Байқоңыр космодромының биосфераға әсері қандай?

Байқоңыр космодромы қазақ жеріндегі ең үлкен және өте күрделі инженерлік құрылыс. Мұндай инженерлік кешенді адамзат баласы бұрын- соңды жасаған емес. Бұл ғажап құрылыста космос корабльдерін, космос станцияларын, зымырандарды, зымыран- тасымалдаушыларды сынау, космос кеңістігін зерттеу үшін кең көлемде ғылыми- зерттеу жұмыстары жүргізіледі.
Байқоңыр космодромындай құрылыс жер шарында жоқ. Сондықтан Байқоңыр космодромы дүниежүзі халықтарының назарын аударып, алаңдатып отыр. Ол тек космос корабльдері мен зымырандарды космос кеңістігіне ұшыру мақсатына жасалған емес. Сонымен қатар, әскери қару- жарақтардың жаңа түрлерін сынау мақсатын да көздейді. Байқоңыр космодромы әскери ғылыми- техникалық орталық болып есептеледі.
Космодромда өнеркәсіп және шаруашылық орындары шоғырланған. Олар да космос кеңістігін зерттеуге атсалысады. Мұнда космосқа ұшырылатын космос корабльдерінің, зымырандардың, зымыран- тасымалдаушылардың бөлшектері жиналып, космосқа ұшырылып отырады. Космосқа ұшқан космос корабльдерінің ұшатын бағыты белгіленіп, ұшу жылдамдығы анықталады. Онда зымырандардың бағытын және жылдамдығын анықтайтын электронды есептеу орталығы бар.
Космодром 1957 жылы Байқоңыр қаласында салынған. Бұл қалада қазіргі кезде 6 мың халық тұрады. Космодромда 9 зымыран ұшуру кешені, 15 зымыран ұшыратын қондырғылар бар. Ресейдің барлық космосқа ұшқан корабльдері мен зымырдандары осы Байқоңыр космодромынан ұшырылған. Зымырандарды отынмен қамтамасыз ететін 3 станция, космонавттардың денсаулығын бақылайтын медициналық орталық, 1- классқа жататын 2 аэродром, сұйық оттек, сұйық озот өндіретін завод, электр жылу жүйесі, газ құбырлы электр станциясы, 470 шақырым темір жол, 1280 шақырым автокөлік жүретін магистраль, электр, жылу, сумен қамтамасыз ететін жүйелері бар. Космодромның құрылысы алғашқы кезде тым құпия болған. Салынған жүйелер мен құрылыстар объектілерді жасырын түрде жүргізілген. Қазақ елінің жерге деген билігі жоқ болатын.
Байқоңыр космодромы Қазақстанның оңтүстік-батысында, яғни Қызылорда облысының территориясында орналасқан. Бұл аймақтың ауа
        
        Байқоңыр космодромының биосфераға әсері қандай?
Байқоңыр космодромы қазақ жеріндегі ең үлкен және өте ... ... ... ... ... ... баласы бұрын- соңды
жасаған емес. Бұл ғажап құрылыста космос ... ... ... зымыран- тасымалдаушыларды сынау, космос кеңістігін зерттеу
үшін кең көлемде ... ... ... ... ... ... жер ... жоқ. Сондықтан Байқоңыр
космодромы дүниежүзі халықтарының назарын аударып, алаңдатып отыр. Ол тек
космос ... мен ... ... кеңістігіне ұшыру мақсатына
жасалған емес. Сонымен қатар, әскери қару- жарақтардың жаңа түрлерін сынау
мақсатын да ... ... ... ... ... ... ... есептеледі.
Космодромда өнеркәсіп және шаруашылық орындары шоғырланған. Олар да
космос кеңістігін зерттеуге атсалысады. Мұнда космосқа ұшырылатын ... ... ... ... ... ... ... отырады. Космосқа ұшқан космос корабльдерінің
ұшатын бағыты белгіленіп, ұшу жылдамдығы анықталады. Онда ... және ... ... ... есептеу орталығы бар.
Космодром 1957 жылы Байқоңыр қаласында салынған. Бұл қалада ... 6 мың ... ... ... 9 ... ұшуру кешені, 15 зымыран
ұшыратын қондырғылар бар. Ресейдің барлық космосқа ... ... ... осы ... ... ... Зымырандарды отынмен
қамтамасыз ететін 3 станция, космонавттардың денсаулығын ... ... 1- ... ... 2 ... сұйық оттек, сұйық озот
өндіретін завод, электр жылу жүйесі, газ құбырлы электр ... ... ... жол, 1280 ... автокөлік жүретін магистраль, электр, жылу,
сумен қамтамасыз ететін жүйелері бар. Космодромның құрылысы алғашқы кезде
тым құпия ... ... ... мен ... объектілерді жасырын
түрде жүргізілген. Қазақ елінің жерге деген билігі жоқ болатын.
Байқоңыр ... ... ... яғни ... ... ... Бұл ... ауа райы өте құбылмалы
келеді. Қысы суық, жазы ыстық, жауын-шашын 90-150 мм-дей аз жауады. ... ауа райы ... ... ... де, ... ... болып
тұрады. Жер бедері жазық, тау-тастар жоқ. Тек қана құм ... ... ... көп кездеседі. өсімдік әлемі онша көп емес. Орман-тоғай бұл
аймақта өспейді. Өсімдіктердің систематикалық түрлері де өте аз. ... ... ... ... эфемерлер. Көктем айларында құлпырып
өсіп, жер-көкті жасыл түске ... ... ... ... ... де, жаз айлары туысымен олар тіршілігін жойып қурап қалады.
Дегенмен, мал ... ... бұл ... көп. Шөбі ... ... ... тез арада қоңданып кетеді. Ол жайылымдар космодром салуына
байланысты түгелімен жойылып кеткен. Малға азық болатын ... ... ... біткен.
Байқоңыр космодромының көлемі 6717 шарлы шақырым. Ол солтүстікке
қарай 75 ... ал ... ... ... 90 ... ... ... Байқоңыр космодромын салуға байланысты 20000 гектар жер ... ... ... Ол ... не егін ... не ... өсіруге, не
мал жаюға жарамайды. Мұнда бұрынғы ... ... қысы жазы өз ... жата ... еді. ... қатты дыбысы малдардың адамдардың
зәресін алады. Сондықтан да малдар бұл жақта қайдан өссін. Шу- ... ... ең ... Адам ... ... айрықша әсер
етеді.
Бұл аймақта ерсілі-қарсылы соққан жел көп ... ... ... ... ... ... үстіңгі қабатындағы топырақтарды ұшырып әкетіп,
қара боран туғызады. Осындай қара боранды түндер бір ... ... ... ... Ал ... ... кейін бұл аймақтың ауа райы ... ... Ауа ... ... тыс өзгеруін кейбіреулер Арал
теңізінің тартылуынан деп есептейді. Өйткені, космодром Арал ... ... ... ... 70 ... ... космодромының айналаны қоршаған ортаға ерекше әсер ететіні
кейінгі кезде ғана байқала ... ... ... космодром орналасқан жердің
ауа райын, табиғи биологиялық ресурстарын жан-жақты зерттегенде, космодром
айналаны қоршаған ортаға ... әсер ... ... Ол ... ... ... деректер бар. Мысалы, Қарағанды облысының
экологиясын зерттейтін ... ... ... ... ... ... коребльдері, космос зымырандары космос
кеңістігіне ұшып кеткеннен кейін, жаз айларында 5-8 күн бойы ... ... қара ... ... ... ... ... Жезді ауданының
жергілікті тұрғындары да растайды. Ал қыста зымырандар космосқа ұшып
кеткеннен ... 2-3 күн бойы ... ... ... ... ... ... жылына 40-50 күн бойы күшті жел тұратыны ... ... ... орнамай тұрған уақытта болмағанын жергілікті тұрғындар
растап отыр.
Қандай болмасын, ұшырылған ... ... мен ... космос
кеңістігіне шығарушы зымырандар айналаны ... ... ... ... енгізетіні кейінгі кезде айқындала түсті. Ол өзгерістерді
арнаулы түрде жүргізілген ... ... ... Ол ... ... космос корабльдері және басқадай космостық аппараттар табиғи
жолмен ... бойы ... ауа ... төтенше түрде бұзып
жіберетін белгілі болады.
2. Космос корабльдерін тасымалдайтын зымырандардың ... ... ... ... ... айналаны қоршаған ортаның
мөлшерден тыс улануына әкеп соғады.
3. ... ... ... ... ... ... жануарлар
дүниесіне айрықша әсер ететінін арнаулы түрде жүргізілген ғылыми- зерттеу
жұмыстары толығымен дәлелдеді. Биосферадағы тірі ... ... ... ... ... ... ... олардың ішінде өте
қауіпті мутациялық өзгеріс туатыны байқалады.
4. Жер бетінде зымырандардың жұмыстан шыққан бөлшектері құлап ... ... Ол жер не егін ... не мал ... ... қалады.
Байқоңыр космодромынан ұшырылған космос ... ... ... аймақтары алдын ала белгіленген. Ол Жезді ... ... ... 10 пайызын қамтиды. өйткені зымырандар
осы көрсетілген аудандардың территорияларының үстін басып ұшады.
Зымырандарға жағылатын отын улы және усыз ... ... Усыз ... ... компоненті – сұйық күйіндегі оттек пен Т-1 маркалы
кәресін, сонымен бірге сұйық оттек және ... ... ... ... Өте улы ... ... құрамында-улы тотықтандырғыш типіне ... және ... ... ... қатар, симметриялы емес радиоактивті-
диметил гидразин бар. Осы ... ... ... өте ... ... жатады. Бұл улы заттар адамзат баласының тіршілігін,
өсімдік әлемін, жануарлар дүниесін айрықша уландырады. Олар ... ... ... ... ... де мүмкін.
1957 жылғы 1 қазан айынан 1999 жылғы 21 қаңтарға дейін, яғни ... ... ... ... 1129 зымыран 1115 басқадай космос
кеңістігін зерттейтін ... ... Осы ... ... ... ... ... үлес қосады деп кейбір орыс
зерттеушілері даурығады. Мұның бәрі, шын мәнісінде, бос сөз ... ... ... ... конструктор С. П. Королевтің басшылығымен алғаш рет ... ұшып ... ... Ю. А. ... 1961 жылы
«Восток» атты космос кораблімен жер шарын 87 минут ішінде ... ... ... ... ... 270 ... еді. Бұл геостарционалдық
орбита болатын. Планетааралық зымырандарды ... тек қана ... ... өткізіледі. Оның алдында 1957 жылы космос
кеңістігіне ... рет жер ... ... ... Ол ұзақ уақыт
геостанционарлық орбитада ұшып жүрді де, кейіннен ұшу ... ... ... ... кетті.
Космос корабльдерінің, зымырандардың ұшу бағыты күні бүгінге
дейін өзгертілген жоқ. Тек қана ... ... ... ... ... ... ... болғаны рас. Ал шын
мәнісінде, Ресей Федерациясы өздерінің білгенін істейді. ... ... жылы ... ... мен ... ... ... космодромын пайдалануға байланысты және Ресей Федерациясына ... беру үшін ... шарт ... оған ... басшылары қол
қойған. Жал мерзімі 20 жыл деп белгіленген. ... және ... және сол ... ... ... ... ... әрекет
етпейміз деп міндет алған. Ол міндет іс ... ... ... ма, ... ... жатыр ма, о жағы бізге ... ... ... ... жер ... ... тазартылу керек
деген келісім шартта баптар бар. ... ... ... ... ... ... ... қалдықтардың бәрі тірі ағзаларға өте
зиянды. өйткені олар радиоактивті заттардан ... ... жағы ... ... ... тәсілдерді Ресей жағынын пайдалануын
қадағалап ... ... ... 5 күн ... ... Қазақстан
басшыларына алдын ала хабарлар отырады. Дауды дер кезінде ... ... ... бар. Ол ... ... деп аталады.
Қандай да болмасын, ұшырылған зымыран апатқа ... ... Неге ... техниканың аты техника ғой, ешкім де апат ... ... бере ... ... жер ... 40-50 ... көтерілгенде, бірнеше себептерге байланысты кенеттен апатқа
ұшырап отыратын жайттар ... ... ... ұшыраған кезде, улы
отындардың жарым-жартысы әуеде жанып кетеді де, ал ... аз ... ... Олар ... ... зиян ... өткізілген зымырандардың бәрі әуедегі озон қабатын ... ... ... ... озон ... айрықша әсер ететіні
кейінгі кезде байқала бастады. Зымырандар ... ... өте ... ... ... қос тотығы көп ... ... Ол ... тіршілік ететін барлық тірі ... ... ... ... және ... ... ... радиациялық тепе-теңдікті
бұзады. Егер ауада көміртектің қос тотығы ... ... онда күн ... түспей, мәңгілік қараңғылық басады.
Сондай-ақ өнеркәсіп орындары отқа таскөмір ... ... да ... ... ... ... ... шығып, ол
атмосфералық ауаға қосылып жатады. Сөйтіп, ауа режиміне ... ... ... ... өзгеріс жасайтын тек қана ... ... ... Олар ... су ... ... Сондықтан да озон қабаты тез бұзылып, жер бетіндегі ... ... ... азот ... да озон ... бұзушы фактордың бірі
болып табылады. Ол өте ... ... ... ... әсерінен үнемі
стратосферада пайда болып отырады. Зымырандарды ұшыруға гептил отынын
пайдаланғанда,озон қабаты адам ... ... ... ... зерттеулер анықталады.
Озон қабатын тез арада бұзып жіберетін улы қосылыстардың бірі-
хлор. Оның бір молекуласы, озонның жүз мың молекуласын ... ... ... неше ... реакцияға түсіп, аса қауіпті қосылыс- метаболиттер
түзеді. Бұл метаболиттер стратосфераға айрықша әсер етеді де, ... ... ... ... ... суда ... ... Ол жер бетіне көп
жиналып, улылығын жоғалтпай ұзақ уақыт сақтай алатын ғажап қосылыс. ... ... ... де, кез ... ... ... түседі және неше
түрлі өнімдер түзеді. Олардың ішінде концерогенді ... әсер ... ... Олар адам ... ... ... ... рак дертін дамытады.
Байқоңыр космодромындағы әскери бөлімшелер зымырандарды ... ... ... ... ... болмаса да, көпшілік
талаптарын сақтауға тырысады. Қазақ жеріне, ... ... ... ... мен жануар дүниесіне зиянды әсер еткізбеудің тәсілдерін жетілдіреді.
әсіресе ... ... зиян ... ... іздестіреді.
Байқоңырда тұратын халықтың денсаулығына қатер төндірмейді. Сол себептен
космодром орналасқан аймақтарға улы қосылыстарды ... ... ... қолданылады. Гептил төгілген немесе шашыраған жерлер мұқият түрде
залалсыздандырылады.
Зымырандардың жұмыстан шыққан бөлшектерінің аспаннан ... ... ... ... ... ... ... басқа жаққа
көшіріп ікету мемлекетке оңайлыққа соқпайды. Тек зымырандардың қалдықтары
құлап түскеннен кейін олардың улы ... ... көп ... ... ... ... отыр. Осы қайғылы оқиғаны болдырмау
үшін Ресей Федерациясы мен Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... Қызылорда облысының жерлерінде
Арал теңізінің тартылуымен байланыстырудың қажеті аз.
Арал теңізінің бұрынғы түбінде ... ... ... ... су ... ... күн көзінің жылуымен құрғап, желмен бірге
аспанға көтеріліп, Арал ... ... ... орналасқан Байқоңыр
космодромына әсері. ... ... ... аспанға көтеріліп, желмен бірге
және алыс ... ... ... ... ... біледі. Осының
салдарынан Қызылорда облысыны ңауа райы және климаты үлкен өзгеріске ұшырап
отырғаны жасырын жағдай емес. Бұл ... ... ... ... күш ... ... қолынан келмей отыр.
Зымырандарды жасаған кезде, оларға экологиялық ... Ол ... ... ... ... қоршаған ортаға өте көп
зиян келтірмейтіні ғылыми басшылыққа ... Ал ... ... ... онда ... зымырандар ұшырылмайды. Осы жоғарыда айтылған
мәселелерді қорыта келе, Байқоңыр космодромы қазақ ... ... ... ... ... ... Соңғы кезде ауа райы өзгеріп кеткенін
айтпай кетуге болмайды.
Дегенмен,кейінгі ... ... ... ... ... зерттеу-келешек жас ғалымдардың міндеті деп есептейміз.
1999 жыл аптқа ұшыраған зымыран-тасығыш РН ... ... ... ... ... ... апатқа ұшырап, бұрынғы Торғай
облысы Амангелді ... ... ... ... ... құлап түскен болатын. Арнаулы ... ... ... ... ... ... ... агрессивті
улы қосылыстарымен ластанғаны анықталды. Зымыранның апатынан 810 ... жер ... Бұл ... ... ... ақшаға шаққанда 1395,6
мың теңгеге жеткен.
Зымыранның улы жанармайларының айналаны қоршаған ... ... ... ... ... ... арнаулы
түрде тағайындалған комиссия жасады. Бұл ... ... ... ... ... басуғамүмкіншілік туғызды. Мезгіл-мезгіл бойы, яғни
3,6,12 айлар арасында, Қарағанды облысының Қарқаралы ауданның жергңлікті
тұрғындары арнаулы бақылаудан ... ... ... зымыран-тасушының зымыран апаты неден болғаны
анықталды. Апаттың себебі зымыранның 3-ш ... отын ... ... ... ... төлейміз деп уәде берді.
Зымыран тасымалдаушы РН «Протон» апатқа ұшырыған аймақтар
ерекше ... ... ... ... ... ... ... Қарағанды облысының Жаңаарқа ауданының тұрғындары 6 ай сайын жыл
бойы арнайлы түрде құрылған медициналық ... ... ... ... ... ... ... Ресей төлейді деген ойлар бар. Бірақ әлі
бір тиын ақша ... ... ... ... жөнінде бір-екі ауыз сөз.
Байқоныр космодромы айналаны қоршаған ортаға зиян келтіреумен қатар ... ... ... де ғылыми тұрғыдан дәлелденіп отыр.
Байқоныр космодромын ... ... ... олар ... ... 115 ... АҚШ ... береді.Космодромды жөндеу
үшін, онда неше түрлі құрылыстар салу үшін ... ... 25-40 ... ... жұмсап отырады. Космодромда өндірілетін электр қуатын сатқанда,
одан 17 миллион доллар кіріс ... ... ... әр ... ... ... Осы ... Байқоңыр қаласында және оның серігі
Төретам мен Ақай елді мекендерінде 60 мың адам ... Олар ... ... етілген. Белгіленген мерзімде жалақыларын ай сайын алып
отырады.
Ал егер Байқоңыр космодромына жауып тастаған күнде Қазақстан
Республикасы көптеген қолайсыз жағдайларға ... ... ... ... ... ... Екіншіден, Қазақстан Республикасы халықты
әлеуметтік қорғаудан айырылып қалады. Қазақстан Республикасы көптеген
мүмкіншіліктерден ... ... ... ... Экономикалық және
әлеуметтік даму болмауы да мүмкін. Байқоңыр космодромы жер жүзіне белгілі
болғандықтан ... ... әр ... ... келіп тұрады.
Космодромда экологиялық өзгерістердің болмауын Қазақстан Республикасының
Табиғи ... және ... ... министрлігі бақылау жасап отырады.
Байқоңыр космодромы болуына байланысты Қазақстан
Республикасының ... ... ... арта ... Байқоңыр космодромында
келешек ұшқыш-космонавтар іріктеліп алынады. Оның ішінде көптеген қазақ
елінің жастары ... ... ... мыіжылдықта ең басты космостық
аппараттар мен космос корабльдерін космосқа ұшырау және космос ... ... рөл ... ... Ол космосты зерттейтін ғылыми-
техникалық орталығы болып қала беретіні айдан анық, оның ... ... мол. Оған ... ... онды, онды берсең жүзді, жүзді берсеі мыңды,
миллионды аласың. Дегенмен, батыстағы Байқоңыр ... ... ... ... ... сауалға жауап табу саласында жұмыс істеудеміз.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Байқоңыр космодромының биосфераға әсері10 бет
Тұлғааралық коммуникациядағы сөйлеу тiлi мен мәдениетiнiң рөлi14 бет
Әдеби тек.драма.эпос.лирика10 бет
Байқоңыр космодромының биосфераға әсері туралы6 бет
«Байқоңыр» ғарыш аймағы11 бет
Іс бастауда бизнес план қандай көмек береді3 бет
Академик Ө. А. Байқоңыровтың өмір жолы14 бет
Академик Ө.А.Байқоңыров14 бет
Атлантида ол қандай болған?6 бет
Ақпараттық жүйе қандай негізгі есептерді шешеді5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь