Бастауыш сыныпта бейнелеу өнері сабағында акварель техникасын қолдану ерекшелігі мен тиімділігі

Мазмұны.

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

І ТАРАУ БАСТАУЫШ СЫНЫПТА БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІ САБАҒЫНДА АКВАРЕЛЬ ТЕХНИКАСЫН ҚОЛДАНУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1 Әр түрлі дәуірлердегі өнердегі акварель техникасының дамуының педагогикалық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.2 Бейнелеу іс.әрекетінде балалардың эстетикалық талғамдарын дамытатын акварель техникасына қажетті құралдар мен материалдар ... ... ... ... ... ... ... .12
1.3 Акварель техникасының ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30

ІІ ТАРАУ БАСТАУЫШ СЫНЫПТА БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІ САБАҒЫНДА АКВАРЕЛЬ ТЕХНИКАСЫН ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ

2.1 Бастауыш сыныпта бейнелеу өнері сабағында акварель техникасымен жұмыс жүргізудің бірізділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35
2.2 Акварель техникасымен жұмыс жүргізудің тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... ..40

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...56

Әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 59
КІРІСПЕ.

Зерттеудің көкейкестілігі: Қазақстанда қоғамдық реформаларға орай орта білім беру жүйесін жетілдіруде де көптеген шаралар жүзеге асырылды, жалпы орта білім беру саласындағы пәндердің жалпыға міндетті мемлекеттік білім стандарты бекітілді және жоғары кәсіби білім берудің стандарттық жобалары даярланды. Жаңа білім стандартына сай білім беру жүйесіне «өнер» бөлімі еңгізілді. Бұл блок «Әлемдік көркем мәдениет» курсы және өнертанудың басқа теориялық пәндері арқылы көрініс табады. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңының 8-бабында білім берудегі басты міндет ретінде жеке тұлғаның шығармашылық және рухани мүмкіндіктерін дамыту, адамгершілік пен салауаттық өмір салтының негіздерін қалыптасты-ру жеке тұлғаның дамуына жағдай жасай отырып, олардың ақыл-ойы мен зердесін байыту, сондай-ақ әлемдік және отандық мәдениет жетістіктеріне үйрету атап көрсетілген.
Бұл, әрине қазіргі заман қоғамның рухани-адамгершілік дамуын жедел шешуді қажет ететінін дәйектейді. Сондықтан бұл рухани өміріміздің жанды саласы — мектеп, оның оқу-тәрбие жұмыстарында түбегейлі өзгерістер жасаудың мүмкіндіктерін кеңейтетіні сөзсіз. Демек, ғылыми дүниетанымға жаңа көзбен қарап, жас азаматтың дара тұлға ретінде қалыптасуын өркениеттік тұрғыдан бағдарлауға бет бұруымыз — заман талабымен үндес қадам.
Қазіргі кезде кең өріс ала бастаған білім беруді ізгілендіру бағыты, ең алдымен мәдениеттегі, рухани мұрадағы, тарихымыздағы жалпы адамзаттық құндылықты бағалауға баса назар аударуды қажет етеді.
Бұл орайда, әсіресе ұлттық таныммен әлемдік биік талғамның бірлігі айқын танылатын бейнелеу өнерін оқыту мәселесі өзінің өзектілігімен және өткірлігімен ерекшеленеді. Соңғы кездері Қазақстанда жалпы бейнелеу өнерін оқыту әдістемесі мәселесіне арналған көптеген басылымдар пайда болды.
Жұмыстың өзектілігін Қазақстан Республикасының Білім Министірлігі белгілеген жоғарыда аталған Ережелер мен, Қазақстандағы орта жоғарғы кәсіби және балама (альтернативті) білім беру стандартының қазіргі талаптары өнердің түрлерін жеке тұлғаны тәрбиелеу мен дамыту үрдісінде кең қолдану мен тарату жұмыстарын жан-жақты жүргізу мәселесін алдыңғы орынға қоюы да дәлелдей түседі.
Өнер арқылы адам қабілетін дамыту мәселесі туралы жазылған ойлар, тұжырымдамалар, көзқарастар, еңбектер баршылық. Ежелден ұлы ойшылдарымыз Әл-Фараби, М.Қашғари, Ж.Баласағұн, ұлы Абай өз еңбектерінде адамның жеке басын, қабілеттерін дамытуға үнемі назар аударып отырған.
Көрнекті педагогтар К.Д.Ушинский, Ы.Алтынсарин, А.С.Макаренко, Ш.Құдайбердіұлы, Ж.Аймауытов, А.Байтұрсынов, М.Жұмабаев шығармаларында қабілеттері дамытудың және қалыптастырудың жолдары қарастырылған.
Ресейлік көрнекті ғалымдар Л.С.Выготский, С.Л.Рубинштейн, А.Г. Ананьев, А.Н.Леонтьев, В.В.Давыдов, Л.В.Занков, Б.М.Теплов республикамыздың көрнекті ғалымдары Т.Тәжібаев, М.Мұқанов, Қ.Жарықбаев, Т.Сабыров еңбектері жеке тұлғаны дамыту мәселесі теориясының және тәжірибесінің қомақты қоры деп білеміз.
Баланың шығармашылық қабілетін дамыту мәселесі жаңашыл-педагогтар (Ш.А.Амонашвили, И.П.Волков), еңбектерінде арнайы сөз етіледі. Мысалы, бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілеттерін ойын әрекеті арқылы дамытудың педагогикалық шарттары (М.Мұхамедин), оқыту барысында (Б.Тұрғынбаева), эстетикалық тәрбие беру мәселесі (С.А.Ұзақбаева, Б.А.Әлмұхамбетов, А.Қамақов) зерделеген еңбектерде оқушылар мен студенттердің көркем мәдениеттік тәрбиесін (эстетикалық, музыкалық, адамгершілік) жетілдіру жолдары қарастырылып, педагогикалық мүмкіндіктерін ашып көрсетілген.
Тікелей шығармашылықты дамыту мәселесін де бірқатар ғалымдар зерттеген. Жоғары сынып оқушыларының әр жақты қызығушылығын және оны қалыптастыруды (Н.Д.Хмель) еңбек сабағында бастауыш сынып оқушыларының сәндік-қолданбалы өнерге эстетикалық қызығушылығын туғызудың жлдарын (С.А.Жолдасбекова) сабақ және сабақтан тыс жұмыстардың өзара байланысы арқылы оқушылардың пәнге танымдық қызығушылығын (Б.Т.Нәбиева) болашақ бейнелеу өнері мұғалімдерін дайындау үрдісінде халықтық педагогиканы қолдану мәселесін (Қ.Болатбаев) қазақ мектептерінде бастауыш сынып оқушыларын сәндік-қолданбалы өнерін қолдану арқылы еңбекке баулу (О.Сатқанов) жолдары арнайы зерттеулерге арқау болған.
Дегенмен зерттеу барысында мынадай қарамақайшылықтардың орын алғанын байқадық. Олар:
- бейнелеу өнерінде акварель техникасын қолдану арқылы оқушылардың шығармашылық іс-әрекетін қалыптастыру қажеттілігі мен оның педагогикалық шарттарының анықталмауы арасында;
- қазақ бейнелеу өнері мүмкіндіктері мен олардың бүгінгі оқу-тәрбие үрдісінде бастауыш сынып оқушыларының танымдық шығармашылық іс-әрекетін қалыптастыруды дұрыс пайдаланбауы арасында.
Сонымен, анықталған қарама-қайшылықтар біздің зерттеу жұмысымыздың тақырыбын: «Бастауыш сыныпта бейнелеу өнері сабағында акварель техникасын қолдану ерекшелігі мен тиімділігі».
Зерттеудің мақсаты мектептерінің 1-4 сыныптарда бейнелеу өнері сабағында акварель техникасын қолдану арқылы оқушылардың шығармашы-лық әрекетін қалыптастырудың педагогикалық тиімді шарттарын теориялық тұрғыдан негізден, әдістемелік ұсыныстар жасау.
Зерттеу объектісі: Бастауыш сынып оқушыларын бейнелеу өнеріне баулу үрдісі.
Зерттеу пәні: Бастауыш сыныпта бейнелеу өнері сабағында акварель техникасын қолдану арқылы балалардың шығармашылық іс-әрекетін қалыптастырудың педагогикалық шарттары.
Зерттеудің .....: Егер оқыту үрдісінде акварель техникасын қолдануда шығармашылық іс-әрекетті қалыптастырудың мазмұны, көрсеткіштері, өлшемдері мен деңгейлері анықталып, әдістемелік жүйеде құрылса онда бастауыш сынып оқушыларының бейнелеу өнері сабағында акварель техникасын қолдану арқылы шығармашылық іс әрекет тиімді жүргізіледі. Өйткені бұл жағдайда оқушылардың ақыл-ойы мен зердесі байып, эстетикалық талғамы өсіп, жалпы адамзаттық қиындықтарды меңгеру мүмкіндіктері арта түсері сөзсіз.
Зерттеудің мақсаты мен болжамына сәйкес төмендегідей міндеттер анықталды:
- бенелеу өнері сабағында акварель техникасын қолдану тарихына шолу жасау;
- бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық іс-әрекеттерін қалыптастырудың құрылымын жасау;
- бастауыш сыныптарда бейнелеу өнері сабағында акварель техникасын қолданудың тиімділігін тәжірибе негізінде тексеріп, дәлелдеу;
- бастауыш сынып оқушылардың бейнелеу өнері арқылы іс-әрекет қалыптастыра арналған ғылыми ізденушілік ұсыныстар жасау.
Қолданылған әдебиеттер.

Диссертацияньщ негізгі мазмұны төмендегі еибектерде жарияланған: Оқу құралдары, әдістемелік нұсқаулар мен ғылыми мақалалар
1. Сызу курсын оқыту барысында кеңістікті елестетудің психологиялық-педаі'огикалық негіздері. Батыс Қазақстан жас ғалымдарының IV ғылыми хонференция бағдарламаларының тезистері. 1993. -102-103 б. (Т.Мусалимовпен авторлық бірлестікте).
2. 2121 «Бастауышта окыту әдістемесі жэне педагогика» мамандығы бойьшша бейнелеу өнерін оқыту әдістемесі тэжірибелік сабақтарына арналған әдістемелік нұсқау (орыс тілінде) Ақгөбе, 1993. -156. (Т.Мусалимовпен авторлық бірлестікте).
3. Педагогикалық тэжірибеге арналған жұмыс бағдарламасы мен әдістемелік щсқаулар (орыс тілінде). Ақтөбе, 1993. -156. (Т.Мусалимовпен, В.Мунасыповамен авторлық бірлестікте).
4. Дамыта оқыту. Алматы: // Бастауыш мектеп, 1997.- №7-8.- 31 б.-^=~-
5. Балаларды флористикаға үйрету. Адтөбе: // «Ақгөбе университетінің хабаршысы», 1999. - №1. - 68-70 б. (М.Қорғанбековпен авторльщ бірлестікте)
6. Ойлау қабілеттерін арттыру «Бастауыш мектеп», № 11-12, 1999. - 15-16 б.—
7. Есте сақтау жэне ойлауды дамыту. Алматы // «Қазақстан мектебі», 2000. -' 27-28 б.
8. Нобай арқылы бейнелеу ерекшеліктері. Алматы // «Қазақстан 2000. - №4. - 50-51 б. (Шаштығаринмен авторлық бірлестікте).
9. Сызу және сурет салуға үйрету. Оқу қүралы. Актөбе. Қ.Жұбанов атындагы Ақтөбе мемлекетгік университеті, 1999.-132 б. (Т.Мусалимовпен авторлық бірлестікте).
Ю.Кеңістікті елестету қабілетін дамыту. Атырау, Х.Досмрсаметов атындағы Атырау мемлекетгік университеті // Халықаралық ғылыми-тэжірибелік конференция материалдары. 2001. - 234-236 б.
        
        «Бастауыш сыныпта бейнелеу өнері сабағында акварель техникасын қолдану
ерекшелігі мен тиімділігі»
Мазмұны.
Кіріспе
............................................................................
......................................3
І ТАРАУ БАСТАУЫШ СЫНЫПТА ... ... ... ... ... ... НЕГІЗДЕРІ
1. Әр түрлі дәуірлердегі ... ... ... ... ... ... ... балалардың эстетикалық талғамдарын дамытатын
акварель техникасына ... ... мен ... ... ... ... ... БАСТАУЫШ СЫНЫПТА БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІ САБАҒЫНДА ... ... ... ... ... бейнелеу өнері сабағында акварель техникасымен жұмыс
жүргізудің ... ... ... ... жүргізудің тиімділігі
..............................40
Қорытынды
............................................................................
...............................56
Әдебиеттер
............................................................................
................................59
КІРІСПЕ.
Зерттеудің көкейкестілігі: Қазақстанда ... ... ... білім беру жүйесін жетілдіруде де көптеген шаралар жүзеге асырылды,
жалпы орта ... беру ... ... ... міндетті мемлекеттік
білім стандарты бекітілді және жоғары кәсіби білім ... ... ... Жаңа ... ... сай ... беру ... «өнер»
бөлімі еңгізілді. Бұл блок «Әлемдік көркем мәдениет» курсы және өнертанудың
басқа теориялық пәндері арқылы ... ... ... Республикасының
«Білім туралы» Заңының 8-бабында білім берудегі басты міндет ретінде ... ... және ... ... ... ... пен
салауаттық өмір салтының негіздерін ... жеке ... ... ... ... олардың ақыл-ойы мен зердесін байыту, сондай-ақ
әлемдік және ... ... ... ... атап көрсетілген.
Бұл, әрине қазіргі заман қоғамның рухани-адамгершілік ... ... ... ... ... Сондықтан бұл рухани өміріміздің жанды
саласы — мектеп, оның ... ... ... өзгерістер
жасаудың мүмкіндіктерін кеңейтетіні сөзсіз. Демек, ғылыми дүниетанымға жаңа
көзбен қарап, жас азаматтың дара ... ... ... ... ... бет бұруымыз — заман талабымен үндес қадам.
Қазіргі кезде кең өріс ала бастаған білім беруді ... ... ... ... ... ... ... жалпы адамзаттық
құндылықты бағалауға баса назар аударуды қажет етеді.
Бұл орайда, әсіресе ұлттық таныммен әлемдік биік ... ... ... ... ... ... ... өзінің өзектілігімен және
өткірлігімен ерекшеленеді. Соңғы ... ... ... бейнелеу өнерін
оқыту әдістемесі мәселесіне арналған көптеген ... ... ... өзектілігін Қазақстан Республикасының Білім ... ... ... ... мен, ... орта ... ... балама (альтернативті) білім беру стандартының қазіргі ... ... жеке ... ... мен ... үрдісінде кең қолдану
мен тарату жұмыстарын жан-жақты жүргізу мәселесін алдыңғы ... қоюы ... ... арқылы адам қабілетін дамыту мәселесі туралы жазылған ойлар,
тұжырымдамалар, көзқарастар, еңбектер баршылық. Ежелден ұлы ... ... ... Ж.Баласағұн, ұлы Абай өз еңбектерінде адамның жеке
басын, қабілеттерін дамытуға үнемі назар ... ... ... ... Ы.Алтынсарин, А.С.Макаренко,
Ш.Құдайбердіұлы, Ж.Аймауытов, А.Байтұрсынов, М.Жұмабаев шығармаларында
қабілеттері дамытудың және қалыптастырудың жолдары ... ... ... ... ... А.Г.
Ананьев, А.Н.Леонтьев, В.В.Давыдов, Л.В.Занков, Б.М.Теплов республикамыздың
көрнекті ... ... ... Қ.Жарықбаев, Т.Сабыров еңбектері
жеке тұлғаны дамыту мәселесі теориясының және тәжірибесінің ... ... ... ... ... дамыту мәселесі жаңашыл-педагогтар
(Ш.А.Амонашвили, И.П.Волков), еңбектерінде ... сөз ... ... ... ... ... ... ойын әрекеті арқылы
дамытудың педагогикалық шарттары (М.Мұхамедин), ... ... ... ... беру ... ... ... зерделеген еңбектерде оқушылар мен
студенттердің көркем ... ... ... ... жетілдіру жолдары қарастырылып, педагогикалық мүмкіндіктерін
ашып көрсетілген.
Тікелей шығармашылықты дамыту мәселесін де ... ... ... ... ... әр ... ... және оны
қалыптастыруды (Н.Д.Хмель) еңбек сабағында бастауыш сынып оқушыларының
сәндік-қолданбалы ... ... ... ... ... ... және сабақтан тыс жұмыстардың өзара байланысы
арқылы ... ... ... ... ... ... ... мұғалімдерін дайындау үрдісінде халықтық педагогиканы
қолдану мәселесін (Қ.Болатбаев) қазақ ... ... ... сәндік-қолданбалы өнерін ... ... ... ... жолдары арнайы зерттеулерге арқау болған.
Дегенмен зерттеу барысында мынадай қарамақайшылықтардың орын алғанын
байқадық. Олар:
- бейнелеу өнерінде акварель ... ... ... ... ... ... қажеттілігі мен оның
педагогикалық ... ... ... ... ... өнері мүмкіндіктері мен олардың бүгінгі оқу-тәрбие
үрдісінде бастауыш сынып оқушыларының танымдық ... ... ... ... пайдаланбауы арасында.
Сонымен, анықталған қарама-қайшылықтар біздің ... ... ... ... бейнелеу өнері сабағында акварель техникасын
қолдану ерекшелігі мен тиімділігі».
Зерттеудің мақсаты мектептерінің 1-4 сыныптарда ... ... ... ... ... ... ... шығармашы-лық
әрекетін қалыптастырудың педагогикалық тиімді шарттарын теориялық тұрғыдан
негізден, әдістемелік ұсыныстар жасау.
Зерттеу ... ... ... ... ... өнеріне баулу
үрдісі.
Зерттеу пәні: Бастауыш сыныпта бейнелеу өнері сабағында акварель
техникасын ... ... ... шығармашылық іс-әрекетін
қалыптастырудың педагогикалық шарттары.
Зерттеудің .....: Егер оқыту үрдісінде акварель ... ... ... ... мазмұны, көрсеткіштері, өлшемдері
мен деңгейлері анықталып, әдістемелік жүйеде құрылса онда ... ... ... ... ... акварель техникасын қолдану ... іс ... ... жүргізіледі. Өйткені бұл жағдайда оқушылардың
ақыл-ойы мен зердесі байып, эстетикалық талғамы өсіп, ... ... ... мүмкіндіктері арта түсері сөзсіз.
Зерттеудің мақсаты мен ... ... ... ... ... ... сабағында акварель техникасын қолдану тарихына шолу
жасау;
- бастауыш ... ... ... ... ... ... бастауыш сыныптарда бейнелеу өнері сабағында акварель техникасын
қолданудың тиімділігін тәжірибе негізінде тексеріп, ... ... ... ... бейнелеу өнері арқылы іс-әрекет
қалыптастыра ... ... ... ұсыныстар жасау.
1. ӘР ТҮРЛІ ДӘУІРЛЕРДЕГІ ӨНЕРДЕГІ АКВАРЕЛЬ ... ... ... ... сөзі ... «адна» — су ... ... ... ... орындалған бейнелеу техникасын және жеке шығарманы
айтамыз. Акварельдің негізгі қасиеті — мөлдір нәзік бояу ... ... ... майлы бояудан, темперден, ... ... ... жұмыстарын осы техника бойынша орындағандықтан өте ... ... ... ... ... шыныдығында бұл олай емес. Акварель ... ... ... қағазға бояуды алғашынан соңғы нүктеге дейін
дұрыс қоюды талап етеді.
Акварелист түс сезімінің дамығандығын, бояулар ... және ... ... ... ... игеруі қажет. Ол түс ролін атқарады
және максималь ақ болуы керек.
Француз ... ... ... ақ қағаздағы нәзіктілімен
жарқырауы, еш күмәнсіз, ақ қағаздың мазмұндылығының мөлдірлігі» деп жазды.
Акварельдің мүмкіндіктері кең, оның ... ... ... ... кейде тығыз әрі қою болып көрінеді. ... ... және ... ... болады, бұл суретшінің алдына қойған тапсырмасына
тәуелсіз болады. Ол ... ... ... мен ... ... ... XVІІІ ... басталды. Акварель
табиғаттың құбылмалығын бейнелеуде, жарықтөндіру ... ... ... ... көрсетуде айырбастауға келмейді, сондықтан да көптеген
суретші романтиктер оған көп көңіл бөлген. Сондықтан олардың көбі ... ... ... ... Осы ... XVІІІ ... және XІX ... акварелистердің жетістіктері майлы бояулы пейзажға әсерін тигізді.
XІX ғасырда Ресейде акварель өнері К.Брюллов, А.Иванов, П.Федотов
атымен ... ... әр ... техникаларды пайдаланған: бір қабатқа
бірден жазды, екі-үш бояу ... ... ... ... ... нәзік
кистьпен тетіктерін салды. Тамаша акварельдерді М.Кромской, Н.Ярошенко,
В.Полеков, ... ... ... ... ... Ол қалың әрі көркем бейнелер
жасай біліді. Орыс акварельдің тарихында ... ... ... ... Оның ... көп бояулы, орындалуы жағынан темпераментті,
өмірге құштар етіп орындалған. Оның еңбегі поэзияға, кеңістікке толы болды.
Сурикованың акварельдері келесі буын ... ... өз ... ... ... көп түрлілігімен ерекшеленеді.
Суретші салған көрінбейтін заттардың өзі ... толы ― ... ... ... орыс ... ... осы сурет
өнерінің кеңес уақытында негізгі ... жол ... ... ... ... ... те ... Қазан
төңкерілісі кезінде ол үлкен шебер болған, суретші саяхатқа шығып сурет
салуды ... ... ол ... ... ... Неваның бейнесін салуды
ұнатқан. Қалаға ол осы ... ... ... көп ... ... көп қырлы акварельдерін С.Герасимов пен ... ... ... ... ... қос ... ... оның еңбектері нәзік, жұқа түстік гаммамен ... ... ... ... ... ... келеді. А.Фонвизин кистьті сондай
шеберлікпен пайдаланған, ол ... ... ... өте ... әрі ... ... түрлі дәуір өнеріндегі акварель.
Акварель әрқашан суретшілерді өзінің тазалығымен, мөлдірлігімен,
түсінің ашықтылығымен түстің ... ... ... ... ... ... ... ерекшеленеді. Осы қасиеттер акварельді
басқа суреттермен салыстырғанда ерекшелігін көрсетеді. Сурет өнерінің бүкіл
тарихында акварельді пайдалану ... көп ... жаңа ... ... ... ... ... ашылған. Акварельдің даму жолын арнайы ... ... ... ... болады, мұнда тек жеке мысалдар ғана келтіріледі.
Өте ерте заманда египеттіктер суретті папируста салған. Орта ғасырдың
акварель суреттері мен қолжазба кітаптарын ... ... ... ... өрлеу дәуірінде акварельді неміс суретшісі Альберхт Дюрер жиі
қолданған.
Акварельдің өте кең дамуы XVІІ ... ... мен ... ... пейзаж өнері тилер үстінде жұмыс істеуде ... ... ... ... ... акварель портрет пен
тұрмыстық ... да ... Якоб ... ... ... және ... ... және ол өз еңбегінде акварельдің
араласқан техникасын сотина мен гуашты қолданған.
Көптеген елдерде ... ... ... ... ... ... кең ... XVІІІ ғасырда Францияда ... ... ... және ... ... ерекшеленген
Гюбер Робер жасаған.
Архитектураның пейзажда акварельді тамаша қолданған осы дәуірдің
Истония суретшілері. ... жаңа ... ... ... ... XІX ... ... мемлекет суретшілерінің суреттері.
Англия суретшілері тарихта алғашқы болып акварель көрмесін ... ... ... табиғат құбылысын жеткізу, адам мен
табиғат байланысын Констебль мен Тернер акварель мектебінің алғашқы ... ... ... ... ... колорит нюанстарын
біріктіретін және түске қаныққан бояу беретін тәсілдерді кең қолданған.
Түстің барлық ... ... ... әрі ... көп ... XІX ... ... Шарм, Домье, Гаварни
және тағы басқалары өз шығармаларында қолданған. Неміс суретшілері арасында
осы уақытта Мемцель бірінші орын алады, ол ... жиі ... ... ... материалдығымен ерекшеленеді. Италия акварелисттері
калористінің жарықтығы мен түсінің ... ... ... ... ... ... акварельдің ерекше
қасиеттерінің пайдалануымен XІX ғасыр ортасында испан мектебінің ... ... ... ерте ... ... ... қолжазба
кітаптарын әшекейлеген. Сақталынған үлгілер қызықты түріндегі әртүрлі ... ... ... өнерінің жаңа талаптарын орыс өнерінің XVІІІ ғасыр ... ... ... ... ... ... ... Кварети,
Ф.Я.Алексеев олар архитектураның типтес бірнеше пейзаж бейнелеген. Кітапта
архитектураны мотивті қара акварель техникасы мен ... ... ... ... қоса отырып Д.Кварети орындаған.
Осы дәуірде акварельдің миниатюралық портреті дамыған орыс ... ... XІX ... ... ... ... К.П.Брюллов
сияқты орыс суретшілері акварельдің мүмкіндіктерін кеңінен ... ... XІX ... ... акварельді портреттер үлгіні нәзік әрі жұмсақ
көрсететін кішкене кистьтермен ... Осы ... ... ... ... бөліп зерттеу арқылы қол жеткізілген. Осы акварель
техникасын біздің кітабымызда қолдану мысалы П.Ф.Соколовтың «Портрет дочки»
шығармасында көре аламыз. ... ... ... ... жасаған.
Акварель өнерінің техникалық тәсілдерінің ... ... күте ... тамаша үлгілерін орыс суретшілері: В.А.Серов, ... ... ... ... ... қалдырған.
Акварель жұмыстарында осы суретшілер әртүрлі психологиялық қалыптағы
адам сипатын бере білмек, әртүрлі ... таң ... ... өнерінде акварель суретінде Д.Н.Кордовский, ... ... ... ... ... ... үлкен табысқа жеткен.
1.2 БЕЙНЕЛЕУ ІС-ӘРЕКЕТІНДЕ БАЛАЛАРДЫҢ ЭСТЕТИКАЛЫҚ ТАЛҒАМДАРЫН ДАМЫТАТЫН
АКВАРЕЛЬ ТЕХНИКАСЫНА ҚАЖЕТТІ ҚҰРАЛДАР МЕН МАТЕРИАЛДАР.
Кемелденген ... ... ісі ең ... оған ... алғы шарттар
мен жан-жақты тәрбиелеу ... ... ... Осындай
парасаттылыққа, ізгілікке және әсем талғамға тәрбиелеу құралдарының ... ... ... ... ― жас ... ... ... ұшан-теңіз.
Атап айтсақ, баланың өзін қоршаған ортаны танып - білуіне ... ... ... ... дамуына, ғибрат пен саналылыққа, биік адамгершілік
сезімдерге, яғни рухани жағынан ... ... ... ... ете алады.
Өнерге жаны құштар, өз ісінің білгірі, терең ойлы бала жүрегін ұға ... өз ... бала ... ... ... жете ... өз
мамандығын шығармашылық еңбекпен ұштастырары сөзсіз. Түрлі өнер саласы
бойынша хабардар болып, ... ... ... ... туралы мәліметтер
жинақтауы педагог беделін арттыра түседі.
Тұңғыш ұлттық бағдарлама «Балабөбек» бағдарламасының «Өнер көзі ... атты ... осы ... көркемдікке тәрбиелеу мәселесі жан-
жақты қарастырылып, нақты бағыттар берілген. Әсіресе ... ... ... өте ... өнер ... ... ... жетілдіруге мән берілген. Түрлі халық шеберлерінің асқан
таланты мен биік ... ... ... ... ... ... ... терең қабылдап, сол арқылы халқымызға тән өнердің негізгі
бағыттарымен танысуға болатына айтылған. Осы халық өнерінің ... ... ... түйе ... бала ... ... ... өнер
ерекшеліктерінен оның түр сипатынан мол мағлұмат алып, төл ... ... ... қалыптасады, көркемдік талғамы ояна бастайды. Ал,
көркемдік ... ең ... өнер ... ... не ... мен заттарда біртұтас көрініс беретін құбылыстар. Бағалау, әрине
жеке тұлғаның әсемдік ... ... ... ... ... талғам барынша сезімталдықпен ұштасса ғана, соғұрлым қоршаған
ортадағы объектілердің эстетикалық қасиеттерін терең ... әділ ... ... ... ... талғам дамыған жағдаятта нақты бір заттар
мен құбылыстардың ... түрі мен ... ... ішкі ... пен
үйлесімділікке деген талап та күшейе түсері сөзсіз.
Бейнелеу іс-әрекеті бағытындағы шаралардың мақсаттарының бірі де ... ... ... ... мен ... ... ... Өзін қоршаған ортаны эстетикалық тұрғыда
қабылдай отырып, бала шығармашылық іс-әрекетіне де ... ... ... ... ... ... ... өз шамасы
мен жас мөлшеріне лайықты еңбек әректі барысында әсемдік пен ... ... ... ... ... ... құштарлығы,
көркем шығармаға деген ынтасы т.б. Баланың көркемдікке деген ынтызар санасы
мен көркем ... ... ... ... ... дамытуды біртұтас
педагогикалық үрдістің екі жағы деп те айтуға болады. Көркем бейнелі ... ... ... келе жатқан адам өзін-өзі таныту, көрсету «мені
көріп, маған қараңыздар» деген ішкі қажеттілігін таныта ... ... ... ... ... ... адамгершілік, еңбек
тәрбиелерімен де ... ... Ал, ... ... ... ең ... жас ерекшелігі туралы айту қажет, өйткені ... сай ... ... ... нақты бір әсер ... ... ... ... Осы ықпал бағытын жас ерекшелігіне
байланысты, ретімен көрсетіп болсақ: ең ... ... ... ... белгілерін баланың ең алғаш рет басым сезіну қабілеті, содан кейін
жекелеген заттар, гүлдер, ... ... әр ... сай ... мен ... адам ... және оның сан алуан әрекеттерінің
мазмұны. Мектепке дейіңгі кезеңде ... ... ... қатысты алып
қарастырылатын болсақ, бейне-ұғымдарға негізінен көңіл аударады: кейін
біртіндеп, бұл қабылдау ... ... ұғым ... ... дами келе ... ... бақылау әрекеті біртіндеп мақсатты
бақылау әрекетіне көшеді. Баланың бейнелеу іс-әрекеттің ... ... ... ... ... жапсыру, илеу әрекеттерімен ... ... оған сан ... ... ... ... ... сызықтар,
түрлі пішіндермен танысуға мүмкіндіктер бере ... ... ішкі ... өте ... да ... эмоцияналды, сонымен бірге икемді. Ол
ашық, айқын түстерді қолдана отырып, қабылдап ... зат не ... ... көңіл-күй толқынысын білдіре алады. Мектеп жасына ... бала әлі де ... өз ... мен оның ... ... ... кез ... зат не құбылысқа деген қызығушылығы ең алдымен танымдық
әуестігіне ғана байланысты. Мектеп жасына дейіңгі кездің соңына таяу ... ... ... бір ... оның ... ішкі ... тұтас күйде
алып қарастыра бастайды. Бала сөз, түс, ... ... ... ... ... ... ... шығармалар оқып тұру, саз
өнерінің әуендерді танытуды, сурет салу, ... ... ... ... ... тығыз жүйелікті сақтау ― балаға ... ... ... ... қызметін атқарады дауыссыз ақиқат. Ал, ... ... рет ... бала үшін де, оның ... үшін ... құбылыс болуы, өз кезегінде баланың көркем іс-әрекетіне де
маңызды өзгерістер ... ... ... ... ... сайын әрі мағыналы бола түседі. Дегенмен оның ... ... әлі де ... ... ... ... ... күйде болуымен
шектеледі. Мысалы: оқушы нақты бір суретті қарау барысында ең алдымен
суреттегі ... ... ... ғана ... ... ... ... олардың жеке дара бөліктеріне кеше бастайды, ... ... ... көп ... ... ... ... ұнауы не
ұнамауына тікелей байланысты.
Кіші жастағы мектеп оқушысының ... ... ол ... көп ... де шаршауы мүмкін әрі оны көркем өнер туындысы ... көп ... салу ... барысы қызықтырады, ал эстетикалық талғамдарын
қалыптастыру нақты бір жағдайларға тікелей байланысты ... ... ... қалыптастыру ең алдымен жеке тұлғаның ... ... Ал бұл ... ... тек ... арқасында ғана нақты қабілеттерге айнала алады.
Айталық, керемет есту ... бола ... ... саз ... ... ... симфониялар мен өзіміздің қобыз үні мен ... ... ... ... ... ... ... де терең тәрбие
ғана адам ... биік ... ... мен ... ... ... оны ... өзіне қызмет етуге бағыттары сөзсіз. Сөз әуені ― адамның
әуен сезімдеріне тікелей әсер етеді, сол сияқты барлық көркемдік қабілеттер
турасында да ... ... ... ... ... да бала ... бейнелеу өнерінің
мәнерлеу құралдарын меңгеріп, шығармашылық белсенділіктері қалыптаса
бастайды, ... ... ... ... ... береді.
Баланың көркем талғамдары неғұрлым ертерек дамыса, соғұрлым олардың
болашақтағы саналы ... мен оқу ... ... ... тиіс.
Балалардың көркемдік талғамы ең алдымен оның танымдық әрекетінің көрінісі
болып табылады. Ал танымдық ...... ... ... мен ... ... бір ... мұра туралы, халық өнері туралы
меңгерген ... ... ... ... ... ... мен
көркемдік талғамын қалыптастыруда бейнелеу іс-әрекеттің алатын орны ... және ... ... ... ... сондықтан да қағаздың ақ түсі мен оның
сапасы үлкен роль атқарады. Акварельмен жұмыс ... ... ... ... емес қағазды қолданған абзал. Өйткені майда қағаздың бетіне акварель
бір тегіс жатпайды. Ал ылғал тартқыш, ... оның ... қою ... акварель мүлдем қажет етпейді. Акварельді бояумен ... ... ... өте ... ... Ол ... сынына төтеп бере алады,
мезгілі ... ... ... әрі бояу да ... ... ... ... қағаз бояуды сіңіру барысында өзінің дәнді үстіңгі қабатының
шүңірек әрі томпон болып, алмасуының ... ... ... ... сан ... ... ... түстер де бұл орайда қанық ... ... сызу ... да ... ... ... бояуды жуу арқылы өзгерту оңай. Акварельге қажетті қағазды арнайы
тақтаға немесе планшетке жабыстырады да, оны ... ... ... ... акварельмен жұмыс істеу барысында қағаз тегістілігі
сақталмайды, ал бұл өз ... ... ... түспеуіне себепші, бояу
кепкеннен кейін де бұл кемшілік көзге ұрып тұрады.
Қағазды тақтаға жабыстыру кезінде оның ... ... ... ... жөн, сол үшін де ... шетінен арнайы межелер
қалдыру керек. Қағазды керу ... екі жақ ... ... да ... ... кезінде қағаздың шеттерін бүгіп, тақтаның қабырғаларына
бекітеді.
Суретшіге ... ... ... ... оны ... қою ... бір ... су тамшыларының төмен сырғып, бояудың бір қалыпты жатуына да
жәрдемдеседі. Артық су тамшыларын дымқыл қыл ... ... ... ... ... ... Егер ... көлденең орналастырған жағдайда
артық сулар көлшік түзеді де, қағаз бетінде дақ ... ... ... су
бояу кеуіп, жұмыстың жоспарын бұзады. Егер қағаз жабыстырылған тақтаны
тігінен орналастырсаңыз бояу төмен ағып ... ... ... жағылмалы қарындаш қағаздың бетін өңсіз қылып
күңгірттендіреді. Қағазды жиі ... ... ол ... ... ... ... де ... бейнелеу өнерінің
тұнықтығына нұқсан келтіреді. Акварельмен жұмыс істегенде ... ... ... мән ... жөн, ... көзге көрінбейтін тамшының өзі бояудың
дұрыс түспеуіне әсер етеді. Қағаз бен ... ... ... ... ... ... ... таңдау барысында қол астыңызда негізгі бет түстес ... ... ... шарт. Акварель үшін қылқаламның дөңгелек немесе
діңгек пішіндесі ыңғайлы. Қылқаламның барлық қылдарын икемдеуге ... ... ... суға ... ... сілкігенде ұшы
үшкірленіп конус тәріздес пішінге ие болады. Қылқалам ... алу ... ... ... ... ... Оны ... жерде
сақтаған абзал. Жұмыс соңында қылқаламды міндетті түрде жақсылап жуып,
сілкіп ... ... ... ... салу ... ... жұмыс істеу
барысында қоластыңызда үнемі артық бояуды, ... ... таза ... ... Суды жиі ... жөн. ... ... екінші бір стақанды
да пайдаланыңыз. Қылқалам мөлшері бет көлемі мен жұмыстың орындалу тәсіліне
байланысты. ... ... ... ... ... ... ... ұшты дөңгелек қылқаламды қолданады. Сондай-ақ губка мен
таза шүберек әрқашан керекте болады.
Ақ ... ... мен қыш ... ... ... қызметін
атқарады. Акварельді бояудың негізгі сапасы оны дайындайтын ... ... Бояу ... мен оны ... ... ... дәнекерлеуші зат гумми (әдетте шие желімі) болып табылады.
Акварель құрамына аз мөлшердегі глицерин де ... ... ... ... бал қосылған бояулар да акварельге жатады.
Акварельді бояулар жиынтық болып ... Оны ... ... ... ... өйткені кейбір бояулар қажетті түс бермейді, тез ... ал ... ... ... кебу ... шытынап кетеді. Сырт
көзге қанық түсті болып көрінетін техникалық акварельді бейнелеу өнерінде
пайдаланбаған абзал, себебі оның ... ... ... мол. ... ... ... де жұмысты қайта жазу үстінде жуылмай көп әуре-сарсаңға
салады. Бояудың кепкеннен кейін ұн ... ... ... сапасызы да бар.
Акварельді бояудың ең сәттісі «Ленинград».
Құрамына қарай акварельді бояулар ... және ... ... ... ... ... екуі де жасанды түрде дайындалады.
Қылқалам ұстаушыларға қоластындағы ... ... ... ... Көк ... ... бояуларда кобальт, ультрамарин және берлиндік
көгілдір көп ... Ал ... ... ... сынап, хром тұнбасы, сары
түсте ― охра, кадмия кеңінен ... ... ... ... түсті
кадмийдің болғаны дұрыс. Қызыл түстің құрамында қызыл кадмий, темір қызыл
немесе қан ... ... қою ... ... ... түстер түрлі жер бояуларын
пайдаланса, қара бояу күйдірілген сүйек пен ... ... ... ... ... ... таза ... ылғалдайды.
Егер жұмыс барысында бояудың үсті кірлеген жағдайда, оны жуық ... ... ... ... ... кебу ... біршама өңеді. Ал
акварельмен салынған этюдтар күн сәулесі ... ... ... терезелері күн сәлесін қалқалайтын драптармен көмгейленген.
Акварельді жұмыстар ылғалды көтермейді. ... ... ... ... ... ... бояу, қылқалам және қағаз.
Бояудың ең жақсы жиынтығы ... және ... ... ... бір ... ... алдымен сары, одан
соң тоқсары, қызыл, күлгін, қою көк, жасыл, қоңыр және ... ... ... ... ... бір қалыптылыққа үйрету үшін қажет.
Акварельді қалам ― ақтылшым, жұмсақ, № 6-8, бастапқыда ... және № 14-16, ... ... ... оның ... де арта ... ... діңгек пішінді қылқалам, олар серпімді, түрлі қойыртақ ... ... ... ... ... ... ... әрі жақсы желімделгені үстіңгі қабаты майда еместігі
ыңғайлы, ондай қағазда ұзақ жұмыс істеуге болады.
Акварельдегі қателіктерді ... үшін ... ... ... қажетті жағдайда оның жұмсақ үгілмейтінін ғана қалдырыңыз.
Бояулар.
Бояулар жылы және суық болып екі топқа бөлінеді. Жылы рекке ― ... ... ... яғни ... сары және қызыл түстерді құрайтын бояулар
жатады.
Ал суық ...... көк, ... ... ... ... қызыл және жасыл бұлар негізгі түстер ... ... ... ... түстер.
Түс сапасын анықтау барысында бейтарап болып табылатын сұрғылт және
қара түстердің өзінде ... ... Жылы ... ... ... ... ... түсті, өзара суықтығы мен жылылығын ... өзі ... ... де ... екенін аңғарамыз. Мысалы, қызыл кармин
алқызыл түспен суығырақ. Карминге біраз ... ... суық көк ... түс одан ... ызғарланады, үстемелеген сайын ол суық түске ... ... ... ... ... Бұл мысал түстің сапасын анықтаудағы
қиыншылықтар кездесетіндігін ... Бір ... өзі ... жасыл
қасындағы түстердің әсерінен бірде жылы, бірде суық болып көрінеді. Бұл
бейнелеу өнерінің ең ... ... ... жазу ... оны
бөлшектеп емес, тұтастай ... ... ... ... ... ... майлы, желімді, темперлі бояулар жасалатын материалдан
жасайды. Бірақ акварельдер мұқият ұнтақталған, сондықтан да олар су ... ... ... дәнекерлеуші желім суда еріп, түссізденуі керек.
Бояуды дайындау барысында оның құрамына бал, глицерин, қант ... ... ... ... ... ұнтақталса акварель қуаты соғұрлым артады.
Берлиндік көгілдір, краплан, үнділік сары ... ... ... ... онда ... ... қалады. Майда ұнтақталған пигменттер ... ... ... бір ... әрі ... түсуіне жәрдемдеседі, сол
арқылы олар қанық болып көрінеді.
Өкінішке орай ... ... ... аса ... ... ... ... тапшы.
Талапкерге ұсақ дәнді бояудың қағаз бетінен қиын ... ... Ірі ... ... ... ... Бұл күнде көптеген бояулар
химиялық ... ... ... да ... ... бояу түрін
араластырмауға тырысыңыз, себебі олардың құрамындағы ... ... ... ... ... ... Мұны ... тәжірибесі мен технологтар
зерттеулері растайды.
Акварельді бейнелеу өнері ... ... тушы мен ... ... ... келді. Кейінен олар қара түске қызыл, жасыл, көк
түстерді араластырып, сұрғылт-қызыл, ... ... ... ... ... үш ... ... қосу арқылы түстердің көптеген түрлері
пайда болды. Жаңа түстерді шеберлер аса ... әрі ... ... ... ... ... мөлшерде ғана жүгінді.
Әдетте тәжірибелі суретшіге оны қызықтырушы зат пен құбылысты шынайы
бенелеуге үш-төрт бояудың өзі ... ... ... ... ... ... нәтижеге жетемін деу әдіспін. Сондықтан да
түстер палитрасына аса ... ... ... ... ... пен кез-келген пейзажды сәтті орындап шығуға болады.
Кейбір бояулардың қасиеттеріне кеңірек тоқталсақ. ... ... ... әрі ... ... ... ... түстермен араластырғанда мысалы, ... ... ... ... қосылғанды, ол қоюланып жылдам бұзылады. Қызыл
кадмий алқызыл реңке де жарамсыз.
Тоқсары марс, ... және ... ... ... ... охра ... қасиеттерге ие. Бұл мүлдем өңін жоғалтпайтын әрі
мөлдіргін ... ... ... ... ... ... де жарыққа төзімсіз, ал ... ... ... ... Бұл ... ... краплан, жақұтты
жасыл, хромды сутек және тағы ... ... ... жиі ... охра ― алтын және қою сары түстес, аса жарық емес ... ... ... ... ... әрі оған ... мен температура да аз
мөлшерде әсер етеді.
Мұндай қасиеттерге ... ... да ие, ... сары ... ... ... Жасыл түспен араласқанда аталмыш бояу көңілге қонымды реңктер
береді.
Үділін сары ― өте мөлдір, әдемі алатын түстес сары. ... ... ... ... ұқсас, бірақ сәл тұрақты алатын сары түс дайындайды.
Сары кадмий ― бүгінгі бейнелеу өнерінде алмастырмас дәрежеге ... ... таза әрі ... ... Бір ... ... бояу ... химиялық өзгеріске тез қунығары, мәселен охра, марс, ... көк ... ал бұл оның ... ... ... кадмий лимон мен тоқсар ытүстің реңктеріне ие. ... ... оның сары ... тек ... бояулармен ғана араласуда тұрақты. Олар
табиғи жер, күйдірілген сүйек, ... ... ... ... ... сары ... мен орташа сары кадмий тоқсары ... ... марс ... және ... ... Көк кобальт таза әрі
қоспа күйінде де аса сапалылығымен, жарыққа төзімді қасиетімен артықшылыққа
ие. Кепкен кезде ол ... реңк ... Бұл бояу ... ... шайылады да
көгілдір түске енеді, сондықтан да пейзаждың алыс көкжиегін көркемдеуге өте
ыңғайлы. ... ... күн ... ... ... Оны кадмий мен араластырмаған жөн,
өйткені қоспа қарайып кетеді. Ультрамарин ... ... ... болғанымен,
ірі дәнді сол себепті оның пигменті қағазға мықты бекімейді. Сол себепті
ультрамаринмен ... ... қол ұшын және өзге де ... ... көк кобальт акварельдің таптырмас пигменті болып табылады. Мұндай
жарық әрі таза түсті ... және көк ... ... ала ... Қою
көк кобальттың тиімділігі сол, ол өзге кадмийлерге тұрақсыз болып келеді,
сондай-ақ бұл бояуды қағазға ... де ... ... ... ... ... бірі жақұтты жасыл. Ол мөлдірлігі және
реңктің толықтығымен өзгелерден ... ... ... ... ... түстердің бәрін алмастырады. Дегенмен, оның ираплантармен араласуына
жол бермеу керек, ол ... ... ... жібереді.
Қоңыр марс аталмыш қасиеттерге ие. Бұл бояу жарыққа тұрақты ... Оны тек ... ғана ... ...... ... ... таралған салмақты қоңыр
түс, тұнық, жарыққа төзімді.
Қара бояулар ― күйдірілген сүйек, жүзімді қара ... ... ... ... ерекшеленеді. Оларды тек ... ... ... өзгелермен араластырғанда олар аса тұрақты ... ... ... оның кебу ... ... бастапқы
түсінен ашығырақ түске көшетінін ұмытпау керек. Бұл қағаз сапасына ... ... ... ең кең ... қылқалам түрі ― белчья.
Оның талшықтары ылғалды тез сорады, әрі жұмсақ.
Акварельді ... ... ... ... да ... ... фактураны беруде үлкен жетістіктерге ... ... ... ... ... ... ... сатып алынған
қылқаламның сапасын тексеру үшін, оны суға малып, қатты ... ... ұшы ... болса, ол сапалы.
Ал діңгек пішінді қылқаламды ... үшін оны суда ... ... соң ... таза ... ... Оны ... орналасқандай тік қалпында сақтаған жөн. Кір қылқаламды суда ұзақ
уақыт ... ... ... ... сетінейді. Егер қылқалам
жуылмай, ал ондағы ... ... ... ол ... ... жоғалтып
талшықтар сынғыш бола бастайды.
Пейзаж немесе натюрморт салуда бір қылқаламмен шектелуге болады. Кіші
көлемді акварель үшін № 8 ... № 10-шы ... ал ... ... ... ... № 14, 15, 16 қылқаламды пайдаланған дұрыс.
Қылқаламның бұдан да кіші ... ... ... ... ... бейненің түрлі детальдарын, шрифтерін және ұсақ жұмыстарды
орындау ыңғайлы.
Үлкен мөлшерлі қылқалам әдетте ... ... ... ... ... салу үшін қолданылады. Оларды жұмысқа ... ... ... үшін де ... ... ... қол ... тырысыңыз, мұндай жерге бояу
дұрыс жағылмайды, әрі бірқалыптылық бұзылады.
Алайда бейнені анықтау барысында қылқаламды ... ... ... ... тап болуыңыз әбден мүмкін. Бұл жағдайда тек ... ... ... ... үшін ақ ... әрі ... ... қажет. Майда
әрі жылтыр қағаз акварельге қолайсыз, мұндай қағаздағы бояу сырғанап бір
жерге тоғысып қалады. Жазу ... да ... ... ол суды ... ... ыңғайлы қағаздың үсті дәнді болып келеді. Оның бірнеше
іріктемесі бар, ұсақ ... ... ... ... үстіңгі қабаты қапшық
тәріздес.
Дәнді қабат бояудың мықты бекуіне және ... ұсақ ... ... ... ... ... болмайды, ол үшін губка немесе
қалың әрі ... ... ... ... ... қағаз бетінде бірден жұмыс істеуге талпынбаңыз. Ол
біраз уақыт тұруы ... ... оның ... ... кебері су қажет.
Сүректен жасалған арзан қағаз тым ... ол ... өте ... оны ... ... сақтау мүмкін емес. Сапалы қағаздың өзі ... ... ... ― кірлеп, бояуды өңсіздендіреді. Сондықтан да
акварельші оны арнайы папкада ғана ... ... айта ... ... ... ... да ... жақтары
болатындығы, олардың ішінде жағымды дәнді қабатты, ... ... да бар. ... емес ... тек жедел этюдтерді ғана орындайды.
Сізге белгісіз қағаздың сортын сынақтан ... іске ... ... ... ... ... ... қабылдайтындығын
тексеріңіз.
Акварельмен жұмысқа кіріспес бұрын қағазды іске ... ... ... көбі ... ағаш рамаға немесе фанерге керіп тастағанға
тырысады. Бұл тек ұзақ жұмыс барысына қолайлы. Ал кейбірі ... ... Ол екі, ... үш ... ... тақтаға кигізілген бір рамалы да болуы мүмкін. Стиратордың
келесі бетінде арнайы ілгіштері болады. Ол қағазды бекіту үшін ... ... ... ... оның ... мұқият керу керек. Содан
соң жылдамдықпен екінші рамаға қыстырып ілгішпен бекітіңіз. Дұрыс керілген
қағаз беті ... ... ... ... ешбір қатпар пайда болмайды.
Рамаға дымқыл қағазды ғана ... ... ... да кигізеді. Бұл
қағаз сорты мен суретшінің әдетіне байланысты.
Тым ... ... ... бояу тез ыдырап, өзінің бастапқы
айқындығын ... ... ... ... ... ... Бұл ... қажет етеді.
Қағаз көлемі рамадан үлкен болады, оның әрбір ... ... ... ... ... бір ... бүгін кнопкамен бекітеді.
Содан кейін екінші шетіне кірісесіз. Қалған шеттерін де осы ... Бұл ... ... ... шетіне қарай керуге тырысыңыз.
Этюд құралы, палитра.
Акварельді бейнелеу өнері үшін металдан немесе пластмассадан ... ... ... ... бояулар кішкене қутышаларда орналасқан жағдайда, ... ... ету үшін ... ... ... қойыңыз.
Бұл әдіс әсіресе суретші табиғат аясына шыққанда ыңғайлы. Оның ... бояу ... ... ... қақпағына жабысып оны
кірлетеді.
Егер қоластыңызда ... ... ... ... оны металл
немесе пластмассадан өзіңіз жасап алыңыз. Қутыдағы акварельмен жұмыс істеу
кезінде, жайдақ тарелка, қалың шыны немесе ... ... ... Шынының астына ақ қағаз жабыстыруға немесе оны белиламен
ағартуға да болады.
Егер сіз ... ... ... оның ... ... назар аударыңыз. Алайда мұндай палитрадағы бояулар тез сіңіп,
кебеді де көп шығынға ... ... ... ... жұмыс істеуге арналған « этюд —
мальбертпен » қолданады. Этюд құрамының ыңғайлылығы сол, оның ... ... ... ... істеу.
Акварельге арналған суреттің өзінің ерекшеліктері болады. Қарындаштың
ізі бояудан көрінбеуі керек, сол үшін ... ... ... ... ... ... қарындашпен салынған бастапқы сурет неғұрлым анығырақ болса,
бояу соғұрлым тиімді пайдаланылады.
Акварельмен ... ... ... ... ... ... жұмыстары
орындалмайтынын есте сақтау керек. Өшіргішпен ... ізін ... ... бояу ... ... қалуы мүмкін. Сол үшін суретті
қатесіз, әрі сондай жұмсақ болсын. ... ... ... ... Қарындашты дұрыстап ұштаған соң ғана суретті салу керек. Өте жұмсақ
қарындаш алмаңыз, оның ... суға еріп бояу мен ... ... ... ... тағы да ... Ол қағаз бетін жыртып кетеді. Суреттің алғашқы
сұлбасын салғаннан кейін қағаз бетін ... ғана таза ... ... Бұл ... ... ... түскен артық үгінділерден тазартады.
Өте ұзақ уақытқа арналған, өте ... ... ... бір беттен
екіншісіне көшіруге болады. Бұл астынан ... ... шыны ... штрихталған бетті пайдалану арқылы жүреді. Машинаға арнап
сызылған бетті пайдалануға ... ... ... ... ... жүрген суретшілер алғаш оңай жұмыстармен қолдарын жаттықтыруы тиіс.
Ең бірінші — ең қарапайымы. Сурет ... ... ... 30-қа
қисайтып, бояуды керек жерге жағып, оның жан-жағына ағып кетпей сол жерге
сіңуін қадағалау керек. Бояулар бір-бірі мен ... ... өз ... ғып жағу ... ... бірі ол өз ... сапасында.
Әрбір бояуды ең ашық түрінен, ең қою ... ... ... ... түсі мен ... ... бірте-бірте, бірде бірақ жағу арқылы
сынаңыз. Бұл сізге бояудың ... ... және бір ғана ... ... мүмкіндігін береді. Әр түрлі бояуды араластырып езуде шынығып
көріңіз. ... ... ... ең ашығынан ең қоюына дейіңгі түрі таза
болуы керек екенін ұмытпаған жөн. Бірінші әр ... ... ... алып көріңіз, ең алған екі түсті, кейін үшеуін ... ... ... ... ... ... Сіз байқаған боларсыз, екі ашық түстен мысалы
қызыл мен жасылдан сұр түс алуға болады. Тағы ... ... ... ... Бұл екі ... ... жоюы ... деп аталады ( бірін-
бірі ... суық ... мен жылы ... қосылса бірін-бірі ашып көрсетеді.
Осындай қасиетін суретшілер ... ... ... ... жұмасқ,
ашық, қою, гармоникалық, лирикалық, бола алады. Тек қана бұл суретшінің
суретінің мәні анық ... ... ... ... көңіл-күйді білдіріп,
оны көрушілерге білдіруге болады. Акварельмен салудың көптеген тәсілі бар.
Олар: көп ... және бір ... ... бетке, екінші қабатын дымқыл бетке
салу. Суретшілер көбінесе араластырып алған бояуларды ... ... ... жағу ... салу ... ... ... кеңінен қолданылады.
Көптеген атақты суретшілер бояуды бірнеше қабат қылып жаққан кезде
тазалығын сақтау арқылы оның ... ... ... ... ... жеткен. Ол үшін олар ... ... ... Жаңадан бастаған суретшіге осы ... ... ... Ол
қатенің көп кетпеуіне мүмкіндік береді. Көлеңке мен зат ... және ең ... ашық және қою ... ... жөн. Себебі
кеуіп қалған акварель қайта боялмайды. Есіңізде сақтаңыз: әрбір ... ... ... ... ... түрі суретке ең жаман қасиет беріп тұрады. Көп
қабат қылып жаққан суретке қараңғы және өшкен бояулар ... ... ... ... арқылы сіз өте нәзік түстер ала аласыз. Бірақ кейде анық
көрінуі тиіс сызық саларда ... өте ... ... ... ... ең бірінші
қабаты өте жұқа болуы ... ... ... ... тез бояу ... төмен қарай. Алдын ала жағылған бояуды езіп ... ... өте жұқа ... жазу арқылы таңдауға болады. Мысалы: фиолетовый
түс алу үшін, алдын ала жазылып кептіріліп қойған ... ... ашық көк ... ... бетке бояулар жазу суретті тезірек бітіруге көмектеседі.
Бұл әдіс ... ... ... ... ... ол қыл қаламмен
қателеспей бояуды, дұрыс пайдалануды талап етеді. Екі түрлі ... ... қыл ... ұшындағы бояуға байланысты. Бұл жерде сізге тек өз
тәжірибеңіз көмектеседі. Сурет бөліктерін кепкеннен ... ғана ... ... ... ғ. ... толық кеппеген бетке салу әдісі ... әдіс ... өте ... әрі ... ... ... Суретті салу
кезінде бұрынғы суретшілер ... ... ... ұстау үшін қағаздың
екінші жағына ыстық бу қойып отырған.
Кейде таң ертең немесе кешке таза ауа жұмысқа жақсы әсер ... ... ... тек ... болды. Егер бетті қатты сулап, қылқалам ұшына бояуды
көп алып қойса, бояу жан-жағына тарай бастайды. Сол үшін ... ... су ... ... ... бояуды соғұрлым аз алу керек. Егер бояу
әлі кеппесе оны ашық түс қылу ... Таза ... салу ... нәзік белгілер
түсіруде көп қолданылады, мысалы: тұманды салуда. Осылай табиғатты бейнелеу
қатесіз әрі ... ... ... істеуді талап етеді. Түстің өткір түрін
және бояудың біркелкі түсуін керек етеді. Ешқашан бір ғана әдіспен салуға
болмайды, ... ... ... де ... екі ... ... ... Сіз
ағаштың жапырақтарын ерекше көрінген сызықтары мен және тұман басқан дала
салғайы тұрсыз. Бұл кезде тұманды даланы салу үшін таза ... бір ... ... жөн, ағаш ... кепкен бетке салған ... ... ... ең ... ... ... айтылғандай
акварельді жөндеу қиын. Жұмысты таза су мен ... ... ... ... ... бояу сапасына байланысты. Бояуды губкамен немесе үлкен
қылқаламмен жағады. Егер қағаздың сапасы жақсы ... ... ... ... соң ... өшіргішпен ақырын ғана үйкелеуге болады. Суреттің жеке
жерлерін жөндеген қиын. Ол үшін өте абай болу ... кір су ... ... ... ... маңайына жайылып іздер қалып қалмауы керек.
Акварельді белиламен жағуға болмайды. Кейбір ... ... ... шөткелерді пайдаланады, ол бояуды өте жұқа қабатпен жағады.
Акварельмен жұмыс істегенде өте ұқыпты болу керек. Олар күн ... оңып ... ... ... күнге төзімсіз болады. Ал қағаз өте ... да, ... өте ... Сол үшін ... ... ... ... АКВАРЕЛЬ ТЕХНИКАСЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ.
Өнердің кәсіби қырын кел-келген қалаған адам игере алады. Бастаушылар
іске қалай кірісуді, ... ... ... оның ... ... үшін ... жиі ... біле бермейді. Алғашқы қадам жасаудағы сәтсіздіктер
заңды ( орынды), бірақ ... іс, ... ... міндетті түрде
нәтиже береді.
Бірнеше жаңа жұлынған жапырақтардың этюдтарымен орындалатын ... ... ... Күзде жапырақтардың сан қилы, әдемі
түрлерін кездестіруге ... ... ... қалмас үшін, оларды қатты
кептірудің қажеті жоқ.
Жапырақтар ақ түсті қағазға тігінші инесімен орналастырады. Табиғатты
еш кедергісіз көру үшін ... ұзақ ... ... ... ... бояу ... көзге ұрып тұрмасын. Акварель астынан пайдаланатын
қарындаш орташа ( ... ... ... ... тиіс.
Ескі басқармаларда бояудың түссіз ... ... ... ... ... жағу ... қабаттау кезінде түстің қанықтығы, бейнелілігі ... ... ... өлі ... шығады. Басқаша болып көріңіз,
палитрадан ең қажетті түсті таңдап алыңыз, ... ... ... ... және қабырғасындағы сызықшалары қалай және қай бұрыштан
жүретініне назар аударыңыз.
Бояуды тек қана ... ... ... ... ... ... түртіп қою, яғни жіңішке сызықшалардың ... ... ... ... қылқаламның ұшымен емес, қырымен жапырақ
« қозғалысының» бағытын табу болып келеді.
Егер ... бір ... ... ... көшу болса, мысалы, жасылдан
сарыға, ендеше жасыл кепкенше күтпей, олар бір-біріне дымқыл кезінде сіңіп
кетуі үшін ... ... жаға ... ... ... ... ... айтып береді.
Жұмысты ашық түске қосылатын қою түстен бастаймыз. Егер ... ... ... қою болса, абайлаңыз, онда олар жіңішке қылқаламмен өте
ұқыпты ... ең ... ... ... ... болмас үшін, артық қылқалам ... ... ... ... ... мынадай түрі болады, олардың сызықтары ашық түсті болуы
мүмкін, осы жағдайда басында ашық түсті ... ... ... ... ... қоюлау түс жағылады.
Қылқалам ұшымен сызықтарды жүргізіп өтіңіз. Орындау ... ... көп ... ... ... ... дақ пайда
болады, ал артық дақтан жұмыс ойдағыдай болмайды.
Қылқалам өте құрғақ болмауы да тиіс... ... ... ... зат түсінің рефлексінің астынан жақсы көрінетіндей етіп, таңдап алу
керек. Түс ... ... одан да ... күндізгі жарықта тапсырма
орындалады, орташа ... ... ... ... ... ... үлкен болмауы керек.
Ұқсас түстер көлденең рефлексі және заттың ... ... ... ... рең ... Бейнелеу өнері үшін құлап тұрған ... ... ... ол ... ... ... ол ... қарама-қарсы
болған түс шаманы жойылады, рең өзгереді. Жарықтың ... ... ... үстінде жатқан заттардың боялуынан маталар түсі және олар жеңіл
түстерді көлденең шағылыстыруынан тәуелді.
Натюрмортты ... ... соң және ... ... сипаттама
берген соң, ең ашық түстен бастап сурет сала беруге болады.
Жарық, жартылай көлеңке және көлеңке барлығы түспек ... ... ... ... ... ... егер қажетті түсті ала алмасаңыз,
палитрадан өзге де үйлесімді пропорциялы ... де ... ... ... затты салған соң, маңайдағы реңнен орын алған көзіңізге ашық
көрінген затқа кірісіңіз. Дәл ... ең ашық ... ... ... мұндай түрін « бөлшектеп» ( үзіктеп) деп атауға болады.
Кеңістікті дәл беру үшін, ... ... жою ... ... ... айқындығы және реңдік қарама-қарсылық алғашқы жоспарға ... ... ... ( ... жету ... ... ... оның заңдарын, әуе жетістіктерінің көмегі арқылы түсіндіру ... ... ... ... ... ... көруі іске асады және де
көлденең келбеттің қабылданады. Қай бөлігі бізге ... ... ... тереңдете, қоюлана береді.
Натюрморттың алғашқы жоспарына қайта өңдеуді ... ... ... ... болады, олар: бөлінген анар, жүзім үзігі, асқабақтың
тілімі, шетен мен өрік шыбығы. Заттардың ... анық ... үшін ... ... ... абзал. Алайда үйрену барысында ... ... ... ... ... жүгінбеңіз. Объектіге
экзотикалық заттарды іздеудің қажеті жоқ, ол үйдің қарапайым заттарының өзі
сәтті жұмысқа ... бола ... Екі ... ... қараңыз, бірі жаңа,
екіншісі отқа қойылған, екіншісінің өзіне ғана тән ... ие ... ал ... түсінің қанықтығымен ерекшеленетінін аңғару
қиын ... ... ... өзінен шығармашылық сұлулықты ... ... бұл ... біріне тән қасиет емес. Картоп пен жуаны, нан
мен балықты ретін ... ... одан ... ... ... ... ... бұрын оны ойша бір шолып өтіңіз. Заттар өте
алшақ ... ... ( ... ... « ... бетте жүзіп
жүрмесін »), бірақ тым жақын орналаспағаны да дұрыс. ... түр мен ... ... ... ... Көлденең кеңістікті бейне де өте маңызды. Егер
сіз натюрморттан алыс отырсаңыз, көлденең кеңістік ... ... ... ... көрінеді де, ондағы заттар да соның бойында орналасқандай
әсер қалдырады, ... ... ... да анық ... биікке орналастырып салуға болмайды.
Этюдтік мінезді тапсырмаларды орындаған пайдалы.
Акварельдің айқындығын анықтау, түрлі-түсті және ... ... таба ... ... ... ... ... мақсаты.
Сауатты бастап, жұмысты дұрыс жүргізуді үйретеді.
Этюдті салу барысында мазканы үйкеудің ... жоқ, ... ... ... ... жұмыс уақытын ұзартыңыз, өйтпегенде
қайта бастауға тура келеді.
Тапсырманы ... ... — ол үшін ... ... шар ... тәрізді: қақпақ, құмыра, тостағанды алуға болады.
Өте ашық және қою ... ... ... ... аса ... жұмысты талап етеді.
Талаптанушы суретшілер реңкті таңдауда көп қателеседі.
Реңк натюрморттың ... ... ... ... ... қатысы
қалай елестетуіңізге байланысты таңдаңыз.
Натюрморттың орналасуы күннің жарығына, түстің ... ... ... ... ... ... саты — ... жылы түстер гаммасында. Суық түстерге
қарағанда орташа түстерде жылы түстер үйлесім табуы жеңіл. ... ... ... ... ... ... әлсіз болады. Алғашқы жоспарда
түсті талғаңыз, қаралап тастаудан аулақ болыңыз, тіптен ең қара жер ... суық ... ... жұмысына кірісейік. Бастаушыларға бірден
көп түстен бастау қиын, одан да ... ... ... ... ... түрлі-түстілігін, оның қоюлығын дұрыс айқындаған жөн.
Натюрмортқа қараған жан ... пен ... ... ... ... ... ... тынық жайлы түс таңдаған жөн. Әрине ол ... ... сай ... ... олар бір-бірінен оқшау түстер болса, түстер үйлесім таппай,
суретте көңілсіз көңіл-күй ... ... Де ... ... және көк түс
жартылай көлеңкеде ... ... және ... ақ ... ... жақсы
таралған жерде ұтымды көрінетіндігін байқаған.
Егер біз осы бір ойға ... ... ... мен ... ... суық
түстерге ашығырақ көрінеді, бір қарағанда түссізденеді, ... ... ... сәулелері шағылысқанда жасыл және көгілдір шағылысқанда өте
әдемі көрінетінін байқаймыз.
Ал қызыл және сары түстерге ... ... ... ... ... мына жылы ... байытады. Ашық түстер салқындау реңк береді
және тұншықтырады. Жарықта интенсивтілігін, жартылай реңк, түске қатысты
қанық және ... ... ... ... ... ... ... САБАҒЫНДА АКВАРЕЛЬ ТЕХНИКАСЫМЕН ЖҰМЫС
ЖҮРГІЗУДІҢ БІРІЗДІЛІГІ.
Акварель краскасымен этюд жасау әдістері.
Акварель астыңғы қабаты үстіңгіден көрініп ... езіп ... ... ... жағу ... ... ... және оның түсіне ... Егер ... ... ... көк бояу қабатының үстіне сары ... ... ... түс ... ... ... ... осы бояулардың
салынған қабатынан өзгеше болады. Белила акварельмен ... ... ... ... онда бояудың жылтыры жоғалады, ол осы бейнелеу өнерінің
бір тартымды қасиетін құрайды.
Этюдтың бейнелеу ... ... ... ... оның ... ашып алып ойластыру керек.
Акварельді оқыту тапсырмалары төмендегідей ретте жүргізіледі: жеңіл
түзу ... ... кең ... ... ... ... бірақ барлық түстермен
емес, келесі салуларға алдын-ала дайындық ретінде. Сонда блики сумен сондай
көп емес таза ... тағы ... ... ... ... ... үшін ... алдымен аздап сулау
керек. Түсті келесі ... ... ... байланысты құрайды. Бірақ жұмыс
соңында қалай болуымен салыстырғанда бояуды біраз ашық қылып салады, сондай
ашық ... ... ... ... ... ... яғни мысалы қою қызыл
түске суды сондай ашық көрінбейтін күлгін қызыл немесе ... ... ... аз осы ... ... ал ол анық сары ... көрінетіндей етуге болмайды.
Түс келіспеушілігінің кемшілігін келесі бояудың қабатымен жөндеуге болады,
бірақ өте қалың бояу ... ... ... ... ... ... этюдты өшірмей жөндеуге болмайды.
Әр этюдтағы табиғи түрін келістіре ... ... ... ... өңдеу
үшін бір түсті басқа түстермен салыстырып, яғни біріккен ... ... ... ... ... ... соң ... көрсетілімді тексеру
керек және кетірілген қатені екінші ... ... ... керек. Этюдты
жеңіл анықталған бояу ... ... ... ... ... ... ... келмеуін анықтауға негіздеу керек.
Акварельдегі екінші қайтара жағуда астыңғы қабаттың түсін ... ... ... апельсин артық қызыл болса, онда оны екінші ... емес сары ... жабу ... ... ... ... ... болады, оларды сондай қалың етуге болмайды. ... ... ... көп емес ... ... керекті түзетулер пайда
болады.
Акварель құпиясы этюдты ашықтан ... ... ... ... ... көрсетілген заттар өте ашық езінділермен ... ... ... бояулар, содан салынған суретті түгелімен тек ашық ... ... ... ... көлеңкені қоюлата береді.
Егер бұлдың ашық фонина басқа түспен қою өрнек салу керек болса, онда
алдында барлығына ашық түсті ... ... ... Іші ... ... ( осы
кезде басқа жерін салу керек) оған өрнек салады. Сонымен қатар қою ... да ... ... біркелі бояудан соң түрлі ... ... ... ... белила көп қолданылмайды, онымен
өрнек береді, ол үстіңгі түске қарағанда ашық емес және суық түс. ... ... ... онда ол ... ... ... ... және
гуашь сияқты болады. Қара бояуды ... ... ... ... ... аз ... оны қара болу үшін ... ол кірленіп,
бейнелеуі бұзылады. Қара бояудың өзінің жылы түсі немес суық түсі ... ... ... ... қатарына да жатады. Бұл бояуды басқа
ертінділермен ... ... ... ... суық ... ... сұрғылт
күзгі күннің суын, кейбір құстардың сұрғылт түстерін және өте көп ... ... да ... ... ... дауысты бергендей
болады.
Акварель бейнелеуде түстің көрінуін шақыру оны ... ... Егер ... бір ... ... көп болса, онда түстің көрінуі
жоғалады, кір пайда болады. Бұл ... ... ... ... ... ... оның ... тесігін бітеп, отырып сіңеді, ал үстіңгі
қабаты тереңіне кірмей бетінде қалады. ... ... ... қабаттар
келесі салуда жеңіл және соңында лай дақтар қалтыра отырып, сүртілуі
мүмкін. ... ... ... ... қайта түзету мүмкін емес,
сондықтан көбінде ... ... және ... ... ... ... ... Шықпаған жерлерді сумен шаяды. Егер қағаз қасиеті жақсы ... ... ... ... боялмаған қағаз сызықтары өте жағымсыз әсер етеді.
Оны кейбір оқушылар әр заттың жанына қалдырады, ол бояудың ағып ... әр ... оның ... ... ... ... ... жоқ. Ол кезде сен этюдтың басқа жерін ... ... ... ... ... ашық бояудың үстіне қою жақпаларды ... ... қою ... судағы көрінісін немесе жұмсақ жібек матасының жиынын
көрсетуге болады, сулы кеппегенмен жұмыс ... бәрі ... ... ... анық ... ... ... қағазға салған жақсы. Акварельдің
этюдтың таза сумен ... бір ... ... ... және ... жұмсартуда жүргізіледі. Кейбіреулер «сулыны» акварельдік өнерде көп
судың ... ... деп ... Бұл дұрыс емес « сулы» акварель көбінде
ашық көрінбейтін және ... ... ... бар ... ... дымқыл болу керек, яғни сулы бояу түсу үшін кейде жартылай
кепкенмен жазады. Осы ... ... ... ... ұшып ... ұсақ ... беруге болады.
Корпустық хатта көбінде ашық, қаланушы – көлеңкесі ... ... ... ... ... жоспардағы ашық орынды жазады. Бұл
заттылықты ... ... ... және ... ... тұлғасын
беруге көмектеседі. Бейнелеуде сурет салудағы ... ... ... ... Егер жағу тура ... және ... ... анықтап
тұрса, онда ол сол тұлғаны ... ... ... ... өзінің
бірлестігін жасыру үшін ... ... ... ... ... етіп ... ... Акварель өнеріне үйретудің негізгі әдісі
ұзақ болып сеансты этюд жасау. Осындай оқыту жұмысымен бірге жазу ... ... ... этюд ... ағылшынша prima яғни бір шайға бірдей
барлық түстер күші. Міне дәл осылай аздаған алдын-ала ... ... ... ... ... ... түрлерін алдын-ала қарындашпен
суретте істеледі. Аздаған ... ... ... ... отырып, кейбір
суретшілер этюд және эскизді бөлшекпен жазады. Бұл ... бір ... ... алу ... ... ... ... жұмыс істеу жолы
шығармашылық тәжірибесі болса аз болса, көбінде пестрота мен ... ... ... ... және ұсақ ... штрихын
пайдаланады. Қылқалам штрихы керек қажеттілікті көрсетуге көмектеседі, ал
ретушь айқындылықты жұмсартуға қолданылады. ... ... ... арналған жұмыс қатарында сонымен бірге оқу ... ... ... жұмыс этюдты аяқтау кезеңінде де кездеседі. Бірақ ол кең түрлі
салымдармен ... ... ... ... білу ... Техникалық
акварельде мынандай жуу әдісін қолданады: алдын-ала езілген ертіндімен
суретті бірнеше рет ... ... ... ... ... орнаменталдық құрлысын орындауда акварельмен жұмыс алдында бір
түсті сағым жасау. Көбінде ол жылы қоңыр түсте немесе ... суық ... ... ... бояу ... салғанда бұл салым жылтыратады ... ... ... ... ... ... кітаптың иллюстрацияда
қолданылады және өзге басуға ... ... ... ... ... ... Көбінде акварельді гуашпен, пастельмен,
суретпен немесе « Ретушь» ... ... ... ... ... ... ... сыныпта акварель техникасын қолдану арқылы шығармашылықты
қалыптастыру диалектикалық біртұтастықты ... Бұл ... ... ... деп ... жаңа жағдайға тасымалдай білу
(Л.С.Выготский) десе, меселені шешудегі ... ... ... ... ұсынады.
Көркемөнерлік шығармашылық баланың тұлғалық қасиетін ... мәні бар ... Ол ... ... ... ... ... танып, бейнелеуде үлкен әсерін тигізеді. Оқушылардың
суреттерінде олардың өмірді, қоршаған ортаны қабылдауы көрінеді.
Зерттеу барысында ... ... ... ... ... ... бейнелеу өнерінің жалпы ықпалы жан-
жақты ашылмай жатқаны байқалды. Осы орайда бейнелеу енері, соның ішінде
сурет ... ... ... ... ... дәуірден бері тамыры
үзілмей, жалғасын тауып келе жаткан өнер екендігі және ... оның ... ... зор ... айта ... ... ғалымдар өз дәлелдеулерінде ұлттық тәлім-тәрбиенің
негізіне сай, сана ... ... ... ... ... ... ... әдет-ғүрып, салт-дәстүрлерді білмеу, әрбір адамның
адамгершілік қасиетінің жойылуына, әкеп ... алға ... ... ең басты жолы - жүйелі білім мен тәрбие беру.
Соңғы ... ... ... көптеген ғылыми еңбектер
жазылып, шығармашылық тапсырмалардың жарияланып тұруы ұстаздар үшін үлкен
көмек болды. ... ... біз ... ... мәселеге деген
бетбұрыстың бар екенін көрсетті.
Көтеріліп отырған ... ... ... ... ... өнер ... мен шығармашылық қабілеттер (А.А.Мелик-Пашаев,
бастауыш сыныптарында сәндік ... өнер ... ... ... ... ... еліміздің ғалымдары, (Ұ.Әбдіғаппарова), окушыларды
тәрбиелеуде қазақ ұлттық ... ... ... ... ... (С Жолдасбекова), бастауыш сынып-оқушыларыньң бейнелеу
іс-әрекеті дағдысын жүйелеудегі халық шығармашылығы (Ж.Балкенов), бастауыш
класс ... ... ... сабағында керкемдеп қабылдауды қальптастыру
(Қ.Жеделов), бастауыш сынып ... ... ... ... ... ғыльми нәтижелері сараланып, олардың
еңбектерінде зерттеліп отырған мәселеге сәйкес келе ... ... ... ... бір жағынан іскерлігі жетілсе, екінші
жағынан бойындағы материалдық ... ... ... ... мол үлес ... ... ... табиғи ашылмаған мүмкіндіктері неғұрлым үйлесімді
толығырақ дамып, шығармашылық іс-әрекеті қалыптасса, ол ... ... ... ... жан-жакты, табысты атқарады.
Бастауыш сынып оқушыларының жасы, шығармашылыкты қалыптастыруға нағыз
қолайлы кез. Олардьң жасына байланысты әр ... әр ... ... ... ... ... екі ... іс-әрекетте дамиды.
Біріншіден - кез келген бала, адамзат баласының осы ... ... ... ... ... оқу әрекеті, екіншіден -кез
келген окушы шығармашылық іс-әрекеттер орьндау ... ... ... ... Оқу әрекетімен шығармашылық ... ол ... ... қалыптастыруына, өз ойын жүзеге асыруына
бағытталған жаңа әдіс-тәсілдерді іздейді, жаңа талпыныстар жасайды.
Біздің ойлауымызша, бастауыш ... ... ... ... ермек сазбен жұмыс және т.б.) шығармашылық тапсырмаларды табысты
орындай ... Тек ... ... ... ... тұрғыда
қызығушылықтарын арттырып, ынталандырып, дұрыс басшылық жасап, ... ... ... ... үрдісін талдай отырып, осы ... ... ... ... ... абстарктілі ойлаудағы бала мүмкіндігін
жете бағаламаудан, шығармашылық іс-әрекеттер құрылымын жетік ... ... ... ... бейнелеу дағдыны қалыптастыру күні
бүгінге дейін танымал және тәжірибелі міндеттерді шешуге ... ... ... ... ... пайдалану негізінде емес,
мұғалім берген «үлгілерді» ұғынбастан орындау негізінде ... жүр. ... ... бейнелеу өнерінен алған ... ... ... ... ... қиындыктарына тап болуда.
Мәселені зерттеу барысында ең ... ... ... ... ... ... құрылымын жасау ... ... ... ... - ... үрдісін қамтамасыз ететін талдау,
салыстыру, абстаркциялау, түсіндіруден ... ... ... - өз ... жұмыс жасауға ұмтылу,
қызығушылық, ынталық, жақсы оқуға, ... баға ... ... ... ... тұрады.
3. Эмоцирналдық компонент — сезім, интуиция, шабыт, қиялдаудан тұрады.
Шығармашылық іс-әрекетінің қалыптасу өлшемдеріне:
- білімді жаңа ... ... жаңа ... көре ... жаңа ... табу ... ... ұсынылып отырған бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық іс-
әрекеті қалыптасуының ... үш ... он екі ... ... ... ... отырған осынау психиқалық
сапаның құрылымы алынған құрылым негізінде, сауалнама ... ... ... ... ... ... бастауыш сынып оқушыларының
шығармашылық іс-әрекеті калыптасу деңгейлері анықталды.Зерттеу ... ... ... астам бастауыш сынып оқушылары арасында жоғары
деңгей көрсеткендер 12,9%, орта ... ... 46,3%, ... ... 60,2% ... ... сынып оқушыларында ойлау ... көп ... ... ... ... шығармашылығының қалыптаспауы, сурет салу
бірізділіктерін білмеулері, су бояларымен (акварель, ... ... ... ... ... ... ... дербестік, жүйелілік
сияқты сапалардың болмашы ғана ... ... ... байланысты
бастауыш мектептегі оқыту ісі біз көтеріп отырған мәселені ... сай ... ... ... келдік.
Бұдан бастауыш сынып оқушыларының, ақыл-ой жұмыстарының тәсілдерін,
олардьщ шығырмашылық іс-әрекетін қалыптастыруда мүмкіндік ... ... ... ... ... ... беру ісін ... оқытудың
тиімділігін арттыру - педагогикалык жаңалықтарды еңгізу арқылы жүзеге
асады. Мектептердің қазіргі тақдағы оқыту ... ... ... ... ... негіз бола алмайтындағын өмір ... ... ... ... қаралып, тапсырмалар мен жаттығуларға
сипат беріліп, жаңа тәжірибелік ... ... ... ... ... ... тапсырмаларды сұрыптау, оларды пайдалану кезінде, олар
баланың коршаған ... ... ... ... ... ... көзделді.
Сабақтырдың тәжірибелік бағытын күшейту, бейнелеу ... ... ... ... ... ... ... жаңа жағдайға
тасымалдай ... сол ... ... ... ... ... ... қуанышын сезінетіндей болуы қарастырылды.
Баланың шығармашылық іс-әрекеттеріне басшылық жасау, онда ... үшін ... мен ... ... ... ... сыйластық,
түсіністік ұстанымдарына негізделді. Сабақта оқушының рөлі алмасып, оның
еркіндігі басты назарда ұсталды. Нәтижеде бейнелеу ... ... ... ... ... ... калыптасып қана қоймай, ақыл-
ойы дамып, эстетикалық талғамы өсіп, ... ... ... ... ... олар ... сабағынан алған әсерлерін шығармашылық
тапсырмаларды орындау барысында ... ... ... ... ... ... ... келесі
бағыттарда жұмыс жүргізілді.
1. Эстетикалық цикл пәндерін тереңдетіп оқыту барысында жүргізідетін
зерттеу жұмыстары.
2. ... ... ... тарту үшін жүргізілетін жұмыстар.
3. Шығармашылық ... ... ... ... ... жүргізілетін жеке жұмыстар (1-2 сыныптар).
Тәжірибелік жұмысқа тартылған балалардың біліміне әсер ететін және
олардың білімін байытатын, ... ... ... мен теориясы,
эстетикалық тәрбие теориясьмен катар өнердің әр салалары бойынша бастауыш
сынып ... де ... ... ... ... ... жұмыстар ұйымдастырылды.
Біздің ұсынып отырған тәжірибелік-эксперименталдық ... ... ... сай мынадай төрт іс-әрекет түрлері бойынша
сабақтар жүргізілді. Олар: затқа қарап сурет салу, такырыптық ... ... ... ... ... ... ... жүргізу. Бұл іс-әрекеттер
түрлері бір-бірімен тығыз байланыста болып, бір-бірін ... ... ... осы ... ... оқушылардың қызығушылыктарын
ескеріліп, жыл бойы өткізіліп отырылды.
Жалпы педагогикалық түсіндіруте ... ... ... ... ... және де оқушылардың жас ерекшеліктерін ескере, оқытылатын
материалдар қабылдауга ... ... ... ... ... ... әр сыныптарға ( І-ІV сыныптар) беріліп отырған жалпы басты
тақырыптар ... ... (2 - ... ... ... әлем»
II сынып «Халық өнері-асыл мұра»
Ш тоқсан «Менің Қазақстаным»
IV сынып «Туған жер».
2 кесте
«Бейнелеу өнері» пәнінен ... ... ... ... |Жарты-
жылдық пен тоқсан тақырып-тары |Мазмұны |Педагогикалық мүмкіндіктері
|Музыкалық шығармалар |Әдіс-тәсілдері |Көрнекі құралдар | |1
2
3
|І тоқсан «Ғажай-ып әлем»
IІ тоқсан ... ... ... ... Қазақ-станым» |Заттардың түсі мен пішіні бойынша айыра алуға ою-
өрнек әуендерімен таныстыру, балалардың шығармашы-лық ... ... ... ... ... ... ою - ... элементтері-мен таныстыру, өрнек
әуендерімен әртүрлі композиция-лық мүмкіншілік-терімен танысу. Балалардың
шығармашы-лығын калыптасты-руға себеп болатын жаттығулар
Оқушылар-дың түстік қатынаста-рына компо-зициялық негізгі ... ... ... береді: оқушылардың сенсорлық көре
алу арқылы ажырата алу, түстерді айыру графикалық жаттығулар арқы-лы ой-
өрісін дамыту қылқалам-мен жұмыс жасау әдістерін білу
... ... ... адамгершілікке
- көркем бейнені түсіне білуге.
• Дамытады:
- эстетикалық ... ... ... ... көре білу ... ... ортаны композиция негізінде көрсете білу;
- өз бетімен нобайлар жасай білу, бейнелеу өнері шығармалырына өз ойларын
айту,
-штрих сызықта-рын қолдана білу, - :қьлқаламмен ... ... ... туған жеріне деген сүйспеншілікке, -адамгершілікке дамытады:
-ой - өрісін,
-эстетикалық талғамын ... ... ... ... ... ... ... денелердің өзгеруін
көре білуден,
-композиция негізінде көрсете білуден.
• Тәрбиелейді:
-тапқырлыкқа,
-тез шешім қабылдауға достыкка, -мейірімділікке.
• Дамытады:
-ой - өрісін,
-эстетикалық ... ... ... ... ... ... ... тусінуін |Қазақ халық
аспаптық
музыкалық шығармалар қазақ халық композитор-лар шығарма -лары (қосымша)
|Музыка-лық
шығар-малардан алған әсерлері негізінде суреттер салу, ... ... ... ... ... ... өрнек түрлерін
ажырата білу, ырғақты қимыл жасау, әртүрлі ... ... ... .
бақтарды . бірлесе отырып ойластыру
Табиғат көріністе-рін (иллюстрациялар) суреттеп беру,әңгі-ме құру, суретші-
лер шығармаларын әңгімелеп сипаттама беру. ... ... ... ( ... ... ... жеміс-жидектер
(муляждар натюр-
морттық) кептіріл-ген өсімдіктер (бұтақтар, жапырақ-тар ж.б.) слайдтар
репро-дукциялар, фото-суреттер,
балалар
кітаптары-ның иллюстра-циялар, халық шеберлері-нің бұйымда-ры түрлі-түсті
спектр
(көрнекі
кестелер) күйші компози-торлар шығарма-лары магнито-фон таспа жазбалары
диафильм-дер, ... ... ... ... ... ... ... және шетел суретшіле-рінің шығарма-лары әлем
мұражай-лар сурет-тері, сәулет өнер ескерткіш-тері және ... |
4 ... ... тақырып бойынша еркін сюжеттерді таңдап, композиция негзінде
көрсету , балалар шығарма-шылығын ... ... ... ... ... ... ... өнерінің өзара байланысын, -қазақ өрнектері-нің зандық
бірлігін тиісті қолдануына
• Тәрбиелейді:
-бейнелеу өнері және музыка тілін түсінуге дыбыс әсемдігі мен ырғағын
түсінуге, -ізеттілікке – ... ... ой - ... ... ... ж.б. ... ... шығармашылық іс-әрекетін қалыптастыруда ең ... ... ... ... ... эмоционалдьқ белсенділігін
арттыру кажеттілігі туындады. Эксперимент жүру ... ... ... қабылдау барысындағы қызығушылықты алайық. Субъект көріп,
оның ... ... ... ... тұрғыда ой елегінен өткізе білуі керек. Мүмкіндігінше
бақылаған ... ... ... ... шығармашылық дағдысын, елес-қиял
арқылы айкындауы қажет. Эстетикалық объектіні осылайша ... ... ... ... ... қалыптастыру болып
саналады. Егер оқушы мысалға "музыка ... ... ... ... ... тұрғыда толық қабылдаса, сол арқылы
бейнелеу ерекшелігін түсінсе, заттың ... оның ... ... ырғағын түсінсе, сонымен бірге өз ... ... ... ... көрсете білсе, ойын түстер аркылы көрсете
алса, бұның бәрі ... ... ... ... ... үлгісі осындай болу керек" ... ... ... ... ... ... ... бейленеу шығармашылық
іс-әрекеті қалыптастырылуы мынадай өлшемдермен анықталды:
- сурет салуда бейнелеу (композиция) заңдылықтарын қолдана білуі;
- бейнелеу өнері түрлері мен, ... атай ... ... ... ... ... әңгімелеп беруі;
- түстерді колдана білуі;
Осы өлшемдердің негізінде ... ... ... ... ... ... үш ... белгіленді (төмен, орта,
жоғары)
Төмен: Бейнелеу ... ... ... ... ... атай ... Бояу түстерін атағанымен, түстерді ретті
қолдану әдістерін білмейді. Суретшілер шығармалары ... өз ... ... ... ... ... (композиция)-заңдылыктары
бұзылған.
Орта: Бейнелеу өнері түрлерімен жанрларын атай алады. Сурет салуда
композициялық (қағазда затты ... ... ... суретші
шығармалары бойынша әл-шамасынша әңгімелейді, бірақ ойы ... ... ... ... ... мен жанрларын толық атай алады. Сурет
салуды өте ұнатады. Қағаз бетіне затты дұрыс орналастырады және ... ... ... ... біледі, сабақты ынта қойьп тыңдайды. Суретшілер
шығармаларының өзіндік ерекшеліктерін мәнерлі, ... ... бере ... ... ... кезңцінде— республика
мектептеріндегі бейнелеу ... ... ... ... ... сынып
окушыларының бейнелеу өнеріне деген көзқарастар ... ... ... ... ... ... ... өнері
шығармаларымен, сәндік-қолданбалы өнері бұйымдарына қызығушылығын анықтау
көзделді. Әдістеменің сауалнамалары мен варианттары ... ... ... сыньш оқушыларының бейнелеу өнері
сабақтары өз дәрежесінде өткізілмейтіндігі, ... ... ... ... ... ... ... байланыстардың нашарлығы, пән
мүғалімдерінің білім деңгейін жетілдіруін талап ететіндігі, окушылардың
бейнелеу ... ... ... халық сәндік-қолданбалы ... ... ... және оны ... ... ... жұмыстардың
жүргізілмейтіндігі байқалды.
Педагогикалық-тәжірибелік жұмыстың екінші кезеңінде - ... ... ... ... ... ... жұмыстарының
жоспары жасалынды. Жеке тұлғаның шығармашылық іс-әрекеті мен эстетикалық
талғамын арттыру үшін (әлеуметтік, адамгершілік) оқушы ... ... ... ... ... /анықтау/ картасы
жасалынды.
Бастауыш сынып окушысының шығармашылық іс-әрекеті (бейнелеу өнері мен
музыкалық сыныптар) қабілетінін даму ... ... ... ... ... ... өсу жолдарының әдістемелік жүйесін
даярлау: танымдық үрдістерді, жеке бас ... ... ... ... қызығушылықты, эстетикалық кажеттіліктің қалыптасу
деңгейі мен шығармашылық іс-әрекетін қалыптастыру ... ... ... ... барысында бастауыш сьныптарының бейнелеу енері
кабинеттері безендіріліп, (мольберттер, көрнекі ... саз ... үшін ... ... ... және т.б.) реквизиторлық қорлар
толықтырылды.
Эксперменттік-тәжірибелік жұмыстың үшінші ... ... ... жаңа ... сай, ... ... үрдісіне еңгізу
әдістемесі бойынша мектеп мұғалімдерімен арнайы « Адам қабілеті және ... », « ... ... ... ... ... » атты ... Оқушылардың бейнелеу ... ... ... ... ... әдістемеміздің
тиімділігін және оқушылардың бейнелеу шығармашылығын ... ... ... соңғы сауалнамалар жүргізілді.
Біздің зерттеуіміз бойынша бастауыш сатының барлық І—ІV ... ... ... қалыптастыру жағдайларының сапалық
көрсеткіштері жоғары болды.
Біз эксперимент барысында психологиялық-физиологиялық қажеттілігін
және ... ... ... ... ... ... жағымды ықпалы жағынан да қорытынды жасап отырмыз.
Біздің тәжірибелік-эксперименталдық зерттеулеріміздің ... ... ... ... іс-әрекеті калыптасу деңгейлері (800-ден
астам бастауыш сынып оқушылары) арасында жоғары деңгей көрсеткендер 12,9 %
болса, ... 72,8% ... Орта ... ... ... ... ... балалардың деңгейі (46,3%-20,3%) болса, шығармашылық іс-
әрекеті қалыптасуы төмен балалардың деңгейі (60,2%-6,8%) айтарлықтай
төмендеді.
Тәжірибе-эксперименталдық ... ... қол ... ... ... ... мүмкіндіктер берді:
Философиялық, психологиялық, өнертану және педагогикалық әдебиеттерге
жасалған талдау шығармашылық ұғымын жан-жақты жете сипаттауға және бастауыш
сынып оқушыларыньң ... ... ... ... шарттарды, әдіс-тәсілдер мен ... ... ... ... ... ... ... тәжірибелік эксперименталдық бағдарламаға байланысты ұсынылған
әдістемелік нұсқау-шаралардың бастауыш сынып ... ... ... ... ... екенін байқатты, сабақта
қолданылған өнер шығармалары оқушылардың өнер туралы білімін кеңейтіп,
өзіндік ерекшеліктерін ... ... мен ... ... ... ... ... беретін мектептерде бейнелеу шығармашылығың іс-әрекетін
қалыптастыру мақсатында:
- бейнелеу ... ... ... цикл ... үнемі
пәнаралық байланыстар болу қажет;
- бастауыш сынып окушыларының ... ... ... ... ... ... талғам-танымын жетілдіру үшін, мектепте
оқушьшардың жұмыстары бойьшша шығармашылық ... ... ... ... тыс ... ... табиғи материалдармен (жапырақтар,
гүлдер, шөптер, ағаш ... және т.б.) ... ... ... ... ... жөн.
Қазақ халқының сәндік-қолданбалы өнері бұйымдары оқушылардың бейнелеу
шығармашылық іс-әрекетін қалыптастыруда тиімді кұралдардын бірі ... ... ... ... - ... ... мен ... орта
өнер тілімен ерекше баяндалып, оқушы бойында ынта-ықыласын тудырады.
Бейнелеу өнерін окыту ... ... ... ... ... мен психологиялық-физиологиялық ерекшеліктері ескеріліп,
мынадай ұстанымдар негізге алынды:
- ... ... ... ... ынталандыратын тақырыптық - идеялық
мазмұндылығы;
- эмоционалды тартымдылығы;
- ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерін жеткізетін өзіндік ұлттық бояу-нышаны.
Жеке тұлғаның бейнелеу шығармаларын ... ... ... ... болатын эмоционалды-танымдық бағыттылығы тұрғысында
анықталды.
Бүгінгі таңдағы мектеп жағдайы (оқу және ... ... ... ... бейнелеу сабағына қажетті
техникалық кұралдардың аз немесе мүлдем болмауы және т.б.) ... ... ... іс-әрекетінің калыптасуына кері әсер етітінін
анықтап берді.
Рухани мәдениетті байытуға, оның ... ... ... ... ... іс әрекетті қалыптастыруға негіз болатын,
өз бойында өткеннің эстетикалық төжірибесін сақтаған, оның басты және мәнді
белгілерін сіңірген - ... ... ... ... ... сынып оқушыларын халык педагогикасының маңызын дұрыс бағалауға
және өз халкының көркемөнер мәдениетін дұрыс ... ... ... ... ... ... ... сыныптарынан бастап-ақ әсемдік талғамын
арттыру, ұлттық өнеріміздің көне ... ... ... суреткердің
көзімен қарай білушілікті дамыту, бүгінгі жас ... ... ... ерте ... ... дамытудағы іргетас болып табылады.
Балалардың ... ... ... ... ... тек кана ... ... сырына қаныққаньмен, түсінуімен шектелу мүмкін емес,
сонымен қатар, оны тәжірибе ... де іске ... ... ... ... ... тақырыптар бойынша әңгіме ретінде өткізу де
маңызды. Бейнелеу ... ... ... ... ... ... ... бөлімінде міндетті түрде тақырып бойынша казақтың
халықтық өнері жайлы айтып өту кажет.
Зерттеу барысында ... ... ... ... ... ... ... тексеріліп, олардың жалпы оқу ... ... ... ... ... ... де анысып, жеке
тұлғалық қасиеттер қалыптастырылды. Бастауыш сынып окушыларының жасаралық
ерекшеліктеріне сәйкес өмірді ... ... ... ... отырып, бастауышта білім беру мазмұнды эстетикалық циклдағы пәндерді
саралауға оларға ерекше көңіл ... сол ... осы жас ... ... ... ерекшеліктеріне сәйкес ұлттық мәдениетті үлгі ету негізінде
олардың ... ... ... ... ... Бұл ... және тәжірибелік сабақ үстінде ғана жүзеге асып қоймай, ... ... ... шеберлерімен танысу, мұражайларға, ... бару ... да ... ... ... оқу-тәрбие үрдісінде ― маңызды міндеттерді
шешуге бағытталып, жоғарыда көрсетілген мәселелермен қатар мына ... өз ... ... ... ... ... халықтық өнердің әсемдік тәжрибесі
мен ұлттық көркем-қолданбалы өнер ... ... тере ... ... оқу -тәрбие үрдісінде тиімді етіп пайдаланып отыру;
Бейнелеу өнерін оқыту барысында қазақ халқының өнер ... ... ... ... пайдаланып, оқушылардьщ идеялық-эстетикалық
түрде тәрбие алуымен қатар оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... меңгертумен
қатар, тәжірибелік жаттығулар жасатқан маңызды. Белгілі бір мақсатқа
бағытталған ұдайы жүргізілетін сабақтарсыз көлеңкелі және ... ... түс пен ... ... ... ... белгілі бір құбылысқа
қатысты өзінің эмоционалдық және эстетикалық бағасын беруге үйрету қажет.
Сондықган, зерттеуімізде оқушылардың ... ... ... ескере отырып, шығармашылық іс-әрекетті қалыптастыруда,
соған сәйкес әдістемелік жүйені құруда оң ... ... ... бар ... ... біздің болжамымызда дәлелденді.
Бұл ұсынылып отырған зерттеу коғам қажеттілігінен туындады және ... ... ... ... және ... ... ... мұғалімдерге,
бастауыш мектеп мамандарына теориялық және тәжірибелік жағынан үлкен көмек
болып жатса, алға қойған басты ... ... деп ... ... ... ... ... мақтан ете отырып, оны
ұрпақтан-ұрпаққа мұра ... ... ... ... іс-әрекетін
қалыптастыру және сол аркылы ... ... ... ... және
мұғалімдерді осы мәселеге дайындау, эстетикалық пәндер арқылы орта және
жоғары ... ... да ... іс-әрекеттерін
қалыптастырудағы мәселелер мүмкіндіктерін ашу әлі де ... ... ... ... ... ... сөзі латынның «адна» — су сөзінен
шыққан. ... ... ... ... ... ... жеке ... айтамыз. Акварельдің негізгі қасиеті — ... ... ... ол осы ... майлы бояудан, темперден, гуаштан
ерекшеленеді. ... ... ... осы техника бойынша
орындағандықтан өте қарапайым және ... ... ... ... шыныдығында
бұл олай емес. Акварель өнері кистьті пайдалану шеберлігін, ... ... ... ... ... ... ... талап етеді.
Акварель әрқашан суретшілерді өзінің ... ... ... ... ... ... ... кистьпен жұмыс істеудің еркіндігімен ерекшеленеді. Осы
қасиеттер акварельді басқа суреттермен ... ... ... ... бүкіл тарихында акварельді пайдалану тәсілдері көп өзгерген.
Түстің барлық мүмкіндіктерін кеңінен қолданған әрі ... көп ... XІX ... ... ... ... Гаварни
және тағы басқалары өз шығармаларында қолданған. Неміс суретшілері арасында
осы уақытта Мемцель бірінші орын ... ол ... жиі ... ... ... ... ... Италия акварелисттері
калористінің жарықтығы мен түсінің тазалығымен ерекшеленетін пейзаждар
жасаған. ... ... ... ... ... ... XІX ... ортасында испан мектебінің суретшісі
Фортуни ұсынған.
Бейнелеу іс-әрекеті бағытындағы шаралардың мақсаттарының бірі
де осы балалардың бойындағы ... ... мен ... атаулыға
талғампаздықтарын қалыптастыру. Өзін қоршаған ортаны эстетикалық тұрғыда
қабылдай отырып, бала ... ... де ... ... ... ... айқындалар тұстары: баланың өз шамасы
мен жас мөлшеріне лайықты еңбек әректі барысында әсемдік пен ... ... ... ... ... деген құштарлығы,
көркем шығармаға деген ынтасы т.б.
Жұмыстың өзектілігін Қазақстан Республикасының Білім ... ... ... ... мен, ... орта ... кәсіби
және балама (альтернативті) білім беру стандартының қазіргі ... ... жеке ... ... мен дамыту үрдісінде кең қолдану
мен тарату жұмыстарын ... ... ... алдыңғы орынға қоюы да
дәлелдей түседі.
Акварельге арналған ... ... ... болады. Қарындаштың
ізі бояудан көрінбеуі керек, сол үшін ауықтарды әдетте ... ... ... қатар қарындашпен салынған бастапқы сурет неғұрлым анығырақ болса,
бояу соғұрлым тиімді ... ... ... кезде қайта түзету, жөндеу жұмыстары
орындалмайтынын есте сақтау керек. ... ... ізін ... ... бояу біркелкі жағылмай қалуы мүмкін. Сол үшін ... әрі ... ... ... ұзақ ... ... өте ... салынған жұмысты бір беттен
екіншісіне көшіруге болады. Бұл ... ... ... шыны немесе
қарындашпен штрихталған бетті пайдалану арқылы жүреді. Машинаға ... ... ... ... ... ... ... істеп
үйреніп жүрген суретшілер алғаш оңай жұмыстармен ... ... ... атақты суретшілер бояуды бірнеше қабат ... ... ... ... арқылы оның түстерінің бірін-бірі ашуын ... ... ... Ол үшін олар ... жақсы сінімділігін
пайдаланады. Жаңадан бастаған суретшіге осы әдіспен салған тиімді. ... көп ... ... ... ... мен зат ... және ең ... ашық және қою жерлерін сақтаған жөн. Себебі
кеуіп қалған акварель қайта боялмайды. Есіңізде сақтаңыз: әрбір ... ... ... ... ... түрі суретке ең жаман қасиет беріп тұрады. Көп
қабат қылып жаққан суретке қараңғы және өшкен ... ... бола ... түс ... ... бояулар ерекшелігін және
әр түрлі қағаз сорттарының мүмкіндіктерін ... ... Ол түс ... және ... ақ ... ... ... негізгі мазмұны төмендегі еибектерде жарияланған: Оқу
құралдары, әдістемелік нұсқаулар мен ғылыми мақалалар
1. Сызу курсын оқыту барысында ... ... ... ... Батыс Қазақстан жас ғалымдарының IV ... ... ... 1993. -102-103 б. ... ... 2121 ... окыту әдістемесі жэне педагогика» мамандығы ... ... ... ... ... сабақтарына арналған
әдістемелік нұсқау ... ... ... 1993. -156. ... ... ... ... арналған жұмыс бағдарламасы мен әдістемелік
щсқаулар (орыс тілінде). Ақтөбе, 1993. -156. ... ... ... ... оқыту. Алматы: // Бастауыш мектеп, 1997.- №7-8.- 31 б.-^=~-
5. ... ... ... ... // ... ... 1999. - №1. - 68-70 б. (М.Қорғанбековпен авторльщ бірлестікте)
6. Ойлау қабілеттерін арттыру «Бастауыш мектеп», № 11-12, 1999. - ... Есте ... жэне ... ... Алматы // «Қазақстан мектебі», 2000.
-' 27-28 б.
8. Нобай арқылы бейнелеу ... ... // ... 2000. - №4. -
50-51 б. (Шаштығаринмен ... ... Сызу және ... ... үйрету. Оқу қүралы. Актөбе. Қ.Жұбанов атындагы
Ақтөбе мемлекетгік ... ... б. ... ... ... қабілетін дамыту. Атырау, Х.Досмрсаметов атындағы
Атырау мемлекетгік университеті // ... ... ... 2001. - 234-236 б.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Дербес электронды есептеу техникасының архитектурасы."8 бет
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
Абай еңбектерінің негізінде ана тілі оқу сабағында оқушылардың құлықтық тәрбиесін қалыптастыру50 бет
Алгоритмді бейнелеу әдістері22 бет
Ағылшын тілі сабағында дидактикалық ойындар арқылы оқушының ауызша сөйлей алу және жазу дағдысын қалыптастыру7 бет
Ағылшын тілі сабағында жаңа технологияларды пайдалану8 бет
Ағылшын тілі сабағында сурет көрнекілігін қолдану арқылы оқушының сөйлеу іскерлігін дамыту44 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолары. Ақпаратты өлшеу. Информатика ұғымы. Ақпараттық технологиялар және техника. Есептеу техникасының даму тарихы9 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары. Апаратты өлшеу. Информатика ұғымы. Ақпараттық технологиялар және техника. Есептеу техникасының даму тарихы14 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары. Ақпаратты өлшеу. Информатика ұғымы. Ақпараттық технологиялар және техника. Есептеу техникасының даму тарихы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь