Музыка тыңдау сабағының әдістемесі


1. Музыка сабағының басқа пәндермен байланысы.
2. Музыкалық тәрбие берудегі мұғалімнің дайындық дәрежесі.
3. Музыка сабағындағы оқытудың негізгі әдістері.
Музыканы оқыту процесі — оның мазмүнының, әдістері мен үйымдастырылу амалдарының біртұтастығы болып табылады. Музыканы оқыту әдісін — оқушылардың танымдық қызметіне басшылық ету жолындағы мұғалімнің қолданатын іс-шарасы деп түсіну қажет. «Оқыту әдісі» оқыту тәсілімен мағыналас болғанымен айырмашылығы бар. Тәсіл -әдістің бір саласы, соңдықтан «Тэсіл» үғымы «әдіс» ұғымына қарағанда жалқы түсінік.
Сөздік әдіс. Бүған әңгімелеу, түсіңдіру, әңгімелесу әдістері жатады. Бұл әдістер тақырыптың мазмұнын, мәнін ашуға, оқушыны музыка мазмұнын түсінуге, дүрыс орындауға үйрету үшін қодданылады.
Түсіндіру әдісі. Бүл әдіс көрнекілік пен әңгімелеу жеткіліксіз болған кездерде қолданылады. Мысалы, нота сауаты бойынша белгілі бір кестені іліп қойып, ол арқылы оқушыдан қолма-қол жауап алу мүмкін емес. Сондыктан түсіндіруге тура келеді. Баланы аспап түрлерімен таныстырғанда, оған аспапты көрсете салу жеткіліксіз, ойнағанда дыбыс қалай шығатыны, оның құрылысы жөніңде қосымша мағлұмат беріледі.
Әңгіме әдісі. Әңгіменің мазмұны баланың жас шамасымен түсінігіне сай қүрылады. Бастауыш сыныптың оқушыларына айтылған әңгіменің балаға әсері, оның көлемінің шағын, қызғылықты оқиғаға құрылуына да байланысты. Баяндалған оқиғаны өз басынан кешіргендей, дауыс интонациясын құбылта әңгімелеген жөн. Бұл оқушы сезіміне сөзсіз әсер етеді.
Әңгімелесу әдісі. Әңгімелесу әдісі — оқытудың сұрақ төсілі. Ол музыка сабағының барлық кезеңдерінде проблемалық мәселені шешуге бағыттау үшін кеңінен пайдаланылады. Әңгімелесу жаңа тақырыпты меңгерту мақсатында, музыкалық шығарманы
оқушылардың бұрынғы біліміне негіздей отырып түсіндіруге тура келген жағдайда жүргізіледі. Бүл жағдайда мүғалім тындалған жаңа материал бойынша әңғіме бастап, окушылардың өздері табуға немесе түсінуге болатын жаңа үғымдарды аңғаруын үйымдастырады.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 9 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті

Тарих-педагогика факультеті

Жалпы педагогика және этнопедагогика кафедрасы

СӨЖ

Тақырыбы Музыка тыңдау сабағының әдістемесі

Қабылдаған: п.ғ.к,. доцент
м.а. Мелдебекова Ү.
Орындаған: Бабаева Г
Тобы: СМД-311дж

Түркістан-2013
Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті

Тарих-педагогика факультеті

Жалпы педагогика және этнопедагогика кафедрасы

СӨЖ

Тақырыбы Музыка тыңдау сабағының әдістемесі

Қабылдаған: п.ғ.к,. доцент
м.а. Мелдебекова Ү.
Орындаған: Сағынбекова А.
Тобы: СМД-311дж

Түркістан-2013

Музыка тыңдау сабағының әдістемесі

Жоспар
Музыка сабағының басқа пәндермен байланысы.
Музыкалық тәрбие берудегі мұғалімнің дайындық дәрежесі.
Музыка сабағындағы оқытудың негізгі әдістері.

Музыка сабағындағы оқытудың негізгі әдістері. Музыканы оқыту процесі — оның
мазмүнының, әдістері мен үйымдастырылу амалдарының біртұтастығы болып
табылады. Музыканы оқыту әдісін — оқушылардың танымдық қызметіне басшылық
ету жолындағы мұғалімнің қолданатын іс-шарасы деп түсіну қажет. Оқыту
әдісі оқыту тәсілімен мағыналас болғанымен айырмашылығы бар. Тәсіл
-әдістің бір саласы, соңдықтан Тэсіл үғымы әдіс ұғымына қарағанда жалқы
түсінік.
Сөздік әдіс. Бүған әңгімелеу, түсіңдіру, әңгімелесу әдістері жатады. Бұл
әдістер тақырыптың мазмұнын, мәнін ашуға, оқушыны музыка мазмұнын түсінуге,
дүрыс орындауға үйрету үшін қодданылады.
Түсіндіру әдісі. Бүл әдіс көрнекілік пен әңгімелеу жеткіліксіз болған
кездерде қолданылады. Мысалы, нота сауаты бойынша белгілі бір кестені іліп
қойып, ол арқылы оқушыдан қолма-қол жауап алу мүмкін емес. Сондыктан
түсіндіруге тура келеді. Баланы аспап түрлерімен таныстырғанда, оған
аспапты көрсете салу жеткіліксіз, ойнағанда дыбыс қалай шығатыны, оның
құрылысы жөніңде қосымша мағлұмат беріледі.
Әңгіме әдісі. Әңгіменің мазмұны баланың жас шамасымен түсінігіне сай
қүрылады. Бастауыш сыныптың оқушыларына айтылған әңгіменің балаға әсері,
оның көлемінің шағын, қызғылықты оқиғаға құрылуына да байланысты.
Баяндалған оқиғаны өз басынан кешіргендей, дауыс интонациясын құбылта
әңгімелеген жөн. Бұл оқушы сезіміне сөзсіз әсер етеді.
Әңгімелесу әдісі. Әңгімелесу әдісі — оқытудың сұрақ төсілі. Ол музыка
сабағының барлық кезеңдерінде проблемалық мәселені шешуге бағыттау үшін
кеңінен пайдаланылады. Әңгімелесу жаңа тақырыпты меңгерту
мақсатында, музыкалық шығарманы
оқушылардың бұрынғы біліміне негіздей отырып түсіндіруге тура келген
жағдайда жүргізіледі. Бүл жағдайда мүғалім тындалған жаңа материал бойынша
әңғіме бастап, окушылардың өздері табуға немесе түсінуге болатын жаңа
үғымдарды аңғаруын үйымдастырады.
Көрнекілік әдісі. Қазіргі педагогикада • оку материалын меңгертуді көрсету
арқылы жақсартуға мүмкіңдік беретін оку құралы
— көрнекі күрал деп аталады. Оған: сурет, портрет, сызба, диафильм,
кинофильм, нота тексті, әннің сөздік тексті, аспаптарды көрсету т.б.
жатады. Көрнекілікті пайдалану арқылы баланың музыкалы-
сенсорлық мүмкіндігі сонымен бірге музыкалық қабілеттері дамиды.
Көрнекі кұралдың көмегімен орындалған музыкалық тапсырма
баланың ойлау әрекетін барынша белсенді етеді, оны өз бетінше іс-
әрекет жасауға баулиды, яғни, бүл жүмыс ой-толғаныс тудырарлық
сипат алады.
Проблемалы — іздену жағдайын жасау арқылы окушылардың ой-қиялын өрістету.
Бүл әдіс окушылардың ой-толғанысын жандандырады. Сныпта тындалған музыка
мазмұнына сай өлең іздеп табу, әннің мазмұны бойынша сурет салу сиякты
тапсырмалар оқушыларға ұнайды. Берілген тапсырмалар баланың ой-қиялын,
көркем бейнені түсіне алу қасиетін музыкалық есту қабілетін дамытуда шешуші
рөл атқарады. Окушыларды даму, жетілу сапасы тыңдаған музыкасын талдап,
бағалай білуінен, жеке аспаптарды ойнау дағдысының қалыптасуынан, т.б.
көрінеді. Окушылардың шығармашылық қабілетіне импровизация да жатады.
Импровизация
- музыканы түрлендіре білу қасиеті.
Төменгі сынып окушыларының музыкалық іс-әрекет түрлері.
Музыка тыңдау.
Музыканы қабылдау. Окушылардың музыканы қабылдауы негізінен мектептегі
музыка сабағында қалыптасады. Музыка өнерінің ерекшелігі — сөз бен тіл
жеткізіп айта алмайтын, адамның жаңдүниесіндегі күбылыстарды, сезімді дыбыс
арқылы беруге мүмкіндік тудыруыңда. Музыка таза сезімге (эмоцияға) әсер ете
отырып, адамның қиялы мен көңіл күйіне байланысты қабылданады.
Жалпы қабылдау процесі жөнінде О. Апраксина кез-келген қабылдау күрделі
процесс, оған түрлі сезім мүшелері қатысады, нәтижесінде күрделі шартты
рефлекторлық байланыстар жиынтығы түзіледі, - дей келіп Музыкалық
қабылдау — оның мәні шындықгың көркем бейнесін музыкалық шығармадан ести
алу және оның мазмүнын көркемдік бірлік ретінде сезіне отырып бастан кешіре
білу қабілеті - деп атап көрсетеді.
Музыкалық шығарманы қабылдау процесі үстінде окушы оны толық тындайды,
бірақ, толық түсінбеуі немесе мүлде түсінбеуі мүмкін. Бүл оның музыка
тындаудағы тәжірибе ауқымына байланысты. Музыкадағы барлық оқиға желісі
дыбыс үнінің қүдіретті тілі арқылы беріледі. Күрделі мазмүнға қүрылған
компазициялық желісі, байланысы бар кесек туындыларды тыңдай білгенмен,
толық түсіне білу қиын. Сөзі жоқ, ішкі мазмүны музыка тілі арқылы берілетін
күрделі шығармалардың негізгі өзегі — .оның әуені болып табылады. Ал,
тындаушы музыкалық білімінің, әсіріесе тыңцау қабілетінің аздығынан сол
әуеннеін^сезіне алмай, музыканы шала үғып, эстетикалық әсерленуі ойдағыдай
болмайды. Кейде соның салдарынан музыканы түсінбей де қалады. Бүдан
музыканы қабылдау үшін оны тек тыңцап қана қою жеткіліксіз екенін
аңғарамыз. Соңдыктан қабылдау процесі — музыкаиыгу шығарманы тындау мен
қатар, есіте алу процесі ретінде қарастырылады.
Музыканы тындаушы нені түсінуі керек? Әрине, ол музыканың мазмүнына
үңіледі. Окушылардың музыканы қабыддауын тәрбиелеуде музыканы тыңдап кдна
қоймай, олардың музыка жөніндегі сөздік қорының өсуіне, таддай білу
қабілетінің дамуына да ерекше мән беріледі. • Музыка кей сәттерде белсенді
ойлауға, қарқынды қимыл жасауға ықпал етеді. Мүндай сәттерде музыканы
саналы қабылдау мүмкін емес, окушы оның мазмүнын жете түсінбей, тек ырғағын
немесе әуенін қабылдайды. Оқушыларға музыканың күрамдас бөліктерін - әсем
әуені, үннің әсерлілігі, аспаптың ерекше бояуы, қою гармониялық негізін
жеке-дара емес, бір түтас шығарма ретінде түсіндіру қажет. Мысалы,
суретшінің салған суреті жеке-жеке боядың түсуі ретінде емес, біртүтас
бейнелі көрініс ретінде қабылданатыны белгілі. Міне, музыкада да дәл
осындай. Дегенмен, тындаушының музыка жөнінде дүрыс пікірде болуы үшін,
музыкалық шығарманың мазмүнын жасауда басты рөл атқаратыны оның қүрамдас
элементтері: әуен, ырғақ, саз, гармония, дыбыс күші, екпін, т.б. жөнінде
жалпы түсінігі болғаны жөн.
Сонымен, сабакта окушылардың музыканы қабылдауын тәрбиелеу процесі -
түсінбеушіліктен толық саналы үғынуға қарай, біртіндеп, дәйекті түрде
жүргізілетін, окушы мен мүғалімнің біріккен іс-әрекеті болып табылады.
Музыкалық шығарманы талдау. Бала күнделікті өмірінде музыкамен етене
араласта. Мүны салыстырмалы түрде алғаңда үш жүйеге бөлуге болады:
Музыка үйымдасырылған түрде қатысы. (Оқушының мектептегі музыка сабағында,
лекция - концертте, музыкалық қойылым мен концерттерге топтасып баруы
кезінде музыка тындауы жатады). Үйымдастырушы - музыка мүғалімі, музыка
жетекшісі, яғни білікті мамандар.
Өз бетінше қатысуы. (Оқушы музыканы өзі тандап, үнатып тындайды. Мүнда
шешуші рольді окушының талғамы аткарады).
3. Музыканы кездейсоқ тындауы. (Күнделікті
радиоқабылдағыштан, телевизордан, т.б. тындайды).
Бұл ретте баланың қоршаған ортасы шешуші рөл атқарады. Осы үш жүйенің де
музыканы қабылдау қабілетінің қалыптасуына әсері болғанымен, ең басты жүйе
— алғашқысы болып табылады. Музыканы үйымдастыру арқылы тындау, қабылдаудың
дүрыс бағытта болуына мүмкіндік туғызады.
Музыкалық шығарманы талдау әңгімелесу әдісі арқылы жүргізіледі. Көркемдеу
қүралын, көркем бейнелердің жасалу жолдарын сабақгың тақырыбы ретіңде
алынған белгілі бір мәселе төңірегінде талдау оқушы танымын кеңейтіп,
сөздік қорының молаюына жол ашады. Талдау үшін музыкалық қүбылыстарға тән
үғымдардың қалай аталатынын білу қажеттігі туындайтындықтан, бүларды
түсіндіріп отыруды мүғалім басты мақсат етіп қояды. Бүл ретте оқушылардың
сөздік дәптері болғаны жөн. Себебі окушы бүл үғымдарды күнделікті өмірде
аса көп пайдалана бермейтіндіктен, тез үмытуы мүмкін. Сөздік дәптер арқылы
әр сабақ сайын окушының сөздік қоры молайып, талдау мүмкіншілігі кеңейе
түседі.
Талдау, үйретудің алғашқы сатысында музыкалық екі шығарманы салыстыру
балаға өз ойын айтып беру үшін жеңілдік тудырады. Мысалы, марш оның түрлері
жөнінде өтілетін сабақга окушылармен бірге ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Музыка мұғалімінің басты практикалық жұмыстары
Мектептегі музыкалық тәрбие әдістемесі
Музыка пәнінің құрылымы мен құрылысы
Музыкалық білім берудің әдістемесі пәнінің ВУЗ – дық музыка педагогикалық мұғалімін дайындау жүйесінде алатын орны
Музыка және музыкалық тәрбие беру әдістемесі
Балалардың музыкалық орындаушылықтарын қалыптастыру
Музыка сабағы - өнер сабағы
Мектепке дейінгі балаларға музыкалық тәрбие беру
Студенттердің бойында музыка–педагогикалық мәдениетінің негізін қалыптастыру және болашақ бастауыш мектеп мұғалімдерін оқушыларға музыкалық тәрбие беру жұмысына даярлау
Қазақ композиторларының балаларға арналған шығармаларының педагогикалық маңызы мен тәрбиелік мәні
Пәндер