Реалийларды ағылшын тілінен қазақ тіліне аудару ерекшеліктері


1 Реалийлардың мәні мен анықтамасы
2 Реалийлар әлемнің тілдік бейнесінің құнды нәтижелері ретінде
3 Реалийлардың баламасыз лексиканың бір түрі . лакуналардан айырмашылығы
Өз кең мағынасында қолданылатын мәдениет сөзі мен осы сөздерге тіл элементтері ретінде салынған, сақталған және баяндалған ақпараттың арақатынасы мәселелері бұрыннан бері тек лингвисттерді ғана емес, басқа да ғылымдардың өкілдерін қызықтырған. Халық пен ел өмірінің барлық үлкен және кіші ерекшеліктері (мәселен, жаратылыс жағдайы, географиялық жағдайы, тарихи дамуының барысы, әлеуметтік құрылысының көрінісі, қоғамдық ойдың, ғылымның, өнердің даму үрдісі) міндетті түрде осы халықтың тілінде көрініс табады. Сондықтан да тіл кез келген ұлт мәдениетінің көрінісі болып табылады дешенді батыл айтуға болады, тіл кез келген халықтың ұлттық-мәдени кодын береді. Мағынасында тіл мен мәдениеттің байланысын көрсететін ерекше бөлігі айқындалатын сөздер кездеседі. Олар семантикалық тілдік бірлігінің мәдени компоненті деп аталады. Бұндай сөздерге біріншіден сөздер-- реалийлар жатады.
Бұл тілдік бірліктердің отандық та, шетел де ғалымдармен зерттелгенін атап айтуы жөн. С. Влахов пен С. Флориннің айтуы бойынша, реалийлар жөнінде бояу (ерекшелік, колорит) иеленуші, ұлттық өзгешелігінің нақты, көрінетін элементтері ретінде 50-ші жылдардың барысында сөз қозғалған болатын. Осы зерттеушілер Л.Н. Соболев, Г.В. Чернов, Г.В. Шатков, А.Е. Супрун сияқты ғалымдардың жұмыстарын атап өтеді. С. Влахов пен С. Флорин осындай «аударылмайтын» элементтерге жарты ғасыр бұрын назарларын аударды (1960 жылы «Реалийлар» мақаласы шықты). Кейін реалийлардың толық сипаты, жіктелуі мен аударылу тәсілдері берілген «Аудармада аударылмайтындар» кітабы жарық көрді. Реалийлар-американизмдер Г.Д.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






РЕАЛИЙЛАРДЫ АҒЫЛШЫН ТІЛІНЕН ҚАЗАҚ ТІЛІНЕ АУДАРУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

МАЗМҰНЫ 

 

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

 

1 РЕАЛИЙЛАР ЛИНГВИСТИКАЛЫҚ ҚҰБЫЛЫС РЕТІНДЕ ... ... ... ... ..7

 

1.1 Реалийлардың мәні мен
анықтамасы ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7

1.2 Реалийлар әлемнің тілдік бейнесінің құнды нәтижелері
ретінде ... ... ... ..12

1.3 Реалийлардың баламасыз лексиканың бір түрі – лакуналардан
айырмашылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19

1.4 Аудармада реалийларды жеткізу тәсілдерінің
классификациясы ... ... ... ..27

1.5 Шетел реалийларын аудару
тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ..37

 

2 ДЖЕК ЛОНДОН ШЫҒАРМАЛАРЫНДАҒЫ РЕАЛИЙЛАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ АУДАРУ
ТӘСІЛДЕРІ ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
...43

 

2.1. Көркем шығармада реалийлардың қолдану ерекшеліктері
... ... ... ... ... ...43

2.2. Д. Лондон  шығармашылығында реалия сөздерінің  классификациясы...46

2.3. Д. Лондон шығармаларының аудармаларындағы реалия сөздерінің жеткізілу
тәсілдері ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ... ... ... ..59

 

 

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ... ... ... ... .79

 

 

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... 82  

 

КІРІСПЕ

 

Өз кең мағынасында қолданылатын  мәдениет сөзі мен осы сөздерге тіл
элементтері ретінде салынған, сақталған және баяндалған  ақпараттың
арақатынасы мәселелері бұрыннан бері  тек лингвисттерді ғана емес, басқа да
ғылымдардың өкілдерін қызықтырған.  Халық пен ел өмірінің  барлық үлкен
және кіші  ерекшеліктері (мәселен,  жаратылыс жағдайы, географиялық
жағдайы, тарихи дамуының барысы, әлеуметтік құрылысының көрінісі, қоғамдық
ойдың, ғылымның, өнердің даму үрдісі) міндетті түрде осы  халықтың тілінде
көрініс табады. Сондықтан да  тіл кез келген ұлт мәдениетінің  көрінісі
болып табылады дешенді батыл айтуға болады, тіл кез келген халықтың  ұлттық-
мәдени кодын береді. Мағынасында тіл мен мәдениеттің байланысын  көрсететін
ерекше бөлігі  айқындалатын сөздер кездеседі.  Олар семантикалық тілдік
бірлігінің  мәдени  компоненті деп аталады. Бұндай сөздерге біріншіден
сөздер-- реалийлар жатады. 

Бұл тілдік бірліктердің отандық та, шетел де ғалымдармен зерттелгенін атап
 айтуы жөн. С. Влахов пен С. Флориннің  айтуы бойынша, реалийлар жөнінде
бояу (ерекшелік, колорит) иеленуші, ұлттық өзгешелігінің нақты, көрінетін
элементтері ретінде 50-ші жылдардың барысында сөз қозғалған болатын.  Осы
зерттеушілер  Л.Н. Соболев, Г.В. Чернов, Г.В. Шатков, А.Е. Супрун сияқты
ғалымдардың жұмыстарын  атап өтеді.  С. Влахов пен С. Флорин осындай
аударылмайтын  элементтерге жарты ғасыр бұрын  назарларын аударды (1960
жылы Реалийлар мақаласы шықты). Кейін реалийлардың толық сипаты, жіктелуі
мен аударылу тәсілдері берілген Аудармада аударылмайтындар кітабы жарық
көрді. Реалийлар-американизмдер Г.Д. Томахиннің негізгі зерттеу объектісін
құрайды. Л.С. Бархударовтың, В.Н. Комиссаровтың, В.Н. Крупновтың, Л.К.
Латышевтың, Т.Р. Левицкаяның, А.М. Фитерманның, А. Лилованың,  М.М.
Морозовтың, А. В. Федоровтың аударма теориясы бойынша оқулықтарында  мәдени-
таңбаланған  сөздер туралы ақпарат берілген, ал қазақ ғалымдарының ішінен
реалийларға анықтама беріп, олардың классификациясын ұсынғандаодың ішінде
Ж.Жақыпов пен Р. Сәрсенбаев бар. Тіл мен мәдениет арақатынасы мәселелері
 Е. М. Верещагинмен және В. Г. Костомаровпен қарастырылған.  Көркем
шығармада  реалийлардың рөліне (мәніне) Н.И. Поморозская және В.С.
Виноградов назар аударды. 

Дипломдық жұмыстың өзектілігі. Біз осы тақырыптың өзектілігін  реалийлардың
жаратылысы, типтері мен оларды аудару тәсілдері  мәселелері әлі күнге дейін
толық зерттелмегенінде көреміз. Сонымен қатар, мәдениет аралық қарым-
қатынас үдерісі кезінде сөздер-реалийлардың мәні (рөлі) өте зор. Шетел
тілдерін оқыту  әдістемесінің қазіргі  дамуы шетел  тілін оқыту мен    дәл
осы кезде тілі  тілі оқытылатын елдің мәдениетін  үйлестіріп оқытуды
 ұйғарады.  Соңғы кездері тіл білімі мен  лингводидактикалық лингвоелтану
саласы кең таралды.  Оқытушының міндеті оқушыны басқа мәдениетке,  басқа
өркениетке қатыстыра отыра, оның назарын ұлттық-таңбаланған  лексикаға
аударып,  оның белгілі бір фондық елтанушылық ақпаратты иеленетініне,
 тыңдаушыныңоқырманның (реципиенттің)  белгілі бір ассоциацияларының
 пайда болуына сілтеу. Ұлттық-таңбаланған лексика мен фразеологияның
анықталуы, яғни мағынасы басқа тілдің тәсілдері арқылы қиын берілетін
бірліктер тіл мен тілі оқытылатын елдің  ақиқаттығы туралы  білімді
кеңейтеді және байытады. Көркем шығарма мәтінінің құрамдас бөлігі болып
табылатын  реалийлар мәселесі  ерекше қызығушылыққа ие.  Берілген мәселе
бойынша санаулы ғана  басылымдар бар (В.С. Виноградов, Э. Медникова, Н.И.
Паморозская). Осы мәселе әлі де шешілмеген, себебі әлі күнге дейін
реалийлар  көркем шығарма  мәтінінен тыс  қарастырылды, осы сөздердің
қызметі  шығарма контекстінде  ескерілген жоқ. Сөздер--реалийларды  аудару
тәсілдерін  олардың көркем шығармадағы  қызметі тұрғысынан зерттеу ерекше
қызығушылыққа ие, берілген зерттеу жұмысының ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Роман мазмұнының көркемдік–әдеби маңызы
Ағылшын тілінен қазақ тіліне эпитеттерді аудару ерекшеліктері
М.Мағауин шығармаларындағы «автор бейнесі» мен кейіпкер бейнесінің берілу жолдарын анықта
Көркем шығармаларды ағылшын тілінен қазақ тіліне аударылу ерекшеліктері
Терминдерді ағылшын тілінен қазақ тіліне аудару ерекшеліктері
Ағылшын тілінің сөз таптарын аудару ерекшеліктерін зерттеу
Терминдерді аудару барысында трансформациялардың қолданылуы (ағылшын және қазақ заң терминдері)
Мұнай газ саласындағы мәтіндердің техникалық аудармасы
Аударма негіздері (әдістемелік көмекші құралы)
Түпнұсқа тілі мен аударма тілінің грамматикалық және лексикалық мәні және қоғамдағы рөлі
Пәндер