ... ... ... ... үшін |671 |441 |
| ... сома есеп ... ... ... | | ... ... ... жал төлемі есеп айырысу шотынан|683 |441 |
| ... | | ... ... қағаздарды сатуға байланысты кеткен |843 |441 |
| ... ... есеп ... шотынан төленді | | ... ... және тағы да ... |451 |441 |
| ... төлеу үшін есеп айырысу шотынан | | |
| ... ақша ... | | ... ... есеп айырысудың нысандары
Ақшасыз есеп айырысудың негізгі нысандары: төлем тапсырмалық ... ... есеп ... төлем-талап тапсырмалық нысандары.
1. Төлем тапсырмалық нысан.
Қазіргі жағдайда қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың ең кең ... ... ... ...... өзіне қызмет көрсететін
банкіге өз есеп шотынан тиісті соманы ақша алушының есеп ... ... ... ... ... ... ... төлемнің операциясын
жүргізудің дәйектілігі төмендегідей:
1. Тауар жеткізуші келісім шартқа ... ... ... кейін
төлеушінің атына фактура шот ұсынады.
2. Сатып алушы тауарды алғаннан кейін төлем тапсырмасының жинақтамасын
толтырып, оған ... ... ... ... ... ... банкіге
тапсырады.
3. Құжаттарды тиісті тексеруден өткізгеннен кейін банк көрсетілген соманы
сатып алушының есеп ... ... да : а. ... жеткізушінің есеп
шотына түсіреді. Егер олардың шоттары сол банкте болса.
б. Басқа банктегі тауар жеткізушінің есеп шотына аударады.
4. ... ... ... көрсететін банк түскен соманы соның есеп шотына
есепке жатқызады.
2.Аккредитивтік нысан
Аккредитивтік нысанды қолданғанда құжаттардың айналымы келесі
түрде ... ... ... ... тауар өндіруші өнлірілген тауарының жөнелтуге
дайын екенін сатып алушыға хабарлайды және одан аккредитив ұсынуын талап
етеді.
2. Сатып алушы бұл ... ... ... өзіне қызмет ететін ... ... ... ... өтініш береді.Ол өтініште
аккредитивті қандай жағдайда пайдалануға болатынын ... ... ... ... ... банк ... ... сатып алушының есеп
шотынан шығарады да, оны аккредитивтер деген шотқа жатқызады.
4. ... ... ... ... ... ... шотқа есепке алады және бұл ... ... ... ... жөнелтуші шартта көрсетілген талаптарға сәйкес дайындалған ... ... ... ... қатар тауардың жөнелтілгенін
дәлелдейтін барлық құжаттарды өз банкісіне тапсырады.
6. Бұл банк тиісті ... ... ... есеп ... ... ... есеп ... нысаны
Бұл қай жағынан алып қарағанда да өте ... ... ... есеп ... үшін ... ... алушы өтініш беріп, өзіне ... ... 10,25,50 чегі бар чек ... ... ... ... бұдан
былай қозғалысы мынадай:
1. Сатып алушы алмақшы болған тауарды іріктеп ... да, оның ... ... ... Чек ... сол ... келесі күні ( тәртіп бойынша 10 күннің ішінде )
сатып алушының ... ... ... ... ... ... бұл чектің сомасын тауар жіберушінің есеп
шотынан есепке алады.Егер оның есеп шоты ... ... ... тиісті
соманы сол банкке аударады.
Банк чек берушіден ( ... чек ... ) ... ... егер де мынадай жағдайлары анықталса:
- егер де жазумен жазылған сомасы ... ... ... ... ... өтіп ... төлем құжаттарында жасанды жазулардың белгілері бар болса;
- чек әртүрлі қолмен және әртүрлі сиямен жазылған болса;
- чектің қорғалу деңгейі оның ... сай ... ... көрсетілген реквизиттер қате болса;
- чектегі қойылған қолда үлгі ретінде ... ... ... ... чектің жабу сомалары жеткілікті болмаса;
- чектің басқа да дефектілері бар болса.
4. Төлем-талап тапсырмалық нысаны
Есеп ... ... ... ... былай жүзеге
асырылады:
1. Тауар жөнелтуші тауарын жөнелткеннен кейін шарт бойынша ... ... ... құжаттың жинақтамасын толтырады. Содан кейін
сол құжатты тауар, ... жүк ... ... ... ... ... Ол банк бұл ... төлеуге келісім беру үшін сатып алушыға береді.
3. Банктік 3 ... ... ... ... ... төлемді не толығымен, не
ішінара төлеуге келісімін береді.Өзінің шешімін сатып алушы ... ... ... ... ... ... Бұл банк тиісті соманы сатып ... ... ... тауар
жөнелтушінің банкісіне аударады.
5. Ол банк түскен соманы тауар жөнелтушінің есеп шотына есепке алады.
ΙV-ТАРАУ. ... ... ... ... ... ... ... фирмалар үздерiнiң ақшалай қаржыларын сақтауға
банк ... ... шот ... ... Бұл ... ... ақшалай қаржылар, чек кiтапшаларындағы ақшалай қаржылар,
банктердегi арнайы шоттардағы ақшалар және ... да ... ... есеп ... ... субъектiлер ... ... ... - деп ... ... ... ... да кәсiпорындар мен ұйымдардың, ... ... ... ақша ... есептейдi. Негiзiнен есеп айырысудың бұл
түрi басқа қаладағы (субъектi орналасқан ... ... ... ... қолма қол ақшасыз есеп айырысу үшiн қолданылады. ... бұл түрi ... ... қол ақшасыз есеп айырысуға ұқсас болып
келедi. Бұл есеп ... ... ... ... ... үзiне қызмет күрсететiн
банк мекемесi арқылы ... шоты ... яғни оған ... ... аккредетив ашады. Есеп айырысудың бұл түрi 1931 жылдан
қолданылып келедi. Аккредитивтердегi ақшалай қаржылар бойынша есеп ... ... дер ... түленуiн қамтамасыз етедi.
Аккредитив-сатып алушыға қызмет ететiн банк мекемесiнiң осы кәсiпорынды
немесе ұйымды жабдықтайтын шаруашылық субъектiсiне қызмет күрсететiн банк
мекемесiне ... ... ... ... дәлелдейтiн құжаттар бойынша төлем түлеу жайлы тапсырмасы.
Аккредитив тек бiр ғана жабдықтаушымен есеп айырысуға арналады. ... ... ... мен ... ... ... ... сәйкес бекiтiледi. Бұл шартта мыналар күрсетiлуi қажет:
1. Түлеушiнiң тапсырмасы бойынша аккредитивтi ... ... ... ... ... түрi және оның орындалуы мен пайдалануының әдiсi мен
тәсiлi
3. Аккредитив ... ... ... алу үшiн ... үзiне қызмет
ететiн банкке тапсыруға тиiстi құжаттардың толық тiзiмi және нақты
сипаттары
4. Тауарларды, материалдарды ... ... ... ... кейiн құжаттардың банк мекемесiне тапсырылу
мерзiмi және ... ... ... ... ... ... яғни оның ашылғандығы ... ... да ... құжаттар мен шарттар.
Аккредитивтердiң «үтелiнген» (депоненттелген) және «үтелiнбеген»
(депоненттелiнбеген) - деп ... ... ... ... Аккредитив
сонымен қатар «керi шақырылатын» және «керi шақырылмайтын» болып екi түрге
бүлiнедi.
Тапсырыс берушiнiң үзiнiң ... ақша ... ... ... ... ... берген несиесiнiң есебiнен жабдықтаушы кәсiпорынға
қызмет күрсететiн ... ... - шарт ... ... ала ... - «Өтелiнген аккредетив (депоненттелген)» болып есептеледi.
Ал сатып алушы кәсiпорын мен жабдықтаушы ... ... банк ... арасында аккредитивте күрсетiлген қаржы сомаларын
аударуға тек қана келiсiм-шарт жасалынып келiсiлген, яғни ақша ... ... онда бұл - ... ... түрi ... ашу жайлы келiсiм-шартта қарастырылған келiсiмдердi
үзгертуге, жоюға тек сатып алушы, яғни қаржы ... ... ... құқы ... ... аккредитив - «Керi шақырылатын аккредитив» болып
саналады.
Аккредитивтi ашу үшiн төлем түлеушi кәсiпорын үзiне қызмет ... ... арыз ... және ... қатар мына құжаттарды күрсетулерi
қажет:
1. Жабдықтаушы шаруашылық субъектiсiнiң аты.
2. Аккредитив ашылатын келiсiм-шарттың күшiрмесi.
3. Аккредитив ... ... ... ... ... ... және ... Аккредитивтен төлем түлеуге қажет болатын құжаттардың толық және
нақты ... ... ... ... ... ... ... немесе орындалатын жұмысқа төлем
түлеуге арналғандығы және оны ... үшiн банк ... ... ... ... ... сомасы.
Аккредитивтен қаржы алу үшiн ... ... ... тиеп
жiбергеннен кейiн аккредетивтiң ... ... ... ... ... ... Бұл ... аккредетивте күрсетiлген шарттарды
толық қанағаттандыратындай болуы керек. Егер аккредетивте қарастырылған бұл
шарттың ... ... ... ... қаржы түленбейдi. Егер
аккредитивте қарастырылған шарт бойынша сатып алушы кәсiпорынның ... ... ... ... онда ол адам ... яғни ... ... мына құжаттарды күрсетуi қажет:
1. Түлқұжат немесе оның орнына жүретiн басқадай құжаттар.
2. Аккредитив ашқан кәсiпорын берген iс-сапарлық куәлiк пен ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда жабылады:
1. Аккредитивтiң мерзiмi бiткенде.
2. Аккредитивтi жабу туралы жабдықтаушының ... ... ... ... ... ... сома ... алушының
(түлеушi субъектiнiң) банкiсiндегi ... ... ... ... ... ... ақшалай қаржылар» шотының дебетiне
қай шоттан аударылғанына қарай, егер есеп ... ... ... ... ... шоттардын аударылса: 431 немесе 432 ... ... ... ... аударылса: 601-шоттың, банктен тыс
басқа да мекемелердiң несиелерi есебiнен аударылған ... 602 ... 603 ... кредитiне жазылады. Ал жабдықтаушыға аккредитивтен түленген сома
бухгалтерияда 671-«Мердiгерлдер мен жабдықтаушылармен есеп айырысу» шотының
дебетiне 421-«Аккредитивтегi ... ... - деп ... шоттың кредитiне
жазылады. Ал аккредитив ... ... ... немесе
жұмсалынбаған сома 441, 431, 432, 601, 602 және 603-шоттардың тиестiлерiнiң
дебетiне, 421-шоттың кредитiне жазылады.
Чектермен есеп айырысу. Есеп ... бұл ... ... ... иесi
(чек берушi) үзiнiң шотынан сатып алушының (чек ұстаушы) ... ... бiр ... ... жүнiнде үзiне қызмет күрсететiн банкке чек
түрiнде жазбаша тапсырма бередi. ... ... ... ... үшiн есеп ... және «Қазақстан Республикасында чектермен
есеп айырысу ережесiнде» ... ... ... ... Чектер
үтелген және үтелмеген болып бүлiнедi. Бiрiншiсi – депозитпен үтелген,
екiншiсi – алдын – ала ... ... ... қатар чектер түленуi
жүнiнде банк кепiлдемесiне ие болуы ... ... ... ... ... да. Чек ... мен банктiң құқықтары мен мiндеттерi чектi қолдану
келiсiм – шарты негiзiнде ... ... чек ... ... ...... ... немесе жеке тұлға) чектерiн түлеу мiндеттерiн үзiне алады,
ал клиент үзiне банктiң белгiлеген чектi беру және ... ... ... жүктейдi. Чек ұстаушы құқықтары чек берушiден чектi алу
моментiнен бастап туындайды.
Чек кiтапшасын алу үшiн ... ... ... ... ... иесiнiң жеке шотындағы қаражаты депоненттеуге арналған,
субъектiнiң шоты бойынша операциялар ... ... ... қол ... бар ... қолы ... ... тапсырмасы мүртаңбасы қойылып,
оған қоса берiледi. Чек кiтапшасының лимитi чек ... ... ... ... ... ... шектi соманы бiлдiредi. Ол банк белгiлеген сомадан кем
болуы мүмкiн ... ... ... мен ... ... ... ... тұтынысынан әдетте күп болуы да мүмкiн.
Чектермен есеп айырысу есебi активтiк 422 «Чек кiтапшаларындағы ... ... ... ... чек ... онда ... лимит сомасында алған
кезде Д-т 422 К-т 441, 431, 601
2. Банктен алынған чек ... ... ... ... ... ... қарай есептен шығарылады, яғни жеткiзушiлер,
үзге де кредиторлар ұсынған чектi банктiң үтеу сомасы Д-т 671, 687 ... ... ... ... ... ... Д-т 821 К-т ... Iссапарға жiберiлген адамдар үшiн жол жүру билеттерi ... ... ... 333 К-т 422
5. Чек кiтапшасы лимитiнiң ... ... ... шотқа есептелдi Д-т 441, 4314, 601 К-т ... 423 ... ... ... және ... ... ... операциялар банк күшiрмесiнiң негiзiнде №3 журнал-ордерде
(кредитiнде) күрсетiледi.
Жолдағы аударымның және банктегi арнайы шоттардағы ... ... ... әлi ... ... келiп түспеген, яғни кiрiске
алынбаған ақша қаражаттары жолдағы ақшалай ... ... ... ... ... ... жолдағы ақшалай қаражаттар»-деп аталатын
шотта жүргiзiледi. Бұл шот ай соңында ... ... ... ... ұйым ... ... аударылған, бiрақ әзiрге келiп түспеген,
яғни кiрiске алынбаған ... ... ... ... ... ... Бұл ... кәсiпорындар, фирмалар немесе ... ... ... ... ... сатып
алушылардың банктерге, сақтық ... ... ... ... ... ... әлi түспеген, аударылғандығы туралы тиiстi ... ... ... есептейдi. 411-«Жолдағы ақшалай қаражаттар»
шотында ақша қаражаттарын есептеу үшiн мынадай құжаттар ... ... ... ... ... да ... ... түсiмдi банкiнiң
қабылдағанын дәлелдейтiн құжат.
2. Почта бүлiмiнiң ақшаны ... ... ... ... ... олардың ақша аударғаны жайлы берген авизасы
(бұл авизада ақшаны ... күнi, ... оны ... ... ... аты ... ... және фирманың бухгалтериясы аударылған жолдағы
ақшалардың ... есеп ... ... басқа да тиiстi шоттарға уақтылы
да, дер кезiнде түсiп ... ... ... жасап отыруы керек.
Кәсiпорындар, ұйымдар, фирмалар арасында жолдағы аударылған шетел валютасы
да осы 411 «Жолдағы ... ... ... шотында есептелiнiп,
бiрақ бүлек күрсетiледi.
Кәсiпорындар мен ұйымдарда, мекемелерде нақты ақшамен қатар ... ... және ... ... ... ... ... сонымен қатар үкiметтiң жәрдемi ретiнде берiлген ... ... ... ... ... талап ететiн басқа да
қаржылар сақталады. ... ... ... ... ақшалай қаржылар»
шотында есептеледi:
1.Әлеуметтiк мекемелердi ұстауға пайдаланушылардан келiп түскендерi Д-т
423 К-т 334
а) электр энергиясын, ... ... ... ... ... түлеу Д-т
671 К-т 423
б) ТМҚ, инвентарь сатып алу Д-т 201-206, 208, 125 К-т423
4. Ұзақ мерзiмдi ... ... ... ... ... ... жеке шоттан жұмсалатын қаражаттар Д-т
423 К-т 687/мақсатты қаржылар, 641-643
5. Атқарушы билiк органдарының демеу қаржысы ... Д-т 423 ... ... ... ... (қарыздық қолхат, мiндеттеме)
–бұл вексель берушiнiң вексель ... ... ... ... ... ... жеткен бойда қарыздық мiндеттеменi сүзсiз түлеудi
куәландыратын бағалы ... ... ... ... ... коммерциялық несиенiң
түрi (вексельдiң бiр иегерден басқасына берiлуiн ақша ... екi түрi ... Жай ... борышкер жазып бередi және оған қол қояды. Екi тарап
қатысады: вексель ... және ... ... ... ... мен күнi, ... ... сомасы немесе % түлеу жүнiндегi
мiндеттеме ... ... ... мерзiмi мен орны, алушының атауы,
екi тараптың қойған қолдары ... ... ... ... – бұл ... ... ... мерзiмде ұсынушыға немесе үшiншi тұлғаға (эмитентке)
түлеу жүнiнде кредитордың (трассантың) борышкерге (трассатқа) берген
бұйрығы. Аудармалы ... ... ... ... қолының
(индосаменттiң) күмегiмен акцептеуге тиiс. Вексель бiрнеше рет
пайдаланылуы мүмкiн, сүйтiп ... ... ... ... атқарады. Вексель қаражаттардың айналымын, ... ... ... ... ... ... ұстаушы индосаменттiң күмегiмен вексельдi төлем мерзiмi
басталғанға дейiн банкке табыстайды және банк ... ... ... ... ... ... сомасын алады.
Бухгалтерлiк есепте ... ... ... қамтамасыз ететiн
берешек сомасы күрсетiледi. Ал вексельдiң үзi баланстан тыс 006
“Қатаң есеп беру ... ... ... мүмкiн. Алынған
үнiмдер, жұмыстар мен ... ... ... үшiн ... және ... ... есеп айырысудың 302-«Алынған
вексельдер» шотында жүргiзiледi.
Банктегi арнайы шоттағы ақша қаражаттар бойынша ... ... ... ... ... ... ... шоттар бойынша операциялар есебiнiң сызбасы
№11
|қаражатты | ... ... | ... да ... |
|депонирлеудiң төлем| ... | ... ... | | | | ... күшiрмесi ... ... №3 ... және 411, 421, 422, 423, 424 ... ... ... кiтап ... есеп беру ... Ақша ... ... есебi.
Ақша қаражаттар қозғалысының есебi №4 БЕС сәйкес жасалынады. Есеп
берудi құрудың қажеттiлiгi ақша ... ... ... мен ... ... ... және ... қызметi жүнiнде мәлiметке ие болуда жатыр.
Ақша қаражаттар қозғалысы туралы ... ... ... ... ... үзгерiстердi бағалауға мүмкiндiк бередi,
шаруашылық субъектiнiң операционды, инвестициялық және қаржылық қызметi
бойынша есептi мерзiмде ақша ... ... ... мен ... ... қамтамасыз етедi.
Операционды қызмет – заңды тұлғаның табыс табу мақсатындағы негiзгi
қызметi, сонымен қатар инвестициялық және қаржылық қызметке жатпайтын басқа
да ... ... – ұзақ ... ... сатып алу және сату.
Қаржылық қызмет – нәтижесiнде меншiктiк капитал мен ... ... мен ... үзгеруi болып табылатын заңды тұлғаның қызметi.
Операционды қызметтен түскен ақша ... ... ... және ... ... қолдану арқылы күрсетедi.
Тiкелей әдiс ақша қаражаттардың келiп түсуi мен ... ... ашып ... және олар қызметтiң қай түрiне жататынын
анықтауды күздейдi. Бұл әдiс ... ... ... ... ... есеп берудiң әр бiр ... ... ... ... үнiмдi
сатудан түскен түсiмнен материалдарды сатып алу бойынша төлем ... ... ... ... ... ... несие үшiн пайыздарды
төлемiн, бюджетке төлемдер сомасын азайтып тастайды.
Тiкелей әдiстi қолданған кезде операционды қызмет ... ... ... ... мен ... ... жұмысты, қызметтi сатудан
түскен түсiмнен, алынған аванстан, проценттен, дивидендтен, роялти және
басқа да ... ... мен ... ... ... ... аванстардан, еңбек ақы, бюджеттiк ... ... тыс ... ... тұрады.
Жанама әдiс – бұл тәсiлдi қолданған кезде таза табыс ... ... ... мен мiндеттемелер, қаржылық емес операциялар, ... ... есеп беру ... ... ... мен шығыстар
үзгерiсiне түзетiледi.
Тәсiл баланстағы және қаржы – шаруашылық қызметiнiң нәтижесi бойынша
есеп берудегi ақпаратқа негiзделiп қолданылады. ... ...... нәтижесi бойынша есеп берудегi әр бiр бап ... ... ... есеп беру ... салыстырғандағы үзгерiстер сомасына
тек таза табыс (зиян) қана түзетiледi.
Таза табыс (зиян) түзетулерi
|Таза табысты түзететiн ... ... ... ... ... ... мен материалды емес |Есептелген амортизация сомасы таза |
|активтерге тозуды есептеу ... ... ... ... |
| ... олар ... ... әкелген |
| |жоқ ... ... ... ... ... ... есептi |
|үзгерiсi: дебиторлық борыш, қорлар, ... ... ақша ... |
|болашақ кезең шығындары, басқа да ... ... де ... ... активтер және т.б. ... және ... ... |
| ... ... ақша ... |
| ... ... ... ... ... ... ... мiндеттемелер (қысқы |Ағымдағы мiндеттемелер сомасының ... банк ... ... ... ақша ... ... ... қарыз, салық төлемдерi |ұлғайтады және ... ... ... ... да ... ... ... ағымдағы мiндеттемелердiң |
|сомаларының үзгерiсi ... ақша ... ... |
| ... ... ... ... |
Инвестициялық және қаржылық қызмет.
Инвестициялық қызмет – ұзақ ... ... алу және ... ... беру және алу. ... ... жататындар:
- материалды емес активтердi, негiзгi құралдарды басқа да ұзақ
мерзiмдi активтердi сатып алуға ... ақша ... ... қаржы инвестициялярын сатып алу; басқа кәсiпорындарға заемдар ұсыну;
басқа да төлемдер.
Инвестициялық қызмет бухгалтерлiк баланста ұзақ мерзiмдi активтердi
енгiзетiн ... ... ... ... ... қаржылық
ивестицияларға әсер ететiн опреацияляр да ... олар ...... ... бөлімшесiнде күрсетiледi. Акцияларды, негiзгi
құралдарды үткiзумен байланысты табыстар немесе ... ... ғана ... ... ақша ... ... туралы
есебiнде үз орнын табады.
Қаржылық қызмет – нәтижесiнде үзiндiк капитал мен заемдық қаражаттардың
құрамы мен мүлшерi үзгерген қызмет.
Оған ... ... және ... да ... ... ... түскен ақша
қаражаттары, банктiк және банктiк емес кредиттердi алу, басқа да
түсiмдер;
- ... және ... емес ақша ... ... ... акцияларды сатып алу, дивидендтердi түлеу, басқа да
төлемдер.
Кәсiпорын ақшалай емес инвестициялық және қаржылық операцияларды ... ... ... ... емес активтердi, негiзгi құралдарды ұзақ мерзiмдi несие
есебiнен сатып алу;
- кредиторларға акция мен басқа да ... ... беру ... ... үтеу;
- басқа кәсiпорындардың акциясын оларға эквиваленттi дайын үнiм ... ... ... ... арқылы иемдену т.б.
Ақша қаражаттар қозғалысы туралы есебiн жасағанда арнайы үңделген
таблицалар қолданылады, оларда келесi ақпарат ... ... ... ... ... әдiсi)
- алдыңғы жыл және есеп беру жылы бойынша баланстар, олар әр бiр бап
бойынша мәлiметтерге салыстыру жүргiзiп, әр қайсысы ... ... ... ... ... ... ... қызметiнiң нәтижесi бойынша алдыңғы жыл мен есептi
жылдың есеп берулерi, бұлар табыс пен шығыстың, ... ... ... ... ... пайданың (зиян) барлық баптары бойынша
мәлiметтердi салыстыруға мүмкiндiк ... ... ... ақша ... келiп түсуi немесе
шығысын арттыратын не ... ... ... қай ... ... инвестициялық, қаржылық) анықтауға болады. Бұл ... ... ... есеп ... ... ... ... туғызады.
Операционды қызметтiң нәтижесiндегi ақша қаражаттардың қозғалысын
тiкелей әдiспен ... ... ... ... әсер ... тiкелей
келiп түсуi мен шығысымен байланысты операцияларды айқындайды, яғни ... ... ... шоттар корреспонденциясындағы операциялар және
ақшалай емес операциялар болған жағдайда, олар бiрiктiрiлiп есеп беруде ... ... Бұл ... қызмет түрi бойынша операцияларды алдын – ала
бүлiп алу қажет (операционды, инвестициялық, қаржылық).
Қорытынды
Сонымен, ... есеп ... ... басқару жүйесiнде маңызды
орындардың бiрiн алады. Ол үндiрiстiң, айналыстың, бүлудiң және ... ... ... ... ... жағдайын сипаттап,
басқарушы шешiмдерiн қабылдаудың негiзi ... ... ... ... есеп ... есеп ... ... шоттар жоспарында бекiтiлген принциптерiне сәйкес жүргiзiледi.
Әр бiр кәсiпорын үзiнiң қызметi барысында сатып алынған тауарлар,
күрсетiлген ... ... ... үшiн ... ... ... ... мекемелермен, бюджеттен тыс қорлармен және т.б.
мекемелермен есеп ... Ал, есеп ... ... ... ақша ... ... ... жағдайына байланысты. Ақша
қаражаттар бойынша есеп айырысу қолма қол және ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу шоты, валюталық шот, ... ... ақша ... ... ... ... ал ... ақшалардың есебi касса операцияларының есебi бойынша жүзеге асады.
Барлық шаруашылық субъектiлер ақша қаражаттарын банктердiң ... ... ... және ... ... ... ... Күп жағдайда бұл төлемдер қолма-қолсыз есеп айырысу
нысанында болады, ал ... ... – қол есеп ... ... ... Банкiнiң нормативтi құжаттарымен бекiтiлген мүлшерде
ғана жүзеге асады. Заңды тұлғалар ... ... 4000 ... есеп ... ... ... ... есеп айырысу тек қолма – қолсыз түрде
жүзеге асу керек.
Ақша қаражаттардың есебi мынадай алғашқы құжаттардың негiзiнде ... ... ... ... жарнаға хабарландыру;
- төлем талап тапсырмасы;
- кiрiс касса ордерi;
- шығыс касса ордерi;
- ақшалай чектер;
- слиптер;
- қаражатты депонирлеудiң төлем тапсырмасы;
- ... ... ... мен ... ... ... яғни ақша қаражаттар
есебi мәселелерiн тәжiрибе принциптерiмен ... ... ... ... ... ... ... «Бухгалтерлiк есепке алу және ... беру ... ... ... ... мен ... ... Республикасының «Аудиторлық қызмет туралы» 20.11.1998ж.
Заңы
3. Бухгалтерлiк есептiң Типтiк жоспары, Қазақстан Республикасының Қаржы
министрлiгi, Алматы ... ... ... ... ... ... ... есеп берудiң халықаралық стандарттары, 2001ж.
6. Қазақстандағы Аудиттiң халықаралық ... ... ... ... кодексi (Негiзгi бүлiм, 1996ж.)
Арнайы әдебиеттер:
1. Айтжанова Ж.Н. «Бухгалтерский учет, отчетность и ... ... ... Алматы 2002, 205с.
2. Абдыкалыков Т.А., Сатмурзаев А.А., «Основы бухгалтерского учета и
аудита» Алматы 2001, 236с.
3. ... Под ... ... В.И. ... ... ... Әбдiқалықов Т.Ә. «Бухгалтерлiк есеп және аудит». Алматы 2000ж. 168б.
5. Баймұханова С.Б., Балапанова Ә.Ж. ... ... ... ... ... Қ.Қ., ... З.М. т.б. ... есеп». Алматы 2001г.
330б.
7. Радостовец В.К. и др. «Бухгалтерский учет на предрприятиях». Алматы
2002г. 728с.
8. ... Ф.С. ... ... ... ... ... ... Т.А., Омаров А.Ш. т.б. «Қаржы есебi» Алматы 1998ж. 475
б.
1 http//www.buhgalter.kz

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ақша қаражаттарының есебі."41 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
Ақша қаражаттар операцияларын есепке алудың мәнi мен мақсаты22 бет
Ақша қаражаттары аудиті39 бет
Ақша қаражаттары есебі мен аудиті65 бет
Ақша қаражаттарының есебі32 бет
Ақша қаражаттарының жалпы сипаттамасы40 бет
Ақша қаражаттарының сипаттамасы15 бет
Ақша қаражаты, құнды қағаздар, ақшалы құжаттар мен қатаң түрдегі есеп беру бланкілерді түгендеу118 бет
Ақша қаражатының есебі34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь