Валюта нарығының дамуы және оның тарихи аспектілері

МАЗМҰНЫ

Кіріспе 5

I. Валюта және валюталық жүйесінің мәні, мазмұны және теоретико.әдістемелік негізі
6
1.1 Валютаның, валюта нарығының және валюта жүйесінің мәні мен
мазмұны
6
1.2 Әлемдік валюталық нарықтар 13
1.3 Халықаралық валюта жүйесінің даму эволюциясы
15
ІІ. Қазақстан Республикасындағы саясатының даму перспективалары 24
3.1. Қазақстан Республикасының валюталық саясатының даму ерекшеліктері 24
3.2. Қазақстан Республикасының әлемдік валюта жүйесіндегі ролі.
25
Қорытынды 31

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 33
КІРІСПЕ
Қазақстан көп тарапты халықаралық экономикалық жобаларға белсене қатыса алады және қатысуға тиіс, мұның өзі біздің жаһандық экономикаға кіруімізге жәрдемдеседі әрі біздің экспорттаушыларымызға қолдау көрсетеді.
Өңірлік серіктестікке келгенде, біз ЕурАзЭҚ шеңберінде өзара тиімді ынтымақтастықты кеңейтуге және Біртұтас Экономикалық кеңістікті қалыптастыруға одан әрі есептесе беру ниетіндеміз.
Сонымен қатар Бүкілдүниежүзілік банк, Еуропа Қайта құру және даму банкі, Азия даму банкі және таяуда құрылған Еуразия даму банкінің жобаларына баса назар аудару керек.
Әлемдік шаруашылық қатынастарының дамуына байланысты әр елдің ұлттық валюта жүйелерінің негізінде дүниежүзілік және аймақтық валюта жүйелері қалыптаса бастады. Олардың негізгі принциптері мемлекетаралық келісіммен заңды түрде бікітіледі.
Валюта жүйесі әлемдік шаруашылық байланыстарда дербес роль атқарады. Ол өндірістің даму қарқынына, халықаралық айырбастың көлеміне, баға саясаты мен жалақыға әсер етеді. Дүниежүзілік валюта жүйесі елдер арасындағы ақша-есептесу қатынастарын, сондай-ақ қатысушы елдердің әрқайсысының ішкі ақша айналымын қамтиды. «Дүниежүзілік валюта жүйесі» деген ұғымға кіретін ішкі және сыртқы жүйелер органикалық өзара байланысты, себебі екеуін біріктіретін түйін- әлемдік ақша белгілері.
Халықаралық экономикалық қатынастарда өндіріс пен капиталды интернационалдандыру ішкі сауда айналымдағы шектеуді азайтуды, оның жолындағы кедергілерді жоюды, яғни ішкі сауда-саттықты босаңдатуды талап етті.
Қазақстанда валюталық бақылаудың валюталық бақылау органдары және олардың агенттері жүргізеді. Валюталық бақылау органдары болып Ұлттық банк және Қазақстан Республикасының Үкіметі саналады. Бақылау агенттері болып заң бойынша валюталық бақылау қызметін жүргізетін ұйымдар, атап айтқанда, валюталық операциялар жүргізетін өкілетті банктер есептеледі.
Елдердің әлемдік шаруашылыққа интеграциялануы ақша капиталының бір бөлігінің ұлттық ақшадан шетел валютасына және керісінше айналуын туындатады. Ол халықаралық валюта, есеп айырысу және несие-қаржы қатынастарында жүзеге асады.
Біз Қазақстанның жаһандық экономикалық үрдістерге сәйкес дамып келе жатқан ел болуын қалаймыз. Әлемдегі жасалған жаңа мен озық атаулыны бойына сіңірген, дүниежүзілік шаруашылықтан шағын да болса өзіне лайық «орнын» иемденген, әрі жаңа экономикалық жағдайларға жылдам бейімделуге қабілетті ел болуын қалаймыз.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1.«Жаңа әдемдегі Жаңа Қазақстан» Қазақстан Республикасының
Президентінің //1 наурыз 2007жылгы Жолдауы.
2.Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтің Қазақстан халқына Жолдауы//Егемен Қазақстан, 2006.-2наурыз.
3. «Қазақстан Республикасының Ұлттық валютасын енгізу туралы»ҚР
Президентінің 1993ж. 12-қарашадагы жарлығы.
4.Абдикадирова Г.Т. :Валютное регулирование в РКУ/Алматы.Экономика 2004.
5.Әубэкіров Я.Ә: Экономикалық теория негіздері//Алматы:Санат,1998ж.
б.Байгісиев М. Халықаралық экономикалық қатынастар.//Алматы:Санат,1998
7.Баян Көшенова: Ақша.Несие.Банктер.Валюталық қатынастар//Алматы
«Экономика»2000ж.
8.Мэдешев Б.Нарықтық экономика теориясына кіріспе//Алматы,1995ж.
9.Мақыш С.Б.Ақша айналысы және несие//Алматы 2004ж.
Ю.ОсиповаГ.М. Основы экономической теории.-Алматы,2000ж.
11 .Райымқұлұлы С. Экономикалық теория негіздері/ЛІІымкент 2006ж.
12.Сахариев С.С. Әлем Экономикасы//Астана «Дэнекер» 2005ж.
ІЗ.Сейтқасымов Ғ. Ақша.Несие.Банктер
14.1лиясов К.К. Қаражат//Алматы,2003ж.
15.Куликов Л.М. Основы экономических знаний:Финансы и статистика,2000
іб.Саниев Б.Қ. Ақша. Несие.Банктер.//Алматы 2001ж.
П.Кулекеев Ж.К. Роль денежно- кредитной политики в оздоровлении экономики // Банк Казахстан 2003г.№2
ІБ.Уотто М. Нарықтық экономика эліппесі.-Алматы:Қазақстан,1995ж.
19.Мамбетов Ұ. Нарықтық экономиканың негіздері//Алматы,1994ж.
20.Жүнісов Б.А. Жалпы экономикалық теория //Алматы,2001ж.
21.Крымова В.Экономическая теория //Алматы , 2002
22.Борисов Е.Ф. Основы экономической теории.1994
23.Гайнуллин Ф. Основы экономической теории //Алматы, 1998
24.Иохин В.Я. Экономическая теория . 2000г.
25.МауленоваС.С. Экономикалық теория//Алматы,2003ж.
26.Сейтқасымов Ғ.С. Банк ісі.//Алматы: Қаржы-қаражат,2001ж.
27.Гамидов Г.М. Банковское и кредитное дело: «ЮНИТИ» 1994г.
28.Чилинбаев А.Д. Определения рейтинга кредитной работы филиалов банков // АльПари 1998г.№2
29.Утеулин Е. Основные операции банков //Банки Казахстана 2002г.№3
        
        АННОТАЦИЯ
Курстық жұмыста валюта - экономикалық категория ... ... ... ... және оның тарихи аспектілері қарастырылған.
Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... және ... ... ... даму кезеңдері, қызмет ету
механизмі, ерекшеліктері, ... ... ... ... ... ... жүргізудің негізгі ережелері
келтірілген.
Курстық жұмыс 33 бет компьютерлік ... ... 2 ... ... және 29 ... ... ... |5 ... ... және ... ... ... ... және | ... негізі |6 ... ... ... нарығының және валюта жүйесінің мәні мен | ... |6 ... ... ... нарықтар |13 ... ... ... ... даму ... |15 ... ... Республикасындағы саясатының даму перспективалары |24 |
|3.1. Қазақстан Республикасының валюталық саясатының даму |24 ... | ... ... Республикасының әлемдік валюта жүйесіндегі ролі. |25 |
|Қорытынды |31 ... ... ... |33 ... көп ... ... экономикалық жобаларға белсене
қатыса алады және қатысуға тиіс, мұның өзі ... ... ... ... әрі ... экспорттаушыларымызға қолдау көрсетеді.
Өңірлік серіктестікке келгенде, біз ЕурАзЭҚ шеңберінде өзара тиімді
ынтымақтастықты кеңейтуге және ... ... ... одан әрі есептесе беру ниетіндеміз.
Сонымен қатар Бүкілдүниежүзілік банк, Еуропа Қайта құру және ... Азия даму ... және ... ... Еуразия даму банкінің
жобаларына баса назар аудару керек.
Әлемдік шаруашылық қатынастарының ... ... әр ... ұлттық
валюта жүйелерінің негізінде дүниежүзілік және аймақтық ... ... ... ... ... принциптері мемлекетаралық келісіммен
заңды түрде бікітіледі.
Валюта жүйесі әлемдік шаруашылық байланыстарда дербес роль атқарады.
Ол өндірістің даму ... ... ... ... баға ... ... әсер ... Дүниежүзілік валюта жүйесі елдер арасындағы ақша-
есептесу қатынастарын, сондай-ақ қатысушы елдердің әрқайсысының ішкі ... ... ... ... ... ... ... кіретін ішкі
және сыртқы жүйелер органикалық өзара байланысты, ... ... ... ... ақша белгілері.
Халықаралық экономикалық қатынастарда ... пен ... ішкі ... ... ... ... ... кедергілерді жоюды, яғни ішкі сауда-саттықты босаңдатуды талап
етті.
Қазақстанда валюталық бақылаудың валюталық бақылау органдары ... ... ... ... ... органдары болып Ұлттық банк
және Қазақстан Республикасының Үкіметі саналады. Бақылау ... ... ... ... ... ... жүргізетін ұйымдар, атап айтқанда,
валюталық операциялар жүргізетін өкілетті банктер есептеледі.
Елдердің әлемдік шаруашылыққа интеграциялануы ақша ... ... ... ... шетел валютасына және керісінше айналуын
туындатады. Ол ... ... есеп ... және ... жүзеге асады.
Біз Қазақстанның жаһандық экономикалық үрдістерге сәйкес ... ... ел ... ... ... жасалған жаңа мен озық атаулыны бойына
сіңірген, дүниежүзілік ... ... да ... ... ... ... әрі жаңа ... жағдайларға жылдам бейімделуге қабілетті
ел болуын қалаймыз.
І.ВАЛЮТА ЖӘНЕ ВАЛЮТАЛЫҚ ... ... ... ЖӘНЕ ... НЕГІЗІ
1.1 Валютаның, валюта нарығының және валюта жүйесінің мәні мен
мазмұны
Валюта ( ... ... ... - құн) - елдің ақша бірлігі, оның
шартты түрі, халықаралық төлем-есеп айырысу айналымының ... ... ... ... ... ... ... қатынастарда өндіріс пен ... ішкі ... ... ... азайтуды, оның
жолындағы кедергілерді жоюды, яғни ішкі сауда-саттықты босаңдатуды талап
етті. Өз тауарларының ... ... ... ... жүруіне
транскорпорациялардың қызығушылығы ... ... ... дамушы
мемлекеттердің тауарларын нарыққа ... ... ... ... ... ... ішкі ... тауар
айналымының ұлғаюы- ресурстарды толық және ... ... ... ... ... ... ... дамыған мемлекеттердің
өзара қарым-қатынастарының тереңдеуі және кеңуі осы елдердің экономикалық
жағдайын анықтайтын барлық факторлардың -өндіріс пен ... ... мен ... өсу ... зор әсер ... ... елдердің
шаруашылық қарым-қатынастарына тауарлар, қызмет, капитал және несие легі
жылдан-жылға ... ... ... ... ... ... ... тауар айналымы тұрақты түрде әлемдік нарыққа ұласады және ... ... ... ... ... ... ... оның ұлттық ақшасы
саналады. Халықаралық ... ... ... ... ... Бұл ... ... жалпы бүкіл мемлекеттерге міндетті
деп танылған халықаралық несие ... ... ... ... шаруашылыққа интеграциялануы ақша капиталының ... ... ... ... ... және керісінше айналуын
туындатады. Ол ... ... есеп ... және ... жүзеге асады.
Валюта қатынастары- әлемдік шаруашылықта валюта ... ... ... ... олар ұлттық шаруашылықтардың
нәтижесінің өзара айырбасталуына қызмет етеді. Валюта ... ... көне ... ... және айырбастау істері ретінде пайда
болған. ... ... ... ... ... ... ... өз кезегінде, өндірістің тұрақтылығы дәрежесіне қарай
керісінше де әсер ... ... ... ... нормаларымен және
ережелермен реттеледі.
Валюталық нарық - бұл ... ... мен ... ... бағалы
қағаздарды сату және сатып алу операциялары ... ... ... ... ... ... және ... санына
қарай валюталық нарықтар үшке бөлінеді: халықаралық, аумақтық және ... ... ... ірі ... ... ... Оның ... Хондайдағы, Нью-Йорктегі, Франкфурт-на-Майнедегі,
Париждегі, Цюрихтегі, Токиодағы, Сингапурдағы, Гонкконгтағы ірі валюталық
нарықтарда халықаралық төлем ... ... ... валюталар
ұлттық валюталық нарықтарда белгілі бір еркін аумастырылады, ... ... ... ... Кувейт-динары тағы басқалары орналасқан
банктер өз клиенттеріне валюталық қызметін ... ... ... ... функциональдық көзқараспен
қарасақ, валюталық нарық-халықаралық есеп ... ... ... ... ... ... валюталық операциялардың
жиынтығы.
Институтционалдық жағынан қарасақ, валюталық нарық - Үкіметтің,
банктердің, ... ... ... ... және ... ... ... техникалық жағынан алсақ, валюталық нарық-банктерді
халықаралық операцияларды жүзеге асыру ... ... ... ... жиынтығын білдіреді.
Валюталық нарық белгілеріне қарай мынадай түрде жіктеледі:
1) Орналасу аумағына қарай:
1. ... ... ... ... шектеуге қатысты:
4. еркін нарық;
5. еркін емес.
Валюталық шектеу қойылған валюталық нарықты- еркін емес нарық деп, ... ... ... ... ... ... қос валюталық нарық деп
атауға болады.
3) ... ... ... ... қарай:
6. бір ғана режимді;
7. режимді.
Бір ғана режимді валюталық нарық - бұл ... ... ... яғни валюталардың өзгермелі бағамы биржадағы саудада
белгіленеді.
Қазақстан ... ... ... ... ... 1999 жылы ... бастап, өзгермелі бағам режиміне өтті. Ал оған дейін тіркемелі
бағам қолданылып келді.
Тіркемелі бағам- Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... анықтауда валюталық нарықтағы сұраныс пен ұсынысқа
араласуы нәтижесінде анықталатын бағам.
Еркін ... ... бұл ... нарықтағы сұраныс пен
ұсыныс негізінде белгіленетін нарықтық бағамды білдіреді.
Кесте 1
Валюталық нарықтар
Кесте 2
Ұлттық және дүниежүзілік валюталық жүйенің ... ... жүйе ... валюталық жүйе |
|1) Ұлттық валюта |1) ... ... ... ... ... ... |2) ... өзара алмастырылу |
|шарты ... ... ... ... ... |3) ... ... ортақ |
| ... ... ... ... ... ... |4) ... бағамдар режимінің |
| ... ... ... ... ... ... ... мемлекетаралық |
|бақылаудың болуы немесе болмауы |реттеу ... ... ... валюталық |6) ... ... ... ... реттеу |мемлекетаралық реттеу ... ... ... ... |7) ... ... ... |
|құралдарын пайдалануды регламенттеу ... ... ... ... ... ... ... есеп |8) ... есеп ... |
|айырысуларын регламенттеу ... ... ... ... ... валюталық нарық пен алтын |9) Дүниежүзілік валюталық нарықтар |
|нарығының режимі |мен ... ... ... ... ... валюталық қатынастарын |10) Мемлекетаралық валюталық ... және ... ... ... ... асыратын халықаралық|
|ұйымдары ... ... ... жүйе ... дамыған елдердегі әлемдік валюталық
жүйе төңірегінде құрылады. Мысалы, Еуропалық валюталық жүйе (ЕВЖ) - ... ... мүше ... ... ... ұйымдастырылу-
экономикалық формасындағы қатынастарды білдіреді.
Мұндағы, валюталық паритет- валюталық бағамның ... ... ... ... ... екі ... ... шекті қатынасы.
ХВҚ жарғысы бойынша валюталық паритет СДР негізінде белгіленеді.
Егер де ұлттық валюталық жүйе ... ... яғни ... ... ... ал ... ... жүйе - бір немесе ... ... ... ... ... ... ... валюта- бұл басқа елдер үшін валюталық паритет пен валюталық
бағамды анықтауда негіз ретінде қызмет ететін және валюталар бағамын реттеу
мақсатында ... ... ... ... ... ... резерв құралы қызметін атқаратын, әдемнің алдыңғы ... ... ... ... ... бұл біріншіден, сол елдің ақша ... ... ... ақша ... ... ... ... бірліктері
және төлем құралы ( СДР, еуро).
Валюталық багам- бір елдің ақша бірлігінің екінші бір елдің ... ... ... ... ... ... тауарлар мен қызметтермен сауда- саттықта, капиталдар мен
несиелер
қозғалысы барысында өзара валюталарды айырбастайды. Импортер ұлттық
валютасын шетелден тауар ... үшін ... ... ауыстырады.
дүниежүзілік және ұлттық нарықтағы бағаларды, сол сияты әр елдің
құндық көрсеткіштерін салыстыруға;
фирмалардың және банктердің шетел валютасындағы шоттарын үздіксіз
қайта бағалап отыруға.
Валюталық ... әсер ... ... ... ... ... ... қаншалықты жоғары болса, ол елдің
валютасының бағамы төмен болады.
-Төлем балансының жағдайы. Егер де ... ... ... ... онда ... ... жақтан ұлттық валютаға сұраныс өсіп,
ұлттық валютаның курсын жоғарылатуға мүмкіндік ... ал ... ... ... өздерінің сыртқы міндеттемелерінің өтеу үшін шетел
валютасына сатып, ұлттық валюта бағамын ... ... ... ... ... Бұл ... ... әсері екі жағдаймен болады: Елдегі пайыз
мөлшерлемесіндегі өзгерістер, капиталдың халықаралық ... ... ... ... қозғалысына әсер етеді. Шын мэнінде ... ... ... ... ішке ... ... ал ... ұлттық капиталдың шетелге шығуына жол береді; пайыз
мөлшерлемесі валюталық нарықтағы операцияларға және ссуданың капиталдар
нарығына әсер ... яғни ... ... ... ... оны ... орналастырады.
Валюталық нарықтар қызметі мен алып- сатарлық ... Егер ... бір ... ... ... ... оны банктер
тез арада тұрақты валютаға сатуға тырысады.
-Белгілі бір валютаның Еуронарықта және ... есеп ... ... ... Еуробанктер 60-70 пайыз операцияларын АҚШ ($)
долларымен жасағандықтан, оған деген сұраныс пен ұсыныс ауқымы ... ... ... немесе кешіктірілуі де валюталар
бағамы әсер етеді.
Валютаға деген ұлттық және халықаралық нарықтағы сенімділік дәрежесі.
Валюталық саясат. Нарықтың және мемлекеттік реттеудің шекті ... ... әсер ... тәжірибеде көрсеткендей, нарықтық экономика жағдайында
халықаралық валюталық қатынастарды ... екі ... ... ... ... ... ... нарықта валюталарға деген сұраныс және ұсыныс, сондай-ақ
олардың бағамдық шекті қатынасты қалыптасады. ... ... құн ... Мұн ... ... ... ... жағдайында жұмыс
жасауы, валюталар айырбасының қатысты баламалылығын, тауарлар, көрсетілетін
қызметтер, капиталдар, ... ... ... ... ... ... ... ағымының сәйкес келуін
қамтамасыз етеді. Баға ... және ... ... ... ... ... экономикалық агенттер валюталарды сатып
алушылардың сұранысы мен ... ... ... туралы біле алады.
Сонымен бірге, нарық ... ... ... туралы ақпараттар
көздері болып табылады.
Бірақ та мемлекет ... бері ... ... араласып келген,
бастапқысында ол жанама түрде кейіннен оның әлемдік ... ... ... ... араласа бастады. 30-жылдардағы XX ғ.
алтын ... ... ... байланысты валюталық бағамды реттегіш
ретінде алтын механизмі қызметін тоқтатты. ... ... ... ... ауытқуы мен валюталық дағдарыстар ұлттық және әлемдік экономикаға
теріс әсер ете ... ауыр ... ... ... ... және ... валюталық реттеу бірін-бірі толықтырады.
Біріншісі, ... ... яғни ... ... ... ... валюталық қатынастарды нарықтық реттеудегі теріс салдарларды
жоюға бағытталған. Екі ... ... ... ... ... және ... ... анықталады. Сондықтан да олардың
арасындағы шекті қатынас жиі ауысып ... ... ... және ... қиын жағдайларда қатаң мемлекеттік валюталық реттеудің маңыздылығы
артады. Сондай-ақ валюталық-экономикалық ... ... ... ... ... бұл ... да ... қалыпқа келтіру және қадағалау мақсатында ... ... ... бұл елдің ағымдық және стратегиялық мақсаттарына
сәйкес халықаралық ... және ... ... ... ... ... ... жиынтығы.
Валюталық саясат экономикалық саясаттың ең басты мақсаттары:
инфляцияның өсуін тоқтатуға, төлем балансындағы тепе-теңдікті ... ... ... басты бағыттары мен формалары елдердің валюталық-
экономикалық жағдайына, әлемдік шаруашылықтың ... ... ... ... ... ... ... іске асырудың басты бір құралы валюталық ... ... ... реттеу- заңды актілер және атқарушы өкіметтің әрекет
ету жолымен іске асса, ал жанама валюталық реттеу- ... ... ... ... ... және ... әдістерді
пайдалану арқылы әсер етеді.
Мемлекетаралық валюталық реттеу ұйымы- Халықарлық Валюталық қор (ХВҚ)
болып табылады.
Валюталық саясат өзінің мақсаттарына және формаларына байланысты ... ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік валюталық ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді шаралар
жиынтығы.
Ол валюталық саясат реформа формасында іске ... ... ... ... валюталық саясатқа әсер етеді.
Ағымдық валюталық саясат - валюталық ... ... ... ... пен ... ... ... күнделікті оперативті түрде
реттеуге бағытталған қысқа мерзімді шаралар.
Нарық ... ... ... ... ... ... 1996 жылы Қазақстанда валюталық реттеу туралы заң қабылдады.
Жалпы алғанда ... ... ... ... шараларды қажет етеді,
яғни бұл ... ... ... және елден валюталық ағылудың
қысқаруы деген сөз. Валюталық реттеу елдің төлем ... ... ... ... ... ... ету, сондай-ақ мемлекетте
валюталық ресурстарды жинау жұмыстарына ықпалын тигізеді. Қазақстан ... ... ... ... болып валюталық байлықтар ... ... ... есептеледі.
Жаңа заң бойынша валюталық байлыққа жататындар:
шетел валютасы
бағалы қағаздар мен төлем құралдары
алтын құймасы
Валюта ... ... ... ... ... ... ... Осы заң бойынша резиденттерге жататындар:
1. ҚР-да тұратын жеке кәсіпкерлер, соның ішінде уақытша шетелдердегі
мемлекеттерге жататындар.
2. ҚР-сы заң ... ... ... ... Қазақстан
Республикасындағы және одан тыс жерлерде филиалдары.
3. ҚР-нан тыс ... ... ... және ... ... ... ... валютасын төлем құралы ретінде пайдалану сондай-ақ сыртқы
экономикалық қызметте теңгені ... ... сату және ... ... ... даму заңдылықтары ұдайы өндіріс белгілеріне
байланысты анықтала отырып, ұлттық және әлемдік шаруашылықтың ... ... ... Бұл ... дүниежүзілік валюталық ... ... ... ... ... сәйкес
келмеген жағдайларда туындайды. Соған байланысты әлемдік ... ... ... ... жүйелердің дағдарысы тұсында оның құрылымдық
қағидаларының әрекеті бұзылып, аяқ асты ... ... орын ... ... ... дағдарыс ескі жүйенің бұзылып және
оның орнына валюталық тұрақтылықты қамтамасыз ететін жаңа ... ... ... ... ... ... ... деген сұраныс және ұсыныс, сондай-ақ
олардың бағамдық шекті қатынасты қалыптасады. Нарықтық ... құн ... Мұн ... ... ... ... жағдайында жұмыс
жасауы, валюталар айырбасының қатысты баламалылығын, тауарлар, көрсетілетін
қызметтер, ... ... ... ... ... ... валюталардың халықаралық ағымының сәйкес келуін
қамтамасыз етеді. Баға механизмі және ... ... ... ... ... ... ... валюталарды сатып
алушылардың сұранысы мен оларды ұсыну мүмкіндіктері туралы біле алады.
Сонымен бірге, ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Нарықтық және мемлекеттік валюталық реттеу бірін-бірі толықтырады.
Біріншісі, ... ... яғни ... ... ... ... валюталық қатынастарды нарықтық реттеудегі теріс салдарларды
жоюға бағытталған. Екі ... ... ... нақты жағдайлардағы
тиімділік және шектеуге ... ... ... да ... ... ... жиі ... отырады. Дағдарыс, соғыс және ... қиын ... ... ... ... ... маңыздылығы
артады. Сондай-ақ валюталық-экономикалық жғадайдың жақсаруы ... ... ... бұл ... да ... қалыпқа келтіру және қадағалау мақсатында валюталық бақылау
жасайды. Халықаралық валюталық ... ірі ... ... ... Оның ішінде, Хондайдағы, Нью-Йорктегі, Франкфурт-
на-Майнедегі, Париждегі, Цюрихтегі, ... ... ... ... ... ... ... айналымында кеңінен
пайдаланылатын валюталар ұлттық ... ... ... бір ... ... Сингапур- доллары, Сауд- риалы, Кувейт-динары тағы
басқалары орналасқан банктер өз ... ... ... ... ... өнеркэсібі дамыған мемлекеттердің
өзара қарым-қатынастарының тереңдеуі және кеңуі осы елдердің ... ... ... факторлардың -өндіріс пен әлемдік айырбастың,
жалақы мен бағаның өсу қарқынына зор әсер ... ... ... ... ... қызмет, капитал және несие легі
жылдан-жылға ұлғая түсуде. Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... түрде әлемдік нарыққа ұласады және ... ... ... заңцы төлем құралы болып оның ұлттық ақшасы
саналады. Халықаралық ... ... ... шетел валютасы
қолданылады. Бұл әлемдік шаруашылықта жалпы бүкіл ... ... ... халықаралық несие ақшасының әзірше жоқтығынан.
Валюталық нарықтағы операцияларға банктік функциональдық көзқараспен
қарасақ, валютальщ ... есеп ... ... ... ... қамтамасыз ететін валюталық операциялардың
жиынтығы.
Әлемдік валюталық нарықтар арасында 11 нарықты белгілейді, ... 3 ірі ... ... ... және Нью-Йорктік; европалық
аймақта әлемдік валюталық статус нарықтары үшін ... ... ... ... ... - Токио, Гонконг, Сингапур, Бахрейн, Сянган.
90 жылдары ірі әлемдік валюталық келісімде төрт негізгі ... ... ... Нью- ... ... Гонконгтан Қытайға
берілуіне байланысты, ол өз валюталық позицияларын Сингапурға жол беруге
бастайды.
Әлемдік валюталық ... ... ... валюталық операциялар
жүргізіледі, әлемдік төлеу айналымында кең қолданылады, ұлттық валюталық
нарықтарда аймақтық және ... ... ... ... ... кең ... байланысты, осы валюталық
нарықты арнайы нарықтарға және ұйымдарға айқын ... ... ... ... ... ... нарық, Лондондық
халықаралық қаржы фьючерстік биржасы, Филадельфияда қор ... ... ... ... ... ... 1972 ... ең алдымен фьючерстік келісімдермен, британдық фунтпен, канадалық
долларымен, неміс маркасымен, швейцарлық ... ... ... долларымен жұмыс істеу үшін. Осы келісімдер нақтылы сомаға және
нақтылы ақы төлеу күнімен қорытындылайды.
1.3 Валюталық жүйесінің даму ... ... ... ... құру үш басты кезеңде жүргізіледі:
I кезең - жаңа жүйенің ... ... ... анықталуын қамтиды, мұнда бұрынғы жүйемен өзара байланыс
сақталады.
II ... - жаңа ... ... ... ... ... іске ... кезең-толық қызмет ететін жаңа дүниежүзілік жүйе құрылады.
Дүниежүзілік валюталық жүйенің мынадай эволюциялары белгілі:
І.Париждің валюталық жүйесі (1867 ... ... ... (1922 ... ... ... (1944 ж.)
Ямайск валюталық жүйесі (1976-1978 ж.)
Еуропалық валюталық жүйесі (1979 ж.)
Валюталық жүйе өзінің даму ... 4 ... ... ... өзіне тән ерекшеліктері бар;
1. Алтын - ... ... жүйе XIX ... ... ... және ... ... 1867 жылы Париж конференциясында бекітілді. Осы
конференцияның ... ... ... ... ... жалғыз формасы болып
есептеледі. Алтын стандарт жүйесі төмендегі принциптерінде ... ... ... - ... ... ... әрбір валютаның
алтындық құрамы бар осыған сәйкес олардың алтындық паритеттерді
белгіленеді.
әрбір валютаның ... ... ... ... ... ... ... сонымен
стандарт әрбір валютаның алтындық құрамы бар осыған сәйкес олардың
алтындық паритеттері белгіленеді.
әрбір валютаның алтынға айырбасталуы.
алтын құймалар монеталарға еркін түрде ... ... ... ... ... және экспортталады.
6) алтынның ұлттық қоры және ақшаның ішкі ұсынысы арасында қатаң
арақатынас орнатылады.
Алтын стандарт жүйесі бірінші дүниежүзілік соғысқа ... ... ... ... ... өте келе бұл жүйе ескіре бастады яғни ол
шаруашылық байлныстардың даму масштабына ... ... ... ... ... ... 1892 жылы Генуядағы халықаралық
экономикалық конференцияда белгіленді. Бұл жүйенің ... ... ... емес ... және чек, яғни ... айырбасталды.
Девиздік валюта ретінде доллар және фунт стерлинг ... вудс ... ... 1944 жылы ... вудс ... конференцияда бекітілді. Бұл жүйе төмендегі принциптерден
тұрады:
алтын бұрынғысынша елдер ... ... есеп ... ... ... ... ... валюта болды. Ол алтынмен қатар
әртүрлі елдердің валюталарының құндылығын анықтайтын өлшем ретінде
және халықаралық төлем ... ... ... ... ... және ... бір-біріне теңестірілуі
алтын және доллармен өрнектелген валюталық паритеттер ( тепе-тендік)
негізінде жүргізіледі.
4) ... ... ... ... ... ... курсын сақтауға тиіс болды.
5) Мемлекеттер арасындағы ... ... ... қор ... ... Бұл қор ... ... құрылды.
4. Халықаралық валюта жүйесі 1976 жылы ... ... ... ... қабылданды. Бұл жүйенің принциптері төмендегідей;
1) алтынның ресми ... ... ... ... доллардың
алтынға айырбасталуы тоқталады.
елдер арасындағы валюталық қатынастар ұлттық ақша бірліктерінің
өзгермелі курсына негізделді.
3) ... ақша ... (СДР) яғни ... ... арнайы құқығы
стандарты құрылды. СДР негізгі резервтік валюта ретінде ... ... ... ... СДР ... мен доллардың баламасы болып
табылды.
5. 90 жылдардың басында бесінші ХВЖ валюталардың өзгермелі курсы
қалыптасты. Бұл жүйе екі ... ... ... ... ... ... осы ... жекелеген ұлттық валюталар өздерінің валюталық курстарын сақтай
алады.
2) ... ... ... ұлттық валютаның тұрақсыздығына
байланысты болды.
Еуропалық валюталық жүйе экономикалық ... ... ... ... Интеграционалдану процесінің даму
себептеріне: шаруашылықтың интернационализациялануы, өндірістің қарсылас
орталықтардың дүниежүзілік нарықтардагы ... ... ... және ... ... ... ... қоғамдастық - бұл Батыс Еуропа
елдерінің біршама дамыган аумақтық интеграционалдық тобын ... ... жылы ... алты ... ФРГ, ... Италия, Бельгия, Нидерландия,
Люксембург, Рим елдерінің арасында жасалған келісімшартында қабылданып,
1958 жылдың 1 ... ... ... етеді.
1973 жылдан бастап, ЕЭҚ-қа Үлыбритания, Ирландия, Дания елдері кірді.
Ал 1981 жылы Греция, 1986 жылы Португалия мен ... ... ... ... ... ... ... саяси одақ құру; ЕҚ-ды дамыған мемлекетке айналдыру;
Батыс Еуропа орталығының, АҚШ және Жапонияның дүниежүзілік
нарықтағы монополияларымен күресуде позицияларын ... ... ... отарлары ретінде дамушы елдерді,
өзінің әсер ету аясында ұжымдық күште ұстау.
Батыс ... ... ... үш ... ... ЕҚ құрылуы көмірдің ортақ нарығынан басталады ... ... ... ... 6 ел және 12 ... одақ ... уақытта 15-16 мемлекетке жетті. Болашақта ЕҚ-қа Шығыс және Орталық
Еуропалық елдері қосылады деп күтілуде.
Екіншіден, ЕҚ-ның институционалдық ... ... ... және мынадай ұйымдардан тұрады:
Еуропалық кеңес.
Министрлер кеңесі - заң шығарушы орган.
ЕҚ комиссиясы ( ЕҚК) - атқарушы орган.
Еуропалық ... ... ... ... Бұл ... ... ... Кеңесінің қызметін бақылайды. ЕҚ бюджетін бекітеді. ЕҚ
соты - құқықтық нормалардың сақталуын ... ... және ... ... - кәсіпкерлер, кәсіподақтар
өкілдерінен құралған кеңес беруші орган.
Үшіншіден, интеграциялық процестің материалдық негізі болып, ЕҚ-тың
бюджетінің бір ... ... көп ... қорлар қызмет етеді.
Экономикалық интеграцияның ажырамас әдементі ... ... ... Оған ... ... ... ... валюталық
реттеу мемлекетаралық валюталық-несиелік және қаржы ұйымдарын құру жатады.
Ямайка валюталық жүйесіне қарағанда ... ... ... ... ... ЭКЮ - ... валюталық бірлікке негізделеді. ЭКЮ- дің 12
елдерінің валюталары негізінде валюталардың қоржынының ... ... ... ... ... ... банктерге уақытша
төлем балансындағы тапшылықты жабуға және валюталық ... ... ... үшін ... беру ... жүзеге асырылады.
Европалық валюта жүйесінің даму кезеңдері және ... жылы ... ... ... (ЕО) ... Батыс Еуропа
елдерінің интеграциялық процестерін дамытуға көмектесу ... ... ... (ЕВЖ) деп ... ... ... жүйесі құрылды. Бұл жүйеге
кіретін мемлекеттер ХВҚ-нің мүшелері болгандықтан ЕВЖ-сін әлемдік валюта
жүйесінің ... бір ... ... ... болады. Солай болғанмен
оны Ямайка жүйесінен ажырататын бірсыпыра ... бар. ЕВЖ- ... ... ... ... орнына еуропалық валюта өлшемі- ЭКЮ стандарты енгізілді.
ЭКЮ-дің ... ... ... ... 12 ... Онда ... ... үстем болды. ЭКЮ-ді қолдану аясы СДР-
ды қолдану аясына қарғанда әлдеқайда кең, оны тек қана мемлекеттік
сектор емес, ... ... жеке ... оның ... ... ... есеп ... жеке
фирмалары қолданады. ЭКЮ біриіндеп әлемдік валюта ... ... ... ... ... шыққан жоқ. Оны 1999 жылдан
ұжымдық еуропалық валюта- еуро ... ... ... ... ... қарама-қарсы
ЕВЖ-де осы валюталық металмен жүргілетін операциялар жаңғыртылды.
Алтын мен ... ... ... ... ... 20% -ін ... ... ЭКЮ-ді эмиссиялау механизміне
енгізілді. Осы елдердің орталық банктері Еуропа валюта институтының
қарауына 2,3 мың т. ... ... ... алтынның орнына ЭКЮ-ді
шығарып, аталған орталық банктердің шотына ауыстырды. Мемкеттердің
алтынмен төлеген жарнасы қайта ... үш ... ... ... ол ... ... ЭКЮ-ге сатып, үш айдан
кейін оны кері сатып алу үшін қарсы келісім жүргізумен үйлестіріледі.
ЕВЖ-ге ... ... ... «бірге өзгеру» ережесі
олардың өзара ауытқу шегін бекітеді. ... ... ... ... ... валюта жыланы» деп аталады, себебі бұл ауытқудың
графикалық өрнегі жыланның жорғалануына тым ү_қсас. Егер ... ... ... шектен асып кетсе, онда орталық банк ... ... ... ... ... яғни ... ... түсірмеу мақсатында марканы сол валютаға сату керек. ЕО
валюта бағамының ... ... ... ... ... ... де әлсін-әлі ресми девальвация және ревальвация жүргізіліп
тұрды. Тұрақсыз валюталардың бағамы әдетте төмендетілсе, ал ... ... ... Бұл ЕВЖ ... ... ... ... мүше-елдер ХВҚ-ға қарсы өзінің мемлекетаралық валюталық
реттеу ... ... ... ... қорын құрды. Ол қор 1994 жылы
Еуропа одағын құру туралы Маастрихт ... ... ... валюталық
институты болып аталып, ал 1998 жылдың ... ... ... банкі
болып қайта құрылды.
ЕВЖ-нің дамуындағы маңызды кезең- саяси, экономикалық және валюталық
одақ құру ... 1994 жылы ... қол ... Маастрихт шарты. ЕО-ны
құрудың бірінші кезеңі 1990 жылы шілдеде басталып, мүше-елдерге 1992 ... ... ... ... жоюды қарастырған. Бұл кезеңде
мемлекеттердің экономикалық дамуының деңгейін ... ... ... ... ... ... зор ... бөлінген.
Екінші кезеңде Еуропа валюталық институты құрылып, оның қүрамына он
екі орталық ... ... ... Оның ... банктердің
Еуропалық жүйесін эмиссиялау. Бүнда ... ... ... ... ... ... және оған ... берген есебінің орындалуына ... ... ... ... ... ... ... банктің несиесін
шектеу, айыппүл төлеу, ... ... ... ... ... ... шектеу формасында жазалау шаралары қолданылады.
Экономиканы сауықтыруға бірлескен қорлар ... және ЕИБ ... ... қарастырылған.
Үшінші кезең ЕО-ның бірнеше мемлекеті несие-ақша жүйесінің ... ... бір ... өзгерістер енгізуге қажетті келісімге келген XX
ғасырдың аяғында басталды. Жоғарыда ... ... ... 15 ... ... 1999 жылы ... ... валюта- еуроны -алғашқыда қолма-қол ақшасыз
есеп айырысу үшін банктік шотқа жазу формасында енгізді, ал 2002 ... ... ақша ... орнына қолма-қол ақша формасында енгізілетін
болады. Біртіндеп еуро аймағына қосылатын елдер саны ... деп ... және ... ... үшін 1998 жылы 1 ... ... банкі құрылды.
Еуропалық одақ шеңберінде өткен күрделі ... ... жылы ... валюта жүйесі құрылды.
Еуропалық валюта жүйесі- ұлттық валюталардың экономикалық ... ... ... ... ... ... ... халықаралық валюта жүйесі.
Европалық валюта жүйесінің ... ету ... ... үш ... ... 1) ... ... жүйесінің негізі; 2)
валюта курстары мен интервенцияларының механизмі; 3) ... ... үшін ... несиелеу механизмі.
Еуропалық валюта жүйесінің алдына міндеттер қойылады:
Еуропалық Одақ елдері ішінде сенімді валюталық тұрақтылықты
орнату;
Тұрақты түрде даму стратегиясының негізгі ... ... даму ... ... ... ... жаңа ... беру;
Халықаралық экономикалық және валюталық қатынастарға тұрақтандырушы
фактор ретінде әсер ету.
Еуропалық валюта жүйесінің ... ... ... ... ... жүйе ... жүзеге асады. Еуропалық валюта жүйесі валюталық
қорлардың Одаққа мүше ... ... ... ... ... ... ... валюта жүйесінің қызмет етуі және дамуы «Делор жоспары» дегенмен
тығыз байланысты. Еуропалық Одақтың көрнекті ... Ж. ... ... ... ... үш ... жоспар үхынды.
1. Еуропалық Одақтың ... ... ... және ... ... жүзеге асыру;
2. Еуропалық Одақтың орталық банкісін құру;
3. ... ... ... ... ... ... жылы ... валюта жүйесіне қатысушы елдер қатарына Англия,
Испания, Португалия қосылды. 1991 жылы ... ... ... құру ... ... ... қол ... Осы келісімге
сәйкес Еуропалық Одаққа мүше елдердің үкімет ... ... ... ... Еуропа елдері валюталары курсының тербелуін реттеу ... ... ... ... 15 жыл бойы ... ... қызметті
ойдағыдай атқарады. Дегенмен, 1992 жылдың күзінен бастап, бұл ... ... 1992 ... ... ... ... жүйесінен
ағылшынның фунты бөлініп шықты, испандық песет пен ... ... ... Бұл ... ... себептерінің бірі аталған
елдердің орталық банктерінің биржалық ... ... ... ... ... болуға қабілетсіздігі
болды. Осының салдарынан 1993 жылы Еуропалық Валюта жүйесіне енетін сегіз
ақша ... ... ... үшін ... ... ең ... ... қүлдырады. Өз кезегінде бұл елдердің Орталық банктері өз
валюталарының курсын жасанды түрде клодаудан бас тартты. ... ... ... 15%-ға ... ... ие ... Орталық банктер өз
кезегінде айырбас курсын тұрақты жоғары деңгейде ұстап тұру үшін қажет
болған есеп ... ... ... ... ... ... құнды қағаздармен байланысты келісім-шарттардың
көлемін арттырады деген сенім бар. Қазіргі ... ... ... ... шашыраңқылығына байланысты дүниежүзілік инвестицияның
аз ғана бөлігін қамтуға шамалары жетіп тұр. Қалыптасқан жяғлай - ... ... ... ... ... валютаны енгізу дүниежүзі
инвесторларының еуропалық Одаққа мүдделігін арттырары даусыз.
ЕУРО-ны енгізу аталған валюта нарығын бір сәтте ... ... ... ... ... эбден мүмкін. Нәтижесінде, капиталдар
нарығында бұл валютаның ... ... ... жететін болады. ЕУРО-ның
орнығуы дүниежүзілік қаржы нарығына өте маңызды өзгерістер ... ... ... ЕУРО доллар мен иенаға төтеп берердей күш-қуат
жинайтын болады.
Жаңа ақша бірлігі бір валютаны ... ... ... байланысты
шығындарды да күрт кемітеді. Мамандардың есептеулері бойынша бұл ... 40-50 млрд ... ... ... ... ... тағы бір пайдасы
биржалық маклерлер еуропалық валюталарды бүрынғыдай бір-біріне ... ... оңай олжа табу ... ... ... ... Европа Одағы үшін маңызды стратегиялық шешім болып,
экономикалық субъектілерінің ... ... ... ... Бұл ... ... салдарынан қарастырамыз.
1999 жылдың 1 қаңтарынан валюта одағының барлық мүшелері барлық жаңа
мемлекеттік бағалы қағаздарын тек еуромен ... тиіс ... ... ... мен ... өз ... қарыздарын бірден еуроға
есептейтінін жариялады. Есептеудің біркелкі ережелері Еуростатпен жасалып
қойды. Еуро ірі банктер, ... ... ... ... ... ... ... нақты ақшасыз есеп айырысуларда пайдаланылатын
болады. Қалған экономикалық субъектілер мен азаматтар үшін 1999 ... 2001 ... ... ... ... ... ни-ни (nі-nі) принципі
әрекет етеді: ... ... ... және ... ... ... есеп айырысу мен басқадай операциялар жасауға тыйым
сала алмайды. Бүндай еркіндік кәсіпорындар үшін өз ... ... ... ... арасындағы күштер мен мүдделерінің ... ... ... ... Мысалға неміс фирмаларының партнерлері
еуромен есеп айырысуға 1999 жылдың ... ... тура ... ... неміс кәсіпорындары өз есеп ... ... ... ... неміс маркасымен емес, еуромен ... ... ... ... ... ... өз мүддесіне сәйкес, банкке еуро
валютасымен есеп ашу, чек кітапшасы мен несие карточкасын алу ... ... ... ... ... қатар банктер, өз мүдделеріне сәйкес,
клиенттердің шыдамсыздығын тоқтата түруға тырысатыны анық. Бұл экономикалық
факторларға ғана ... ... кең ... жүзеге асыру үшін
ақпарат құралдары мен бағдарламаларын қамтамасыз ету, қызметкерлерді
дайындау, тағы ... ... ... ... ... Жалпы
алғанда еуроға көшу кәсіпорындардан, ... ... ... ... шығаруын қажет етеді. Францияда ... ... ... 64%-ы ... өту үшін ... ... топтарын құрды, ал 15%
осы өтудің шығынын есептегенін атаған. Соның ... 89% бұл ... ... ... ... 1 %-нан ... 7%-1%-2% ... 4%-2% астам
мөлшерінде жүмсалатынын көрсеткен. Есептеулер бойынша, тек ... ... өту ... 20 ... ... болады деп болжауда.
Еуроға өту банк іс-әрекетіне барлық жағынан әсер етсе де, ол ... ... ... ... ... қағаздармен сауда жасау ... есеп ... ... ... өзгеріске экеледі. Сонымен
бірге. Ол банк және банктік емес қаржы ұйымдары арасында ... ... ... ... ... ... бірігу мен
ынтымақтасу келісімдерінің толқыны дәл ... ... ... ... ... В№ бакінің еуропалық он үздік банктерімен,
оның ішінде Огезёеп Вапк, Вапк Аизітіа, Сгесііі Зиіззе, МіШапё Вапк ... ... ... ... бола алады. Бұл келісім ТВ8 (Тгапзеигореап
Вапкігщ Зеітісе - ... банк ... ... ие ... ... минималды кедергілермен ТВ8 банк жүйесінің кез
келген агенттігінде есеп шот ашуға мүмкіндік береді.
Еуроны енгізуеуропалық ... үшін ... жаңа ... ... ашып, еуропалық ауқымда құрылымдық өзгерістерді жылдамдатуға, жаңа
банк қызметтерін ... ... ... және банк ... жетілдіруге мүмкіндік береді. Қазірдің өзінде Францияның ірі
банктері мен ... ел ... өз ... ... байланысты
қызметтерді ұсынуда. Мысалға, Франция банктері еуро РЕА (Ріап сГрагдпе еп
асііопз - акциядағы қор ... ... ... оған ... салық
жеңілдіктерімен пайдалануға мүмкіндік бере алады.
Еуроға өту, ... ... ... ғана ... ... ... ... ұшыратады. Экономикалық валюталық одақ, банктерге орта
мөлшермен 10 - 15% табыс экелген валюта айырбастау операцияларын жояды. Тек
франциялық банктердің осы ... ... ... 600 млн. экю ... Осы шығындарын жабу үшін, еуропалық банктер доллар және йена,
шығыс европалық және дамушы елдердің жүмсақ валюталарымен валюта ... ... ... Халықаралық есеп айырысу банкінің
болжамы бойынша ... ... ... ... ... 800
млрд. Долларға жетіп, ол әдемнің валюта айырбастау көлемінің 2/3 қүрайды
деп есептелуде.
Еуроны ... ... ЕВИ ... ... банк ... ... ... шотты жүйесі жұмыс істей бастайды. Оның мақсаты
- Еуропалық Орталық Банк пен еуро ... ... ... ... ... ... ... ең күшті әсерін еуропалық капитал рыногына беріп, ол ... ... ... ... ... ... ... төмендеуі мен
оны орналастыруды жаңартуға экелуі тиіс. ... ... ... ... ... Еуропадағы жұмыссыздық деңгейінің жоғары
болуының бір себебі деп аталуда. Сонымен бірге, еуро ... ... ... экімшілдік, мэдени айырмашылықтардың сақталуы кезшде
еркш инвестиция мен еуропалық капитал рыногында қарыз ... ... ... ... одақта 32 қор және 23 фъючерлік биржалар, ... 8 және 7 ... бар. ... көшу ... ... ... ынталандырады да, эксперттердің санауы бойынша, Еуропада ірі 3-4
биржа қалыптасып, олар өз ... ... ... ... орталықтарына
қол жетуін қамтамасыз етеді.Европа одағының экономикалық және валюталық
одағының құрылуы еуро аймағындағы акция рыногын капиталдандыру үш есе ... 2500 ... 7500 ... ... ... облигация рыногының көлемі -
2000 млрд-тан 2500 млрд. дейін, ал ... ... ... - ... 800 ... долларға дейін өседі деп болжануда.
Бүгінгі күні еуроны енгізуге байланысты еуропалық қаржы рыногында
нағыз эйфория байқалуда. 1998 ... ... март ... ... ... ... ... 39%, Миланда-37%, Парижде-25%, Амстердамда-24%,
Франкфуртте -20% көтерілді. Бұл бірнеше факторларға ... ... ... мен ... ... ... бюджет дефициттерінің
қысқаруына экелді; Азия елдерінің ... ... ... ... агылуы; англосаксондық ірі институционалды инвесторлардың
евроны енгізу алдындағы белсенді іс-әрекеті; ... ... ... қатерлерді көрсетуде.
Еуропалық комиссияның ЭВО сыртқы аспектілері деген баяндамада әлемдік
экономикадағы еуроны енгізудің салдарынан ... ... ... ... жасалып, ЭВО Европалық Одаққа АҚТТТ ауқымымен тең немесе
одан асып түсетін экономикалық ... ... ... ... ... еуро ... кейінгі екінші дүниежүзілік валюта болып,
долларды ... ... ... ... ... ... ... Одақтың оны жүзеге асыруға толық
мүмкіндігі бар. 1989-1995 ... ... ... ... ... ... 90%-дан 83%-ға дейін төмендеді, ал ... ... ... ... 34% ... жеке ... ... шығару- 67%-ден
40%-ға дейін төмендеді. Егер 1983 жылы долларға 34 ел ... 1994 жылы - 25-ақ ел ... ақша ... ... Еуропа Одағы елдері доллардың ауытқуына аз
тәуелді болып, тәуелсіз экономикалық саясатты жүргізе алады. Сонымен ... ... ... ... ... ... эсіресе европалық елдермен
өзара байланыстығын ұлғайта түседі. Бұл ... ... және ... ... ... партнерлері мен іс-әрекетті үйлестіру жолдарын
іздестіруге мэжбүр ... ... ... ... САЯСАТ
2.1 ҚР- валюталық саясатының даму ерекшеліктері
Қазақстанның дүниежүзілік шаруашылыққа интеграциялануға ұмтылысы ... ... және ... ... ... ... ... етеді. Бұл қатынастардың толыққанды мүшесі болу үшін ... ... ... тура келді. Негізгі валюталық саясаттың бірі
— теңге құнының тұрақтылығын орнықтыру және оны еркін ауысатын валю-таларға
айырбастауды мейлінше ырықтандыру. Мұның өзі бір ... ... ... ... шетелдік тауарлар мен валюталар үшін ашық
ұлттық рыноктың болуын талап етеді. Теңгенің еркін ауысатын валюталармен
салыстырғандағы ... ... ... Қазақстан экономикасы үшін
дүниежүзілік рынокқа шығудың тиімді ... ... ... ... ел ішінде еркін ауысуына
(внутренняя конвертируемость) іс жүзінде қол жеткізіліп отыр. Ішкі ... ... — ол ... ішкі ... ... ... ... курс бойьгаша еркін айырбасталу мүмкіндігі. Ал, теңгенің толық
ауысу (полная конвертируемость) ... ... үшін ... ... және ... тұрақтылығы, алтын, валюта резервтерінің
қорлануы, ТМД елдерімен валюталық ... ... ... ... ... теңгенің ішкі ауысуының түрақсыздығы
экономиканың, сонымен ... ... бар ақша ... ... ... ... шаруашылыққа интеграциялануға ұмтылыстары
қарыз капиталының дүниежүзілік рыногьша шығуына, портфельдік және тікелей
инвестициялар ... ... мол ... ... ... валюталық шектеулерге, шетелдік капитал үшін қолайсыз инвестициялық
ахуалға, ұлттық валютаға тұрақты ... ... жол ... ... ... анық. Бұл факторлардың бір-бірімен
тығыз байланысты екендігіне ешкімнің ... ... ... ... жәие ... ... халық тұтынатын тауарларды,
тағам мен ауыл шаруашылық шикізатын өңдеу ... ... ... ... ... қажет.
Ақыр соңында, аймақтық басымдықтарды әрі ең алдымен халықты ... ... ... ... ... мен ... жуйесі
басымдықтар жүйесімен қатаң ұластырылуға тиіс. Бұл ретте ... ... ... ... ... ... қоя отырып, мейлінше
ұқыпты түрде ойластырған жөн.
3. Жер мен жылжымайтын мүлікке ... ... ... ... ... арналған демеу қаржы, әр түрлі алымдарды азайту
түріндегі субсидиялар сияқты нысанды да ... ... ... тағы ... ... табылатын салаларда ғана.
4.Үкіметтің капиталды сыртқа ... әр ... ... ... ... ... пайдалануға арналған кеіллдіктерін
күшейту қажет.
5. Үйлестірілген және оралымды жұмыс жургізу үшін ... ... ... ... мемлекеттік орган құру қажет.
Шетелдік инвестицияларды тарту бағдарламасымен қазірдің өзінде
мамандар жұмыс істеп жатыр. Өз ... ол ... ... ҚР-ң ... ... жүйесіндегі ролі
Қазақстан Республикасыныц валюталық саясаты. КСРО күйрегеннен кейін
Қазақстан Республикасында да өндірістің ... ... ... ... ... ... көптеген экономикалық проблемалар
туындады.
Қазақстан Республикасы экономиканы тұрақтандыру, оны терең құрылымдық,
валюталық және әлеуметтік дағдарыстан шығару ... ... ... ... ... бұл ... ... нәтижелер бермеді. Қазақстанда ашық
экономика принципі жарияланған еді. Бұл принцип оның әлемдік шаруашылық
байланыстар мен ... ... ... біртіндеп кіруінің қажетті
шарты болып есептеледі.
Қазақстанның экономикаға өту мерзімін бірнеше кезеңдерге ... ... жж. ... ... ... мемлекет болды.
Меншік пен нарықтық қатынастардың жаңа субъектілерін құрудың негізі ретінде
мемлекетсіздендіру мең жекешелендіру бағамы ... ... ... ... ... кәсіпорындар, шетелдік инвесторлар үшін жеңілдік жүйесі және
қолайлы режимі бар еркін кәсіпкерлік аймақтар құрылды.
Елде нарықтық ... ... ... ... ... ... ... сауда зор қарқынмен дамыды. Бірақ өнеркәсіптік
және тұтынушылық пайдаланудағы өнімдерді шығару ... ... ... жетті. Республика езінің ұлттық валютасы - ... ... ... Айырбастаудың әлемдік жүйесінде қазақстандық ақша ... ... ... айналмайтын) валюта болып саналады. Банктік ... ... ... ... ... бола алады, яғни бұл келісімдер
банкаралық валютада ... ... ... - теңгені енгізу күнінде (1993 жылдың 15 қарашасында)
республика қажетті тұтынудың 60-65% көлемін-дегі өзіндік алтын ... ... ... еді.
Қазақстан теңгесінің айналымға түскеннен кейінгі ... ... ... ... биржасындағы күнделікті сауда-саттық
кезінде анықталып отырды.
Валюталық ... ... ... енгізу сәтінде оның айырбас бағамы
АҚШ-тыц 1 долларына қатысты 4,68 теңгеге тең болды. Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... ... отыр, ол
валюталық нарықтағы сүраныс пен ұсыныстың арақатынасын сипаттайды.
Қазақстан «рубльдік аймақ» режимін сақтап қалуға ұмтылған еді, өйткені
қалыптасқан экономикалық ... пен ... ... ... қажет
болды.
Бірақ көптеген экономистердің пікірі бойынша, бұл режим ең нашар
ақшалық режимнің бірі ... еді. ... ... ... енгізуге
дайындық процесі кезінде Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі шетелдер,
соның ішінде ТМД ... ... ... Ұлттық валютаны енгізудің әр нұсқалары
түбегейлі қарастырылды.
Әлемдік тәжірибеде валютаны енгізудің 3 түрлі нұсқасы
• аралық ... ... ... ... ... әдістердің үшінші нүсқасы таңдалды.
Валюталық режимді таңдау кезінде мемлекеттік комиссия нартық ... ... ... ... жүзу ... ... ... біртұтас валюта бағамы мен теңгенің ... ... Олар ... шот ... ... ... және ... пайдасын тіркеді.
2-кезең: 1994-1995 жж. Бұл кезеңде отандық занды құқықтық база, соның
ішінде валюталық базасы қалыптасты. Екінші кезеңде жекешелендіру ... және ... ... мемлекеттік пакетінің 80%-ке дейінгісін
беру жоспарланды.
Валюта нарығының қалыптасуымен катар, құнды ... ... ... ... басым мақсаттарыньщ бірі - еркін ауыстырылу
(конвертация) проблемасы болды. Сондықтан ... ... ... ету және ... шіткі өтімділігіне қол жеткізу мақсатында
барлық валюталық табысты елге қайтару шаралары жүргізілді. 1993 ... ... ... АҚШ ... да, Ресей рубліне де қатысты ... күрт ... атап ... ... ... ... Ұлттық банкі қатаң ресиелік саясат жүргізді, ол нақты ... ... ... ... ... ... мүмкіндік берді. Бірақ
наурыз айында номиналды айырбас бағамы төмендей берді ... ... ... күшейді.
1994 жылы Ұлттық валюта багамының төмендеу қарқыны шамамен ... ... ... ... бойынша), ол 1995 жылы 11,5%-ке тең болды. Осы
жылдардағы валюта бағамының динамикасы оның ... ... ол ... ... мен экономиканың дағдарыстық жағдайына
толық сәйкес келеді.
Теңге бағамы ... ... ... тенденциялары халықтың теңгеге
деген сенімінің артқанын дәлелдейді, ол мүмкіндігінше экономиканың
доллардан арылуы ... ... ... ... және төлем балансының тапшылығын қысқарту
мақсатында сыртқы саудадагы экспорт ынталандырылды.
Осы шарамен бірге бір мезетте ішкі ... және ... ... ... ... ... импортына шектеулер енгізілді.
Төлемдік дағдарыстың әсерінен отандык өндірушілер жаппай ... ... ... процент шектен тыс жоғары болғандықтан, көптеген
кәсіпорындардың оларды алуға ... ... ... ... ... бастап, валюталық нарықтың биржадан тыс
сегменті жедел дамыды. 1996 жылы оның көлемі ... ... ... асып ... - 3 996-1998 жж. Әлеуметтік-экономикалық жағдайга жүргізілген
талдау көрсеткіші көрсеткендей, ел экономикасының барлық ... ... әлі де ... ... ... ... ... ең ірі инвестициялық жобалар жузеге асырылуда.
Шетелдік инвесторлар үшін салық салудың ұлттық режимі белгіленген,
сонымен бірге, осы ... ... ... ... ... ... Осы кезеңнің мынадай ерекшеліктерін атап өтуге болады:
• ұлттық валютаның тұрақтануы;
• болжамдалган инфляция мен ... ... ... ... ... шетелдік банктердің қызметі;
• қаржылық нарықтың, сонын ішінде бағалы қағаздар нарыгының ... ... ... ... - ... ... алу ... ету және ішкі валгота нарығында валюталық алып-сатушылық
(саудагерлік) ... ... ... жол бермеу шараларын ескере
отырып құралады, Бұл саясаттың мақсаты - барлық ... ... ... ... етуі мен ... ... жағдай жасау.
Валюталық саясаттың дәстүрлі формаларының ішінде мынадай құралдар
қолданылады: валюта багамы ... ... ... интервенциялар, алтын-
валюталық резервтерді басқару және теңгенің еркін айырбасталуы дәрежесін
реттеу. Ұлттық банк теңгенің реттейтін еркін ... ... ... еді. ... және ... басқа елдерде кең қолданылатын
валюталық интервенциялар Қазақстанның ішкі валюталық нарықтарында жүзеге
асырылуда. ... ... ... ... нарықтағы
конъюнктураның қысқа ... ... ... теңгенің номиналды
бағамының тербелісін баяулату болып ... ... ... ... ... ... төмендеуі Ұлттық банктің ... ... ... ... ... (1991 жылы - ... АҚШ долларына, 1994 жылы - 18,9 млн, АҚШ долларына, 1995 жылы - ... IАҚШ ... ... валютаның тұрақты бағамын сақтау үшін
алтынның құнын анықтаудың жаңа жолы ... оның құны ... ... ... ... ... әлемде осы жол
қабылданған.
АҚШ долларына қатысты теңгенің ресми айырбас ... ... ... тыс ... ... ... ... бірге, инфляция деңгейі
мен басқа макроэкономикалық көрсеткіштер деңгейіне байланысты белгіленді.
Көп жағдайда мұндай багам ... ... ... ... жылы халықаралық валюталық қормен келісімдегі В-баптың шартына
косыла отырып, Қазақстан өзіне төмендегі-аей міндеттемелерді алды:
• валюталық шектеулерді ... ... ... ... көп валюталық бағамдарды қолдану тәжірибесін енгізбеу немесе
өзгерту;
• төлемдік ... ... ... ... ... ... енгізу немесе күшейту.
Қазақстан Республикасының валюта жүйесі
Нарыққа өту кезінде Қазақстан ... ... ел ... ... ... ... валюталық саясат жүргізуі керек. Қазақстанның
алдында шетелдермен дербес ... ... ... ... ... ... құру, оны нарық рельстеріне түсіру ... ... ... тұрды.
Қазақстан 1992 жылдың шілдесінде ХВҚ-ға мүше болып кіргеннен бастап
өзінің валюта қатынастарын ... ... ... ... ... қордың Жарғысына сәйкес қалыптастыруда. Валюта қатынастарын ұйымдастыру
үшін 1993 жылдың 14 ... ... ... туралы" алғашқы заң
қабылданды. Ол кезде Қазақстан сом ай-мағында болғандықтан шетелдермен жеке
валюталық байланыстары жоқтың қасында болатын. Сонымен ... ... ... валютасын айналымға шығаруға дайындап, жеке алтын валюта резервтерін
құру жұмыстарын жүргізумен шұғылдануда еді. Қабылданған заң бағаны ырқына
жіберу ... ... ... келіп, кейбір жағдайларда, дамып
келе жатқан валютз қатынастарына тіпті қарама-қайшы еипатта болды. 1996 жы-
лы 24 ... ... ... ... туралы" жаңадан заң
қабылданды.
Қазақстан Республикасының ... ... ... негізгі элементтері республикада қабылданған заңдарда
айқындалғандлар жоғарыда айтылған заңға ... ... ... ... ... 1993 жылдың 13 желтоқсандағы заң; "Қазақстан
Республикасының Ұлттық банкі туралы" 1995 ... 30 ... заң; ... және қымбат бағалы металдармен байланысты қатынастарды мемлекеттік
реттеу туралы" 1995 ркылдын 20 шілдедегі заң; ... және банк ... 1995 ... 31 ... заң; ... ... ҚР ... үкімет Қаулылары мен Ұлттық банк басқармасының ... ... 1994 ... ,24 қарашасында ҰБ басқармасы бекіткен "ҚР-да
валюталық рперацияларды жүргізу ... ... ... ... ... объектісі болып шетел
валютасы, шетел валютасындағы бағалы қағаздар, валюталық құндылықтарды,
аффинирленген (тазарлған) алтын мен басқа да ... ... ... алып кету және жіберу тәртібін белгілеу болып ... ... ... ... "резиденттер" және "резидент еместер"
саналады. Резиденттерге ... ... ... тұратын жеке кәсіпкерлер, оның ішінде
уақытша ... ... ... жүргендер;
• Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... Қазақстан территориясындағы филиалдары және
одан тыс жерлердегі өкілдіктері;
• Қазақстан Республикасынан тыс жерлердегі дипломатиялық, сауда және
басқа ... ... ... ... ... ... ... өкілдіктер.
Қазақстан Республикасындағы "резидент еместерге" жоғарыда республика
"резиденттері" түсінігінде көрсетілмеген завды және жеке тулғалар жатады.
Қазақстан завдарына ... ... ... ... ... мәмілелері
Ұлттық баик валюта операцияларын жүргізуге берген лицензия ... ... ... мен ... ... ... ... Республикасында негізгі валюталық реттеу органы- болып
Ұлттық банк саналады. Ол:
... ... және ... валютасындағы бағалы қағаздар
айналысының аясы (сфера) мен тәртібін белгілейді, ... ... ... ... ... енгізеді, ондай шектеулерді сыйақы
(мүдде) көлеміне де енгізеді;
• резиденттер мен резидент еместердің республикада шетел ... ... ... ... ... ... жүргізу
ережелерін белгілейді;
• резиденттердің шетел банктерінде шот ашу шарттарын анықтайды;
беру, ... ... ... ... ... жүргізуге
лицензиялар береді;
• ұлттық валютаның - ... ... ... ... оның ... ... есеп ... кедендік және салық
төлемдері үшін, сондай-ақ шетел ... және ... ... ... бойынша Қазақстан теңгесіне нарықтық баға белгілеу
мақсатында ... ... ... ... ... ... ... алтын валюта активтерін құрап, солармен операциялар жүргізеді;
• халықаралық есеп айырысуды ... ... ... және ... ... ... жетілдіреді;
• қабылданған мемлекеттік шарттарға сәйкес шетелдік және халықаралық
ұйымдармен шетел валюталарын тартады.
Қазақстанда ... ... ... -бақылау органдары және
олардың агенттері ... ... ... ... болып Ұлттық банк
және Қазакстан Республикасының Үкіметі саналады. ... ... ... ... ... бақылау қызметін жүргізетін ұйымдар, атап айтқанда,
валюталық операциялар ... ... ... мына ... ... ... ... операциялардың заңға сәйкестігін анықтау және
оған қажетті лицензиялар мен рұқсаттың болуы;
• резиденттердің мемлекет алдындағы шетел ... ... ... ... ҚР-ның ішкі валюта нарығында шетел валютасын
сату міндеттемелерінің орындалуын тексеру; ... ... ... ... валюта операциялары бойынша есеп пен есептесудің
толықтығы және ... ... ... бірге резиденттер
еместердің теңгемен жүргізген операциялары бойынша бақылау ... ... ... ... ... саяси және мәдени
қатынастарға қызмет етіп, ол мемлекеттің төлем балансында ... ... ... ... ... ... ... араласқан.
Бастапқы кезде жанама, кейін халықаралық байланыстар ролінің ... ... ... ... ... ... ... және оның тез ауытқуы-валюта кризисін (дағдарысын) туғызады,
ол өздігімен ұлттық және әлемдік экономикалық элеуметтік- ... ... ... - ... ақша ... оның ... түрі, халықаралық төлем-есеп
айырысу айналымының каналдары арқылы ұлттық ақшаларды қолджанудың ерекше
формасы.
Дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ... ұлттық шаруашылықтардың
интенсивті дамуына экеледі. Осыған байланысты аталған прцесте ... ... ... ... ... ... қатынастар
қалыптасады. Валюталық қатынастардың пайда болуы антик дәуірде ... ... ... ... шаруашылық байланыстарда дербес роль атқарады.
Ол өндірістің даму ... ... ... ... баға ... жалақыға әсер етеді. Дүниежүзілік валюта жүйесі елдер арасындағы ... ... ... ... елдердің әрқайсысының ішкі ақша
айналымын қамтиды. «Дүниежүзілік валюта жүйесі» ... ... ... ... ... ... органикалық өзара байланысты, себебі екеуін
біріктіретін түйін- әлемдік ақша ... ... ... ... даму ... ұдайы өндіріс белгілеріне
байланысты анықтала отырып, ұлттық және әлемдік шаруашылықтың негізгі даму
кезеңдерін көрсетеді.
Валюталық нарықта ... ... ... және ұсыныс, сондай-ақ
олардың бағамдық шекті қатынасты қалыптасады. ... ... құн ... ... ... ... ... бәсекелестік жағдайында
жұмыс жасауы, валюталар айырбасының қатысты баламалылығын, тауарлар,
көрсетілетін қызметтер, ... ... ... ... ... ... ... халықаралық ағымының сәйкес келуін
қамтамасыз етеді. Баға механизмі және ... ... ... ... арқылы экономикалық агенттер валюталарды ... ... мен ... ұсыну мүмкіндіктері туралы біле алады.
Сонымен бірге, нарық валюталық операциялардың жағдайы ... ... ... ... ЭКЮ - ... ... бірлікке негізделеді. ЭКЮ- дің 12
елдерінің валюталары негізінде валюталардың ... ... ... ... аймақтық реттеу орталық банктерге уақытша
төлем балансындағы тапшылықты ... және ... ... есеп айырысулар үшін несие беру жолымен жүзеге
асырылады.
Әлемдік валюталық ... ... 11 ... белгілейді, соның
ішінде 3 ірі нарық: Лондондық, Чикаголық және Нью-Йорктік; ... ... ... ... нарықтары үшін Франкфурт- Майнде, Цюрихте,
Парижде; азиялық аймақта - Токио, Гонконг, Сингапур, Бахрейн, Сянган.
ЕУРО-ның ... ... ... ... ... келісім-шарттардың
көлемін арттырады деген сенім бар. Қазіргі уақытта ... ... ... ... байланысты дүниежүзілік инвестицияның
аз ғана бөлігін қамтуға шамалары жетіп тү-р. ... ... - ... ... экономикалық мүмкіндіктеріне сәйкес емес. Бірыңғай валютаны
енгізу дүниежүзі инвесторларының ... ... ... арттырары
даусыз.
ЕУРО-ны енгізу аталған валюта нарығын бір сэтте дүниежүзіндегі ең
маңызды нарыққа айналдырып ... ... ... ... ... бұл ... долларды ығыстыруға шамасы жететін болады. ЕУРО-ның
орнығуы дүниежүзілік ... ... өте ... ... әкеледі.
Бірыңғай еуропалық валюта ЕУРО доллар мен иенаға төтеп берердей күш-қуат
жинайтын болады.
Нарық ... ... ... ... валюталық реттеу
жүргізіледі. 1996 жылы валюталық реттеу туралы заң қабылдады. Жалпы алғанда
валюталық реттеу ... ... ... қажет етеді, яғни бұл
валюталық түсімнің көтерілуі және елден валюталық ағылудың ... ... ... ... ... ... ... бірқалыпты ұстау, валюталық
курстың тұрақтылығын қамтамасыз ету, ... ... ... ... жұмыстарына ықпалын тигізеді. Қазақстан заңы бойынша
валюталық реттеудің объектісі болып ... ... және ... ... ... ... Еуропалық одақта 32 қор және 23 фъючерлік биржалар, ал
АҚШ-та 8 және 7 биржа бар. ... көшу ... ... ... ынталандырады да, эксперттердің санауы бойынша, Еуропада ірі 3-4
биржа қалыптасып, олар өз клиенттеріне әдемнің ... ... ... ... қамтамасыз етеді.Европа одағының экономикалық және валюталық
одағының құрылуы еуро аймағындағы акция рыногын капиталдандыру үш есе ... 2500 ... 7500 ... ... ... ... рыногының көлемі -
2000 млрд-тан 2500 млрд. ... ... ... ... Жаңа ... Қазақстан Республикасының
Президентінің //1 ... ... ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаевтің Қазақстан
халқына Жолдауы//Егемен Қазақстан, 2006.-2наурыз.
3. «Қазақстан ... ... ... енгізу туралы»ҚР
Президентінің 1993ж. 12-қарашадагы жарлығы.
4.Абдикадирова Г.Т. :Валютное регулирование в РКУ/Алматы.Экономика 2004.
5.Әубэкіров Я.Ә: ... ... ... М. ... ... ... ... Ақша.Несие.Банктер.Валюталық қатынастар//Алматы
«Экономика»2000ж.
8.Мэдешев ... ... ... ... ... айналысы және несие//Алматы 2004ж.
Ю.ОсиповаГ.М. Основы экономической теории.-Алматы,2000ж.
11 .Райымқұлұлы С. Экономикалық теория ... ... С.С. Әлем ... ... 2005ж.
ІЗ.Сейтқасымов Ғ. Ақша.Несие.Банктер
14.1лиясов К.К. Қаражат//Алматы,2003ж.
15.Куликов Л.М. Основы экономических знаний:Финансы и ... Б.Қ. ... ... ... Ж.К. Роль ... кредитной политики в оздоровлении
экономики // Банк Казахстан 2003г.№2
ІБ.Уотто М. Нарықтық экономика эліппесі.-Алматы:Қазақстан,1995ж.
19.Мамбетов Ұ. Нарықтық ... ... Б.А. ... ... ... ... В.Экономическая теория //Алматы , 2002
22.Борисов Е.Ф. Основы экономической теории.1994
23.Гайнуллин Ф. Основы экономической теории //Алматы, ... В.Я. ... ... . ... ... ... Ғ.С. Банк ісі.//Алматы: Қаржы-қаражат,2001ж.
27.Гамидов Г.М. Банковское и кредитное дело: «ЮНИТИ» 1994г.
28.Чилинбаев А.Д. ... ... ... ... ... ... //
АльПари 1998г.№2
29.Утеулин Е. Основные операции банков //Банки Казахстана ... ... ... |Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... ... бір |Ережеге сәйкес ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... | | |
| | ... ... |
|Майндегі,т.б. | ... ... |
| | ... сол ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... ... ... ... ұлттық заңдылықтармен немесе мемлекетаралық
келісімшарттармен бекітілетін валюталық ... ... ... формасы.
Валюталық жүйелер үш түрге бөлінеді:
1. Ұлттық валюталық жүйе.
2. Дүниежүзілік валюталық жүйе.
3. Аймақтық немесе мемлекетаралық валюталық жүйе.
Тарихта ұлттық валюталық жүйе ең ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын,
ұдайы өндіріс процесіне қажетті ... ... ... және оны
пайдалануға көмектесетін экономикалық қатынастар жиынтығын білдіреді.
Ұлттық ... ... ... ақша ... бір ... ... ... құрамдас экономикасының және сыртқы экономикалық
байланыстардың даму дәрежесі мен жағдайына байланысты анықталады.
Ұлттық валюталық жүйе ... ... ... ... ... ... жүйе XIX ... ортасына таман
құрылған.
Дүниежүзілік валюталық жүйе - бұл халықаралық несие-қаржы институттары
мен валюталық құралдардың қызмет етуін қамтамасыз ... ... мен ... ... ... кешенін қамтиды.
Ұлттық және дүниежүзілік валюталық жүйелер арасындағы байланыс пен
айырмашылықтары олардың ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ хандығы құрылуы мен нығаюы7 бет
21 ХҚЕС «валюталық бағам өзгерісінің әсері»23 бет
Қазақстанның Ұлттық Банкінің ақша-несие саясатының даму ерекшелігі, және оны талдау41 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь