Бейметаллдар және оның қасиеттері


Қазақстан Республикасының білім және ғылым министірлігі
«Авимед» медициналық колледжі
Р е ф е р а т
Тақырыбы: Бейметаллдар және оның қасиеттері
Орындаған: Садыбай Нұрсұлу
Тексерген: Рахтаева Бибісара
Алматы 2016
Бейметалдар және оның қасиеттері
Жоспар
1. Бейметалдардың периодтық жүйедегі орны.
2. Табиғатта таралуы.
3. Химиялық қасиеттер.
4. Физикалық қасиеттері.
5. Қолданылуы.
6. Маңызды бейметалдар, олардың қолданылу салалары.
Бейметалдар - металл еместер қатарына: сутек, бор, көміртек, кремний, фосфор, мышьяк, оттек, күкірт, селен, теллур, галогендер, асыл газдар жататын химиялық элементтер тобы; оларды металдардан бөліп топтауға қолданылатын атауы ] Табиғаттағы белгілі бейметалдар саны металдарға қарағанда аса көп емес. Периодтық жүйедегі бейметалдардың орнын анықтау үшін бор элементінен астатка дейін көлденең сызық жүргізсе, кестенің жоғарғы оң жақ бұрышын ала негізгі топшаларда бейметалдардың орналасқаны байқалады. Периодта бейметалл элемент атомының ядро заряды біртіндеп өседі де, атом мөлшері кішірейеді. Сондықтан электрон қосып алуға бейімділігі жоғары және тотықтырғыштық қасиеті басым болады. Ал бейметалл орналасқан негізгі топшаларда (IV-VII) атомның радиусы неғұрлым кіші болса, ол ең сыртқы электрондарды күшті тартады. Демек, тотықтырғыштық қасиеті басым болады. Мысалы, фтор мен хлор атомын салыстырсақ, ең күшті тотықтырғыш - фтор. Бейметалдардың тотықтырғыш қабілеті электртерістіктің сан мәніне байланысты. Тотықтырғыш қасиеттердің өзгеруіндегі осы заңдылық сол бейметалдар түзетін жай заттарға да тән. [2]
Бейметалдардың периодтық жүйедегі орны және электрондық құрылысы .
Бейметалдардың және олардың қосылыстарының Қазақстан аймақтарында таралуы
Нағыз бейметалдар негізгі топшалардың элементтері болады, сыртқы электрондық қабаттары аяқталуға жақын жөне атомдық радиустары кіші болып келеді. Сондықтан олар сыртқы қабатына электрон қабылдауға бейім келеді. Бұл қасиеттері периодтарда солдан оңға қарай, ал топтарда төменнен жоғары қарай артады. Электрондарды оңай қосып алып, олар негізінен тотықтырғыштық (т-т-ш) қасиет көрсетеді.
Бейметалдар өр түрлі агрегаттық күйде кездеседі. Күкірт, фосфор, кеміртек қатты күйде болады. Олардың кристалдық торларының түйіндерінде атомдар орналасқан.
Ал молекулалық кристалдық торлы заттар газ күйінде жүреді, мысалы, 0
2
, Н
2
, N
2
, Сl
2
, т. б. Бейметалдар жылу мен токты өткізбейді, суда нашар ериді. Олардың кейбіреулері бос күйінде кездеседі (S, 0
2
, Н
2
, т. б. ), ал көпшілігі қосылыстар күйінде жүреді.
Көміртек байланысқан күйінде мұнайда, тас көмірде, табиғи жәнө мұнайға серік газдардың құрамында болады. Оның бос күйіндегі жай заттары алмаз, графит жөнө карбин. Көмірдің қоры Екібастұз, Қарағанды көмір бассейндерінде көптеп кездеседі, сол жерлерде өндірістік көлемде алынады
R ↑ ИЭ, ЭТ↓ жоғ. төмен е-Ят. қүш. ↓ БМЕ↓, МЕ↑
Белгілі 109 элементтің 22 - сі бейметалдарға жатады. Бейметалдар топырақ массасының 84%- ін, өсімдік массасының 98, 5%- ін және адам денесі массасының 97, 5%- ін құрайды. Көміртек, сутек, азот, фосфор және күкірт органогенді элементтер болып табылады. Біз демалатын ауа бейметалдардан түзілетін жай заттардың қоспасы болып табалады.
Сутекпен және электртерістігі төмен бейметалдармен әрәкеттескенде барлық бейметалдар тотықтырғыш қасиеттер көрсетеді. Сонымен қатар барлық бейметалдар (фтордан басқа) тотықсыздандырғыш қасиеттер көрсете алады. Бір бейметалдың өзі тотықтырғыш та, тотықсыздандырғыш та қасиет көрсете алатын реакциялар да бар. Мұндай реакциялар өздігінен тотығу тотықсыздану реакциялары (диспропорцялану) деп аталады:
СІ2+Н2О→HCІ+НСІ0
3CІ2+6К0Н=5КСІ+КСІО3+ЗН20
Бейметалдар оксидтері 2 топка бөлінеді: тұз түзетін ж\е тұз түзбейтін. Тұз түзбейтін оксидтерге N2O, NO, CO жатады. Бейметалдардың тұз түзуші оксидтері қышқылдық оксидтер типіне жатады. SіО2 - ден басқа барлық қышкылдық оксидтер суда ериді, нәтижесінде қышқылдар түзіледі. Егер бейметалл екі немесе одан да көп оттекті кышкылдар түзсе, бұл қышқылдардың күші бейметалдың тотығу дәрежесінің артуымен өседі (Усанович теориясын еске түсіріңдер) :
+1+3+5+7
НСІ0→НСІ02→НСІ03→НСІ04
Бейметалдардың сутектік қосылыстарының суда ерігіштігі әр түрлі. Метан және силан суда ерімейді.
ІV А топша р - элементтер: көміртек, кремний, германий, калайы, және қорғасын жатады.
Реттік нөмірінің өсуімен ІV А топша элемент атомдарының радиусы заңды түрде артады, иондану энергиясы және салыстырмалы электртерістігі кемиді. Көміртек және кремний топшаның қалған элементтерінен қасиеттері жағынан ерекшеленеді. Бұлар нағыз бейметалдар. Германийде металдық белгілер бар, ал қалайы мен қорғасында металдық қасиеттері басым болып келеді.
Бұл топ элементтері үшін +2 тотығу дәрежесін көрсететін қосылыстары да тән. Кремнийдің мұндай қосылыстарының беріктігі әлсіз, бірақ қорғасынға қарай артады.
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz